aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: معادله دیراک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # معادله دیراک | مقدمه: معادلۀ دیراک، معادله‌ای در مکانیک کوانتومی است که از گسترش معادله شرودینگر برای تابع موج ذرّات به‌دست می‌آید. | ## بخش 1: معادله دیراک | برتری آن بر معادلۀ شرودینگر در این است که معادلۀ دیراک نظریه نسبیت خاص را نیز در بر می‌گیرد. این موضوع به ویژه در دریافت حالت‌های با انرژی منفی کارایی داشت.مکانیک کوانتومی مدرن ، جی.جی.ساکورایی جیم ناپولیتانو ، ترجمه دکتر مسعود علیمحمدی، شابک: 978-600-7724-03-3 مقدمه معادلۀ شرودینگر در شکل نانسبیتی آن به شکل زیر است: این معادله بر پایۀ پنداشتهای نانسبیتی به‌دست آمده است. این معادله نسبت به تبدیلهای گالیله ناورداست اما نسبت به تبدیلهای لورنتز ناوردا نمی‌ماند. افزون بر این معادلهٔ شرودینگر نمی‌تواند اسپین ذرات را پیش‌بینی کند و اسپین را باید دستی در پاسخهای آن نهاد. این ناکاریها فیزیک را به جستجوی معادله‌ای رهنمون کرد که چنین کمبودهایی نداشته باشد. از این رو باید به‌دنبال معادله‌ای باشیم که نسبت به تبدیلهای لورنتز ناوردا باشد، چرا که این تبدیلها نسبت به تبدیلهای گالیله فراگیرتر و همگانی‌تریند. | ## بخش 2: معادله دیراک | معادلۀ دیراک دیراک در پی یافتن معادلۀ شرودینگری به ریخت با همیلتونی بود که عملگرهای و در آن نه به سازند فضا زمانی و نه به مشتق آن وابسته باشد. بنابراین و همچنین فیزیک ذرات بنیادی ، دبلیو.ان کاتینگهام، دی.ای گرین‌وود، برگردان محمدفرهاد رحیمی، حمیدرضا رضازاده، شابک: 9789642927838 پس در پی یافتن معادله‌ موجی با هنج مثبت و هامیلتونی هرمیتی به معادله دیراک دست می‌یابیم که هم نسبت به مکان و هم نسبت به زمان از مرتبه یک است. معادله دیراک، تابع موجی ذرّات با اسپین نیم یعنی فرمیون‌ها را (مانند الکترون‌ها) بیان می‌کند. دیراک همچنین توانست با معادله‌اش، پادماده به‌ویژه پوزیترون را سه سال پیش از یافتن آن‌ها در آزمایش پیش‌بینی کند. چنانچه هیچ نیروی بیرونی درکار نباشد، معادلهٔ دیراک به ریخت زیر نوشته می‌شود: در اینجا با نمادنویسی خط مورب فاینمن جمع‌ بسته می‌شود. لاگرانژی دیراک در الگوی بهنجار ذره‌های بنیادی همهٔ ذره‌های بنیادی اسپین نیم دارند و از معادلهٔ دیراک پیروی می‌کنند. | ## بخش 3: معادله دیراک | در الگوی بهنجار ذره‌های بنیادی نوترینوها وارون لپتونهای باردار هم‌خانواده‌شان بی‌جرم پنداشته می‌شوند و بنابراین از معادلهٔ دیراک بی‌جرم پیروی می‌کنند. بنا بر نگرهٔ کوانتمی میدان برای به‌دست آوردن معادلهٔ حرکت باید از لاگرانژی میدان آغازید. برای میدانی فرمیونی آزاد مانند لاگرانژی دیراک را می‌توان به ریخت زیر نوشت: که در آن میدانی اسپینوری با چهار سازند است و میدان همیوغ آن و نیز عملگر مشتق‌گیر دوسویه برابرست با و عملگر مشتق‌گیر همسو با پیکان رویش یا تنها بر میدانهای سوی راستش و یا تنها بر میدانها سوی چپش کاراست، بدین‌گونه که بوده و همان عملگر مشتق‌گیر همیشگیست. بنابراین بنا بر معادلهٔ اولر لاگرانژ در نگرهٔ کوانتمی میدان داریم: بنابراین با بازکردن لاگرانژی دیراک و گرفتن مشتق از مشتق همیوغ میدان و خود همیوغ میدان و نهادن آن در معادلهٔ اولر لاگرانژ خواهیم داشت: پس و سرانجام به معادلهٔ دیراک می‌رسیم: لاگرانژی دیراک را به ریخت هم می‌نویسند که با ریخت نوشته شده در بالا در توفیر دارد. | ## جمع‌بندی | ولی بنا بر قضیهٔ گوس انتگرال مشتقی کامل جمله‌ای سطحی می‌باشد که چنین جمله‌ای نسبت به وردش کنش ناورداست و از این رو پیامدی بر معادلهٔ دیراک ندارد.
