موضوع مقاله: شهر اشباح | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهر اشباح | مقدمه: شهر اشباح یک انیمه ژاپنی در ژانر خیال‌پردازی درام، محصول سال ۲۰۰۱، به نویسندگی و کارگردانی هایائو میازاکی و یکی از محصولات استودیو جیبلی است. | ## بخش 1: شهر اشباح | از صداپیشگان این فیلم می‌توان به رومی هیراگی، ماری ناتسوکی، میو ایرینو، یاسوکو ساواگوچی، تاکشی نایتو، و بونتا سوگاوارا اشاره کرد. شهر اشباح به عنوان یکی از برترین پویانمایی‌های تمام دوران به حساب می‌آید که توانسته در هفتاد و پنجمین دوره جوایز اسکار برنده جایزه اسکار بهترین فیلم پویانمایی بهترین فیلم پویانمایی، و همچنین برنده جایزه خرس طلایی در جشنواره بین‌المللی فیلم برلین سال ۲۰۰۲، در کنار فیلم «یکشنبه خونین» شود. شهر اشباح با فروشی معادل ۳۹۵ میلیون دلار موفق‌ترین فیلم در گیشهٔ تاریخ ژاپن بود، و این رکورد را به مدت ۱۹ سال در اختیار داشت، تا اینکه فیلم شیطان‌کش: فیلم کیمتسو نو یائیبا: قطار موگن با فروشی معادل ۵۰۰ میلیون دلار آمریکا در سال ۲۰۲۰ از این انیمه پیشی گرفت و به دومین فیلم پر فروش تاریخ ژاپن تبدیل شد. شرح داستان چیهیرو اوگینو، دختر ده‌ساله‌ای است که همراه با پدر و مادرش، آکیو و یُوکو، به سوی خانهٔ جدیدشان سفر می‌کند. آکیو با انتخاب یک میان‌بر، در مقابل تونلی توقف می‌کند که به شهری تفریحی و به‌ظاهر متروکه می‌رسد. پس از یافتن رستورانی خالی اما پر از غذا، والدین چیهیرو بی‌درنگ مشغول خوردن می‌شوند. در ادامه، چیهیرو به کاوش ادامه می‌دهد و به یک گرمابه همگانی عظیم می‌رسد، عبور قطاری را از زیر پلی مشاهده می‌کند و با پسری به نام «هاکو» آشنا می‌شود که به او هشدار می‌دهد پیش از غروب از بستر رود عبور کند. اما با پدیدار شدن ارواح، چیهیرو درمی‌یابد که والدینش به خوک تبدیل شده‌اند و رودخانه‌ای که از آن عبور کرده بود، اکنون پر از آب است و بازگشت ممکن نیست. هاکو چیهیرو را پیدا می‌کند و به او می‌گوید که از دیگ‌بان حمام، «کاماچی» ــ موجودی یؤکای که فرمانروای سوسوواتاری‌هاست ــ درخواست کار کند. اما کاماچی از کارگری به نام «لین» می‌خواهد چیهیرو را نزد «یوبابا»، جادوگر اداره‌کنندهٔ حمام که والدینش را نفرین کرده و استاد هاکو است، ببرد. یوبابا با تهدید و ترساندن سعی می‌کند چیهیرو را بترساند، اما سرانجام به او قرارداد کاری می‌دهد. هنگام امضای قرارداد با نام ، یوبابا نویسهٔ دوم نام او را حذف کرده و نامش را به تغییر می‌دهد. چیهیرو به‌تدریج نام واقعی‌اش را فراموش می‌کند و هاکو توضیح می‌دهد که یوبابا از طریق گرفتن نام، افراد را کنترل می‌کند؛ اگر کاملاً نامش را فراموش کند ــ همان‌گونه که خودش روزی کرد ــ دیگر هرگز قادر به ترک دنیای ارواح نخواهد بود. در حین کار، او موجودی خاموش به نام «بی‌چهره» را به اشتباه مشتری پنداشته و به داخل دعوت می‌کند. در این میان، بی‌چهره به کارگران حمام طلا می‌دهد، که از روح رودخانه تقلید کرده، و