aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: میترا الیاتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میترا الیاتی | مقدمه: با انتشار مجموعه داستان مادمازل کتی، که تاکنون به چاپ هفتم (۱۳۹۷) رسیده‌است، به عنوان داستان‌نویس مطرح شد. | ## بخش 1: میترا الیاتی | الیاتی از ۱۳۷۵ به داستان‌نویسی روی آورد و داستان‌هایش در مجلات معتبر، از جمله کارنامه، آدینه، بخارا و ادبیات داستانی منتشر شد. سخنرانی دربارهٔ مقولهٔ «خودسانسوری و نوشتار زنانه»، در کشورهای سوئد، آلمان و فرانسه از فعالیت‌های دیگر میترا الیاتی است. | ## بخش 2: میترا الیاتی | کتاب‌شناسی ۱۳۸۰ - مادمازل کتی و چند داستان دیگر، به عنوان اولین مجموعه داستانی وی از سوی انتشارات چشمه منتشر شد و جایزهٔ بهترین مجموعه داستان‌های کوتاه، اولین اثر نویسندهٔ سال ۱۳۸۰ را از خانه داستان دریافت کرد و همچنین به‌طور مشترک با مرجان شیرمحمدی، در حوزهٔ داستان کوتاه اول، جایزه هوشنگ گلشیری را به خود اختصاص داد (1381).میرعابدینی ۴۳ ۱۳۸۷ - کافهٔ پری دریایی (مجموعه داستان). داوری میترا الیاتی علاوه بر داستان‌نویسی تاکنون داوری چند جشنوارهٔ داستان کوتاه کشوری از جمله: داوری داستان‌های برتر اصفهان، مشهد، خرم‌آباد، گرگان و… را به‌عهده داشته‌است. | ## بخش 3: میترا الیاتی | از دیگر داوری‌های میترا الیاتی در حوزهٔ ادبیات داستانی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: داور مرحلهٔ اول چهارمین دورهٔ جایزهٔ بنیاد گلشیری در سال ۱۳۸۳ و داور بخش نخست و بخش نهایی پنجمین دورهٔ جایزهٔ بنیاد هوشنگ گلشیری در سال ۱۳۸۴ (در بخش مجموعه داستان). | ## جمع‌بندی | داور نهایی اولین و دومین دورهٔ برترین داستان‌های علمی تخیلی و فانتزی سال‌های ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶.
موضوع مقاله: ویتوریو دسیکا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ویتوریو دسیکا | مقدمه: ویتوریو دسیکا (زاده ۷ ژوئیه ۱۹۰۱ – درگذشته ۱۳ نوامبر ۱۹۷۴) کارگردان و بازیگر ایتالیایی و از پیشگامان نئورئالیسم سینمای ایتالیا بود. | ## بخش 1: ویتوریو دسیکا | زندگی در ۷ ژوئیهٔ ۱۹۰۱ در سورای ایتالیا متولد شد و در۱۳ نوامبر ۱۹۷۴ از سرطان ریه در سن ۷۳ سالگی درگذشت. پدرش امبرتو دسیکا کارمند بانک و بیمه گذار بود و رابطه بسیار نزدیکی با پسرش داشت و فیلم اومبرتو دی را بر اساس زندگی پدرش ساخت. با آغاز جنگ جهانی اول خانواده به فلورانس نقل مکان می‌کند جایی که ویتوریو ۱۴ ساله اولین نقش‌هایش را در نمایش‌های کوچکی که برای سربازان زخمی بیمارستان ترتیب می‌دادند بازی کرد. برای ادامه تحصیل در رشته حسابداری به رم می‌رود و یه واسطه یک دوست خانوادگی بازی در یک فیلم صامت از آلفردو دی آنتونی را در سال ۱۹۱۷ تجربه می‌کند. | ## بخش 2: ویتوریو دسیکا | سال ۱۹۳۰ با ماریو کامرینی آشنا می‌شود و بار دیگر در فیلم سینمایی ظاهر می‌شود اما همچنان کار در تئاتر را ادامه می‌دهد و در سال ۱۹۴۹ به همراه همسرش جودیتا ریسونه و سرجیو توفانو گروه تئاتری خود را تشکیل می‌دهند که بیشتر در نمایش‌های کمدی فعالیت داشت. در سال ۱۹۴۴ با فیلمنامه‌ای از چزاره زاواتینی و بازی مارچلو ماسترویانی فیلم بچه‌ها نگاهمان می‌کنند را کارگردانی می‌کند که آغازگر فیلم‌های نئورالیسم اوست. از دیگر فیلم‌های پر افتخارش می‌توان به طلای ناپل ۱۹۵۴، دو زن ۱۹۶۰، دیروز امروز فردا ۱۹۶۳ و باغ فینزی کوینتینی ۱۹۷۱ اشاره کرد. عامل دیگر موفقیت‌هایش بازی سوفیا لورن در فیلم‌هایش است که حاصل آن جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره