aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: هوهانس تومانیان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هوهانس تومانیان | مقدمه: هُوْهانِس تادئوسی تومانیان ، (زاده – درگذشته ۲۳ فوریه ۱۹۲۳) شاعر، داستان‌نویس فعال ادبی و اجتماعی برجستهٔ ارمنی بود. | ## بخش 1: هوهانس تومانیان | آثار او بیشتر به شکل واقع گرایانه نوشته شده بود که اغلب حول زندگی روزمره زمان خود می چرخد. تومانیان در روستای تاریخی دسق در استان لوری متولد شد و در جوانی به تفلیس که مرکز فرهنگ ارمنی تحت امپراتوری روسیه در طول قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم بود نقل مکان کرد. کتاب یادنامه تومانیان اثر هوهانس تومانیان با ترجمه هوشنگ ابتهاج و نادر نادرپور از نشر چشمه به چاپ رسیده است. | ## بخش 2: هوهانس تومانیان | از جمله یک نمونه زیبا از اشعار وی به نام بهترین خانه : آنجا که نسیم می چرخد رها آنجا که آب مدام می کند غوغا آنجا با مادر خود، پرمهر و مهربان پسری زندگی می کرد بسی نا آرام در یک کلبه تیره / در یک کلبه کهنه / کنار رودخانه / زیر درختان. باید دور شوم از اینجا، ملالت بارترین جا همین جاست این کلبه تیره / این کلبه کهنه / کنار رودخانه / زیر درختان. بگذار بروم به دیگر سرزمین ها ببینم در سفر خانه های زیبا بیایم و برگیرم تو را فرار کنیم به دوردست ها از این کلبه تیره / این کلبه کهنه / کنار رودخانه / زیر درختان». | ## بخش 3: هوهانس تومانیان | پسر رفت و بسیار بگشت همه جاها بدید خانه های بزرگ، با شکوه و زیبا اما چیزی کم بود همواره وهمه جا با آه دل بازگشت دوباره به همان جا به آن کلبه تیره / آن کلبه کهنه / کنار رودخانه / زیر درختان. «گشتم مادرم همه سرزمین ها را نیافتم خانه ای بهتر از اینجا قشنگ ترین و بهترین خانه همین جاست این کلبه تیره/ این کلبه کهنه / کنار رودخانه / زیر درختان».. | ## جمع‌بندی | با انتشار داستان آرِو یِو لوسین (خورشید و ماه) در ماهنامه کودکان آغبیور شناخته شد.
موضوع مقاله: وندال‌ها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # وندال‌ها | مقدمه: آنان در قرن پنجم پادشاهی‌های وندال را در شبه‌جزیره ایبری، جزایر مدیترانه و آفریقای شمالی تأسیس کردند. | ## بخش 1: وندال‌ها | تاریخ وندال‌ها در همان سده به مناطق گل‌ها، اسپانیا، رم و شمال آفریقا تاختند و بخشی از تمدن‌های آن سامان‌ها را نابود ساختند. آن‌ها پیش از ورود به آفریقا چندی در جنوب اسپانیا نشیمن گزیدند و گفته شده که نام اندلس در اسپانیا برگرفته از نام وندلوسیا (سرزمین وندال‌ها) است. | ## بخش 2: وندال‌ها | وندال‌ها که به رهبری گایسریک از سال ۴۲۹ میلادی شروع به تهاجم به شمال آفریقا کرده بودند، سال ۴۳۹ میلادی بر کارتاژ دست یافتند. به عقیده کریس ویکام، تاریخ‌دان بریتانیایی از دست دادن کارتاژ یکی از مهم‌ترین نقاط عطف از دست رفتن سلطه رومی‌ها بر سرزمین‌های غربی بود و موجب کاهش شدید درآمد مالیاتی امپراتوری روم غربی شد. | ## بخش 3: وندال‌ها | ## جمع‌بندی | از آنجا که وندال‌ها در سال ۴۵۵ تحت فرمانروایی شاه گایسریک، شهر رم را ویران کردند، به هنگام انقلاب فرانسه که رم را مکانی آرمانی ترسیم می‌کردند، واژه وندالیسم هم‌معنی با «ویرانگری» گرفته شد و وارد زبان فرانسه و دیگر زبان‌های اروپایی شد.
