موضوع مقاله: هالینا پوشویاتوسکا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هالینا پوشویاتوسکا | مقدمه: هالینا پوشْویاتُوسْکا شاعر و نویسندهٔ نامدار زن لهستانی و یکی از مهمترین چهره‌های ادبیات مدرن لهستان است. | ## بخش 1: هالینا پوشویاتوسکا | بسیاری هالینا پوشویاتوسکا را جزو بهترین شاعران زن لهستان و هم‌ردیف برندهٔ جایزه نوبل، ویسلاوا شیمبورسکا می‌دانند. در زمستان ۱۹۴۵ وقتی که جبههٔ جنگ دوم جهانی از شهر چستوهووا می‌گذشت، هالینا دچار سرماخوردگی و آنژین شد که به دلیل شرایط جنگی و نبود دارو، این آنژین به قلب هالینا منتقل شد و به طوری که از آن پس او دچار مشکلات شدید قلبی درمان‌ناپذیری شد به طوری که اکثر زندگی‌اش در بیمارستان و استراحتگاه می‌گذشت. در استراحتگاه هم بود که با عکاس جوانی به نام آدولف پوشویاتوسکی آشنا شد و در سال ۱۹۵۴ با او ازدواج کرد. اما با گذشت دو سال زندگی زناشویی، آدولف در اثر بیماری قلبی درگذشت و هالینای ۲۱ ساله بیوه شد. هالینا خود نیز مشکلات قلبی داشت و چندان امیدی به ادامهٔ حیاتش وجود نداشت؛ ولی امکانی فراهم شد تا او برای جراحی به آمریکا برود. هالینا می‌خواست تا حد امکان از آیندهٔ به‌دست‌آوردهٔ خویش استفاده کند سعی کرد هر چه زودتر انگلیسی بیاموزد. او برای ادامهٔ تحصیل در اسمیس کالج در نورتهامپتون ماساچوست پذیرفته شد و به مدت سه سال در آن‌جا درس خواند. پس از بازگشت به لهستان به در قدیمی‌ترین دانشگاه لهستان، دانشگاه یاگیه‌لونیان شهر کراکو برگشت تا در مقطع دکترا فلسفه بخواند. هالینا برای عمل به ورشو رفت و چند روز بعد از دومین جراحی قلبی، در ۱۱ اکتبر سال ۱۹۶۷ درگذشت. او در همان بیمارستانی درگذشت که بعدها در سال ۱۹۹۶ کریشتوف کیشلووسکی نیز در آن درگذشت. این عضو انجمن نویسندگان و شاعران لهستان طی زندگانی‌اش دو دفتر شعر دیگر نیز منتشر کرد: مجموعه شعر «امروز» (۱۹۶۳) و «چامه‌ای برای دستان» (۱۹۶۶) به‌اضافهٔ رمان کوتاه خودزندگی‌نامه‌ای «داستانی برای دوستی» (۱۹۶۷). پس از درگذشت هالینا، اشعار چاپ‌نشدهٔ بسیاری از او پیدا شد، به‌اضافهٔ قصه‌ای برای کودکان، نمایش‌نامه‌ها و نامه‌هایش. | ## بخش 2: هالینا پوشویاتوسکا | دو مجموعه شعر دیگر پس از مرگ زودرس شاعر منتشر شد: «خاطره‌ای دیگر» (۱۹۶۸) و «اشعار بازیافته» (۱۹۹۷). «اشعار بازیافته» شامل اشعار چاپ‌شده و چاپ‌نشده و قصه‌های کودکان و نمایش‌نامه‌ها و نامه‌های هالینا بود. سبک هالینا جزو نسل شاعرانی بود که به نام نسل «زمان معاصر» در لهستان شناخته می‌شوند. هالینا شعر سپید می‌سرود و قالب‌شکنی می‌کرد؛ شعرش به شکل آزاد بود و وزن هجایی به کار نمی‌برد؛ از حروف بزرگ (که طبق روش سنتی می‌بایست بر سر هر سطر بیاید) پرهیز می‌کرد و حتی نقطه‌گذاری هم نمی‌کرد. هالینا شاعری بود که راجع به زنانگی خود می‌گفت؛ زنی بود شجاع که سعی بر این داشت تا دربارهٔ شور و آرزو و دلتنگی‌هایش به‌عنوان یک زن صحبت کند. با وجود این‌که مرگ همچنان در آستانهٔ زندگی‌اش در کمین بود، هالینا به افسردگی تن نمی‌داد و شوق زندگی و انرژی مثبت در درونش می‌جوشید. یادمان شاعر چهل سال پس از درگذشت