موضوع مقاله: مارتیک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مارتیک | مقدمه: مارتیک قره‌خانیان با نام هنری مارتیک (زادهٔ ۲۶ تیر ۱۳۲۸) خواننده، آهنگساز، تنظیم‌کننده و نوازندهٔ گیتار ارمنی‌تبار اهل ایران و ساکن آمریکا است. | ## بخش 1: مارتیک | وی از ۱۵ سالگی به موسیقی روی آورد و پس از بازنشستگی پدرش از شرکت نفت، به‌همراه خانواده عازم تهران شد و بدین‌ترتیب مارتیک، فعالیت حرفه‌ای خود را با نوازندگی گیتار و اجرای ترانه‌های خارجی آغاز نمود. وی پس از آشنایی با گوگوش در اواخر دههٔ ۱۳۴۰، به‌عنوان نوازندهٔ ثابتِ گیتار به ارکستر وی پیوست. نخستین اثر مارتیک در مقام ملودی‌ساز، ترانه‌ای به‌نام «چلچله» بود که با همکاری زویا زاکاریان که آن زمان ترانه‌سرای نسبتاً تازه‌کاری بود و اجرای حسن شماعی‌زاده در اوایل سال ۱۳۵۴ منتشر شد. اولین اثر مستقل فارسی مارتیک در مقام خوانندگی، ترانهٔ «حریر» با کلامی از زویا زاکاریان بود که نام وی را به‌عنوان یک خواننده فارسی‌زبان مطرح کرد. وی پس از روی آوردن به اجرای ترانه‌های فارسی و همراهی خوانندگانی چون گوگوش و حسن شماعی‌زاده در اجرا و ساخت آهنگ و شرکت در برنامه‌های تلویزیونی آن زمان چون برنامهٔ تلویزیونی «پنجره»، به‌سرعت مورد توجه عموم قرار گرفت و اولین آلبوم خود را در سال ۱۳۵۶ منتشر کرد. | ## بخش 2: مارتیک | مارتیک پیش از انقلاب به لندن رفت و به‌همراه گروه ارکستر ایتالیایی، در هتل هیلتون مشغول به نوازندگی شد. وی پیش از وقوع انقلاب دوباره برای مدتی کوتاه به ایران بازگشت و نتیجتاً در سال ۱۳۵۹ (۱۹۸۰) از ایران خارج شد و به لس آنجلس آمریکا مهاجرت کرد. مارتیک چندی پیش طی یک مصاحبه با شبکهٔ من و تو گفته بود که سال‌ها پیش قصد بازگشت به ایران را داشته‌است. مارتیک به‌سبب سبک غربی موسیقی خود در فرهنگ و موسیقی ایرانی، تا دههٔ ۱۹۸۰ محبوبیت چندانی در برابر خوانندگانی همچون معین، ابی و داریوش نداشت و به‌تدریج تصمیم به تغییر سبک خود گرفت. در این میان، از آهنگ‌هایی که در محبوبیت او تأثیر چشم‌گیری داشتند می‌توان به آهنگ‌های «بهار»، «ماه»، «تو نشنیدی صدات کردم»، «دو دلبر» و… اشاره‌کرد که اثر آهنگساز سرشناس ایرانی صادق نوجوکی بودند. | ## بخش 3: مارتیک | وی علاوه بر تداوم همکاری با زویا زاکاریان، با ترانه‌سرایان شاخص دیگری چون ژاکلین ویگن، مسعود فردمنش، جهانبخش پازوکی، بیژن سمندر، هما میرافشار، اردلان سرفراز، شهیار قنبری و ایرج جنتی عطایی در پس از انقلاب همکاری داشته‌است. مارتیک علاوه بر تداوم آهنگسازی بر روی ترانه‌هایش، با آهنگسازان سرشناسی مانند حسن شماعی‌زاده، سیاوش قمیشی، محمد حیدری، صادق نوجوکی، فرید زلاند و منوچهر چشم‌آذر نیز همکاری کرده‌است. آخرین آلبوم مارتیک، «سایه‌نشین» نام دارد که در اواخر سال ۱۳۹۳ (فوریه ۲۰۱۵) به بازار ارائه‌شد. آلبوم‌ها حریر (۱۹۷۷/۱۳۵۶) نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهحریرزویا زاکاریانمارتیکاریکطلوع از مغربزویا زاکاریانمارتیکآندرانیکحرف عاشقونهزویا زاکاریانمارتیککامران خاشعچشمای توسعید دبیریمارتیکاریککشتی