aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: کلینیک سیار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کلینیک سیار | مقدمه: طراحی اولیه این سازه‌ها به همراه تجهیزات داخلی آن اساساً برای مصارف نظامی و شرایط غیرمترقبه بوده‌است و لیکن از آن می‌توان جهت مصارف دیگری از قبیل مناطق توریستی و سیاحتی، ورزشگاه‌ها، مناطق روستایی، طرح‌های پژوهشی و تحقیقاتی و آماری بر روی جمعیت‌ها و موارد مشابه به کار برد. | ## بخش 1: کلینیک سیار | از مزایای کلینیک سیار امکان حمل و نقل آسان در شرایط مختلف است که مورد توجه مراکز درمانی و امدادی است و در شرایط گوناگون متناسب با اهداف تعریف شده سازمانی می‌باشد. | ## بخش 2: کلینیک سیار | کلینیک سیار از یک مجموعه کانتینر به همراه اسب کشنده تشکیل شده‌است که دارای قابلیت نصب تجهیزات درمانی و پزشکی جهت درمان و بستری موقت بیماران در شرایط گوناگون را دارا می‌باشد. | ## بخش 3: کلینیک سیار | ## جمع‌بندی | با توجه به نصب نوع تجهیزات مورد استفاده در داخل کلینیک سیار می‌توان آن را به کلینیک تخصصی سیار تبدیل نمود که جهت فعالیت‌های خاص پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
موضوع مقاله: خرمدره | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خرمدره | مقدمه: این شهر با وسعتی برابر ۱۰ کیلومتر مربع در ۵ کیلومتری شهر ابهر و ۸۰ کیلومتری جنوب شرق زنجان واقع شده است و به علت قرار داشتن در کناره جاده بین‌المللی تهران – بازرگان از نظر شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در بهترین و مطلوب‌ترین جایگاه استان قرار دارد. | ## بخش 1: خرمدره | جمعیت خرمدره طی سرشماری سال ۱۳۹۵، ۶۸٬۱۲۱ نفر جمعیت دارد و به این لحاظ سومین شهر پرجمعیت در استان زنجان می‌باشد. خرمدره در ۴۹ درجه و ۲۵ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۵۵ دقیقهٔ طول شرقی نصف‌النهار مبدأ و ۳۶ درجه و ۲۵ دقیقه تا ۳۶ درجه و ۱۰ دقیقهٔ شمالی خط استوا قرار دارد. شهرستان خرمدره که احاطه کننده شهر است، از شمال با شهرستان قزوین (استان قزوین)، از شرق و جنوب با شهرستان ابهر و از غرب با شهرستان خدابنده همسایه و هم‌مرز است. این شهر به دلیل قرار گرفتن بر سر آزادراه زنجان قزوین و جاده ترانزیت بین‌المللی تهران-بازرگان از جایگاه راهبردی مطلوبی برخوردار است. | ## بخش 2: خرمدره | وجود کارخانه‌هایی همچون شرکت صنعتی مینو،شرکت کشت و صنعت و شهرک صنعتی، کشاورزی پر رونق، باغ‌های سرسبز و پر محصول، طبیعت زیبا و بکر، و آب و هوای مناسب، از دلایل پیشرفت و توسعه شهر و شهرستان است. خرمدره با داشتن آب و هوای مناسب و قرار گرفتن در مسیر جاده ترانزیت و نزدیکی به مرکز استان (حدود۸۰ کیلومتر) و همجواری با شهرهای ابهر، هیدج و خدابنده و دارا بودن امکانات حمل و نقل چون آزادراه، جاده ترانزیت، خط راه‌آهن و همچنین وجود ایستگاه راه‌آهن خرمدره دارای موقعیت مناسبی در استان است. گردشگری از جمله جاذبه‌های گردشگری خرمدره می‌توان به حمام تاریخی یان یان، تپه باستانی خالصه، سد تفریحی خلیفه لو، ارتفاعات زیبای انجلین، الوند، سد خاکی شویر و همچنین به کوچه باغ‌های سرسبز و زیبای داسداران(انتهای خیابان طالقانی)، محمودآباد و خرمنلو (انتهای خیابان۱۷شهریور) وجاده توریستی سوکهریز اشاره کرد که سالانه به خصوص در ایام تابستان که اغلب نقاط کشور در گرمای شدید هستند، به علت سرسبزی و وجود باغات زیاد و خنک بودن و اعتدال دمای هوا توریست‌ها و گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند و به همین سبب به نگین سرسبز استان زنجان مشهور است. مشاهیر صدرالدین شجره - بازیگر قدمت تاریخی تپه باستانی خالصه با قدمتی که به ۶۰۰۰ سال قبل از میلاد(۸۰۰۰سال پیش) و دوره نوسنگی برمی‌گردد به عنوان مهم‌ترین منبع برای مطالعه دربارهٔ تاریخچه فلات مرکزی و شمال غربی ایران محسوب می‌شود. | ## بخش 3: خرمدره | کشف دانه‌های گیاهی مانند نخود لپه‌ای و لوبیا در تپه خالصه به خوبی نشان می‌دهد که مردم آن زمان به شغل کشاورزی مشغول بوده‌اند. موضوع دیگری که در این کاوش‌ها مشخص شده این است که مردم آن زمان برای تدفین مرده‌های خود از روش خمره‌ای استفاده می‌کردند؛ یعنی مرده‌های خود را درون خمره قرار می‌دادند. وجود ۲ اسکلت ۸۰۰۰ ساله که به صورت خمره‌ای دفن شده‌اند، این موضوع را به خوبی اثبات می‌کند. این شرکت در چهار زمینه «دامپروری»، «زراعت»، ـ «باغبانی» و «مرغداری» فعالیت می‌کند. | ## جمع‌بندی | سطح باغات ۳۰۰ هکتار و سطح اراضی تحت کشت ۶۰۰ هکتار می‌باشد که سالیانه ۳ هزار تن انواع میوه و ۱۵ هزار تن انواع محصولات زراعی تولید می‌کند.
