aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: خانه حاج شیخ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه حاج شیخ | مقدمه: خانه حاج شیخ مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان معاصر، کوچه شهید سمساری، پلاک ۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۴۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: خانه حاج شیخ | این ساختمان در سه جبهه شمالی، شرقی و غربی شکل گرفته که بخش شمالی آن سه طبقه و بخش‌های دیگر دو طبقه می‌باشد. | ## بخش 2: خانه حاج شیخ | در طبقه همکف، اتاق طنبی قرار گرفته که در جلو آن ایوان ستوندار با سرستون‌های گچبری شده وجود دارد. | ## بخش 3: خانه حاج شیخ | ارتفاع طنبی، که بعدها تا حدودی تغییر یافته است، در طرفین آن و در طبقه فوقانی دو اتاق کله‌ای را به وجود آورده است که فضاهای جانبی طنبی به آنها قابل دسترسی می‌باشد. | ## جمع‌بندی | دو جبهه شرقی و غربی نیز در طبقه زیرزمین، از سردابه و در طبقه همکف، از چندین اتاق تشکیل یافته؛ در هر دو جبهه دسترسی به طبقه همکف به واسطه یک راهرو است.
موضوع مقاله: خانه معبودی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه معبودی | مقدمه: خانه معبودی (خانه حاج رضا صادری) خانه‌ای است که در تبریز، میدان منجم، خیابان شهید سلمانپور، پلاک ۹ واقع شده و قدمتش به دوره قاجاریان می‌رسد. | ## بخش 1: خانه معبودی | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۴۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تاریخچه از زمان ساخت خانه اطلاع دقیقی نیست معماری آن مربوط به اواخر دوره قاجار است. خانه فوق نخست در مالکیت احمد جوان قرار داشت احمد جوان برادر محمد جوان بود و رضا صادری داماد محمد جوان - از مالکان تیمچه مظفریه-بود . مدت محدودی این خانه به مالکیت حسین معروف به قونسول (از اجداد خانواده تماری) درآمد. رضا صادری از تجار خوشنام و نیکوکار و متدین فرش - ایشان نماینده آیت الله العظمی خویی در تبریز بودند.- در حدود سال ۱۳۲۰ خورشیدی از همان شخص خریداری نمود. | ## بخش 2: خانه معبودی | پدر زن رضا صادری همسایه دیوار به دیوار این خانه بود و پنجره ای نیز از آشپزخانه به حیاط محمد جوان باز می شد که تا فروش خانه و قبل از فوت رضا صادری این دریچه گشوده و همواره ارتباط برقرار بود.حاج رضا سالها در این مکان همراه خانواده خود زیست. وی از معماری خانه بشدت مراقبت کرد و تا قبل از مرگش به همان حالت اولیه نگهداری نمود.مساحت این خانه در اصل ۹۵۰ متر مربع بود و علاوه بر آن، دو خانه از زیر زمین و از طریق دالان تنگی بدان متصل بود که مساحت هر کدام حدود ۲۰۰ متر مربع بود و در حکم حیاط خلوت خانه بود که بعدها فرزند ارشد او اکبر در یکی از آنها سکنی گزید. رضا صادری این خانه را تبدیل به حسینه کرده بود و دستجات حسینی در ایام محرم و روزهای خاص همواره بدانجا می آمدند . چند سال پس از مرگ رضا صادری، در سال ۱۳۶۶ خورشیدی، مهدی معبودی این خانه را خریداری کرد. استاد کریم صادری نوه آن مرحوم می نویسد: رضا صادری در 28 آبان ماه 1280 خورشیدی در تبریز به دنیا آمد. | ## بخش 3: خانه معبودی | پدرش اکبر و مادرش رقیه نام داشت.اکبر به علت تجارت و بازرگانی فرش همواره در مسافرت بود و زمانی که به شهرستان رشت برای امور بازرگانی رفته بود، مدتی در آنجا رحل اقامت افکند. رضا سالهای اولیه تحصیلات خود را در مکتب خانه های آنجا خواند و پس از آمدن به تبریز مدتی نیز در تبریز تحصیل کرد. حاج رضا کسب و کار پدر را ادامه می دهد و به خاطر آشنایی به امور تجارت و تلفیق آن با معارف اکتسابی و تحصیلات دینی، بویژه مهارت در حساب سیاق، اعتماد بازاریان را جلب می کند و از فرشفروشان خوشنام و با اعتبار تبریز می گردد. وی به سبب کارهای خیر و دستگیری از بینوایان زیانزد عام و خاص می شود و در منطقه چوستدوزان و حوالی آن معتمد محل شناخته می شود. | ## جمع‌بندی | معظم له از طرف آیت الله العظمی خویی - مرجع تقلید جهان تشیع که ساکن نجف بودند - بعنوان نماینده تعیین می شوند و این سمت را تا آخر عمر شریقشان داشتند.
