موضوع مقاله: دیلیپ کومار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دیلیپ کومار | مقدمه: دیلیپ کومار (با نام تولد محمد یوسف خان؛ زاده در پیشاور – درگذشته در بمبئی) بازیگر و تهیه‌کننده فیلم هندی بود که بیشتر به خاطر کار در بالیوود شناخته می‌شد. | ## بخش 1: دیلیپ کومار | کومار نخستین بار به عنوان بازیگر در فیلم جوار باتا (۱۹۴۴)، تولید شده توسط بمبئی تاکیز حضور داشت. او به خاطر بازی در فیلم‌های رمانتیک سبک (۱۹۴۹)، غرور (۱۹۵۲)، درام اجتماعی لکه‌دار (۱۹۵۲)، درام دیوداس (۱۹۵۵)، کمیک آزاد (۱۹۵۵)، حماسی تاریخی مغول اعظم (۱۹۶۰)، درام جنایی گنگا و جمنا (۱۹۶۱) و کمدی رام و شام (۱۹۶۷) شناخته می‌شود. او یکی از دوازده فرزند لاله غلام سرورعلی خان (۱۸۹۰–۱۹۵۰) و همسرش عایشه بیگم (۱۸۹۷–۱۹۴۸) بود. خان در مدرسه بارنز در دولالی (اکنون در ماهاراشترا)، جایی که پدرش باغ‌های میوه داشت، تحصیل کرد. او در همان محله‌ای در پیشاور بزرگ شد که راج کاپور، دوست دوران کودکی‌اش، و بعداً همکارش در صنعت فیلمسازی بود. در سال ۱۹۴۰، او به پونا نقل مکان کرد و یک مغازه عرضه میوه خشک و یک غذاخوری کوچک راه اندازی کرد. علیرغم اینکه خانواده دیلیپ کومار اصالتاً اهل پیشاور بودند، اما تصمیم گرفتند پس از تجزیه هند در سال ۱۹۴۷ در بمبئی بمانند. خان هرگز با نام اصلی خود بازی نکرد و در سال ۱۹۴۴ در فیلم جوار باتا با نام هنری دیلیپ کومار به ایفای نقش پرداخت. در زندگی‌نامه خود، دیلیپ کومار: جوهر و سایه، او نوشت که این نام پیشنهادی از طرف دویکا رانی بود که یکی از تهیه‌کنندگان فیلم جوار باتا بود. در مصاحبه‌ای در سال ۱۹۷۰، او گفت که این نام را به دلیل ترس از پدرش انتخاب کرد، پدری که هرگز حرفه بازیگری او را به دلیل نظر منفی مردم نسبت به بازیگران قبول نکرد. نویسندهٔ هندی باگواتی چاران وارما سه نام را به او پیشنهاد داد: واسودِو، جهانگیر و دیلیپ کومار. اوج‌گیری او پس از جوار باتا او در دو فیلم دیگر بازی کرد تا نوبت به فیلم جاگنو (۱۹۴۷) رسید. اما رکورد فیلم انداز در همان سال توسط فیلم باران راج کاپور که نرگس هم در آن حضور داشت زده شد. فروش بالا دیلیپ کومار در دهه‌های پسین نیز به بازیگری ادامه داد و بسیاری از کارهایش جزء آثار پرفروش بالیوود شدند. | ## بخش 2: دیلیپ کومار | از جمله فیلم‌های غرور (۱۹۵۲)، دیوداس (۱۹۵۵)، آزاد (۱۹۵۵)، مغول اعظم (۱۹۶۰)، قانون (۱۹۸۲)، کارما (۱۹۸۶) که هر کدام جزء پرفروش‌ترین فیلم‌های صنعت سینمای هند هستند. پایان بازیگری در سال ۱۹۷۶ بازیگری را موقتاً کنار گذاشت و برای ۵ سال از دنیای سینما دور شد. وی تقریباً در همین سال‌ها یعنی از سال ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۰ دارای دو همسر بود که پس از فاش شدن موضوع برای مخدوش نشدن وجهه‌اش همسر دومش را طلاق داد. در این ایام با وجود کهنسالی در فیلم‌های پرفروشی مانند قانون، کارما و سوداگر بازی کرد. سرانجام در سال ۱۹۹۸ فیلم قلعه را بازی کرد و پس از ۵۵ سال کار هنری درخشان رسماً بازنشستگی خود را اعلام کرد. رکورددار فیلم فیر دیلیپ کومار نخستین بازیگر برندهٔ جایزه بهترین بازیگر (مرد) فیلم فیر است و با ۸ بار دریافت این جایزه در کنار شاهرخ خان رکورددار است. جشنوارهٔ فیلم فیر در نخستین بار برگزاری خود در سال ۱۹۵۳ دیلیپ کومار را برای بازی در فیلم لکه‌دار به عنوان بهترین بازیگر مرد سال برگزید و جایزه بهترین بازیگر زن به مینا کوماری برای بازی در فیلم بایجو دیوانه رسید. قبل از فیلمبرداری فیلم ترانه، آنها برای اولین بار سر ست فیلمبرداری فیلم «جوارباتا» که اولین فیلم کومار بود همدیگر را دیده بودند اما با هم صحبت نکرده بودند. بنا به گزارش در آخرین روزهای فیلمبرداری فیلم