موضوع مقاله: جونقان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جونقان | مقدمه: نام‌شناسی درباره وجه‌ تسمیه این‌ شهر آرای‌ گوناگونی‌ وجود دارد، از جمله‌ گفته‌ شده‌ است‌ که‌ اهالی آن‌ از اعقاب‌ ترکان‌ قشقایی بودند که‌ برای‌ تملک‌ مراتع‌ و چراگاه‌های شهر، درگیری‌های بسیاری‌ داشتند که‌ طی‌ آن‌ عده‌ای‌ از ترکان نیز کشته‌ شدند؛ از این‌رو، جونقان‌ به‌ معنای‌ محل‌ جاری‌شدن‌ خون‌ دانسته‌ شده‌ است‌ (در زبان ترکی‌، «قان‌» به‌ معنای‌ «خون‌» است‌). | ## بخش 1: جونقان | این‌ شهر به‌ زبان محلی ترکی «گینه‌کان‌» به‌ معنای‌ «سرزمین آفتاب» نیز خوانده‌ می‌شود. مردم زبان طبق نوشته سایت ایران اطلس، مردمان جونقان از ایل قشقایی و زبان آنان ترکی قشقایی می‌باشد. ترک‌ها از قبایل قشقایی و ابیوردی یا بلوردی هستند و بختیاری‌ها شامل طوایف زنگنه، اورک، شالو، اسیوند، زراسوند و... | ## بخش 2: جونقان | جمعیت جمعیت این شهر بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۴٬۴۳۳ نفر (در ۴٬۱۵۴ خانوار) بوده است.سالنامه آماری استان چهار محال و بختیاری - فصل سوم- جمعیت (سال 1401) اماکن گردشگری مکان‌های دیدنی شهر جونقان عبارتند از: حمام تاریخی کربلایی موسی قلعه جونقان آبشار کردیت بنای طاق سنگی خان اوی (خانه خان) چشمه‌های باغ رستم چشمه بلبل چشمه صالح سنگ‌نوشته سراب بکان (کوچ خوانین به سراب آذربایجان شرقی) قزقلعه سی (قلعه دختر) مین زر داشی (سنگ طلا) قورد دلیگی (لانه گرگ) کنده باخان (بام شهر) پیرویس باغ‌های بکان پل قز جونقان (پل دختر) آثار تاریخی کتیبه سراب سنگ‌نوشته سراب بکان جونقان که بر فراز ارتفاعات جهان‌بین در کناره یکی از مسیرهای مربوط به جاده باستانی دزپارت بر روی صخره‌ای حکاکی گردیده و مربوط به زمان قاجاریه است. این سنگ‌نوشته در سال جلوس مظفر الدین شاه و در ماه فلکی میزان که برابر با مهرماه است و در اواسط ماه شعبان نوشته شده و موضوع آن دربارهٔ بیماری وبا و شیوع آن در تمام میزدج است که در آن حال گروهی از خوانین از جونقان کوچ و در شهرستان سراب آذربایجان شرقی سکنی گزیده‌اند. طاق سنگی خان اوی (خانه‌ی خان) در نزدیکی شهر جونقان آثار بقایای جاده سنگ‌فرش نردبانی دزپارت باقی‌مانده است که معرف هویت تجاری این شهر از قدیم‌ترین ازمنه بر سر راه تجاری فرهنگی و ارتباط‌دهنده منطقه مرکزی ایران به جلگه بین‌النهرین سفلی می‌باشد. | ## بخش 3: جونقان | همچنین به واسطهٔ کنترل آمد و شد در این جاده در نزدیکی این شهر، در کنار محل تلاقی دو سر شاخه رودخانه کارون، به نام‌های رودخانهٔ کلار و آب جونقان در ابتدای تنگ درکش ورکش آثار سنگی طاق سنگی در عرف محل، خان اوی (به ترکی به معنای خانهٔ خان) به چشم می‌خورد که بر اساس حفاری‌های باستان‌شناسی انجام شده، قدمت آن‌ها حد فاصل ادوار پیش از اسلام تا دورهٔ اتابکان را پوشش می‌دهد. قلعه جونقان قلعه جونقان، قلعه شخصی سردار اسعد بختیاری می‌باشد که پس از بازگشت از فرانسه و اواخر دورهٔ قاجاریه با الهام از کاخ‌های اروپایی سده نوزدهم میلادی احداث شد و از پایگاه‌های مشروطیت بود. آبشار کِرِدیت آبشار کردیت که به عنوان وحشی‌ترین آبشار ایران شناخته می‌شود در مجاورت جاده جونقان-اردل و در تنگه درکش ورکش قرار گرفته است. | ## جمع‌بندی | بهترین زمان برای مشاهده این آبشار، فصل بهار می‌باشد چون حجم آب آن در فصول دیگر به شدت کاهش می‌یابد.
