موضوع مقاله: شهرستان طالقان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان طالقان | مقدمه: شهرستان طالقان به مرکزیت طالقان، یکی از شهرستان‌های استان البرز در کشور ایران است.طالقان شهرستان شد؛ البرز نیوز شهرستان طالقان از شمال با استان مازندران، از شمال‌غربی با منطقه الموت، از جنوب با شهرستان ساوجبلاغ، از جنوب غربی با فشگلدره و شهرستان آبیک همجوار است. | ## بخش 1: شهرستان طالقان | این ناحیه زیستگاه حیات وحش و گونه‌های متنوع گیاهی است که واجد ارزش‌های تفرجگاهی هستند. منطقه طالقان به غیر از آثار ارزشمند طبیعی که در خود جای داده است، اماکن زیارتی و تاریخی ارزشمندی نیز دارد که بر جاذبه‌های آن می‌افزایند. این ناحیه قبل از تشکیل استان البرز جزئی از استان تهران بوده است و فاصله آن با شهر تهران ۱۳۳ کیلومتر می‌باشد. این شریان آبی بیش از ۱۵ رودخانه کوچک و بزرگ منطقه را که از چشمه سارها و برفاب‌ها سرچشمه می‌گیرند، همراه خود تا سپید رود می‌برد تا با آب‌های قزل اوزن آمیخته و راهی دریای خزر شود. دو آبشار در روستاهای اوچان و جوستان و همچنین در هر کدام از روستاهای اورازان، کرکبود، آسکان، عسلک آبشارهایی جریان دارند، دو چشمه آب معدنی در روستاهای عسلک و لمبران (بنام سه کوچ) و یک چشمه آب معدنی شرب در جوستان قرار دارد که دو چشمه معدنی ذکر شده یکی از نقاط تفرجی طالقان محسوب می‌شود. دامنهٔ جنوبی آن به طالقان و دامنهٔ شمالی آن به درهٔ الموت از استان قزوین مشرف است. علم کوه واقع در در منطقهٔ تخت سلیمان در استان مازندران، نام کوهی با ارتفاع قله‌ی ۴۸۵۰ متری بوده و از جبهه جنوبی مشرف به شهرستان طالقان است. بیشتر شهرت این قله به خاطر دیواره‌ای است که در دامنهٔ شمالی آن واقع است و دارای فنی‌ترین و سخت‌ترین مسیرهای سنگ‌نوردی و دیواره‌نوردی در ایران است. زمین لرزه ویرانگر ۷/۷ ریشتری سال ۹۵۸ میلادی که منجر به ویرانی گسترده نواحی ری و طالقان شد، به گسل طالقان نسبت داده شده است. | ## بخش 2: شهرستان طالقان | همچنین زلزله‌های سال‌های ۱۴۲۸، ۱۶۰۸، ۱۸۰۸ و ۱۹۶۶ میلادی نیز به گسل طالقان نسبت داده شده‌اند. اما در سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ به آمار قبلی حدود هزار نفر اضافه شد و به تعداد ۲۶۹۷۶ نفر رسید. مساحت منطقه طالقان حدود ۱۲۰۰ کیلومتر مربع است و در ۳۶ درجه و ۱۲ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۴۷ دقیقه طول شرقی، در شمال غرب شهر تهران قرار دارد. پس از آن پیرو زیدیه شدند ولی با روی‌کارآمدن صفویه از نفوذ آیین زیدیه کاسته شد و بیشتر مردم طالقان شیعه دوازده‌امامی شدند.گشت و گذری در طالقان؛ همشهری ۲۷ شهریور ۱۳۸۵ گرچه تا قرن دهم هجری و مصادف با زمان سلطنت شاه تهماسب صفوی هم نشانه‌هایی از وجود زرتشتیان در طالقان گزارش شده است.دوبرادر، خاطرات محمد حسین دانایی، انتشارات اطلاعات، چاپ اول، 1392، تهران، ص 26 ریشه لغوی طالقان دهخدا ریشه طالقان را تالکان دانسته، وی می‌نویسد: صاحب انجمن آرا و به تبعیت او مؤلف آنندراج، طالقان را معرب این کلمه دانسته‌اند: «تالکان و تلکان، نام دو ولایت است یکی در خراسان و دیگری در حوالی قزوین که نخست تلک؛ سنگی سفید و براق و معرب آن طلق، در آنجا یافته شد؛ بنابراین، این نام یافت و طالقان معرب آن است کذا فی القاموس». تالگان= طالقان: تات و تال نام ویس (طایفه و قوم) ایرانی ساکن در کرانه‌های دریای کاسپیان (مازندران) و کوهستان‌های پیرامونی ایران و جمهوری آذربایجان است و پسوند «گان» در پارسی بمعنای جا و سرزمین می‌باشد که در کنارهم به معنی سرزمین تال و تازی آن (معرب) طالقان شده است. زبان طالقانی‌ها به زبان‌های تاتی طالقانی، مازندرانی و فارسی(به عنوان زبان دوم) سخن می‌گویند.زبان مردم طالقان به دو دسته تاتی(اکثریت) و مازندرانی(اقلیت بزرگ) تقسیم می‌شود.مردم دهستان جوستان به زبان مازندرانی سخن می‌گویند. از جوستان به سمت باختر «تات» زبان اند؛همچنین مردم روستای میناوند به ترکی آذری سخن میگویند. نزدیک به ۹۰۰ لیتر بر ثانیه آب برای مصارف شرب شهر کرج از طریق انتقال ثقلی آب سد طالقان به تصفیه خانه محمودآباد کرج انجام می‌شود.