aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: چهاربرج (آذربایجان غربی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # چهاربرج (آذربایجان غربی) | مقدمه: این شهر مرکز شهرستان چهاربرج می‌باشد که نقطه مرزی بین دو استان آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی به حساب می‌آید، به گونه‌ای که از شرق و شمال با شهرهای ملکان و بناب و از جنوب با شهر میاندوآب همجوار است. | ## بخش 1: چهاربرج (آذربایجان غربی) | تا قبل از سال ۱۴۰۰ چهاربرج مرکز بخش مرحمت آباد بوده که پیش از انقلاب اسلامی از توابع شهرستان مراغه بوده و پس از آن در تقسیمات کشوری از توابع شهرستان میاندوآب محسوب می‌شد و هم‌اکنون مرکز شهرستان چهاربرج به‌شمار می‌آید. شهر چهاربرج دارای فروشگاه‌های لوازم خانگی متعدد می‌باشد و قطب لوازم خانگی و عمده فروشی که اکثراً از پیرانشهر و بانه و مرز سرو ترکیه می‌آیند پررونق است و گردشگران زیادی هر ساله به قصد خرید به این شهر می‌آیند. در جلد چهارم کتاب «فرهنگ جغرافیائی ایران (آبادیها)» نیز زبان مردم چهاربرج، ترکی آذربایجانی مذهب آن‌ها شیعه ذکر شده است.رزم‌آرا، حاجعلی (۱۳۳۰)، فرهنگ جغرافیائی ایران (آبادیها)؛ جلد ۴: استان ۳ و ۴ آذربایجان، تهران: انتشارات سازمان جغرافیایی کشور، انتشارات دایره جغرافیائی ستاد ارتش. از مناطق دیدنی بخش چهاربرج، می‌توان به امامزاده تاج الدین علی و منطقهٔ شامات اشاره کرد. تاریخچه منطقه مرحمت آباد به مرکزیت شهر چهاربرج در جنوب آذربایجان غربی واقع شده است و از حدود ۱۵۰ سال پیش ناصر الدین شاه عایدات جلگه شمالی میاندوآب را به نوه دختری خویش به نام مرحمت واگذار کرد. | ## بخش 2: چهاربرج (آذربایجان غربی) | سابقه تاریخی شهر چهاربرج به هزاران سال قبل بر می‌گردد و طبق ادبیات سینه به سینه به زمان هلاکو خان حاکم در مراغه می‌رسد، که با توجه به شرایط آب و هوایی و جغرافیایی از جمله: دریاچه ارومیه، جنگل‌های چند صد کیلومتری معروف به شامات، شکارگاه مناسب و محل نگهداری اسب و گوسفند و غیره است. این منطقه محل احشام حکومتی محسوب می‌شده و وجود شکار و امکانات دیگر حیاتی باعث مهاجرت مردم از سایر مناطق و رونق سکونت در این منطقه شد و با گذشت زمان به شکل و بافت امروزی تبدیل شد. البته آثار تاریخی و زیر خاکی از جمله کوزه‌های سفالی و غیره بدست آمده از منطقه حاکی از سابقه تاریخی حتی قبل از هلاکوخان است. حکایت دیگر اینکه: منطقه چهاربرج اردوگاه قوم مغول و لشکرگاه بوده و دور تا دور منطقه حصار کشیده بود و چهار تا برج و قلعه محکم، در چهار گوشه منطقه به عنوان برج مراقبت برای نگهبانی وجود داشت که اثر دو تا ازآنها به نام‌های تپه بزرگ چهاربرج و تپهٔ فیروزآباد تاکنون باقی است. همچنین بناهای تاریخی و زیارتی موجود در منطقه برای گویا ساختن قدمت تاریخی شهر چهاربرج و شناخت دقیق تر منطقه قابل توجه است. | ## بخش 3: چهاربرج (آذربایجان غربی) | این شهر در خرداد ۱۳۷۵ از روستا تبدیل به شهر شده‌استدر ادامه گزارشی از تاریخ و جمعیت شهر چهاربرج ارائه می‌شود :- در کتاب سفرنامه مراغه نوشته شده در سال ۱۲۹۷ قمری (حدود سال ۱۲۵۷ شمسی) از حمله کردهای مهاباد به مرحمت آباد و چهاربرج و قتل و غارت هزاران نفر خاطراتی گزارش شده‌است.- در کتاب مرآة البلدان اعتماد السلطنه (ج۴ ص۱۹۱۹) نوشته شده در سال ۱۲۹۴ شمسی، از چهاربرج نام برده و هر یک از قریه جدید و قدیم را دارای چهل یا پنجاه خانوار سکنه دانسته است. جمعیت بنابر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر برابر ۹٬۴۰۶ نفر (۲٬۷۹۳ خانوار) بوده‌است. جغرافیا این شهر در ۲۵ کیلومتری میاندوآب قرار دارد و از یک سو مرز بین آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی است. | ## جمع‌بندی | این شهر از شمال به روستای قپچاق و از جنوب به روستای فیروزآباد (چره جلی) ختم می‌شود.
