موضوع مقاله: کومیتاس وارداپت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کومیتاس وارداپت | مقدمه: کومیتاس وارداپت (۸ اکتبر ۱۸۶۹ - ۲۲ اکتبر ۱۹۳۵) روحانی، نظریه‌پرداز موسیقی، آهنگ‌ساز، رهبر ارکستر، نوازنده (موزیکولوژی، کاپل‌مایستر)، استاد علوم تربیتی و غیره ویژگی‌هایی که می‌توان با آنان یکی از بزرگان فرهنگ ارمنی، کومیتاس را ترسیم کرد. | ## بخش 1: کومیتاس وارداپت | در سال ۱۹۱۵ میلادی در اوج شهرت و خلاقیت هنری توسط امپراتوری عثمانی دستگیر و تبعید شد، از نسل‌کشی ارامنه نجات یافت، ولی دیگر هرگز نتوانست به زندگی عادی بازگردد و باقی‌مانده عمرش را در آسایشگاه روانی سپری کرد. یکسال داشت که مادرش را از دست داد و در یازده سالگی پدرش را، او را به یتیم خانه سپردند، صدای خوشی داشت و در یتیم خانه بچه‌ها را سر گرم می‌کرد. به سبب صدای خوش وارد کلیسا شد و به واسطه استاد موسیقی اش پس از مدتی او را به برلین فرستادند. در دانشگاه سلطنتی فریدریش ویلهلم مورنائو تحصیل موسیقی پرداخت، غیر از رشته موسیقی به مطالعه روانشناسی و فلسفه نیز همت گمارد. سرانجام در سال ۱۸۹۹ به واغارشاپات (اچمیادزین) مقر کلیسای ارمنی در ارمنستان بازگشت. کومیتاس را بیش از همه به عنوان کسی که موسیقی مردم مناطق روستایی ارمنستان را گردآوری کرده و از نابودی نجات داده است می‌شناسند، او شعر و موسیقی بیش از ۴۰۰۰ ترانه را جمع‌آوری کرد، که بخشی از آن منتشر شده‌است. کنسرتهای بی‌شماری در شهرای مختلف اروپا مخصوصاً در برلین و پاریس اجرا کرد؛ که همواره با استقبال تماشاگران و تحسین موسیقی دانان رو به رو می‌شد. علاوه بر این در مراکز فرهنگی شهرهایی چون تفلیس، باکو، و قاهره نیز کنسرت‌هایی داشت. انعکاس اخبار ارزیابی هنرمندان و موسیقی دانان در آن زمان حاکی از موفقیت توصیف ناپذیر کومیتاس در عرصه جهانی است. و سرانجام نسل‌کشی ارمنی‌ها ۲۴ آوریل ۱۹۱۵ تبعید کومیتاس نیز جزئی از برنامه نابودی بیش از ۲۰۰ تن از روشنفکران و نویسندگان ارمنی استانبول بود. هر چند از این کشتار سبعانه جان سالم به در برد اما جراحات روحی عمیق این فاجعه هولناک هرگز التیام نیافت، و به تبع آن سلامتی روانی اش را از دست داد. وی باقی‌مانده عمر خود را تا زمان مرگش یعنی سال ۱۹۳۵ در آسایشگاه روانی در پاریس سپری کرد. در سال ۱۹۳۶ پیکر کومیتاس به ایروان منتقل و در کنار مزار بزرگان فرهنگ ارمنی، :پانتئون کومیتاس به خاک سپرده شد. | ## بخش 2: کومیتاس وارداپت | رسالت والای کومیتاس این بود که به جهان و جهانیان نشان دهد که ارمنیان دارای فرهنگ و هویت خاص و ویژه خود هستند و در این بین موسیقی ارمنی دارای ریشه‌های اصیل ارمنی نشات گرفته از سرزمین ارمنستان است. کومیتاس در مجمع بین‌المللی موسیقی در یکی از این کنسرت‌های او، که در پاریس ترتیب یافت، شخصیت‌های معروفی حضور داشتند مانند مدیر اپرای گراند، موسیقیدان و نویسندهٔ مشهور رومن رولان، کلود دبوسی، لویی لالوا، پل کیون، بورکو تیوکادرن و چهره‌های هنری و ادبی سرشناس دیگر. در ۱۸۹۹، پروفسور اسکار فلایشر (مجمع موسیقی بین‌المللی) را، که اعضای مؤسس آن بیست نفر بودند و کومیتاس یکی از آن‌ها بود، تأسیس کرد. به مرور زمان این مجمع تبدیل به کنگره‌ای بین‌المللی شد که یکی از این کنگره‌ها در ۱۹۱۴ در پاریس با شرکت چهارصد نفر برگزارشد. در همان سال، از خاورمیانه فقط از کومیتاس دعوت به عمل آمد که برای ایراد سخنرانی در آن کنگره شرکت کند، سخنرانی کومیتاس از دو بخش تشکیل شده بود: - موسیقی روستایی ارمنی. موضوع سخنرانی چنان مورد توجه اعضای کنگره واقع شد که آن‌ها خواستار سخنرانی دیگری از وی شدند. سخنرانی فوق آخرین سخنرانی کومیتاس بود زیرا یک سال بعد یعنی در ۲۴ آوریل ۱۹۱۵ زمانی که از عمر او فقط ۴۶ سال می‌گذشت همراه با دویست تن از روشنفکران