موضوع مقاله: محمد رسول‌اف | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محمد رسول‌اف | مقدمه: محمد رسول‌اُف (زادهٔ ) فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده، کارگردان و زندانی سیاسی سابق ایرانی است. | ## بخش 1: محمد رسول‌اف | او فرزند یک زوج معلم است که کار معلمی را با آموزش خواندن و نوشتن به زندانی‌ها در زندان شیراز آغاز کردند. رسول‌اف فیلم‌سازی را با آثار کوتاه و تجربی آغاز کرد و سپس به دعوت رسول صدرعاملی با حضور در فیلم دختری با کفش‌های کتانی (۱۳۷۷) به عنوان دستیار کارگردان، وارد سینمای حرفه‌ای شد. او در ۲۹ سالگی، نخستین فیلم بلند خود را به نام گاگومان (۱۳۸۰) که مستندی داستانی بود به تهیه‌کنندگی هوشنگ نوراللهی ساخت. گاگومان، سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول از بیست‌ویکمین جشنوارهٔ فیلم فجر و تندیس بهترین فیلم مستند از ششمین جشن خانهٔ سینما را برای رسول‌اف به ارمغان آورد. نخستین ساختهٔ محمد رسول‌اف نشان از دغدغه‌های اجتماعی و نگاه ویژهٔ او به روابط انسانی و مشکلات موجود در جامعه داشت. رسول‌اف در فیلم‌های خود با نگاهی جستجوگر و لحنی جسورانه، به نقد ساختار قدرت و فرهنگ حاکم بر جامعه می‌پردازد. محمد رسول‌اف ده‌ها جایزه از جشنواره‌های بین‌المللی از جمله جایزهٔ بهترین کارگردانی از بخش نوعی نگاه و جایزهٔ منتقدان فرانسیس شاله برای به امید دیدار در سال ۲۰۱۱، جایزهٔ فدراسیون بین‌المللی منتقدان فیلم برای دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند در سال ۲۰۱۳، جایزهٔ بهترین فیلم بخش نوعی نگاه جشنوارهٔ فیلم کن برای فیلم لِرد در سال ۲۰۱۷، جایزه بهترین فیلم از هفتادمین دوره جشنواره فیلم برلین برای شیطان وجود ندارد در سال ۲۰۲۰ را به‌دست آورده است. با وجود موفقیت‌ها و ستایش‌های جهانی، هیچ‌یک از فیلم‌های او مجوز نمایش عمومی در ایران را ندارند. در هشتادودومین جشنواره فیلم ونیز به عنوان یکی از اعضای هیئت داوران بخش اصلی جشنواره حضور دارد. محرومیت و محکومیت قضایی محمد رسول‌اف همواره در طول فعالیت حرفه‌ای خود از سوی نهادهای امنیتی نظام جمهوری اسلامی تحت فشار قرار گرفته و بارها به دلایل مختلف به دادگاه فراخوانده شده است. | ## بخش 2: محمد رسول‌اف | در پی رویدادهای رخ داده پس از انتخابات سال ۱۳۸۸، محمد رسول‌اُف و جعفر پناهی در حال ساخت فیلمی بودند که به همراه کلیهٔ عوامل حاضر در محل فیلم‌برداری بازداشت شدند. رسول‌اف پس از محاکمه در آذر ۱۳۸۹ به شش سال زندان (پنج سال حبس به اتهام اجتماع و تبانی به منظور اقدام علیه امنیت ملی و یک سال حبس به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام) محکوم شد. در دادگاه تجدید نظر، از اتهامِ اقدام علیه امنیت ملی تبرئه شد و حکمِ زندان او به یک‌سال کاهش پیدا کرد. در سال ۱۳۹۰ ممنوعیت خروج محمد رسول‌اف از ایران، به دلیل نمایش فیلم به امید دیدار در شصت و چهارمین جشنوارهٔ فیلم کن لغو شد. اما او موفق به حضور در این رویداد نشد.«به امید دیدار» در جشنواره کن ۶۴ به نمایش درآمد روزنامه شرق - شماره ۱۲۴۹ پس از نمایش فیلم دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند در شصت و ششمین جشنوارهٔ فیلم کن، بار دیگر در شهریور ۱۳۹۲ گذرنامه و وسایل شخصی رسول‌اف در فرودگاه تهران ضبط و پس از یک سال به وی بازگردانده شد. پس از دو سال، تلاش محمد رسول‌اف موفق به دریافت پروانه ساخت از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شد و فیلم لِرد را در زمستان ۱۳۹۴ مقابل دوربین برد. سی‌وپنجمین جشنوارهٔ فیلم فجر حاضر به نمایش این فیلم نشد ولی به بخش رقابتی نوعی نگاه در هفتادمین جشنوارهٔ فیلم کن راه یافت و موفق به کسب جایزهٔ بهترین فیلم شد. پس