موضوع مقاله: توپ طلا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # توپ طلا | مقدمه: توپ طلا (به فرانسوی: Ballon d'Or) یک جایزهٔ فوتبالی سالیانه است که از سوی مجلهٔ فرانس فوتبال به بهترین فوتبالیست سال جهان اعطا می‌شود. | ## بخش 1: توپ طلا | این جایزه از سال ۱۹۵۶ میلادی اعطا شده است، اگرچه در فاصلهٔ سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ میلادی در طی قراردادی با فیفا، این جایزه به‌طور موقت با بازیکن سال فوتبال جهان ادغام شد و به‌عنوان توپ طلای فیفا نام گرفت. با این حال، این همکاری در سال ۲۰۱۶ میلادی پایان یافت و جایزه تحت نام توپ طلا به کار خود ادامه داد و نام جایزهٔ سالیانهٔ فیفا نیز به بهترین بازیکن مرد فیفا تغییر یافت. لیونل مسی با دریافت ۸ توپ طلا (سال‌های ۲۰۰۹، ۲۰۱۰، ۲۰۱۱، ۲۰۱۲، ۲۰۱۵، ۲۰۱۹، ۲۰۲۱، ۲۰۲۳) رکورددار کسب این جایزه است. با پیشنهاد گابریل آنو، نویسندهٔ ورزشی، توپ طلا براساس رأی‌گیری میان روزنامه‌نگاران ورزشی به یک بازیکن فوتبال مرد که در سال اخیر بهترین عملکرد را داشته اعطا می‌شود. پس از سال ۲۰۰۷ میلادی، سرمربی‌ها و کاپیتان‌های تیم‌های ملی نیز حق رأی پیدا کردند. در اصل، توپ طلا جایزه‌ای مختص بازیکنان اروپایی بود اما از سال ۱۹۹۵ میلادی به بعد، توپ طلا به بازیکنانی با ملیت‌های غیراروپایی که در یکی از باشگاه‌های اروپا شاغل بودند نیز تعلق گرفت. این جایزه در سال ۲۰۰۷ میلادی با توجه به اینکه همهٔ بازیکنان فوتبال حرفه‌ای از سراسر جهان واجد شرایط هستند، به یک جایزهٔ جهانی تبدیل شده است. تا پیش از سال ۱۹۹۵ میلادی، این جایزه در رسانه‌های انگلیسی‌زبان به «فوتبالیست اروپایی سال» معروف بود. میلان تنها برندهٔ آفریقایی این جایزه، نخستین برندهٔ غیراروپایی است که در سالی که قوانین تغییر یافت، موفق به کسب این جایزه شد. رونالدو بازیکن باشگاه فوتبال اینتر میلان نیز نخستین برندهٔ اهل آمریکای جنوبی بود. سه بازیکن نیز هر کدام سه بار توپ طلا گرفته‌اند: یوهان کرایف بازیکن باشگاه فوتبال آژاکس آمستردام و باشگاه فوتبال بارسلونا، میشل پلاتینی بازیکن باشگاه فوتبال یوونتوس، و مارکو فان باستن بازیکن باشگاه فوتبال آ.