موضوع مقاله: چینگهای | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # چینگهای | مقدمه: چینگهای از شمال شرقی با گانسو، از شمال غربی با سین‌کیانگ، از جنوب شرقی با سیچوآن و از جنوب غربی با منطقه خودمختار تبت هم‌مرز است. | ## بخش 1: چینگهای | استان چینگهای در سال ۱۹۲۸ و در دوره جمهوری چین تأسیس شد و تا سال ۱۹۴۹ توسط جنگ‌سالاران مسلمان چینی هوئی معروف به دارودسته ما اداره می‌شد. در زبان‌های تبتی، این دریاچه با نام «تسو نگونپو» (به معنی دریاچه یا دریای آبی) شناخته می‌شود. در انگلیسی، گاهی از آن با نام «کوکو نور» یاد می‌شود که مشتق از نام کلاسیک مغولی اویرات برای دریاچه چینگهای است. این استان که عمدتاً در فلات تبت واقع شده است، مسکن اقوام مختلفی از جمله هان (متمرکز در مرکز استان، شینینگ، و نزدیکی هایدونگ و هایشی)، تبتی‌ها، هوئی، مغول‌ها، مونگورها و سالارها است. بر اساس گزارش‌های سرشماری سال ۲۰۲۱، تبتی‌ها یک‌پنجم جمعیت چینگهای و هوئی‌ها تقریباً یک‌ششم جمعیت را تشکیل می‌دهند. بیش از ۳۷ گروه قومی شناخته شده در میان جمعیت ۵.۶ میلیونی چینگهای وجود دارد که اقلیت‌های ملی در مجموع ۴۹.۵ درصد از جمعیت را شامل می‌شوند. منطقه چینگهای در حدود سال ۱۷۲۴، پس از شکست مغول‌های خوشوت که پیش‌تر بر بیشتر منطقه تسلط داشتند، تحت کنترل سلسله چینگ به رهبری منچو درآمد. پس از انقلاب شین‌های و سقوط متعاقب سلسله چینگ در سال ۱۹۱۲، چینگهای تحت کنترل جنگ‌سالار مسلمان چینی، ما چی، قرار گرفت تا اینکه اردوکشی شمالی توسط جمهوری چین کنترل مرکزی را در سال ۱۹۲۸ تثبیت کرد. تاریخچه در طول عصر برنز، چینگهای محل سکونت گروه‌های متنوعی از قبایل کوچ‌نشین بود که با دیگر آسیای مرکزی‌تباران پیوند نزدیکی داشتند و به طور سنتی از طریق کشاورزی و دامداری امرار معاش می‌کردند، مانند فرهنگ کایوئه. در اواسط قرن سوم میلادی، مردم کوچ‌نشین مرتبط با شیان‌بی‌های مغول‌تبار به مراتع اطراف دریاچه چینگهای (کوکو نور) مهاجرت کردند و پادشاهی تویوهون را تأسیس نمودند. در قرن هفتم، پادشاهی تویوهون توسط امپراتوری تبت و سلسله تانگ مورد حمله قرار گرفت، زیرا هر دو به دنبال کنترل مسیرهای تجاری جاده ابریشم بودند. درگیری‌های نظامی پادشاهی تویوهون را به شدت تضعیف کرده بود و این پادشاهی به امپراتوری تبت ملحق شد. امپراتوری تبت در دوران سلطنت تری‌سونگ دتسن و رالپاچن به گسترش خود فراتر از تسو نگون ادامه داد و تا سال ۸۴۸ بر مناطق وسیعی در شمال و شرق تسو نگون، از جمله شی‌آن، کنترل داشت.Gertraud Taenzer, 2012. در طول دوران گسستگی امپراتوری تبت، مجموعه‌ای از سیاست‌های محلی تحت رقابت‌های سیاسی شیای غربی در شمال و سلسله سونگ در شرق پدیدار گشت – از حکومت نظامی مدار گویی گرفته تا کنفدراسیون قبایل تبتی و در نهایت پادشاهی مذهبی تبتی تسونگ‌کا. در طول