موضوع مقاله: ربط (سردشت) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ربط (سردشت) | مقدمه: این شهر با نام های دیگر هم معروف است شهر آفتاب و موساسیر.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.مردم این شهر به زبان کردی سورانی با لهجه مکریانی سخن می‌گویند. | ## بخش 1: ربط (سردشت) | مردم شهر و بخش ربط خواهان ارتقای این بخش به شهرستان، مستقل از شهرستان سردشت هستند. پیشینه تاریخی ربط خاستگاه دولت شهر موساسیر یکی از مراکز مهم حکومتی فدراسیون ماناها می‌باشد، همچنین ربط نقطه اتصال تمدن آشور، اورارتو با دولت مانایی بوده‌است. جغرافیا ربط در بستر دشت زاب- که لوی - و در دامنه‌های کوه ترخان (Tarxan) گسترده شده‌است، گردنه زمزیران و کوه ابراهیم جلال در شمال غربی ربط قرار دارند. مکان‌های گردشگری سایت باستانی موصاصیر چشمه آب معدنی گراوان غار آهکی هواره برزه (بازگشایی نشده) دریاچه سد سردشت آبشار شلماش آبشار رزگه روستاهایی با طبیعت بکر و سرسبز مردم مردم این شهر کرد بوده و با زبان کردی سورانی و لهجه مکریانی صحبت می‌کنند. این شهر در جنگ ایران و عراق ۶۲ بار توسط هواپیماهای عراق بمباران شده‌است و به همین جهت به دزفول کردستان شهرت یافته‌است. | ## بخش 2: ربط (سردشت) | در سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر ربط ۱۵٬۷۵۰ نفر در ۴۰۳۰ خانوار بوده‌است که از این تعداد ۸٬۰۰۲ نفر مرد و ۷٬۷۴۸ نفر زن بوده‌اند. با توجه به تغییرات جمعیتی حدفاصل سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۵، نرخ رشد جمعیت شهر ۵ درصد می‌باشد. با استفاده از آزمون‌های آماری و نیز اطلاعات دریافت شده از ارگان‌های شهر ربط، جمعیت این شهر در سال ۱۴۰۰ حدود ۱۹٬۴۴۴ نفر در ۵۱۵۷ خانوار تخمین زده می‌شود. تقسیمات سیاسی شهر ربط در شمال‌غرب ایران، استان آذربایجان غربی و منطقه موکریان، در مسیر سردشت به مهاباد، ارومیه، بوکان و بانه واقع شده‌است و مرکز بخشی به همین نام در ضلع شرقی شهرستان سردشت می‌باشد. در سال ۱۳۹۹ این شهر با تأسیس بخش مستقلی به نام ربط در کرانه شرقی و همچنین بخشی از کرانه غربی رودخانه زاب کوچک از بخش مرکزی شهرستان سردشت تفکیک شده‌است. | ## بخش 3: ربط (سردشت) | با توجه به پتانسیل‌های بالقوه منطقه ربط اعم از راه‌های ارتباطی، مناطق توریستی و موقعیت جغرافیایی استراتژیک و مستعد رشد، تأسیس بخش ربط نقطه عطف برای ربط خواهد بود. موقعیت ارتباطی ربط از شمال با مهاباد، از شرق با بوکان، از جنوب شرق با بانه، از شمال غرب با پیرانشهر و از غرب و جنوب غرب با رودخانه زاب و شهر سردشت همسایه است. شهر ربط دارای فواصل زیر با شهرهای ذیل می‌باشد: شهر کشور مسافت (کیلومتر) ارومیه ۲۱۵ کیلومتر مهاباد ۱۰۳ کیلومتر نقده ۱۳۵ کیلومتر سردشت ۱۵ کیلومتر پیرانشهر ۹۰ کیلومتر اشنویه ۱۳۰ کیلومتر بانه ۶۵ کیلومتر بوکان ۱۳۰ کیلومتر مسیر ربط-خلیفان-بوکان بوکان ۹۰ کیلومتر مسیر شوسه ربط-بوکان سقز ۱۲۵ کیلومتر مرز کیله ۲۵ کیلومتر مرز تمرچین ۹۸ کیلومتر تبریز ۳۱۵ کیلومتر تهران ۷۳۵ کیلومتر رویدادهای تاریخی حمله اعراب به قلعه قیروان شاه در شهر ریپیتوا (ربط). اطلاق عنوان شهرک به ربط از اوائل سال ۱۳۵۰ شمسی برابر با ۱۹۷۲ میلادی و همزمان انجام خدمات شهری و برق‌رسانی و آبرسانی مدرن و احداث ادارات دولتی و مراکز رفاهی. | ## جمع‌بندی | استقرار پناهندگان کرد بارزانی در شهرک بارزانی‌ها (ناحیه شبانه‌روزی و فرهنگیان کنونی ربط) سفر صدام حسین به ربط در سال ۱۳۵۳ برای مذاکره با کردهای عراقی.