موضوع مقاله: بیمارستان نجمیه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیمارستان نجمیه | مقدمه: بیمارستان نجمیه بیمارستانی در تهران با سبک معماری اواخر دورهٔ قاجار است که در دهه اول دورهٔ پهلوی افتتاح شده و در خیابان حافظ (سابقا موسوم به خیابان دروازه قدیم یوسف آباد) پایین‌تر از خیابان جمهوری اسلامی واقع شده‌است. | ## بخش 1: بیمارستان نجمیه | بیمارستان یادشده در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۴۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده و همچنین در فهرست موقوفات سازمان اوقاف و امور خیریه کشور قرار دارد.رضایی، امید؛ بیمارستان نجمیه، مجله وقف، میراث جاودان، زمستان 1378 - شماره 28 (16 صفحه - از 37 تا 52) بنیان‌گذار این بیمارستان، ملک تاج خانم فیروز نجم‌السلطنه است. او نوهٔ عباس میرزا، دختر نصرت‌الدوله، همسر میرزا هدایت الله وزیر دفتر و مادر محمد مصدق می‌باشد.اتحادیه، منصوره. نجم السلطنه از سال ۱۳۰۷ش به ساخت و وقف بیمارستانی در محل سکونت خود، خیابان دروازه یوسف آباد (حافظ امروزی)، همت گمارد که این موقوفه به نام بیمارستان نجمیه تهران تا به امروز باقی است. | ## بخش 2: بیمارستان نجمیه | نجم السلطنه برای مخارج این بیمارستان درآمد چندین ملک خود را اختصاص داد و تا زمانی که خود زنده بود نظارت بر امور آن را برعهده داشت. پس از آن طبق وقف نامه، تولیت به دست محمد مصدق و بعد از وی به میرزا ابوالحسن خان ثقه الدوله دیبا و پس از این دو پسر به فرزندان بزرگشان تعلق می‌گرفت. او همچنین نظارت بر این بیمارستان را به دخترانش؛ فاطمه خانم شوکت‌الدوله، ملوک خانم عشرت‌الدوله و آمنه دفتری (دفترالملوک) واگذار کرد. | ## بخش 3: بیمارستان نجمیه | این بیمارستان نخستین بیمارستان مدرن تهران است که در سال ۱۳۰۶ افتتاح شد و در تاریخ آبان ۱۳۰۷ وقف بیماران مستمند ایران گردیدروزنامه ایران، ویژه‌نامه ایران بانو ۲۵ آبان ۱۳۹۳ صفحه ۱۶ عنوان «نجم السلطنه، مؤسس اولین بیمارستان مدرن تهران» بنایی نیز در اواخر دهه ۳۰ توسط محمدحسن شمشیری به مجموعه بیمارستان اضافه شد که دارای همخوانی با دیگر ساختمان‌های آن است. | ## جمع‌بندی | بیمارستان نجمیه محل وفات مصدق نیز می‌باشد.مصدق، غلامحسین ، در کنار پدرم مصدق: خاطرات غلامحسین مصدق، تهران، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا،1369 این بیمارستان در حال حاضر توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اداره می‌شود و زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی بقیةالله قرار دارد.