موضوع مقاله: فرادنبه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرادنبه | مقدمه: فَرادُنبِه (همچنین پَرادُنبِه)این دو واژه در تلفظِ تُرکیِ اهالی، «فِرادُنبَه» و «پِرادُنبَه» خوانده می‌شوند. | ## بخش 1: فرادنبه | شهری در شهرستان بروجن از توابع استان چهارمحال و بختیاری است که مردم آن به زبان ترکیقشقایی یا چهارمحالی صحبت می‌کنند. وجه تسمیه و تاریخچه احتمالاً ریشهٔ ترکانِ این شهر به طایفه قشقاییِ ابیوردی می‌رسد که از خراسان به فارس و سپس به این ناحیه کوچیدند. بخش مرکزی شهرستان بروجن، واقع در ۱۱ هزارگزی باختر بروجن متصل به راه بروجن به اصفهان. راه ماشین رو و یک باب دبستان و نیز یک قلعهٔ قدیمی و یک زیارتگاه و در حدود ۳۵ باب دکان دارد. جمعیت بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن ( ۱۴۰۴) جمعیت فرادنبه ۱۴۴۰۰ نفر (۴۱۰۰ خانوار) بوده است. آب و هوا نزدیکترین ایستگاه هواشناسی به فرادنبه، ایستگاه بروجن می‌باشد که حدوداً در ۵ کیلومتری فرادنبه قرار دارد. | ## بخش 2: فرادنبه | از بروجن همواره به عنوان یکی از سردترین شهرهای کشور در گزارش‌ها هواشناسی نام برده می‌شود ارتفاع این شهرستان از سطح متوسط دریا ۲۴۳۲ متر است. از لحاظ اقلیمی دارای شرایط نیمه مرطوب با تابستان معتدل و زمستان بسیار سرد می‌باشد. حداقل مطلق دمای این ایستگاه به ۳۶- درجه می‌رسد و حداکثر مطلق دمای مشاهد شده به ۳۶درجه سانتیگراد بالغ گردیده است. بارش سالانه این ایستگاه به‌طور متوسط به ۳۶۰ میلی‌متر بالغ می‌گردد و دارای دو فصل خشک و مرطوب است. فصل خشک آن از خرداد تا شهریور ادامه دارد و فصل مرطوب آن از مهر ماه آغاز و تا اردیبهشت ادامه دارد. در مجموع بارش فصل زمستان به ۴۴ درصد و پاییز به ۳۲درصد و بهار به ۲۴درصد می‌رسد و تابستان ۱ در صد بارش را داراست. | ## بخش 3: فرادنبه | بروجن یکی از مرتفع‌ترین شهرهای کشور است که این خصیصه بروجن را از جهت محیط زیست حیوانی و گیاهی بسیار غنی و پر جاذبه نموده است. بناهای تاریخی بر اساس موقعیت منطقه و سنگ قبور موجود در گورستان‌های قدیمی شهر و آنچه به جای مانده قبل از پیدایش شهر در منطقهٔ فعلی اجداد ساکنین امروزی در چندین منطقه مجزا قلعه‌های اطراف شهر مستقر بودند که بر اثر یورش‌های پی در پی متجاوزین بر دستاوردهای این دهات ایل‌نشین آن‌ها مجبور به اسکان در محل فعلی می‌گردند اگر چه تاریخ دقیق این اسکان مشخص نیست اما حدود تقریبی و قدمت تاریخی آن به سنه‌های ۱۰۲۴ و ۱۰۲۵ ه‍.ق خود گواه این اسکان می‌باشد. آثار و ابنیه‌های تاریخی فرادنبه حمام خان‌باباخان به سالِ ۱۲۷۶ ه‍.ق حمام فرادنبه حمام گلشن حمام رحمت‌آباد حمام خانی فرادنبه قلعه فرادنبه به سال ۱۲۷۹ ه‍.ق گورستان فرادنبه وضعیت اقتصادی در این شهر حدود نیمی از مردم اقتصادی مبتنی بر کشاورزی نیمه مکانیزه و مکانیزه و دامداری سنتی و نیمه صنعتی دارند. محصولات موفق آن در زمینه کشاورزی سیب‌زمینی، چغندر قند، گندم، جو و یونجه می‌باشد. | ## جمع‌بندی | قالی‌بافی از صنایع دستی مشهور آن است و نقش «گل پتو» در این شهر به صورت انحصاری استفاده می‌شود.
