aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: ده خسرو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ده خسرو | مقدمه: موقعیت جغرافیایی ده خسرو در منطقه‌ای کوهستانی-دشتی واقع شده و مختصات تقریبی آن است. | ## بخش 1: ده خسرو | روستا در نزدیکی منطقه داوود رشید قرار دارد که به خاطر طبیعت سرسبز، جنگل‌های بلوط، چشم‌انداز کوهستانی و آب و هوای معتدل کوهستانی شناخته می‌شود. اطراف روستا پر از درختان بلوط و مناظر طبیعی است که آن را به مکانی مناسب برای طبیعت‌گردی و اقامت کوتاه‌مدت تبدیل کرده. ویژگی‌ها و اقتصاد اقتصاد روستا عمدتاً بر پایه کشاورزی (به ویژه کشت غلات و باغداری) و دامداری سنتی استوار است. | ## بخش 2: ده خسرو | مردم محلی به زبان لکی (از شاخه‌های زبان لری) صحبت می‌کنند و فرهنگ لرستانی-لکی در زندگی روزمره آن‌ها برجسته است. گردشگری و اقامت در سال‌های اخیر، ده خسرو به دلیل طبیعت بکر و آرامش روستایی‌اش به یکی از مقاصد بوم‌گردی در منطقه کوهدشت تبدیل شده. چند اقامتگاه بوم‌گردی و خانه روستایی (مانند خانه بومی خانک، ویلای داوود رشید و اقامتگاه‌های سنتی) در روستا وجود دارد که امکانات اولیه مانند حیاط درختکاری‌شده، آلاچیق، باربیکیو، کولر، بخاری گازی، یخچال، گاز و سرویس‌های بهداشتی (ایرانی و فرنگی) ارائه می‌دهند. | ## بخش 3: ده خسرو | این اقامتگاه‌ها معمولاً ظرفیت ۸–۱۰ نفر دارند و برای خانواده‌ها یا گروه‌های کوچک مناسب‌اند. دسترسی برای رسیدن به ده خسرو، از جاده خرم‌آباد به کوهدشت استفاده کنید؛ پس از رسیدن به شهر کوهدشت، حدود ۸ کیلومتر به سمت منطقه داوود رشید حرکت کنید. ده خسرو نمونه‌ای از روستاهای آرام و سنتی لرستان است که هنوز رنگ و بوی زندگی روستایی اصیل را حفظ کرده و گزینه‌ای عالی برای فرار از شلوغی شهر و لذت بردن از طبیعت زاگرس محسوب می‌شود. | ## جمع‌بندی | اگر به دنبال اقامت بوم‌گردی یا طبیعت‌گردی در لرستان هستید، این روستا ارزش بازدید دارد.
موضوع مقاله: علیمحمد زیتون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # علیمحمد زیتون | مقدمه: علیمحمد زیتون، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کوهدشت در استان لرستان ایران است. | ## بخش 1: علیمحمد زیتون | جمعیت این روستا در دهستان کوه دشت شمالی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۲ نفر (۸خانوار) بوده‌است. | ## بخش 2: علیمحمد زیتون | این روستای کوچک در سال 1366حاصل هجرت مرحوم علی محمد دلفانی در دوران جنگ تحمیلی از نوراباد دلفان به املاک پدری خود بوده است. | ## بخش 3: علیمحمد زیتون | ## جمع‌بندی | او پس از آنکه دولت نظام جمهوری اسلامی عشایر و کشاورزان شهر نشین را به بازگشت به مواطن خود ترغیب می کند با توجه به املاک حاصل خیز پدری خود و نیز دارا بودن مراتع مناسب برای دامداری از دلفان به این منطقه هجرت می نماید گرچه مرحوم علی محمد دلفانی در سال 1370 به دیار باقی شتافت اما فرزندان او راه پدر را ادامه داده که هم اینک به این روستای کوچک اما پر جنب و جوش با مردمانی خونگرم تبدیل شده است.
