موضوع مقاله: دیر یاسین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دیر یاسین | مقدمه: در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین، این روستا به‌طور گسترده ویران شد و ساکنانش در رویدادی که به کشتار دیر یاسین شناخته می‌شود در ۹ آوریل ۱۹۴۸ اخراج شدند؛ در این کشتار نزدیک به ۱۰۷ تن از اهالی روستا کشته شدند. | ## بخش 1: دیر یاسین | حمله به دیر یاسین را گروه‌های شبه‌نظامی یهودی ایرگون و لحی با پشتیبانی هاگانا انجام دادند. در سال ۱۹۴۹ روستا با مهاجران یهودی اسرائیلی بازسکونت یافت و بخشی از محله گیوات شائول و دولت اسرائیل شد. برخی از ساختمان‌های پیشین دیر یاسین امروزه بخشی از مرکز بهداشت روان کفار شائول، بیمارستان روان‌پزشکی دولتی اسرائیل، را تشکیل می‌دهند. به گفته مورخ فلسطینی ولید خالدی، این واژه در نام‌های جغرافیایی روستاهای فلسطین به‌ویژه پیرامون اورشلیم بسیار رایج بوده‌است.Khalidi, 1992, p.289. بخش دوم نام، «یاسین»، برگرفته از نام شیخ یاسینی است که آرامگاهش در روستا قرار داشت.Palmer, 1881, p. 21 با این حال در سال ۱۱۳۶، فولک، پادشاه اورشلیم مالکیت آن را به‌عنوان یک کازال زیر نظر شوالیه‌های مهمان‌نواز تأیید کرد.Röhricht, 1893, #164, pp. 312, 449 پیشنهاد شده‌است که ساختمان طاق‌داری در مرکز روستا ممکن است ریشه صلیبی یا مملوکی داشته باشد؛ این ساختمان در سال ۱۹۴۸ به‌کلی ویران شد.Tobler, 1854, pp. 41 دوره عثمانی در دوره امپراتوری عثمانی که از سال ۱۵۱۷ آغاز شد، هسته سکونتگاهی منطقه خربت عین‌التوت (به معنای «ویرانه چشمه توت») بود که نزدیک به ۵۰۰ متر غرب محل روستای ۱۹۴۸ جای داشت.Palmer, 1881, p. روستا به افتخار شیخ یاسینی نام‌گذاری شد که آرامگاهش در مسجدی یا زیارتگاهی (مقام) در نزدیکی روستا و بر بلندی مشرف به اطراف قرار داشت.Canaan, 1927, p. تا سال ۱۸۷۰ فهرست روستاهای عثمانی ۱۳ خانه و جمعیت ۴۸ نفری (تنها مردان) را نشان می‌داد.Socin, 1879, p. بیشتر خانه‌ها با دیوارهای ستبر در منطقه کوچکی به نام «حاره» (به معنای محله) متمرکز بودند. در سال ۱۹۰۶ محله یهودی‌نشین گیوات شائول در آن سوی دره روبه‌روی دیر یاسین بنا شد و جاده فرعی ارتباطی روستا با اورشلیم و جاده یافا از این محله می‌گذشت. تا دهه ۱۹۲۰ ساکنان دیر یاسین بیشتر به کشاورزی و دام‌داری وابسته بودند؛ اما پروژه‌های گسترده ساختمانی در اورشلیم در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین پایه اقتصاد روستا را دگرگون ساخت. | ## بخش 2: دیر یاسین | ساکنان دیر یاسین از استخراج سنگ آهک سخت زرد رنگ موسوم به «میزی یهودی» که به دلیل مقاومتش در برابر آب‌وهوای اورشلیم ارزشمند بود بهره‌مند شدند. این معدن (حجر یاسینیک یعنی «سنگ یاسین») بازار اورشلیم را تأمین می‌کرد و ثروت حاصل امکان ساخت خانه‌های بزرگ، دو مدرسه ابتدایی و مساجد را فراهم آورد.Benvenisti, 2000, p. رونق کسب‌وکار ثروتمندان روستا را به سرمایه‌گذاری در حمل‌ونقل جاده‌ای واداشت و شماری از اهالی راننده کامیون شدند. با رونق دیر یاسین، خانه‌ها از حاره به سوی بالای تپه و شرق یعنی سمت اورشلیم گسترش یافتند. در آن زمان دیر یاسین همچنین دارای نانوایی، دو مهمان‌خانه، باشگاه اجتماعی «نادی نهضت»، صندوق پس‌انداز، سه دکان، چهار چاه و مسجد دومی بود که محمود صلاح از ساکنان ثروتمند ساخته بود. بسیاری از اهالی در اردوگاه‌های نیروی زمینی بریتانیا نزدیک روستا به‌عنوان پیشخدمت، نجار