aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: قلعه حیدرآباد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه حیدرآباد | مقدمه: قلعه حیدرآباد یا قلعه عیدو خان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در خاش، انتهای خیابان ۲۴ متری رودکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: قلعه حیدرآباد | قلعه حیدرآباد در جنوب شرق خاش از جمله آثار تاریخی باقی‌مانده از دوره متقدم اسلامی در این منطقه است. این قلعه در سال ۱۹۲۰ میلادی (۱۲۹۹ خورشیدی) از سوی شخصی بنام عیدو خان ریگی معروف به خان صاحب ساخته و تا سال ۱۳۰۷ هجری خورشیدی به عنوان محل سکونت همین شخص و خانواده اشی ایشان مورد بهره‌برداری قرار گرفت. همچنین از این قلعه به عنوان محل نگهداری آذوقه و مهمات نیروهای انگلیسی به سرپرستی ژنرال دایر استفاده شده‌است. | ## بخش 2: قلعه حیدرآباد | عمده مصالح به کار رفته در قلعه خشت خام و کاهگل است و دارای برج‌ها و طاق‌های هلالی زیبایی است که از سوی سازمان میراث فرهنگی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته‌است. نقشه اصلی قلعه حیدرآباد به صورت مستطیل بوده که با اضافه شدن چند اتاق و دیوار در قسمت جنوب شرقی آن نقشه به بنایی ذوزنقه‌ای شکل تبدیل شده‌است. در ساخت و تکمیل این بنا از تزئینات معماری خاصی بهره گرفته نشده تنها تزئینات کنگره‌ای شکل نیم دایره‌ای متمایل به بیضی و تیرکش‌های تعبیه شده در قسمت فوقانی حصار خارجی و تزئینات کادربندی اتاقک‌های نگهبانی بالای سر در ورودی‌ها و همچنین خشت چینی نیم دایره‌ای، قوس سردر ورودی اتاق ۸ ضلع غربی حیاط مرکزی بخش سوم قلعه و تزئینات کاربردی آن از عناصر تزئین معماری این اثر است. | ## بخش 3: قلعه حیدرآباد | نقشه اصلی قلعه حیدرآباد به صورت مستطیل بوده که با اضافه شدن چند اتاق و دیوار در قسمت جنوب شرقی آن نقشه به بنایی ذوزنقه‌ای شکل تبدیل شده‌است. | ## جمع‌بندی | در ساخت و تکمیل این بنا از تزئینات معماری خاصی بهره گرفته نشده تنها تزئینات کنگره‌ای شکل نیم دایره‌ای متمایل به بیضی و تیرکش‌های تعبیه شده در قسمت فوقانی حصار خارجی و تزئینات کادربندی اتاقک‌های نگهبانی بالای سر در ورودی‌ها و همچنین خشت چینی نیم دایره‌ای، قوس سردر ورودی اتاق ۸ ضلع غربی حیاط مرکزی بخش سوم قلعه و تزئینات کاربردی آن از عناصر تزئین معماری این اثر است.
موضوع مقاله: سنگ‌نگاره شتر سنگ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سنگ‌نگاره شتر سنگ | مقدمه: سنگ نگاره شتر سنگ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۸۰۰ متری جاده مشهد - شاندیز، بخش طرقبه، روستای دهنو، باغ بیلدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: سنگ‌نگاره شتر سنگ | اولین نکتهٔ جالبی در ارتباط با این سنگ نگاره‌ها، نوع سنگ‌ها (بوم‌های گرد) و رنگ آن‌ها (قهوه‌ای تیره) بود. | ## بخش 2: سنگ‌نگاره شتر سنگ | همهٔ نکات ذکر شده نشان از هوش و درایت هنرمندان حکاکی را دارد که از هزاران سال پیش با رویکرد لگاریم سنجی یا ریز فرسایش آشنایی داشته‌اند، این دانش نظری باعث شده تا آن‌ها خود را روبه بهترین جهت و مناسب‌ترین شیب خلق کنند تا از حدود یازده هزار سال قبل تا کنون این آثار هنری حفظ شوند. | ## بخش 3: سنگ‌نگاره شتر سنگ | ## جمع‌بندی | بر روی این سنگ نگاره باستانی نقش‌های بزکوهی، نقش‌های انسان، انسان‌های شیر سوار، نقش نمادها و دیگر جانداران موجود می‌باشند.