زرورقیزویا زاکاریانمارتیککامران خاشعSorry SeemsBernie TaupinElton Johnاریکآینهزویا زاکاریانمارتیکآندره آرزومانیانمریخیمنصور تهرانیمارتیکناصر چشم‌آذرتوسعید دبیریمارتیککامران خاشعEverybody Danceاریک تو رو یادم نمیره (۱۹۸۳/۱۳۶۲) نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهای عشقعلی نظریآندرانیکفیروزه افشارنهایتاردلان سرفرازآندرانیکفیروزه افشارغنیمتهاردلان سرفرازآندرانیکفرخ آهیتو رو یادم نمیرهژاکلینفرخ آهیفیروزه افشارخدا عاشقت کنهرویامارتیکفیروزه افشارهم‌خونه (با ژاکلین)ژاکلینمارتیکفریدون حیدرنیا رفاقت (۱۹۸۶/۱۳۶۵) نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهرفاقتژاکلینمارتیکمارتیکناز ناز من کجاییبیژن سمندرحسن شماعی‌زادهمنوچهر چشم‌آذرخواببیژن سمندرمارتیکمنوچهر چشم‌آذرهمه‌جا دنبال عشق می‌گشتمبیژن سمندرمارتیکمارتیکاگه برگردیایوتمارتیکمنوچهر چشم‌آذریکی یه‌دونهایوتمحلی ارمنیمارتیک پرنده (۱۹۸۷/۱۳۶۶) نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهپرندهمسعود فردمنشمارتیکمنوچهر چشم‌آذرمی‌خوامتمسعود فردمنشمارتیکمنوچهر چشم‌آذریار من خیلی خوبهبیژن سمندرمارتیکمنوچهر چشم‌آذرقصهمسعود فردمنشمارتیکمنوچهر چشم‌آذرمو طلائیبیژن سمندرحسن شماعی‌زادهمنوچهر چشم‌آذرنفیسهمسعود فردمنشمارتیکمنوچهر چشم‌آذر ستاره (۱۹۸۹/۱۳۶۸) نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهفقط یک‌بارزویا زاکاریانمارتیکمارتیکستارهمسعود فردمنشمارتیکمنوچهر چشم‌آذربا من از عشق نترسبیژن سمندرمارتیکمنوچهر چشم‌آذرچلچلهزویا زاکاریانمارتیکمارتیکیک‌بار دیگهجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیمنوچهر چشم‌آذرنیلوفر (بازخوانی ترانهٔ پوران)اسماعیل نواب صفامجید وفادارمنوچهر چشم‌آذرپارهٔ نورزویا زاکاریانمارتیکمارتیکنگو عاشق نیستیزویا زاکاریانمارتیکمارتیک بهار (۱۹۹۱/۱۳۷۰) نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهنگو دیرهامیر کعبه‌ایحسین واثقیمنوچهر چشم‌آذربهارمسعود فردمنشصادق نوجوکیصادق نوجوکیعروسبیژن سمندرمارتیکمنوچهر چشم‌آذرناز یاربیژن سمندرمحلی، مارتیکمنوچهر چشم‌آذرزلیخامسعود فردمنشصادق نوجوکیصادق نوجوکیتعبیرامیر کعبه‌ایحسین واثقیمنوچهر چشم‌آذرآشفتهمسعود فردمنشمسعود فردمنشمنوچهر چشم‌آذربرو دیوونه(آواز افشاری)هما میرافشارمحمد حیدریمنوچهر چشم‌آذر خاطره ۸ (مهمون) (۱۹۹۳/۱۳۷۲) مشترک با شهره نام ترانهخوانندهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهغریبِ عاشقشهرهمینا جلالیصادق نوجوکیصادق نوجوکییاد تو هستممارتیکبیژن سمندررنگ عشقشهرهمینا جلالیماهمارتیکمسعود فردمنشمهمونشهرهایرج رزمجودو دلبرمارتیکبیژن سمندر صدف و سنگ (۱۹۹۴/۱۳۷۳) نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهکم جرئتجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیمنوچهر چشم‌آذرصدای پامنوچهر چشم‌آذرعجب بهاریهکاظم عالمیبه‌خدا نهمنوچهر چشم‌آذرعزیزم زودترمنوچهر چشم‌آذرصدف و سنگکاظم عالمی هوسا (ارمنی) (۱۹۹۵/۱۳۷۴) نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کننده