کن و جایزه اسکار برای فیلم دو زن است همچنین بخاطر بازی در فیلم‌های دیروز امروز فردا، معجزه در میلان و گل آفتابگردان از سوفیا لورن تقدیر شد. | ## بخش 3: ویتوریو دسیکا | به عنوان بازیگر بار دیگر با فیلم نان، عشق و رؤیاها از لوئیجی کومنچینی و ژنرال دلا روره از روبرتو روسلینی در کنار جینا لولوبریجیدا به نقش آفرینی پرداخت. از دیدگاه عاطفی و خانوادگی از ازدواج اولش با جودیتا ریسونه در سال ۱۹۳۷ صاحب دختری بنام امی شد اما سال ۱۹۴۲ با هنرپیشه اسپانیایی ماریا مرکاده که در فیلمی از خود او مشغول بازی بود آشنا شد و بالاخره در مکزیک از همسر اولش جدا شد و با مرکاده ازدواج کرد. چون قانون ایتالیا طلاق را به رسمیت نمی‌شناخت برای گذر از این مانع ملیت فرانسوی گرفت و بار دیگر با مرکاده در پاریس ازدواج کرد. | ## جمع‌بندی | حاصل این ازدواج دو پسر به نام‌های مانوئل ۱۹۴۹ است که آهنگساز فیلم شد و دیگری کریستین ۱۹۵۱ است که راه پدر را دنبال کرد و بازیگر، کارگردان و فیلمنامه‌نویس سینما شد.
موضوع مقاله: مقداد بن اسود | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مقداد بن اسود | مقدمه: ابوسعید مقداد بن عمرو بن ثعلبه بن مالک بن ربیعه بن عامر بن مطرود البهرائی الکندی (زادهٔ ۵۸۵پ. | ## بخش 1: مقداد بن اسود | در روایت اسلامی اینطور آمده که او در یکی از جنگ‌های دوران قبل از اسلام پای مردی از قبیله کنده را مجروح ساخت و به مکه گریخت. الاسود بن عبد یغوث الزُهری وی را به پسرخواندگی پذیرفت و او حلیف (هم‌پیمان) قبیلهٔ بنو زهره شد. | ## بخش 2: مقداد بن اسود | در غزوهٔ بدر از معدود سواره‌ها، در احد به همراه حمزه بن عبدالمطلب از فرماندهان و در غزوه غابه فرمانده سوارکاران بود. با مرگ محمّد، مقداد پسر اسود، به پیروی از علی بن ابی طالب از بیعت با ابوبکر سرباز زد امّا پس از بیعت کردن علی با ابوبکر، او نیز بیعت نمود. | ## بخش 3: مقداد بن اسود | مقداد، در میان اهل سنت با لقب «حارس رسول‌الله» به معنی نگهبان فرستاده خدا، مشهور است. | ## جمع‌بندی | مقداد در سال ۳۳ هجری در سن هفتاد سالگی در جزف نزدیک مدینه درگذشت و در مدینه دفن شد.
موضوع مقاله: عقیل بن ابی‌طالب | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عقیل بن ابی‌طالب | مقدمه: ابویزید عقیل بن ابی‌طالب بن عبدالمطب هاشمی قریشی ، (۵۰ پ.ه‍–۵۰ ه‍.ق) دومین فرزند ابوطالب و برادر بزرگ علی بن ابی طالب بود. | ## بخش 1: عقیل بن ابی‌طالب | وقتی محمّد و عبّاس به نزد ابوطالب رفتند تا تربیت فرزندانش را به عهده بگیرند، محمّد تربیت علی و عبّاس تربیت جعفر را بر عهده گرفت. زندگی عقیل بن ابی‌طالب، فرزند ابوطالب و فاطمه بنت اسد و از تبار بنی‌هاشم به‌شمار می‌آید. ابوطالب دارای چهار پسر به ترتیب به نام‌های طالب، عقیل، جعفر و علی بود که فاصله سنی هر یک ده سال بود؛ بنابراین عقیل بیست سال از علی بزرگ‌تر بوده‌است. گویند عقیل در نزد ابوطالب بسیار محبوب بود و از این رو محمد نیز به وی علاقه داشت. | ## بخش 2: عقیل بن ابی‌طالب | عقیل بیست سال از علی بن ابی‌طالب بزرگ‌تر بود و او به محمد بن عبدالله پیشنهاد کرد که با ام حبیبه ازدواج کند. بر اساس روایت بحارالانوار، یک بار عقیل از برادرش علی که خلیفه بود خواست سهم بیشتری از بیت‌المال را به او بدهد. علی آتشی را گرفت و به او نزدیک کرد و گفت: «عقیل، تو تاب این آتش اندک نداری، من آتش دوزخ چگونه تاب بیاورم؟» عقیل و عباس بن عبدالمطلب با اکراه و اجبار قریش در جنگ بدر شرکت کردند و هر دو به دست مسلمانان اسیر شدند و چون