موضوع مقاله: سیلوانه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سیلوانه | مقدمه: موقعیت این شهر در جنوب غربی استان آذربایجان غربی و در فاصله ۳۰ کیلومتری غرب شهرستان ارومیه و در دامنه ارتفاعات بلند مشرف بر خط مرزی ایران و ترکیه و در قسمت میانی ان واقع شده‌است. | ## بخش 1: سیلوانه | سیلوانا از شرق به شهر ارومیه و با دهستان باراندوز در روضه چای از توابع بخش مرکزی ارومیه و از غرب با شهر شمزینان ترکیه و از شمال با شهر سرو و دهستان برادوست از بخش صومای برادوست از سمت جنوب در داخل کشور با منطقه دشتبیل شهرستان اشنویه نیز با منطقه خاکورک کردستان عراق محدود می‌شود. نام گذاری سیلوانه (سیلوانا) کلمه‌ای با ریشه‌ای کردی باستانی و به معنی جنگل و بیشه سبز است. | ## بخش 2: سیلوانه | بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، با جمعیت ۶۰٬۳۶۸ نفر بزرگترین و پرجمعیت ترین بخش استان بوده و جمعیت آن از ۷ شهرستان زیر بیشتر است. با در نظر گرفتن شرایط آب و هوا و اقلیم سیلوانا، این شهر در زمینه باغداری نیز دارای ظرفیت‌های زیادی می‌باشد از جمله آن می‌توان به باغهایی همچون سیب، گلابی، گردو، زردآلو، گیلاس، آلوچه، هلو، به و همچنین درختانی نظیر سیب وحشی، گلابی وحشی، بوتهٔ سماق، گردو، بلوط، زالزالک، بادام وحشی، سنجد و … اشاره کرد. | ## بخش 3: سیلوانه | ## جمع‌بندی | صنایع دستی و محصولات دامی صنایع دستی منطقه شامل فرش، گلیم، جاجیم، کلاه و جوراب پشمی و نیز انواع فرآورده‌های لبنی مانند ماست، پنیر، کره، روغن حیوانی و پشم از محصولات دامی اشاره نمود.
موضوع مقاله: قوشچی (ارومیه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قوشچی (ارومیه) | مقدمه: قوشچی (به ترکی: قوشچو) مرکز و تنها شهر بخش انزل، شهرستان ارومیه در استان آذربایجان غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ. | ## بخش 1: قوشچی (ارومیه) | زبان مردم قوشچی زبان ترکی آذربایجانی است.جهان ایران: قوشچی در جلد چهارم کتاب «فرهنگ جغرافیائی ایران (آبادیها)» نیز زبان مردم قوشچی، ترکی آذربایجانی و مذهب آن‌ها شیعه ذکر شده‌است.رزم‌آرا، حاجعلی (۱۳۳۰)، فرهنگ جغرافیائی ایران (آبادیها)؛ جلد ۴: استان ۳ و ۴ آذربایجان، تهران: انتشارات سازمان جغرافیایی کشور، انتشارات دایره جغرافیائی ستاد ارتش. اسم این شهر ترکی بوده و از کلمه قوش (Quş) به معنای پرنده و پسوند فاعل‌ساز چی/چو ساخته شده و از ترکی به فارسی نیز به صورت قوش‌باز و در همان معنا وارد شده‌است. | ## بخش 2: قوشچی (ارومیه) | قوشچی مرکز بخش انزل بوده و بر اساس سرشماری مرکز ملی آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۲٬۷۸۷ نفر با ۹۳۵ خانوار می‌باشد. از کل جمعیت شهر در سال ۱۳۹۵ تعداد ۱٬۴۳۷ نفر مرد و ۱٬۳۵۰ نفر زن می‌باشند.درگاه ملی آمار ایران به دلیل مهاجرت اهالی این شهر به شهرستان ارومیه جمعیت این شهر در ایام مختلف متغیر است. | ## بخش 3: قوشچی (ارومیه) | برای مثال در فصل تابستان، تعطیلات نوروز، تعطیلات آخر هفته (پنجشنبه‌ها و جمعه‌ها) و دیگر ایام تعطیل سال، جمعیت این شهر به بیش از ۶٬۰۰۰ نفر افزایش می‌یابد. جمعیت مهاجر اهالی این شهر به قدری بوده که منطقه‌ای در ارومیه (۶۰ طناب) به منطقه قوشچولولار مشهور است، که اکثر اهالی مهاجر شهر قوشچی در این منطقه ساکن می‌باشند. | ## جمع‌بندی | یکی از جاذبه های دیدنی این شهر خانه تاریخی کاظم خان قوشچی است که در سال‌های اخیر توسط اداره کل میراث فرهنگی استان و همکاری های شهرداری و ...
