موضوع مقاله: عباس آخوندی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عباس آخوندی | مقدمه: عبّاس احمد آخوندی (زادهٔ ۱۶ خرداد ۱۳۳۶ در نجف) سیاستمدار، مدیر ارشد اجرایی و مدرس دانشگاه ایرانی است که سمت وزیر راه و شهرسازی را در دولت‌های یازدهم و دوازدهم از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷ برعهده داشت. | ## بخش 1: عباس آخوندی | وی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ به عنوان یکی از ۳ کاندید جبهه اصلاحات به شورای نگهبان برای بررسی صلاحیت معرفی شد. آخوندی در سال ۱۳۶۱ در سن ۲۵ سالگی درحالی که دانشجوی کارشناسی مهندسی راه و ساختمان بود فعالیت سیاسی و مدیریتی خود را با انتصاب به سمت معاون سیاسی وزارت کشور ایران شروع کرد. با تغییر دولت در سال ۱۳۷۶ وی به صدا و سیما رفت و قائم مقام رئیس صدا و سیما (علی لاریجانی) شد. او در سال ۱۳۹۲ در رزومه خود به عنوان کاندید وزیر مسکن، تدوین پیش نویس لایحه خصوصی‌سازی را به خود منتسب کرد و برخی رسانه‌ها او را مبدأ لایحه ۱۳۸۶ خصوصی‌سازی در ایران و اصلاحیه اصل ۴۴ قانون اساسی معرفی کردند و او با این رزومه به عنوان وزیر راه و شهرسازی رای اعتماد گرفت ولی تنها سابقه وی در این رابطه مربوط به سال ۱۳۸۲ درحالی که هیچ مدرک تخصصی در رشته اقتصاد نداشت بود که در پروژه‌ای برای وزارت اقتصاد، مثل بسیاری دیگر پیش‌نویسی برای لایحه خصوصی‌سازی نوشت که هیچیک از پیش‌نویس‌ها در این دوره از وزارت اقتصاد خارج نشد تا اینکه در سال ۱۳۸۴ در زمان وزارت اقتصاد دانش‌جعفری و به همت تیم وی لایحه‌ای جامع‌ برای خصوصی‌سازی تدوین کرده و تصویب و اجرا کردند. آخوندی از منتقدان انجام خصوصی‌سازی در ایران است و می‌گوید ۹۹٪ خصوصی‌سازی‌ها از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰ انجام شد که موجب بی دولتی در ایران شد و دولت را از حیّز انتفاع انداخت. وی اینکار را شروع سیستم اقتصادی مرکانتیلیسمی در اقتصاد ایران معرفی می‌کند که قبل آن نبود. او در سال ۱۳۹۲ به عنوان وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه خصوصی‌سازی‌های قبلی حراج «سرمایه ملی بود» شعار «موج دوم خصوصی‌سازی» و اصلاح خصوصی‌سازی ناقص دوره قبل را مطرح کرد. ولی در این دوره ابتدا فرآیند آزادسازی بازار کالاهای یارانه‌ای که در قالب هدفمندسازی یارانه‌ها در حال انجام بود متوقف شد و سپس خبر توقف واگذاری شرکت‌های دولتی و حتی تعطیلی سازمان خصوصی‌سازی مطرح شد و بسیاری از بنگاه‌های واگذار شده در گذشته (بعضاً با دلایل سیاسی) دوباره با فرآیندهای قانونی شبهه‌دار توسط دولت یازدهم مصادره شدند. همچنین در این دوره به اسم تلاش برای کنترل تورم، سیاست انقباض شدید و بی‌سابقه پولی، رکورد نرخ بهره واقعی در اقتصاد ایران و رکود شدیدی اعمال شد که بسیاری از بنگاه‌های خصوصی واگذار شده در گذشته ورشکست شدند و به فروش دارایی افتادند و ورشکست شدن آن‌ها نماد شکست خصوصی‌سازی دوره‌های گذشته شد. آخوندی معتقد است باید سازمان خصوصی‌سازی، قبل از واگذاری شرکت‌ها و بجای روش حراج به بالاترین قیمت، شرکت‌ها را تأیید صلاحیت می‌کرد تا مطمئن شود واگذاری به نهادهای عمومی غیردولتی انجام نشود. او نمایندهٔ «ستاد اصول‌گرایانِ حامی میرحسین موسوی» در ستاد مرکزی موسوی و همچنین نماینده وی در اعتراض به تقلب ادعایی در این انتخابات بود. آخوندی دانش‌آموختهٔ کارشناسی ارشد مهندسی راه و ساختمان از دانشکده فنی دانشگاه تهران و دکترای اقتصاد سیاسی رویال هالووی، دانشگاه لندن است و او از ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۴ معاون سیاسی وزارت کشور بود و در فاصله سالهای ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۲ ریاست بنیاد مسکن انقلاب اسلامی را برعهده داشت. پدرش، شیخ علی آخوندی که نسب به آخوندی‌های یزد می‌برد، زاده مشهد و روحانی مجتهد و از ناشران به نام کتاب در حوزهٔ دین بود. آخوندی تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه علوی ایرانیان در نجف طی کرد و پس از بازگشت خانواده‌اش به ایران، دوره متوسطه را در قم و تهران طی کرد و در سال ۱۳۵۶ وارد دانشکده فنی دانشگاه تهران شد. در ادامه تحصیلاتش، آخوندی در سال ۱۳۷۷ به انگلستان رفت و در رویال هالووی، دانشگاه لندن، در رشته اقتصاد سیاسی مدرک دکتری خود را دریافت کند. عنوان پایان‌نامه او «جهانی‌سازی، دولت ملی و سیاستگذاری اقتصادی ملی: گرایش‌های نخبگان ایرانی» بود. وی هم‌اکنون در دانشگاه تهران عضو هیئت‌علمی دانشکده مطالعات جهان و استاد گروه بریتانیاست. فعالیت‌های اجرایی با ورود به دانشگاه تهران و تحصیل در دانشکده فنی که از پرشورترین محیط‌های سیاسی در دوران انقلاب بود، آخوندی بیش از گذشته با جریان‌های انقلابی همراه شد. در همین سال، پسرعموی انقلابی‌اش، محمدرضا آخوندی، اعدام شد.عباس آخوندی کیست، چه کرد، چه گفت و چه شد؟ او از سوی سید محمد بهشتی در اولین شورای مرکزی جهاد سازندگی به عنوان عضو شورا انتخاب شد. | ## بخش 2: عباس آخوندی | وی همچنین در جهاد سازندگی مسئولیت امور استان‌ها را بر عهده داشت و پس از شروع جنگ ایران و عراق مسئولیت ستاد پشتیبانی جبه‌های جنگ جهاد سازندگی را نیز برعهده گرفت. اساسنامه جهاد سازندگی را عباس آخوندی همراه با گروهی تهیه نمود که به این منظور تشکیل داده بود. در این راستا، تصمیم بر آن شد که از چهره‌های مهم خارج از ساختار جهاد سازندگی، برای تهیه اساسنامه، دعوت شود که میرحسین موسوی به این منظور انتخاب شد. معاونت سیاسی و اجتماعی وزارت کشور آخوندی در مرداد ماه سال ۱۳۶۱ به عنوان معاون سیاسی و اجتماعی وزیر کشور منصوب شد. او در این دوره، دبیری شورای امنیت کشور، ریاست شورای تأمین ویژه غرب کشور، ریاست ستاد مرزها، ریاست ستاد مبارزه با مواد مخدر و ریاست شورای هماهنگی امور افغان‌ها را بر عهده داشت. در دوران عهده‌داری سمت معاونت وزارت کشور، آخوندی انتخابات اولین دوره مجلس خبرگان، چهارمین دوره انتخابات ریاست جمهوری و انتخابات دومین دوره مجلس شورای اسلامی را برگزار کرد.زندگینامه عباس آخوندی بنیاد مسکن وی در بهمن ۱۳۶۵ به عنوان مشاور رئیس بنیاد مسکن و مسئول بازسازی مناطق سیل‌زده و در بهمن ۱۳۶۶ به عنوان رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی منصوب شد. در ۳۱ خرداد ماه ۱۳۶۹ زلزله رودبار و منجیل رخ داد که در پی آن بیش از ۲۲۰ هزار واحد مسکونی از ده تا صد درصد آسیب دیدند. مسؤولیت بازسازی مناطق آسیب دیده بر عهده آخوندی گذاشته شد و در دوره ای دوساله، بخشی از روند بازسازی پایان گرفت.زندگینامه عباس آخوندی / وزارت راه و شهرسازی وزارت راه و شهرسازی آخوندی در ۲۴ مرداد سال ۱۳۹۲ به عنوان وزیر راه و شهرسازی در دولت یازدهم منصوب شد و تا تاریخ ۲۸ مهر ماه سال ۱۳۹۷ که استعفا داد و قبول شد در این سمت فعالیت می‌کرد. از اقدامات و مواضع او در این دوره مخالفت با طرح مسکن مهر و یاد کردن از آن با جملاتی مثل «مسکن مهر طرح مزخرفی است» بود. او با وجود مخالفت با ادامه طرح مسکن مهر، طرح مسکن اجتماعی در دولت روحانی را مطرح کرد. در این طرح برخلاف مسکن مهر که تمام هزینه‌ها بجز