موضوع مقاله: استخوان آهیانه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # استخوان آهیانه | مقدمه: این استخوان‌ها که با یکدیگر مفصل شده‌اند، در جلو با استخوان پیشانی و در عقب با استخوان پس‌سری، مفصل می‌گردند. | ## بخش 1: استخوان آهیانه | هر یک از استخوان‌های آهیانه دارای یک سطح بیرونی صاف و محدب و یک سطح درونی ناصاف و مقعر است و چهار زاویه و چهار کنار دارد.نیکروش، محمدرضا: آناتومی به زبان ساده، کالبدشناسی عمومی انسان. دو استخوان آهیانه نیز در قسمت خلفی استخوان پیشانی قسمت عمده سقف فرق سر را می‌سازند. استخوان پس‌سری نیز قسمتی از خلف و کف خلفی فرق سر را به وجود می‌آورد.مرکز رسانه‌ای ورزش ایران . در نمای کناری، یک استخوان آهیانه و در نمای فوقانی هر دو استخوان آهیانه دیده می‌شود. هر استخوان آهیانه به شکل یک چهارگوش نامنظم است که دارای دو سطح بیرون‌سری و درون‌سری و چهار پهلوی فوقانی و تحتانی و قدامی و خلفی و چهار زاویه پیشانی، پروانه‌ای و پس‌سری و گیجگاهی است. استخوان آهیانه رابط بسیار خوبی بین دو استخوان پیشانی و پس‌سری است و به همین دلیل درزها و مرزهای مهمی را می‌سازد. نمای بیرون‌سری نمای بیرون‌سری (خارجی) استخوان آهیانه دارای ویژگی‌های زیر است: ۱. خطوط گیجگاهی: در وسط هریک از استخوان‌های آهیانه سر، دو خط خمیده وجود دارد که خطوط گیجگاهی بالایی و پایینی نامیده می‌شوند. | ## بخش 2: استخوان آهیانه | خط گیجگاهی بالایی پیوندگاه نیام (فاسیای) ماهیچه گیجگاهی به استخوان آهیانه است و خط پایینی، حد فوقانی خاستگاه ماهیچه گیجگاهی است. برآمدگی آهیانه‌ای: یک برآمدگی روی استخوان آهیانه که نزدیک به مرکز است اما چون در حالت کلی جمجمه به طرف بیرون تحدب دارد علی‌رغم وجود این برجستگی در اکثریت افراد چندان واضح نیست و پس از لمس سطح استخوان حس می‌شود. سوراخ آهیانه‌ای: بیشتر نزدیک به کناره فوقانی است و از نمای فوقانی بهتر دیده می‌شود این سوراخ تقریباً رو به عقب قرار داشته و وضعیت ثابتی ندارد و همچنین محل عبور برخی از شاخه‌های سیاهرگی مربوط به سینوس مغزی پیکانی (سهمی، ساجیتال) فوقانی است. بخش درونی آهیانه شیارهایی برای جا گرفتن برآمدگی‌های مغزی و همچنین شیارهای متعددی برای جا دادن سرخرگ شامه‌ای (مننژی) میانی دارد. این سرخرگ از زاویه پروانه‌ای (اسفنوئیدال) و از بخش‌های مرکزی و پسین (خلفی) مرز صدفی Squamous به بالا و عقب می‌رود. در نزدیکی شیارهای درون آهیانه، چندین فرورفتگی دیده می‌شود که در جمجمه افراد سالمند بهتر پیداست. درزها مفصل‌های موجود بین استخوان‌های سر ثابت‌اند و به آن‌ها درز (سوچور) گفته می‌شود. درز موجود بین دو استخوان آهیانه که درزی پیشین-پسین (قدامی-خلفی) است، درز پیکانی (سهمی، ساجیتال) نامیده می‌شود. | ## بخش 3: استخوان آهیانه | درز بین دو استخوان آهیانه و استخوان پس‌سری نیز به درز لامی (لامبدوئیدال) موسوم است. در کنار این سه درز اصلی درزهای دیگر پیرامونی استخوان آهیانه از این قرارند: درز صدفی Squamosal که بین هریک از استخوان‌های آهیانه و بخش‌های صدفی دو استخوان گیجگاهی در دو طرف سر قرار دارند. به محل برخورد درز پیکانی با درز تاجی، ملاج پیشین (قُدامی) یا نوک سر Bregma و به محل برخورد درز پیکانی با درز لامی، ملاج پسین (خَلفی) یا لام Lambda می‌گوییم. در نمای بیرون‌سری هم برخوردگاه درزها وجود دارند اما در کالبدشناسی، ملاج‌های پیشین و پسین از همه مهم‌ترند. پهلوها پهلوی قدامی: که با استخوان پیشانی (فرونتال) مفصل می‌شود و به عبارتی نیمی از درز تاجی را می‌سازد. پهلوی فوقانی: با استخوان آهیانه طرف مقابل مفصل می‌شود و درز پیکانی را با هم می‌سازند. بی‌نظم‌ترین و پردندانه‌ترین پهلو (ضلع)، پهلوی تحتانی است که حالت مقعر دارد و از جلو به عقب در تماس با بال بزرگ پروانه‌ای و صدف گیجگاهی و پستانکی (ماستوئید) می‌باشد. برای تعیین موقعیت استخوان‌های آهیانه باید توجه داشت که پهلوی تحتانی پردندانه‌ترین پهلو است. | ## جمع‌بندی | زاویه‌ها زاویهٔ قدامی–فوقانی یا پیشانی: که در تماس با استخوان پیشانی است و محل برخورد درزهای پیکانی و تاجی می‌باشد.