در ازای آن غذا می‌خواهد. اما وقتی سن طلا را نمی‌پذیرد و او را ترک می‌کند، بی‌چهره با خشم چند کارگر را می‌بلعد. سن شاهد حملهٔ شیکیگامی‌هایی به یک اژدها می‌شود و درمی‌یابد که آن اژدها، هاکوی دگرگون‌شده است. یکی از شیکیگامی‌هایی که بر پشت او پنهان شده بود، به «زنیبا» ــ خواهر دوقلوی یوبابا ــ تبدیل می‌شود که پسر یوبابا، «بو»، را به موش تبدیل کرده و نسخه‌ای جعلی از او می‌سازد. زنیبا به سن می‌گوید که هاکو مُهر طلایی جادویی‌ای را از او دزدیده که دارای نفرینی مرگبار است. پس از سقوط به اتاق دیگ‌خانه، سن بخشی از قی‌آور را به او می‌دهد تا مهر و یک کرم انگل‌مانند را بالا بیاورد که سن با انزجار آن را می‌کُشد. او با بی‌چهرهٔ بادکرده روبه‌رو شده و باقی قی‌آور را به او می‌دهد تا کارگران بلعیده‌شده را بالا بیاورد. سن، بی‌چهره و بو با بلیت‌هایی که کاماچی داده، سوار قطار می‌شوند تا به دیدار زنیبا بروند. در این میان، یوبابا تقریباً دستور قربانی‌کردن والدین سن را صادر می‌کند، اما هاکو فاش می‌کند که بو ناپدید شده و پیشنهاد می‌دهد در ازای آزادی سن و خانواده‌اش، او را بازگرداند. زنیبا برای او یک بند جادویی مو می‌سازد و فاش می‌کند که یوبابا از کرم برای کنترل هاکو استفاده می‌کرده است. سپس هاکو در قالب اژدها سن و بو را بازمی‌گرداند، در حالی‌که بی‌چهره تصمیم می‌گیرد نزد زنیبا بماند. در میانهٔ پرواز، سن به یاد می‌آورد که زمانی در کودکی به درون رودخانهٔ «کوهارو» افتاده و سالم به ساحل رسیده بود، و هویت واقعی هاکو را حدس می‌زند: . هنگامی‌که به گرمابه بازمی‌گردند، یوبابا سن را می‌آزماید تا در میان گروهی از خوک‌ها، پدر و مادرش را شناسایی کند. سن پاسخ می‌دهد که هیچ‌یک از خوک‌ها والدینش نیستند، و با درست بودن پاسخ، قراردادش از بین می‌رود و نام واقعی‌اش به او بازگردانده می‌شود. هاکو او را تا بستر خشک‌شدهٔ رود همراهی کرده و قول می‌دهد دوباره یکدیگر را ببینند. اندکی پیش از ترک مکان برای رفتن به خانهٔ جدید، چیهیرو به پشت سر نگاه می‌کند، در حالی‌که بند مویش که از زنیبا هدیه گرفته، همچنان سالم است. تولید توسعه و الهام‌بخشی هایائو میازاکی تابستان‌ها را همراه با خانواده و پنج دختر جوان که از دوستان خانوادگی‌شان بودند، در یک کلبه کوهستانی می‌گذراند. میازاکی پیش از آن فیلم‌هایی مانند همسایه من توتورو و سرویس تحویل کیکی را برای کودکان خردسال و نوجوانان کارگردانی کرده بود، اما تا آن زمان فیلمی برای دختران ده‌ساله نساخته بود. او برای ایده گرفتن، مجله‌های شوجو مانگا (مانند ناکایوشی و ریبون) را که آن دخترها در کلبه جا گذاشته بودند مطالعه کرد، اما احساس کرد که این مجلات تنها به موضوعاتی چون دلبستگی‌های زودگذر و روابط عاشقانه می‌پردازند. میازاکی سال‌ها بود که می‌خواست فیلم جدیدی تولید کند، اما دو طرح پیشنهادی قبلی او رد شده بود؛ یکی بر پایه کتاب ژاپنی «شهر شگفت‌انگیز آن سوی مه» اثر ساچیکو کاشیوابا و دیگری درباره