موضوع مقاله: سازند بختیاری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سازند بختیاری | مقدمه: سازند بختیاری یکی از سازندهای زمین‌شناسی زاگرس با سن میوسن پسین (نئوژن) و احتمالاً تا کواترنری است که ویژگی رسوبات آبرفتی و کوهپایه‌ای حاصل از فرسایش ارتفاعات را دارد که بیش‌تر شامل کنگلومرا و ماسه‌سنگ آهکی است که گاهی به صورت هم‌شیب و گاهی دگرشیب بر روی سازندهای کهن‌تر نهشته شده‌است. | ## بخش 1: سازند بختیاری | برش الگوی این سازند در شمال مسجد سلیمان (گدارلندر) شامل ۵۵۰ متر کنگلومرا با قطعاتی به ابعاد خرسنگ، قلوه سنگ و ریگ به سن‌های گوناگون است که با کلسیت درشت دانه و رس سیمانی شده‌اند.زمین‌شناسی ایران، علی آقانباتی، ۱۳۸۵، ص ۴۱۰. | ## بخش 2: سازند بختیاری | ## بخش 3: سازند بختیاری | ## جمع‌بندی | این سازند حاصل آخرین مرحله پسروی دریا و خشکی‌زایی وسیع در زاگرس است و از فرسایش سازندهای قدیمی تر موجود و نهشته شدن قطعات واریزه‌ای و آبرفتی ریز و درشت در حاشیه دریاچه‌های در حال پس‌رفت حاصل از دریای قدیمی تشکیل شده‌است.
موضوع مقاله: سازند آسماری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سازند آسماری | مقدمه: سازند آسماری از سازندهای زمین‌شناسی ایران است، که با سن الیگوسن پسین (چاتین) تا میوسن پیشین (آکوئیتانین)، جوان‌ترین سنگ مخزن پهنه زاگرس به‌شمار می‌آید. | ## بخش 1: سازند آسماری | نام این سازند از کوه آسماری (واقع در جنوب شرقی مسجد سلیمان، استان خوزستان) اقتباس و برش الگوی آن در تنگ گل‌ترش همین کوه، با ۳۱۴ متر ستبرا اندازه‌گیری شده‌است، که شامل سنگ آهک‌های مقاوم کرم تا قهوه‌ای رنگ با ریخت‌شناسی کوه‌ساز می‌باشد. سنگ آهک آسماری مهم‌ترین سنگ مخزن حوضه رسوبی زاگرس ایران است و چون برای نخستین بار در خاورمیانه در این سازند نفت کشف شده‌است، معروفیت جهانی دارد.زمین‌شناسی ایران، سید علی آقانباتی، ۱۳۸۵، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور، ص ۴۰۱. سازند آسماری غنی‌ترین مخزن نفتی ایران و خاورمیانه و یکی از غنی‌ترین مخازن کربناته جهان است. | ## بخش 2: سازند آسماری | این سنگ مخزن ذخایر نفتی و گازی ۶۲ میدان نفتی را تأمین می‌کند که از میان آن‌ها ۱۴ ابرمیدان و ۱۲ میدان عظیم در رده‌بندی جهانی طبقه‌بندی شده‌اند. این سازند به سمت جنوب غربی و به طرف دهانه خلیج فارس، کمی ماسه‌ای می‌شود که به آن ماسه‌های اهواز گویند؛ به طوری که در میادینی مانند پازنان، اهواز، مارون و منصوری، بخش ماسه‌ای اهواز حدود یک سوم، تا یک چهارم ضخامت کل سازند را در بر می‌گیرد. بخش ماسه سنگی اهواز در مخازن آسماری موجب افزایش کیفیت مخزن و بهبود ضریب بازیافت می‌شود. | ## بخش 3: سازند آسماری | بهره‌دهی یک چاه نفت متوسط در یک میدان نفتی که دارای سازند آسماری باشد، به‌طور میانگین بالغ بر ۲۵٫۰۰۰ بشکه در روز است. نخست «عضو ماسه‌سنگی اهواز» در جنوب باختری خوزستان و دوم «عضو تبخیری کَلهُر» در لرستان. زیست‌زون‌های تشخیص داده شده برای سازند آسماری، نشانگر سن الیگوسن پسین (چاتین) تا میوسن پیشین (آکیتانین- بوردیگالین) هستند. | ## جمع‌بندی | از نگاه زیست‌چینه‌ای نیز این سازند به سه واحد «آسماری پایینی» به سن الیگوسن، «آسماری میانی» به سن میوسن پسین (آکوئیتانین) و «آسماری بالایی» به سن میوسن پیشین (بوردیگالین) تقسیم می‌شود.