موضوع مقاله: خانه هنرمندان تبریز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه هنرمندان تبریز | مقدمه: خانه ختایی بنایی مربوط به دوره صفوی تا دوره قاجار است که در تبریز، خیابان ارتش جنوبی، کوچه صدر، بن‌بست ختایی‌ها واقع شده و این اثر با نام "خانه ختایی" در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۴۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: خانه هنرمندان تبریز | خانه هنرمندان تبریز این خانه در آبان ۱۳۸۹ از سوی شهرداری تبریز خریداری شد و مالکیت آن به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز واگذار گردید و به نام «خانه هنرمندان تبریز» گشایش یافت. | ## بخش 2: خانه هنرمندان تبریز | پیشینه ختائیان خانواده بازرگان و ثروتمندی بودند که آن‌ها با درایت توانستند در تمام سال‌های انقلاب مشروطه و جنگ، خود را در امان نگه دارند تا این که روس‌ها در روز اول محرم سال ۱۳۳۰ ه.ق با وجود آتش‌بس اعلام شده، به خانه آنان حمله برده و افرادی را که از ترس در زیرزمین خانه مخفی شده و قرآن به سر گرفته بودند را کشتند و خانه را غارت کردند. | ## بخش 3: خانه هنرمندان تبریز | ## جمع‌بندی | اسناد تاریخی و آثار قدیمی برجای مانده در آن، قدمت خانه را به حدود150 سال قبل و دوران قاجار مربوط می‌سازد.
موضوع مقاله: خانه دادرس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه دادرس | مقدمه: خانهٔ دادرس بنایی بازمانده از دورهٔ قاجاری است که در سال ۱۳۸۲ به شمارهٔ ۹۷۶۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: خانه دادرس | این بنا در مرکز شهر اهواز در بازار عبدالحمید (خیابان نظامی یا شهید نظری‌پور) ساخته شد. در خیابان نظامی (شهید نظری‌پور) و مرکز شهر اهواز خانه‌های متعددی از دوره‌های قاجار و پهلوی به جا مانده که بخش ناچیزی از آن‌ها به ثبت رسیده است. سرای دادرس یکی از این بناهای تاریخی شهر اهواز است که تاکنون فقط به ثبت رسیده و در نگهداری و مرمت آن کوتاهی شده‌است. | ## بخش 2: خانه دادرس | مشخصات این بنا ساختمانی دو طبقه است که در طبقهٔ همکف آن پنج اتاق و در طبقهٔ دوم سه اتاق وجود دارد. خانهٔ دادرس ابتدا محل کاروانسرای شیخ خزعل بود، بعد میدان تره‌بار شد و سپس به بازار خواربارفروشان مبدل گشت. افزون بر سرداب، این بنا دارای آثاری از حجاری، آجرچینی، ستون و در و پنجرهٔ چوبی می‌باشد و از ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن سنگ‌چینی‌های بسیار زیبای آن است. | ## بخش 3: خانه دادرس | تلاش برای مرمت در این بنا تاکنون اقدام مرمتی صورت نگرفته و بخشی از آن تخریب شده است؛ به طوری که قسمتی از سقف فروریخته است. | ## جمع‌بندی | حال آن که با توجه به قرار گرفتن بنای دادرس در مرکز شهر و تاریخی بودن آن به گفتهٔ دوستداران میراث فرهنگی می‌توان آن را به یک مرکز فرهنگی-خدماتی همچون فرهنگ‌سرا، موزه مردم‌شناسی، چایخانه یا نگارخانه تبدیل کرد.
موضوع مقاله: غار پناهگاه‌های تیکاب | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # غار پناهگاه‌های تیکاب | مقدمه: غار پناهگاه‌های تیکاب از نخستین سکونتگاه‌های انسان نخستین در حدود ۱۸ هزار سال قبل از میلاد است که در دامنهٔ کوه شمالی شهر کازرون و در مجموعهٔ پارک کوهستانی تنگ تیکاب قرار گرفته است. | ## بخش 1: غار پناهگاه‌های تیکاب | این مجموعه غارها در سال ۱۳۸۲ به‌عنوان یکی از آثار مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان به ثبت ملی رسید. تاریخ غار پناهگاه‌های تیکاب کازرون از نخستین سکونتگاه‌های انسان نخستین در ایران به‌شمار می‌رود. | ## بخش 2: غار پناهگاه‌های تیکاب | تاکنون کشفیات زیادی از جمله ابزارهای سنگی و استخوان‌های حیوانات در این غارها به دست آمده که بیانگر استفاده انسان‌های اولیه از این غارها به‌عنوان پناهگاه و محل زندگی بوده‌است. تحقیقات باستان‌شناسان در این منطقه به کشف آثاری از دوره‌های مختلف پیش از تاریخ و تاریخ ایران منجر شده است. | ## بخش 3: غار پناهگاه‌های تیکاب | این غارها به‌طور عمده در دوره‌های پیش از تاریخ و به‌ویژه دوران پارینه‌سنگی مورد استفاده قرار گرفته‌اند و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سایت‌های باستان‌شناسی در جنوب ایران شناخته می‌شوند. | ## جمع‌بندی | این آثار نشان‌دهنده تکامل ابزارسازی و شکارگری انسان‌های اولیه در منطقهٔ کازرون است.
