موضوع مقاله: تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو | مقدمه: شماره پلاک خودرو یکی از مناسب‌ترین اقلام اطلاعاتی جهت احراز هویت خودروها می‌باشد. | ## بخش 1: تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو | تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو سامانه‌ای کاملاً مکانیزه است که با استفاده از پردازش تصویر خودروهای عبوری از یک مکان، شماره پلاک آن‌ها را استخراج می‌کند. برای استفاده از این سامانه، نیازی به نصب و تجهیز خودروها به وسیلهٔ دیگری (مانند GPS یا برچسب‌های رادیویی- RFID Tag) وجود ندارد. این سامانه با استفاده از دوربین‌های مخصوص، تصویری از خودرو در حال عبور اخذ می‌کند و آن تصویر را جهت پردازش توسط نرم‌افزار تشخیص پلاک خودرو به رایانه ارسال می‌کند. از آنجا که استفاده از روش‌های سنتی (قرار دادن نیروهای پلیس در تمامی مبادی محدوده) هم پر هزینه و هم کم دقت است، راه حل‌های جدیدی برای کنترل و اخذ عوارض ورود به محدوده پرتردد شهرها پیشنهاد شده است. در این راه حل، دوربین‌های تشخیص پلاک خودرو در تمامی مبادی طرح نصب می‌شوند و ورود هر خودرو به محدوده طرح ثبت می‌شود. سپس مانند روش اخذ عوارض، فرصتی به راننده داده می‌شود تا عوارض ورود به طرح را تا زمان مقرر پرداخت کند. اخذ عوارض جاده‌ها و بزرگراه‌ها به صورت خودکار از آنجا که وجود مانع بر سر راه خودروها در عوارضی‌ها باعث کند شدن حرکت، ایجاد ترافیک، و به تبع آن آلودگی محیط زیست می‌شود، راه‌های مختلفی برای حذف موانعِ موجود در عوارضی‌ها پیشنهاد شده است. در این راه حل، خودروها بدون نیاز به توقف از عوارضی‌ها عبور می‌کنند و سامانهٔ تشخیص پلاک خودرو شماره پلاک آن‌ها را ثبت می‌کند. بر اساس شماره پلاک، عوارض مربوط محاسبه می‌شود و راننده ملزم به پرداخت عوارض در زمان مشخصی خواهد بود. محاسبه مدت سفر تخمین مدتِ زمان سفر یکی از کاربردهای مهم سیستم‌های ترافیک هوشمند می‌باشد. در این کاربرد، مسافران می‌توانند پیش از سفر به آمارها و اطلاعات مربوط مراجعه کنند و تخمینی از مدتِ زمان سفر میان مبدأ و مقصد خود داشته باشند. در این راه حل، سامانهٔ تشخیص پلاک خودرو در نقاط مختلف یک جاده نصب می‌شود (برای مثال در مبدأ و مقصد) و بنابراین مدت زمان سفر را به صورت تفکیک شده برای هر خودرو محاسبه می‌کند. | ## بخش 2: تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو | با تحلیل آماری این مدت برای تمامی خودروها می‌توان با دقتِ مطلوبی، متوسط و تغییراتِ آن در زمان‌های مختلف روز و هفته را در جاده اندازه گرفت و برای تصمیم‌گیری در اختیار عموم قرار داد. اندازه‌گیری سرعت متوسط خودروها علاوه بر روش‌های معمولِ اندازه‌گیری سرعت که در یک نقطهٔ خاص سرعت خودروها را محاسبه می‌کنند، روش‌هایی نیز جهت محاسبه سرعت متوسط خودروها در یک مسیر وجود دارد. جهت اندازه‌گیریِ سرعتِ متوسط نیاز به تشخیص هویت خودروها در ابتدا و انتهای مسیر می‌باشد. تشخیص پلاک خودرو یکی از راه‌های مناسب جهت تشخیص هویت خودروها و به تبعِ آن اندازه‌گیریِ سرعت متوسط آن‌ها می‌باشد. در این راه حل، دوربین‌های تشخیص پلاک در چندین نقطه از مسیر نصب می‌شوند و با ثبتِ زمان تردد خودرو از مقابل هر یک از آنها، امکان محاسبه سرعت متوسط خودرو میان هر دو نقطه متوالی وجود دارد. در این راه حل، حتی اگر رانندگان در مقابل این دوربین‌ها ترمز کنند تأثیر چندانی در سرعت متوسط محاسبه شده در مسیر نخواهند گذاشت و بنابراین تا حدی در مقایسه با روش‌های مبتنی بر سرعتِ نقطه‌ای برتری دارد. دیده‌بانی معابر، گلوگاه‌ها و مرزها و گزارش سریع خودروهای سرقتی عبور کرده از آنها ثبت اطلاعات ترافیکی دقیق و جامع از تردد خودروها در معابر مدیریت هوشمند پارکینگ‌ها روزانه ترددهای زیادی در انواع پارکینگ‌های عمومی