موضوع مقاله: بلداجی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بلداجی | مقدمه: مردمان این شهر به زبان ترکی قشقایی سخن می‌کنند.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ. | ## بخش 1: بلداجی | مردم‌شناسی بیشتر باشندگانِ این شهر از طایفه ابولوردی در ایل قشقایی هستند که در دهه‌های گذشته از صفی‌آباد به چهارمحال کوچ نموده‌اند و به زبان ترکی چهارمحالی سخن می‌گویند. درصفحه سیصد و هفتاد کتاب دیوان لغات الترک محمود کاشغری بُلداجی به معنای سر آمد و آینده دار ذکر شده است.اطلس زبان‌شناسی ایران جمعیت بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۱۹۸۰ نفر (در ۳٬۵۴۶ خانوار) بوده است. شهر بلداجی دارای ۸۷ کارگاه گزسازی است، ۸۰۰ تن گز در ماه تولید می‌کند تولید گز بلداجی گزانگبین کوهی، راز اصلی گز بلداجی است که این گیاه به وفور در کوهستان کلار یافت می‌شود و اگرچه قیمت این ماده، بسیار گران‌قیمت شده است اما گزسازان چهارمحالی به خاطر نزدیکی به منبع رویش با قیمت کم این گیاه را تهیه می‌کنند و استفاده از انگبین طبیعی در گزسازی موجب تولید گز با کیفیت و مهم‌ترین عامل رشد و توسعه گز سازی در این استان شده است. عسل کوهی که از گیاه گون کوهی تولید می‌شود هم راز دیگر تولیدکنندگان گز بلداجی است که از شکر استفاده نمی‌کنند. | ## بخش 2: بلداجی | ثبت جهانی گز بلداجی در سال ۱۳۹۷ بالاخره پس از ۴ سال پیگیری، گز بلداجی ثبت جهانی شد. ثبت برند، هزینه‌های بازاریابی کمتر و در مقابل کسب سود بیشتر را به همراه خواهد داشت همچنین در صنعت برای افزایش اعتبار و وجهه تولید بسیار حائز اهمیت است. از سوغات محلی این شهر می‌توان به کشک، قارا، پنیر گوسفندی، روغن حیوانی، کره محلی و همچنین سوغات محلی باغی مانند گردو، بادام، کشمش، شیره انگور و… اشاره نمود. اماکن گردشگری از جاهای دیدنی این شهر می‌توان به امامزاده حمزه علی (مهم‌ترین زیارتگاه استان)، تالاب چغاخور، باغ تاریخی هفت چشمه، مجتمع تفریحی پارک بزیال، قلعه درگاه، قلعه سفید، دره بید، باغ ارجنه، باغ الله قولی، کت رمضان، دره پلنگی، تالاب چالتر، چمن کلملگاه اشاره کرد. | ## بخش 3: بلداجی | اماکن تاریخی از نقاط تاریخی بلداجی می‌توان به تپه باستانی بالاشگرد مربوط به بلاش پادشاه اشکانی و پایتخت تابستانه اشکانیان٬حمام صفوی که مربوط به دوران صفوی می‌باشد و مسجد ابوذر غفاری و مسجد امام خمینی که مربوط به دوره صفوی می‌باشد. قدمت سکونت در بلداجی مربوط به ۹۰۰۰ هزار سال پیش می‌باشد که یکی از قدیمی‌ترین نقاط سکونت گاهی کشور می‌باشد. امامزاده حمزه علی بر پایه کاوشهای باستان‌شناسی اخیر، سابقه سکونت مردم در این محل به بیش از سه هزار و پانصد سال می‌رسد. شهر بلداجی در کنار یکی از امامزادگان آرمیده برقله کوه، واقع شده است، امامزاده " حمزه علی " بلداجی در ارتفاعی مشرف به کوه کلار و سبزکوه مامن و زیارتگاه خیل مشتاقان است. | ## جمع‌بندی | این مکان به علت جاذبه مذهبی و موقعیت طبیعی و آب و هوا و دیگر جاذبه‌های پیرامون آن سالانه حدود ۳۰ هزار نفر را به خود جذب می‌کند و یکی از قطب‌های گردشگری استان چهارمحال و بختیاری محسوب می‌شود.