اداره تبت توسط سلسله یوآن به رهبری مغول‌ها، این منطقه شامل سرچشمه‌های رود ما چو (رود زرد) و یالونگ (یانگ‌تسه) بود و با نام آمدو شناخته می‌شد، اما نسبت به تبت اصلی، به بخش‌های اداری متفاوتی اختصاص یافته بود. بیشتر چینگهای برای مدت کوتاهی پس از سرنگونی سلسله یوآن، تحت کنترل اوایل سلسله مینگ بود، اما بعداً به تدریج به دست خانات خوشوت که توسط اویرات‌ها پایه گذاری شده بود، افتاد. شهرستان خودمختار شونهوا سالار جایی است که بیشتر مردم سالار در چینگهای در آن زندگی می‌کنند. رئیس چهار طایفه علیا در این زمان «هان پائو-یوان» بود و مینگ به او منصب صدباشی (Centurion) اعطا کرد؛ در همین زمان بود که مردم چهار طایفه او «هان» را به عنوان نام خانوادگی خود برگزیدند. رئیس دیگر، «هان شان-پا»، از چهار طایفه سفلای سالار نیز همان منصب را از مینگ دریافت کرد و طایفه‌های او بودند که «ما» را به عنوان نام خانوادگی خود انتخاب کردند. 175 شینینگ، مرکز استان مدرن چینگهای، شروع به فعالیت به عنوان مرکز اداری کرد، اگرچه خود شهر در آن زمان بخشی از استان گانسو در «منطقه مرزی تبتی» بود. در سال ۱۷۲۴، «اصول ۱۳ ماده‌ای برای اداره مؤثر چینگهای» توسط نیان گنگ‌یائو پیشنهاد شد و توسط دولت مرکزی برای کسب کنترل کامل بر چینگهای به تصویب رسید. در دوران سلسله چینگ، فرماندار نماینده امپراتور بود، اما گروه‌های قومی محلی از خودمختاری قابل توجهی برخوردار بودند. شورش دانگان جمعیت مسلمان هوئی در شاآنشی را ویران کرد و مرکز جمعیتی هوئی‌ها را به گانسو و چینگهای منتقل نمود. شورش دانگان دیگری در سال ۱۸۹۵ در چینگهای رخ داد، زمانی که گروه‌های قومی مختلف مسلمان در چینگهای و گانسو علیه چینگ شورش کردند. پس از سرنگونی سلسله چینگ در سال ۱۹۱۱، این منطقه تحت کنترل جنگ‌سالار مسلمان چینی، ما چی، درآمد تا اینکه اردوکشی شمالی توسط جمهوری چین کنترل مرکزی را در سال ۱۹۲۸ تثبیت کرد. در ژوئیه-اوت ۱۹۱۲، ژنرال ما فوژیانگ «سرپرست اجرایی کوکو نور» (فرماندار دوفاکتوی منطقه‌ای که بعدها چینگهای شد) بود. جنگ‌سالار مسلمان و ژنرال ما چی فرماندار نظامی چینگهای شد و پس از او برادرش ما لین و سپس پسر ما چی، ما بوفانگ، به این سمت رسیدند. در سال ۱۹۳۲، در پی اختلاف بر سر یک صومعه در یوشو، تبت به چینگهای حمله کرد تا بخش‌های جنوبی استان را تصرف کند. | ## بخش 2: چینگهای | فرماندار چینگهای، ما بوفانگ، توسط خبرنگار آمریکایی جان رودریک به عنوان یک سوسیالیست توصیف شد و در مقایسه با سایر جنگ‌سالاران دارودسته ما، دوستانه قلمداد می‌شد. گزارش شده بود که ما بوفانگ برخلاف حکومت بی‌رحمانه ما هونگ‌کوی، خوش‌مشرب و بذله‌گو بود. در حالی که بیشتر شرق چین در جریان دومین جنگ چین و ژاپن و جنگ داخلی چین ویران شده بود، چینگهای نسبتاً دست‌نخورده باقی ماند. ما بوفانگ با جذب گسترده