موضوع مقاله: نوشین‌شهر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نوشین‌شهر | مقدمه: این شهر تا پیش از سال ۱۳۷۵ محل کارخانه قند ارومیه بود و به همین نام شناخته می‌شد. | ## بخش 1: نوشین‌شهر | جمعیت بنابر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر برابر با ۸٬۳۸۰ نفر (۲٬۳۱۱ خانوار) بوده است.درگاه ملی آمار ایران صنایع چندین گاوداری و مرغداری، کارخانجات تولیدی تصفیه روغن، پنیرسازی، معادن سیمان سفید، سنگ گچ و سیلوی ۵۰۰ هزار تنی گندم و طرح شهرک صنعتی شماره ۳ در کنار دریاچه اورمیه از امکانات صنعتی این شهر است. از دیگر امکانات این شهر می‌توان به تالارهای عروسی، باشگاه‌های بدنسازی و سالن‌های ورزشی اشاره کرد. | ## بخش 2: نوشین‌شهر | این شهر از شمال به مزارع گندم (که به صورت دیم و آبی آبیاری می‌شوند) از جنوب به جلگه رود نازلو چای (که عمدتاً کشاورزی آبی داشته و چغندر، آفتابگردان، کدو و … می‌کارند) ختم می‌شود. باغ‌های سیب، انگور، گیلاس، هلو، زرد آلو و … در دو سمت شرقی و غربی این شهر وجود دارد که تامین‌کننده نیاز کارخانجات مواد غذایی آن است. | ## بخش 3: نوشین‌شهر | ## جمع‌بندی | تعداد زیادی کارخانه فراورده‌های دامی، غذایی و انواع کمپوت و کنسروسازی در حومه این شهر وجود دارد.
موضوع مقاله: قلعه کلم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه کلم | مقدمه: قلعه کلم از جمله آثار باستانی دره کلم است که در جنوب شرقی رودخانه کلم ساخته شده‌است. | ## بخش 1: قلعه کلم | رودخانه کلم که از دامنه این رشته سرچشمه گرفته، عامل حیات و شکل‌گیری حیات استقراری در این مکان است، گر چه اقلیم و آب و هوای مناسب آن بر این موقعیت اثر مثبت داشته‌است. قلعه از شمال محدود به زمین‌های کشاورزی و روستای کلم، از جنوب به زمین‌های کشاورزی و آبکند، از غرب به آتشکده کلمه و از شرق به زمین‌های کشاورزی و ادامه محوطه باستانی پیرامون قلعه منتهی می‌شود. | ## بخش 2: قلعه کلم | اخیرا برخی از نویسندگان اطلاعات مختصری از این قلعه ارائه داده‌اند که بیشتر منحصر به شکل ظاهری آن است و بنابراین از حیث علمی قابل استناد نیست. مشخصات بنا از آنجا که این قلعه تا کنون مورد حفاری قرار نگرفته‌است، پلان اصلی آن کاملاً مشخص نیست اما آنچه در ظاهر بنا نمایان است دو طبقه بودن آن است که ساختمان طبقه دوم به صورت چهار ضلعی مستطیل شکل با ابعاد ۱۵*۵/۲۲ متر متراژ شده‌است که طول آن جهت شرقی-غربی دارد. | ## بخش 3: قلعه کلم | تراکم آوار سنگها و ضخامت دیوار در گوشه‌ها، مدور بودن ستون‌های اصلی بنا را می‌رساند. در جبهه شرقی دو بنا دیده می‌شود؛ یکی ۵*۶ و دیگری ۵/۳*۵ متر، اما در گوشه جنوب شرقی، بنای یک متری آثار دیوار به عمق بیش از دو متر ملاحظه می‌شود که کاربرد آن مشخص نیست. | ## جمع‌بندی | نوع بهره برداری و خصوصیات بنا در حال حاضر بهره برداری خاصی از قلعه نمی‌شود و تنها تحت حفاظت سازمان میراث فرهنگی قرار گرفته‌است.