موضوع مقاله: آرامگاه خواجه عکاشه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه خواجه عکاشه | مقدمه: آرامگاه خواجه عکاشه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آباده، بخش مرکزی، برفراز کوه خواجه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: آرامگاه خواجه عکاشه | کشف کتیبه ۱۵۰۰ ساله در فروردین ماه سال ۱۴۰۴، با اطلاع‌رسانی یکی از شهروندان آباده اطلاعاتی را دربارهٔ وجود یک کتیبه در مکان آرامگاه خواجه عکاشه به موزه تخت جمشید داد. این کتیبه که به زمان پهلوی یا فارسی میانه بازمی‌گردد توسط کارشناس و مسئول مرکز کتیبه‌شناسی تخت جمشید مورد بررسی قرار گرفته و اصالت و قدمت آن به تأیید رسیده است. | ## بخش 2: آرامگاه خواجه عکاشه | این کتیبه نشان دهنده قدمت تاریخی شهر آباده است و کوه خواجه را به عنوان محل دفن مردگان معرفی می‌کند و ترجمه نوشته‌های روی کتیبه یادآور تدفین باستانی نیاکان ما در دوران زرتشت و ساسانی در محل کوه خواجه به عنوان محلی برای دفن ایرانیان باستان است. در این اثر باستانی نوشته است: در این جایگاه نهفته ابر هوکاشه (ورودی غار)، مهرداد دخمه ساخته است. | ## بخش 3: آرامگاه خواجه عکاشه | ## جمع‌بندی | این عبارت گویای آن است که سازنده این دخمه یا آرامگاه، فردی به نام مهرداد بوده است.
موضوع مقاله: نقوش صخره‌ای کفترلو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نقوش صخره‌ای کفترلو | مقدمه: نقوش صخره‌ای کفترلو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شهریار، بخش ملارد، روستای دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: نقوش صخره‌ای کفترلو | صخره‌کندهای کفترلی در ۳۵ درجه و ۳۷ دقیقه شمالی، ۵۰ درجه و ۴۰ دقیقه شرقی، با ارتفاع ۱۳۰۳ متر از سطح دریا و حدود ۳۰ متر از سطح عمومی دشت، در دامنه جنوبِ جنوب شرقی کوهی به همین نام در شمال قلعه و روستای متروکه احمدآباد و در فاصله حدود ده کیلومتری شرق اخترآباد شهریار قرار دارند. چشم‌انداز عمومی منطقه، دشت حاصلخیزی با حدود سی رشته قنات و بازمانده‌های روستاها و قلعه‌های فراوانی است که تقریباً تمامی ساکنان آن از منطقه کوچ کرده‌اند. این دشت در گذشته ناحیه‌ای آبادان و سرسبز بوده که خشک‌رودهای فراوان در پیرامون کوه کفترلو بازمانده‌ای از چشم‌انداز خرم روزگاران باستان است. سرسبزی منطقه بخصوص وامدار آب‌های زیرزمینی فراوان که گاه تنها در عمق دو متری زمین هستند، می‌باشد. در فصل بهار، دشت اخترآباد بخاطر رویش گونه‌های فراوانی از گل‌ها و گیاهان خودرو و از جمله گل شقایق، به دشت شقایق‌ها معروف شده است. کوه کفترلی از نوعی «تله سنگ» و سنگ‌های آذرین درونی که شباهت زیادی به سنگ سماق دارد، بوجود آمده و هوازدگی‌های هزاران ساله موجب تشکیل لایه صیقلی قهوه‌ای رنگی بر سطح سنگ‌ها شده است. | ## بخش 2: نقوش صخره‌ای کفترلو | بجز بخش باریک و بلندی از کوه که حدود پنج متر پهنا و یکصد متر درازا دارد و سنگ‌نگاره‌ها و سنگ‌نبشته‌ها بر آن نگاشته شده است، بقیه بخش‌های سنگی این کوه آتشفشانی در دل خاک فرو رفته‌اند. پاره‌های کوچکی از سنگ کوه به فراوانی تمامی دشت پیرامون را تا شعاع صدها متر پوشانده‌اند. صخره حامل سنگ‌نگاره‌ها و سنگ‌نبشته‌های کفترلی، به دلیل اینکه برخلاف کتیبه کن چرمی در جایی قابل دسترس نگاشته شده، به مرور زمان و نیز بر اثر تخریب‌های انسانی، آسیب دیده و بخش‌های فراوانی از آن نابود شده