موضوع مقاله: مهدی آذر یزدی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مهدی آذر یزدی | مقدمه: مهدی آذر خرمشاهی یا مهدی آذری یزدی (زادهٔ ۲۷ اسفند ۱۳۰۰ در یزد- ۱۸ تیر ۱۳۸۸) نویسندهٔ کودک و نوجوان اهل محله خرمشاه یزد در ایران بود. | ## بخش 1: مهدی آذر یزدی | او نخستین نویسنده‌ای است که در ایران به فکر نوشتن داستان برای کودکان و نوجوانان افتاد. همچنین به سبب آثار ارزشمند و فاخر او در زمینهٔ کتاب کودک، روز درگذشت او به نام روز ملی ادبیات کودک و نوجوان نام‌گذاری شده است. او جایزهٔ یونسکو و نیز جایزهٔ سلطنتی کتاب سال را پیش از انقلاب ۱۳۵۷ دریافت کرده بود. او همچنین نگارنده کتاب قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن در مجموعه ای ده جلدی است که توسط ابوالقاسم اشرف الکتابی به چاپ رسیده است. زندگینامه آذر یزدی در سالِ ۱۳۰۰ در محلّهٔ خرمشاه یزد در خانواده‌ای تازه مسلمان با اجدادی زرتشتی زاده شد. پس از آنکه صاحب کارگاه جوراب بافی تصمیم به تأسیس دومین کتابفروشی شهر یزد گرفت، او را از میان شاگردان کارگاه به کتاب‌فروشی منتقل کرد. کار در کتابفروشی زمینه آشنایی او با اهالی شعر و ادب را فراهم کرد، و پس از مدتی به تهران نقل مکان کرد و با معرفی همشهری خود حسین مکی در چاپخانه حاج محمد علی علمی واقع در خیابان ناصرخسرو مشغول به‌کار شد.راوی قصه‌های خوب همچنان غریب و مظلوم. خبرگزاری صدا و سیما در فیلم مستند «شبیه هیچ‌کس» ساخته پویا دلیلی که برش‌هایی از زندگی این نویسنده است، آذریزدی راجع به زندگی خودش اینطور می‌گوید: در سال ۱۳۳۵ و در سن ۳۵ سالگی، پس از آنکه قصه‌ای از انوار سهیلی در چاپخانه توجه‌اش را به خود جلب کرد، به فکر ساده‌نویسی قصه آنطور که مناسب کودکان باشد افتاد. او افزون بر نویسندگی به امور غلطگیری و فهرست اَعلام‌نویسی تا سال‌های آخر زندگی‌اش ادامه داد. | ## بخش 2: مهدی آذر یزدی | او مدتی پیش از مرگش گفته بود که نوشته‌های دیگری هم دارد که به دلیل عدم صدور مجوز انتشار هنوز منتشرشان نکرده است. آذری یزدی در شرح حال کتاب قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن (هشت بهشت) اینطور دربارهٔ خود می‌نویسد: جایزه‌ها و نشان‌ها مهدی آذر یزدی در سال ۱۳۴۳ به سبب نگارش کتاب «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» از سوی «سازمان جهانی یونسکو» به دریافت جایزه نایل آمد. همچنین چندین دفعه از سوی «حوزه هنری استان یزد» «انجمن آثار و مفاخر فرهنگی»، «بنیاد ریحانة الرسول (س)» و… برای وی مراسم بزرگداشت برگزار شده است. پس از مرگ او در شهر یزد به همت حوزه هنری استان یزد و با همکاری ادارهٔ پست آن شهر تمبر یادبودی با شمارگان ۱۶۰۰ چاپ شد. به خاطر آثار ارزشمند او در حوزه کتاب کودک، روز درگذشت او به نام روز ملی ادبیات کودک و نوجوان نام‌گذاری شده است. خبرگزاری برنا در تاریخ ۲۲ تیرماه ۱۴۰۰ شورای شهر تهران با نام‌گذاری خیابانی فرعی در شرق خیابان حجاب (مقابل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان) به نام مهدی آذر یزدی موافقت کرد که با مخالفت فرمانداری شهر تهران رو به رو شد. در برخورد با این مخالفت انجمن نویسندگان کودک و نوجوان با نوشتن بیانیه ای اعتراض خود را اعلام کرد. در بخشی از متن بیانیه چنین آمده است: «انجمن نویسندگان کودک و نوجوان، نه فقط نظر سلیقه‌ای