نیرو از شهرستان‌هایی که گروه‌های قومی هوئی و سالار در آن‌ها غالب بودند، نفوذ این اقوام را در سیاست چینگهای افزایش داد. ژنرال ما یک پروژه صنعتی‌سازی دولتی را آغاز کرد و مستقیماً پروژه‌های آموزشی، پزشکی، کشاورزی و بهداشتی را تحت نظارت یا با کمک دولت ایجاد کرد. با نزدیک شدن انقلاب ۱۹۴۹ چین به چینگهای، ما بوفانگ پست خود را رها کرد و به هنگ کنگ گریخت و به خارج از کشور سفر کرد و هرگز به چین بازنگشت. در ۱ ژانویه ۱۹۵۰، دولت مردمی استان چینگهای اعلام شد که وفاداری خود را به جمهوری خلق چین جدید ابراز داشت. جدای از برخی اصلاحات جزئی برای انطباق با جغرافیا، جمهوری خلق چین تمامیت ارضی استان را حفظ کرد. مقاومت در برابر حکومت کمونیستی در قالب شورش اسلامی کومینتانگ (۱۹۵۰–۱۹۵۸) توسط هوئی‌ها ادامه یافت و فراتر از مناطق سنتی هوئی‌نشین، به جنوب تبت‌نشین نیز گسترش یافت. اگرچه هوئی‌ها در سال ۱۹۴۹ حدود ۱۵.۶ درصد از جمعیت چینگهای را تشکیل می‌دادند و این استان را به دومین محل تجمع بزرگ هوئی‌ها پس از نینگ‌شیا تبدیل کرده بودند، اما دولت تا دهه ۱۹۸۰ از اعطای شهرها و شهرستان‌های خودمختار قومی به هوئی‌ها که تعدادشان طبق قوانین چین توجیه می‌کرد، خودداری نمود. از نظر مساحت، این بزرگ‌ترین استان جمهوری خلق چین (بدون احتساب مناطق خودمختار) است. ذخیره‌گاه ملی طبیعی سان‌ژیانگیوان در چینگهای واقع شده و شامل سرچشمه‌های رود زرد، رود یانگ‌تسه و رود مکونگ است. این ذخیره‌گاه برای حفاظت از سرچشمه‌های این سه رودخانه ایجاد شده و از ۱۸ زیرمجموعه تشکیل شده است که هر کدام شامل سه منطقه با درجات مختلف از نظر سخت‌گیری در مدیریت هستند. دیگر دریاچه‌های بزرگ عبارتند از دریاچه هالا در کوه‌های چی‌لیان، دریاچه‌های گیارینگ و نگورینگ در منطقه سرچشمه رود زرد، دریاچه دونگی کونا و بسیاری از دریاچه‌های نمک در بخش غربی استان. میانگین دمای سالانه آن تقریباً است، به طوری که دمای ژانویه بین و دمای ژوئیه بین متغیر است. بارش قابل توجه عمدتاً در تابستان رخ می‌دهد، در حالی که بارندگی در زمستان و بهار بسیار کم است و به طور کلی آن‌قدر پایین است که بخش بزرگی از استان را در وضعیت نیمه‌خشک یا خشک نگه می‌دارد. سیاست سیاست در استان چینگهای در جمهوری خلق چین مانند سایر نهادهای حکومتی در سرزمین اصلی چین، در یک سیستم حکومتی تک‌حزبی ساختار یافته است. با این حال، در سیستم حاکمیتی دوگانه حزب-دولت در این استان، استاندار قدرت کمتری نسبت به دبیر حزب کمونیست چین در چینگهای دارد. تقسیمات کشوری از آنجایی که هان‌ها اکثریت قومی چینگهای را تشکیل می‌دهند و هیچ‌یک از اقلیت‌های قومی متعدد آن برتری آشکاری بر بقیه ندارند، این استان به عنوان یک منطقه خودمختار اداره نمی‌شود. چینگهای از نظر اداری به هشت واحد در سطح ولایت تقسیم می‌شود: دو شهر در سطح ولایت و