موضوع مقاله: حزب کار آلبانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حزب کار آلبانی | مقدمه: حزب کار آلبانی حزبی کمونیست بود که تنها حزب قانونی در این کشور در دوران حکم رانی رژیم کمونیستی از ۱۹۴۶ تا ۱۹۹۱ بود. | ## بخش 1: حزب کار آلبانی | این حزب در ۸ نوامبر ۱۹۴۱ به نام «حزب کمونیست آلبانی» تأسیس شد اما در ۱۹۴۸ نام خود را به «حزب کار آلبانی» تغییر داد. ایدئولوژی این حزب مارکسیسم-لنینیستی بود و تشکیلاتش بر پایه اصول سانترالیسم دموکراتیک مرسوم در احزاب چپ سازمان یافته بود. | ## بخش 2: حزب کار آلبانی | ماده ۳ قانون اساسی ۱۹۷۶ آلبانی نقش حزب را اینگونه تعریف می‌کند: «نیروی سیاسی رهبری کننده دولت و جامعه.» پس از تحولات جهان در اواخر قرن بیستم این حزب نیز دچار تغییراتی شد و به مواضع سوسیال دمکرات روی آورد و در ۱۹۹۱ نامش را به «حزب سوسیالیست آلبانی» تغییر داد. پیروان در اواخر دهه ۷۰ و با تغییرات در حزب کمونیست چین پس از مرگ مائو بسیاری از احزاب کمونیست (و بخصوص مائوئیست) در سراسر دنیا در مخالفت با هم چین و هم شوروی به موضع حزب کار آلبانی روی آوردند و خود را «روی خط انور خوجه» معرفی می‌کردند. | ## بخش 3: حزب کار آلبانی | در ایران نیز سازمان مارکسیست لنینیستی طوفان (بعدها:حزب کار ایران (طوفان طرفدار خط حزب کار آلبانی بود و هنوز هم هست. | ## جمع‌بندی | امروز احزابی که هنوز طرفدار این خط هستند اکثراً در "کنفرانس بین‌المللی احزاب و سازمان‌های مارکسیست لنینیست (اتحاد و مبارزه)" متشکل شده‌اند.
موضوع مقاله: شهرستان بروجن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان بروجن | مقدمه: شهرستان بروجن یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است که دومین شهرستان از نظر اهمیت در استان چهارمحال و بختیاری و سومین شهرستان از حیث جمعیت در استان به‌شمار می‌آید. | ## بخش 1: شهرستان بروجن | شهرستان بروجن در دشتی به وسعت حدود ۵۸۰ کیلومتر مربع در شرقی‌ترین نقطه استان و در محل تلاقی راه‌های سه استان چهارمحال و بختیاری، اصفهان و خوزستان قرار گرفته است. | ## بخش 2: شهرستان بروجن | افزون بر این، مردم سفیددشت، فرادنبه و همچنین بخشی از مردمان نقنه و بلداجی به زبان ترکی سخن می‌گویند. | ## بخش 3: شهرستان بروجن | تقسیمات کشوری بخش مرکزی شهرستان بروجن دهستان حومه شهرها: بروجن، فرادنبه، سفیددشت و نقنه بخش گندمان دهستان گندمان دهستان دوراهان دهستان امام قیس شهر: گندمان بخش بلداجی دهستان امامزاده حمزه علی دهستان چغاخور شهر: بلداجی اقتصاد شهرستان بروجن یکی از مناطق صنعتی کشور بوده که کارخانه‌های مهمی را در خود جای داده است. | ## جمع‌بندی | فولاد سفیددشت کارخانه ورق خودرو کارخانه سیمان میلگرد صبافولاد ظریف مصور نهان گل نساجی نگین کاشی ارس بروجن خودرو کاشی پاسارگاد سپاهان همایون گاز سوغات: فرش بختیاری، قالی یلمه، گز بلداجی، پولک و نبات، گیوه و چوقای آن شهرت جهانی دارد.