ارمنی دستگیر و به کشتارگاه ترکان عثمانی فرستاده شد. هر چند کومیتاس به وساطت سفیران کشورهای اتریش، ایتالیا، سوییس، آمریکا و بلغارستان، که او را از قبل می‌شناختند، از قتلگاه بازگردانده شد ولی روح حساس او پس از مشاهدهٔ صحنه‌های فجیع کشتار تعادل خود را برای همیشه از دست داد و او را تبدیل به کالبدی بی جان نمود. آلیوش ملیشار موسیقی دان و رهبر ارکستر آلمانی هم که در جمع حضور داشت افزود: کومیتاس سخنرانی دیگری برای اعضای (مجمع بین‌المللی موسیقی) شعبهٔ وین ایراد کرد که همچون سخنرانی قبل همراه با اجرای موسیقی بود. در خاتمه، پروفسور موسیقی و دبیر (مجمع بین‌المللی موسیقی)، ماکس زایفرد، چنین اظهار نظر کرد: در سدهٔ گذشته، وین پایتخت جهان موسیقی محسوب می‌شد. طبیعتاً، این شهر اساتید بسیاری را دیده بود ولی کومیتاس گویا با دیگران فرق داشت چرا که نبوغ او چشمگیر بود. ویلن اگون، استاد موسیقی در دانشگاه وین، دربارهٔ او گفته‌است: توماس هرمان، استاد موسیقی، نیز دربارهٔ او گفته‌است: او در ارمنستان پیش از عظیمت به برلن به جرگهٔ روحانیون پیوسته بود و توجه خاصی نسبت به موسیقی مذهبی داشت. او توانست با جمع‌آوری بسیاری از نمونه‌های آوازهای مذهبی چه به صورت شفاهی، که در کلیساهای دور افتادهٔ ارمنستان اجرا می‌شد، و چه به صورت نت‌نویسی جدید ارمنی، ثبت شده بود، و پس از مطالعات زیاد بر روی این آوازها و بر اساس آن‌ها موسیقی پاتاراگ (به معنای نیایش)، موسیقی مذهبی مخصوص روز یکشنبه و اعیاد به معنی (قربانی بدون خون) را بنویسد. | ## بخش 3: کومیتاس وارداپت | کومیتاس قطعاتی از پاتاراگ را در اکثر کنسرت‌های خود می‌گنجاند شاید تحت تأثیر این نوع تفکر بود که، در پایان یکی از اجراها در کلیسای ارامنهٔ شهر وین پ. پس از اینکه او جلوی کومیتاس قرار گرفت زانو زد، انتهای فراجه (لباس مذهبی) او را گرفت و به لب‌هایش فشرد و با صدای بلند گفت: و در حالی که نفس‌های حضار بند آمده بود به طرف جمعیت برگشت و گفت: حضور کومیتاس در پاریس و سبک منحصر به فرد او توجه محافل علمی موسیقی را به خود جلب کرد. آرمدی کاستو، رئیس انجمن موسیقی دانان فرانسه، چنین اظهار عقیده کرد: لویی لالوا، استاد موسیقی دانشگاه سوربن، را به چنین اظهارنظری واداشته‌اند: چکیده‌ای از افکار کومیتاس من باید به هدف اصلی خود برسم. در تصنیف آوازهای ارمنی نخست باید شرایط تاریخی، طبیعی و ملی را شناخت، به ساختار آوازها، معنی کلمات، به سبک و روح آن پی برد. موسیقی اولیه ما ساده بوده، بدون آلایش و فقط از چند صوت تشکیل یافته‌است، ولی به مرور زمان ملودی‌های موسیقی لطیف تر گشته و عمق و وسعت بیشتری یافته‌اند. به نظر من ساز فلوت پایه موسیقی است و دارای خصوصیاتی است که سازهای ملل دیگر ندارند. اصوات آن از همه بیشتر به قلب انسان نزدیک تر است و قادر است صادقانه تمام احساسات او را منعکس کند. فقط آن دسته از آوازها را می‌توان ملی محسوب کرد که ملت آن را با غریزه خود و بدون تأخیر خلق می‌کند. خصوصیات این نوع آوازها به قدری مشهود است که هرگز نمی‌توان با آوازهای اقوام نزدیک اشتباه کرد. روستایی فرزند خلف طبیعت است و آن را با تمام وجود حس می‌کند به همین دلیل در آثار روستاییان این طبیعت است که سخن می‌گوید. تمام فکر و ذکر من این است که شاگردانی تربیت کنم که جذب مدارس شوند و موسیقی ملت خود را مطالعه کنند و روح آن را اشاعه دهند. موسیقی نیز همچو زبان قوانین، صرف و نحو و دستور زبان خودش را دارد که از موسیقی ملل دیگر متفاوت است. آقایان معلمان و خواهران به مسئله تعلیم و تربیت با احتیاط و خداشناسانه نزدیک شوید زیرا معلمی شغل پر مسئولیتی است. | ## جمع‌بندی | شما وظیفهٔ تربیت نسلی را دارید که در آینده افراد ملت را تشکیل می‌دهند چنانچه روش شما اشتباه باشد در نهایت ملت را نابود خواهید کرد.