شش ولایت خودمختار: + تقسیمات کشوری چینگهای کد واحدواحدمساحت به کیلومتر مربعجمعیت ۲۰۱۰مرکزبخش‌هانواحیشهرستان‌هاش. + جمعیت بر پایه مناطق شهری ولایت‌ها و شهرهای شهرستان # شهرها منطقه شهری ۲۰۲۰ منطقه شهری ۲۰۱۰ خود شهر ۲۰۲۰۱شینینگ۱,۶۷۷,۱۷۷۱,۱۵۳,۴۱۷۲,۴۶۷,۹۶۵۲هایدونگ۲۰۴,۷۸۴۱,۳۵۸,۴۷۱۳گلمود۱۹۷,۱۵۳۱۵۶,۷۷۹۴یوشو۸۵,۴۹۷۵دلینگها۶۵,۴۲۴۵۴,۸۴۴(۶)تانگرن۴۹,۹۶۲ ۷مانگنای۱۸,۸۵۶ مردم‌شناسی قومیت بیش از ۳۷ گروه قومی شناخته شده در میان جمعیت ۵.۶ میلیونی چینگهای وجود دارد که جمعیت هان ۵۰.۵٪ از کل جمعیت را تشکیل می‌دهد و اقلیت‌های ملی ۴۹.۵٪ جمعیت را شامل می‌شوند. در سال ۲۰۱۰، جمعیت تبتی‌ها ۲۰.۷٪، هوئی ۱۶٪، تو (مونگور) ۴٪ بود و گروه‌هایی از مغول‌ها و سالارها نیز از پرجمعیت‌ترین گروه‌های استان بودند. چینی‌های هان در شهرهای شینینگ، هایدونگ، دلینگها و گلمود و سایر مناطق شمال شرقی غالب هستند. هوئی‌ها در شینینگ، هایدونگ، شهرستان مینهه، شهرستان هوالونگ و شهرستان داتونگ متمرکز شده‌اند. مردم تو در شهرستان هوژو و سالارها در شهرستان شونهوا اکثریت دارند؛ تبتی‌ها و مغول‌ها به طور پراکنده در بخش‌های روستایی غربی استان ساکن هستند. از میان گروه‌های قومی مسلمان در چین، چینگهای دارای جوامعی از هوئی، سالار، دونگ‌شیانگ و بائوآن است. جمعیت بزرگ تبتی به شاخه‌های تبتی بودیسم یا دین سنتی تبتی «بون» گرایش دارند، در حالی که چینی‌های هوئی پیرو اسلام هستند. از سپتامبر ۱۸۴۸، این شهر مقر یک حوزه مأموریت کاتولیک لاتین (تأسیس پیش از اسقفی) به نام «کوکو نور» بود که عمر کوتاهی داشت و در سال ۱۸۶۱ منحل شد. | ## بخش 3: چینگهای | فرهنگ چینگهای تحت تأثیر تعاملات «بین فرهنگ مغولی و تبتی از شمال به جنوب، و فرهنگ چینی هان و فرهنگ مسلمانان آسیای مرکزی از شرق به غرب» بوده است. زبان‌های چینگهای برای قرن‌ها یک اتحادیه زبانی را تشکیل داده‌اند که در آن زبان‌های ماندارین ژونگ‌یوآن، تبتی آمدو، سالار، یوغور و مونگور از یکدیگر وام گرفته و بر هم تأثیر گذاشته‌اند. در فرهنگ چینی جریان اصلی، چینگهای بیشتر با «داستان شاه مو، پسر آسمان» مرتبط است. طبق این افسانه، شاه مو از ژو (دوران سلطنت ۹۷۶–۹۲۲ پیش از میلاد) کوچ‌نشینان متخاصم کوآن‌رونگ را تا شرق چینگهای تعقیب کرد؛ جایی که الهه شی وانگ‌مو ضیافتی برای شاه در کوه‌های کونلون ترتیب داد. یاک که بومی چینگهای است، به طور گسترده در این استان برای حمل‌ونقل و گوشت استفاده می‌شود. تولید ناخالص داخلی اسمی آن در سال ۲۰۲۲ تنها ۳۶۱ میلیارد یوان (۵۰ میلیارد دلار آمریکا) بود و حدود ۰.