یک قهرمان نوجوان. هر سه داستان پیرامون یک گرمابه جریان داشتند که میازاکی آن را با الهام از گرمابه‌ای در زادگاهش طراحی کرده بود. او همیشه این گرمابه را مکانی اسرارآمیز می‌دانست؛ چرا که در کنار یکی از وان‌های آن درِ کوچکی قرار داشت. میازاکی همواره کنجکاو بود که پشت آن در چیست و داستان‌های متعددی درباره‌اش مکتوب کرد که یکی از آن‌ها الهام‌بخش محیط گرمابه در شهر اشباح شد. تولید شهر اشباح در فوریه ۲۰۰۰ با بودجه‌ای معادل ۱٫۹ میلیارد ین (۱۵ میلیون دلار آمریکا) آغاز شد. این فیلم با مشارکت شرکت‌های توکوما شوتن، نیپون تله‌ویژن، دنتسو، بوئنا ویستا هوم اینترتینمنت، توهوکو‌شینشا فیلم و میتسوبیشی ساخته شد.Elley, Derek (2002-02-18). سرمایه‌گذاری ۱۰ درصدی شرکت دیسنی، حق نخستین واگذاری را برای پخش این اثر در آمریکای شمالی به آن‌ها داد. میازاکی و کارکنان استودیو جیبلی، همانند فیلم شاهزاده مونونوکه، در این اثر نیز به تجربه و آزمون در زمینه پویانمایی رایانه‌ای پرداختند. آن‌ها با به‌کارگیری رایانه‌های بیشتر و نرم‌افزارهایی چون سافت‌ایمج سه بعدی، کار با این برنامه‌ها را آموختند، اما این فناوری را با هوشمندی به کار بستند تا به جای تحت‌الشعاع قرار دادن داستان، به بهبود جلوه‌های آن کمک کند. با آغاز تولید، میازاکی دریافت که اگر بخواهد داستان را بر پایه طرح اولیه خود پیش ببرد، زمان فیلم بیش از سه ساعت خواهد شد. | ## بخش 2: شهر اشباح | از همین رو، او ناچار شد صحنه‌های بسیاری را از داستان حذف کند و برای حفظ سادگی اثر، از زرق‌وبرق‌های بصری آن بکاهد. در ابتدا، او از ظاهر معمولی و بی‌روح چیهیرو ناامید شده بود و با خود می‌گفت: «او باانمک نیست. کاری هست که بتوانیم برای ظاهرش انجام دهیم؟» اما با نزدیک شدن به پایان فیلم، او با آسودگی خاطر احساس کرد که «او به زنی دلربا تبدیل خواهد شد.» میازاکی در طول دوره تولید، بارها با بازدید از موزه معماری فضای باز ادو-توکیو در کوگانی، توکیو ایده می‌گرفت. او در طراحی برخی از ساختمان‌های جهان ارواح، از بناهای سبک شبه‌غربی دوره میجی در این موزه الهام گرفت. در حالی که برخی از کتاب‌های راهنما و مقالات ادعا می‌کنند که شهر قدیمی و طلایی جیوفن در تایوان به عنوان مدل الهام‌بخش این فیلم خدمت کرده است، میازاکی این موضوع را تکذیب کرده است. توشیو سوزوکی، تهیه‌کننده فیلم، به تأثیرات و الهام‌های اروپایی نیز در تولید شهر اشباح اشاره می‌کند. او ساختار فیلم را متأثر از آثار اروپایی می‌داند، چرا که میازاکی خود تحت تأثیر پویانمایی‌های اروپایی همچون «ملکه برفی» (محصول ۱۹۵۷) و «دختر چوپان و دودکش‌پاک‌کن» قرار داشته است. این آلبوم موسیقی جوایز متعددی از جمله جایزه بهترین موسیقی در پنجاه و ششمین دوره مسابقات فیلم ماینیچی، جایزه بهترین موسیقی در بخش فیلم‌های سینمایی نمایشگاه بین‌المللی انیمه توکیو ۲۰۰۱ و جایزه آلبوم پویانمایی سال در هفدهمین دوره جوایز گلد دیسک ژاپن را از آن خود