Nor Dari (New Year)واهان آندراسیانآرتور گریگوریانآرتور گریگوریانYes Hishoomem Der (I Still Remember)آرتور گریگوریانآرتور گریگوریانآرتور گریگوریانHoosa (Have Hope)واهان آندراسیانآرتور گریگوریانآرتور گریگوریانMyrickis (To My Mother)آرتور گریگوریانآرتور گریگوریانآرتور گریگوریانAshoon (Fall)آرتور گریگوریانآرتور گریگوریانآرتور گریگوریانArtzakhواهان آندراسیانآرتور گریگوریانآرتور گریگوریانKele Keleکومیتاسکومیتاسآرتور گریگوریانMnas Barov (Be Well)اما پتروسیانآرتور گریگوریانآرتور گریگوریانLoosniak Gisher (Moonlit Light)کومیتاسکومیتاسآرتور گریگوریانMeghediآرتور گریگوریانآرتور گریگوریانآرتور گریگوریان نوای عشق (۱۹۹۶/۱۳۷۵) نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهیعنی چهجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیمنوچهر چشم‌آذربگو کدوم شبعماد رامعماد راممنوچهر چشم‌آذرآهای آقای دامادجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیمنوچهر چشم‌آذرمی‌میرم برای توعماد رامعماد راممنوچهر چشم‌آذرتو نشنیدی صدات کردممسعود فردمنشصادق نوجوکیصادق نوجوکیدل ما رفته مهمانیمسعود فردمنشمحمد حیدریمنوچهر چشم‌آذربر بام دگرمسعود فردمنشسیاوش قمیشیمنوچهر چشم‌آذر و مارتیکمی‌میرم برای تو (بی‌کلام)عماد راممنوچهر چشم‌آذر عطر لحظه‌ها (۱۹۹۷/۱۳۷۶) نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهخوش به‌حالتونزویا زاکاریانحسن شماعی‌زادهمنوچهر چشم‌آذرچهل سالزویا زاکاریانمارتیکتیگران ساکیانمهتاب خانومزویا زاکاریانمارتیکمنوچهر چشم‌آذردل‌غرقهزویا زاکاریانامیر خانیانتیگران ساکیانسرشار از عشقزویا زاکاریانداوود اردلانتیگران ساکیانچه خبرزویا زاکاریانحسن شماعی‌زادهتیگران ساکیاندوست و دشمنزویا زاکاریانحسن شماعی‌زادهتیگران ساکیانشراب‌خانهزویا زاکاریانلقمان ادهمیمنوچهر چشم‌آذر با شما (۲۰۰۲/۱۳۸۱) نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهآهوی پر کرشمهمحمود استادمحمدمارتیکمارتیک، آلبرت بلبلیانبا شمازویا زاکاریانمارتیکمارتیک، آلبرت بلبلیاننوشزویا زاکاریانمارتیکمارتیک، آلبرت بلبلیاندستای منزویا زاکاریانمارتیکآرت کارتالیانشانه (بازخوانی)ناصر رستگارنژادفولکلور عربیابی بروجردینگو بدرودمحمود استادمحمدحسین واثقیمارتیک، آلبرت بلبلیانمنو ببخشزویا زاکاریانآرمن آهارونیانمنوچهر چشم‌آذردوستت دارم قد یه دنیابیژن سمندرحسن شماعی‌زادهانوش، آلبرت بلبلیانخوشحافظمارتیکآلبرت بلبلیانگریه هم چیز بدی نیستزویا زاکاریانمارتیکمارتیک سایه‌نشین (۲۰۱۵/۱۳۹۳) سه ترانهٔ «قلب»، «با تو بد نیستم» و «دوستم داشته‌ باش» ابتدا به‌صورت تک‌آهنگ و نماهنگ در سال (۲۰۰۸/۱۳۸۷) منتشر شدند. | ## جمع‌بندی | نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهلحظهٔ دیدارزویا زاکاریانفرید زلاندتیگران ساکیانروزهای بهترشهیار قنبریفرید زلاندتیگران ساکیانفایده ندارههما میرافشارمحمد حیدریکارلوس رودریگزخبری نیستزویا زاکاریانفرید زلاندمنوچهر چشم‌آذرهم‌آغوشزویا زاکاریانمارتیکتیگران ساکیانسایه‌نشینزویا زاکاریانمارتیکژوان