موضوع مقاله: سازند جهرم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سازند جهرم | مقدمه: سازند جهرم یک سازند زمین‌شناسی شامل دولومیت و آهک‌های دولومیتی است که در برابر هوازدگی مقاومت خوبی نشان می‌دهند. | ## بخش 1: سازند جهرم | برش الگوی این سازند در تنگ آب واقع در پهلوی شمالی کوه جهرم با ضخامت ۴۷۶ متر مطالعه شده است. از دیدگاه کنسرسازی، ذخایر معدنی موجود در گستره جهرم به شرح زیر می‌باشد: رگه‌های سیلیسی(Sio2):در یال شمالی تاقدیس‌های کوه حسن‌آباد، کوه البرز و همچنین در شمال باختری روستای علی‌آباد نصیرخانی رگه‌های سیلیسی به ستبرای ۵۰ سانتی‌متر تا ۵/۱ متر و به طول حدود ۱ کیلومتر دیده می‌شود. رنگ رگه‌های سیلیسی در سطح شکسته شده، خاکستری مایل به صورتی و سفید بوده و میزان sio۲ آنها بین۸/۶۰ درصد تا ۴/۶۹ درصد متغیر می‌باشد. | ## بخش 2: سازند جهرم | سنگ گچ: بررسی و مطالعه لایه‌های گچی پاره سازند چهل، واقع در یال شمالی کوه حسن‌آباد لازم به نظر می‌رسد، لایه‌های گچی موجود در سازند ساچون واقع در یال شمالی تاقدیس کوه البرز به علت ضخامت کم، قابل اهمیت نمی‌باشند. سنگ آهک: از سنگ آهک‌های خاکستری تا روشن سازند جهرم – آسماری، داریان، سروک و همچنین آهک‌های ریفی عضو گوری می‌توان به عنوان سنگ لاشه برای ایجاد پل در راه‌سازی و استفاده در پی ساختمان‌ها و دیوار باغ‌ها استفاده نمود. سنگ دولومیت: بررسی بر روی دولومیت سازند جهرم در یال شمالی البرزکوه (جهرم) جهت استفاده در صنایع نسوز و تهیه نسوزهای دولومیتی لازم به نظر می‌رسد. | ## بخش 3: سازند جهرم | دشت‌های جویم و هرم دارای مقادیری خاک رس می‌باشند که از لحاظ ترکیب شیمیایی به علت بالا بودن میزان درصد کربنات کلسیم آنها و همچنین پائین بودن مقدار سیلیس آنها جهت تولید آجر یا سفال مناسب نمی‌باشند. مخلوط شن و ماسه: پوشش آبرفتی پادگانه‌های جوان جهت بهره‌برداری شن و ماسه و به عنوان مخلوط در تولید سیمان کاربری دارد.زمین‌شناسی ایران، سید علی آقانباتی، ۱۳۸۵، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور، ص ۳۹۸. بیشترین گسترش سازند جهرم در سکوی فارس است، در لرستان سازند جهرم توسط سازند کنگلومرایی کشکان به دو سازند آهکی تله‌زنگ (در زیر) و سازند کربناتی شهبازان (در بالا) تقسیم شده است. | ## جمع‌بندی | در خوزستان این سازند رخنمون ندارد ولی در حفاری‌های نفتی نواحی دارخوین و خرمشهر گزارش شده است.