کرد. هیسایشی بعدتر ترانه‌ای برای قطعه «روز یک تابستان» سرود و نسخه جدید این آهنگ را «نام زندگی» نامید که توسط آیاکا هیروهارا اجرا شد. ترانه پایانی فیلم با عنوان «همیشه با من» توسط یومی کیمورا، آهنگساز و نوازنده لیر اهل اوساکا، نوشته و اجرا شد. میازاکی در بخش ویژگی‌های خاص دی‌وی‌دی ژاپنی اثر توضیح می‌دهد که این ترانه چگونه الهام‌بخش او برای خلق شهر اشباح شده است. افزون بر موسیقی متن اصلی، یک آلبوم تصویر نیز با عنوان «آلبوم تصویر شهر اشباح» منتشر شده که دربردارنده ۱۰ قطعه موسیقی است. درون‌مایه‌ها ماوراءطبیعت‌گرایی درون‌مایه‌های اصلی شهر اشباح که به‌شدت تحت تأثیر افسانه‌های محلی شینتو-بودایی ژاپنی است، بر شخصیت اصلی داستان، چیهیرو، و سفر برزخی او در قلمرو ارواح تمرکز دارد. مکان مرکزی فیلم یک گرمابه ژاپنی است که انواع و اقسام موجودات افسانه‌ای ژاپن، از جمله کامی، برای استحمام به آنجا می‌آیند. میازاکی به آیین‌های انقلابین اشاره می‌کند که در آن روستاییان کامی‌های محلی خود را فرا می‌خوانند و آن‌ها را به حمام‌های خود دعوت می‌کنند. میازاکی در این باره می‌گوید:ورود کهن‌الگویی چیهیرو به دنیایی دیگر، وضعیت او را به چیزی میان کودک و بزرگسال تغییر می‌دهد. استفاده از واژه کامیکاکوشی (به معنی واقعی کلمه «پنهان‌شده توسط خدایان») در نام ژاپنی فیلم و افسانه‌های مربوط به آن، این گذر آستانه‌ای را تقویت می‌کند: «کامیکاکوشی به معنای حکم "مرگ اجتماعی" در این دنیاست و بازگشت به این دنیا از کامیکاکوشی به معنای "رستاخیز اجتماعی" بود.»Reider, Noriko T. درون‌مایه‌های اضافی از طریق شخصیت بی‌چهره بیان می‌شوند؛ او بازتاب‌دهنده شخصیت‌های پیرامون خود است، با الگوبرداری یاد می‌گیرد و ویژگی‌های هر کسی را که می‌بلعد به خود می‌گیرد. پس از اینکه چیهیرو با یک واجوشنگ (کوفته تهوع‌آور) بی‌چهره را نجات می‌دهد، او دوباره کمرو می‌شود. در پایان فیلم، زنیبا تصمیم می‌گیرد از بی‌چهره مراقبت کند تا او بتواند بدون تأثیرات منفی گرمابه رشد کند. فانتزی این فیلم با اثر لوئیس کارول یعنی آلیس در سرزمین عجایب و آن‌سوی آینه مقایسه شده است، چرا که داستان‌های آن‌ها در دنیای پندارین می‌گذرد، شامل اختلال در منطق و ثبات است و نقش‌مایه‌هایی مانند خوراکی‌هایی با ویژگی‌های دگرگون‌کننده در آن‌ها به چشم می‌خورد؛ هرچند برخی دیگر از روندها و درون‌مایه‌ها مشترک نیستند. یوبابا شباهت‌های بسیاری با کالسکه‌چی در فیلم سال ۱۹۴۰ یعنی پینوکیو دارد؛ از این جهت که او انسان‌ها را به خوک تبدیل می‌کند، همان‌طور که پسربچه‌های شهربازی جزیره لذت به الاغ تبدیل می‌شدند. او سپس بر پایه الگوی تک‌اسطوره، یک آیین گذر را تجربه می‌کند؛ چیهیرو برای بازیابی پیوستگی با گذشته خود، باید هویتی تازه خلق کند. فرهنگ سنتی ژاپن شهر اشباح شامل دیدگاه‌های انتقادی به جامعه مدرن ژاپن در زمینه شکاف نسل‌ها و مسائل زیست‌محیطی است. چیهیرو به عنوان نمادی از شوجو دیده شده است که