پورتیلو، آرتور سولارقلبشهیار قنبریمارتیکتیگران ساکیاندردانهزویا زاکاریانسلیمان واثقیآرتور گریگوریانشکرانهزویا زاکاریانفرید زلاندشوبرت آواکیانجان عشقزویا زاکاریانزویا زاکاریانشوبرت آواکیانبا تو بد نیستمزویا زاکاریانزویا زاکاریاناروین خاچیکیانحریرزویا زاکاریانمارتیکآرتور گریگوریاندوستم داشته باششهیار قنبریمارتیکاروین خاچیکیاننمی‌ترسیم (با همراهی هلن)شهیار قنبریمارتیکجیمز استرانگطلازویا زاکاریاناندی جیاندی جی تک‌آهنگ‌ها نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهسال انتشارتوضیحاتحمومیفولکلورفولکلورحسن شماعی‌زاده۱۹۷۴هم‌خوانی با حسن شماعی‌زاده و بهرامبانوی مااردلان سرفرازحسن شماعی‌زادهناصر چشم‌آذر۱۹۷۶هم‌خوانی با ابی، شهرام شب‌پره و نوش‌آفرینپنجره‌هاهادی خرسندیبرگرفته از ملودی قدیمی؟۱۹۷۶هم‌خوانی با مرتضی برجسته، نسرین و اکی بناییPastime ParadiseStevie WonderStevie Wonderاریک آرکانت۱۹۷۶غرقابهٔ دردسعید دبیریسیاوش قمیشیآندرانیک۱۹۷۶جادهٔ سبززویا زاکاریانمارتیکاریک آرکانت۱۹۷۶شاعرزویا زاکاریانمارتیکاریک آرکانت۱۹۷۶اجرای سولوی مارتیکهم‌خوانی با گوگوشآدم و حوامنصور تهرانیمارتیکناصر چشم‌آذر۱۹۷۸هم‌خوانی با گوگوشعاشق شدمامیر آرامامیر آرامامیر آرام۱۹۸۱هم‌خوانی با امیر آرامحریرزویا زاکاریانمارتیکمارتیک۱۹۸۳ورژن گیتارKarotic۱۹۸۴از آلبوم ارمنی SirelisSirelis۱۹۸۴از آلبوم ارمنی SirelisD'ou Es Im Sere۱۹۸۴از آلبوم ارمنی Sirelisچشم توفریدون علیخانیمارتیکفیروزه افشار۱۹۸۷از آلبوم طنین صلحفقط توعماد رامعماد راممنوچهر چشم‌آذر۱۹۹۴از آلبوم خانهٔ عاشق کجاستنگاه توزویا زاکاریانزویا زاکاریان، مارتیکمحمد ستاری۲۰۰۳هم‌خوانی با هلنWindmills Of Your Mind؟؟کارلوس رودگارمن۲۰۱۷از آلبوم The Rodgarman Bandرفاقترها اعتمادیمارتیکروما کانیان۲۰۱۸هم‌خوانی با گوگوشعشق کمیابباران تفرشیمارتیککارلوس رودگارمن۲۰۱۹هم‌خوانی با گوگوشعاشقت هستمباران تفرشیمارتیکآرتور سولار۲۰۱۹هم‌خوانی با گوگوششبِ بیدادزویا زاکاریانمهین زرین‌پنجهکارلوس رودگارمن۲۰۲۱فقط یک‌بارزویا زاکاریانمارتیکشاهپور۲۰۲۲ورژن آنپلاگددل ما رفته مهمانیمسعود فردمنشمحمد حیدریشاهپور۲۰۲۲ورژن آنپلاگددنیا خانممسعود فردمنشمارتیکشاهین یوسف‌زمانی۲۰۲۲ققنوسباران تفرشیمارتیکرامین سکوتی۲۰۲۲هم‌خوانی با رعنا منصور - حمایت از انقلاب زن زندگی آزادیبارانکعباس هژیرمارتیکمارتیک / آلبرت بلبلیان / ژوان پورتیلو۲۰۲۳حقیقتدلشاد امامیانوشیروان روحانیرضا روحانی۲۰۲۳مرا بخوانباران تفرشیمارتیکژوان پورتیلو۲۰۲۳تحملم کنباران تفرشیمارتیکآرتور سولار۲۰۲۴خودمو به تو سپردمایرج جنتی عطاییمارتیککارلوس رودگارمن۲۰۲۴خاطرت جمعباران تفرشیمارتیکژوان پورتیلو۲۰۲۵این چه حالهمسعود فردمنشمارتیکژوان پورتیلو۲۰۲۵Angela۲۰۲۵پخش از یوتیوب رسمی مارتیکUntil۲۰۲۵پخش از یوتیوب رسمی مارتیکWhat a Wonderful World۲۰۲۵پخش از یوتیوب رسمی مارتیکGreen Eyes (Blue Eyes)۲۰۲۵پخش از یوتیوب رسمی مارتیکتو کنارمیباران تفرشیمارتیکیورو زامبرانو۲۰۲۶ آهنگسازی و تنظیم برای دیگران مارتیک برای گوگوش، بتی، هلن، عارف و … آهنگسازی کرده‌است.