موضوع مقاله: آرامگاه سرداران مکری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه سرداران مکری | مقدمه: آرامگاه سرداران مکری یا آرامگاه سرداران بوکان بنای تاریخی در بوکان واقع در استان آذربایجان غربی است. | ## بخش 1: آرامگاه سرداران مکری | این بنا مربوط به دوره قاجار بوده و داخل پارک عمومی ملت این شهر واقع شده و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این اثر تاریخی در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور با عنوان «مقبره سردار بوکان» ثبت شده است. در این آرامگاه چندتن از نوادگان عزیزخان مکری سپهسالار و داماد میرزا محمد تقی‌خان فراهانی (امیر کبیر) و برخی از مشاهیر بوکان به خاک سپرده شده‌اند. | ## بخش 2: آرامگاه سرداران مکری | معماری گنبد سردار با معماری سنتی بنا شده است و با توجه به سبک معماری و نیز زندگی‌نامه سردار محمدحسین خان مکری مربوط به دوره قاجار است. مقبره بنایی مستطیل شکل به ابعاد تقریبی ۱۳ در ۱۵ متر و مساحت مقبره در حدود ۱۹۸ متر مربع بوده و دارای یک گنبد مرکزی ایوان دار که برای اجرای گوشه سازی گنبد از روش طاق بند استفاده و دارای دو دهلیز در طرفین می‌باشد. پلان گنبد خانه با الگوی چلیپا بنا شده و دارای شاه‌نشین است و مصالح بکار رفته در بنا در قسمت پی از سنگ لاشه به صورت تفلیسی و دیوارها و گنبد و طاق‌ها از آجر چهارگوش بوده و در ضلع جنوبی که ورودی بنا را تشکیل می‌دهد ایوانی با دو ستون سنگی قرار گرفته است که زیبایی خاص به مجموعه داده و با الگوی سه دری ساخته شده است. | ## بخش 3: آرامگاه سرداران مکری | از مهم‌ترین عناصر تزیینی این بنا آجرکاری به شیوه خفته راسته است که تمامی فضاها و عناصر در هماهنگی با یکدیگر قرار گرفته‌اند و تنها ناهماهنگی که این در بنا وجود دارد و می‌توان به آن اشاره کرد این است که فضای گنبدخانه دارای یک نورگیر وسیع در نمای اصلی بنا است که فاقد تقارن و تعادل در نما است. اسامی دفن شدگان خانوادهٔ سردار بوکان در این بنا، چهار تن از خانوادۀ سردار عزیزخان مُکری (معروف به سردار بوکان) دفن شده‌اند. اسامی آن‌ها به شرح زیر است: محمدحسین خان مکری (نوۀ عزیزخان سردار و فرزند سیف‌الدین خان مُکری) حسنی جهان خانم، دختر پاشاخان مکری همسر سیف الدین و مادر محمد حسین خان علی خان مکری، فرماندار و تنها فرزند پسر محمدحسین خان مکری کبری خانم، دختر محمدحسین خان مشاهیر همچنین چندین تن از مشاهیر و روحانیون سرشناس این منطقه، نیز در حیاط یا داخل گنبد در کنار خانوادۀ سردار، به خاک سپرده شده‌اند. | ## جمع‌بندی | اسامی آن‌ها به شرح زیر است: قاضی حسین مکری ملا محمد حسن ابن قزلجی عذرا خاتون قزلجی (فرزند ملاحسن) ملامحمد صادق حسن ابن قزلجی ملقب به قاضی کاکه حمه ملاسید جعفر حسینی (خلیفه شیخ حسام الدین) ملامحمدصادق قزلجی ملاعلی قزلجی خاتو نزاکت قاسمی هاجر خاتون هدایتی جعفر قزلجی مرمت در ۲۹ آبان ۱۴۰۴ رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بوکان از مرمت و ساماندهی آرامگاه سرداران مکری شامل سنگ‌فرش محوطه، ترمیم بخش‌های آسیب‌دیدۀ بنا، جدول‌کاری ورودی، سیم‌کشی و نورپردازی سقف خبر داد.کردپرس: مقبرۀ سرداران مکری در بوکان مرمت شد، نوشته‌شده در ۲۹ آبان ۱۴۰۴؛ بازدید در ۲۹ آبان ۱۴۰۴.