قیمت زمین و وام را متقاضیان می‌پرداختند، پیش‌بینی شده بود متقاضیان ۴۰ درصد هزینه‌ها را بپردازند ولی هیچ وقت به صورت جدی اجرا نشد. کارهای انجام شده در این دوره بود که وزارت راه و شهرسازی، رویکردی فراتر از نگاه صرف به ساخت و ساز و توسعه کمیتی را در پیش گرفت. سیاست‌هایی چون پذیرش حقوق شهروندی و جلب مشارکت عمومی، عدالت اجتماعی به مفهوم برخورداری همگانی، حفاظت از محیط زیست و ایمنی، توسعه پایدار و مدیریت خردمندانه فضای سرزمین، توجه به هنر و مفهوم اعتلای معماری در ایران، توجه به امر مهندسی و مسئله کیفیت زندگی، فراتر از حرف و در حیطه ایده و اجرا در سیاست گذاری وزارت راه و شهرسازی در نظر گرفته شد.نگاهی به عملکرد آخوندی در وزارت راه و شهرسازی مخالفت با مالیات بر خانه‌های خالی و مالیات بر عایدی سرمایه از اقدامات مهم دیگر او در دوره وزارت، مخالفت با بندهای مربوط به مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر خانه‌های خالی در طرح جامع اصلاح نظام مالیاتی کشور بود. او در زمانی که طرح اصلاح نظام مالیاتی در دولت و مجلس بررسی می‌شد از مخالفان اصلی این دو نوع مالیات بود و سرانجام بند مربوط به این مسئله در لایحه اصلاحیه قانون مالیات‌های مستقیم حذف و از دستور کار مجلس خارج شد. اقدامی که به گفته پورابراهیمی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، با فشار مستقیم آخوندی صورت گرفت. آخوندی در بند پنجم نامه شش بندی خود خطاب به لاریجانی، رئیس مجلس در این باره اینگونه نوشت:بند ۱۷ لایحه به موضوع مالیات بر عایدی سرمایه برمی‌گردد. مالیات بر عایدی سرمایه نه از دیدگاه نظری (با توجه به نرخ بالای تورم در کشور و این واقعیت که سرمایه چیزی جز درآمد انباشته نیست) و نه از دیدگاه اجرایی قابل توصیه نیست. وزارت مسکن و شهرسازی آخوندی در سال ۱۳۷۲، در دولت دوم هاشمی رفسنجانی، با کسب رأی اعتماد نمایندگان مجلس شورای اسلامی به عنوان وزیر مسکن و شهرسازی منصوب شد. در این دوره برنامه‌های راهبردی در این وزارت‌خانه از جمله نظام پس‌انداز، انبوه‌سازی و کوچک‌سازی تحت عنوان طرح پاک که یک مدل توسعه پایدار در بخش مسکن است، اجرا شد. در این دوره، تأکید وزارت مسکن و شهرسازی بر تقویت کیفی شهرها و زندگی شهری به جای وسعت دادن به شهرها گذاشته شد.وزارت راه و شهرسازی: عباس آخوندی در اسفند ۱۳۷۴ قانون دائمی نظام مهندسی ساختمان به پیشنهاد آخوندی در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و ارکان مختلف سازمان نظام مهندسی در سال پس از آن با تکیه بر آراء اعضای این سازمان شکل گرفت. | ## بخش 3: عباس آخوندی | طرح آمایش سرزمین و طرح‌های منطقه‌ای و ناحیه‌ای که موجب توزیع خدمات و جمعیت در سرزمین به صورت متوازن است، در این دوره تدوین و به تصویب رسید. در دوره تصدی آخوندی بر وزارت مسکن همزمان بیش از یکصد بیمارستان در حوزه ساختمان‌های دولتی در حال اجرا بوده است و ساختمان اجلاس سران، از بناهای این دوره است. همچنین، بنای ساختمان فعلی مجلس شورای اسلامی در آن دوره آغاز شد و بنای موزه نگارستان-موزه قرآن، در حیاط کاخ مرمر، در دوران وزارت آخوندی به پایان رسید.اقتصادی که آیت‌الله هاشمی تحویل گرفت فعالیت‌های بین دو دوره وزارت قائم‌مقام صدا و سیما آخوندی در شهریور ۱۳۷۶ قائم‌مقام مدیرعامل سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران شد. او در این سمت، دو مبحث رابطهٔ توسعه و رسانه و نیز نقد اقتصادی و اجتماعی را به‌طور جدی دنبال نمود. با این همه، روند تبدیل شدن ساختار رسانه ملی به ساختار سیاسی بی‌نام و نشانی برای راندن رجال برجسته تحول خواه از عرصه سیاست ورزی کشور، در این دوره در حال شکل‌گیری بود و آخوندی که این روند را برنمی‌تابید، از سمت خود کنار رفت و برای تحصیل، راهی بریتانیا شد و در رشته اقتصاد سیاسی در مقطع دکتری در رویال هالووی، دانشگاه لندن به تحصیل پرداخت.