موضوع مقاله: سازند گچساران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سازند گچساران | مقدمه: سازند گچساران به عنوان پوش‌سنگ میدان‌های نفتی آسماری، نخستین گروه سازند فارس است که در مناطق فروافتادگی دزفول - لرستان تا حوضه خلیج فارس گسترش دارد. | ## بخش 1: سازند گچساران | این سازند زمان‌گذر است، به‌گونه‌ای که مرز زیرین آن در اطراف جزیره قشم به الیگوسن و شاید ائوسن برسد ولی در نواحی شمالی، سن بوردیگالین (میوسن پیشین) دارد. این سازند قبلاً به نام فارس پائینی یا سری شیمیایی، تبخیری فارس پائینی مشهود بود، در خلیج فارس به گروه ژیپس پائینی نیز مشهود داشت. | ## بخش 2: سازند گچساران | سازند گچساران به علت داشتن خواص پلاستیکی و قابلیت تحرک که معلوم خواص ویژه ژیپس و نمک است، در مقابل تنش‌های زمین ساختی عکس‌العمل شدیدی از خود نشان داده اغلب ایجادتر است. بهم زدن توالی طبقات، جمع‌شدگی، نازک شدگی، تزریق در لایه‌های فوقانی و … را سبب می‌شود. | ## بخش 3: سازند گچساران | سازند گچساران در مقطع زیر زمینی که ضمن حفاری‌های نفتی مطالعه شده از ۷ بخش تشکیل گردیده‌است. | ## جمع‌بندی | در بعضی از نواحی این بخش‌ها قابل تشخیص و در برخی از مناطق غیرقابل تمیز از یکدیگر می‌باشد.
موضوع مقاله: باوکی امیربختیار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # باوکی امیربختیار | مقدمه: طوایف اهالی روستا از چند طایفه اصلی و طوائف کوچکتر و مهاجران زمان خان‌ها تشکیل شده است که که به گفته تاریخ از سنقر کلیایی به منطقه مهاجرت کرده و طایفه‌های فلاحی و سیدهای حسینی و طایفه‌های عبدالملکی، طوایف لشنی زندطوایف دیگر اند. | ## بخش 1: باوکی امیربختیار | آثار دیدنی روستا دارای قلعه‌ی بسیار زیبایی بود که آثار مخروبه آن به جا مانده است. اندرونی که ساخت آن به زمان ظل السلطان و بیرونی که یک شاهکار بود در زمان عزت‌الله خان ساخته شده که به گفته بزرگان مرحوم عزت‌الله خان ۳۰۰۰۰ سکه نقره هزینه ساخت این بنای عظیم کرده بود و واقعا در زمان خود یک شاهکار بود که ارتفاع دیواره های آن ۱۲ متر بود. کوه‌های اطراف روستا که بلندترین آن قله‌ی سفید کوه است در نزدیکی چاه ولی خانی قله‌ی قیصر قرار دارد. | ## بخش 2: باوکی امیربختیار | وجه تسمیه‌ی نام گذاری قله به گفته‌ی گذشتگان به زمانی بر می‌گردد که قیصر روم به ایران حمله می‌کند و در دربند کنونی که مشابه ایست بازرسی حال بود با این تفاوت که در گرداگرد منطقه دربند دیوار‌کشی بوده و تعدادی در برای عبور و مرور از منطقه وجود داشت جنگ سختی بر پاشد که در پایان سر قیصر را بریده و به دربار می‌برند و بدن قیصر را در قله بلند سفید کوه خاک می‌کند که در گذشته مردم به خاطر تنفر از قیصر لعن و نفرین خود را در قالب ضرب المثل (تُف دِ تُوکِ چُک کُلِ قیصر) به قله که بدن قیصر را در بر داشت می‌گفتند . پوشش گیاهی پوشش گیاهی منطقه سرشار از گیاهان دارویی از قبیل آویشن، گلارانه، گل ختمی، خاکشیر، چای کوهی، گون، کِما، کاسنی و ... می باشد ومن چون به گیاهان دارویی علاقه زیادی دارم به لطف خدا به خواص بعضی از گیاهان پی برده‌ام از جمله گیاهی برای از بین بردن لکه صورت زنان ویا گیاهی برای از بین بردن لکه پیسه‌های جوان که چندسالی از به وجود آمدنشان نمی‌گذرد یا ذگیل و یا عفونت های چرکین و گیاهانی برای معده. | ## بخش 3: باوکی امیربختیار | در کل منطقه پتانسیل خوبی برای پرورش گیاهان دارویی و درختان گردو، بادام، بید، سنوبر، سنجد و سیب، گلابی، هلو، زردآلو و... | ## جمع‌بندی | جمعیت این روستا در بخش جاپلق قرار دارد و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۵۰ نفر (۷۹ خانوار) بوده‌است.