ترانه، مدهوبالا یک گل رز صورتی برای کومار فرستاد که او عشقش را پذیرفت و بعداً نامه ای نیز برای مدهوبالا نوشت. رابطهٔ آن دو به مدت ۷ سال ادامه داشت تا اینکه رابطه آنها به دلیل دعوای دیلیپ و پدر مدهوبالا (عطاء الله خان) به دلیل حمایت دیلیپ از بی آر چوپرا (کارگردان فیلم عصر جدید (فیلم ۱۹۵۷ در دعاوی حقوقی سر بازگرداندن پیش‌درآمد بازی در فیلم عصر جدید که بی آر چوپرا مبلغ را به عطاء الله خان پدر مدهوبالا داده بود به جدایی ختم شد. کومار بعداً در زندگی‌نامه خود بیان کرد: «آیا همانطور که روزنامه‌ها و مجلات در آن زمان گزارش می‌دادند، من عاشق مدهوبالا بودم؟ به عنوان پاسخی به این سوال که مکررا از من پرسیده می‌شود، باید اعتراف کنم که من هم جذب او شده بودم. او یک همبازی خوب و پرنشاط بود، ویژگی‌هایی را داشت که من در آن سن و سال امیدوار بودم بتوانم آن ویژگی را در یک زن پیدا کنم… او همانطور که قبلاً گفتم بسیار باهوش و با نشاط بود و می‌توانست نقاشی بکشد و خیلی زود بدون هیچی زحمتی من را از سکوت و خجالت بیرون آورد.» با این حال، کومار در بیوگرافی که از خود به اشتراک گذاشت عنوان کرد که برخلاف تصور رایج، پدر مدهوبالا (عطاالله خان)، مخالف پیوند آنها نبوده، اما درعوض می‌خواست این ازدواج را به یک سرمایه‌گذاری تجاری تبدیل کند که موفق نشد. در اواخر دهه ۱۹۵۰، ویجینتی مالا به وسیله شایعاتی که مجلات پخش می‌کردند به کومار مرتبط شد، کسی که در مقایسه با هر بازیگر زن دیگری با او بیشترین بازی را انجام داده‌است، که منجر به شیمی عالی آن در فیلم‌ها شد. | ## بخش 3: دیلیپ کومار | در حالی که کومار و ویجینتی مالا برای فیلمبرداری فیلم گنگا و جمنا (۱۹۶۱) کار می‌کردند، طبق گزارش‌ها، کومار رنگ لباس‌هایی را که ویجینتی مالا در هر صحنه می‌پوشید، انتخاب کرد. در سال ۱۹۶۶، کومار۴۴ ساله با بازیگر زن سایرا بانو که ۲۲ سال از او کوچکتر بود ازدواج کرد. ۱۴ سال بعد در ۱۹۸۰ خبر ازدواج دیلیپ کومار با زنی به نام اسماء رحمان که یک زن پاکستانی اهل حیدر آباد بود، پخش شد و معلوم شد که ۳ سال از ازدواج آن‌ها می‌گذرد. از این رو (و همچنین به دلیل ادامهٔ ارتباط اسماء با شوهر پیشینش) در میانهٔ سال ۱۹۸۰ ازدواج کومار با زن دومش به پایان رسید. او در زندگی‌نامه خود، «دیلیپ کومار: ماده و سایه» فاش کرد که درواقع بانو در سال ۱۹۷۲ باردار شده بود، اما در دوران بارداری دچار عوارضی شد که منجر به سقط جنین شد. در پی این امر، آنان با اعتقاد به خواست خداوند، دیگر اقدام به بچه دار شدن نکردند. کومار به زبان هندکو (زبان مادری خود) و همچنین اردو، هندی، پشتو، پنجابی، مراتی، انگلیسی، بنگالی، گجراتی، فارسی و لهجه‌های بوجپوری و آوادی مسلط بود. او همچنین از علاقه مندان بزرگ موسیقی بود و نحوه نواختن سیتار را برای بازی در یک فیلم آموخت. به بازی کریکت علاقه داشت و اغلب کریکت بازی می‌کرد ویک بار یک تیم کریکت را در مقابل راج کاپور در یک مسابقه دوستانه کریکت که برای خیریه برگزار شد، رهبری کرد. دیلیپ کومار و خانواده اش که در پیشاور و بمبئی بزرگ شدند، رابطه نزدیکی با خانواده کاپور داشتند. دو تن از برادران کوچک‌تر او به نام‌های اسلم خان (۱۹۳۲–۲۰۲۰) و احسان خان (۱۹۳۰–۲۰۲۰) پس از مثبت شدن آزمایش کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰ در عرض دو هفته درگذشتند. در اواخر ژوئن ۲۰۲۱ و در پی وقفه‌هایی که در تنفس دیلیپ کومار پیش می‌آمد به بیمارستانی غیر کوویدی منتقل شد. آمیتاب باچان بلافاصله با انتشار این خبر عکس مشترکی منتشر کرد و درگذشت اسطوره بازیگری را تسلیت گفت. | ## جمع‌بندی | وی نوشت: اگر زمانی تاریخ سینمای هند نوشته شود به ۲ دوره پیش از دیلیپ کومار و پس از آن تقسیم می‌شود.