انتقال آزمایشی آب شرب از سد طالقان آغاز شد؛ خبرگزاری مهر؛ کد خبر ۲۰۶۴۳۶۲؛ ۷ خرداد ۱۳۹۲ اما استفاده از آب سد طالقان برای آب شرب شهر طالقان هنوز محقق نشده است.طالقان مشکل آب شرب دارد؛ تابناک؛ ۱۶ شهریور ۱۳۹۱ در سد طالقان ۱۰۰ میلیون مترمکعب حجم مرده است که نمی‌توان از آب آن استفاده کرد.سال آبی نرمال محقق می‌شود؟ دنیای اقتصاد، ۲۰ مهر ۱۳۹۳ جاده‌ها طالقان از طریق دو جاده به آزادراه تهران کرج متصل می‌شود: جاده اول از نیروگاه شهید رجایی بعد از آبیک منشعب می‌شود. | ## بخش 3: شهرستان طالقان | جاده دوم بین آبیک و قزوین از آزادراه منشعب شده از طریق روستاهای پایین طالقان به میان طالقان می‌رسد. چند سالی است که احداث مسیر کردان-طالقان که جمعاً ۳۰ کیلومتر طول دارد، آغاز شده است. احداث ۲۵ کیلومتر راه اصلی از سیبستان کردان تا ورکش طالقان به عهده وزارت راه و احداث ۶ کیلومتر بعدی از روستای ورکش تا شهر طالقان بر عهده شهرداری است.خبرگزاری موج - گروه اقتصاد اجتماعی این جاده دارای تونلی به طول ۹۶۰ متر است.۸۰ درصد تونل جاده طالقان حفاری شد، ایرنا، ۳ آبان ۱۳۸۹ برای تکمیل این پروژه به ۷۰۰ میلیارد ریال اعتبار نیاز است. مسیرهای قدیمی به شرح زیر وجود دارد: راه طالقان - قزوین: از طریق ناوه ـ قاضی کلایه ـ گزنه راه طالقان - قزوین: از طریق کما کان ـ کلانک ـ فشکلدره راه طالقان - قزوین: از طریق پرکه ئه رودبار محمد زمان خانی راه طالقان - ساوجبلاغ: طریق فشندک ـ میناوند ـ گردنه تنگ دره ـ هیو ـ فشند راه طالقان - براغان: از طریق گوران ـ گلیرد ـ گردنه مامشکه در ولیان ـ براغان راه طالقان - لوراء از طریق جوستان ـ گته ده ـ آزاد بر راه طالقان - کلاردشت: از طریق جوستان ـ ناریان ـ گردنه دریچه ـ دلیر راه طالقان - چالوس: از طریق جوستان ـ ده در ـ گردنه ماس چال ـ انگران ـ دزدبن (دیزبن) راه طالقان - چالوس: از طریق جوستان ـ آسکان ـ سیاه بیشه ـ گردنه چم ـ دزدبن (دیزبن) راه طالقان - تنکابن: از طریق جوستان ـ مهران ـ گردنه صاد ـ آبگرم دهستان سه هزارـ درجان راه طالقان - الموت: از طریق کولج ـ حسنجون ـ نگار چشمه ـ گردنه مالخانی ـ آوه ـ مدان ـ شهرک الموت راه طالقان-جوستان: دیزان بطرف خیکان-پراچان-مسیر رودخانه پراچان تادوآب -دُمچه- گردنه حصار چال- میانرود -آبگرم حضرت سلیمان - روستای سه هزار -درجان - تنکابن تله‌کابین طی طرحی قرار است تله‌کابینی با سه ایستگاه به طول ۱۲ کیلومتر در حاشیه دریاچه سد طالقان ساخته شود. تله‌کابین از نظر زیست‌محیطی ممکن است طالقان را دچار مشکلاتی کند که ارزیابی این امر در حال بررسی است. دانشگاه آزاد اسلامی در مقطع کاردانی و در دو رشته در واحد طالقان از سال ۱۳۹۰ آغاز به کار کرد.دانشگاه آزاد اسلامی واحد طالقان فعالیت خود را آغاز کرد؛ مهرنیوز؛ ۲۲ شهریور ۱۳۹۰ ساخت دانشگاه غیرانتفاعی شهید عراقی طالقان چندین سال است که آغاز شده است ولی فعلاً ساخت آن متوقف شده است.راه اندازی ۶ مرکز آموزش عالی در شهرستان ساوجبلاغ؛ مهرنیوز؛ ۱۳ اسفند ۱۳۸۶ نیروگاه فتوولتائیک طالقان نیروگاه فتوولتائیک طالقان در سال ۱۳۸۱ با ظرفیت ۳۰ کیلووات و قابلیت افزایش تا ۱۰۰ کیلووات به بهره‌برداری رسید و عمر مفید آن ۲۵ سال تخمین زده می‌شود. هدف از اجرای این پروژه تولید انرژی الکتریکی و تزریق آن به شبکه سراسری و تأمین بخشی از نیاز کشور می‌باشد. انرژی زمین‌گرمایی در طالقان با استفاده از ژئوترمال انرژی مورد نیاز برخی از خانوارها تأمین شده است.تولید برق از زمین در طالقان/ تولید انرژی از زیست توده در شیراز و مشهد؛ خبرگزاری مهر؛ ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۲ طرح‌های استانی محمود احمدی‌نژاد طی سفری به شهرستان طالقان برای تأسیس بخشداری پایین طالقان قول مساعد داد. | ## جمع‌بندی | وی برای تسریع در اجرای پروژه گازرسانی شهرستان طالقان در ۲ فاز که در فاز اول آن در شهر طالقان و در فاز دوم در دو بخش مرکزی و بالای طالقان، دستور ویژه‌ای صادر کرد.