موضوع مقاله: جاوااسکریپت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جاوااسکریپت | مقدمه: جاوااسکریپت نحو آکولادی دارد، نوع‌دهی آن پویا است، نوع شیءگرا‌ی‌اش بر پایه پیش‌نمونه است و دارای توابع کلاس اول است. | ## بخش 1: جاوااسکریپت | علیرغم اشتباه عمومی، زبان جاوااسکریپت با زبان جاوا ارتباطی ندارد، دلیل این نام‌گذاری محبوبیت زبان جاوا در هنگام تولد جاوااسکریپت بود؛ اگر چه ساختار این زبان به سی پلاس پلاس (++C) و سی شارپ (C#) شباهت دارد که این امر برای یادگیری آسان در نظر گرفته شده‌است. این زبان می‌تواند هم به صورت ساخت یافته و هم به صورت شی گرا مورد استفاده قرار گیرد. در این زبان اشیاء با اضافه شدن متدها و خصوصیات پویا به اشیاء خالی ساخته می‌شوند، برخلاف جاوا. بعد از ساخته شدن یک شی به روش فوق، این شی می‌تواند به عنوان نمونه‌ای برای ساخته شدن اشیاء مشابه مورد استفاده قرار گیرد. کاربرد گسترده این زبان در سایت‌ها و صفحات اینترنتی بوده و به کمک این زبان می‌توان به اشیاء داخل صفحات اچ‌تی‌ام‌ال دسترسی پیدا کرد و آن‌ها را تغییر داد. تاریخچه جاوااسکریپت را در ابتدا شخصی به نام برندان آیک در شرکت نت‌اسکیپ با نام Mocha طراحی نمود. این نامگذاری منجر به سردرگمی‌های زیادی شده و این ابهام را ایجاد می‌کند که جاوااسکریپت با جاوا مرتبط است در حالی که اینطور نیست. عدهٔ زیادی این کار را ترفند تجاری برای به‌دست آوردن بخشی از بازار جاوا که در آن موقع زبان جدید مطرح برای برنامه‌نویسی تحت وب بود می‌دانند. javaScript به صورت «جاواسکریپت» خوانده می‌شود، ولی در فارسی به صورت «جاوااسکریپت» ترجمه می‌شود و اگر به صورت «جاوااسکریپت» ترجمه شود اشتباه است چون دوکلمه جدا ازهم نیست و اگر به صورت دو کلمه جدا نوشته شود خطاهای نگارشی ایجاد می‌شود، به‌طور مثال ممکن است کلمه جاوا در انتهای خط و کلمه اسکریپت در ابتدای خط بعدی نوشته شود. علیرغم اشتباه عمومی، زبان جاوااسکریپت با زبان جاوا ارتباطی ندارد، اگر چه ساختار این زبان به سی پلاس پلاس(++C) و جاوا شباهت دارد که این امر برای یادگیری آسان در نظر گرفته شده‌است. در آن زمان، صفحات وب ایستا بودند و تعامل کمی با کاربر، فراتر از کلیک کردن روی پیوندها و بارگیری صفحات جدید، ایجاد می‌کردند. برای اولین بار، جاوااسکریپت انیمیشن، محتوای تطبیقی و اعتبار سنجی فرم را در صفحه فعال کرده‌است. مایکروسافت اینترنت اکسپلورر، بزرگ‌ترین پایگاه مرورگر، خیلی زود از جاوااسکریپت پشتیبانی نکرد. در روزهای ابتدایی توسعهٔ وب، برنامه‌نویسان که مایل به ایجاد وب‌سایت‌های پویا بودند، اغلب مجبور به انتخاب یک خانواده مرورگر از خانوادهٔ دیگر شدند. حتی پس از استانداردسازی، سازگاری مرورگر برای بیش از یک دهه همچنان مسئله ساز بود. تفاوت‌های این دو زبان به حدی جزئی است که اغلب جی اسکریپت و جاوااسکریپت به جای هم به کار می‌روند. هرچند که مایکروسافت در اینجا چند ده دلیل برای تفاوت جی اسکریپت با استاندارد اکما مطرح می‌کند. نت‌اسکیپ جاوااسکریپت را به سازمان اکما اینترنشنال برای استانداردسازی ارسال کرده‌است و نتیجه نسخهٔ استاندارد شده‌ای به نام اکما اسکریپت است. هر چند ابتدا بسیاری از برنامه‌نویسان حرفه‌ای زبان را کم ارزش تلقی می‌کردند چون مخاطبان آن نویسندگان صفحات وب و آماتورهای این چنینی بودند. | ## بخش 2: جاوااسکریپت | ظهور ایجکس بار دیگر جاوااسکریپت