موضوع مقاله: ویلیام تامسون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ویلیام تامسون | مقدمه: ویلیام تامسون، بارون کِلوین یکُم (زادهٔ ۱۸۲۴، درگذشتهٔ ۱۹۰۷)، که بیشتر با نام لُرد کلوین (Lord Kelvin) مشهور است، ریاضیدان و فیزیک‌دان و مهندس بریتانیایی و یکی از پیشگامان مهم علوم طبیعی در قرن نوزدهم بود. | ## بخش 1: ویلیام تامسون | او کارهای مهمی در تحلیل ریاضی الکتریسیته و ترمودینامیک انجام داد و تلاش‌های زیادی برای وحدت بخشیدن به حوزه‌های مختلف فیزیک به شکل مدرن آن کرد. طرح جالب او یعنی انتقال اطلاعات به آن سوی اقیانوس اطلس از طریق کابل‌های زیردریایی برای زمان خودش بسیار نوآورانه و دور از دسترس بود. شهرتی که از این راه به دست آورد حتی با کسب کرسی استادی علوم طبیعی دانشگاه گلاسگو در سن ۲۳ سالگی به دست نیاورد. پدرش استاد ریاضی دانشگاه گلاسگو بود و ویلیام هم از ۱۰ سالگی، تحصیل در دانشگاه گلاسکو را شروع کرد. در آن زمان، دانشگاه بسیاری از امکانات تحصیل مدارس ابتدایی را برای دانش آموزان بااستعداد فراهم می‌کرد. | ## بخش 2: ویلیام تامسون | ویلیام تامسون خیلی زود به ریاضیات و مبانی فیزیک علاقه‌مند شد و مقاله‌هایی دربارهٔ حرکت اجسام نوشت. این واحد اندازه‌گیری دما که مستقل از خواص فیزیکی ماده‌است، به افتخار او «مقیاس دمای کلوین» نام گرفته‌است. در این سیستم اندازه‌گیری، «صفر کلوین» پایین‌ترین دمای ممکن است که با هیچ فرایند فیزیکی نمی‌توان به آن رسید، اما می‌توان به آن نزدیک شد. باورهای دینی کلوین، او را به اندیشه دربارهٔ مرگ گرمایی جهان، سوق داد و به این ترتیب، بیان اولیه‌ای از قانون دوم ترمودینامیک ارائه داد. کلوین در حوزه زمین‌شناسی هم صاحب نظریه بود و به خاطر اعتقادش به مسیحیت، خلقت‌گرا به حساب می‌آمد. | ## بخش 3: ویلیام تامسون | او با کمک دانسته‌هایش در ترمودینامیک توانسته بود عمر خورشید و همچنین زمین را تخمین بزند. با انتشار کتاب منشأ انواع داروین به مخالفت با آن پرداخت و معتقد بود که عمر خورشید (برابر آنچه که او تخمین زده بود) کمتر از آن است که برای درستی نظریه تکامل لازم است. بعدها اگرچه در گفتگوهای خصوصی به نادرستی تخمین خود معترف بود، اما همچنان با نظریه تکامل مخالف ماند. کلوین تا زمان مرگش در ۱۹۰۷ جوایز و افتخارات زیادی مانند نشان شوالیه را از آنِ خود کرد. | ## جمع‌بندی | کلوین، نام رودخانه‌ای است که از زمین‌های دانشگاه گلاسکو در غرب شهر گلاسگو رد می‌شود.
موضوع مقاله: ژوزف لوئی لاگرانژ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ژوزف لوئی لاگرانژ | مقدمه: ژوزف لویی لاگرانژ (زاده ۲۵ ژانویه ۱۷۳۶ در تورین ایتالیا؛ درگذشته ۱۰ آوریل ۱۸۱۳ در پاریس) ریاضی‌دان، فیزیک‌دان و ستاره‌شناس ایتالیایی-فرانسوی بود. | ## بخش 1: ژوزف لوئی لاگرانژ | زندگی او یکی از ۱۱ فرزند جوزپه فرانچسکو لودویکو لاگرانژ (مدیر خزانهٔ نظامی پادشاهی ساردینیا) و ماریا ترزا گراس (تنها دختر یکی از ثروتمندترین پزشکان) بود. پدرش از جایگاه اجتماعی و ثروت خوبی برخوردار بود، اما پیش‌از بزرگ‌شدن پسرش، بیشتر دارایی‌اش را در سفته‌بازی از دست داد و لاگرانژ جوان مجبور به تکیه بر توانایی‌های خودش شد. | ## بخش 2: ژوزف لوئی لاگرانژ | در نخستین برخورد با ریاضیات، چندان به آن علاقه‌مند نشد و هندسه یونان را ملال‌آور یافت. علاقه‌اش اما با مقاله ادموند هالی، که در آن به جبر بیش‌از هندسه، به عنوان ابزار تجزیه‌وتحلیل پرداخته‌شده‌بود، برانگیخته‌شد. | ## بخش 3: ژوزف لوئی لاگرانژ | نخستین ثمره تلاش‌های لاگرانژ، نامه‌ای بود که حدود ۱۷۵۴ میلادی به ریاضی‌دان مشهور، اویلر نوشت و مسئله ایزومتریک را که بیش‌از نیم قرن موضوع بحث ریاضی‌دانان بود حل کرد. لاگرانژ، در نوزده‌سالگی استاد ریاضی دانش‌سرای نظامی‌سلطنتی تورین شد و آن‌جا نخستین مقاله‌اش را دربارهٔ معادلات دیفرانسیل منتشر کرد. | ## جمع‌بندی | ۱۷۵۶، لاگرانژ از سوی فریدریش دوم، مدیر آکادمی علمی پروس و جانشین اویلر در برلین شد.