خود چیزی نداشت، با فدیه عباس بن عبدالمطلب آزاد شد و به مکه بازگشت. عقیل قبل از صلح حدیبیه با میل خود به مدینه هجرت کرد و در جنگ موته و حنین شرکت کرد و از خود استقامت فوق‌العاده نشان داد. | ## بخش 3: عقیل بن ابی‌طالب | وی آگاهی گسترده‌ای از قبایل عرب و تاریخ و وقایع گذشته آنان داشت و به علم انساب مسلط بود. به هنگام اقامت علی در کوفه به آن شهر سفر کرد؛ ولی به علت کهولت سن در هیچ‌یک از جنگ‌های جمل، صفین و نهروان شرکت نکرد. فرزندان عقیل صاحب پنج پسر به نام‌های مسلم بن عقیل، محمّد بن عقیل، جعفر بن عقیل، احمد بن عقیل، حسن بن عقیل و یک دختر به نام رمله بنت عقیل بود. | ## جمع‌بندی | درگذشت گویند عقیل در اواخر عمر نابینا شد و در سال پنجاه هجری در مدینه درگذشت و در داخل خانه خود، که در کنار بقیع قرار داشت به خاک سپرده شد.
موضوع مقاله: سعد بن ابی‌وقاص | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سعد بن ابی‌وقاص | مقدمه: ابواسحاق سعد بن ابی‌وقاص بن وهیب زهری قریشی ، فرمانده عرب مسلمان و یک تن از عشره مبشره بود. | ## بخش 1: سعد بن ابی‌وقاص | او در فتح ایران توسط مسلمانان نقش برجسته‌ای داشت و از صحابه و نزدیکان محمد پیامبر اسلام بود.ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۰۹.ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ۱۴۹۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۱۹۷؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۳، ص۴۶۸؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۱۹.ابن اثیر، اسدالغابه، ج۳، ص۴۶۷. سعد به خاطر رهبری در نبرد قادسیه و فتح تیسفون پایتخت ساسانیان درسال ۶۳۶ میلادی مشهور است. او به عنوان فرمانده عالی ارتش راشدین در عراق خدمت کرد که خوزستان را فتح کرد و شهر کوفه را ساخت. در جریان فتنه اول، سعد به رهبری جناح بی طرفی که اکثریت یاران محمد و پیروان آنها را در بر می گرفت و از شرکت در جنگ داخلی خودداری می کردند، شهرت داشت. دوران خلافت ابوبکر، عمر و عثمان عمر بن خطاب پس از آنکه سعد را مأمور جمع‌آوری صدقه قبیله هوازن کرده بود، بعد از شکست اعراب از ایران در جنگ پل، سپاهی را به فرماندهی سعد به مرکز عراق فرستاد که توانستند در جنگ قادسیه ، سپاه ساسانیان را شکست دهند. اعراب توانستند سپاه ایران را از عراق بیرون رانده و مدائن را تصرف کنند و با شکست دادن ایران در جلولا، توسط سپاهی که سعد به فرماندهی برادر زاده‌اش هاشم بن عتبه بن ابی وقاص فرستاده بود، این کار به پایان رسید. | ## بخش 2: سعد بن ابی‌وقاص | در زمان این وقایع اختلاف نظر است ولی قول معروف این است که این وقایع در سال ۱۹–۱۴ هجری/۴۰–۶۳۵ میلادی رخ داد. بعد از فتح عراق، شهر کوفه ساخته شد که مقر پادگانی سپاه مسلمانان بود که ابتدا در قادسیه بودند و سپس در مدائن ساکن گردیدند. گرچه فرمان ساخت این شهر به عمر نسبت داده می‌شود، اما اسکان اعراب در این شهر، تحت نظر سعد انجام گرفت و اولین والی شهر کوفه شد. مهمترین اتهاماتی که به وی وارد شده بود، این بود که وی نمی‌تواند نماز جماعت را به خوبی برقرار کند. در برخی روایات در مورد علت عزل سعد آمده که عمر، سعد را به خاطر تجمل گرایی و عیش و نوش و بنای عمارت یا قصر کوفه مورد ملامت قرار داد و دستور داد قصر را بسوزانند. برخی روایات غیر قطعی نیز وجود دارد که حاکی از امارت دوباره سعد بر کوفه در زمان عمر و عثمان است. | ## بخش 3: سعد بن ابی‌وقاص | با وجود عزل سعد از امارت کوفه، عمر وی را به عنوان یکی از شش نفر اهل شور منصوب کرد که بعد از عمر در سال ۲۳ هجری/۶۴۴ میلادی، خلیفه را تعیین کنند. البته برخی مورخان و محدثان مانند واقدی، موسی بن عقبه و زهری، عضویت وی در اهل شور را رد می‌کنند. در این هنگام، عمر اعلام کرد که سعد را به خاطر خیانت یا ضعف از کوفه بر کنار نکرده‌است و اگر سعد خلیفه شد، باید پذیرفته شود و اگر کس دیگری خلیفه شد، باید به توصیه‌های سعد عمل کند. دوران خلافت علی و معاویه آخرین وقایع مهم زندگی سعد مربوط به زمان جنگهای علی و معاویه می‌گردد. وی موضع بی‌طرفی اتخاذ کرده بود و وقتی به وی گفته می‌شود که موضع خود را مشخص کند، می‌گفت که شمشیری به من بدهید تا مؤمن را از کافر تمیز دهم تا به شما بپیوندم. برخی روایات می‌گویند پس از قتل عثمان، سعد با علی بیعت کرد سعد سالهای پایانی عمر خود در قصرش در منطقه عقیق نزدیک مدینه زندگی می‌کرد و پس از مرگش توسط معاویه به مدینه آورده شد و در بقیع به خاک سپرده شد و مروان بن حکم والی وقت مدینه، بر جنازه‌اش نماز خواند. | ## جمع‌بندی | تاریخ‌های متفاوتی از سال مرگ سعد گزارش شده (بین ۵۷–۵۰ هجری/۸–۶۷۰ میلادی) و سنش را در این هنگام بین ۷۰ تا ۸۰ گزارش کرده‌اند.
موضوع مقاله: مؤذن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مؤذن | مقدمه: در صدر اسلام، مؤذن بر بام مسجد می‌رفت امّا پس از مدّتی در مساجد مناره یا گلدسته به وجود آمد و مؤذّن از آن جا اذان می‌گفت. | ## بخش 1: مؤذن | در مساجد قدیمی ترکیه، سکّویی مقابل منبر مسجد وجود داشت که مؤذن روی آن سکّو قرار گرفته، از آن جا اذان می‌گفت. مسلمانان معتقدند که مؤذّن باید شخصی باشد که عربی فصیح بداند، وقت‌شناس باشد و صدای بلند داشته باشد. | ## بخش 2: مؤذن | در زمان‌های قدیم، معمولاً مؤذن‌ها را از میان نابینایان انتخاب می‌کردند زیرا ممکن بود گلدسته‌ها به حریم خصوصی خانه شهروندان اشراف داشته باشند. وقتی گروهی از صحابه به محمّد اعتراض کردند که چرا مؤذّن دیگری برنمی گزیند، گفت: «سین بلال عند الله شین» یعنی سین بلال در نزد خدا شین است. | ## بخش 3: مؤذن | ## جمع‌بندی | امروزه علمای سلفی و برخی دیگر از علمای اهل سنت و شیعه اصرار دارند که اذان حتماً باید توسط انسان خوانده شود و پخش یک نوار از قبل ضبط شده را صحیح نمی‌دانند، هرچند تقویت الکتریکی صدای مؤذن به وسیله تکنولوژی جدید را بدون اشکال می‌دانند.
موضوع مقاله: قاطر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قاطر | مقدمه: قاطر یا اَستَر یا خراسب حیوانی است که از جفت‌گیری خر نر و اسب ماده ایجاد می‌شود. | ## بخش 1: قاطر | قاطر یک گونه به حساب نمی‌آید زیرا توانایی تولید مثل را ندارد و برای به وجود آوردن قاطر دیگری باید حتماً یک خر نر را با یک اسب ماده آمیزش داد. جثهٔ قاطرها معمولاً از خرها بزرگ‌تر بوده و سری بزرگ و کشیده با گوش‌های نسبتاً بلند دارد. | ## بخش 2: قاطر | به همین دلیل روستاییان ترجیح می‌دهند تا از قاطر برای باربری استفاده کنند.دهخدا، علی‌اکبر. واژه اَستَر ریشه در فارسی باستان دارد که در زبان سانسکریت به صورت اَشوَتره ادا می‌شده که جزء اول آن (اَشوَ) بمعنی اسب است. | ## بخش 3: قاطر | شبه اسب یا یابو گونه‌ای دیگر از چهارپایان است که از جفت‌گیری اسب نر و الاغ ماده به‌وجود می‌آید. پرورش قاطر تنها زمانی امکان‌پذیر شد که دامنه پراکنش اسب اهلی که در حدود ۳۵۰۰ سال، پیش از میلاد و از آسیای مرکزی شکل گرفته بود، به الاغ اهلی که از منطقهٔ شمال شرقی آفریقا سرچشمه می‌گرفت رسید. | ## جمع‌بندی | هرودوت دومین حمله خشایارشاه به یونان را به فال بد گرفت و نتیجه حامله شدن یک قاطر توصیف کرد.