ث. بازیکنان اهل کشورهای هلند، آلمان، و پرتغال، هرکدام با ۷ جایزه، بیش‌ترین توپ طلا را برده‌اند. | ## بخش 2: توپ طلا | تنها فقط بازیکنان اهل آلمان (۱۹۷۲) و هلند (۱۹۸۸) توانسته‌اند در یک سال رتبه‌های اول تا سوم در رده‌بندی توپ طلای آن سال را کسب کنند. دو باشگاه اسپانیایی بارسلونا و رئال مادرید هرکدام با ۱۲ برنده، بیش‌ترین بازیکن برندهٔ توپ طلا را داشته‌اند. میان سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۵ میلادی، توپ طلا با جایزه‌ای مشابه به‌نام بازیکن سال فوتبال جهان ادغام گردید و جایزهٔ توپ طلای فیفا ایجاد شد، که به بهترین بازیکن مرد فوتبال جهان اعطا می‌شد، اما این ادغام دیری نپایید. پس از سال ۲۰۱۱ میلادی، یوفا جایزهٔ بهترین بازیکن سال اروپا را ایجاد کرد تا قالب اصلی جایزهٔ توپ طلا حفظ شود. ده بازیکن (بابی چارلتون، فرانتس بکن‌باوئر، گرد مولر، پائولو روسی، زین‌الدین زیدان، ریوالدو، رونالدینیو، کاکا، لیونل مسی و عثمان دمبله) تاکنون هم برندهٔ جام جهانی فوتبال و لیگ قهرمانان اروپا، و هم برندهٔ توپ طلا شده‌اند. تا پیش از سال ۱۹۹۵ میلادی، بازیکنان ۱۰ لیگ برندهٔ توپ طلا شده‌بودند، در حالی که پس از سال ۱۹۹۵ میلادی، تنها بازیکنان لیگ‌های انگلیس، آلمان، ایتالیا، و اسپانیا برندهٔ این جایزه شده‌اند. اهدای توپ طلای سال ۲۰۲۰ به دلیل شیوع ویروس کرونا لغو گردید و با مراسم سال ۲۰۲۱ ادغام گردید که لیونل مسی بالاتر از روبرت لواندوفسکی برنده توپ طلای این مراسم شد. میلان۵۳ سوم جیمی گریوس تاتنهام هاتسپر۳۳۱۹۶۴ اول دنیس لا منچستر یونایتد۶۱ دوم لوییس سوارز میرامونتس اینتر میلان۴۳ سوم آمانسیو آمارو رئال مادرید۳۸۱۹۶۵ اول اوزه‌بیو بنفیکا۶۷ دوم جاچینتو فاکتی اینتر میلان۵۹ سوم لوییس سوارز میرامونتس۴۵۱۹۶۶ اول بابی چارلتون منچستر یونایتد۸۱ دوم اوزه‌بیو بنفیکا۸۰ سوم فرانتس بکن‌باوئر بایرن مونیخ۵۹۱۹۶۷ اول فلوریان آلبرت فرنتس‌واروش۶۸ دوم بابی چارلتون منچستر یونایتد۴۰ سوم جیمی جانستون سلتیک۳۹۱۹۶۸ اول جرج بست منچستر یونایتد۶۱ دوم بابی چارلتون۵۳ سوم دراگان دزاجیچ ستاره سرخ بلگراد۴۶۱۹۶۹ اول جانی ریورا آ.ث. میلان۸۳ دوم لوئیجی ریوا کالیاری۷۹ سوم گرد مولر بایرن مونیخ۳۸۱۹۷۰ اول گرد مولر بایرن مونیخ۷۷ دوم بابی مور وستهام یونایتد۷۰ سوم لوئیجی ریوا کالیاری۶۵۱۹۷۱ اول یوهان کرایف آژاکس آمستردام۱۱۶ دوم ساندرو مازولا اینتر میلان۵۷ سوم جرج بست منچستر یونایتد۵۶۱۹۷۲ اول فرانتس بکن‌باوئر بایرن مونیخ۸۱ دوم گرد مولر۷۹ گونتر نتسر بروسیا مونشن‌گلادباخ۱۹۷۳ اول یوهان کرایف آژاکس آمستردام۹۶ دوم دینو زوف یوونتوس۴۷ سوم گرد مولر بایرن مونیخ۴۴۱۹۷۴ اول یوهان کرایف بارسلونا۱۱۶ دوم فرانتس