موضوع مقاله: پیرانا (محلول) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پیرانا (محلول) | مقدمه: پیرانا در شیمی نام محلولی است شامل اسید سولفوریک و هیدروژن پروکساید (آب اکسیژنه H۲O۲ ) با نسبتهای ۱:۲ ؛ ۱:۳؛ یا نسبتهایی نزدیک به این نسبتها. | ## بخش 1: پیرانا (محلول) | در هنگام آماده کردن محلول حتماً باید هیدروژن پروکساید را به اسید اضافه کرد و نه برعکس. در هنگام اضافه کردن هیدروژن پروکساید به اسید حرارت بسیار زیادی ایجاد می‌شود، بنابراین بهتر است که ظرف حاوی محلول را در دست نگه نداریم. | ## بخش 2: پیرانا (محلول) | همچننین باید در نظر داشت که غلظت هیدروژن پروکساید نباید بیش از %۳۰ باشد زیرا که غلظتهای بالاتر امکان انفجار در هنگام مخلوط کردن را افزایش می‌دهد. در آزمایشگاه ها از پیرانها اغلب برای زدودن مواد آلی مقاوم از شیشه آلات استفاده می شود. | ## بخش 3: پیرانا (محلول) | ## جمع‌بندی | پیرانا محلولیست فوق العاده اسیدی و خطرناک؛ کسانی که تجربه و دانش کافی برای کار با اسید ندارند نباید به هیچ وجه از این محلول استفاده کنند.
موضوع مقاله: رمل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رمل | مقدمه: واژه‌شناسی واژهٔ رمل از زبان عربی و به معنای ریگ یا ماسه است.فرهنگ عمید؛ مدخل رمل چون دانیال نبی این معجزه را از اثر پر جبرئیل بر روی ریگ آموخت، بدین سبب به علم رمل مشهور گشته است. | ## بخش 1: رمل | برخی از استادان بنا به روایتی از ابن عباس اعتقاد دارند که رمل از معجزه‌های هفت تن از پیامبران به نام‌های آدم، شیث، ادریس، لقمان، شعیا، ارمیا و دانیال است. واضح است که از این طریق در انتهای هر سطر؛ یا یک نقطه باقی می‌ماند یا نقطه‌ای نمی‌ماند. در این صورت سطری را که تعداد نقاط آن فرد بوده (فرد یا نقطه)، و سطری که تعداد نقطه‌های آن زوج بوده (زوج یا خط) محسوب می‌کنند. امهات همان چهار شکلی هستند که پس از ریختن ۱۶ سطر نقطه و جداسازی چهار چهار آنها و زیر هم نهادن حاصل می‌شوند. از نظر چینش، نقاط دو و چهار مقابل هم، و سه و سه نیز مقابل هم قرار دارند ولی طرز قرار گرفتن سه‌ها عکس هم است. بیوت ۵ و ۶ و ۷ و ۸ به ترتیب از بر هم نهادن سطور آتشی بادی آبی خاکی بیوت ۱ تا ۴ حاصل می شوند. | ## بخش 2: رمل | به گونه ای که : بیت ۵ حاصل سطور آتشی است بیت ۶ حاصل سطور بادی است بیت ۷ حاصل سطور آبی است بیت ۸ حاصل سطور خاکی است اما بدانکه مابقی ۸ بیت دیگر با رعایت چهار قاعده زیر حاصل شوند به طریق صحیح : نقطه × نقطه = خط نقطه × خط = نقطه خط × نقطه = نقطه خط × خط = خط استخراج ضمیر و حکم تفسیر و استخراج ضمیر و حکم از این شانزده شکل صورت می‌پذیرد. در اصل استخراج ضمیر و حکم به دو طریق است: رمل اشکالی، که در این طریق از نسبت خانه‌ها و شکل ساکن در آن، ضمیر و حکم تعیین و تفسیر می‌شوند. رمل سیر نقطه، که اساسی‌تر و دقیق‌تر بوده و نفوذ به لایه‌های درونی‌تر در این روش بهتر صورت می‌گیرد. در این روش از شکل پانزدهم که قاضی‌الرمل خوانده می‌شود، نقاط ضمیر و حکم سیر داده شده و با در نظر گرفتن مطالب، انظار، شواهد و ... لازم به ذکر است که نقطه اعلی شکل قاضی الرمل برای ضمیر و نقطه اسفل شکل قاضی الرمل برای حکم به کار می رود. البته بعد از انجام سیر نقطه باید عملیات دیگری نیز انجام داد.سرخاب رمل، منسوب به دانیال نبی(ع) سُکن‌ها برای خانه های شانزدگانه رمل، تسکین‌های متعددی بکار گرفته شده‌است. | ## بخش 3: رمل | بعضی کنکاش ها، سکن خاص خود را می‌طلبد و برای رسیدن به جواب درست باید از راه درست آن وارد شد. مهمترین سکن رمل ابدح است که بر پایه خط و نقطه و اساس اعداد باینری می‌باشد.