موضوع مقاله: بازار میدان قلعه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بازار میدان قلعه | مقدمه: بازار میدان قلعه مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: بازار میدان قلعه | از جمله قدیمی‌ترین و طولانی‌ترین بازارهای کرمان است و طول آن نزدیک به ۴۰۰ متر می‌باشد که در محله میدان قلعه قرار دارد. | ## بخش 2: بازار میدان قلعه | بازار میدان قلعه از خیابان امام روبروی بازار قلعه محمود شروع و به چهار سوق گنجعلی خان ختم می‌شود. | ## بخش 3: بازار میدان قلعه | به سبب نزدیکی به بازار شرقی _ غربی اهمیت آن از بازار قلعه محمود بیشتر است و رونق اقتصادی بیشتری دارد. | ## جمع‌بندی | در این بازار حرفه‌های لحاف‌دوزی، پشتی‌دوزی، قالی‌فروشی، خواروبار فروشی و عطاری به چشم می‌خورد و عناصری چون کاروانسرای هندوها، کاروانسرای حاج مهدی، کاروانسرای کوزه گران یا لحاف دوزها، دیوانخانه امام جمعه، تکیه سید رمضان و بالاخره تکیه میدان قلعه قرار دارند.
موضوع مقاله: کاروانسرای کوزه گران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کاروانسرای کوزه گران | مقدمه: کاروانسرای کوزه گران کرمان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بازارمیدان قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: کاروانسرای کوزه گران | این کاروانسرا با ۱۰ حجره در بازار میدان قلعه قرار دارد و از آنجا که لحاف دوزهای این بازار از کاروانسرای مذکور برای دوخت لحاف استفاده می‌کنند به کاروانسرای لحاف دوزها مشهور شده است. | ## بخش 2: کاروانسرای کوزه گران | این کاروانسرا از جمله کاروانسراهایی است که در دل بازار کرمان قرار گرفته مثل خیلی از کاروانسرای عصر قاجاریه دارای دو درب بزرگ بوده است که احتمالا یکی از درب‌ها مربوط به ورود کالا و خدمات به کاروانسرا بوده و به کوچه‌ای که به میدان اصلی بازار یعنی میدان قلعه منتهی می‌شود و درب دوم که به بازار متصل است جهت تردد به بازار طراحی شده است. | ## بخش 3: کاروانسرای کوزه گران | ## جمع‌بندی | در وسط این کاروانسرا حوضی قرار داشته که کاروانی‌ها جهت رفع خستگی دست و روی خود را می‌شستند.
موضوع مقاله: امامزاده چهارده تن درده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # امامزاده چهارده تن درده | مقدمه: امامزاده چهارده تن درده در مرکز روستای درده از توابع شهرستان فیروزکوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۸۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: امامزاده چهارده تن درده | بنای بقعه این امامزاده در ابتدا برجی سنگی بود که طی یکصد و پنجاه سال گذشته الحاقاتی داشته و در مجموع به امامزاده چهارده تن شهرت پیدا کرده است. بقعه اصلی همان برج سنگی است که دارای ۸ ضلع بوده و از بیرون دارای گنبد و رُک است. | ## بخش 2: امامزاده چهارده تن درده | بر روی هر یک از اضلاع هشتگانه داخلی طاقنماهایی تعبیه شده و بر بالای آن گنبد جناغی ایجاد کرده‌اند. در این بقعه ۱۴ قبر وجود دارد و بخشی از آن تا عمق ۲ متری حفاری و کاملا مضطرب شده است. | ## بخش 3: امامزاده چهارده تن درده | مصاح بنای اصلی سنگ لاشه، ملات گچ و ساروج و اندود آن گچی و اجزای ایوان و اتاق جنب آن از خشت خام و کاهگل است. اطراف بقعه تا شعاع ۱۰ متری زمین‌های وقفی وجود دارد که امکان محوطه سازی را نیز اطراف بقعه فراهم می‌سازد. | ## جمع‌بندی | سلب اعتماد مردم به بقعه امامزاده چهارده تن تا چندی پیش دارای حرمت و احترام فوق العاده‌ای نزد اهالی بوده و به همین دلیل جنب آن حسینیه‌ای هم جهت انجام آیین‌های عزاداری بنا شده بود، اما در کاوش‌های غیرمجاز در داخل بقعه چند صلیب به دست آمد و این امر باعث سلب اعتماد مردم به بقعه شد.
