موضوع مقاله: ویوین لی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ویوین لی | مقدمه: ویوین لی (زادهٔ ۵ نوامبر ۱۹۱۳ – درگذشتهٔ ۸ ژوئیهٔ ۱۹۶۷) بازیگر انگلیسی بود که دو بار، برای بازی در نقش اسکارلت اوهارا در بر بادرفته و در در نقش بلانش دو بوآ در اتوبوسی به‌نام هوس، برندهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن شد. | ## بخش 1: ویوین لی | بنیاد فیلم آمریکا او را به عنوان شانزدهمین زن افسانه بزرگ پرده سینما نامگذاری کرد. کودکی‌اش را در مدارس مذهبی گذراند و بعد از آن وارد آکادمی سلطنتی هنرهای دراماتیک شد و در رشته بازیگری درس خواند. او تحصیل در بازیگری را رها کرد، چراکه همسرش با کار او در تئاتر و ‌سینما مخالف بود، اما نام کوچک همسرش را به عنوان اسم هنری‌ برگزید تا خوش‌آهنگ‌تر باشد. نخستین بازی او در تئاتر «نقاب فضیلت» بود که در نقش فاحشه‌ای با چهره‌ای معصوم بازی کرد و توانایی‌اش را در بازی در نقش شخصیت‌هایی با ذات دوگانه به نمایش گذاشت. ۱۹۳۷ او برای نخستین بار در هملت، در نقش اوفلیا در برابر لارنس اولیویه قرار گرفت. در همین سال‌ها بود که عاشق اولیویه شد، عشقی که سرانجامش ازدواج و زندگی بیست ساله همراه با تنش و افتخار بود. به اعتقاد ریچارد استرلینگ، مورخ سینما، سه نقش نمادین، افسانه ویوین لی را ساخته است، اسکارلت اوهارا، بلانش دوبوآ و بانو اولیویه. به گفته مالی هسکل در کتاب «صادقانه بگم عزیزم»، عشق او به لارنس اولیویه، هم او را تعریف می‌کرد و هم تباه‌. در دهه پنجاه، با تشدید بیماری‌های روانی و جسمی ویوین، رابطه او با اولیویه نیز دچار تنش شد و سرانجام در ۱۹۶۰ جدا شدند. | ## بخش 2: ویوین لی | او پس‌از جدایی از اولیویه به بازی‌ در تئاتر ادامه داد، گرچه دیگر نتوانست موفقیت‌های گذشته را تکرار کند. ویوین لی، تا پیش از بازی در برباد رفته، بازیگری گم‌نام اما بااستعداد بود که با بازی در نقش اسکارلت اُوهارا، ستاره‌ شد. او کتاب بربادرفته را خوانده‌بود و وقتی شنید که می‌خواهند فیلمی بر اساس آن در هالی‌وود بسازند، شوهر و دخترش را رها کرد و با لارنس الیویه که برای بازی در بلندی‌های بادگیر راهی ایالات متحده بود، از لندن به لس‌آنجلس رفت. شباهت‌ ویوین لی که آن زمان ۲۵ سال داشت، به اسکارلت در رمان مارگارت میچل، قابل‌ انکار نبود؛ زنی با پوست سفید و چشمانی سبز که ترکیبی از لطافت و شهامت بود. او چهره‌ای زیبا و دل‌پذیر اما خویی سرکش و تکبری آزاردهنده داشت که او را به اسکارلت نزدیک می‌کرد. او با زیبایی جادویی و افسون‌گرانه‌اش، ستارگان بزرگی چون بِت دیویس، کاترین هپ‌بورن، جوآن کراوفورد و باربارا استانویک را که برای بازی در نقش اسکارلت، رقیب او بودند، پشت سر بگذارد و نقش را از آنِ خود کند. چرا که هرگز نمی‌دانی تماشاگران چه واکنشی نشان خواهند داد.» اگرچه بسیاری از مردم