انوار الرمل، خواجه عبداله قیروانی تسکین ابدح که امُّ‌الدوایر خوانند: لحیان، حمره، نصرةالخارج، بیاض، قبض‌الخارج، اجتماع، عتبةالخارج، انگیس، عقله، قبض‌الداخل، فرح، نصرةالداخل، نقی‌الخد، عتبةالداخل، طریق، جماعت. طبایع و ارتباط آن‌ها با خان‌ها و اشکال در هر شکل با توجه به سطرهای چهارگانه، چهار عنصر داریم که سطر اول آن عنصر آتش، دوم عنصر باد، سوم عنصر آب، چهارم عنصر خاک قرار دارد. باد اول که حُمره است صاحب خانه دوم می‌باشد و نصره‌الخارج صاحب خانه سوم و آب اول است و بدین ترتیب بیاض خاک اول و صاحب خانه چهارم است. | ## جمع‌بندی | وتدالوتد وتد مایل‌الوتد زایل‌الوتد که به ترتیب از قدر کامل به قدر زایل درجه بندی شده‌است.
موضوع مقاله: سفرنامه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سفرنامه | مقدمه: سفرنامه‌نویسی یکی از سبک‌های ادبی است که در آن شخصی که به سرزمین‌های دیگر سفر کرده، دیده‌ها، شنیده‌ها، تجربیات، رخدادها و احساساتش را دربارهٔ آن سرزمین‌ها برای آگاه کردن دیگران در قالب کتابی می‌نویسد. | ## بخش 1: سفرنامه | سفرنامه‌های معروف ایرانی سفرنامه ناصرخسرو سفرنامه حاجی سیاح محلاتی سفرنامه حاج ایاز خان قشقایی سفرنامه محمدعلی معین‌السلطنه سفرنامه میرزا ابوالحسن شیرازی مشهور به ایلچی سفرنامه میرزا صالح شیرازی سفرنامه رضاقلی میرزا سفرنامه ابوطالب غفاری مشهور به امین الدوله سفرنامه خوزستان رضاشاه پهلوی سفرنامه برادران امیدوار سیاحتنامه ابراهیم‌بیگ سفرنامه عبداللطیف موسوی شوشتری سفرنامه علی‌خان امین‌الدوله سفرنامهٔ خوزستان و مازندران رضاشاه غیر ایرانی سفرنامه مارکوپولو سفرنامه پیترو دلاواله سفرنامه ژان باتیست تاورنیه سفرنامه ماژلان سفرنامه ژان دیولافوا سفرنامه ابن بطوطه سفرنامه ابن فضلان سفرنامه ژان شاردن سفرنامه فرد ریچاردز سفرنامه کلاویخو سفرنامه کارری سفرنامه ژاک دمورگان سفرنامه سانسون سفرنامه جکسن سفرنامه‌نویسان معاصر ایرانی محمدعلی اسلامی ندوشن منوچهر ستوده محمدابراهیم باستانی پاریزی زنان سفرنامه‌نویس در دورهٔ قاجار، سهم زنان از سفر فقط سفرهای زیارتی بود و طبق اسناد، کمتر فرصتی پیش می‌آمد تا زنان قاجار کشورهای دیگر جهان را هم ببینند. در چنین پس‌زمینه‌ای، سفرنامه‌هایی که به دست زنان ایرانی آن دوره نوشته شده و به دست ما رسیده، اغلب به سفرنامه‌های زیارتی محدود می‌شود. تعداد زیادی از این سفرنامه‌ها به شکل نسخه‌های دست‌نویس در کتابخانهٔ ملی ایران و کتابخانه‌های دیگری در جهان نگهداری می‌شود. | ## بخش 2: سفرنامه | در دورهٔ معاصر، تعدادی از سفرنامه‌های زنان ویرایش شده و به چاپ رسیده و مقاله‌هایی هم راجع به سفرنامه‌های حج زنان نوشته شده است. در مجموعهٔ ده‌جلدی سفرنامه‌های حج قاجاری، متن هشتاد سفرنامهٔ حج از مردان و زنان قاجاری منتشر شده است. دو سفرنامهٔ دیگر نیز به قلم زنان با عنوان‌های «چادر کردیم رفتیم تماشا» و «سه روز به آخر دریا» نوشته شده‌اند. | ## بخش 3: سفرنامه | «چادر کردیم رفتیم تماشا» را «عالیه‌خانم شیرازی» هم‌زمان با حکومت ناصرالدین‌شاه نوشته و «سه روز به آخر دریا» سفرنامهٔ حج زنی است که نامش مشخص نیست، امّا به‌نظر می‌رسد نوهٔ فتحعلی‌شاه و همسر حاکم طبس عمادالملک بوده است. ادبیات بریتانیا ادبیات انگلیسی در قرن نوزدهم به دلیل سفرنامه‌هایی که دربارهٔ ایران نوشته شد، بسیار غنی گشت. | ## جمع‌بندی | نویسندگان بسیاری از این سفرنامه‌ها کسانی بودند که صرفاً از ایران عبور می‌کردند، یعنی از مأموران لشکری و کشوری بودند که از بریتانیا به هندوستان می‌رفتند یا از هندوستان به بریتانیا بازمی‌گشتند.