موضوع مقاله: توتون‌ها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # توتون‌ها | مقدمه: بر پایه نقشه بطلمیوس آن‌ها در شبه‌جزیره یوتلاند در دانمارک زندگی می‌کردند که با دیدگاه پوپنیوس ملا که زادگاه آن‌ها را در اسکاندیناوی می‌دانست همسو بود. | ## بخش 1: توتون‌ها | به هر روی آن‌ها بر این باور بودند که نام توتون‌ها از گستره‌ای در شمال دانمارک به نام تی برگرفته شده‌است . بیشتر از یک سده پیش از زایش مسیح بسیاری از توتون‌ها و تبارهای کیمبری به سوی جنوب و باختر دره رود دانوب کوچیدند. | ## بخش 2: توتون‌ها | در سال‌های پایانی سده دوم پیش از میلاد گذر توتن‌ها و کیمبری‌ها از میان گُل‌ها‌ و یورش آن‌ها به رومی‌ها در ایتالیا نگاشته شده‌است. پس از چندین پیروزی پشت سر هم برای ارتش یورش آورنده ٬کیمبری و توتن ارتش‌های خود را از هم جدا کردند و پس از آن جداگانه از گایوس ماریوس سردار رومی در ۱۰۱ و ۱۰۲ سال پیش از میلاد شکست خوردند. | ## بخش 3: توتون‌ها | پس از شکست توتون‌ها پادشاه آن‌ها به زنجیر کشیده می‌شود و همه زنان دربند شده آن‌ها خودکشی می‌کنند. از این رخداد در افسانه‌های رومی نیز به پاس دلاوری ستودنی آن‌ها بدست ژِروم یاد شده‌است. | ## جمع‌بندی | گفته شده که ۳۰۰ تن از زنان شوهردار توتون که به بردگی رومی‌ها درآمده بودند پس از این که از پذیرش درخواست رومی‌ها سرباز می‌زنند برای رهایی از دست آن‌ها نخست کودکان کوچکشان را می‌کشند و سپس در شب با دست‌های خود همدیگر را خفه می‌کنند.
موضوع مقاله: مروارید | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مروارید | مقدمه: مروارید از کلسیم کربنات (به‌طور عمده آراگونیت یا مخلوطی از آراگونیت به همراه کلسیت) تشکیل شده است. | ## بخش 1: مروارید | وقتی جسمی خارجی مانند ذره‌ای شن بین صدف و پوسته او قرار بگیرد جانور لایه‌هایی مرکب از ماده آلی شاخی کونچیولین و بلورهای کلسیت یا آراگونیت را به دور جسم خارجی ترشح می‌کند. | ## بخش 2: مروارید | شکل مروارید اغلب نزدیک به کره است هرچند به شکل‌های دیگر مانند گلابی و دکمه و حتی شکل‌های نامنظم هم دیده می‌شود. | ## بخش 3: مروارید | رنگ مروارید اغلب سفید است ولی ممکن است به رنگ‌های صورتی و زرد و سبز و آبی و قهوه‌ای و سیاه نیز دیده شود. | ## جمع‌بندی | در قرن بیستم پرورش مروارید رواج بیشتری یافت و برای تهیه مروارید پرورشی (که گاه مروارید مصنوعی نیز نامیده می‌شود) با سوراخ کردن پوسته صدف، یک قطعه مروارید بسیار کوچک را در درون صدف قرار می‌دهند تا جانور لایه‌هایی به دور آن ایجاد کند.
موضوع مقاله: حشره | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حشره | مقدمه: حَشَره‌ها یا خَستَرها یک رده از بی‌مهرگان هستند که بزرگ‌ترین گروه را در میان گروه بندپایان به خود اختصاص می‌دهند. | ## بخش 1: حشره | بندپایان جانورانی هستند که دارای استخوان‌بندی بیرونی (اگزواسکلتون) بوده و اعضای آن‌ها به‌هم‌پیوسته‌اند. شاخه بندپایان موفق‌ترین جانوران بوده و نسبت به سایر شاخه‌ها از تعدد و تنوع بی‌شماری برخوردار هستند. حدود یک میلیون گونهٔ مختلف حشره در جهان شناسایی و توسط دانشمندان نام‌گذاری شده‌است. حشرات تقریباً در همهٔ نقاط روی زمین پیدا می‌شوند و همچنین می‌توان آن‌ها را در آب‌های شیرین هم یافت. ۳۵۰ میلیون سال قبل، اولین بار آن‌ها توانستند در هوای زمین شروع به پرواز کنند، و این میلیون‌ها سال قبل از پرواز پرندگان و خفاش‌ها بود. برای بیشتر حشرات قدرت بینایی و بویایی از مهم‌ترین احساس‌ها است حشرات دارای چشم‌های مرکب هستند به این معنی که چشم حشره از چندین قسمت مجزا تشکیل شده‌است هر قسمت از چشم حشره