موضوع مقاله: غار قمری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # غار قمری | مقدمه: غار قَمَری یا اشکفت قمری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در خرم‌آباد، در جبهه شرقی کوه مشرف به گرداب سنگی واقع شده است. | ## بخش 1: غار قمری | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. غار قمری از غارهای آهکی دره خرم‌آباد و نخستین بار در سال ۱۳۴۴ توسط فرانک هول از دانشگاه رایس کاوش شده است. | ## بخش 2: غار قمری | در سال ۱۳۹۰ کاوش دیگری توسط بهروز بازگیر در این غار انجام شد که آثاری از دوره‌های پارینه سنگی و پیش از تاریخ طی آن یافت شد. یک برنامه پژوهشی جدید در راستای ثبت دره خرم‌آباد در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال ۱۴۰۳ در غار آغاز شده که تحت هدایت فریدون بیگلری از موزه ملی ایران و سونیا شیدرنگ از دانشگاه شهید بهشتی انجام می‌شود. | ## بخش 3: غار قمری | در کاوشهای جدید غار آثاری از دوره پارینه سنگی میانه شامل ابزارهای سنگی، استخوان‌های حیوانات شکارشده مانند بزکوهی و گوزن و بقایای اجاق آتش یافت شده که ه احتمال فراوان این آثار متعلق به انسان‌های نئاندرتال است. دهانه غار رو به جنوب شرق و مشرف به گرداب سنگی است و در سال ۱۴۰۳ برای حفاظت بیشتر این غار میراث فرهنگی و طبیعی دربی نرده ای در آن نصب شده است. | ## جمع‌بندی | کشفیات از چند کاوش انجام شده ابزارهای سنگی موسوم به موستری زاگرس مربوط به انسانهای نئاندرتال و همچنین استخوان حیوانات شکار شده مثل بزکوهی، گوزن و گاو وحشی و بقایا زغال و اجاق آتش کشف شده است.
موضوع مقاله: بند اخلمد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بند اخلمد | مقدمه: بند اخلمد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان چناران، روستای اخلمد واقع شده است. | ## بخش 1: بند اخلمد | بند اخلمد بر روی سنگ‌های آهکی دوران دوم زمین‌شناسی با مصالح سنگ، آجر و ملات ساروج ایجاد شده است و طول این بند تاریخی که با گذشت حدود ۷۰۰ سال از قدمت آن و فرسودگی بخش‌هایی از آن هنوز سالم و پابرجاست، ۲۲۵ متر و عرض آن در تاج ۱۱ متر و در بستر رودخانه ۱۳٫۵ متر و ارتفاع آن ۱۲ متر می‌باشد همچنین لازم است ذکر شود هرچند این سد در حال حاضر به دلیل پر شدن دریاچه پشت آن قابل استفاده نیست اما یکی از تفرجگاه‌های مردم مشهد و گردشگران به ویژه در فصل تابستان می‌باشد. | ## بخش 2: بند اخلمد | بند اخلمد که مربوط به دوره تیموریان است از جمله بناهای ساخته شده توسط سلطان حسین بایقرا آخرین پادشاه تیموری می‌باشد. | ## بخش 3: بند اخلمد | ## جمع‌بندی | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موضوع مقاله: آتشکده کرمان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آتشکده کرمان | مقدمه: آتشکده کرمان مربوط به دوره پهلوی اول است و در کرمان، خیابان زریسف، خیابان برزو آمیغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: آتشکده کرمان | در این بنا که تاریخ ساخت آن به سال ۱۳۰۳ خورشیدی می رسد، علاوه بر اتاق آتش،موزه مردم شناسی زرتشتیان، کتابخانه و همچنین سالن اجتماعات نیز وجود دارد. | ## بخش 2: آتشکده کرمان | آتش آتشکده کرمان در کتاب زرتشت و زرتشتیان تاریخچه این آتش چنین آمده است: «پس از استقرار حکومت ایلخانان در ایران، برخی از زرتشتیان و موبدان گوشه و کنار ایران که پس از حملات اولیه مغولان آواره شده بودند، به دهکده‌ای کوچک در کُنجِ شمال‌ِغربیِ یزد به نام «تُرک‌آباد» -که یک آتشکده کهنِ آناهید، هنوز در آن‌جا سالم و از گزند حوادثِ روزگار مصون مانده بود- کوچیدند و «آتش بهرام» خود را نیز در روستای مجاور که «شریف‌آباد» نام داشت، در خانه‌ای محقّر و آجری قرار دادند . | ## بخش 3: آتشکده کرمان | ## جمع‌بندی | این آتش مقدس که در زمان ساسانیان و به فرمان موبد ِموبدان "کرتیر" افروخته شده بود و در پرستشگاهی در استخر قرار داشت در گذر تمام این سال‌ها با کوشش زرتشتیان روشن مانده بود، از پیچ و خم روزگار گذشته و اینک در این مکان گمنام قرار گرفت.