است. از مجموع نشان‌‌های این کتیبه، حدود پانزده نشان توسط این نگارنده شناسایی و شمرده شده‌اند. اما جستجوهای بیشتری برای یافتن حروف دیگر در شرایط متفاوتی از زاویه تابش خورشید، ادامه دارد. در پیرامون سنگ‌نبشته کفترلی، چند کتیبه چند صد ساله به خط فارسی و نیز چند یادگارنوشته وجود دارد. | ## بخش 3: نقوش صخره‌ای کفترلو | از آنجا که سطح تراشیده شده سنگ، رنگ روشن‌تری نسبت به زمینه خود دارد و به مرور رو به اکسیده‌شدن و تیرگی می‌گراید؛ با مقایسه مقدار و میزان تغییر رنگ بخش‌های تراشیده‌شده در دوره‌های گوناگون، می‌توان یک ارزیابی تقریبی از قدمت هر بخش را بدست آورد. از سوی دیگر، نوع خط، شکل و سبک نشان‌‌ها نیز می‌توانند راهنمایی مناسب برای تعیین قدمت باشند. از آنجا که تمامی لوحه‌های پیشین خط هندسی که از شوش به دست آمده‌اند، به سال‌های سده ۲۳ پیش از میلاد (۴۳۰۰ تا ۴۲۰۰ سال پیش) منسوب هستند؛ می‌توان قدمت سنگ‌نبشته کفترلی را نیز در همین حدود دانست. نگارکندهای نویافته کفترلی در شهریار به عنوان یکی از کهن‌ترین نمونه‌های خط در تاریخ بشری از نگرگاه بررسی مقابله‌ای تاریخ اختراع و تکامل خط در جهان اهمیتی فراوان دارند. | ## جمع‌بندی | نگارنده بر خود فرض می‌‌داند تا با کوشش و پیگیری افزون‌تر به بررسی نگارکندهای کفترلی و کن چرمی و تأثیر احتمالی آنها بر خط‌های سپسین ایرانی و غیرایرانی بپردازد.
موضوع مقاله: محوطه هفت دغنان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محوطه هفت دغنان | مقدمه: محوطه هفت دغنان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بخش ضیابر، در نزدیکی روستای بهمبر، در ۵۵ کیلومتری شهرستان رشت و ۲۵ کیلومتری صومعه سرا، در غرب استان گیلان با مساحتی نزدیک به ۶۰ هکتار قرار دارد و بقایای شهری تاریخی را شامل می‌شود که قدمت آن به ۱۲۰۰ سال پیش بازمی‌گردد. | ## بخش 1: محوطه هفت دغنان | در زمان فتحعلی شاه قاجار این منطقه به نام گسکر معروف بود که امروزه آن را هفت دغنان می خوانند. از بقایای این شهر قدیمی که زمانی شهری آباد و پر رونق محسوب می‌شد، می‌توان به خانه، حمام، پل خشتی، بازار و مهم‌تر از همه، گور سید خروسه اشاره کرد. | ## بخش 2: محوطه هفت دغنان | همچنین این شهر زمانی محل حکومت امرای گسکر بوده است و در محدوده آن قطعات سفال‌های ساده و لعابدار منقوش از دوره صفویه دیده می‌شود. علاوه بر این‌ها، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محوطه‌های به جای مانده از دوران اسلامی، بخش‌هایی از بازار صفوی به همراه دکان‌های آهنگری و سکه‌‌‌های آن دوران در هفت دغنان کشف شده است. | ## بخش 3: محوطه هفت دغنان | ## جمع‌بندی | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موضوع مقاله: سد قوسی ایزد خواست | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سد قوسی ایزد خواست | مقدمه: سد قوسی ایزد خواست مربوط به دوره ساسانیان است و در ۷ کیلومتری جنوب ایزدخواست در تنگه‌ای موسوم به «گلوگاه» که کم عرض‌ترین برش رودخانه ایزدخواست است واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: سد قوسی ایزد خواست | این سد از نوع کمانی است که بخش میانی آن شکسته شده و از این رو امروزه تنها دو قسمت از آن در کرانه راست و چپ رودخانه باقی مانده‌است. طول این سد ۴۲ متر، ارتفاع متوسط آن ۱۵ متر و از جنس سنگ آهکی به صورت سنگ لاشه تراشیده به صورت چهار گوش و مستطیل شکل و ملات