دارای لنز مخصوص به خود می‌باشد حشرات برای بو کشیدن و مزه کردن از شاخک‌هایشان و برخی از بخش‌های دیگر بدنشان استفاده می‌کنند. | ## بخش 2: حشره | بعضی از حشرات فقط ۴ یا ۵ مرتبه تغییرشکل می‌دهند، اما سنجاقک‌های یک‌روزه و حشرات بدون بال می‌توانند ۲۰ مرتبه یا بیشتر پوست‌اندازی کنند و تغییرشکل دهند. بعضی از حشرات با هر بار پوست‌اندازی به‌آرامی تغییرشکل می‌دهند و نوع بالغ آن‌ها بسیار با نوع نوزاد تفاوت دارد. این حشرات عبارت‌اند از زنبورهای عسل، مگس‌ها، سوسک‌های بزرگ، پروانه‌ها و زنبورهای معمولی. استتار حشرات برخی از پیشرفته‌ترین و خلاق‌ترین روش‌های استتار را در میان موجودات زنده به نمایش گذاشته‌اند و حتی زیر ذره‌بین نیز به سختی قابل تشخیص هستند. رنگ خاکستری-قهوه‌ای با طرح‌های نامنظم و خطوط شبیه به ترک‌های پوست درخت، آن را در هنگام استراحت روی تنه درختان کاملاً نامرئی می‌کند. در بهار که روی درختان بلوط جوانه می‌زند، این کرم شبیه به جوانه‌های تازه می‌شود (سبز روشن). | ## بخش 3: حشره | برخی گونه‌ها حتی پوششی از خزه‌مانند روی بدن خود دارند که شباهت آنها را به شاخه‌های پوشیده از خزه کامل می‌کند. مکانیسم‌های تکاملی استتار تکامل این توانایی‌های استتار حیرت‌انگیز نتیجه میلیون‌ها سال فشار انتخابی بوده است. حشراتی که بهتر می‌توانستند خود را پنهان کنند، شانس بیشتری برای زنده ماندن و تولیدمثل داشتند. اهمیت اکولوژیکی این حشرات نه تنها شگفتی‌های طبیعت هستند، بلکه نقش مهمی در تعادل اکوسیستم‌ها ایفا می‌کنند. | ## جمع‌بندی | استتار پیشرفته به آنها اجازه می‌دهد هم به عنوان شکارچی و هم به عنوان طعمه، جمعیت‌های خود را تنظیم کنند.
موضوع مقاله: شمد لاوری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شمد لاوری | مقدمه: شیخ محمد لاوری (زادهٔ ۱۲۹۵ چاه قیل- درگذشتهٔ ۱۳۲۴) مشهور به شَمَّد لاوری فرزند عبدالرحمان است. | ## بخش 1: شمد لاوری | او یکی از اعضای خاندان شیوخ مدنی و از نوادگان شیخ حسن مدنی است که از خانواده‌های شناخته‌شده در جنوب مرکزی ایران است.پور محمد، عبدالله، شیخ محمد لاوری (عقاب جنوب) ناشر: چاپخانه مصطفوی، شیراز: چاپ اول، ۱۳۷۴ خورشیدیمحمدیان، کوخردی، محمد، (مشایخ مدنی)، چاپ دوم، دبی: سال انتشار ۲۰۰۲ میلادی. واقعهٔ قتل او و برادرش شیخ صالح دست‌مایهٔ اشعار و سوگنامه‌هایی به زبان‌های فارسی، اچمی و عربی در جنوب ایران شده است.سلامی، بستکی، احمد. (بستک در گذرگاه تاریخ) ج۲ چاپ اول، ۱۳۷۲ خورشیدی.محمدیان، کوخردی، محمد، (شهرستان بستک و بخش کوخرد)، ج۱. | ## بخش 2: شمد لاوری | چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.دکتر: ویلیم، فلور، (صنعتی شدن ایران و شورش شیخ احمد مدنی) «ترجمه دکتر:ابوالقاسم سری». شجره‌نامه نام کامل وی شیخ محمد بن شیخ عبدالرحمان بن شیخ مصطفی بن شیخ حسن ثانی بن شیخ محمد بن شیخ راشد بن شیخ مصطفی بن شیخ حسن مدنی می‌باشد. او که به عنوان معتمد و پیش‌نماز فعالیت می‌کرد، به دلایلی در برابر مأموران دولتی قیام می‌کند و پس از دستگیری به لار و سپس شیراز اعزام می‌شود. | ## بخش 3: شمد لاوری | مدتی در زندان کریمخانی زندانی می‌شود، ولی پس از مدتی از زندان می‌گریزد و برای چندماه در منطقه ایجاد ناامنی می‌کند. فرهنگ عامه شمد لاوری در فرهنگ عامهٔ‌ جنوب ایران به عنوان یک شخصیت سلحشور شناخته می‌شود و ابیات فارسی و اچمی دربارهٔ او سروده شده است. دکتر: ویلیم، فلور، (صنعتی شدن ایران و شورش شیخ احمد مدنی) «ترجمه دکتر:ابوالقاسم سری». | ## جمع‌بندی | (هرمزگان) ناشر:اداره کل فرهنگ وارشاد اسلامی استان هرمزگان، چاپ: مبینا، بندرعباس، سال ۱۳۸۸ خورشیدی.