موضوع مقاله: آرامگاه ابوعثمان سعید مغربی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه ابوعثمان سعید مغربی | مقدمه: آرامگاه سعید بن سلام مغربی مربوط به دوره پهلوی دوم در نیشابور، ۱۰۰ متری حاشیه بلوار جمهوری و راه‌آهن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: آرامگاه ابوعثمان سعید مغربی | مشخصات و وضعیت بنای تاریخی آرامگاه سعید بن سلام مغربی در منطقهٔ ده شیخ در حومهٔ شهر نیشابور واقع شده و گمان بر این است که نام این منطقه -که سابقاً یک روستا در این محل واقع بوده است- از شهرت سعید بن سلام مغربی برگرفته شده است. این آرامگاه در سال ۱۳۵۵ شمسی بازسازی شد ولی از تاریخ ساخت بنای اوّلیه یا بنای فعلی، اطّلاع دقیقی در دست نیست. پیش از بازسازی، برخی این بنا را به اشتباه مزار سردار معروف آرامگاه ابومسلم یا مقبرهٔ طفلان مسلم قلمداد می‌کردند که پس از بازسازی و کاوش، این نظر مردود تلقّی شد. بنا بر شواهد تاریخی و کتیبه‌ها این آرامگاه و قبر اصلی آن مربوط به سعید بن سلام مغربی است. در جوار این آرامگاه، ابوعثمان حیری (رازی) و حاج محمود گنجی نیشابوری حکمت علی (از مشایخ سلسله نعمت‌اللهی سلطان علیشاهی گنابادی نیز مدفون هستند. مشخصات آرامگاه شیخ ابوعثمان مغربی این آرامگاه شامل چهار حجره در چهار جهت، نمای گنبدخانه چلیپایی شکل و اتاق‌های مجاور مربع شکل است. | ## بخش 2: آرامگاه ابوعثمان سعید مغربی | در حال حاضر این مکان زیارتگاه و محل برگزاری مجالس دراویش سلسله نعمت‌اللهی سلطان علیشاهی گنابادی (مجالس صبح جمعه) در شهر نیشابور است. با توجه به سازه‌های دوران تیموری و نمونه‌های مشابه آن در ایران می‌توان بنای آن را به دوران تیموری نسبت داد که بعدها به کاشی‌کاری هفت رنگ مزین شده است و با توجّه به نوع رنگ کاشی‌کاری داخلی آن به اواخر قاجاریه و اوایل پهلوی برمی‌گردد؛ و کاشی کاری‌های بیرونی نیز مربوط به دوره پهلوی دوم است. داخل بنا با گچ‌کاری ساده‌ای پوشیده شده است و کف آن هم با قالی‌هایی اهدایی صوفیان مفروش شده است. معماری آرامگاه مغربی در منطقهٔ «ده شیخ» در حومه شهر نیشابور قرار دارد و دلیل این نام منطقه این است که سابقاً یک روستا در این محل قرار داشته که به خاطر شهرت سعید ابن سلام مغربی به آن ده شیخ خوانده شده است. بعد از بازسازی شدن آرامگاه ابوعثمان سعید مغربی آن را با آرامگاه ابومسلم با مقبرهٔ طفلان مسلم اشتباه می‌کنند. با توجه به نوع و سبک معماری دوران تیموری و نمونه‌های مشابه ساره درایران از آن دوره، آرامگاه را به دوران تیموری نسبت داده‌اند. | ## بخش 3: آرامگاه ابوعثمان سعید مغربی | برخی این کاشی کاری‌ها به اواخز دوران قاجار و اوایل دوران پهلوی اول مربوط است و برخی دیگر به دوران پهلوی دوم مربوط می‌باشد. فضای داخلی بنا را با گچ کاری ساده ای تزئین شده است و کف ساختمان را با قالی‌های اهدایی صوفیان فرش شده است. آرامگاه ابوعثمان سعید در سال ۱۳۵۵ شمسی به دستور حاج سلطان