موضوع مقاله: پاپه ته | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پاپه ته | مقدمه: پاپِه ته '' (نحوه تلفظ: ) پایتخت پلی‌نزی فرانسه یک مجموعه فرادریایی دولت جمهوری فرانسه در اقیانوس آرام است. | ## بخش 1: پاپه ته | 106 این شهر مرکز اصلی خدمات عام و خاص دولتی، فعالیت‌های تجاری، صنعتی و مالی تاهیتی و پلی‌نزی فرانسه، و همچنین مرکز گردشگری پلی‌نزی فرانسه و یک بندر پرتردد است.جزایر بادگیر خود بخشی از جزایر انجمن هستند. در سرشماری سال ۲۰۲۲، جمعیت منطقه شهری پاپِه ته برابر بود با ۱۲۴٬۷۴۲ نفر بود که ۲۶٬۶۴۴ نفر از آنها در کُمون پاپِه ته زندگی می‌کردند. فصل خشک کوتاه و فقط شامل ماه‌های اوت و سپتامبر است، مابقی سال مرطوب بوده و بیشترین بارندگی در ماه‌های دسامبر و ژانویه رخ می‌دهد. | ## بخش 2: پاپه ته | این شهر در اکثر اوقات آفتابی است، و بارندگی‌ها به صورت رعد و برق همراه طوفان بوده و برای مدت طولانی دوام نمی‌آورد. ترابری به دلیل باریک بودن خیابان‌های مرکز شهر، عموماً بسیار شلوغ بوده و ترافیک می‌تواند مشکل ساز باشد. آزادراه تاهیتی در نزدیکی مرکز شهر و از بلوار پوماره شروع می‌شود، بلواری که نام آن از خانواده سلطنتی تاهیتی در قرن نوزدهم گرفته شده است. | ## بخش 3: پاپه ته | در این فرودگاه، پروازهای داخلی بین جزیره ای عموماً با ایر تاهیتی صورت می‌پذیرد و پروازهای بین‌المللی توسط ایر تاهیتی نویی، ایر فرانس، لان ایرلاینز، یونایتد ایرلاینز و سایر خطوط هوایی انجام می‌شود. | ## جمع‌بندی | از طریق دریا، مسافران می‌توانند از خدمات فرابر برای سفر به موئورئا یا از خدمات خط کروز بورا بورا برای سفر به بورا بورا استفاده نمایند.
موضوع مقاله: کته کلویتس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کته کلویتس | مقدمه: کِته اشمیت کُلویتس (۸ ژوئیه ۱۸۶۷ – ۲۲ آوریل ۱۹۴۵) طراح، چاپگر و مجسمه‌ساز آلمانی بود. | ## بخش 1: کته کلویتس | زندگی و کار کُلویتس در کونیگزبرگ که آن زمان بخشی از پادشاهی پروس بود، متولد شد و فرزند پنجم خانواده بود. مادرش دختر کشیشی بود که بخاطر داشتن عقاید سوسیالیستی از کلیسای رسمی لوتری اخراج شده بود و خود کلیسای مستقلی راه انداخته بود. او در دوران کودکی و نوجوانی از آموزش‌های مذهبی و سیاسی پدربزرگش تأثیر زیاد گرفت. کته کلویتس در بسیاری از آثارش از چهره‌ها و شرایط زندگی بیماران فقیر شوهرش الهام می‌گرفت. | ## بخش 2: کته کلویتس | بین سال‌های ۱۸۹۲ تا ۱۸۹۶ او مجموعه‌ای از کار با الهام از نمایشنامه گرهارد هاپتمان با نام «بافندگان» خلق کرد. کار او در نمایشگاه بزرگ هنر برلین نامزد دریافت مدال طلایی شد، اما قیصر ویلهلم دوم با دادن مدال طلایی به او مخالفت کرد. جوان‌ترین پسرش پیتر در هفته اول جنگ جهانی اول کشته شد و پس از آن کته به افسردگی طولانی دچار شد. او در ۱۹۲۰ به عضویت فرهنگستان هنرهای پروس درآمد و نخستین زنی بود که به این مقام رسید. | ## بخش 3: کته کلویتس | با روی کار آمدن حزب نازی در ۱۹۳۳، او را مجبور به استعفا از جایگاهش در هیئت علمی آکادمی هنرها کردند. اگر چه او از نمایش دادن کارهایش منع شده بود، بعضی از کارهایش را نازی‌ها برای تبلیغات به کار گرفتند. | ## جمع‌بندی | او برلین را در ۱۹۴۳ ترک کرده و به موریتزبورگ، نزدیک درسدن، نقل مکان کرد و درست قبل از پایان جنگ جهانی دوم در همان‌جا درگذشت.