موضوع مقاله: شنبلیله | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شنبلیله | مقدمه: شَنبَلیله یا به فارسی دری شینبل گیاهی است از تیره باقلائیان (Fabaceae) و به همین دلیل توانایی هم‌زیستی با باکتری‌های تثبیت‌کننده ازت را داشته و می‌تواند بخش زیادی از از نیتروژن مورد استفاده خود را تولید کند. | ## بخش 1: شنبلیله | گیاهی است علفی به ارتفاع ۱۰ تا ۵۰ سانتیمتر با گل‌هایی منفرد و به رنگ روشن که رنگ میوه‌های آن زرد تا قهوه‌ای است. این گیاه بومی ایران بوده و در بیشتر نواحی ایران از جمله آذربایجان، اصفهان، فارس، خراسان، سمنان و دامغان می‌روید و به عنوان سبزی خوراکی کاشته شده و مصرف می‌شود. | ## بخش 2: شنبلیله | شنبلیله در کنار راه‌ها نیز می‌روید و به این خاطر در قدیم به آن گل راه‌رو هم می‌گفتند.دهخدا: شنبلید. کاربردهای خوراکی شنبلیله به عنوان یکی از سبزیها در تهیه خوراک‌های ایرانی مثل قرمه سبزی و کوفته برنجی همینطور اشکنه و دلمه استفاده می‌شود. | ## بخش 3: شنبلیله | ## جمع‌بندی | کاربرد در قورمه سبزی قورمه سبزی غذایی ایرانی و اصیل می باشد که با نکات پخت بسیار بسیار زیادی پخت خواهد داشت و یکی از این نکات استفاده از شنبلیله در این غذا می باشد که نکته استفاده از آن تفت دادن جداگانه این سبزی با لیموترش می باشد.
موضوع مقاله: لردگان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لردگان | مقدمه: جغرافیا موقعیت جغرافیایی شهر لردگان در دشت نسبتاً مسطحی در میان رشته کوه زاگرس قرار دارد. | ## بخش 1: لردگان | هم چنین درختانی چون زالزالک، پسته وحشی یا در گویش محلی بَن و… در این ناحیه یافت می‌شوند. شایان ذکر است که این شهرستان از نظر گیاهان دارویی، یکی از غنی‌ترین مناطق کشور می‌باشد. از کبک (به گویش محلی کَوگ) و تیهو گرفته تا پازن و کل و بز، خرس و گرگ و شغال و بسیاری گونه‌های دیگر در این شهرستان وجود دارند. به گفته افراد محلی در گذشته در کوه‌های این منطقه نظیر کوه ریگ، پلنگ نیز وجود داشته‌است. متأسفانه در سالهای اخیر شرایط اقلیمی، خشکسالی، احداث سدهای فراوان در اطراف شهرستان نظیر (کارون و خرسان)، چرای دام‌ها، تخریب جنگل برای کشاورزی، تولید زغال بلوط و عواملی از این دست باعث شده تا پوشش گیاهی و جانوری منطقه به سرعت رو به نابودی برود. مردم‌شناسی زبان مردم لردگان به زبان لری با گویش بختیاری سخن می‌گویند.امان‌اللهی بهاروند، سکندر (1370): قومُ لر پژوهشی دربارهٔ پیوستگی قومی و پراکندگی جغرافیاییُ لرها در ایران، تهران، آگاه.راولینسون، هنری لرزیک. | ## بخش 2: لردگان | جمعیت بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۴۰٬۵۲۸ نفر (در ۱۰٬۴۸۲ خانوار) بوده‌است. در استان چهارمحال و بختیاری پس از شهرکرد، شهر لردگان دارای بالاترین رشد جمعیتی شهرهای استان است. این چشمه علاوه‌بر تأمین آب کشاورزی و آشامیدنی یکی از سرشاخه‌های کارون به‌شمار می‌آید. آتشگاه آتشگاه: آبشار آتشگاه در ۱۹۰ کیلومتری شهرکرد و ۴۰ کیلومتری شهر لردگان، در دره ای به‌طول دو کیلومتر قرار گرفته و لقب طولانی‌ترین آبشار ایران را به خود اختصاص داده‌است. این آبشار که به آبشار مینیاتوری هم شهرت دارد، یکی از جاذبه‌های طبیعی و گردشگری استان چهار محال و بختیاری به‌شمار می‌رود. این آبشار یکی از سرچشمه‌های رود کارون به نام رود خرسان بر روی پستی بلندی‌ها به وجود آمده‌است. | ## بخش 3: لردگان | این رود از ارتفاعات برف گیر دنا و زاگرس مرکزی در جنوب استان اصفهان و شمال کهگیلویه و بویراحمد سرچشمه می‌گیرد و در نهایت در دریاچه سد کارون ۳ خوزستان آرام می‌شود. مسیر این آبشار از محل چشمه تا اتصال به رودخانه خرسان را انواع درختان و گیاهان جنگلی فرا گرفته‌است. آتشگاه به دره‌ای می‌ریزد که با پستی و بلندی‌های خود، آبشارهای کوچک متعددی را ایجاد می‌کند. روستاها و مناطق اطراف لردگان دارای جاذبه های زیادی برای گردشگران هستند که می‌توان برخی از این روستا ها عبارت‌اند از بارز و شوراز ، کل گچی ، ناغان و... رودخانه سونک لردگان از جاذبه‌های طبیعی این شهرستان جهت اسفاده علاقه‌مندان به ورزش قایق‌سواری در آب‌های خروشان می‌باشد. رودخانه خرسان ره‌آورد بخش عمده بازار لردگان را لباس زنانه بختیاری تشکیل داده‌است. | ## جمع‌بندی | از سوغات محلی این شهرستان می‌توان به قالی بختیاری، گلیم، لباس‌های محلی زنانه و مردانه، چنته، نقارا-بنه یا پسته وحشی، انواع لبنیات، گیاهان دارویی و برنج محلی چَمپَه لردگان اشاره کرد.