موضوع مقاله: زرنان (ازنا) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زرنان (ازنا) | مقدمه: زرنان (ازنا) یکی از روستاهای استان لرستان است که در بخش جاپلق شهرستان ازنا واقع شده است. | ## بخش 1: زرنان (ازنا) | جمعیت این روستا در دهستان جاپلق غربی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۴۷ نفر (۱۴۱خانوار) بوده است و در سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۵۴۵ نفر بوده است. تاریخ بنیان گذاران این روستا ارامنه بوده که در دوره صفویه زمان شاه اسماعیل وارد ایران شدند که به یاد روستای خود در ارمنستان نام آن را زرنه یا زرنان گذاشتند و تا پایان حکومت پهلوی کلیسای آنان در روستا پابرجا بود. و به هنگام پادشاهی شاه عباس ترک ها از آذربایجان و گرجی ها از گرجستان به این روستا و دیگر نقاط ازنا تبعید شدند. از دودمان ارمنی میتوان به زاکاریان، ساریان، کارداشیان، گریگوریان، ملیکیان و هایراپتیان اشاره کرد، خاندان ملکی و ملک زاده از آذریها و خاندان مسیتاشویلی، توازیاشویلی، زوبیتاشویلی و بریاشویلی از خانواده های گرجی بودند که در این روستا ساکن شدند. | ## بخش 2: زرنان (ازنا) | این روستا دارای چندین قنات رشته بوده‌است که در حال حاصر ۲ رشته آن دارای آب می‌باشد و مزارع زیر دست را مشروب می‌نمایند. با توجه به مراتع غنی و کوه‌های اطراف روستا، دامداری به عنوان منبع مهم درآمد ساکنین روستا محسوب می‌شود. باغات انگور این روستا در زمان حضور ارامنه و آذری ها احداث شدند و یکی از مرغوبترین انگورایران در این روستا تولید می‌شود. از جمله مناطق دیدنی این روستا می‌توان قبرستان ارامنه، قنات‌ها، خانه‌های قدیمی و قلادز را نام برد. | ## بخش 3: زرنان (ازنا) | روستای زیبای زرنان در موقعیت جغرافیای خاصی قرار گرفته که توسط چهار کوه بسیار زیبا و با صلابت احاطه گردیده(کوه بیسیم،سفید کوه،قلادز و یک کوه دیگر) که نمای زیبا و منحصر بفردی به خود اختصاص داده بگونه ای که بهترین نمای همه این چهار کوه فقط از زرنان قابل رویت است. از امکانات روستای زرنان میتوان گفت که دارای دفتر دهیاری، پایگاه بسیج،یک مدرسه ابتدایی و یک مدرسه راهنمایی، خانه بهداشت، نانوایی، چندین فروشگاه مواد غذایی، آرایشگاه مردانه و زنانه می باشد. خاک روستای زرنان بسیار حاصلخیز بوده و مناسب کشت های متنوعی از جمله غلات، سیفی جات، انواع باغات میوه، زعفران و ... روستای زرنان در گذشته نچندان دور از فضای سبز بسیار متنوع و دلنشین و حائز اهمیتی برخوردار بود که هرکس زاده این آب و خاک بود در هر نقطه ای از ایران عزیز که زندگی می کرد را وسوسه به ملاقات خود می نمود، اما متاسفانه طی سالهای متمادی گذشته با توجه به عواملی چون خشکسالی و نامهربانی عده قلیلی از مردم مقدار زیادی از آن فضای سبز به ورطه نابودی کشیده شد و چهره زیبای روستا را نازیبا نموده که خود جای بسی تاٌمل دارد. | ## جمع‌بندی | اما با توجه به همه این اتفاقات، قلب زادگان این روستا در هر پست و مقام و در هر نقطه ای از این کره خاکی که قرار دارد به یاد ولایتشان می تپد و همیشه دیدار را با خاک اجدادی خود را تجدید می نمایند.