را در معرض توجه قرار داد و برنامه‌نویسان حرفه‌ای بیشتری را به خود جذب نمود. نتیجه ازدیاد فریمورک و کتابخانه‌های جامعی در این زمینه، بهبود شیوه‌های رایج برنامه‌نویسی در جاوااسکریپت و افزایش کاربرد جاوااسکریپت خارج از وب است. امکانات زبانی کلمات کلیدی کلمات کلیدی هر زبان برنامه نویسی، به کلماتی گفته می‌شود که در کُد آن زبان دارای معانی خاصی هستند. برخی از کلمات کلیدی در جاوااسکریپت رِزِرو شده هستند، به این معنی که در کد این زبان، نمی‌توان از این کلمات به عنوان نام (یا شناسه) متغیر ها یا توابع و... در حال حاضر هیچ کاری نمی‌کنند ولی ممکن است در آینده از آنها استفاده شود، لذا همین الان هم نمی‌توان از آنها به عنوان نام متغیر، تابع و... تعداد فریمورک‌ها و کتابخانه‌های این زبان تا سال ۲۰۲۲ میلادی حدود ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ عدد اعلام شده‌است. زبان امری و ساخت یافته جاوااسکریپت از تمامی نحو ساختاری زبان سی پشتیبانی می‌کند. هر چند جاوااسکریپت ۱٫۷ با کلمهٔ کلیدی let این نوع حوزه دهی را امکان‌پذیر می‌سازد. پویایی تایپ دهی پویا: مانند اکثر زبان‌های نویسه‌ای تایپ به مقدارها منسوب می‌گردد و نه به متغیرها. تایپ دهی ضعیف: زبان جاوااسکریپت از نظر تایپ دهی ضعیف به‌شمار می‌آید و در آن نتیجهٔ عملیاتی مانند ۵ + “۳۷”، عبارت “۵۳۷” خواهد بود (عدد را با رشته جمع کرده‌است). نام ویژگی اشیاء، کلیدهای آرایه انتسابی هستند و در واقع obj.x = ۱۰ با obj[“x”] = ۱۰ هم ارز هستند و شیوه نگارش با نقطه صرفاً یک سینتکس قندی است. ارزیابی در زمان اجرا: جاوااسکریپت یک تابع eval دارد که قادر است گزاره‌های تولید شده در یک رشته در زمان اجرا را، اجرا کند. تابعی بودن تابعی بودن: توابع موجوداتی «درجه اول» محسوب می‌شوند، یعنی خود یک شی هستند بنابراین می‌توانند ویژگی داشته باشند، در آرگومانهای تابع‌ها داده شوند و مانند هر شی دیگری با آن‌ها رفتار شود توابع داخلی و بستارها: توابع داخلی (توابع تعریف شده داخل یک تابع دیگر) هر بار که تابع بیرونی فرا خوانده شود، ایجاد می‌شوند و متغیرهای توابع بیرونی تا زمانی که تابع داخلی وجود داشته باشد، وجود خواهند داشت، حتی پس از اتمام آن فراخوانی از تابع بیرونی. (مثال: اگر تابع داخلی به عنوان مقدار برگشتی تابع باشد، هنوز به متغیرهای تابع بیرونی دسترسی دارد) – این مکانیزم بستار گرفتن در جاوااسکریپت است. ساختار شماتیک» محوری ساختار شماتیک: جاوااسکریپت به جای رده‌ها برای تعریف ویژگی‌های اشیاء، که شامل متدها و وراثت است از «ساختار شماتیک» استفاده می‌کند (پیش‌نمونه). امکان شبیه‌سازی بسیاری از امکانات رده-محور با ساختارهای شماتیک جاوااسکریپت امکان‌پذیر است. توابع در نقش سازندهٔ اشیاء برای توابع علاوه بر نقش عادی، به عنوان سازنده اشیاء هم عمل می‌کنند. آوردن یک new قبل فراخوانی تابع، آن را با کلمهٔ کلیدی this وابسته سازی شده به شی جدید اجرا می‌کند. بلکه تفاوت در زمان فراخوانی تابع است، زمانی که یک تابع به عنوان متد یک شی فراخوانده می‌شود کلمهٔ کلیدی this محلی آن تابع به شی مورد نظر وابسته سازی می‌شود. | ## بخش 3: جاوااسکریپت | امکانات دیگر جاوااسکریپت برای تأمین اشیاء و متدها که با آن‌ها تعامل کند به یک محیط اجرایی (مانند مرورگر وب) نیاز دارد تا بتواند به این ترتیب با دنیای خارج ارتباط برقرار کند. (البته این یک