موضوع مقاله: داش آکل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # داش آکل | مقدمه: اکبر دائی محمد معروف به داش آکُل یا داش آکَل لوطیِ شیرازی اواخرِ دورهٔ قاجار بوده است. | ## بخش 1: داش آکل | آوازهٔ او با داستانِ «داش آکل» صادق هدایت در ایران و حتی فراتر از ایران پراکنده شد. تلفّظِ نام نجف دریابندری و اکبر رادی «آکل» را به فتحِ کاف خوانده‌اند، و در آن «کَل» را کوتاه‌شدهٔ «کربلایی» دانسته‌اند. منوچهر کاشف نیز «آکل» را به فتحِ کاف خوانده، ولی آن را کوتاه‌شدهٔ «آقا اکبر» دانسته است. ولی ایرج افشار احتمال داده که «کل» در «داش آکل» مربوط باشد به «کلو» که عنوانِ مصطلحی برای بزرگانِ جنوبِ ایران در قرونِ هشتم و نهم بوده است و به ضمِّ کاف تلفّظ می‌شده است. فریدون تنکابنی نیز با استناد به لقبِ دیگرِ داش آکل، یعنی «اُکُل مُچی»، تلفّظِ «آکل» با ضمِّ کاف را ترجیح داده است، و با این همه «آکل» را کوتاه‌شدهٔ «آقا کربلایی» دانسته است. | ## بخش 2: داش آکل | مردی قد بلند و نسبتا چهارشانه که صورتش زخم های زیادی خورده بود.علاءدوله به محض رسیدن به حکمرانی فارس دستور می دهد دعواهای بین طوایف و لوتی های شهر کمرنگ شود و دستور دستگیری داش آکُل را می دهد. خبر به اکبر دائی محمد می رسد و برای جلوگیری از دستگیری در صحن شاهچراغ بّست می نشیند.در نهایت توسط عمال حکومت فریب می خورد و از صحن شاهچراغ خارج می شود و در هنگام نوشیدن چایی چند دشنه به پهلویش می خورد که در نهایت یک روز بعد در نهم محرم برابر با تاسوعای حسینی سال ۱۲۸۲ بر اثر همین ضربات دشنه می میرد. پیکرش یک روز بعد در عاشورا در صحن شاهچراغ دفن می شود و یک شیر سنگی بر روی قبرش قرار می دهند. این قبر بعدا در طرح گسترش و نوسازی صحن حرم شاهچراغ در دوران جمهوری اسلامی، شامل حرم شاهچراغ می شود. ابراهیم گلستان، در توضیحِ تفاوتِ داستانِ زندگیِ داش آکلِ واقعی با داش آکلِ داستانِ هدایت، گفته که داش آکلِ واقعی «گناه عشق بچه خوشگل خود به دختر حاجی را خود بر عهده می‌گیرد. | ## بخش 3: داش آکل | یعنی در عین بیگناهی خود را بدنام می‌کند به تجاوز به حرمت ناموس دختری که سپرده به دست او بوده تا معشوق خود، مقصر اصلی را، که یک جوان تازه سبزه به عارض دمیده بوده است در امان دارد.» منوچهر کاشف گفته که داش آکل نامِ دیگرِ اکبر دایی بوده که پهلوانِ محلّهٔ سر دزک شیراز بوده است و داستانِ درگیری او با کاکا رستم در داستانِ هدایت تغییریافتهٔ برخوردی است که اکبر دایی با یکی از نوچه‌های پیشینِ خود داشته است. باقر پرهام نیز از احمد حجّتی سخنِ مشابهی نقل کرده، به‌اضافهٔ نکتهٔ سیاسیِ مبهمی، که داش آکل یا همان اکبر دایی، که پاتوقش قهوه‌خانهٔ عرش جنبِ مسجد نوی شیراز بوده، لقبِ دیگری هم داشته به‌عنوانِ «اُکُل مُچی»، و این از آن بوده که یک دستش را در یک ماجرای سیاسی از مچ بریده بودند. در حکایتِ صادق هدایت سیمین دانشور از هدایت نقل کرده که او بارها به قهوه‌خانهٔ سر دو میلِ شیراز رفته تا داستانِ «داش آکل» را بنویسد. | ## جمع‌بندی | داش آکلِ هدایت خود عاشقِ دختر می‌شود، ولی ابرازِ عشق نمی‌کند، و پس از مرگش طوطیِ همدمش عشقش را لو می‌دهد.