موضوع مقاله: تیان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تیان | مقدمه: روستای خوش آب و هوای تیان در بخش مرکزی شهرستان ازنا قرار گرفته است ، و در شمال غربی دامنه شمالی اشترانکوه، در مسیر جاده دورود-ازنا واقع گردیده است. | ## بخش 1: تیان | جمعیت این روستا در دهستان سیلاخور شرقی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۶۸۸ نفر (۱۵۳ خانوار) بوده‌است. موقعیت روستای خوش آب و هوای تیان در ۲۲ کیلومتری غرب شهرستان ازنا و در شمال غربی دامنه شمالی اشترانکوه، در مسیر جاده ازنا – دورود واقع گردیده است. | ## بخش 2: تیان | ارتفاع چاه تیان از سطح دریا ۲٬۲۰۰ متر و دهانه آن تقریباً به قطر ۳ الی ۴ متر و عمق ۵ متر می‌باشد که بستری سنگی دارد. در این زمان از سال آب‌دهی سرآب زیاد بوده و تا ماه‌ها ادامه می‌یابد و پس از مدتی در اواخر تابستان و اوایل پاییز به همان نحو به یک‌باره خشک شده و تا سال آینده و دوره جدید، بی‌آب باقی می‌ماند. | ## بخش 3: تیان | ## جمع‌بندی | احتمال داده‌اند، این امر ناشی از ذوب شدن برف‌های اشترانکوه و جریان آب از دهلیزهای زیر زمینی است و آب برف‌ها در این محل از زمین فوران کرده و تشکیل چشمه و سرآب می‌دهند.
موضوع مقاله: سازند پابده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سازند پابده | مقدمه: از مارن، آهک و شیل تشکیل شده و متعلق به دوره‌های کرتاسه بالایی تا پالئوسن می‌باشد و دوران دوم و سوم زمین‌شناسی را تفکیک می‌نماید. | ## بخش 1: سازند پابده | برش الگوی واحد سنگی پابده در تنگ پابده در شمال میدان نفتی لالی در مسجد سلیمان به ضخامت ۷۹۸ متر مطالعه شده است. این سازند به ویژه در نواحی جنوب شرقی لرستان، خوزستان و نواحی جنوب استان فارس گسترش دارد.زمین‌شناسی ایران، سید علی آقانباتی، ۱۳۸۵، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور، ص ۳۲۸. این سازند حدود ۸۰۰ متر مارن و شیل‌های خاکستری و لایه‌های آهک رُسی دریایی است که دو بخش غیررسمی به نام‌های «بخش شیل ارغوانی» و «بخش آهک‌های چرتی» دارد. در گذشته، از این سازند با نام‌هایی همچون سری‌ گنو، مارن‌های گلوبیژرینا، شیل‌های آبی – ارغوانی ائوسن و مارن‌های ائوسن یاد می‌شد، ولی امروزه واژه «پابده» معرف این واحد سنگی است که بُرش الگوی آن در تنگ پابده واقع در شمال میدان نفتی لالی مسجدسلیمان، به ضخامت ۷۹۸ متر، مطالعه شده است. | ## بخش 2: سازند پابده | بخش پایینی سازند پابده (۱۴۰ متر) از جنس شیل و مارن آبی و ارغوانی است که به طور رسمی به آن «شیل ارغوانی» گفته می‌شود؛ ولی بخش باقیمانده آن، شیل‌های خاکستری و لایه‌های آهک رُسی و گاهی چرت‌دار است. درلرستان مرز پایینی سازند پابده با شیل و مارن‌های سازند گورپی در قاعده بخش شیل ارغوانی است؛ ولی، در فارس که بخش شیل ارغوانی ممتد نیست، این مرز در قاعده بخش آهک‌های چرتی انتخاب می‌شود که نشان از دگرشیبی فاز کرتاسه پایانی دارد و با گرهک‌هایی از فسفات، دندان ماهی، گلوکونیت و در برخی نقاط با کنگلومرا مشخص می‌شود. در بُرش الگو، مرز بالای سازند پابده با سنگ‌آهک‌های سازند آسماری هم‌شیب و تدریجی است و گاهی نیز سازند پابده در زیر سازند جهرم قرار دارد. سازند پابده به ویژه در نواحی جنوب باختری لرستان، خوزستان و نواحی جنوبی فارس گسترش دارد. | ## بخش 3: سازند پابده | از جنوب باختری لرستا ن به سمت نواحی مرکزی و شمال خاوری لرستان، این سازند به صورت جانبی و زبانه‌ای با سازندهای آواری امیران و کشکان و کربنات‌های سازندهای تله‌زنگ و شهبازان جایگزین می‌شود و در فارس داخلی، سازند پابده جای سازند جهرم را می‌گیرد. به زبانه‌های آهکی سازند تله‌زنگ موجود در سازند پابده، «بخش آهکی تله‌زنگ» نام داده شده که نوعی سنگ‌آهک مارنی – متورق حاوی سنگواره ماهی و فلس ماهی است. | ## جمع‌بندی | سازند پابده بسیار غنی از مواد آلی است ولی در بسیاری نقاط به بلوغ لازم برای تولید هیدروکربن نرسیده است.