نقش‌ها و جهان‌بینی آن‌ها پس از جنگ جهانی دوم در ژاپن به شدت دگرگون شده بود. همان‌طور که چیهیرو به دنبال هویت گذشته خود می‌گردد، جامعه ژاپن نیز در بحبوحه نگرانی از رکود اقتصادی زمان اکران فیلم در سال ۲۰۰۱، در پی پیوند دوباره با ارزش‌های گذشته خود بود. فلسفه ژاپنی نقش بزرگی در شهر اشباح ایفا می‌کند، به ویژه از طریق مفاهیمی مانند کامی و اصولی چون موتائینای و اون. برای نمونه، مفهوم کامی شامل ارواح گوناگونی است که هر یک نماینده عناصر و جنبه‌های متفاوتی از طبیعت هستند. اصل موتائینای که در فرهنگ ژاپن ریشه دوانده، بازتاب‌دهنده حس تاسف نسبت به اسراف و ارزش نهادن به بهره‌گیری کامل از یک شیء یا منبع است. در حالی که اصل اون، که یکی از اصول کلیدی اخلاق ژاپنی به معنای نوعی دین اخلاقی است، نقش بسزایی در رشد شخصیت چیهیرو ایفا می‌کند. مصرف‌گرایی غربی همانند مفهوم ژاپنی اون، این فیلم را می‌توان تا حدی به عنوان بررسی پیامدهای طمع و مصرف‌گرایی غربی بر فرهنگ سنتی ژاپن دانست. برای نمونه، یوبابا از نظر سبک ظاهری در میان اهالی گرمابه متمایز است؛ او جامه غربی به تن می‌کند و در میان دکوراسیون و مبلمان اروپایی زندگی می‌کند که با سبک ژاپنی ساده‌گرایانه اتاق‌های کارکنانش در تضاد است و نشان‌دهنده نفوذ سرمایه‌داری غربی بر ژاپن در دوران میجی و پس از آن است. در کنار کارکرد آن در درون‌مایه عیان رشد و بلوغ، اقدام یوبابا در گرفتن نام چیهیرو و جایگزینی آن با سن (خوانش دیگری از واژه چی، نخستین بخش از نام چیهیرو به معنی هزار) می‌تواند نمادی از تمرکز تک‌بعدی سرمایه‌داری بر ارزش‌های مادی قلمداد شود.Napier, Susan J. فضای فیلم بازتاب‌دهنده نقدهای میازاکی بر ارزش‌های مدرن ژاپنی و از بین رفتن میراث فرهنگی است. این گرمابه که در یک شهربازی متروکه واقع شده، نمادی از هویت فرهنگی دگرگون‌شده ژاپن است. این مکان سنتی پیشین، اکنون با تابلوهای نئونی و غربی‌سازی مخدوش شده که گویای زوال فرهنگی است. طراحی دوران میجی در این پارک، بستر مسخ شدن پدر و مادر چیهیرو می‌شود؛ این خانواده با یک خودروی وارداتی آئودی به آنجا می‌آیند و پدر پیراهن پولو به سبک اروپایی به تن دارد و پیش از آنکه به دلیل عادت‌های بدشان به خوک‌های مصرف‌گرا تبدیل شوند، با گفتن اینکه «کارت‌های اعتباری و پول نقد» همراه دارد به چیهیرو اطمینان خاطر می‌دهد. بسیاری از کارکنان با چیهیرو به دلیل انسان بودنش بدرفتاری می‌کنند و فساد در همه جا به چشم می‌خورد؛ آنجا مکانی پر از زیاده‌روی و طمع است، همان‌گونه که در نخستین حضور بی‌چهره تصویر می‌شود.Harris, Timothy. در تضاد آشکار با سادگی سفر و دگرگونی چیهیرو، هیاهوی همیشگی و پرهرج‌ومرج کارناوال در پس‌زمینه جریان دارد. محیط‌زیست‌گرایی تحلیل‌گران بارها به درون‌مایه‌های زیست‌محیطی در فیلم‌های میازاکی اشاره کرده‌اند. برای نمونه، پم کوتس، از معاونان بخش انیمیشن والت دیزنی، رویارویی چیهیرو با «روح بدبو» را توصیف می‌کند که در