موضوع مقاله: کریشنا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کریشنا | مقدمه: طی این جنگ، کریشنا به دوست و مرید خود آرجونا آموزش‌های مهمی را در زمینهٔ شناخت روح، خداوند، و سه راه رسیدن به خداوند یعنی راه شناخت (جنانایوگا)، عمل (کارما یوگا)، و عشق (باکتی یوگا) را ارائه می‌دهد. | ## بخش 1: کریشنا | این آموزش‌ها در کتاب باگاوادگیتا آمده‌است که کتاب مقدس اکثریت شاخه‌های آیین هندو بوده و خود بخشی است از حماسه بزرگ مهاباراتا که به همراه رامایانا دو منظومه حماسی بزرگ هند به‌شمار می‌روند. طبق این دو منظومه و همچنین تعدادی از پوراناهای هند، کریشنا یکی از اوتاره‌ها یا ظهورات خداوند (ویشنو) بر روی زمین است. | ## بخش 2: کریشنا | در بهگود گیتا کریشنا بارها خود را شخصیت اعلای خداوند و منشأ تمام کائنات معرفی می‌نماید. آرجونا در قسمتی از این گفتگو از او می‌خواهد فرم اصلی و جهانی خود را به او نشان دهد که این درخواست مورد اجابت کریشنا قرار می‌گیرد. | ## بخش 3: کریشنا | سه وجه خداوند در آئین هندو سه وجه از خداوند معرفی می‌شود و هریک از شاخه‌های هندو یکی از این وجوه را به عنوان وجه اصلی و منشأ دیگران تلقی می‌نمایند. این سه وجه عبارتند از: برهمن: وجه بدون فرم خداوند که مانند نور خورشید در همه‌جا گسترده‌است. | ## جمع‌بندی | پارام آتما: وجهی از خداوند که در دل تمامی اجزاء، پدیده‌ها، و در قلب هر انسان حضور دارد.
موضوع مقاله: ۶۶۸ (میلادی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ۶۶۸ (میلادی) | مقدمه: نام‌گذاری این سال با عدد ۶۶۸ از اوایل قرون وسطی، زمانی که تقویم آنو دومینی به روش رایج در اروپا برای نامگذاری سال‌ها تبدیل شد، مورد استفاده قرار می‌گرفت. | ## بخش 1: ۶۶۸ (میلادی) | رویدادها بر اساس مکان امپراتوری بیزانس ۱۵ ژوئیه - امپراتور کنستانس دوم در جریان شورشی در سیراکوز، به طرز مرموزی در حمام خود کشته شد. دربار بیزانس پس از ۵ سال غیبت، که در آن اعراب مسلمان هر ساله به آناتولی حمله و آن را ویران می‌کردند، به قسطنطنیه بازگشت. کنستانس که احتمالاً پس از ۲۷ سال سلطنت توسط پیشکارش ترور شد، پسرش کنستانتین چهارم ("ریش‌دار") جانشین او شد و برادرانش هراکلیوس و تیبریوس نیز به عنوان امپراتور مشترک بر تخت نشستند. مززیوس، ژنرال بیزانسی و پاتریکیوس ("نخستین اشراف") توسط ارتش در سیراکوز به عنوان امپراتور اعلام شد. | ## بخش 2: ۶۶۸ (میلادی) | کوترگ، حاکم (خاقان) بلغارستان بزرگ، خزرها را در سرنگونی برادرش باتبیان از خاندان اونوغورها رهبری