موضوع مقاله: سواد اطلاعاتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سواد اطلاعاتی | مقدمه: از اواسط دهه ۱۹۸۰ کتابداران دانشگاهی با استفاده از ابزارهای فناوری اطلاعات، برنامه‌های آموزش استفاده‌کنندگان را با عنوان «سواد اطلاعاتی» به جای «سواد کتابخانه‌ای» ارائه کردند. | ## بخش 1: سواد اطلاعاتی | در تعریف بورچینال سواد اطلاعاتی به سه مهارت مربوط شده‌است : یافتن ، حل مشکلات و تصمیم گیری. وی نیز همچون زورکوفسکی بر مهارت حل مسئله تأکید کرده‌است.دائرةالمعارف کتابداری و اطلاع رسانی، ج. استانداردهای سواد اطلاعاتی انجمن کتابخانه‌های دانشکده‌ای و پژوهشی نیز در ژانویه ۲۰۰۰، استانداردها و شاخص های عملکرد و بروندادهایی را برای اندازه‌گیری میزان برخورداری از توانایی مربوط به سواد اطلاعاتی با عنوان «استاندارد قابلیت‌های سواد اطلاعاتی برای آموزش عالی» تصویب و منتشر کرد. در استاندارد نخست این انجمن تأکید می‌شود دانشجویی که از سواد اطلاعاتی برخوردار است ماهیت و گستره نیاز اطلاعاتی خود را تشخیص می‌دهد. | ## بخش 2: سواد اطلاعاتی | در استاندارد دوم دانشجوی دارای سواد اطلاعاتی به شیوه‌ای مؤثر و کارآمد به اطلاعات مورد نیاز دسترسی پیدا می‌کند. در استاندارد سوم تأکید می‌شود که دانشجوی دارای سواد اطلاعاتی به روش نقادانه به ارزیابی اطلاعات گردآوری شده می‌پردازد و اطلاعات گزینش شده را با دانش پیشین خود تلفیق و نظام را ارزیابی می نماید. استاندارد چهارم به این می‌پردازد که فرد دارای سواد اطلاعاتی چگونه از اطلاعات استفاده مؤثر می‌کند . در استاندارد پنجم به درک دانشجوی دارای سواد اطلاعاتی از محیط اقتصادی قانونی و اجتماعی پرداخته و یادآور شده‌است که چنین فردی به شیوه‌ای اخلاقی و قانونی به اطلاعات دسترسی پیدا می‌کند و از آن استفاده می‌کند. | ## بخش 3: سواد اطلاعاتی | پس از تدوین و تصویب این استاندارد، بخش‌های گوناگون انجمن کتابخانه‌های دانشکده‌ای و پژوهشی در سال‌های بعد استانداردهایی را در عرصه سواد اطلاعاتی برای رشته‌های گوناگون تدوین و منتشر کردند که متن فارسی آن‌ها نیز قابل دسترسی است: استانداردهای سواد اطلاعاتی برای رشته‌های علوم و فنی/ مهندسی. کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد تابنده، فاطمه. کارشناس ارشد علوم کتابداری و اطلاع رسانی، کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی عصاره، فریده. | ## جمع‌بندی | استاد علوم کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شهید چمران اهواز فرهنگ کتابداری، استلاکین، اسدی گرگانی، فاطمه حری، عباس .نشاط، نرگس.دائرةالمعارف کتابداری و اطلاع رسانی .تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۸۱-.