جهان، ویوین لی را با نقش‌های سینمایی‌اش به ویژه اسکارلت اوهارا می‌شناسند، او یکی از برجسته‌ترین زنان بازیگر تئاتر و از تئاتر سنتی قدرت‌مند انگلستان بود که در نمایش‌های شکسپیری لارنس اولیویه و کارگردان‌های بزرگ دیگر انگلیسی مانند جان گیلگاد و پیتر بروک بازی کرد و در کنار بازیگرانی چون چارلز لاتن، رکس هریسون، و رالف ریچاردسون بر صحنه تئاتر انگلستان، شکوه خیره‌کننده‌ای داشت. ویوین لی در بیش از ۴۰ نمایش بازی کرد که از آن‌ها می‌توان پوست دندان‌های ما نوشته تورنتون وایلدر، تیتوس اندرونیکوس، مکبث، هملت، کلئوپاترا، شب دوازدهم نوشته ویلیام شکسپیر و دکتر بر سر دوراهی نوشته جرج برنارد شاو را نام برد. آخرین حضور او در تئاتر، بازی در نمایش ایوانف اثر آنتون چخوف و به کارگردانی جان گیلگاد در لندن بود. | ## بخش 3: ویوین لی | از طرفی ویوین لی نیز تقریباً همان زمان نقش بلانش را بر روی صحنه تئاتر لندن اجرا می‌کرد و الیا کازان او را برای بازی در نقش بلانش دوبوآ برگزید. ویوین در این فیلم، نقش زنی را بازی می‌کرد که می‌خواست روح درهم‌شکسته‌اش را پشت نجابت ظاهری‌اش پنهان کند. شخصیت بلانش خیلی به شخصیت ویوین نزدیک بود و همان وجه دوگانه درونی او را بیان می‌کرد و اروتیسم و جنون تدریجی او را نشان می‌داد. زنانی که بحران سرمایه‌داری دهه ۴۰ آمریکا، زندگی آن‌ها را از هم گسیخته و جز نوستالژی رنگ‌پریده و مبهم شکوهی بی‌بنیاد که در چمدانی از لباس‌های فاخر بیدزده، جواهر بدلی، نامی اشرافی و بدهی‌های سنگین خلاصه می‌شد، چیزی برایشان نگذاشته بود، ویوین لی، این غرور کهنه و ازدست‌رفتۀ آریستوکراتیک را به بهترین شکل به‌نمایش گذاشت. بازی در این فیلم نیز باعث تشدید افسردگی ویوین شد و به گفته خودش او را دچار جنون کرد. جدال با بیماری و مرگ در دهه شصت، بیماری ویوین لی روزبه‌روز شدیدتر و باعث وقفه‌های طولانی میان فیلم‌ها و اجراهای تئاتری او شد. به‌علاوه ابتلاء به بیماری سل، دو بار سقط جنین، افسردگی، از دست دادن حافظه و شوک‌درمانی، لطمه زیادی به فعالیت حرفه‌ای او زد. افتخارات او دو اسکار بازیگری گرفت، یکی برای بازی در نقش اسکارلت اوهارا در بر باد رفته ساخته ویکتور فلمینگ، و دیگری برای بازی در نقش بلانش دو بوآ در اتوبوسی به نام هوس ساخته الیا کازان. بازیگری که سیلانی از زیبایی، معصومیت، اغواگری، و خودخواهی را یک جا در خود داشت و چون چشمه‌ای که ختی سنگ‌ریزه‌ای را هم در دل پنهان نمی‌دارد بر پرده سینما و صحنه تئاتر جاری می‌ساخت. | ## جمع‌بندی | کسی که جدا از نقش‌های جسورانه سینمایی‌اش، در نقش زنان برجسته دنیای نمایش و ادبیات چون آنا کارنینا، لیدی مکبث، اوفلیا و کلئوپاترا نیز ظاهر شد و خوب درخشید، اما فروغش زیر سایه سنگین همسر بازیگرش؛ سِر لارنس الیویه، در تئاتر کمتر دیده شد و بیشتر، نقش‌های سینمایی‌اش در یادها ماند.