و خصوصی انجام می‌شود. امروزه با توجه به پیشرفت‌های زیادی که در زمینهٔ پردازش تصویر صورت گرفته است، ابزارهای مختلفی برای کنترل تردد توسعه یافته است. پلاک خوان می‌تواند به صورت سریع و هوشمند پلاک خودروها را بخواند و آن‌ها را ثبت و پردازش نماید. اگر پلاک خوان، دارای امکانات جامعی باشد، دیگر نیازی به نیروی انسانی نیست و تمامی کارها به صورت خودکار توسط پلاک خوان انجام می‌شود. در برخی سامانه‌ها، نرم‌افزار تشخیص پلاک به صورت یکپارچه با سخت‌افزارهایی نظیر دوربین، راهبند، RFID و کارت‌خوان ترکیب شده‌است. این سیستم‌ها علاوه بر شناسایی خودروها، ورود و خروج آن‌ها را به شکل هوشمند مدیریت می‌ کنند. | ## بخش 3: تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو | امکاناتی همچون ثبت دقیق ورود و خروج، صدور گزارش‌های آماری، اتصال به سامانه های مالی و کنترل خودکار راهبند از جمله ویژگی‌های این نرم‌افزارها است که آن‌ها را برای استفاده در پارکینگ‌های عمومی، سازمانی و اماکن پرتردد مناسب ساخته‌است. خطاهای پلاک خوانی خطای نخواندن پلاک: یکی از بدترین انوع خطاهای این گونه سیستم‌هاست. در این نوع خطا خودرو از مقابل دوربین عبور می‌کند ولی دوربین آن را تشخیص نمی‌دهد. خطای قرائت اشتباه پلاک: از میزان خودروهایی که از مقابل دوربین در یک بازه زمانی عبور می‌کنند محاسبه می‌شود. بدین صورت که پس از عبور تعداد قابل توجهی خودرو، تعداد خودروهایی که فاقد پلاک بوده‌اند، یا پلاکشان به گونه ای بوده که با چشم نیز قابل خواندن نبوده کسر می‌گردد (پلاک مخدوش)، سپس از بین سایر خودروها مواردی که یک یا چند کاراکتر پلاک درست خوانده نشده به عنوان خطا در نظر گرفته می‌شود. از این تعداد ۳ خودرو فاقد پلاک بوده‌اند، که البته ۲ عدد دیگر از آن خودروها پلاک بسیار خراب و غیرقابل تشخیص داشته‌اند. در خروجی دوربین ۱۴۶ پلاک ثبت شده که تعداد ۴ عدد آن مربوط به تصویر باربند خودرو می‌باشد، همچنین ۱۰ مورد خطا در خواندن کارکتر پلاک رخ داده است: شرح عملکرد این سیستم به شرح زیر است: روش محاسبهمقدار در این مثالموضوعورودی مسئله۱۵۰(a)تعداد کل خودرو عبوریورودی مسئله۳ {b}تعداد خودرو فاقد پلاکورودی مسئله۲ {c}تعداد خودرو دارای پلاک مخدوش{c}-{b}-{a} (۳ - ۲ - ۱۵۰)۱۴۵ {d}تعداد خودروهای قابل احصاورودی مسئله۱۴۶{e}تعداد کل قرایتورودی مسئله۴ {f}تعداد خطای تشخیص غیر پلاکورودی مسئله۱۰{g}تعداد خطای پلاک خوانی{f}-{e} (۴–۱۴۶)۱۴۲ {h}تعداد کل قرایت قابل قبولمحاسبه پارامترهای دقت سامانه۱۰۰*{f}÷ {g} ۱۰۰*(۴÷ ۱۴۶)~۲٫۷٪خطای تشخیص غیر پلاک۱۰۰ * d}÷ h}-{d} ۱۰۰* ۱۴۵ ÷ (۱۴۲–۱۴۵)~۲٫۰۶٪خطای میسد پلاک دقت پلاک خوانی نکته مهم در خصوص دقت سامانه‌های پلاک‌خوانی این است که برخی فروشندگان دقت سیستم خود را به عنوان خطا به ازای هر کاراکتر می‌گویند و این معیاری است متفاوت؛ زیرا به صورت معمول در هر پلاک ۸ کاراکتر داریم، به عنوان مثال اگر کسی اعلام کند پلاک خوانی با دقت ۹۸ در صد در هر کاراکتر دارد معادل ۱۰۰*۸ ^ ۰٫۹۸ یعنی چیزی در حدود ۸۵ درصد دقت در خواندن پلاک دارد. نکته دیگر اینکه برخی سامانه‌ها دقت بالایی در میان پلاک‌هایی که می‌خوانند دارند (مثلا ۹۶). ولی به میزان قابل توجهی از پلاک‌ها را نمی‌بینند و اصطلاحاً dismiss بالایی دارند؛ لذا همواره باید این دو معیار را همزمان برای انتخاب در نظر گرفت. در نهایت در گذشته دقت ۸۵ درصد صحت پلاک خوانی، دقت خوبی به‌شمار می‌آمد ولی امروزه سیستم‌هایی با دقت ۹۵ و بالاتر هم یافت می‌شود، ولی باید مراقب تبلیغات بود و حتماً ادعاها را در عمل ارزیابی علمی نمود. | ## جمع‌بندی | امکانات جانبی سامانه تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو در سامانه پلاک خوان امکانات جانبی بیشتر بنابر خواست خریدار نصب و به سیستم افزوده خواهد شد.