عباس آخوندی وزیر پیشنهادی راه‌وشهرسازی در یک نگاه در سال ۱۳۸۵ و با پایان تحصیلات، آخوندی به کشور بازگشت. این دوره، دوران اولین دولت محمود احمدی‌نژاد بود و آخوندی که هیچ قرابت فکری و همراهی با جریان محمود احمدی‌نژاد و دولت او نداشت، حاضر به پذیرش مسؤولیت اجرایی نشد و با دعوت ریاست دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران، در رشته مطالعات بریتانیا به تدریس مشغول شد.وزیر راه و شهرسازی ایران؛ عباس آخوندی کیست؟تحصیلات عباس آخوندی انتخابات ۱۳۸۸ آخوندی در جریان انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) مشاور میرحسین موسوی نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۸ و از رؤسای ستاد انتخاباتی وی بود. او نماینده مهندس میرحسین موسوی در شورای نگهبان و از نمایندگان او در جلسه اعضاء ستادهای کاندیداها با رهبری جمهوری اسلامی در روزهای پس از انتخابات، بود. مؤسسه اخلاق و اندیشه حقوق شهروندی آخوندی در سال ۱۳۹۱ مؤسسه ای به نام «اخلاق و اندیشه حقوق شهروندی» را تأسیس کرد. بر اساس همین رویکرد و با هدف عینیت بخشی و تحقق حداکثری دامنه کنشگری سیاسی و اعمال نفوذ شهروندان، در فضای سرد پیش از انتخابات ۱۳۹۲، او حق انتخاب عمومی شهروندان را در قالب شعار «من یک رأی دارم»، مطرح نمود. بر اساس همین رویکرد بود که پیشنهاد برگزاری نظرسنجی عمومی برای انتخاب بین آقایان حسن روحانی و محمدرضا عارف توسط او ارائه شد و مسؤولیت برگزاری آن را هفت روز پیش از روز رأی‌گیری در انتخابات ۱۳۹۲ بر عهده گرفت. وزارت راه و شهرسازی در سال ۱۳۹۲ آخوندی توسط حسن روحانی برای تصدی وزارت راه و شهرسازی به مجلس معرفی شد و با کسب ۱۵۹ رأی از ۲۸۴ رأی توانست رای اعتماد مجلس را بگیرد. وی در مراسم معارفه‌اش عنوان کرد که با ادامه مسکن مهر به شکل فعلی انتقاد دارد ولی این مخالفت به معنی متوقف کردن این پروژه نیست. او چندی بعد در مصاحبه‌ای اعلام کرد: در دولت دوم حسن روحانی، او با کسب ۱۸۸ رأی از مجموع ۲۷۷ رأی به تصدی این مسؤولیت ادامه داد. اتهامات وارد شده در ۱۲ آبان ۱۳۹۹ حجت‌الاسلام حسن شجاعی در گفت‌وگو با تسنیم اعلام کرد کمیسیون اصل ۹۰ مجلس ورود به بررسی شکایت اقبال شاکری نماینده تهران از عباس آخوندی در حوزه مسکن شده است و تحقیقات خود را آغاز کرده است. در سوم آذر ۱۳۹۸ رسانه‌ها از بازداشت محمدمهدی آخوندی فرزند عباس آخوندی وزیر سابق مسکن و شهرسازی خبر دادند که پس از مدتی آزاد شد. در مردادماه ۱۴۰۱ گزارش تحقیق و تفحص مجلس شورای اسلامی از فولاد مبارکه اصفهان در ۲۹۷ صفحه منتشر شد. در این گزارش ۹۰ عنوان تخلف، انحراف و تحمیل خسارت و توزیع رانت بالغ بر صدها هزار میلیارد ریال و همچنین ضعف‌های ساختاری و نواقص قانونی مورد رسیدگی قرار گرفته است. نامزدی شهرداری تهران در پاییز ۱۳۹۷، آخوندی کاندیدای شهرداری تهران شد و برنامه‌های خود را به شورای شهر تهران ارائه کرد. در ۲۰ آبان ۱۳۹۷ نام او در کنار پیروز حناچی به عنوان نامزدهای نهایی شهرداری تهران مطرح شد. | ## جمع‌بندی | که با کسب ۱۰ رأی نتوانست به عنوان شهردار انتخاب شود و پیروز حناچی با کسب ۱ رأی بیشتر به عنوان شهردار جدید تهران، در تاریخ ۲۲ آبان ۱۳۹۷ انتخاب گردید.