موضوع مقاله: آی‌بی‌ام | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آی‌بی‌ام | مقدمه: ابرشرکت بین‌المللی دستگاه‌های کسب‌وکار به اختصار آی‌بی‌اِم (IBM) که همچنین با نام آبی بزرگ هم شناخته می‌شود، یک شرکت فناوری چندملیتی آمریکایی است که در آرمونک، نیویورک قرار دارد. | ## بخش 1: آی‌بی‌ام | این ابرشرکت، تولیدکننده، فناور و فروشنده تجهیزات اداری، نرم‌افزار و سخت‌افزار، همچنین ارائه‌دهنده خدماتی چون زیرساخت، میزبانی وب، فناوری نانو و رایانه بزرگ است. آی‌بی‌ام در سال ۱۹۱۱ با ادغام شرکت آمریکایی سنجش رایانه‌ای ، شرکت بین‌المللی ثبت زمان و شرکت ماشین‌های جدول‌بندی با عنوان شرکت محاسبه، جدول‌بندی، ضبط آغاز به کار کرد. خط تولید این شرکت شامل خط تولید رایانه‌های بزرگ مدل S/۳۹۰ (رایانه‌های سری z)، سامانه‌های تجاری midrage مدل AS/۴۰۰ (رایانه‌های سری i)، سرورهای و ایستگاه‌های کاری مدل RS/۶۰۰۰ (رایانه‌های سری p)، سرورهای براساس اینتل (رایانه‌های سری x) می‌شود. آی‌بی‌ام ۱۲ لابراتوار پژوهشی در ایالت‌ها و کشورهای مختلف جهان دارد که شامل آستین، تگزاس، اسرائیل، استرالیا، ایرلند، برزیل، نایروبی، درهٔ المادن، کالیفرنیا، هند، چین، سوئیس، ژاپن و مرکز پژوهش توماس جی. واتسون که متشکل از سه واحد مختلف است، لابراتوار اصلی و یک ساختمان در دو شهرستان مختلف در نیویورک و دفاتر در کمبریج، ماساچوست. آی‌بی‌ام در ایران نیز شعبه داشته‌است که پس از وقایع انقلاب ۱۳۵۷، دولتی شد و به شرکت داده پردازی ایران تغییر نام پیدا کرد و شرکت ای‌بی‌ام پس از دو دهه فعالیت خود را در ایران متوقف نمود. کارکنان آی‌بی‌ام موفق به دریافت پنج جایزه نوبل، شش جایزه تورینگ، ۱۰ مدال ملی فناوری و نوآوری و پنج نشان ملی علوم شده‌اند. | ## بخش 2: آی‌بی‌ام | CRT در آغاز کار خود دارای ۱۲۰۰ کارکن و سرمایه‌ای حدود ۱۷٫۵ میلیون دلار آمریکا بود. واتسون در طول ۱۰ سال توانست تا تجارت کار جدول‌بندی (tabulating) و خدمات دیگر شرکت را قطع کرده و فعالیت شرکت را بر سرمایه‌گذاری بین‌المللی متمرکز کند و نام شرکت را در سال ۱۹۲۴ به آی‌بی‌ام تغییر دهد. از دهه ۱۹۲۰ تا ۱۹۶۰، آی‌بی‌ام شمار بسیاری از شرکت‌ها را مجبور کرد تا سامانه‌های اداری خود را به ماشین‌های دفتری/رایانهٔ تبدیل کنند. نخستین رایانه‌های تجاری این شرکت در سال ۱۹۵۳ با نام ۷۰۱ معرفی شدند، یک سال بعد نیز مدل جدیدتر این رایانه با نام ۶۵۰ عرضه شد. در اواخر دهه ۱۹۵۰، رایانه ۶۵۰ به‌عنوان پرمصرفترین رایانه در جهان شناخته شد درحالی که ۱۸۰۰ دستگاه از این رایانه‌ها در جهان عرضه شده بودند. در سال ۱۹۵۹، آی‌بی‌ام رایانه ۱۴۰۱ خود را معرفی کرد که این رایانه در دهه بعد یعنی دهه ۱۹۶۰، در حدود ۱۸۰۰۰ دستگاه به فروش رسید. در سال ۱۹۸۱، این شرکت رایانه شخصی (PC) خود را معرفی کرد که این رایانه استانداردی برای رایانه‌های شخصی شناخته شد. | ## بخش 3: آی‌بی‌ام | با آمدن ویندوز، این شرکت سیستم‌عامل خود را از بین نبرد بلکه هردو سیستم‌عامل را با سیستم‌های خود ارائه می‌کند. در سال ۱۹۹۱، آی‌بی‌ام با اپل و موتورولا همکاری را آغاز کرد تا تراشه PowerPC را ارائه دهد. آی‌بی‌ام تا به حال مقادیر بسیاری از ایستگاه‌های کاری، رایانه‌های بزرگ، ریزرایانه‌ها، افزار نشر رومیزی، رایانه‌های بغلی و بسیاری از فناوری‌های جانبی دیگر را ارائه کرده‌است. امروزه سامانه‌های این شرکت به عنوان استانداردی برای سازندگان بزرگ جهانی شناخته می‌شوند. محصولات این شرکت نیز به‌عنوان محصولاتی با کیفیت بالا برای همه کاربران رایانه در جهان شناخته شده‌اند. | ## جمع‌بندی | آی‌بی‌ام می‌کوشد تا سامانه‌ها و فناوریهای خود را روزانه پیشرفت دهد و آن‌ها را به صنعت جهان ارائه دهد.