موضوع مقاله: پل زمان‌خان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پل زمان‌خان | مقدمه: پل زمان‌خان بک پل تاریخی مربوط به دوره صفویه واقع در استان چهارمحال و بختیاری است که در ۲۱ کیلومتری شهرکرد و پنج کیلومتری شهر سامان بر روی رودخانه زاینده‌رود واقع شده که با شماره ۱۷۴۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: پل زمان‌خان | بنای این پُل متعلق به دوره صفویه است که توسط یکی از بزرگان قزلباش به نام زمان‌خان نفر ایل‌بیگی ایل نفر ساخته شده است. این پل به‌صورت دو دهنه طاق قوسی به طول ۲۲ متر، عرض پنج متر و ارتفاع ۱۳ متر در سال ۱۰۲۲ هجری قمری ساخته شده است. این اثر در تاریخ ۲۹ آذر ۱۳۱۶ با شمارهٔ ثبت ۲۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل از مهم‌ترین آثار تاریخی منطقه و نمادی از مهندسی پیشرفته دوران صفوی در زمینه پل‌سازی است. وی از خوانین مؤثر منطقه سامان بود که به منظور رفاه حال کاروان‌ها و توسعه ارتباطات، ساخت این پل را بر روی زاینده‌رود پیگیری کرد. تاریخ دقیق اتمام ساخت پل، سال ۱۰۶۲ ه‍.ق (۱۶۵۲ م) است که در یکی از کتیبه‌ها ثبت شده است. | ## بخش 2: پل زمان‌خان | گفته می‌شود پس از غرق شدن یک کودک در آب زاینده‌رود، مادر او به نزد زمان‌خان نفر شکایت برد و این سردار تصمیم به احداث پل بر روی زاینده‌رود گرفت. دلایل این امر عبارتند از: زمان‌بندی تاریخی: شکل‌گیری و اتحاد ایل قشقایی به صورت کنونی، عمدتاً در ادوار پساصفوی (به ویژه در دوره‌های افشاری، زند و قاجاریه) تکمیل شد؛ بنابراین، نسبت دادن چهره‌ای از میانه عصر صفوی به این ایل، نادرست است. تمایز ساختاری: در دوره صفوی، گروه‌های ایلی متعددی مانند «نفر» (یا نفرلو) وجود داشتند که می‌توانستند مستقلاً یا تحت لوای دیگر اتحادیه‌ها عمل کنند. پس از آن و در جریان کوچ‌ها و ادغام‌های ایلی، ممکن است بخش‌هایی از «ایل نفر» به اتحادیه قشقایی پیوسته باشند، اما این امر دلیلی بر انتساب سران تاریخی پیشین آنها به ایل قشقایی نیست. اگرچه در برخی روایات شفاهی محلی، از پیوند وی با طوایف بهارلو نیز سخن رفته، اما این ارتباط — در صورت صحت — لزوماً به معنای تعلق وی به ایل قشقایی نیست، زیرا ایل بهارلو نیز هویت ایلی مستقلی دارد و صرفاً به دلیل ترک بودن زیرمجموعه قشقایی محسوب نمی‌شود.شاینمن، دانیل. از نظر ساختار این پل دارای چهار دهانه (طاق) اصلی با ابعاد مختلف و دو دهانه کوچک‌تر در دو طرف است. | ## بخش 3: پل زمان‌خان | پایه‌های پل به شکل مثلثی (موسوم به «سینه‌کبکی») طراحی شده‌اند تا فشار آب را کاهش دهند. اهمیت و کارکرد این پل در گذشته بخشی از مسیر کاروان‌رو ارتباطی بین منطقه سامان و نواحی غربی کشور بود. امروزه به عنوان یک اثر تاریخی و جاذبه گردشگری، مورد بازدید علاقه‌مندان قرار می‌گیرد. مرمت و بازسازی پل زمان خان سه بار یکی در سال ۱۲۰۲ توسط کارگزاران حکومت صفوی، بار دوم توسط خوانین روستای ایل بیگی در سال ۱۳۲۹ هجری قمری و بار سوم در سال ۱۳۲۱ شمسی به وسیله رئیسعلی رئیسیان از خوانین قریه ایل بیگی به‌طور کامل تعمیر و مرمت شد. دوره قاجار: مهم‌ترین مرمت در سال ۱۲۹۰ ه‍.ق (۱۸۷۳ م) در زمان ناصرالدین شاه قاجار و به دستور «حاج میرزا علی‌اکبر خان تاجر اصفهانی» انجام شد که کتیبه‌ای از آن باقی‌مانده است. دوره معاصر: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان چهارمحال و بختیاری در سال‌های اخیر، اقدام به استحکام‌بخشی و ساماندهی محوطه پل کرده است. | ## جمع‌بندی | هفته‌نامه عصرمرودشت شماره ۱۱۴ - فروردین ۱۳۹۱ چهارمحال و بختیاری، آخوندی سورکی، ۱۳۸۵ اسناد شوراب صغیر و سامان با قدمت حدود ۶۰۰ سال ملک‌محمدی، حجت‌الله.