موضوع مقاله: ابی بن کعب | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ابی بن کعب | مقدمه: ابی بن کعب (نام کامل: ابیّ بن کعب بن قیس بن عبید خزرجی) به کنیهٔ ابومنذر و ابوطفیل، از اصحاب محمّد پبغمبر اسلام و از جملهٔ انصار است. | ## بخش 1: ابی بن کعب | دیگر اعضای این شورا عبارت بودند از: عمر، عثمان، علی، عبدالرّحمن بن عوف، معاذ بن جبل و زید بن ثابت. عمر همواره از ابی بن کعب با لقب سیّدالمسلمین به معنی سرور مسلمانان یاد می‌کرد در این زمان، ابی بن کعب دومین مصحف قرآن را جمع‌آوری کرد که به مصحف کعبی مشهور است. او در سال ۶۴۹ میلادی معادل با ۲۹ هجری قمری در یثرب درگذشت و عثمان بر پیکر وی نماز گزارد. | ## بخش 2: ابی بن کعب | مصحف ابی بن کعب در روایتی از پیامبر اسلام نقل شده‌استصحیح البخاری » کتاب فضائل الصحابة » باب مناقب عبدالله بن مسعود؛ حدیث ۳۵۴۹ که؛ مصحف ابی بن کعب، با قرآن رایج در بین مسلمانان ظاهراً تفاوتهایی داشت. ترتیب سوره‌ها تقریباً هماهنگ با مصحف ابن مسعود بوده مگر اینکه سوره انفال را قبل از سوره توبه آورده و برخلاف مصحف ابن مسعود، دارای سوره‌های حمد، فلق و ناس نیز بود. دو سوره به نامهای سوره حفد و سوره خلع نیز وجود داشت که این دو دعای قنوت می‌باشند که ظاهراً به اشتباه در میان سوره‌های قرآنی ضبط گردیده بود. | ## بخش 3: ابی بن کعب | میان سوره‌های فیل و قریش، بسم الله الرحمن الرحیم نیامده است و یک سوره به حساب می‌آیند. برخلاف مصحف رایج بین مسلمانان، اختلاف قرائت وجود داشت بدین صورت که برخی از کلمات تبدیل به کلمات مترادفشان شده بودبه منظور توضیح و تفسیر آیه قرآن ما بین آیات آمده که این نیز یک امر رایج و عادی در آن زمان بوده به عنوان مثال در سوره یس آیه ۵۲ «قالوا یا ویلنا من بعثنا من مرقدنا» چنین نوشته شده بود که «... من هبّنا من مرقدنا» یا آیه ۲۰ سوره بقره «کلما اضاء لهم مشوا فیه» به صورت «مروا فیه» یا «سعوا فیه» خوانده می‌شد. | ## جمع‌بندی | دعای قنوت یکی از محققان در رابطه با نوشته شدن دعاهای قنوت حفد و خلع در مصحف ابن ابی کعب توضیح می‌دهد که ابن ابی کعب اینها را به عنوان سوره‌های قرآنی نمی‌دانست بلکه وی به این خاطر این دعاها را در مصحفش نوشت تا مردم این دعاها را حفد و خلع را که دعاهای قنوت می‌باشند فراموش نکرده و به خاطر بسپارند، چون وی این دعا را در قنوت و نماز وتر از رسول خدا شنیده بوده؛ پس این دو، دعا هستند نه سوره قرآنی.
موضوع مقاله: شبنم ثریا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شبنم ثریا | مقدمه: شبنم ثریا (؛ زادهٔ ۲۲ مهر ۱۳۶۰ شمسی) خواننده اهل تاجیکستان است.گزارش بی‌بی‌سی (دسترسی در ۳ ژوئیه ۲۰۰۷) زندگی شبنم ثریا در ۲۲ مهرماه ۱۳۶۰ شمسی در شهر کولاب زاده شد. | ## بخش 1: شبنم ثریا | مادر او ثریا قاسموا و خواهرش فرزانه خورشید نیز از خوانندگان شناخته‌شده در تاجیکستان هستند. حرفه شبنم را مشهورترین خوانندهٔ تاجیکی می‌دانند، که شهرتش از مرزهای تاجیکستان گذشته و هنرش در آسیای میانه، ایران و افغانستان دوستدارانِ بسیاری دارد. | ## بخش 2: شبنم ثریا | شبنم آهنگ‌های تاجیکی، روسی، افغانی و فارسی را با موسیقیِ امروزی می‌خواند و برای همین به هوادارانش افزوده می‌شود. شبنم ثریا در افغانستان نیز دارای محبوبیت است، بیشتر به این خاطر که به بازخوانی برخی از آهنگ‌های معروف افغانی از جمله یار سبزینه، تا ترا دیدم، از کدامین سفر امیر جان صبوری و شیشته باشم فرهاد دریا پرداخته است. | ## بخش 3: شبنم ثریا | شبنم با خوانندگان مختلف تاجیک از جمله، بهرام، سهراب صفرزاد، پروینه شکرالله‌اوا و جانی‌بک نیز آوازهای دونفره اجرا کرده است. | ## جمع‌بندی | در سال ۲۰۰۷ شبنم ثریا، به‌عنوان سفیر حسن نیت از سوی سازمان ملل برگزیده شد تا به آگاهی در مورد بیماری ایدز در تاجیکستان کمک نماید.