نهایت مشخص می‌شود روح یک رودخانه است، اما آن‌قدر با آلودگی و کثیفی مسخ شده که در نگاه نخست نمی‌توان ماهیت آن را تشخیص داد. این روح تنها زمانی دوباره پاکیزه می‌شود که چیهیرو حجم انبوهی از زباله‌ها، از جمله لاستیک‌های خودرو، پسماندها و یک دوچرخه را از بدنش بیرون می‌کشد. این صحنه به آلودگی محیط زیست توسط انسان‌ها و اینکه چگونه مردم می‌توانند بی‌ملاحظه اشیا را بدون اندیشه به پیامدها و فرجام زباله‌ها دور بیندازند، اشاره دارد. | ## بخش 3: شهر اشباح | هاکو نام خود را به یاد نمی‌آورد و گذشته‌اش را گم کرده است، به همین دلیل در گرمابه گرفتار شده است. سرانجام چیهیرو به یاد می‌آورد که او پیش‌تر روح رودخانه کوهاکو بوده که خشک شده و مجتمع‌های آپارتمانی جای آن را گرفته‌اند. انسان‌ها به دلیل نیاز خود به توسعه، بخشی از طبیعت را نابود کرده‌اند و این کار سبب شده هاکو خانه و هویتش را از دست بدهد. این مسئله را می‌توان با جنگل‌زدایی و تخریب زیستگاه‌های طبیعی مقایسه کرد؛ انسان‌ها طبیعت را ویران می‌کنند، توازن را در زیست‌سامانه برهم می‌زنند و برای برآوردن خواسته خود جهت فضای بیشتر (مسکن، مراکز خرید، فروشگاه‌ها و غیره) پناهگاه جانوران را خراب می‌کنند، بی آنکه به چگونگی تأثیر آن بر دیگر موجودات زنده بیندیشند. بازخورد واکنش منتقدان در وبگاه بازبینی جمعی راتن تومیتوز، این فیلم بر پایهٔ ۲۲۱ بررسی، با میانگین امتیاز ۸٫۶/۱۰، نرخ تأیید ۹۶٪ را دارد. اجماع منتقدان این وبگاه می‌گوید: «شهر اشباح یک افسانهٔ خیره‌کننده، مسحورکننده و به زیبایی ترسیم‌شده است که تماشاگران را نسبت به جهان پیرامونشان کمی کنجکاوتر و شیفته‌تر می‌کند». این وبگاه در سال ۲۰۲۵، فیلم را در رتبهٔ ۲۸ فهرست «۳۰۰ فیلم برتر تمام دوران‌ها» قرار داد. در متاکریتیک، این فیلم بر پایهٔ بررسی‌های ۴۱ منتقد، میانگین وزنی امتیاز ۹۶ از ۱۰۰ را به دست آورده که نشان‌دهندهٔ «تحسین همگانی» است. راجر ایبرت از شیکاگو سان-تایمز به فیلم چهار ستارهٔ کامل داد و از اثر و کارگردانی میازاکی تمجید کرد. ایبرت همچنین گفت که شهر اشباح یکی از «بهترین فیلم‌های سال» بود و آن را به فهرست «فیلم‌های بزرگ» خود اضافه کرد. میشل مقایسه‌ای مطلوب با کتاب آن‌سوی آینه اثر لوئیس کارول انجام داد و نوشت که «فیلم‌های میازاکی همان‌قدر که دربارهٔ خلق‌وخو هستند، به همان اندازه نیز دربارهٔ حال‌وهوا هستند» و «این احتمال که شخصیت‌های پویانمایی‌شده آن چیزی نباشند که به نظر می‌رسند — چه از نظر روحی و چه از نظر جسمی — تعلیق را افزایش می‌دهد». درک الی از ورایتی گفت که شهر اشباح «می‌تواند مورد پسند کودکان و بزرگسالان قرار گیرد» و پویانمایی و موسیقی آن را تحسین کرد. کنت توران از لس‌آنجلس تایمز کارگردانی میازاکی و صداپیشگی فیلم را ستود و گفت که این فیلم «محصول تخیلی پویا و بی‌باک است که آفریده‌هایش شبیه هیچ چیزی نیست که فرد پیش‌تر دیده باشد». جی بویار، منتقد اورلاندو سنتینل نیز کارگردانی