موضوع مقاله: سرخرگ‌های کرونری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سرخرگ‌های کرونری | مقدمه: دگر نام‌ها شریان‌های کرونری (بیشترین کاربرد) سرخرگ‌های اکلیلی (مصوب) شرایین تاجی سرخرگ‌های تاجی عروق کرونر عروق تاجی کالبدشناسی سرخرگ‌های کرونری از روی سطح قلب عبور می‌کنند و در پشت قلب به یکدیگر متصل می‌شوند و تقریباً یک مسیر دایره‌ای را ایجاد می‌کنند. | ## بخش 1: سرخرگ‌های کرونری | وقتی پزشکان قدیم چنین الگویی از رگ‌های خونی قلب دیدند، آن را به تاج تشبیه کردند، به همین دلیل به این شریان‌ها، تاجی (Coronary /) گفتند که امروزه نیز از این کلمه استفاده می‌شود. از آنجایی‌که سرخرگ‌های کرونری قلب دارای اهمیت زیادی هستند، پزشکان، تمام شاخه‌ها و تغییراتی را که ممکن است در افراد مختلف وجود داشته باشد، شناسایی کرده‌اند. سرخرگ اصلی چپ (LM) دارای دو شاخه اصلی است که به آن‌ها نزولی قدامی (LAD) و سرخرگ سیرکومفلکس (LCX) یا چرخشی می‌گویند. سرخرگ اصلی راست (RCA) معمولاً به دو شاخه انتهایی اصلی به نام‌های نزولی خلفی (PDA) و خلفی بطن چپ (PLV) تقسیم می‌شود. بطن چپ موظف است خون را به تمام قسمت‌های مختلف بدن پمپ کند بنابراین نسبت به بطن راست دارای عضلات بیشتری است. سرخرگ اکلیلی راست، معمولاً کوچک‌تر بوده و قسمت زیرین قلب و بطن راست را خون‌رسانی می‌کند. سرخرگ‌های اکلیلی دارای ساختمانی مشابه تمام سرخرگ‌های بدن هستند با این تفاوت که فقط در زمان بین ضربان‌های قلب (حالت استراحت قلب)، خون در این سرخرگ‌ها جریان می‌یابد. شریان نزولی قدامی چپ (LAD): که در شیار بین بطنی قدامی به سمت پایین امتداد یافته و خونرسانی به موارد زیر را بر عهده دارد: - دیواره قدامی بطن چپ - دو سوم قدامی سپتوم بین بطنی - اپیکس قلب - بخشی از دیواره قدامی بطن راست ۲. | ## بخش 2: سرخرگ‌های کرونری | این تفاوت ضخامت نیاز به شبکه عروقی بسیار غنی‌تری دارد که توسط شریان کرونری چپ و شاخه‌های آن تأمین می‌شود. در شرایط استراحت، حدود ۷۰–۸۰٪ از برون ده قلبی از طریق شریان کرونری چپ توزیع می‌شود. ساختارهای دهلیزی و بطنی راست: - دیواره آزاد بطن راست - بخشی از دیواره خلفی بطن چپ (در موارد غالبیت راست) - دو سوم خلفی سپتوم بین بطنی ۲. ساختارهای هدایتی قلب: - گره سینوسی-دهلیزی (در ۶۰٪ افراد) - گره دهلیزی-بطنی (در ۹۰٪ افراد) - بخش ابتدایی دسته هیس ۳. سایر ساختارها: - دریچه سه لتی - دریچه پولمونری - بخشی از دریچه آئورت بطن راست که خون را به سیستم گردش خون ریوی پمپ می‌کند، در مقایسه با بطن چپ به نیروی کمتری نیاز دارد زیرا مقاومت عروقی در گردش خون ریوی بسیار کمتر از گردش خون سیستمیک است (حدود ۱۰٪ مقاومت سیستمیک). این تفاوت عملکردی توضیح می‌دهد که چرا شریان کرونری راست معمولاً قطر کوچک‌تری داشته و خونرسانی محدودتری را ارائه می‌دهد. الگوی جریان خون دو فازی: شریان‌های کرونری برخلاف سایر شریان‌های بدن، جریان خون دو فازی نشان می‌دهند): - در فاز دیاستول (استراحت قلب)، فشار داخل بطنی کاهش یافته و جریان خون کرونری به حداکثر می‌رسد (حدود ۷۰–۸۰٪ جریان کل) - در فاز سیستول (انقباض قلب)، فشار بالای داخل بطنی (به ویژه در بطن چپ) باعث فشرده شدن شریان‌های داخل عضلانی و محدودیت جریان خون می‌شود ۲. تراکم مویرگی استثنایی: سیستم میکروسیرکولاسیون کرونری دارای ویژگی‌های منحصر به فردی است: - نسبت مویرگ به فیبر عضلانی حدود ۱:۱ است - تراکم مویرگی حدود ۳۰۰۰–۴۰۰۰ مویرگ در میلی‌متر مربع - طول کل مویرگ‌های کرونری در یک قلب بالغ حدود ۱۰۰۰ کیلومتر - مساحت سطح تبادلی حدود ۵۰۰ متر مربع ۳. | ## بخش 3: سرخرگ‌های کرونری | بیماری‌های ایسکمیک قلب: اختلال در خونرسانی کرونری می‌تواند منجر به طیفی از شرایط بالینی شود: - آنژین صدری پایدار - سندرم حاد کرونری (آنژین ناپایدار، انفارکتوس بدون بالا رفتن ST، انفارکتوس با بالا رفتن ST) - ایسکمی خاموش ۲. روش‌های تشخیصی: - آنژیوگرافی کرونری (استاندارد طلایی) - CT آنژیوگرافی کرونری - MRI قلب - تست استرس اکوکاردیوگرافی ۳. درمان‌های مدرن: الف) درمان‌های دارویی: - ضدپلاکت‌ها (آسپرین، مهارکننده‌های P2Y12) - استاتین‌ها - مسدودکننده‌های بتا - مهارکننده‌های ACE ب) مداخلات تهاجمی: - آنژیوپلاستی با بالون - استنت گذاری (دارویی/غیردارویی) - جراحی بایپاس کرونری (CABG) ج) درمان‌های نوظهور: - درمان با سلول‌های بنیادی - آنژیوژنز درمانی - داروهای هدفمند مولکولی ۴. تحقیقات آینده: - توسعه استنت‌های بیولوژیک قابل جذب - استفاده از هوش مصنوعی در پیش‌بینی ریسک - درمان‌های ژنتیکی شخصی‌سازی شده - فناوری‌های تصویربرداری با وضوح فوق‌العاده بالا بیماری تنگ و باریک‌شدن سرخرگ اکلیلی (استنوزیس) یکی از نشانه‌های بیماری سرخرگ اکلیلی و نتیجه آترواسکلروز است. تشخیص می‌تواند با سی‌تی آنژیوگرافی یا رگ‌نگاری رگ‌های اکلیلی (آنژیوگرافی) انجام پذیرد. برای رفع گرفتگی سرخرگ‌های اکلیلی از درمان دارویی یا روش آنژیوپلاستی با بالن یا جراحی کنارگذر سرخرگ اکلیلی استفاده می‌شود. | ## جمع‌بندی | پیش‌گیری برای پیش‌گیری از گرفتن رگ‌های اکلیلی و ابتلا به سکته قلبی باید از خوردن مواد با چربی بالا دوری کرد، زیرا روغن‌ها، به خصوص روغن‌های اشباع، در رگ‌ها رسوب می‌کنند.