موضوع مقاله: شیخ عبدالعزیز روستایی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شیخ عبدالعزیز روستایی | مقدمه: شیخ عبدالعزیز فرزند علینقی فرزند محمد احمد بلغانی در ۱۲ شهریور ماه ۱۳۰۱ شمسی در بلغان به دنیا آمد. | ## بخش 1: شیخ عبدالعزیز روستایی | او تحصیلات علمی را نزد پدرش و مکتبدار بلغان آغار نمود و قواعد صرف و نحو عربی و نیز دستور زبان هندی را فرا گرفت. پس از تکمیل مراتب علمی به مقام مکتبداری رسید و تربیت اطفال بلغانی را عهده‌دار شد. قرآن، مبدأ و معاد، گلستان و بوستان سعدی، دیوان حافظ، فلکناز و حیدر بگ از جمله مواد درسی مکتبخانه بود. | ## بخش 2: شیخ عبدالعزیز روستایی | شیخ عبدالعزیز در ده سال آخر عمر به علت سکته مغزی خانه‌نشین گردید و سرانجام در ۲۱ مهرماه ۱۳۷۸ درگذشت. اشعار باقی‌مانده شیخ عبدالعزیز عبارتند از: منظومه موش و گربه مشتمل بر ۳۶۳ بیت قصیده قیر و کارزین مشتمل بر ۷۲ بیت قصیده دنیای ناپایدار مشتمل بر ۷۰ بیت غزل می صهبا مشتمل بر ۴ بیت نمونه اشعار غزل می‌صهبا بیا ساقی قدح در ده شرابی از می‌صهبا / چنان مست و خرابم کن که نشناسم زسر تا پا مرا در مکتب عشق از بلای غم خلاصی ده / که نقشی برکشم در لوح دل از عهد و پیمانها مشو از مردم این دوره غمگین، زار و افسرده / مکن ای روستایی از غم دنیا شکایت‌ها نشین در کنج خلوت از برای خود تفکر کن / که تقدیر ازل شد گردش دنیا و مافیها موش و گربه شیخ عبدالعزیز روستایی این مثنوی را در ۳۶۳ بیت سروده است. وی در آغاز مثنوی می‌نویسد: خوانندگان محترم از آغاز حکایت موش و گربه خیلی جالب و حیرت‌انگیز است، ولی در پایان از بی وفایی دنیای ناپایدار و زمانه بی‌اعتبار و نفس اماره سرکش که عدور روحست برمثال موش گفتار گریده که همیشه جنس انبار دل که از خیر و تقوی و عبادت است تاراج می‌نماید و حکایت موش و گربه نام گذاشته‌ایم. | ## بخش 3: شیخ عبدالعزیز روستایی | برای آشنایی خوانندگان گرامی با سبک سرایش ایشان تعدادی از ابیات آغاز و پایان منظومه موش و گربه را ثبت می‌کنیم. شکرلله خالق یزدان / رازق جمله عالم و انسان حال این دوره شکر می‌باید / نعمتش گشته و افر و افزان می‌کنم تازه قصه‌ای آغاز / گرچه ناشکری ست گفتن آن گفتن بنده از خدا عفو است / چون بود یادبودی از دوران قصه موش می‌کنم آغاز / چون خدا داده است حکم بر آن آن محمد علی احراری / آن که هست او زخواجه بلغان جوجه انبار کرده هشتصد من / حال یک دانه یی نمانده از آن جمع کرده است اسکناس کویت / لیک اینجاست از ضرر زدگان نه محمدعلی ضرر کرده / همه از دست موش سرگردان ... اول قصه شکر حق گفتم / ثانیاً فتنه‌هایی این دوران از اذیات موش و جنگ و جدال / عبرتی بهر مردمان زمان چند بیتی دگر نصیحت و پند / گشت انجام آن به شرح و بیان ای خدایا کریم بی چونی / تو بصیری و سمیعی و سبحان اول و انتهای این قصه / هر چه گفتار گشته است و بیان غیر حق هر چه گشته‌ام ناطق / عفو فرما زبنده نادان ماه شعبان چون گشته این گفتار / در امیدم من از مه رمضان سنه الف و سیصد و هفتاد / نه دگر به انتهایش خوان هر که خواند دعا طمع دارم / چون که هستم زفعل خود حیران زعصیان چو کوه برد و سست / یا اللهی به بنده رحمی کن بنده عبدالعزیز محزونم / خاکروب قدوم درویشان یا اللهی به مؤمنین رحمی / مؤمنات و بردار و یاران باز خواننده و نویسنده / مستمع گر دلش شود جوشان بازخوانید از دورد و سلام / بر محمد و اهل و اصحابان انتهایش تحیت و صلوات / ختم شد برگزیده یزدان من اقل کمترین عبادالله / ساکنم هم زصادره بلغان یا اللهی به مؤمنین رحمی / مؤمنات و برادر و یاران شیخ عبدالعزیز در پایان حکایت طولانی موش و گربه خود می‌نویسد: ... | ## جمع‌بندی | مختصراً به نظم آورده‌ایم تا برای رواج بازار فهم عامیان مبتدی از آغاز آن دلپذیر و از موعظه آن مستمع و از شرح آن منتفع گردند و لذا آقایانی که صدر نشینان مرتبه بلاغت و دقیق اندیشان دفتر معنی می‌باشند برای مطالعه تصادفاً مرئی گردد، امید است که به نظر پسند و به خاطر دریا متقاطر دانشمندان مزبور سهوی یا نقصانی مشاهده شود به دیده مهر مظاهر عفو منصرف گشته و مستدعی است که حقیر گوینده را به دعای خیر یادآور فرمایند.