موضوع مقاله: مورانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مورانی | مقدمه: جمعیت این روستا در دهستان ملاوی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱۷۷۰ نفر (۵۴۶خانوار) بوده‌است. | ## بخش 1: مورانی | آثار تاریخی تپه باستانی تپهٔ باستانی مورانی به سده‌های ۸–۱۰ هجری قمری است و در ۲۰۰ متری شرق مورانی واقع شده است. لازم است ذکر شود این تپه در کنار و سمت غربی قبرستان روستای مورانی واقع شده است؛ و هنوز آثار جزئی از ملات ساروج و سنگ در آن پیداست. کشف آثاری از دوران عصر مفرغ به تازگی آثاری از دوران عصر مفرغ در روستای مورانی کشف شده که نشان می‌دهد این منطقه قدمتی تاریخی دارد. | ## بخش 2: مورانی | محصولات کشاورزی و باغداری از محصولات کشاورزی در این روستا می‌توان به انواع حبوبات (لوبیا، نخود، عدس و …)، گندم، جو، ذرت، انواع سیفی جات (خیار، گوجه، بادمجان و …)، انواع سبزیجات (تره، پیاز، ریحان، مرزه، کاهو، تربچه و …) و … نام برد و از میان محصولات باغداری می‌توان به انجیر، لیمو، انگور و انار اشاره کرد. مراکز آموزشی، تفریحی و ورزشی روستای مورانی از مراکز آموزشی ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان برخوردار است. همچنین این روستا دارای یک زمین خاکی اختصاصی برای فوتبال و والیبال و یک مجموعه ورزشی چند منظوره سر پوشیده برای ورزش‌های گروهی و سالن پرورش اندام است. | ## بخش 3: مورانی | امکانات این روستا از امکانات زیادی مانند: برق، آب، گاز، مدارس مجهز، سالن ورزشی چند منظورهٔ سرپوشیده و … برخوردار است. | ## جمع‌بندی | مکان‌های گردشگری برخی مکان‌های گردشگری در روستای مورانی: ماهیگیری انواع ماهی کپور با نام محلی شیربت، چارسول، خاکهر سلطان کوه آب زله انارستان مله مورت نانوا شیر و بیشه دو داره (دو درخت) سلطان کوه:کوهی زیبا در مجاور روستا که پوشیده از درختان بلوط است و چراهگاه دامداران می‌باشد، آب زله: مناظر زیبا با چندین چشمه زلال در نقاط مختلف که آبشخور پرندگان بومی چون کبک، تیهو و … می‌باشند، انارستان: محلی دارای باغات انار خودرو، مله مورتمحلی دارای درختان خودروی مورت (مورد)، نانوا: مکانی دارای چشمه‌های زلال از دل سخره‌ای کوهستان و دارای گیاهان دارویی چون پر سیاوشان، شیر و بیشه: بیشه‌ای در حاشیه رودخانه کشکان که در روزگاران قدیم مکان گربه سانانی چون شیر و پلنگ بوده است که در این مکان یک چشمه آب گوگرد دار وجود داشته که به علت احداث چاه‌هایی برای آب رسانی به پلدختر و روستاهای اطراف آب آن خشکیده است.