موضوع مقاله: مکینتاش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مکینتاش | مقدمه: که برای اولین بار در تاریخ ۲۴ ژانویه ۱۹۸۴ تولید شد و اولین رایانه شخصی دارای رابط کاربر گرافیکی بود. | ## بخش 1: مکینتاش | مکینتاش اولیه از موتورولا ۶۸k که از خانواده ریزپردازنده‌ها هستند، استفاده می‌کردند که بعداً تغییر کردند به موتورولا و آی‌بی‌ام پاور پیسی (Power PC) با حروف اختصاری Mac، محدوده‌ای از کامپیوترهای شخصی که توسط شرکت رایانه‌ای اپل در سال ۱۹۸۴ معرفی گردید. مکینتاش بر روی یک واسط گرافیکی کاربر معروف با استفاده آسان تأکید دارد که کامپیوترهای مبتنی بر مجموعه ریزپردازنده‌های ۶۸۰۰۰ موتورولا است. نسخه‌های مختلف مک اواس نخستین سیستم‌عامل مکینتاش شامل دو بخش نرم‌افزاری بود که با نام‌های «System» و"Finder" شناخته می‌شدند که هرکدام از این دو بخش دارای نسخه مخصوص به خود بودند. System ۷٫۵٫۱ نخستین نسخه‌ای بود که در آن آرم مک اواس یک قیافه خندان استفاده شده‌است؛ و نام مک اواس نیز برای اولین بار با Mac OS ۷٫۶ معرفی شد. کمبودها و نقایص این سیستم‌عامل حالت تک پردازشی (البته در نسخه‌های اولیه این سیستم‌عامل) یا چند پردازشی اشتراکی (در نسخه‌های بعدی)، امکان مدیریت حافظه با مقدار محدود، عدم استفاده از حافظه حفاظت شده، و احتمال تداخل با نسخه‌های جدیدتر سیستم‌های عامل دیگری که قابلیت‌های جدیدی (نظیر استفاده از شبکه) را فراهم می‌کنند، از جمله کاستی‌های این سیستم‌عامل به حساب می‌آیند. | ## بخش 2: مکینتاش | در رابطه با سیستم فایل سیستم‌عامل مکینتاش باید به نکته مهمی اشاره کرد که آن را از سیستم‌های فایل دیگر سیستم‌عامل‌ها متمایز می‌کند. اکثر سیستم‌های فایل که توسط DOS, Unix یا دیگر سیستم‌عامل‌ها استفاده می‌شوند، به سادگی فایل را به صورت یک سری از بایت‌های پیوسته در نظر می‌گیرند بطوریکه هر فایل نیاز به برنامه‌ای دارد که تشخیص دهد آن فایل حاوی چه اطلاعاتی است. بخش «داده» (Data) حاوی اطلاعات مشابه با سیستم‌عامل‌های دیگر است (مثلاً بخش داده می‌تواند حاوی متن یک سند یا اطلاعات یک فایل تصویری باشد). این کار به این منظور انجام می‌شود که مثلاً اگر برنامه‌ای با فرمت قالب بندی متن آشنا نبود، حداقل قادر به خواندن خود متن باشد. سیستم مدیریت حافظه جدید اجازه اجرای برنامه‌های بیشتری را به‌طور هم‌زمان می‌دهد و از بسته شدن برنامه‌های دیگر در حال اجرا به علت crash کردن یک برنامه جلوگیری می‌کند. | ## بخش 3: مکینتاش | همچنین این سیستم‌عامل دومین سیستم‌عامل مکینتاش است که در آن خط فرمان نیز گنجانده شده‌است، هرچند که برای استفاده از این خط فرمان می‌بایست Terminal Emulator توسط کاربر اجرا شود سیستم‌عامل Mac OS دارای خط فرمان نبود و نخستین سیستم‌عامل مکینتاش که دارای خط فرمان بود، سیستم‌عامل A/UX است که توسعه آن متوقف شده‌است). از جمله این عوامل نیاز به سخت‌افزار قوی تر برای اجرای سیستم‌عامل، عدم ارائه برخی قابلیت‌های سیستم‌عامل که در نسخه‌های قبلی وجود داشت، و برخی ناسازگاری‌های جدی با نسخه قبلی (زیرا درایورهای نوشته شده برای Mac OS سازگار با Mac OS X نیستند) است. بدافزار یا ویروس رایانه‌های مکینتاش در برابر بدافزارهایی نظیر تروجان ایمن نیستند. | ## جمع‌بندی | هرچند تعداد بدافزارهای موجود برای آن‌ها بسیار کمتر از تعداد متناظر برای ویندوز است در نتیجه بسیار کمتر به این بدافزارها آلوده می‌شوند.
