موضوع مقاله: تراویح | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تراویح | مقدمه: نماز تراویح لغتی عربی است و به نمازهایی گفته می‌شود که مسلمانان سنی در شب‌های ماه رمضان به جماعت می‌خوانند. | ## بخش 1: تراویح | در بین اهل سنت رسم است که هر شب یک جزء قرآن را در این نمازها تلاوت کنند تا در پایان ماه رمضان، قرآن ختم شود. نماز تراویح بیست رکعت است اما پس از هر دو رکعت سلام داده می‌شود، که پس از هر چهار رکعت استراحت (ترویحه) انجام می‌شود و از این رو آن را نماز تراویح می‌نامند. هر ساله در ماه رمضان جمعیت بسیاری برای شرکت در نماز تراویح مسجدالحرام در مکه و مسجد نبوی در مدینه جمع می‌شوند. از نظر اهل سنت نخستین کسی که نماز تراویح خواند، محمد یا علی بوده‌است و مسلمانان به او اقتدا می‌کرده‌اند از نظر اهل سنت، نماز تراویح مستحب است و به همین دلیل قطع طواف و سعی برای تراویح جایز نیست. در فقه اهل سنت نماز تراویح را می‌توان فرادا یا به جماعت خواند و ختم قرآن در آن هم واجب نیست. آن‌ها شروع به پرتاب سنگ‌ریزه به خانه محمد کردند و ناگاه او با خشم بیرون آمده و گفت: شما همچنان برخواسته خود پافشاری می‌کنید، از برای شما از اینکه این نماز را خدا برایتان اجباری کنم، می‌ترسم. ای مردم، نمازهایتان را در خانه‌هایتان برپا دارید همانا بجز نمازهای واجب، بهترین نمازها آنهاییست که در خانه‌ها خوانده شوند»صحیح بخاری جلد ۸ کتاب ۷۳ حدیث شماره ۱۳۴ بخاری در جای دیگری از عبدالرحمان بن عبدالقاری آورده که پس از مرگ محمد، مردم همچنان نوافیل (نافله‌ها) را فردی (غیر جماعت) می‌خواندند و این سنت در زمان ابوبکر و نخستین سال‌های زمامداری عمر برپابود. | ## بخش 2: تراویح | شبی از شبهای رمضان، عمر وارد مسجد شد و مردم را مجزا یا در گروه‌های کوچک در حال نماز دید. شب بعد عمر به مسجد آمد و دید مردم به امامت ابی بن کعب نماز می‌خوانند و گفت: چه بدعت خوبی است اما نمازی که آن را انجام نمی‌دهند و در وقتش می‌خوابند، بهتر از نمازی است که می‌خوانند.» مقصود او نماز در آخر شب بود. روایت بیهقی از ثقفی: «علی بن ابی طالب مردم را به برپایی نماز در ماه رمضان تشویق می‌کرد و برای مردان امام جماعت قرار می‌داد و برای زنان نیز (امام جداگانه). من امام جماعت زنان بودم.» دیدگاه شیعیان از نظر شیعیان نماز تراویح، همان نماز وتر یا نماز تهجد (در کل نماز نافله) است که در ماه رمضان و غیر از آن مستحب و سنت است. بر اساس بحارالانوار، نخستین کسی که دستور به جماعت در تراویح داد عمر بن خطاب بود. ایشان اعتقاد دارند که علی بن ابی طالب همواره یاران و پیروانش را از این نماز بازمی‌داشته‌است. بلکه از بدعت‌های برخی صحابه می‌شمارد زیرا مسلم این است که پیامبر اسلام از به جای آوردن نماز مستحبی در مسجد دوری می‌کرد. | ## بخش 3: تراویح | عبدالله بن سعد از محمد پرسید: نماز مستحبی را در خانه به جای آوردن بهتر است یا در مسجد؟ با این وصف من دوست دارم که نمازهایم را در خانه‌ام به جای آورم مگر این که نمازهای واجب باشد.مسند احمد، ج ۴، ص ۳۴۲ همچنین بر اساس روایات شیعان، محمد می‌گوید: . از جانب دیگر پیامبر اسلام این نوع از نمازهای مستحبی را به جماعت بجا نیاورده است؛ و حتی در زمان ابوبکر هم سابقه نداشته‌است. وی از ابن شهاب و او از عبدالرحمن بن عبد القاری نقل می‌کند که: از این رو، گفته می‌شود مسلمانان همواره این نماز را فرادا به جای می‌آوردند تا اینکه عمر بن خطاب جماعت را بدعت نهاد. از نظر اهل تشیع، اهل سنت به این بدعت‌گذاری تصریح نیز می‌کنند چنان‌که قلقشندی می‌گوید: «عمر اولین کسی است که جماعت رمضان را تشریع کرد و آن در سال ۱۴ هجری بود».ماثر الانافة فی معالم الخلافه، ج ۲، ص ۳۳۷. بیروت، عالم الکتب ابن عبدالبر در الاستیعاب می‌گوید: اوست که ماه رمضان را با نماز مستحبی دسته جمعی نورانی کرد.ابن عبدالبر، الاستیعاب ج ۳ ص ۱۱۴۵ از جعفر صادق، امام ششم شیعیان نقل شده‌است که: «به پا داشتن تراویح به جماعت جایز نیست».بحار الانوار ج ۱۰ ص ۳۶۳ در روایات شیعه آمده‌است: زمانی که علی بن ابی طالب در کوفه بود مردم کوفه پیش وی رفتند و از او امام جماعت شدن برای نماز تراویح را درخواست کردند. علی جواب منفی داد و آنان را از اقامه نوافل شب‌های ماه رمضان به جماعت نهی کرد.وسائل الشیعه، ج ۸، ص ۴۷ ح ۱۰۰۶۶ سلیم بن قیس هم از علی نقل می‌کند: «به خدا سوگند! | ## جمع‌بندی | دستور دادم که مردم در ماه رمضان جز بر نمازهای واجب جماعتی را بر پا نسازند و به ایشان گفتم که ادای نافله‌ها به جماعت بدعت است.