گچ و ساروج در هسته است. | ## بخش 2: سد قوسی ایزد خواست | (ساروج مخلوطی است از آهک و خاکستر یا ریگ که در آب به مرور جذب انیدریدکربنیک کرده و آهکش به صورت سنگ آهک که محکم و پایدار است در می‌آید و از آن در جهت ساختن بنا استفاده می‌کنند). از ویژگی‌های عمده این سد، حالت قوسی شکل آن است که نشان دهنده دانش بالای مهندسان معمار سد و شناخت آن‌ها از مقاومت زیاد سازه‌های قوسی است. | ## بخش 3: سد قوسی ایزد خواست | قسمت میانی سد که دریچه، پلکان مارپیچ و محل سرریز در آن قرار داشته، به کلی از میان رفته و قسمت بالای دیوارهای باقی‌مانده نیز فرو ریخته‌است. | ## جمع‌بندی | شیوه ساختمان دیواره سد و پوشش مورد بحث آن، به گونه‌ای چشمگیر شبیه کارهای دوره ساسانی است.
موضوع مقاله: دژ ایزدخواست | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دژ ایزدخواست | مقدمه: دژ ایزدخواست یا بنای قلعه ایزدخواست یکی از آثار تاریخی استان فارس مربوط به دوره ساسانیان -سده‌های آغازین دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شمال ایزدخواست و در ۶۰ کیلومتری شمال آباده واقع شده‌است. | ## بخش 1: دژ ایزدخواست | این قلعه نخستین آپارتمان نشینی در جهان را دارا است .مجموعه قلعه با شماره ثبت آثار ملی ۹۸۰۰ در تاریخ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است چهارطاقی درون این قلعه در سال ۱۳۲۷ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است این دژ نخستین بنای طبقاتی دنیا و بعد از ارگ بم، بزرگترین سازه خشتی دنیا محسوب می شود. همین عامل مایه آسودگی و امنیت دژ و دژنشینان درون آن شده و راه دستیابی دشمن به درون دژ را را نشدنی می‌کرده‌است. بلندای این دژ قلعه استوار از کف زمین‌های پیرامونی با در نظر گرفتن ساختمان‌های آن بیشینه پنج اشکوب نزدیک به ۲۲ متر می‌رسد. اندازه ضلع شمالی دژ نزدیک به ۱۰ متر و ضلع جنوبی ۷۰ متر است و درازای دژ که خیابان اصلی است از آغاز تا پایان آن ۳۳۲ متر می‌باشد. بر پایه دیدگاه کارشناسان باستان‌شناسی چگونگی معماری ساختمان‌های قلعه به دوران پیش از اسلام و دوره ساسانیان بازمی‌گردد. | ## بخش 2: دژ ایزدخواست | خانه‌های درون دژ حیاط نداشته‌اند و پشت بام اشکوب یکم در واقع حیاط اشکوب دوم بوده‌است. همچنین با بکاربردن چوب اضافه سقف‌ها، برای خانه‌های پیرامونی حصار قلعه بالکن ساخته‌اند که آثار آن هنوز هم به چشم می‌خورد. در پیرامون ایزدخواست چندین قلعه دیرینه و برماندهایی از یک سد تاریخی و کاروانسرایی از دوره صفوی بر جای مانده‌است. آتشکده ایزدخواست دژ باستانی ایزدخواست بر فراز صخره بزرگی بنا نهاده شده‌است و در درون آن برماندهایی از آتشکده دوره ساسانیان بر جای مانده‌است. این چهارطاقی هم‌اکنون به صورت یک مسجد درآمده‌است، با این همه در درون دژ آثاری از زمان اصلی ساختمان دیده می‌شود. | ## بخش 3: دژ ایزدخواست | وجود آتشکده در میانه دژ نشانگر حضور موبدان و اشراف، بزرگان و درباریان در دژ ایزدخواست بوده‌است. این آتشکده پس از اسلام به مسجد تبدیل شد و هم‌اکنون در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. نامگذاری در دهخدا چنین آمده‌است: ویرانی چهارطاقی ساسانی نیز بخشی از این مجموعه است. | ## جمع‌بندی | برخی عکاسان دوره قاجار مثل آنتوان سوروگین و جهانگردان از آن عکس گرفته‌اند این دژ هم‌اکنون باشنده و سکنه‌ای ندارد و نسبت به عکس‌های دوره قاجار ویران‌تر شده‌است.