میازاکی را تحسین کرد و گفت این فیلم «انتخابی بی‌نقص برای کودکی است که به خانه‌ای جدید نقل مکان کرده است». در سال ۲۰۰۴، مجلهٔ سینی‌فانتاستیک این فیلم را به عنوان یکی از «۱۰ پویانمایی ضروری» فهرست کرد. در سال ۲۰۰۵، شهر اشباح توسط آی‌جی‌ان به عنوان دوازدهمین فیلم پویانمایی برتر تمام دوران‌ها رتبه‌بندی شد. این فیلم همچنین نهمین فیلم دارای بالاترین امتیاز در تمام دوران‌ها در متاکریتیک است و بالاترین امتیاز را در میان فیلم‌های پویانمایی سنتی در این وبگاه دارد. این فیلم در سال ۲۰۱۰ در رتبهٔ دهم فهرست «۱۰۰ فیلم برتر سینمای جهان» در مجلهٔ امپایر قرار گرفت. در سال ۲۰۱۰، راتن تومیتوز آن را به عنوان سیزدهمین فیلم پویانمایی برتر این وبگاه رتبه‌بندی کرد، و در سال ۲۰۱۲، رتبهٔ هفدهم را به آن اختصاص داد. این فیلم در رتبهٔ ۴۶ فهرست «۱۰۰ فیلم برتر تمام دوران‌ها» در مجلهٔ تایم اوت قرار گرفت. در سال ۲۰۱۶، این فیلم در نظرسنجی بی‌بی‌سی به عنوان چهارمین فیلم برتر قرن بیست و یکم توسط ۱۷۷ منتقد فیلم از سراسر جهان انتخاب شد که آن را به بالاترین فیلم پویانمایی در این فهرست تبدیل کرد. در سال ۲۰۱۷، نیویورک تایمز آن را به عنوان دومین فیلم برتر قرن بیست و یکم تا به آن زمان رتبه‌بندی کرد. در سال ۲۰۲۱، انجمن نویسندگان آمریکا فیلم‌نامهٔ شهر اشباح را به عنوان شصت و هفتمین فیلم‌نامهٔ برتر قرن بیست و یکم تا به آن زمان رتبه‌بندی کرد. در سال ۲۰۲۲، این فیلم در رتبهٔ ۷۵ فهرست بهترین فیلم‌های مجلهٔ سایت اند ساند قرار گرفت و یکی از دو فیلم پویانمایی بود که به این فهرست راه یافتند (در کنار فیلم دیگر میازاکی یعنی همسایه من توتورو). در سال ۲۰۲۵، این فیلم در رتبهٔ ۹ فهرست نیویورک تایمز برای «۱۰۰ فیلم برتر قرن بیست و یکم» قرار گرفت. در ژوئیهٔ ۲۰۲۵، فیلم در رتبهٔ ۱۵ فهرست رولینگ استون برای «۱۰۰ فیلم برتر قرن بیست و یکم» قرار گرفت. هیروکی آزوما در کتاب خود با نام اوتاکو اشاره کرد: «بین سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۷، شکل‌ها و بازارهای اوتاکو به سرعت در ژاپن به جایگاه اجتماعی دست یافتند» و پیروزی میازاکی در جوایز آکادمی برای فیلم شهر اشباح را به عنوان یکی از نمونه‌های خود ذکر می‌کند. مجلهٔ وایس نیز شهر اشباح را بهترین فیلم پویانمایی تمام دوران‌ها اعلام کرد و نوشت که این فیلم «نشان داد پویانمایی چقدر می‌تواند نفس‌گیر، صمیمانه و جدی باشد»، چیزی که «پیکسار، دیزنی و دیگر پویانماهای جریان اصلی، پس از ۱۵ سال هنوز نتوانسته‌اند به معنای واقعی کلمه درک کنند». در سال ۲۰۱۶، بی‌بی‌سی این فیلم را در رتبهٔ چهارم فهرست ۱۰۰ فیلم برتر قرن بیست و یکم قرار داد. استیون اسپیلبرگ، کارگردان سینما، گفت که شهر اشباح شاید «بهتر از هر فیلم دیزنی» باشد که او تا به حال دیده است. رِینا دنیسون، استاد مطالعات فیلم، تلویزیون و رسانه، به مجلهٔ تایم گفت: «این فیلمی است که توسط یک استاد پویانمایی در اوج توانایی‌هایش ساخته