موضوع مقاله: ابوعبیده بن جراح | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ابوعبیده بن جراح | مقدمه: ابوعبیدة عامر بن عبدالله بن الجرّاح الفهری القرشی ، از اصحاب محمّد پیامبر اسلام و از جمله مهاجران است. | ## بخش 1: ابوعبیده بن جراح | به روایت صحیح مسلم، وقتی این خبر به محمد رسید، محمد این آیه از قرآن را خواند: «هیچ قومی را نمی‌یابی که ایمان به خدا و به روز رستاخیز دارند و با دشمنان خدا و رسولش دوستی کنند، هر چند پدرانشان باشند، یا فرزندانشان، یا برادران یا خویشاوندان ایشان، آنان کسانی هستند که خدا ایمان را بر قلوب ایشان نوشت، و با روحش ایشان را استوار گردانید و آن‌ها را در بهشت‌هایی وارد می‌کند که از زیر درختانش نهرهایی جاری است، در آن جاودانه می‌مانند، خدا از آن‌ها خشنود است، و آنان نیز از خدا خشنودند، آنان طایفه خداوندند، و ایشان رستگارانند سوره مجادله- آیه ۲۲» در سال ۶۲۵ میلادی، ابوعبیده در احد علیه خالد بن ولید جنگید. بر اساس روایات اسلامی در این جنگ بسیاری از مسلمانان فرار کردند، در حالی که ابوعبیده ایستادگی کرد و در کنار علی، محمد را از حمله سپاهیان کفار و مشرکان نجات داد. او هم چنین با قبیله‌های ثلعبه و انمار که روستاهای مسلمان را غارت می‌کردند جنگید و از این دو مأموریت جنگی پیروز بازگشت. در سال ۶۲۸ میلادی، ابوعبیده در صلح حدیبیه شرکت کرد و در بیعت رضوان نیز حضور داشت. در سال ۶۲۹ میلادی، محمد عمروعاص را به ذات السلامه فرستاد و ابوعبیده را به فرماندهی سپاه رسانید. در سال ۶۳۰ میلادی، در واقعه فتح مکّه ابوعبیده فرماندهی یکی از چهار سپاه مسلمان را که از چهار جهت وارد مکّه می‌شدند، بر عهده گرفت. | ## بخش 2: ابوعبیده بن جراح | در بازگشت از جنگ تبوک، محمد ابوعبیده را برای تبلیغ اسلام به میان مسیحیان نجران فرستاد. نقش او در سقیفه ابوعبیده جرّاح از کسانی بود که پس از وفات محمّد در سقیفه بنی ساعده حاضر شد. ابوبکر اصرار کرد که ابوعبیده خلافت را بپذیرد اما ابوعبیده نپذیرفت و ابوبکر را برای خلافت برتر دانست. در زمان خلافت ابوبکر ابوعبیده فرمانده یکی از سپاه‌های چهارگانهٔ ابوبکر در جنگ‌های ردّه بود. ابوعبیده هم چنین تا قبل از ورود خالد پسر ولید به سوریه، فرمانده سپاه مسلمانان در حمص بود. سپاه ابوعبیده و خالد در شهر بصره به یکدیگر پیوستند و قلعه بصره را در محاصره خود گرفتند. | ## بخش 3: ابوعبیده بن جراح | فرمانده سپاه مسلمانان در این جنگ که به معراج الصفر معروف است، ابوعبیده جرّاح بود. با پیروزی مسلمانان در این دو جنگ، ابوعبیده وارد دمشق شد و شهر دمشق به تصرّف مسلمانان درآمد. در زمان عمر پس از فتح شرق، سوریه، اردن، فلسطین و ترکستان تحت فرمان ابوعبیده درآمد. ابوعبیده، خالد را فرمانده سواره نظام قرار داد و در سال ۶۳۴ میلادی جنگ دیگری با رومیان آغاز کرد که به ابوالقدس مشهور شد. دیگر نبردهای مشهور او در زمان خلافت عمر عبارت‌اند از: مراج الروم، فتح دوم دمشق، جنگ اول حمص، جنگ دوم حمص، جنگ سوم حمص، جنگ یرموک، فتح اورشلیم، فتح حلب، جنگ پل حنین، جنگ رود، جنگ حذیر و جنگ مریش. در خشکسالی عربستان در سال ۶۳۹ میلادی، ابوعبیده درخواست عمر را اجابت کرد و بیش از چهار هزار شتر را غذا و آب بار کرد و به مدینه آمد امّا چهارهزار دیناری که عمر به او پیشنهاد کرده بود به عنوان اجر عملش دریافت کند، دریافت نکرد. | ## جمع‌بندی | پس از این که عمر به ضربه خنجر پیروز نهاوندی مجروح شد گفت: «اگر ابوعبیده زنده بود او را به جانشین خودم منصوب می‌کردم امّا حال که او مرده، از میان اصحاب شورایی برمی‌گزینم تا آن‌ها خلیفه‌ای بنشانند» مرگ ابوعبیده در سال ۱۸ هجری قمری (۶۴۰ میلادی) بر اثر بیماری طاعون درگذشت معاذ پسر جبل بر پیکر او نماز گزارد.