موضوع مقاله: میوه اژدها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میوه اژدها | مقدمه: میوه اژدها (دیگر نام‌ها: پیتایا، پیتاهایا، هو لونگ گو، گلابی دراگون، نانتیکافروت، یا تان لانگ) به میوه چند نوع کاکتوس گفته می‌شود. | ## بخش 1: میوه اژدها | این میوه بومی مکزیک و آمریکای مرکزی و جنوبی است و نیز در کشورهای آسیای جنوب شرقی همچون ویتنام، تایوان، جنوب چین، جزیره اوکیناوا (ژاپن)، فیلیپین و مالزی هم کشت می‌شود. میوه اژدها تنها در شب شکوفه می‌کند، شکوفه‌های آن بزرگ و سفید هستند و معمولاً «گل شب» یا «ملکه شب» نامیده می‌شوند. ویژگی درختی که این میوه از آن به وجود می‌آید پیتایا نام دارد که ۳۰ تا ۵۰ روز بعد از شکوفه دادن میوه می‌دهد و در بعضی حالات ۵ تا ۶ بار در سال میوه می‌دهد. | ## بخش 2: میوه اژدها | این میوه در پنج رنگ وجود دارد که بسیار آبدار هستند و هر رنگ طعم و مزه مخصوص به خود را دارد. دانه‌های درون این میوه مانند سیاه دانه هستند و از کاشت و پرورش آن‌ها می‌توان درخت جدیدی به وجود آورد. از میوه این درخت مربا و شربت هم درست می‌کنند و شربت درست شده از این میوه دراگونیتی نام دارد. | ## بخش 3: میوه اژدها | این میوه در صورت خراب شدن همانند موز و سایر میوه‌های گرمسیری ابتدا لکه‌های قهوه‌ای پیدا کرده و سپس سیاه می‌شود. رنگ‌های میوه این میوه در ۶ رنگ وجود دارد: رنگ میوه سفید با پوسته قرمز رنگ میوه قرمز با پوسته قرمز رنگ میوه سفید با پوسته زرد (کمیاب) رنگ میوه صورتی با پوست قرمز رنگ میوه سفید با پوست صورتی رنگ میوه قهوه‌ای با پوست سفید (بسیار کمیاب) خواص درمانی میوه اژدها دارای انواع ویتامینها است و در جلوگیری از سرطان روده بزرگ و دیابت مؤثر است. | ## جمع‌بندی | مصرف دائم آن می‌تواند آسم و سرفه‌های شدید را بهبود دهد و دارای آنتی‌اکسیدان قابل توجهی است.
موضوع مقاله: جوسر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جوسر | مقدمه: معروفیت او به خاطر فرمانش به یکی از مقامات آن روزگار به نام ایمهوتپ برای ساختن هرم پلکانی در سقاره بود. | ## بخش 1: جوسر | بررسی‌ها با تاریخ‌سنجی کربنی نشان می‌دهند که آغاز فرمانروایی جوسِر میان ۲۶۹۱ تا ۲۶۲۵ پ.م. به دلیل وسعت و تعداد بناهای ساخته شده به دست جوسِر، بعضی مصرشناسان بر این باورند که او شاید نزدیک به سه دهه حکمرانی داشته است. با توجه به نوشته‌های سنگ پالرمو، به نظر می‌آید که عدد ۲۸ سال برای طول دوران او به واقعیت نزدیک‌تر باشد. | ## بخش 2: جوسر | رویدادها در آغاز پادشاهی، جوسِر در نزدیکی ابیدوس زندگی می‌کرد؛ جایی که در آن برای خود گوری در بیت خلاف ساخت. در هنگام او شهبانو نیماعت‌حپ که در زمان خع‌سخم‌وی «مادر فرزندان پادشاهی» خوانده می‌شد با نام «مادر پادشاه» صدا زده شد. جوسِر، که خود به معنای «قدیس» در زبان مصر باستان است، آغازگر انقلاب اصلاحی بزرگی در آیین مصر کهن شد. | ## بخش 3: جوسر | جوسِر به عنوان «سازنده» پادشاهی کهن می‌دانند و این نه برای بناهایی که در مصر ساخت که اصلاحاتی است که به کمک وزیرش ایمهوتپ انجام داد. آثار نامدارترین اثر جوسِر هرم پلکانی او بود که برآمده از ساخت چندین مصطبه بر روی هم است. با آنکه جوسِر آغازگر ساخت گوری در ابیدوس (مصر علیا) بود که نتوانست آن را به پایان برساند، پس از مرگ او را در همان هرم پلکانی معروفش در سقاره (مصر سفلا) به خاک سپردند. | ## جمع‌بندی | از آنجا که خسه‌خموی - که پادشاهی از دودمان دوم بود - واپسین فرعونی بود که در ابیدوس به خاک سپرده می‌شد، بعضی مصرشناسان بر این باورند که گرایش به پایتخت شمالی‌تر در هنگامه جوزر کامل شد.