۳۰٪ از کل اقتصاد کشور را تشکیل می‌داد. تولید ناخالص داخلی سرانه (اسمی) ۶۰,۷۲۴ یوان (۹,۰۲۸ دلار آمریکا) بود که رتبه ۲۴ را در چین داشت. صنایع سنگین آن شامل تولید آهن و فولاد است که در نزدیکی پایتخت آن، شهر شینینگ، واقع شده است. خارج از مرکز استان، یعنی شینینگ، بیشتر مناطق چینگهای توسعه‌نیافته باقی مانده است. منطقه توسعه اقتصادی و فناوری منطقه توسعه اقتصادی و فناوری شینینگ (XETDZ) در ژوئیه ۲۰۰۰ به عنوان یک منطقه توسعه در سطح کشوری تایید شد. شینینگ در شرق استان و در مسیر بالادست رود هوانگ‌شوی (یکی از شاخه‌های رود زرد) واقع شده است. XETDZ اولین منطقه در نوع خود در سطح ملی در فلات چینگهای-تبت است و برای تحقق استراتژی ملی توسعه غرب تأسیس شده است. این منطقه از سیستم حمل‌ونقل مناسبی برخوردار است و توسط بزرگراه شینینگ-لانژو و دو جاده اصلی شهر متصل می‌شود. شینینگ گذرگاه استان چینگهای به جهان خارج و یک قطب حمل‌ونقل با بیش از ده بزرگراه، ۱۰۰ جاده و دو راه‌آهن (لانژو-چینگهای و چینگهای-تبت) است. در ماه‌های گرم تابستان، بسیاری از گردشگران از مناطق گرم جنوبی و شرقی چین به شینینگ سفر می‌کنند، زیرا آب‌وهوای شینینگ در ژوئیه و اوت بسیار معتدل و مطبوع است و شهر را به پناهگاهی ایده‌آل برای تابستان تبدیل می‌کند. دریاچه چینگهای یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری است، اگرچه نسبت به صومعه کومبوم (تار سی) از شینینگ دورتر است. این دریاچه بزرگ‌ترین دریاچه آب شور در چین است و در «بام جهان»، یعنی فلات تبت واقع شده است. یک مسابقه بین‌المللی دوچرخه‌سواری سالانه از شینینگ تا دریاچه چینگهای برگزار می‌شود. ادامه این خط، یعنی راه‌آهن چینگهای-تبت که از طریق گلمود و غرب چینگهای می‌گذرد، به یکی از بلندپروازانه‌ترین پروژه‌ها در تاریخ جمهوری خلق چین تبدیل شده است. این پروژه در اکتبر ۲۰۰۵ تکمیل شد و اکنون تبت را از طریق چینگهای به بقیه چین متصل می‌کند. فرودگاه بین‌المللی شینینگ کائوجیابائو خدماتی را به پکن، لانژو، گلمود و دلینگها ارائه می‌دهد. فرودگاه‌های منطقه‌ای کوچک‌تر شامل فرودگاه دلینگها، فرودگاه گولوگ ماکین، فرودگاه هوآتوگو، فرودگاه چی‌لیان و فرودگاه یوشو باتانگ به جوامع کوچک‌تر استان خدمات‌رسانی می‌کنند. ارتباطات از زمانی که وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین «پروژه دسترسی به تلفن» را آغاز کرد، چینگهای ۶۴۰ میلیون یوان برای ایجاد دسترسی به تلفن در ۳,۸۶۰ روستا از ۴,۱۳۳ روستای اداری خود سرمایه‌گذاری کرده است. این روستاها عمدتاً در منطقه چینگ‌نان پراکنده هستند و ۹۰ درصد آن‌ها در یوشو و گولوگ واقع شده‌اند. میانگین ارتفاع این مناطق بیش از ۳۶۰۰ متر است و شرایط نامساعد طبیعی مانع از ایجاد تأسیسات مخابرات در این منطقه می‌شود. تا ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۷، تلفن ماهواره‌ای برای ۱۸۶ روستای دورافتاده در استان چینگهای فراهم شده است. | ## جمع‌بندی | در ژوئن ۲۰۰۷، شرکت چاینا ست‌کام بررسی دقیقی در این مناطق انجام داد و تلفن‌های ماهواره‌ای ویژه‌ای برای آن‌ها ساخت.