تابنده رضاعلی شاه و به هزینه آقایان حاج عبدالله مظلوم، غلامحسین بدیعی، جلال الدین داودی در ماه محرم مرمت و بازسازی شد. بازسازی و تجدید بنا چنان‌که در کاشی کاری موجود در بنا اشاره شده و تصویر آن در ذیل آمده است این بنا در سال ۱۳۵۵ شمسی به امر مرحوم حاج سلطانحسین تابنده رضاعلیشاه، قطب وقت سلسله نعمت‌اللهی سلطانعلیشاهی گنابادی مرمت گردید. | ## جمع‌بندی | مرمت و تجدید بنای مزار، به هزینهٔ آقایان حاج عبدالله مظلوم، غلامحسین بدیعی، جلال الدین داودی و به سعی حاج حسن کارگر در ماه محرم ۱۳۹۷ قمری برابر دی ماه ۱۳۵۵ شمسی انجام پذیرفته است.
موضوع مقاله: محوطه گورگوری بن کشکه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محوطه گورگوری بن کشکه | مقدمه: محوطه گورگوری بن کشکه مربوط به دوره ساسانیان -قرون اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش معمولان، روستای بن کشکه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: محوطه گورگوری بن کشکه | این محوطه در ۵ کیلومتری شهرستان معمولان و ۵۵کیلومتری شهرستان خرم آباد واقع شده‌است از دیکر جاهای این مجموعه می‌توان به قبرستانی که در ان واقع است اشاره کرد این قبر ستان هم مال زمان‌های خیلی قدیم است این محوطه از یک طرف به روستای بن کشکه و از طرف دیگر به رودخانهٔ کشکان ارتباط دارداین روستا یکی اززیباترین روستاهای استان لرستان به‌شمار می‌رود.آبشار زیبای <آب تاف> در شمال غربی روستا صحنه‌ای چشم‌نواز به طبیعت روستا داده است.قرار گرفتن در کنار رشته کوه‌های زاگرس، وجود درختان بلوط و رود خانهٔ خاطره انگیز کشکان رود در جنوب روستا منظره‌ای شگفت انگیز را برای دوستاران طبیعت به نمایش گذاشته است .وجود دشت‌های پر از گل‌های رنگارنگ بخصوص شقایق‌های سرخ و لاله‌های وحشی در اطراف روستا چشم هر بیننده‌ای را معطوف دیدن این نقاشی بی بدیل می‌کند.مردمان روستا، پر کار، بشاش، شاداب و مهمان نوازاند. و اما علت نام گذاری این روستا به بن کشکه، همانطور که قبلاً نیز بیان شده‌است این سرزمین در دوران ساسانیان محل زندگی و سکونت بوده‌است ولی در برهه‌ای از زمان به دلایل نا مشخصی ساکنان این دیار به خاطر عواملی همچون کمبود غذا، جنگ، نامناسب بودن شرایط زندگی و یا عواملی همچون زلزله مجبور به ترک این سرزمین شده‌اند. | ## بخش 2: محوطه گورگوری بن کشکه | ولی مردمانی عشایر از همین سامان در سال‌های 1249تا1250 هجری شمسی مبادرت به ساخت خانه‌های کپری وتشکیل زندگی یکجا نشینی می‌کنند. ولذا در طول سالیان متمادی و با پیشرفت امکانات و افزایش جمعیت روستا به شکل امروزی تبدیل و توسعه می یابد. | ## بخش 3: محوطه گورگوری بن کشکه | ## جمع‌بندی | بزرگان و موسسان روستا به دلیل برجای ماندن آثار زیادی از ساختمان‌های این محوطه و با بهره‌گیری از ادبیات کهن پارسی، اسم کوشک را برایش انتخاب کرده و در طول سالیان به بن کشکه یا روستایی که اساس و پایه آن کوشک(کاخ،قصر) است تبدیل شده‌است.