موضوع مقاله: شیخعلی‌خان زنگنه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شیخعلی‌خان زنگنه | مقدمه: شیخعلی‌خان زنگنه (۹۹۰ خورشیدی – ۱۰۶۸ خورشیدی) در فاصله سالهای ۱۰۴۸ تا ۱۰۶۸ خورشیدی، برای نزدیک به ۲۰ سال، به‌عنوان وزیر اعظم شاه سلیمان صفوی فعالیت نمود. | ## بخش 1: شیخعلی‌خان زنگنه | شیخعلی خان در سال ۱۰۴۹ق به امارت ایل زنگنه رسید و در زمان شاه عباس دوم به سال ۱۰۶۴ق/۱۶۵۳م به عنوان حاکم کرمانشاه منصوب شد. شیخعلی خان در طول بیست سال وزارت خود کشور را از لحاظ اداری، اقتصادی، نظامی و سیاست خارجی، حیاتی نو بخشید و سرانجام پس از حدود بیست سال وزارت در سال ۱۰۶۸ خورشیدی درگذشت. عمارت‌ها و بناهای منسوب به شیخعلی‌خان زنگنه در دوران شیخعلیخان زنگنه ساختمان‌هایی از قبیل رباط‌ها، مسجدها و مدرسه‌های مختلفی در اصفهان و شهرهای دیگر ساخته شده است. | ## بخش 2: شیخعلی‌خان زنگنه | مسجد خان (مسجد شیخ علیخان زنگنه) که در سال ۱۰۹۰ قمری ساخته شد و در محلهٔ تلواژگان اصفهان خیابان هشت بهشت غربی خیابان گلزار کوچه شیخ علیخان قرار دارد و با شمارهٔ ثبت ۲۱۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. حمام خان در مجاورت مسجد شیخ علیخان زنگنه کاروانسرای چاله‌سیاه در اصفهان مدرسه شیخعلیخان زنگنه در تویسرکان راسته بازار چارسوق در تویسرکان حمان خان، در محلهٔ جولاستان تویسرکان کاروانسرای تویسرکان پل قدیمی تویسرکان آب‌انبار اسدآباد تعمیر مسجد جامع اسدآباد قلعهٔ شیخعلیخان در همدان کاروانسرای اسدآباد پل شیخعلیخان در زرقان فارس کاروانسرای بیستون کتیبهٔ وقف‌نامهٔ شیخعلیخان در بیستون کاروانسرای ماهیدشت کاروانسرای سرپل ذهاب کاروانسرای هارون‌آباد (اسلام‌آباد غرب) کاروانسرای کرند کاروانسرای قصر شیرین کاروانسرای کنگاور کاروانسرای صحنه کاروانسرای سنقر مقبرهٔ فاضل تونی ملا عبدالله محمد تونی بشرویه‌ای در جادهٔ کرمانشاه به بغداد در نزدیکی پل کهنهٔ قره‌سو. کرمانشاهان باستان از آغاز تا آخر سدهٔ سیزدهم، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و هنر. | ## بخش 3: شیخعلی‌خان زنگنه | پژوهشی دربارهٔ وزارت شیخعلیخان زنگنه وزیر شاه سلیمان صفوی، تبریز: انتشارات سالار. | ## جمع‌بندی | تاریخ به افق مرزبانان کُرد: بررسی نقش کردهای کلهر و زنگنه در شطرنج سیاسی صفویه و عثمانی، کرمانشاه: دیباچه، چاپ اول.