از آن با ورود رسول‌اف به ایران در ۲۵ شهریور ۱۳۹۶ دوباره گذرنامه و لوازم شخصی او توسط سازمان اطلاعات سپاه در فرودگاه ضبط و خود به دادگاه انقلاب احضار شد. نزدیک به دو سال بعد در ۲۶ تیر ۱۳۹۸ رای محکومیت یک سال زندان از دادگاه بدوی همراه با دو سال ممنوعیت خروج از کشور و محرومیت از فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام به او ابلاغ شد. در پی تأیید حکم در دادگاه تجدید نظر در اسفند ۱۳۹۸ و به فاصله کوتاهی از کسب خرس طلایی بهترین فیلم جشنواره برلین، محمد رسول‌اف برای اجرای حکم زندان فراخوانده شد. | ## بخش 3: محمد رسول‌اف | برلیناله، جشنواره کن، جشنواره بین‌المللی فیلم مستند آمستردام، جشنواره روتردام، آکادمی فیلم اروپا، آکادمی فیلم آلمان و بسیاری دیگر از مجامع هنری با انتقاد از عملکرد حکومت ایران، از محمد رسول‌اف حمایت و نسبت به وضعیت او ابراز نگرانی کردند. با پیگیری وکلا و به دنبال دنیاگیری کووید-۱۹ در ایران، حکم زندان او در آن مقطع اجرا نشد. بازداشت به دلیل انتشار بیانیه تفنگت را زمین بگذار در ۱۷ تیر ۱۴۰۱ محمد رسول‌اف و مصطفی آل‌احمد بازداشت شدند. علت بازداشت این دو کارگردان انتشار بیانیه سینماگران با عنوان «تفنگت را زمین بگذار»، در جریان اعتراض‌های مردمی پس از فروریختن ساختمان متروپل آبادان عنوان شد. رسول‌اف پس از چند هفته بازجویی و زندان در سلول انفرادی، برای اجرای حکم‌های پیشین به بند عمومی زندان اوین منتقل شد و پس از تحمل حدود هفت ماه زندان در ۲۳ بهمن ۱۴۰۱ آزاد شد. واکنش‌ها سازمان حقوق بشر ایران بازداشت محمد رسول‌اف و مصطفی آل‌احمد، را نقض فاحش آزادی بیان و آزادی‌های اساسی شهروندان اعلام کرد و خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط آن‌ها شد. ده‌ها نفر از اهالی سینما و هنرمندان ایرانی در بیانیه‌ای خواستار آزادی فوری و بی‌قید و شرط محمد رسول‌اف و مصطفی آل احمد شدند. ما نیز امنیت می‌خواهیم.» محکوم شدن به زندان چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ اعلام شد که محمد رسول‌اف به تحمل هشت سال زندان (۵سال قابل اجرا)، شلاق، جزای نقدی، و ضبط اموال محکوم شده است. این حکم توسط شعبهٔ ۲۹ دادگاه انقلاب اسلامی تهران صادر و در شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر تهران تأیید شد. خروج از ایران او که ممنوع‌الخروج و به هشت سال زندان محکوم شده بود با انتشار ویدیویی از لحظه خروج خود از مرزِ زمینی ایران گفت از این پس ساکن ایران فرهنگی است. | ## جمع‌بندی | او با اشاره به توقیف گذرنامه خود برای چندمین بار و تفتیش مأموران امنیتی از خانه‌اش نوشت: فیلم‌شناسی +سالعنوانسمتتوضیحاتکارگرداننویسندهتهیه‌کننده۱۴۰۳دانه‌ی انجیر معابدبازیگران زن بدون حجاب۱۴۰۰جنایت عمدیفیلم مستند روایی۱۳۹۸شیطان وجود ندارد۱۳۹۸هاچ‌بک قرمزنویسندهٔ همکار: اشکان نجفی۱۳۹۸مادر-پسر۱۳۹۵لِرد۱۳۹۲دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند۱۳۹۰به امید دیدار۱۳۸۸گشر۱۳۸۸کشتزارهای سپید۱۳۸۶باد دَبورفیلم مستند۱۳۸۳جزیره آهنی۱۳۸۰گاگومانفیلم مستند داستانی جوایز جایزه ویژه بهترین فیلمنامه برای دانه‌ی انجیر معابد از هفتاد وهفتمین دوره جشنواره کن - ۲۰۲۴ جایزه بهترین فیلم به انتخاب تماشاگران چهل و چهارمین دوره جشنواره سائو پائولو (موسترا) برزیل برای شیطان وجود ندارد در سال ۲۰۲۰ جایزه منتقدان شصت و پنجمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم وایادولید اسپانیا برای شیطان وجود ندارد در سال ۲۰۲۰ برترین جایزه فیلم سیدنی به ارزش ۶۰ هزار دلار استرالیا (۴۴ هزار دلار آمریکا) برای کارگردانی شیطان وجود ندارد در سال ۱۴۰۰ جایزه بزرگ جشنواره مونتکلیر آمریکا برای فیلم شیطان وجود ندارد در سال ۲۰۲۰ متن صفحه.