می‌کند و به سمت جنوب و کوه‌های کارپات حرکت می‌کند. آسپاروخ، رهبر اوتیغورها، منطقه اونگال را به مقصد کوتراگ ترک می‌کند و قوم خود را به موئسیا در شمال بلغارستان هدایت می‌کند (تاریخ تقریبی). امپراتوری عربستان خلیفه معاویه اول دعوتی از سابوریوس، فرمانده بیزانسی نیروهای ارمنستان، برای کمک به سرنگونی کنستانتین چهارم در قسطنطنیه دریافت می‌کند. یزید به خالسدون در بیتنیا می‌رسد و مرکز مهم بیزانس، آموریوم (ترکیه امروزی)، را تصرف می‌کند. | ## بخش 3: ۶۶۸ (میلادی) | آسیا سربازان چینی که توسط امپراتور سلسله تانگ، گائو زونگ، اعزام شده بودند، لشکرکشی خود را در شبه جزیره کره به پایان رساندند. راهب گیوکی، یکی از بنیانگذاران بودیسم ژاپنی، در ناحیه اوتوری در استان کاواچی متولد شد. او یک سیستم کلیسایی سختگیرانه رومی را معرفی می‌کند که به الگویی برای دولت سکولار تبدیل می‌شود. | ## جمع‌بندی | کلمن اهل لیندیسفارن، به همراه 30 شاگرد، با کشتی به ایرلند سفر می‌کند، در اینیشبوفین ساکن می‌شود و صومعه‌ای تأسیس می‌کند.
موضوع مقاله: جان ویت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جان ویت | مقدمه: جانتان «جان» وُیت یا جانتان «جان» وویت (زادهٔ ۲۹ دسامبر ۱۹۳۸) هنرپیشه آمریکایی است. | ## بخش 1: جان ویت | وی همین‌طور نامزد جایزه اسکار برای بازی در دو فیلم گاوچران نیمه شب و قطار فرار بوده‌است. او در دهه ۱۹۷۰ در کنار جین فوندا و لئونارد برنستاین در حمایت از گروه چپگرای اتحاد مردمی در شیلی ظاهر می‌شد. او در سال ۲۰۰۸ در مقاله‌ای در واشینگتن تایمز از کنشگری ضد جنگ خود در جوانی افسوس خورد و آن را نتیجهٔ «پروپاگاندای مارکسیستی» خواند. | ## بخش 2: جان ویت | او مشخصاً به نقض انبوه حقوق بشر در ویتنام و کامبوج در پی عقب‌نشینی آمریکا اشاره کرد. در مارس ۲۰۱۵ در زمان مبارزات انتخابات سراسری اسرائیل وویت با انتشار ویدئویی رای‌دهندگان اسراییلی را به انتخاب مجدد بنیامین نتانیاهو فراخواند. او در ۹ مارس ۲۰۱۶ از دونالد ترامپ برای کسب نامزدی حزب جمهوریخواه در انتخابات ۲۰۱۶ حمایت کرد و گفت «دانلد بامزه، سرزنده و شوخ و بی‌ادب است، ولی بیش از او صادق است... | ## بخش 3: جان ویت | او تنها کسی است که می‌تواند انجامش دهد.» زندگی شخصی او در یانکرز، نیویورک زاده شد و پدربزرگ و مادربزرگ پدری او مهاجرین اسلواک و پدربزرگ و مادربزرگ مادریش مهاجرین آلمانی بودند. | ## جمع‌بندی | ویت در ۱۲ دسامبر ۱۹۷۱ با مارکلین برترند ازدواج کرد و صاحب دو فرزند به نام آنجلینا جولی و جیمز هیون است.