بکن‌باوئر بایرن مونیخ۱۰۵ سوم کازیمیرز دینا لگیا ورشو۳۵۱۹۷۵ اول اولگ بلوخین دینامو کی‌یف۱۲۲ دوم فرانتس بکن‌باوئر بایرن مونیخ۴۲ سوم یوهان کرایف بارسلونا۲۷۱۹۷۶ اول فرانتس بکن‌باوئر بایرن مونیخ۹۱ دوم راب رنسنبرینک اندرلشت۷۵ سوم ایوو ویکتور دوکلا پراگ۵۲۱۹۷۷ اول آلان سیمونسن بروسیا مونشن‌گلادباخ۷۴ دوم کوین کیگان هامبورگ۷۱ سوم میشل پلاتینی نانسی۷۰۱۹۷۸ اول کوین کیگان هامبورگ۸۷ دوم هانس کرانکل بارسلونا۸۱ سوم راب رنسنبرینک اندرلشت۵۰۱۹۷۹ اول کوین کیگان هامبورگ۱۱۸ دوم کارل-هاینتس رومنیگه بایرن مونیخ۵۲ سوم رود کرول آژاکس آمستردام۴۱۱۹۸۰ اول کارل-هاینتس رومنیگه بایرن مونیخ۱۲۲ دوم برند شوستر بارسلونا۳۴ سوم میشل پلاتینی سن-اتین۳۳۱۹۸۱ اول کارل-هاینتس رومنیگه بایرن مونیخ۱۰۶ دوم پائول برایتنر۶۴ سوم برند شوستر بارسلونا۳۹۱۹۸۲ اول پائولو روسی یوونتوس۱۱۵ دوم آلن ژیرس بوردو۶۴ سوم زبیگنیف بونیک یوونتوس۳۹۱۹۸۳ اول میشل پلاتینی یوونتوس۱۱۰ دوم کنی دالگلیش لیورپول۲۶ سوم آلان سیمونسن وایله بلدکلوب۲۵۱۹۸۴ اول میشل پلاتینی یوونتوس۱۱۰ دوم ژان تیگانا بوردو۵۷ سوم پربن الکیر لارسن هلاس ورونا۴۸۱۹۸۵ اول میشل پلاتینی یوونتوس۱۲۷ دوم پربن الکیر لارسن هلاس ورونا۷۱ سوم برند شوستر بارسلونا۴۶۱۹۸۶ اول ایگور بلانوف دینامو کی‌یف۸۴ دوم گری لینکر بارسلونا۶۲ سوم امیلیو بوتراگوئنو رئال مادرید۵۹۱۹۸۷ اول رود گولیت آ.ث. میلان۱۰۶ دوم پائولو فوتری اتلتیکو مادرید۹۱ سوم امیلیو بوتراگوئنو رئال مادرید۶۱۱۹۸۸ اول مارکو فان باستن آ.ث. میلان۱۲۹ دوم فرانکو بارزی۸۰ سوم فرانک ریکارد۴۳۱۹۹۰ اول لوتار ماتئوس اینتر میلان۱۳۷ دوم سالواتوره اسکیلاچی یوونتوس۸۴ سوم آندریاس برمه اینتر میلان۶۸۱۹۹۱ اول ژان-پیر پاپن المپیک مارسی۱۴۱ دوم دژان ساویسویچ ستاره سرخ بلگراد۴۲ دارکو پانچف لوتار ماتئوس اینتر میلان۱۹۹۲ اول مارکو فان باستن آ.ث. میلان۹۸ دوم هریستو استویچکوف بارسلونا۸۰ سوم دنیس برکمپ آژاکس آمستردام۵۳۱۹۹۳ اول روبرتو باجو یوونتوس۱۴۲ دوم دنیس برکمپ اینتر میلان۸۳ سوم اریک کانتونا منچستر یونایتد۳۴۱۹۹۴ اول هریستو استویچکوف بارسلونا۲۱۰ دوم روبرتو باجو یوونتوس۱۳۶ سوم پائولو مالدینی آ.ث. | ## بخش 3: توپ طلا | میلان۱۴۴ دوم یورگن کلینزمن بایرن مونیخ۱۰۸ سوم یاری لیتمانن آژاکس آمستردام۶۷۱۹۹۶ اول ماتیاس سامر بروسیا دورتموند۱۴۴ دوم رونالدو بارسلونا۱۴۳ سوم آلن شیرر نیوکاسل یونایتد۱۰۷۱۹۹۷ اول رونالدو اینتر میلان۲۲۲ دوم پردراگ میاتوویچ رئال مادرید۶۸ سوم زین‌الدین زیدان یوونتوس۶۳۱۹۹۸ اول زین‌الدین زیدان یوونتوس۲۴۴ دوم داور شوکر رئال مادرید۶۸ سوم رونالدو اینتر میلان۶۶۱۹۹۹ اول ریوالدو بارسلونا۲۱۹ دوم دیوید بکام منچستر یونایتد۱۵۴ سوم آندری شوچنکو آ.