موضوع مقاله: تکیه موثقی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تکیه موثقی | مقدمه: تکیه موثقی مربوط به دورهٔ قاجار است و در بروجرد، خیابان مدرس جنب بیمارستان چمران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۲۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: تکیه موثقی | این عمارت قدیمی که از معدود کوشک‌های باقی‌ماندهٔ شهر بروجرد بود که پیش‌تر در میانهٔ باغی به وسعت ۵٬۰۰۰ مترمربع قرار داشته و در سه طبقه احداث شده‌است. طبقهٔ اول که سقف‌های آن با استفاده از طاق‌های آجری پوشیده شده، محل نگهداری احشام و علوفه بوده و دارای یک هشتی بسیار زیباست که از طریق یک پلکان مورب به طبقات بعدی مرتبط می‌شود. | ## بخش 2: تکیه موثقی | طبقهٔ دوم این بنای تاریخی که شامل پنج اتاق مجزا و تو در توست دارای پوشش سقف چوبی است که به دلیل استفاده زمستانی ارتفاع آن از حد معمولی اندکی کوتاه‌تر است. فضای اصلی این بنا که تماماً از خشت ساخته شده و با تزئینات آجری بر روی بدنه مزین شده و در طبقهٔ سوم واقع است. | ## بخش 3: تکیه موثقی | این فضا شامل یک هشتی گنبدی شکل سه اتاق بزرگ با سقف‌های مرتفع و یک مهتابی (بهارخواب) مشرف بر فضای باغ پیرامون از نور و چشم‌انداز مطلوبی برخوردار است. افزون بر فضاهای مذکور عمارت دارای یک اتاق منفرد و هشت ضلعی است که در بالای بام به طرز زیبایی احداث و بهره‌مندی از طبیعت پیرامون و فضای دلنواز باغ را به حد اعلا خود رسانده است. | ## جمع‌بندی | این بنای تاریخی اکنون به عنوان مرکز آموزش و پژوهش صنایع دستی و هنرهای سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
موضوع مقاله: کاخ کوروش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کاخ کوروش | مقدمه: کاخ کوروش مربوط به دوره هخامنشی است و در برازجان، ورودی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: کاخ کوروش | مشخصات این کاخ، واقع در شهر برازجان از توابع بخش مرکزی شهرستان دشتستان یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است. «کاخ کوروش دشتستان» تاریخی و بسیار مهم از دوران پر تمدن ایران، این کاخ در سال ۱۳۵۰ به وسیلهٔ هیئت باستان‌شناسی ایران حفاری شده است. با توجه به شیوه‌های معماری و استفاده از سنگ سیاه و سفید زمان احداث آن را به دورهٔ کوروش بنیان‌گذار شاهنشاهی هخامنشی منسوب کرده‌اند. | ## بخش 2: کاخ کوروش | این کاخ که در جنوب شرقی برازجان و در کنار رودخانه خشک آردی قرار دارد یکی از پایگاه‌های مهم ایران دورهٔ هخامنشی در ساحل خلیج فارس بوده است. کاخ برازجان بر طبق تحقیقاتی که انجام شده در اواخر سلطنت کوروش ساخته و پرداخته شده است و از نظر حجاری و هنر معماری آن چنان‌که از پایه ستون‌ها و اشیاء کشف شده بر می‌آید جدیدتر و ظریف تر از پاسارگاد است؛ بنابراین می‌توان گفت که این بنا هنگامی ساخته شده که هنر اصیل حجاری و معماری عصر کوروش به تکامل رسیده است. متأسفانه به علت ناتمام ماندن بنا چنین به نظر می‌رسد که علل عقیم ماندن این کاخ مصادف با مرگ او به سال ۵۲۹ پیش از میلاد است؛ بنابراین می‌توان تاریخ بنای کاخ برازجان را در همین حدود یعنی ۵۲۹ پیش از میلاد دانست. | ## بخش 3: کاخ کوروش | صدیق، محمد، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس»، چاپ دوم،: مطبعة المعارف، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی). | ## جمع‌بندی | دکتر: رازی، عبدالله، (ازسلسلهٔ ماد تا انقراض سلسلهٔ قاجاریه) چاپ ششم، چاپخانهٔ: اقبال، انتشار سال ۱۳۶۳.