موضوع مقاله: شهرستان لردگان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان لردگان | مقدمه: در این شهرستان طوایف مختلفی زندگی میکنند که بزرگترین ایل ساکن شهرستان لردگان "ایل جلیل" می باشد. | ## بخش 1: شهرستان لردگان | این شهرستان با پیشینه تاریخی بسیار کهن که در کنار ایذه جز کهن‌ترین شهرهای ناحیه زاگرس مرکزی هست قدمت شهرنشینی در این شهر به سلسله عیلامیان با استناد به آثار یافت شده در حوالی چشمه برم و قلعه گلی بر می. گردد تمدنهای بسیاری در این شهر به عرصه ظهور و نابودی رسیدند لردگان گذرگاهی مهم میان انشان (ایذه) زادگاه کورش بزرگ و پاسارگاد بوده است. | ## بخش 2: شهرستان لردگان | برخی از ایل راه‌های بسیار کهن عشایری دزپارت) و (بارز از این قسمت عبور می‌کرده است در سفرنامه ناصرخسرو قبادیانی با نام لوردغان از این شهر اسم برده شده است. به جز سفرنامه ناصرخسرو یکی از معدود کتبی که به لردگان و مردمش در قالب شعر و متن پرداخته شده است، کتاب جبال جانکی؛ تاریخ و فرهنگ لردگان لردگان در آینه اشعار ملا راه علی اردشیری لردجانی است. | ## بخش 3: شهرستان لردگان | البته ناگفته نماند که کتاب حاوی اشعار دلنشینی است ولی به طوایف بختیاری ساکن در لردگان و وضعیت آن زمان لردگان نیز پرداخته شده است. موقعیت جغرافیایی شهرستان لردگان از شمال شرقی با شهرستان خانمیرزا، از شمال غربی با شهرستان اردل، از شرق با شهرستان فلارد، از غرب با شهرستان دزپارت استان خوزستان، از جنوب شرقی با شهرستان دنا، از جنوب با شهرستان مارگون و از جنوب غربی با شهرستان کهگیلویه استان کهگیلویه و بویراحمد همسایه است. | ## جمع‌بندی | تقسیمات کشوری شهرستان لردگان شامل ۳ بخش، ۶ دهستان و ۳ شهر به شرح زیر است: شهرستان لردگان بخشمرکز بخشجمعیت بخش ۱۳۹۵نام دهستانمرکز دهستانجمعیت دهستان ۱۳۹۵شهرجمعیت شهر ۱۳۹۵مرکزیلردگان۸۸٬۱۷۰ نفرمیلاسگوشه۳۴٬۸۸۵ نفرلردگان۴۰٬۵۲۸ نفرریگکلار علیا۱۲٬۷۵۷ نفرمنجمنج۱۷٬۹۹۸ نفرمنجمنج۸٬۵۷۳ نفرمنج۱٬۴۹۲ نفربارزقلعه مدرسه۷٬۹۳۳ نفررودشتسردشت۱۶٬۷۶۲ نفرسردشتشهرک مأمور۴٬۳۵۹ نفرسردشت۵٬۶۹۱ نفردودراءسردشت۱٬۸۶۰ نفر جاذبه‌های گردشگری از جاذبه‌های گردشگری این شهرستان می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: آبشار آتشگاه (طولانی‌ترین آبشار ایران) سد کارون ۴ (پنجمین سد بلند جهان) رودخانه خرسان (سرشاخه‌های کارون) کاروانسرای قلعه مدرسه قبرستان و کاروانسرای پل بریده جمعیت بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان لردگان برابر با ۱۲۲٬۹۳۰ نفر بوده است.