ث. میلان۶۴۲۰۰۰ اول لوئیس فیگو رئال مادرید۱۹۷ دوم زین‌الدین زیدان یوونتوس۱۸۱ سوم آندری شوچنکو آ.ث. میلان۸۵۲۰۰۱ اول مایکل اوون لیورپول۱۷۶ دوم رائول رئال مادرید۱۴۰ سوم الیور کان بایرن مونیخ۱۱۴۲۰۰۲ اول رونالدو رئال مادرید۱۶۹ دوم روبرتو کارلوس رئال مادرید۱۴۵ سوم الیور کان بایرن مونیخ۱۱۰۲۰۰۳ اول پاول ندود یوونتوس۱۹۰ دوم تیری آنری آرسنال۱۲۸ سوم پائولو مالدینی آ.ث. میلان۱۷۵ دوم دکو بارسلونا۱۳۹ سوم رونالدینیو۱۳۳۲۰۰۵ اول رونالدینیو بارسلونا۲۲۵ دوم فرانک لمپارد چلسی۱۴۸ سوم استیون جرارد لیورپول۱۴۲۲۰۰۶ اول فابیو کاناوارو رئال مادرید۱۷۳ دوم جانلوئیجی بوفون یوونتوس۱۲۴ سوم تیری آنری آرسنال۱۲۱۲۰۰۷ اول کاکا آ.ث. یک دهه بعد، فرانس فوتبال پس از رأی‌گیری از برندگان پیشین توپ طلا، پله را به‌عنوان بازیکن فوتبال قرن انتخاب کرد. از میان ۳۴ برندهٔ سابق، ۳۰ نفر در رأی‌گیری شرکت کردند؛ استنلی ماتیوس، عمر سیووری، و جرج بست در رأی‌گیری شرکت نکردند و لو یاشین نیز درگذشته‌بود. به هر رأی‌دهنده پنج رأی به ارزش پنج امتیاز اختصاص یافت، با این حال، دی استفانو فقط نفر اول، پلاتینی نفر دوم و سوم، و ژرژ وه‌آ دو بازیکن را برای مقام پنجم انتخاب کردند. پله با دریافت ۱۷ رأی، یعنی تقریباً دو برابر بیش‌تر از دیگو مارادونا، برنده اعلام شد. +بازیکن فوتبال قرن بازیکن اول دوم سوم چهارم پنجم پله ۱۲۲ ۱۷ ۵ ۴ ۲ ۱ دیگو مارادونا ۶۵ ۳ ۶ ۵ ۵ یوهان کرایف ۶۲ ۱ ۴ ۷ ۹ ۲ آلفردو دی استفانو ۴۴ ۴ ۳ ۳ ۱ ۱ میشل پلاتینی ۴۰ ۱ ۵ ۱ ۳ ۶ همزمان با شصتمین سالگرد تأسیس جایزهٔ توپ طلا در سال ۲۰۱۶ میلادی، فرانس فوتبال ارزیابی مجدد جوایز ارائه‌شدهٔ پیش از سال ۱۹۹۵ میلادی را منتشر کرد، در حالی که فقط بازیکنان اروپایی واجد شرایط دریافت این جایزه بودند. ۱۲ جایزه از ۳۹ توپ طلایی ارائه‌شده در این مدت به بازیکنان آمریکای جنوبی اهدا می‌شد. علاوه بر پله و دیگو مارادونا، گارینشا، ماریو کمپس، و روماریو نیز به‌صورت گذشته‌نگر به‌عنوان برندگان شایسته شناخته شدند. | ## جمع‌بندی | همچنین، مارادونا و پله برای خدمات‌شان به فوتبال، به‌ترتیب در مراسم توپ طلای ۱۹۹۶ و ۲۰۱۳ برندهٔ توپ طلای افتخاری شدند.