هیئت تطبیق فرمانداری تهران را غیرقابل قبول می‌داند، بلکه بر این باور است که چنین اعمال سلیقه‌های غیرفرهنگی، پاسخی در خور از مردم و به‌ویژه نسل جدید خواهد گرفت. تن‌دادن جامعه به این قبیل تصمیم‌های زیان‌بار، هم به شهر و مردم آسیب می‌زند و هم به هویت جمعی و منافع ملی. | ## بخش 3: مهدی آذر یزدی | از این رو، انجمن نویسندگان کودک و نوجوان انتظار دارد مسئولان ذی‌ربط، هرچه زودتر ضمن اعلام بطلان نظر اعلام شدهٔ هیئت تطبیق فرمانداری تهران در این زمینه، به‌طور جدی به اعضای این هیئت یادآوری کنند که لازم است از تصمیم‌گیری‌های تنگ‌نظرانه، غیرکارشناسی و سلیقه‌ای بپرهیزند، تا دیگر بار شاهد چنین خبرهایی نباشیم.» پس از تغییر شورای شهر و دولت، در شهریور همان سال این تصمیم قطعی و کوچه‌هایی که بنام استادان ادبیات کودکان نام‌گذاری شده بود پلاک کوبی شد.ایسنا اما در آذرماه پلاک‌ها کنده شد و نام‌های قبلی کوچه‌ها بازگردانده شد. انجمن نویسندگان کودک در این باره بیانیه‌ای دیگر صادر کرد که در آن نوشت: «گمان نمی‌کردیم نیاز به یادآوری باشد، چون بر این باوریم که هم جناب‌عالی و هم اعضای شورای شهر و دیگر مسئولان توجه دارند که قدردانی از این بزرگان و نام‌گذاری خیابان‌های مذکور به نام آنان، چیزی بر قدر و جایگاه آن‌ها نمی‌افزاید، بلکه شهر را زینت می‌بخشد.»فرارو کتاب‌شناسی شمار آثار مهدی آذر یزدی به نظم و نثر به بیش از ۳۰ اثر می‌رسد که آن‌ها را می‌توان چنین نام برد: قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب (سال ۱۳۳۵ تا ۱۳۶۳) دوره هشت جلدی «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» شامل دفترهای زیر است: جلد ۱ - قصه‌های کلیله و دمنه جلد ۲ - قصه‌های مرزبان نامه جلد ۳ - قصه‌های سندبادنامه و قابوس نامه جلد ۴ - قصه‌های مثنوی معنوی جلد ۵ - قصه‌های قرآن جلد ۶ - قصه‌های شیخ عطار جلد ۷ - قصه‌های گلستان سعدی و ملستان جلد ۸ - قصه‌های چهارده معصوم وی اولین کتاب از مجموعهٔ ۸ جلدی قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب را در سال ۱۳۳۵ به‌دست مؤسسه انتشاراتی امیرکبیر منتشر کرد. او برای این اثر در سال ۱۳۴۲ (۱۹۶۳ میلادی)، برنده جایزه یونسکو شد و سال ۱۳۴۵ جایزه سلطنتی کتاب سال را از آن خود کرد. برخی از کتاب‌های این مجموعه از سوی شورای کتاب کودک به عنوان کتاب برگزیده سال پذیرفته شده‌اند.جام‌جم آنلاین این اثر به زبان اسپانیایی،تسنیم ارمنی، چینیآفتاب و روسی ترجمه شده است. این مجموعه تاکنون ۶۴ بار تجدید چاپ شده است.ایبنا در سال ۱۳۹۲ مجموعه انیمیشنی ۲۶ قسمتی با نام «قصه‌های خوب، برای بچه‌های خوب» به تهیه‌کنندگی مرکز پویانمایی صبا تولید و از شبکه پویای سیما پخش شد. یکی از نکات جالب نظر، حضور آذر یزدی به عنوان راوی در این مجموعه می‌باشد که به نوعی تجلیل از مقام این نویسنده است. قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن (۱۳۴۴ تا ۱۳۵۱) از کتاب‌های فاخر او همچنین می‌توان به کتاب قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن اشاره نمود که توسط ابوالقاسم اشرف الکتابی (مؤسسهٔ مطبوعاتی اشرفی) به چاپ رسید. | ## جمع‌بندی | مجوعهٔ ده جلدی قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن در اصل اقتباسی از کتاب‌های کهن همچون قابوس نامه و دیگر کتاب‌های ارزشمند ادبی ایران است.