موضوع مقاله: سازند گورپی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سازند گورپی | مقدمه: سازند گورپی از سازندهای زمین‌شناسی زاگرس است که از مارن، آهک و شیل تشکیل شده و متعلق به دوره‌های کرتاسه بالایی تا پالئوسن است و دوران دوم و سوم زمین‌شناسی را تفکیک می‌نماید. | ## بخش 1: سازند گورپی | برش الگوی سازند گورپی در تنگ پابده در شمال مسجد سلیمان (میدان نفتی لالی) ۳۲۰ متر ستبرا دارد. در بیش‌تر نواحی زاگرس، سازند گورپی شامل مارن و شیل‌های خاکستری مایل به آبی است که میان لایه‌هایی از سنگ آهک‌های نازک رسی دارد و به دلیل زودفرسا بودن، سیمای آن فرسوده‌است.زمین‌شناسی ایران، سید علی آقانباتی، ۱۳۸۵، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور، ص ۳۲۸. | ## بخش 2: سازند گورپی | نام این سازند از کوه گورپی، در شمال شهرستان مسجد سلیمان گرفته شده‌است در گویش بختیاری گورپ به معنی صدای انفجار است. برش نمونه سازند گورپی در تنگ پابده در یال جنوب غربی پلانژ جنوب شرقی کوه گورپی، در شمال شهرستان لالی و مسجد سلیمان، اندازه‌گیری شده‌است. | ## بخش 3: سازند گورپی | در مرز زیرین سازند گورپی با سازند ایلام دگرشیبی فرسایشی خفیفی وجود دارد که با سطح آهن دار هوازده مشخص شده‌است و در مناطقی که سازند ایلام وجود نداشته باشد سازند گورپی با انفصال رسوبی مشخصی بر روی سازند سروک قرار می‌گیرد. مرز بالایی این سازند با سازند پابده با شیل‌های ارغوانی حالت دگر شیبی فرسایشی دارد. | ## جمع‌بندی | سن سازند گورپی در نقاط مختلف متفاوت است از سانتونین (کرتاسه پسین) تا پالئوسن گزارش شده‌است.
موضوع مقاله: قلعه نصیر (معمولان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه نصیر (معمولان) | مقدمه: قلعه نصیر، روستایی در دهستان افرینه بخش افرینه شهرستان معمولان در استان لرستان ایران است. | ## بخش 1: قلعه نصیر (معمولان) | قلعه نصیر واقع در منطقه آبسرد در سال ۱۲۱۲ه‍.ق توسط نصیر خان جودکی ساخته شده است و پس از ساخت قلعه مذکور منطقه آبسرد به قلعه نصیر شهرت یافته است. لازم به ذکر است در ضلع شرقی قلعه نصیرخان بقایای کاروان سرای شاه عباسی وجود دارد که دو بنای مجزا مربوط به دو دوره تاریخی متفاوت می‌باشند. در این روستا طوایفی از ایل جودکی زندگی می‌کنند که شغل اکثر اهالی این روستا کشاورزی و دامپروری است. | ## بخش 2: قلعه نصیر (معمولان) | در این روستا مرغداری صنعتی گوشتی و مزرعه پرورش ماهی وجود دارد که در کنار دامداری و کشاورزی به اقتصاد روستا کمک شایانی می‌کند. با افتتاح آزادراه خرم زال و راحت‌تر شدن دسترسی به این روستا با توجه به آب و هوای معتدل و باغات و قلعه باستانی آن صنعت گردشگری نیز در این روستا با راه اندازی بوم گردی روستا جایگاه ویژه‌ای در اقتصاد آن پیدا کرده است و به روستا جان دوبارهٔ داده است. مجتمع تفریحی خدماتی زال که شامل پمپ بنزین و رستوران و مجتمع‌های تعمیرگاهی و امدادی است در ۵ کیلومتری جنوب این روستا واقع شده است. | ## بخش 3: قلعه نصیر (معمولان) | بقعه خلیل اکبر که از علمای بزرگ عصر خود در میانکوه شرقی بوده است در یک کیلومتری این روستا واقع شده است که زیارت‌گاه اهالی روستا می‌باشد. | ## جمع‌بندی | جمعیت بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۳۸۴ نفر (۹۷ خانوار) بوده است.