موضوع مقاله: ابوحنیفه دینوری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ابوحنیفه دینوری | مقدمه: احمد بن داود بن ونند شناخته‌شده با نام ابوحنیفه دینوری (زادهٔ ۸۱۵ در دینور - درگذشتهٔ ۸۹۵ میلادی)، گیاه‌شناس، تاریخ‌نگار، جغرافی‌دان، فلزوَرز، ستاره‌شناس، ریاضی‌دان و همه چیز دان ایرانی دوران سامانیان بود.دینوری، ابوحنیفه، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامیدینوری ابوحنیفه احمدبن داوود، دانشنامه جهان اسلامابوحنیفه احمد بن داود دینوری، نشر نیابوحنیفه دینوری، آکادمی فرهنگی مولاناآشنایی با دانشمند، گیاه‌شناس و تاریخ‌نگار بزرگ ایرانی / ابوحنیفه دینوری را در کتاب دکتر ولایتی بشناسید، ایبنا زندگی احمد بن داود بن ونند معروف به ابوحنیفه دینوری در دینور در کرمانشاه به دنیا آمد.دینوری، ابوحنیفه، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی تاریخ تقریبی به دنیا آمدن او ۸۲۸ میلادی (برابر با ۲۲۲ هجری قمری) و تاریخ تقریبی درگذشت او ۸۸۹ میلادی (۲۸۲ هجری قمری) ذکر شده است. | ## بخش 1: ابوحنیفه دینوری | دینوری تحصیلات خود را در اصفهان، کوفه و بصره به پایان رساند و معلمان اصلی او اسحاق سکیت و پسرش یعقوب بن اسحاق اهوازی (ابن سکیت) بودند. تخصص و دانش‌های او ناظر به اخترشناس، متخصص کشاورزی، گیاه‌شناسی، متخصص ذوب فلزات، جغرافی‌دان، ریاضی‌دان، و تاریخ‌نگار است و او از دانشمندان عصر طلایی اسلام بوده است. مشهورترین اثر او کتاب‌النبات است که به خاطر آن از او به عنوان بنیانگذار گیاه‌شناسی در عصر تمدن اسلامی یاد شده است. اندرو پیکاک توجه خود را به این مسئله معطوف داشته که در حالی که مؤرخانی مانند طبری و بلعمی مقدمهٔ کار خود را به گفتارهایی طولانی دربارهٔ شروع تاریخ جهان اختصاص می‌دادند، دینوری در اخبارالطوال تاریخ خود را با مرکز قراردادن ایرانشهر یا سرزمین ایران که بر اساس اندیشه‌های ایرانی باستانی مرکز جهان دانسته می‌شده آغاز کرده است. | ## بخش 2: ابوحنیفه دینوری | متخصص گیاه‌شناسی لکلرک دربارهٔ دینوری گفته است: ابوحنیفه دینوری، بزرگ‌ترین گیاه‌شناسِ مشرق‌زمین است و از اینکه ابن ابی اصیبعه از ترجمه حال او غفلت کرده تعجب می‌کند و می‌گوید ابن بیطار نام پنجاه گیاه را که گذشتگان از آن شناختی نداشتند از ابوحنیفه نقل می‌کند و در همه‌جا مشهود و هویداست که دینوری به نقل اکتفا نکرده و خود به نفسه، انواع گیاهانِ نام‌برده در کتابِ خود را دیده و به تشریح آن‌ها پرداخته است. کتاب‌ها دینوری، در زمینه‌های زیادی متخصص بوده و کتاب‌هایش در زمینه تخصص‌هایش است. از جمله گیاه‌شناس، مورخ، جغرافی‌دان، ستاره‌شناس و ریاضی‌دان، نحوی و لغت‌شناس بوده و به علوم هند آشنائی داشته است. یکی از آثار معروف او «کتاب‌النبات» است که به شناخت گیاهان اختصاص داشته و به تأیید کارشناسان این رشته، دینوری اطلاعات مندرج در این کتاب را براساس تحقیق و تتبع خود استخراج نموده است و دیگران از او نقل قول کرده‌اند. | ## بخش 3: ابوحنیفه دینوری | البته کتاب النبات حاوی بسیاری مطالب فلسفی و تاریخی بود، اما از اطلاعات گیاهی نیز آکنده بود و بعدها فراوان از آن نقل قول شد. آثار دینوری کتاب تفسیرالقرآن کتاب‌الانواء (انواء = جمع نوء و به‌معنی سقوط ستاره در مغرب است) کتاب اصلاح‌المنطق امامت و سیاست کتاب لحن‌العامه کتاب‌الفصحا کتاب حساب‌الدور و الوصایا کتاب‌الزیج کتاب‌النبات (در دو جلد) کتاب‌الجبر و المقابله کتاب جواهرالعلم کتاب‌الرد علی رصدالاصبهانی کتاب‌الشعر و الشعراء کتاب‌التاریخ کتاب اخبارالطوال (شاید همان کتاب‌التاریخ باشد) کتاب فی‌حساب‌الخطائین کتاب‌البلدان کتاب‌القبلة والزوال کتاب‌البحث فی حساب‌الهند کتاب‌الجمع والتفریق کتاب نوادرالجبر کتاب‌الاکراد کتاب انساب‌الاکراد «آ.د. پاپازیان» در مرکز اسناد ماتناداران به کتابی از «رستم‌خان دنبلی» تاریخ‌نویس کرد برخورد کرد که در آن به کتابی از ابوحنیفه دینوری به نام تاریخ شجرهٔ کرد (انساب‌الاکراد) اشاره شده است. آکوپف» واقعیت نگارش این کتاب را هم «گویای تعلق قومی دینوری» و هم گویای این می‌داند که او «باشندگان کرمانشاهی» را در ارتباط با هویت قومی کردی درک کرده است.آکوپف، گ.ب. | ## جمع‌بندی | کردان گوران، ترجمهٔ سیروس ایزدی، در کردان گوران و مسئلهٔ کُرد در ترکیه: از آغاز جنبش کمالیان تا کنفرانس لوزان، تهران: زوّار، چاپ اول، صص ۱۰۱–۳۷؛ ص ۹۶.