موضوع مقاله: آرامگاه سید فتح‌الله | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه سید فتح‌الله | مقدمه: مقبره سید فتح‌الله مربوط به سدهٔ ۹ ه‍.ق است و در ورامین، شمال خیابان ۱۵ خرداد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: آرامگاه سید فتح‌الله | ایوان بقعه چند طاقنما دارد که با نقوش اسلیمی کاشیکاری شده و کتیبه‌ای حاوی اشعار معروف محتشم کاشانی به خط نستعلیق سفید بر کاشی لاجوردی بر بالای آن نوشته شده‌است. | ## بخش 2: آرامگاه سید فتح‌الله | در ورودی اصلی بنا در سمت جنوب قسمت داخلی بنا با گچ سفید شده و در چهار طرف خیز کند و عرقچین آن در بقعه قرار دارد و پنج دایره کوچک اشکال گل و بوته گچکاری شده که احتمال می‌رود متعلق به دوره قاجاریه باشد. | ## بخش 3: آرامگاه سید فتح‌الله | از آنجا که در اطراف این بقعه ساختمان جدیدی ساخته شده بنای اولیه بقعه محصور در بنای جدیدی است که از آن برای مراسم عزاداری محرم استفاده می‌شود و در نتیجه بخش قدیمی بنا چندان قابل رویت نیست. | ## جمع‌بندی | در جبههٔ شمالی مقبره کتیبه‌ای به رنگ اخرایی وجود دارد که نشان می‌دهد مقبره محل دفن پدر سید فتح‌الله، سید عطاالله، است و در انتهای آن تاریخ رجب ۹۰۰ قمری ثبت شده‌است.
موضوع مقاله: خانه بچاری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه بچاری | مقدمه: خانه بچاری مربوط به دوره قاجاریه و حاکمیت شیخ خزعل در خوزستان است و در آبادان، خیابان دبستان، روبروی سینما نفت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: خانه بچاری | موقعیت بنا «اثر ملی خانهٔ بچاری واقع در آبادان، ابتدای خیابان دبستان، روبه‌روی سینما نفت در تاریخ سوم شهریور ۸۲ و تحت شماره ۹۹۶۸ پس از گذراندن تمام مراحل قانونی و برابر قانون آثار ملی مصوب ۱۳۰۹ و آیین اجرایی آن مصوب ۱۳۱۱ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 2: خانه بچاری | در زمانی که اثر در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید، مالک بنا از ثبت شدن ملک خود در فهرست آثار ملی ایران اطلاع کامل داشته و عدم اعتراض به ثبت توسط ایشان از زمان ثبت (سوم تیر ۸۲) تا زمان درج خبر (چهار اسفند ۸۸) این موضوع را ثابت می‌کند. | ## بخش 3: خانه بچاری | در ضمن تخریب بناهای تاریخی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند، برابر ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی جرم محسوب و متخلف به مراجع قضایی معرفی خواهد شد. | ## جمع‌بندی | این بنا در ۲ طبقه و با طراحی خاص، چوب‌بری‌های زیبا و حالت ایوانی ساخته شده و در ابتدای خیابان دبستان، روبه‌روی سینما نفت در شهرستان آبادان قرار دارد.