موضوع مقاله: معجم‌البلدان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # معجم‌البلدان | مقدمه: مُعْجَم البُلدان عنوان دانشنامهٔ جغرافیایی است، نوشتهٔ یاقوت حموی، جغرافی‌دان و تاریخ‌نویس عرب‌زبان قرن هفتم هجری است. | ## بخش 1: معجم‌البلدان | نام کامل آن معجم البلدان فی معرفة المدن و القری و الخراب و العمار و السهل و الواعر من کلّ مکان و از دیدگاه شماری از مورخان و خاورشناسان کتابی ارزشمند در عصر خوداست. این کتاب، تنها بازتاب‌دهندهٔ اطلاعات سایر مورخان، جغرافی‌دانان و جهانگردان نیست؛ بلکه علاوه بر آن، یاقوت حموی اطلاعاتی را به این کتاب افزود که یا خودش در سفرهایش تجربه کرده یا از افرادی که در خلال این سفرها ملاقات کرده، شنیده‌است. نگارش یاقوت حموی نگارش این کتاب را در سال ۶۱۵ قمری در مرو شروع کرد و آن را در سال ۶۲۱ هجری قمری در حلب به پایان رساند. | ## بخش 2: معجم‌البلدان | انگیزه یاقوت حموی از نگارش این کتاب، به مباحثه‌ای بازمی‌گردد که در سال ۶۱۵ هجری در یکی از مجالس علمی در مرو بر سر تلفظ صحیح حباشه (که نام یکی از بازارهای عرب در دوران جاهلیت است) درمی‌گیرد. یاقوت برای اثبات حقانیت خود، کتابخانه مرو را جستجو می‌کند و به سختی می‌تواند مدارکی در این زمینه پیدا کند و به همین جهت به صرافت می‌افتد که نام و مشخصات و تلفظ همه مکان‌ها را در یک کتاب جمع‌آوری کند تا کار دانشمندان سهل‌تر شود. پیشگفتار، خود از پنج باب تشکیل شده‌است و نویسنده در مورد فواید شناخت هیئت‌های آسمانی، جغرافیا و انگیزه‌های خود از تدوین کتاب اشاره می‌کند. | ## بخش 3: معجم‌البلدان | این پنج باب عبارتند از: کلیات جغرافیای ریاضی آسمانی هفت اقلیم از دیدگاه علمی و پیوند افسانه‌ای آنها با برج‌ها اصطلاح‌های جغرافیایی (مانند برید، فرسنگ، میل و…) فتواهای جغرافیایی و احکام مذهبی در خمس غنیمت کلیاتی در تاریخچهٔ شهرها بخش اصلی معجم البلدان، فهرستی است از اسامی نقاط جغرافیایی مانند کشورها، شهرها، کوه‌ها و غیره. این اسامی به ترتیب حروف الفبا مرتب شده‌اند و نویسنده پس از بیان نام آن نقطه، اطلاعات مختلف دیگری را مانند ویژگی‌های محلی، طول و عرض جغرافیایی، فاصلهٔ آن را تا جایگاه مشهورتر، محصولات کشاورزی و صنعتی، آثار باستانی، افراد سرشناس و حکایت‌های مربوط به آنان، رویدادهای تاریخی مربوط به آن محل، آداب و رسوم محلی و سایر اطلاعاتی از این دست را بیان می‌کند. یاقوت در نقل قول‌ها نام و نام پدر و در برخی از مواقع لقب و کنیهٔ فرد را ذکر کرده‌است. | ## جمع‌بندی | +مرجع‌های یاقوت حموی در معجم البلدان بر اساس موضوع استنادموضوعمرجعجغرافیای توصیفیخوارزمی، ابوریحان بیرونیسرزمین‌های شرقی و فرارودیعقوبی، اصطخری، ابن فقیه، مقدسیسرزمین‌های غربیمقدسی، ابن حوقلاندلسابن بشکوالعربستانکلبی، زمخشری، اسمعییمنابن فقیهبلغارستان و روسیهابن فضلانچینابودلففتوحاتبلاذرینوادرابوزیاداخبار دیرهاشابشتیمستندسازی واژگانابن اعرابی، ازهری، ثعلب یاقوت در بسیاری از موارد پس از نقل یک یا چند گزارش از مرجع‌های مختلف، نظر خودش را نیز در تصحیح گزارش‌ها، رد یا تأیید آنها یا انتخاب بهترین گزارش بیان می‌کند.