موضوع مقاله: شهرستان فارسان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان فارسان | مقدمه: موقعیت جغرافیایی شهرستان فارسان از شرق تا شمال با شهرستان شهرکرد، از شمال غربی با شهرستان کوهرنگ، از جنوب تا جنوب غربی با شهرستان اردل و از جنوب شرقی با شهرستان کیار همسایه است. | ## بخش 1: شهرستان فارسان | پیشینه نام از قدمت، چگونگی نام‌گذاری و پیشینه‌ی‌تاریخی فارسان اطلاع جامعی در دست نیست. | ## بخش 2: شهرستان فارسان | اما آن طور که از ظواهر امر پیداست، مردم این دیار در سوارکاری و تیراندازی مهارت داشته‌اند. | ## بخش 3: شهرستان فارسان | فارس [فا.رِ.س] در لغت به معنی سوار یا سوارکار یا صاحب است و مرور به فارسان تبدیل شده است. | ## جمع‌بندی | مناطق گردشگری آبشار کردیت (خروشان‌ترین آبشار ایران) در جونقان قلعه جونقان (سردار اسعد بختیاری) تنگ درکش ورکش در جونقان طاق سنگی خان اوی در جونقان پیرغار در ده چشمه کتیبه‌های مشروطیت پیرغار در ده چشمه غار سراب در امید آباد رودخانه سراب در امیدآباد قله سالداران در فارسان دریاچه لاغرک مسجدجامع فارسان تپه چغاپنجعلی در فارسان چشمه قلعه در فارسان تقسیمات کشوری شهرستان فارسان شامل ۳ بخش، ۵ دهستان و ۷ شهر به شرح زیر است: شهرستان فارسان بخشمرکز بخشجمعیت بخش ۱۳۹۵نام دهستانمرکز دهستانجمعیت دهستان ۱۳۹۵شهرجمعیت شهر ۱۳۹۵مرکزیفارسان ۴۱٬۴۹۳ نفرمیزدج علیاگوجان ۴٬۸۱۰ نفرفارسان گوجان۳۰٬۵۰۴ نفر ۶٬۱۷۹ نفرجونقانجونقان ۳۴٬۸۷۶ نفرمیزدج سفلیچلیچه ۴٬۰۴۹ نفرجونقان پردنجان چلیچه۱۴٬۴۳۳ نفر ۸٬۶۹۹ نفر ۴٬۹۴۵ نفرجونقانراستاب ۲٬۷۵۰ نفرباباحیدرباباحیدر ۱۸٬۹۱۷ نفرسراب سفلیقلعه شریف۱٬۷۵۷ نفرباباحیدر فیل‌آباد۱۱٬۲۰۲ نفر ۴٬۶۵۶ نفرسراب علیاعیسی‌آباد۱٬۳۰۲ نفر جمعیت بنابر سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان فارسان برابر با ۹۵٬۲۸۶ نفر بوده است.
موضوع مقاله: شهرستان کوهرنگ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان کوهرنگ | مقدمه: شهرستان کوهرنگ (به لری بختیاری: کُهرنگ) یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری ایران است. | ## بخش 1: شهرستان کوهرنگ | جغرافیا موقعیت جغرافیایی شهرستان کوهرنگ از شمال با شهرستان فریدون‌شهر و از شمال شرق با شهرستان چادگان استان اصفهان، از شمال غرب با شهرستان الیگودرز استان لرستان، از غرب با شهرستان‌های دزفول و اندیکا و از جنوب غرب با شهرستان ایذه استان خوزستان، از جنوب شرق با شهرستان اردل، از شرق با شهرستان‌های فارسان و شهرکرد همسایه است. اقلیم منطقه کوهرنگ از سردترین مناطق ایران است و همچنین پر برف‌ترین نقطه کشور، که ارتفاع برف در این منطقه در سال‌های نرمال به چندین متر می‌رسد و به پایتخت برفی ایران شهرت دارد. کوهرنگ در زمان ایلامیان ییلاق قبایل ایلامی بود که به دلیل گرما به این منطقه کوچ می‌کردند. | ## بخش 2: شهرستان کوهرنگ | شهرستان کوهرنگ به دلیل وجود زردکوه بختیاری (دومین قله مرتفع زاگرس)، سرچشمه رودخانه‌های زاینده‌رود، کارون، دز و… می‌باشد.کتابچه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان کوهرنگ آب و هوا شهرستان کوهرنگ دارای ایستگاه هواشناسی سینوپتیک است که در شهر چلگرد و در ارتفاع ۲۳۶۵ متری از سطح دریا قرار دارد. همچنین در این شهرستان ایستگاه‌های باران سنجی و برف سنجی در شهر بازفت، صمصامی و روستای سرآقاسید وجود دارد. این شهرستان با میانگین بارش سالانه ۱۳۴۹٫۷ میلی‌متر بعد از بندر انزلی، دومین قطب بارش در کشور به‌شمار می‌رود. | ## بخش 3: شهرستان کوهرنگ | مردم‌شناسی مذهب و زبان مردم این شهرستان شیعه دوازده امامی بوده و همچنین به زبان لری و گویش بختیاری سخن می‌گویند. جمعیت بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان کوهرنگ برابر با ۴۱٬۵۳۵ نفر بوده است. | ## جمع‌بندی | در ۱۲ مهر۱۴۰۰ زلزله ای با بزرگی ۵٫۷ ریشتر و در ۲۴ آذرماه ۱۴۰۰ زلزله ای با بزرگی ۴٫۵ ریشتر این شهرستان را لرزاند.