موضوع مقاله: مسجد عبدالله بانو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد عبدالله بانو | مقدمه: مسجد عبدالله بانو مربوط به دوره صفوی است و در شوشتر، خیابان جدید الاحداث عبدالله بانو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۹۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: مسجد عبدالله بانو | ضمناً سایت مسجد عبدالله بانو به آدرس abunoomsq.ir می‌باشد تاریخچه مسجد عبدالله بانو مرکز محله عبدالله بانو در گذشته نه چندان دور مرکز بافندگی شوشتر بوده و در مرکز محله آن تعداد زیادی گارگاه بافندگی به کار تولید منسوجات بوده است. | ## بخش 2: مسجد عبدالله بانو | در گوشه ای از این میدان مسجد و بقعه و در گوشه ای دیگر کاروانسرای عبدالله بانو با مقدم و در کوچه ی ضلع جنوبی میدان، حمام قاضی قرار داشته است. | ## بخش 3: مسجد عبدالله بانو | در کتاب سفر نامه خانم مادام دیولافوآ فرانسوی تصویری از این بقعه و دیوار مسجد ترسیم شده است. | ## جمع‌بندی | بانیان این مسجد را سید عبدالله جزایری درکتاب تذکره شوشتر در فصل بیستم که مربوط به جانشینان وحشتو خان در شوشتر است چنین بیان می کند: " واز معارف کدخدایان، حاجی زمان و حاجی رضا ابن حاجی عنایت الله گرگری سابق الذکر و مسجد عبدالله بانویه از آثار ایشان است" و نیز تاریخ ساخت آن بنا کتیبه سنگی نفیسی که در مسجد قرار دارد مربوط به سال1112 ه ق و زمان پادشاهی شاه سلطان حسین صفوی است که بدین گونه آمده است: در زمان شاه دین سلطان حسین خسرو ایران شه مالک رقاب آنکه برخاک در او هر سحر می گذارد چیه از دور آفتاب حاجی نیک سیر حاجی رضا آنکه خوبی شد از او عزت مآب آنکه در راه خدا همچون اذان شد بلند از وی بناهای ثواب شد موفق در بنای مسجدی گر شرف سو کعبه آمد انتخاب وه چه مسجدی گر وفور فیض او خانه دین شد سعادت انتساب هرکه یک ره بر در او سجد کرد شد تمام عصر ز ایمان کامیاب ز آسمان لبیک عبدی میرسد حق پرستان درش او را جواب بر درش آیند بهر کسب فیض هر سحر فوج ملائک بی حساب تا نیایش زینت انجام یافت توسن اندیشه را دادم شتاب گر برای مصر تاریخ او در اثر آید در میان پای حساب بگو گفتا آسمان از هاتفی از در اوشد دعاها مستجاب(1112 ه ق) با توجه به اشعار این کتیبه با ارزش اینگونه مشخص می شود که مسجد در زمان شاه سلطان حسین صفوی و در سال 1112 ه ق توسط فرزندان حاج عنایت الله گرگری به نام های حاج رضا و حاج زمان ساخته شده است.نام معمار این اثر در حاشیه این کتیبه آمده است.این استاد معیم بناست که از معماران دوره صفویه در شوشتر است.
موضوع مقاله: خانه تمیزی فر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه تمیزی فر | مقدمه: خانه نیلفروش زاده مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، کوچه میرعلاء الدین، پ۳۰ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: خانه تمیزی فر | این خانه در سال ۸۷ توسط شرکت عمران و مسکن سازان استان اصفهان مرمت گردید و در حال حاضر به عنوان هتل سنتی عتیق در حال فعالیت می‌باشد. موقعیت بنا در بستر شهر اصفهان از لحاظ تقسیمات محله‌ای شهر اصفهان در قدیم به ۶ محله به نامهای باغ کاران، لنبان، کلان، چنبلان، جویباره و دردشت محدود می‌شده است. | ## بخش 2: خانه تمیزی فر | مشخصات بنا خانه نیلفروش زاده بنائی است شامل بیرنی و اندرونی، ورودی خانه دارای یک هشتی با کاربندی ساده و راهرویی طویل با پیچشهای قائه می‌باشد. راهروی ورود به دو بخش تقسیم شده که یک راه آن به بخش اندرونی و راه دیگر آن به بخش بیرونی خانه اتصال پیدا می‌کند. | ## بخش 3: خانه تمیزی فر | مجموعه فضاهای حیاط بیرونی در سه جبهه شمال، شرق و غرب حیاط مربع شکل خانه جای گرفته‌اند. | ## جمع‌بندی | در جبهه شمال حیاط بیرونی تالاری جا گرفته که بین بخش اندرونی و بیرونی واقع شده و تالار به تزئینات زیبای مقرنس و نقاشی‌های شیر و شکر و گچبری مزین است و طاقچه‌ها و طاقجه‌ها توسط ارسی سه لنگه به تالار مشرف می‌شوند.