موضوع مقاله: بلوز (پوشاک) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بلوز (پوشاک) | مقدمه: این لباس به گونه‌ای بود که در کمر به وسیلهٔ تسمه یا کمربند بسته می‌شد و حالتی شل و آویزان به خود می‌گرفت. | ## بخش 1: بلوز (پوشاک) | امروزه بلوز عموماً برای لباس زنان کاربرد دارد اما برای بعضی از لباس‌های مردانه گشاد و لباس‌های نظامی نیز به کار برده می‌شود. | ## بخش 2: بلوز (پوشاک) | امروزه در لباس مردانه بلوز همان تی شرت ولی آستین بلند نازک هست که مخصوص فصل بهار و تابستان است که یا یقه گرد یا یقه هفت در انواع مدلهای ساده و طرح دار با رنگ ویا تکه‌های پارچه ویا یک جیب تزیینی سمت چپ سینه و همچنین دارای مدلهای گشاد و لانگ نیز هست پیدایش کلمه بلوز (blouse) وامواژه‌ای فرانسوی است که احتمالاً از بازگشت جنگجویان صلیبی به وجود آمده است. | ## بخش 3: بلوز (پوشاک) | ## جمع‌بندی | این سربازان لباسی به نام پیراهن لوئیزیانا که آبی رنگ بود وانها را در برابر گرد و غبار محافظت می‌کرد و تغییر نام آن به خاطر شهر پلوزیوم در مصر که محل استفاده ان بوده‌است توضیحات و تاریخچه بلوز مورد استفاده مردم (که عموماً زنان بودند) فرمی شبیه بشکه و لباس پستچیان داشت وتا سال ۱۸۹۰ مورد استفاده بود.
موضوع مقاله: راه شاهی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # راه شاهی | مقدمه: این شاهراه دارای دو شاخه بوده یکی از پاسارگاد (پایتخت هخامنشیان) و دیگری از هگمتانه (پایتخت تابستانی آنها) که در نزدیکی شوش به هم می‌پیوستند و سپس راه به سوی میان‌رودان و غرب آناتولی ادامه می‌یافت. | ## بخش 1: راه شاهی | این جاده اولین جاده بین‌المللی جهان و مدرن‌ترین و امن‌ترین جاده جهان در دوران خود بود. فرمان احداث راه پیرامون سال ۵۲۲ پیش از میلاد مسیح، داریوش‌ بزرگ در ایران بر اریکه قدرت تکیه زد و به‌احتمال زیاد پس از سرکوب شورش‌ها فرمان ساخت یک سلسله جاده‌های پهن و عریض نمود که یکی از آن‌ها راه سلطنتی نام داشت و در زمان خود جزء بهترین شاهراه‌ها برشمرده می‌شد. کیفیت این راه چنان بالا بود که پیک‌های نامه‌رسان می‌توانستند مسافتی معادل ۲۶۹۹ کیلومتر را تنها در مدت هفت روز بپیمایند. چیزی که به‌طورکامل مشخص می‌باشد و هنوز آثاری از آن باقی است مسیر راه شاهی از پاسارگاد تا شوش می‌باشد. | ## بخش 2: راه شاهی | این راه پس از گذشتن از استان فارس به شهرهای بهبهان (ارگان/ارجان)، رامهرمز، جندی شاپور و شوش می‌رسیده‌است. پل ساسانی بر روی رودخانه مارون در جوار ارجان قدیم و پل ساسانی و آتشکده بر روی رودخانه خیرآباد در نزدیکی پادوک و راههای سنگ چین و درختان انار شیطان در این مسیر نشان از قدمت طولانی مدت مسیر دارد. اسکندر مقدونی در حمله آخر که منجر به تصرف پاسارگاد گردید در نزدیکی تنگ تکاب بهبهان به دو سو حرکت نمود. نیمی از نیروها از مسیر راه شاهی به سمت خاییز حرکت نموده و اسکندر و سایر نیروها از تنگه گذشته و راه فیلگاه در دهدشت را پیش گرفتند که در تنگ تکاب دچار مقاومت آریو برزن و موقعیت سخت جغرافیایی منطقه قرار گرفتند. | ## بخش 3: راه شاهی | گفتنی است زبان مردم بهبهان، دیل و اردکان فارس با‌وجود کثرت گویش لری در کل منطقه، همچنان بسیار به هم نزدیک می‌باشد و پس از گذشتن سالیان متمادی نشان از ارتباط این مناطق باستانی می‌باشد. دو نظر دربارهٔ مسیر راه شاهی در آناتولی (ترکیه) وجود دارد: مسیر شمالی که بر اساس روایت هرودوت از رودخانهٔ هالیس می‌گذشته‌است و مسیر جنوبی که خط سیر معمول تری را در نظر می‌گیرد که در دوره‌های پسین‌تر از آن استفاده می‌کرده‌اند.W. | ## جمع‌بندی | p45-53ویلیام رمزی بزرگ‌ترین متخصص باستان‌شناسی آناتولی از مسیر شمالی پشتیبانی کرده‌است که امروزه نیز طرفداران بسیار دارد.ٌW.