موضوع مقاله: کاخ سنگ سیاه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کاخ سنگ سیاه | مقدمه: کاخ سنگ سیاه مربوط به دوره هخامنشی است و در استان بوشهر، شهرستان برازجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: کاخ سنگ سیاه | با همۀ نشانه‌های آبادانی، دشتستان به گونۀ یک بزرگ شهر ارزشمند یا یک پایگاه شاهی در زمان هخامنشیان، در هیچ جای نامی از آن نیست. هرچند در گل‌نبشته‌های به‌دست‌آمده از تخت جمشید نام برازگان نیامده، اما با کاوش و بررسی‌های باستان‌شناسی این گستره، به‌درستی روشن است دشتستان امروزی که دربرگیرندۀ محوطۀ توز/توج، کاخ بردک‌سیاه (روستای دورودگاه)، کاخ سنگ‌سیاه (روستای جتوط) و بسیاری کاخ‌ها و محوطه‌های دیگر و حتی استودان چل‌خانه است، همان تموکن (عیلامی ـ هخامنشی) است. | ## بخش 2: کاخ سنگ سیاه | دست‌آورد این کاوش، یک تالار میانی راست‌گوشه در راستای خاوری ـ باختری با دو رج هشت‌تایی پایه‌ستون سنگی است. در چهارسوی این تالار نیز چهار ایوان راست‌گوشه با پایه‌ستون‌هایی کوچک‌تر از تالار میانی جای دارد. | ## بخش 3: کاخ سنگ سیاه | این کاخ را یکی از سازه‌های ارزندۀ شهر هخامنشی تموکن دانسته‌اند که در یورش اسکندر مقدونی نابود شده است؛ اما آنچه به‌سختی کاوش شده نیز به دست غارت‌گران بمی منطقه با لودر زیرورو شده و از دست رفته است. | ## جمع‌بندی | کاخ سنگ‌سیاه یکی از سازه‌های ارزشمند شهر تموکن هخامنشی است که امروز قاچاقچیان جز سنگ‌های شکستۀ پایه‌ستون‌ها و زمینی شخم‌زده چیزی از آن باقی نگذاشته‌اند.
موضوع مقاله: مدرسه حیاتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مدرسه حیاتی | مقدمه: مدرسه حیاتی مربوط به اواخر زندیه و اوائل دوره قاجار است و در کرمان، مسیر بازار بزرگ، محدوده بازار وکیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: مدرسه حیاتی | این بنای تاریخی در ابتدا محل سکونت و خانقاه رونق علیشاه اخوی حیاتی کرمانی بوده است. | ## بخش 2: مدرسه حیاتی | پس از تعطیلی بانک و انتقال آن به محل کنسولگری انگلیس، ساختمان حیاتی پس از انتقال اداره معارف در سال ١٣٢٠ برای استفاده دانش‌آموزان بازسازی و سال ١٣٢١ به احترام بانو "بی بی حیاتی" به نام او نامگذاری شد. | ## بخش 3: مدرسه حیاتی | تا اینکه در پاییز سال ۱۳۸۵ به شماره ۴۱۸۰ به ثبت رسید و در سال ۹۳ با دستور استاندار وقت با هدف تغییر کاربری به موزه، مرمت و در زمستان ۱۳۹۴ توسط شهرداری کرمان به نام اکونو موزه بانو حیاتی افتتاح شد و اکنون به عنوان موزه مشاغل و حرف کرمان قدیم فعالیت می کند. | ## جمع‌بندی | اتاقی هم تزیین شده تا نشان دهد یک کرمانی با استفاده از وسایل هنری و دستی خود، منزلش را تزیین می‌کند.