ویژگی زبانی نیست اما در عمل اغلب این‌طور پیاده‌سازی شده‌است) تعداد متغیر پارامتر (variadic): تعداد نامعینی پارامتر را می‌توان به یک تابع ارسال نمود. Literalهای آرایه و شی مانند بسیاری از زبان‌های نویسه‌ای آرایه‌ها و اشیاء (که در زبان‌های دیگر همان آرایه‌های انتسابی هستند) را می‌توان با یک نحو موجز ایجاد و توصیف نمود. عبارات منظم جاوااسکریپت به شیوه‌ای مشابه زبان پرل از عبارات منظم پشتیبانی می‌کند که نحوی قدرتمند و موجز را به شکلی فراتر از توابع پیش ساخته برای کار با رشته‌ها، فراهم می‌کند. در استاندارد اکما انواع دیگری هم تعریف شده که صرفاً داخلی است و برای پیاده‌سازی است. نوع رشته: در بر گیرندهٔ تمام رشته‌های متناهی از ۰ یا بیشتر عنصر ۱۶ بیتی بدون علامت است. زمانی که رشته حاوی متن واقعی باشد هر عنصر به عنوان یک واحد UTF-16 در نظر گرفته می‌شود (مستقل از این که شیوهٔ واقعی نگهداری رشته چه باشد). تمام عملیات بر روی رشته‌ها آن‌ها را به عنوان اعداد صحیح بدون علامت در نظر می‌گیرند و تضمین‌کنندهٔ تولید رشته به حالت normalize شده نیست و تضمین‌های خاص زمانی هم ندارد. نوع عدد: نوع عدد در جاوااسکریپت مطابق با استادارد IEEE برای اعداد شناور دودویی است (با اندکی تفاوت). (یا ترکیبی از این‌ها یا هیچ‌کدام) تبدیلات خودکار این زبان دارای تبدیلات خودکار بین این انواع داده‌ای است. زمانی که یکی از عملوندهای عملگر + رشته باشد، تبدیل به رشته صورت می‌گیرد، مانند ۵ + “۳۷” که می‌شود “۵۳۷” عملگرهای دیگری عددی (جز جمع) منجر به تبدیل به عدد می‌گردد مانند ۳ – “۵۷” که مقدار عددی ۵۴- را به دست می‌دهد. این اصطلاح بیشتر برای کسانی ساخته شده‌است که گمان می‌کنند برای استفاده از جاوااسکریپت حتماً باید از کتابخانه‌های موجود یا سکوی خاصی استفاده بکنند.what is vanillajs? (وانیلا جی اس چیست؟) وانیلا جی اس از آنجا که اصطلاحی دیگر برای استفاده از زبان جاوااسکریپت بدون استفاده از سکوی یا کتابخانه خاصی است، سریع‌ترین کتابخانه جاوااسکریپت موجود تلقی می‌شود.valilla-js.com برتری و محبوبیت در سال ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹، جاوااسکریپت به عنوان یکی از برترین زبان‌های دنیا برگزیده شد. ناگفته نباشد که جاوا اسکریپت در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به عنوان محبوب‌ترین زبان نیز برگزیده شد. طبق نظرسنجی‌های انجام شده توسط وبگاه استک‌اورفلو جاوااسکریپت به مدت ۹ سال متوالی تا سال ۲۰۲۱، به‌عنوان پرکاربردترین زبان برنامه‌نویسی انتخاب شده بود. فناوری به نظر می‌رسد که زبان برنامه‌نویسی مورد علاقه طراحان وب در انتشار تصاویر خیره‌کننده تلسکوپ فضایی جیمز وب هم نقش داشته‌است. بر اساس سند مربوط به ماژول ابزارهای علمی یکپارچه جیمز وب (ISIM)، نرم‌افزار این ماژول توسط یک پردازنده اسکریپت کنترل می‌شود که فرمان‌های دریافتی را تحت اسکریپت‌هایی به زبان جاوا اسکریپت اجرا می‌کند. کدی که مسئولیت تبدیل این دستورها جاوا اسکریپت به کارهای عملی را دارد، می‌تواند ده برنامه را به‌صورت همزمان اجرا کند.البته نوع زبانی که این اسکریپت‌ها با آن نوشته شده دقیقاً Nombas ScriptEase 5.00e است که آخرین نسخه آن در سال ۲۰۰۳ منتشر شد. | ## جمع‌بندی | چون توسعه این تلسکوپ از دهه‌ها پیش آغاز شده بود و ظاهراً دانشمندان با همان فناوری‌های قدیمی کارهای خود را پیش برده‌اند.