موضوع مقاله: ۶۷۵ (میلادی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ۶۷۵ (میلادی) | مقدمه: نام‌گذاری این سال با عدد ۶۷۵ از اوایل قرون وسطی، زمانی که تقویم آنو دومینی به روش رایج در اروپا برای نامگذاری سال‌ها تبدیل شد، مورد استفاده قرار می‌گرفت. | ## بخش 1: ۶۷۵ (میلادی) | رویدادها بر اساس مکان اروپا شاه شیلدریک دوم به همراه همسرش بیلیشیلد و پسر ۵ ساله‌اش داگوبرت، هنگام شکار در جنگل لیوری (لوگنس امروزی) در نزدیکی چلس، توسط گروهی از نوستری‌های ناراضی به قتل رسید. کلوویس سوم، پسر نامشروع کلوتر سوم، توسط اشراف اتریش به عنوان پادشاه استرالیا معرفی شد. بریتانیا شاه ولفهر، پادشاه مرسیا، پس از ۱۷ سال سلطنت، که در آن سلطه خود را بر بخش بزرگی از انگلستان در جنوب رودخانه هامبر، از جمله اسکس، ساری و بخشی از وسکس در شمال تیمز گسترش داده بود، درگذشت. | ## بخش 2: ۶۷۵ (میلادی) | آسیا شاعر ۲۵ ساله، وانگ بو (王勃)، شعر تنگ‌وانگ گِ شو را برای بزرگداشت غرفه تنگ‌وانگ (تاریخ تقریبی) سرود. ۵ ژانویه - در ژاپن، برای اولین بار سکویی برای رصد ستارگان برای اخترشناسان برپا شد. او همچنین دستور داد اعطای زمین به شاهزادگان خون، شاهزادگان، وزرا و معابد متوقف شود. | ## بخش 3: ۶۷۵ (میلادی) | ۸ مه - تنمو فرمانی مبنی بر توزیع مالیات برنج بین دهقانان فقیر صادر کرد، همچنین فرمانی مبنی بر تنظیم ماهیگیری و شکار و دستور توقف خوردن گوشت گاو، اسب، سگ، میمون و مرغ‌های انباری صادر کرد، ممنوعیتی که تا سال ۱۸۷۲ ادامه داشت. برخی از وزرای ژاپنی که با تنمو مخالفت می‌کنند به جزیره‌ای دورافتاده تبعید می‌شوند. بر اساس موضوع دین صومعه‌های ابینگدون و بث در انگلستان تأسیس شدند (تاریخ تقریبی). | ## جمع‌بندی | زادروزها بونیفاس، مبلغ آنگلوساکسون (تاریخ تقریبی) هوچینگ، اشراف‌زاده آلامانیک (تاریخ تقریبی) نیو شیانکه، صدراعظم سلسله تانگ (درگذشته ۷۴۲) سلیمان بن عبدالملک، خلیفه مسلمان (تاریخ تقریبی؛ درگذشته ۷۱۷) ترول، حاکم (خاقان) امپراتوری بلغارستان (درگذشته ۷۲۱) ویگبرت، راهب آنگلوساکسون (تاریخ تقریبی) مرگ‌ها ۱۸ فوریه – کولمن، اسقف لیندیسفارن ۲۱ فوریه – راندوال، پیشوای صومعه بندیکتین گراندوال ۲۵ مه – لی هونگ، شاهزاده سلسله تانگ (متولد ۶۵۲) بیلیچیلد، ملکه فرانک‌ها شیلدریک دوم پادشاه مروونژی درگذشت.
موضوع مقاله: ۶۷۷ (میلادی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ۶۷۷ (میلادی) | مقدمه: نام‌گذاری این سال با عدد ۶۷۷ از اوایل قرون وسطی، زمانی که تقویم آنو دومینی به روش رایج در اروپا برای نامگذاری سال‌ها تبدیل شد، مورد استفاده قرار گرفته است. | ## بخش 1: ۶۷۷ (میلادی) | رویدادها بر اساس مکان اروپا بلغارهای اونوغور توسط خزرها پراکنده شدند، که سپس یک امپراتوری بزرگ استپ را با مرکزیت ولگای سفلی تأسیس کردند. وارینوس، اشراف‌زاده‌ی فرانکی، به دلیل دشمنی بین برادرش، لئودگار (اسقف اوتون) و ابروین، شهردار کاخ نوستریا، در نزدیکی آراس سنگسار می‌شود. | ## بخش 2: ۶۷۷ (میلادی) | ۲۵ تا ۲۷ ژوئیه: اوج محاصره تسالونیکی: نیروهای اسلاو حمله‌ای گسترده به دیوارهای شهر آغاز می‌کنند، اما دفع می‌شوند. آسیا سلسله تانگ، بوجانگِ برکنار شده از گوگوریو را "پادشاه چوسون" اعلام کرد و او را مسئول منطقه لیائودونگ تحت فرماندهی ژنرال محافظ برای آرام کردن شرق قرار داد. | ## بخش 3: ۶۷۷ (میلادی) | ## جمع‌بندی | قاره آمریکا در پولیل، ارتش کالاکمول شورش به رهبری نون اوجول چاک را شکست می‌دهد، به این معنی که باالاج چان کاویل می‌تواند از تبعید خود در پادشاهی هیکس ویتز به دوس پیلاس بازگردد و بر او حکومت کند.