شده و از آن دست آثاری است که کیفیت پویانمایی‌اش واقعاً آن را از هر چیز دیگری در پیرامونش متمایز می‌کند. در آن زمان هیچ‌کس دیگری فیلم‌هایی نمی‌ساخت که این‌طور به نظر برسند یا تا این حد خلاقانه باشند». این فیلم به عنوان اثرگذار بر فیلم‌های پویانمایی گوناگون دیزنی و پیکسار ذکر شده است. هارلی جسوپ، طراح تولید، گفت که او در ابتدا با تماشای شهر اشباح، از عناصر حس معنوی آن الهام گرفت تا آن‌ها را در فیلم کوکو به کار ببرد. کن و رایان فیرپو، همکاران نویسنده، این فیلم را به عنوان یکی از تأثیراتی عنوان کردند که به آن‌ها در کاوش «ایده‌های اخلاق و انسانیت» در فیلم جاودانگان کمک کرد. اهمیت تجاری و فرهنگی به نوشتهٔ مجلهٔ تایم، شهر اشباح «در زمانی اکران شد که پویانمایی به طور گسترده به عنوان گونه‌ای صرفاً برای کودکان تلقی می‌شد و تفاوت‌های فرهنگی اغلب به مانعی برای توزیع جهانی آثار پویانمایی تبدیل می‌شد» اما این فیلم «تصورات ازپیش‌شکل‌گرفته دربارهٔ این شکل از هنر را در هم شکست و همچنین ثابت کرد اثری که به زبان ژاپنی و با محوریت عناصر فرهنگ عامهٔ ژاپن ساخته شده، می‌تواند ارتباط عمیقی با مخاطبان در سراسر جهان برقرار کند». دنیسون تأکید کرد که جان لستر و دیزنی «با تبلیغات گسترده برای در نظر گرفته شدن این فیلم در جوایز آکادمی، به دیده شدن بیشتر شهر اشباح در آمریکا کمک کردند» و این موضوع را به عنوان یکی از دلایل برنده شدن جایزه اسکار بهترین فیلم پویانمایی دانست. جاناتان کلمنتس، نویسنده‌ای که آثار منتشرشده‌اش پیرامون فرهنگ شرق آسیا، انیمه و مجموعه‌های تلویزیونی ژاپنی است، تأکید کرد که برنده شدن این فیلم در اسکار «زنگ خطری برای بسیاری از فعالان حوزهٔ سینما بود که سال‌ها پویانمایی ژاپنی را نادیده می‌گرفتند». سوزان نیپیر، استاد مطالعات ژاپن در دانشگاه تافتس، موفقیت‌های شهر اشباح در مراسم‌های بزرگ جوایز غربی را «یک نیروی محرکهٔ بسیار بزرگ برای صنعت پویانمایی ژاپن» خواند. او در ادامه توضیح داد که پویانمایی‌ها در غرب اغلب به عنوان چیزهایی «بچه‌گانه، جلف و آثاری که نباید جدی گرفته شوند» دیده می‌شدند، اما پس از اینکه این فیلم جایزه آکادمی را به خانه برد، مردم کم‌کم پویانمایی را به عنوان «یک شکل هنری واقعی» دیدند. در سال ۲۰۲۴، بیلی آیلیش ترانهٔ «چیهیرو» را منتشر کرد که با الهام از این فیلم ساخته شده و نام آن برگرفته از شخصیت اصلی است. اقتباس تئاتری خبر ساخت یک اقتباس تئاتری از شهر اشباح در فوریهٔ ۲۰۲۱ با برنامه‌ریزی برای افتتاحیهٔ جهانی در توکیو در ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۲ اعلام شد. این نمایش توسط جان کایرد نوشته و کارگردانی شده و شرکت توهو با رضایت استودیو جیبلی، تهیه‌کنندگی آن را بر عهده دارد. | ## جمع‌بندی | در اوت ۲۰۲۳ اعلام شد که این اثر نخستین اجرای اروپایی خود را از آوریل ۲۰۲۴ در لندن کلسیم آغاز خواهد کرد، و بیشتر بازیگران نقش‌های خود را تکرار خواهند کرد.