موضوع مقاله: تالاب چغاخور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تالاب چغاخور | مقدمه: این تالاب با مساحتی حدود ۱۳۷۰ هکتار در دامنه ارتفاعات بر آفتاب و کلار (۳۸۳۰ متر)، در مسیر جاده بروجن-اهواز قرار گرفته است.تالاب چغاخور، انتشارات تیشینه این تالاب بین مردم منطقه به دریاچه چغاخور و سد چغاخور معروف است. | ## بخش 1: تالاب چغاخور | تالاب چغاخور منشأ آب چشمه‌های اطراف خود مثل چشمه شهر گهرو و شهرک آورگان و شهرک گلوگرد است. این مرغزار در ماه‌های اردیبهشت تا مهر که سطح آب رو به کاهش می‌گذارد، از این هم وسیع‌تر می‌شود. آب و هوای چغاخور آب و هوای تالاب چغاخور متأثر از چهار نوع توده هوا شامل توده‌های هوای قطبی و پرفشار از سمت اروپا، توده‌های هوای مدیترانه‌ای، توده‌های هوای قطبی از شمال کشور و توده‌های هوای حاره بحری است. مساحت باغ خان حدود ۳ هکتار است و درخت‌هایی قدیمی با تنه‌ای بزرگ و شاخه‌های پُر مثل گردو، چنار و مثمر و غیرمثمر در آن دیده می‌شود. باغ خان در زمان‌های قدیم محلی برای ییلاق و اتراق خان‌های بزرگ ایل بختیاری از جمله «تیمور بختیار» و «سردار اسعد بختیاری» بوده است. | ## بخش 2: تالاب چغاخور | -هتل و مجتمع تفریحی، توریستی ، گردشگری الماس چغاخور -هتل و مجتمع تفریحی، گردشگری آفتاب چغاخور -قایقرانی و ماهی‌گیری در دریاچه چغاخور نوسازی سد دریاچه چغاخور در گذشته در مسیر خروجی آب تالاب چُغاخور سد به ارتفاع ۶ متر بود و مساحتی در حدود ۱۳۶۰ هکتار داشت که با احداث سد جدید چغاخور، مساحت تالاب به حدود ۲۵۰۰ متر رسید. هدف از احداث سد جدید، تجمع آب انتقال یافته به تالاب از محل آب جمع‌آوری شده در سد انحرافی سبزکوه است که پس از ورود به کانال به طول ۴۵۰۰ متر و تونلی به طول ۸۵۰۰ متر به محل دریاچه سد چغاخور انتقال خواهد یافت. گیاهان و جانوران ویژگی منحصر به فرد تالاب، وجود نوعی ماهی از خانواده گامبوزیا (کپوردندان) در این مکان است. به دلیل وسعت خوبی که این زیستگاه دارد و به‌علت عدم وجود آلاینده یا حداقل بودن آلاینده‌ها در آب این تالاب، ماهیان تالاب چغاخور از نظر ژنتیکی ارزشمند هستند.حمید امینی، راهنمای جهانگردی استان چهارمحال و بختیاری، ۱۳۸۱، ص ۱۳–۱۲، سازمان ایرانگردی و جهانگردی در سال ۱۳۹۵ اردک سرسفید در این تالاب بین‌المللی توسط آقای حامد علیمردانی مشاهده و ثبت کمیته ملی پرندگان ایران شد. پوشش گیاهی تالاب چغاخور از گونه‌های حاشیه ای، نم پسند، شناور و غوطه ور مانند بید، پتامژتون، پلی گونیوم و ساز تشکیل شده است. | ## بخش 3: تالاب چغاخور | از سال ۱۳۷۸ به‌دلیل گونه‌های جانوری نادر در اطراف تالاب و شرایط متنوع زیستی آن، سازمان حفاظت محیط زیست، چغاخور را منطقه شکار ممنوع اعلام کرد و آن را تحت پوشش و حمایت خود قرار داد. اختلاط زندگی انسانی و حیات‌وحش به دلیل ساخت سد چغاخور، آب لازم برای این تالاب به صورت قابل اطمینانی تأمین شد و وسعت تالاب بعد از حداث سد تقریباً دو برابر قبل از ساخت سد شد. همچنین مردم منطقه از طریق گردشگری در منطقه اقامتی، تفریحی و گردشگری چغاخور کسب درآمد می‌کنند. مسیر تالاب چغاخور از بروجن: در جاده بروجن-بلداجی، از بلداجی گذشته و بعد از آورگان و کلبی بک به تالاب چغاخور می‌رسید. نگهداری تالاب چغاخور یکی از تالاب‌های کنوانسیون بین‌المللی رامسر است و در فهرست مناطق مهم پرندگان (IBA) نیز به چشم می‌خورد. | ## جمع‌بندی | این تالاب بخشی از یازدهمین ذخیره‌گاه زیست‌کره ایران با عنوان «تنگ صیاد-سبزکوه» به‌شمار می‌رود که به ثبت جهانی رسیده است.