شاعر، در سال ۲۰۰۷ در خانهٔ پدری‌اش موزهٔ «هالینا پوشویاتووسکا» تأسیس شد. در لهستان به نام هالینا پوشویاتووسکا چند مسابقهٔ شعر و دکلمهٔ شعر برای نوجوانان وجود دارد. غیر از موزه‌ای به نام این بانوی شاعر لهستانی، در شهر زادگاهش نیمکتی وجود دارد به‌نام «هالینا» که تندیسی از شاعر بر آن نشسته‌است با گربه‌ای کنار پایش. هالینا پوشویاتوسکا برای اوّلین بار در سال ۱۳۸۵ به ترجمهٔ علیرضا دولتشاهی و ایونا نویسکا به خوانندگان فارسی زبان معرفی شده است. هر چند آن دو، کار ترجمه اشعار هالینا را به ابتکار ایونا نویسکا در سال ۱۳۷۵ تما کرده بودند،پوشویاتوسکا هالینا، «ای زندگی ترکم کنی می‌میرم، تهران ۱۳۸۹، ص. اینترنت اوّلین ترجمه دولتشاهی و نویسکا از هالینا که معرفی شد، شعر «*** فریاد می زنم» بود که در اسفندماه سال ۱۳۸۵ در اینترنت، در سایت خزه آمد. | ## بخش 3: هالینا پوشویاتوسکا | سایت خزه، بازدید ۲۲ تیر ۱۳۹۷ - به توضیح تأسیس کننده سایت، صالح تسبیحی، به همین تاریخ، سایت به مدّت چند سال بایگانی بود، امّا الان دیگر قابل دسترس نیست. به زودی بعد از آن، در خردادماه سال ۱۳۸۶، پنج تا شعر دیگر به ترجمه همین دو نفر در سایت خزه معرفی شد. این اشعار عبارت بود از: «*** اگر می خواهی ترکم کنی»، «*** و این پروانه که عادت داشت»، «*** ازلی اند این وِاژه ها»، «*** از روزی که آشنا شدیم»، «*** شعله» و «*** سقراط که زهر می نوشید». مجله اوّلین چاپ کتبی اشعار هالینا که ترجمه دولتشاهی و نویسکا بوده است، در مقاله ای «تناببازی روز خط مرگ و زندگی. ۹ شعر از هالینا پشویاتوسکا» به قلم نویسکا در شماره نوروزی مجله گیلوا سال ۱۳۸۷ منتشر شد.نویسکا ایونا، «تناببازی روز خط مرگ و زندگی. ۹ شعر از هالینا پشویاتوسکا»، برگردان از لهستانی علیرضا دولتشاهی و ایونا نویسکا، گیلوا. اشتباه از آن رو پیش آمد که ویراستار، یک شعر را (*** از زمانی که پرنده ها از واژهایم پریدند) به دو تا شعر تقسیم کرد یعنی بند سوّم و چهارم را جدا و یک شعر مستقل محسوب کرد. اشعاری که در این مقاله آمده، عبارت است از: «*** می پرسی - شتران کاروان»، «*** سقراط که زهر می نوشید»، «*** ژولیتم»، «*** دلارام»، «*** شاخه های عشق را کندم»، «*** اگر می خواهی ترکم کنی»، «*** از زمانی که پرنده ها از واژهایم پریدند» (به اشتباه عنوان آن، «بمان» گذاشته شد) و «*** از گاه رفتنش کورم». کتاب در سال ۱۳۸۹ سرانجام مجموعه ترجمه های قدیم علیرضا دولتشاهی و ایونا نویسکا به شکل کتاب بعنی دفتر شعر هالینا به نام «ای زندگی، ترکم کنی می میرم» در آمد. این دفتر شعر شامل ترجمه ۵۵ تا شعر از اصل لهستانی به اضافه مقدمه دولتشاهی و پیشگفتار به قلم این مترجمین می باشد. بازتاب در سال ۱۳۹۱ دفتر «ای زندگی، ترکم کنی می میرم» توسط شهرنوش پارسیپور در سایت رادیو زمانه معرفی شد.[ ] رادیو زمانه – روایت زمانه، بازدید ۲۲ تیر ۱۳۹۷ . ترجمه های دیگر میان کلمات و پروانه‌ها: گزیدهٔ اشعار، مینو مهرآذر، تهران: نشر قو، ۱۳۸۶، ۴۸ ص. | ## جمع‌بندی | آدمک، مترسک، و عاشق، برگردان ضیاء قاسمی و ا و کاتاژینا وانسالا، تهران: سرزمین اهورایی، ۱۳۹۳، ۸۶ ص.