موضوع مقاله: ۶۸۶ (میلادی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ۶۸۶ (میلادی) | مقدمه: نام‌گذاری این سال با عدد ۶۸۶ از اوایل قرون وسطی، زمانی که تقویم آنو دومینی به روش رایج در اروپا برای نامگذاری سال‌ها تبدیل شد، مورد استفاده قرار گرفته است. | ## بخش 1: ۶۸۶ (میلادی) | رویدادها بر اساس مکان اروپا واراتون، شهردار کاخ نوستریا و بورگوندی، درگذشت و دامادش برخار جانشین او شد. او به شاه تئودریک سوم توصیه کرد که پیمان صلح با پپین ارستال را بشکند و به اوسترازیا اعلام جنگ کرد. بریتانیا شاه کادوالا از وسکس، فرمانروایی اسکس را برقرار کرد و برای دومین بار به کنت حمله کرد. برتون و آندون، دو شاه فرعی، کشته شدند و ساسکس تحت سلطه ساکسون‌های غربی قرار گرفت. | ## بخش 2: ۶۸۶ (میلادی) | کادوالا احتمالاً به میون‌ور، قومی از جوتی‌ها که در دره میون (همپشایر) زندگی می‌کنند، نیز حمله می‌کند. امپراتوری عربستان ۶ آگوست - نبرد خازر در موصل: نیروهای علوی به رهبری مختار ثقفی، نیروهای خلافت اموی را شکست می‌دهند. عبیدالله بن زیاد، فرماندار سابق بین النهرین، تلاش می‌کند تا کنترل استان خود را دوباره به دست آورد، زیرا قبایل مختلف مسلمان در منطقه کوفه (عراق) درگیر جنگ داخلی اسلامی هستند. او اولین خلیفه‌ای بود که بر جمع‌آوری مالیات سرانه از مسیحیان اصرار ورزید (تاریخ تقریبی). | ## بخش 3: ۶۸۶ (میلادی) | آسیا ۱ اکتبر - امپراتور تنمو از ژاپن پس از ۱۳ سال سلطنت درگذشت و جانشین او، بیوه (و خواهرزاده‌اش)، امپراتریس جیتو، شد. ۲۵ اکتبر - شاهزاده اوتسو، پسر تنمو، به دروغ توسط جیتو به خیانت متهم شد و به همراه همسرش یامانوبه مجبور به خودکشی شد. بر اساس موضوع دین ۲ آگوست - پاپ ژان پنجم پس از ۱۲ ماه سلطنت، که در آن کمک‌های مالی قابل توجهی به فقرا کرده بود، در رم درگذشت. طاعون تقریباً تمام راهبان بندیکتی را در صومعه مونک‌ویرموث-جارو ابی (نورثامبریا)، به جز راهب بزرگ سئولفریث و یک پسر کوچک - محقق آینده، بید - کشت. | ## جمع‌بندی | ویلفرد، اسقف یورک، مشاور کادوالا می‌شود و برای تبلیغ مسیحیت به جزیره وایت فرستاده می‌شود.
موضوع مقاله: ۶۸۹ (میلادی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ۶۸۹ (میلادی) | مقدمه: نام‌گذاری این سال با عدد ۶۸۹ از اوایل قرون وسطی، زمانی که تقویم آنو دومینی به روش رایج در اروپا برای نامگذاری سال‌ها تبدیل شد، مورد استفاده قرار می‌گرفت. | ## بخش 1: ۶۸۹ (میلادی) | رویدادها بر اساس مکان امپراتوری بیزانس جنگ بیزانس و بلغارستان: امپراتور ژوستینین دوم، بلغارهای مقدونیه را شکست داد و تسالونیکی، دومین شهر مهم بیزانس در اروپا، را بازپس گرفت. او اسلاوهای مطیع را در آناتولی (ترکیه امروزی) اسکان داد، جایی که آنها موظف بودند 30،000 نفر را برای ارتش بیزانس فراهم کنند. اروپا نبرد کرونات: لمباردها به رهبری پادشاه کونیپرت، ارتش دوک آلاهیس را در رودخانه آدا (لومباردی) شکست می‌دهند. | ## بخش 2: ۶۸۹ (میلادی) | او رهبران شورشی را اعدام می‌کند؛ آلاهیس اسیر می‌شود و سر و پاهایش بریده می‌شود.هاجکین، توماس (۱۸۹۵). آکسفورد دوک‌نشین‌های جنوبی لمبارد از حواس‌پرتی کونیپرت استفاده می‌کنند و قلمرو خود را گسترش می‌دهند. نبرد دورستاد: فریزین‌ها به رهبری شاه رادبود توسط شهردار فرانکی کاخ، پیپین هرستال، شکست خوردند. | ## بخش 3: ۶۸۹ (میلادی) | دلتای راین و دورستاد (هلند امروزی) و همچنین قلعه‌های اوترخت و فختن (تاریخ تقریبی) دوباره فرانکی شدند. آسیا مجموعه قوانین حکومتی آسوکا کیومیهارا که در سال ۶۸۱ میلادی تحت فرمان امپراتور تنمو آغاز شده بود، در ژاپن منتشر شد. بر اساس موضوع دین کادوالا از وسکس به رم می‌رسد و توسط پاپ سرگیوس اول غسل تعمید داده می‌شود و نام پیتر را برای خود برمی‌گزیند. | ## جمع‌بندی | پرنس اسوالد، برادر شاه اوسریک از هویس، صومعه پرشور را در ووسترشر تأسیس می‌کند (تاریخ تقریبی).