و سرکارگر کار می‌کردند و گروهی هم در خدمات اداری قیمومت به‌عنوان کارمند و آموزگار مشغول بودند. روابط دیر یاسین با همسایگان یهودی‌اش در دوره عثمانی نسبتاً خوب آغاز شده بود، به‌ویژه هنگامی که یهودیان سفاردی یمنی عربی‌زبان بخش عمده‌ای از جمعیت اطراف را تشکیل می‌دادند. این روابط با رشد صهیونیسم در فلسطین به‌سرعت رو به وخامت نهاد و در شورش بزرگ عربی ۱۹۳۶–۱۹۳۹ به بدترین حالت رسید. روابط در سال‌های رونق اقتصادی جنگ جهانی دوم بار دیگر بهبود یافت؛ بنابراین در سال ۱۹۴۸ دیر یاسین روستایی مرفه و رو به گسترش بود که صلح نسبی با همسایگان یهودی‌اش داشت و داد و ستد اقتصادی گسترده‌ای با آنان انجام می‌داد. بر پایه این پیمان دو طرف تعهد کردند روابط حسنه خود را حفظ کنند، دربارهٔ جابه‌جایی بیگانگان در قلمرو روستا اطلاعات رد و بدل کنند و امنیت خودروهای یکدیگر را تضمین نمایند. ساکنان دیر یاسین این توافق را به‌دقت رعایت کردند و در برابر نفوذ رزمندگان نامنظم عرب ایستادگی نمودند. با آنکه ایرگون و لحی از این موضوع آگاه بودند، در ۹ آوریل ۱۹۴۸ به روستا حمله کردند. تنها مداخله یک یگان پالماخ با بهره‌گیری از خمپاره‌انداز اجازه تصرف روستا را داد. | ## بخش 3: دیر یاسین | خانه‌ها با ساکنانشان منفجر شدند و مردم به گلوله بسته شدند: ۱۰۷ روستایی از جمله زنان و کودکان کشته شدند. بازماندگان بر کامیون‌هایی سوار شدند که در خیابان‌های اورشلیم به‌عنوان رژه پیروزی گردانده شدند.Tessler, 1994, p. در ۱۰ آوریل ۱۹۴۸ یعنی یک روز پس از کشتار، آلبرت اینشتین نامه‌ای انتقادی به «دوستان آمریکایی رزمندگان آزادی اسرائیل» (شاخه آمریکایی لحی) نوشت و از یاری‌رسانی مالی به آنان خودداری کرد. در ۲ دسامبر ۱۹۴۸ شماری از یهودیان سرشناس آمریکایی سرمقاله‌ای در نیویورک تایمز منتشر کردند که در آن از مناخم بگین و کشتار دیر یاسین انتقاد شده بود. یک سال بعد محله یهودی گیوات شائول بت بر زمین‌های دیر یاسین ساخته شد، با وجود اعتراض پژوهشگران اسرائیلی به نخست‌وزیر داوید بن گوریون.Segev 1998, pp. در سال ۱۹۵۱ مرکز بهداشت روان کفار شائول در درون خود روستا بنا شد و از برخی ساختمان‌های متروک روستا بهره گرفت.Moreno, 1959, p. در سال ۱۹۸۰ بقایای ویرانه‌های روستا با بولدوزر تخریب شد تا زمین برای ساخت محله‌های جدید یهودی ارتدکس آماده شود. در اوایل دهه ۱۹۸۰ بیشتر گورستان دیر یاسین نیز با بولدوزر صاف شد و بزرگراه تازه‌ای به گیوات شائول بت جای آن را گرفت. در سال ۱۹۹۲ ولید خالدی نوشت: کشتار دیر یاسین یکی از دو رویداد سرنوشت‌ساز به‌شمار می‌رود که به مهاجرت نزدیک به ۷۰۰٬۰۰۰ فلسطینی از شهرها و روستاهایشان در سال ۱۹۴۸ انجامید؛ رویداد دیگر شکست فلسطینیان در حیفا بود. خبر کشتار که رسانه‌های عربی آن را تقویت کردند، موج ترس و هراس را میان فلسطینیان برانگیخت و آنان به‌طور فزاینده خانه‌هایشان را ترک گفتند.Morris, 2004, pp. روستا رو به حومه‌های غربی اورشلیم بود که نزدیک به ۱ کیلومتر فاصله داشتند و مرکز شهر اورشلیم نزدیک به ۵ کیلومتر در شرق قرار داشت. در امتداد لبه شمالی دره جاده فرعی‌ای دیر یاسین را به حومه‌ها و جاده اصلی یافا متصل می‌کرد که نزدیک به ۲ کیلومتر در شمال بود. | ## جمع‌بندی | 15 این شمار در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۴۲۹ نفر و در سال ۱۹۴۸ به ۷۵۰ نفر رسید و شمار خانه‌ها از ۹۱ در سال ۱۹۳۱ به ۱۴۴ در سال ۱۹۴۸ افزایش یافت.Mills, 1932, p.