موضوع مقاله: ترخینه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ترخینه | مقدمه: علاوه بر این ترخینه در میان کُردهای عراق، ترکیه و سوریه، و همچنین در میان مردم ارمنی در ارمنستان و نیز مردم یونانی کشورهای یونان، قبرس، آلبانی، بلغارستان و برخی مناطق عراق و مصر نیز رواج دارد. | ## بخش 1: ترخینه | پس از این مدت قطعاتی از این مخلوط خمیرمانند را گلوله کرده و پس از افزودن گیاهان بومی مانند شلغم و پونه، آن را در برابر آفتاب خشک می‌نمایند یا در تنورهای مخصوص حرارت می‌دهند.لغت‌نامه دهخدا ترخینه، بازدید در ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۹ در برخی مناطق تکه‌های خشک ترخینه را با افزودن حبوبات، سبزی و پیاز به‌عنوان آش آماده می‌کنند. آش ترخینه در میان کردو لک و لر و استان‌های همدان و مرکزی پخته می‌شود و برای آن در ادبیات شفاهی مردم لُر و کُرد و لَک شعرهای فولکلوریک نیز سروده شده‌است. ادعا می‌شود که این غذا به علت داشتن آنتی‌بیوتیک طبیعی در بهبود سرماخوردگی سودمند است. پس از آن در سدۀ ۱۳ میلادی در دانشنامه جهانگیری از این خوراک با نام ترخینه یاد شده‌است. روش تهیه در سراسر منطقۀ زاگرس، پس از پایان فصل برداشت گندم، کار تهیۀ آذوقه برای زمستان آغاز می‌شود. برای تهیۀ ترخینه، در ابتدا گندم پخته می‌شود و سپس جلوی آفتاب پهن می‌شود تا به‌طور کامل خشک شود. سپس باید گندم‌های خردشده را در دوغ کاملاً غلیظ و فرآوری‌شده‌ای که از مشک بیرون آورده‌اند ریخت و چند روز نگاه داشت تا به‌خوبی خیس بخورد. به‌طور کلی ترخینه به دو شکل مصرف می شود؛ روش اول این است که مادۀ آماده‌شده رقیق شده و به شکل یک نوشیدنی بسیار خنک مصرف می‌شود، در روش دوم مادۀ عمل‌آمده خشک می‌شود. | ## بخش 2: ترخینه | در مرحلۀ خشک کردن نهایی، پونه‌های خوش‌عطر خودرو از نزدیک چشمه‌ها جمع‌آوری شده و روی یک پارچۀ تمیز پهن می‌شود. سپس ترخینه که به شکل یک مادۀ خمیری درآمده، گلوله گلوله شده و روی پونه‌ها چیده می‌شود. گلوله‌های ترخینه باید چند روز در برابر تابش آفتاب قرار داشته‌باشد تا به‌طور کامل خشک شود.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): وقتی ترخینه مورد پسند نادرشاه افشار قرار گرفت، نوشته‌شده در ۴ مهر ۱۴۰۱؛ بازدید در ۴ مهر ۱۴۰۱. خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): تکاپوی زنان کُرد برای تهیۀ آذوقۀ زمستان، نوشته‌شده در ۱۰ مهر ۱۴۰۳؛ بازدید در ۱۰ مهر ۱۴۰۳. انواع ترخینه در مناطق مختلف بسته به ذائقۀ مردم آن منطقه روش‌های مختلفی برای تولید ترخینه وجود دارد. در مناطق مختلف استان کرمانشاه سبزی‌های معطر مانند شوید، پونه، نعنا، رازیانه و حتی سیاه‌دانه به ترخینه اضافه می‌شود و بدین دلیل ترخینۀ هر منطقه منحصربه‌فرد و از ترخینۀ مناطق دیگر قابل تشخیص است. در استان مرکزی ترکیبات چاشنی‌هایی مثل گوجه و گل زرد همراه با گندم پخته شده و خشک می‌شود. در منطقۀ دالاهو به جای دوغ از عصارۀ انگور، به، گوجه و موادی مانند آن استفاده می‌شود. | ## بخش 3: ترخینه | سپس با گندم‌های نیم‌کوب‌شده مخلوط شده و هفت روز دیگر می‌ماند و در نهایت مانند ترخینۀ معمولی خشک می‌شود. ترخینه باید به خوبی بپزد، به‌گونه‌ای که قطعات خشک به‌خوبی از هم باز شده و دوغ آن بهتر در غذا پخش می‌شود. در برخی مناطق سبزی و حبوبات را در همان ابتدای پخت با دوغ به ترکیبات ترخینه خشک اضافه می‌کنند. آش ترخینه آش ترخینه در استان‌های همدان، کرمانشاه، کردستان، آذربایجان غربی، ایلام و لرستان محبوبیت دارد. وجه مشترک همۀ آن‌ها استفاده از ترخینه است که موادی مانند بلغور گندم، دوغ، ماست، نعنا خشک و ادویه‌جات مختلف دیگری را در خود دارد. علاوه بر این مواد مختلفی مانند تیغ دوراب کوهی، حبوبات نظیر نخود و لوبیا، سبزی آش مانند اسفناج و چغندر، بادمجان سرخ‌شده، پیاز سرخ‌شده و ... کارکرد درمانی ادعا می‌شود که ترخینه به علت برخورداری از آنتی‌بیوتیک‌ها و ویتامین‌ها برای سرماخوردگی و آنفلوانزا در روزهای سرد سال خاصیت درمانی دارد. رویدادها در ۲۰ آبان ۱۴۰۳ جشنوارۀ پخت ترخینه در کرمانشاه به مناسبت سومین سال‌روز پیوستن این شهر به شبکۀ شهرهای خلاق یونسکو در زمینۀ خوراک‌شناسی برگزار شد. | ## جمع‌بندی | در این رویداد ۴۰ شرکت‌کننده که اغلب از زنان کرمانشاهی بودند در دو بخش معلولین و آزاد، اقدام به پخت آش ترخینه کرده و آن را در معرض داوری قرار دادند و در پایان با نظر داوران، سه نفر از بین معلولین و سه نفر در بخش آزاد از سوی داوران برگزیده شدند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): جشنوارۀ پخت «ترخینه» در کرمانشاه برگزار شد، نوشته‌شده در ۲۰ آبان ۱۴۰۳؛ بازدید در ۲۰ آبان ۱۴۰۳.