موضوع مقاله: سید حسن امامی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سید حسن امامی | مقدمه: سید حسن امامی (۱۲۸۱ – ۲۳ تیر ۱۳۵۸) مجتهد شیعه، استاد حقوق مدنی دانشگاه تهران تا سال ۱۳۴۷، نمایندۀ دورۀ ۱۷ مجلس شورای ملی و رئیس آن از ۱۰ تا ۳۰ تیر ۱۳۳۱، نمایندۀ مجلس سنای ایران و امام جمعه شهر تهران از ۱۲ بهمن ۱۳۲۴ تا ۲۸ دی ۱۳۵۷ در زمان محمدرضا پهلوی بود. | ## بخش 1: سید حسن امامی | وی پس از فوت عمویش سید محمد امام‌زاده در سال ۱۳۲۴ منصب امامت جمعۀ تهران را بر عهده گرفت و تا انقلاب ۱۳۵۷ آن را در اختیار داشت. حسن امامی در سال ۱۳۳۱ در انتخابات جنجالی مجلس هفدهم به عنوان مخالف دولت جبهۀ ملی وارد مجلس شد. وی برای مدتی کوتاه (۱۰ تا ۳۰ تیر) به ریاست مجلس شورای ملی نیز رسید؛ ولی پس از حوادث ۳۰ تیر از ریاست کناره گرفته و در نشست‌های مجلس نیز شرکت نمی‌کرد. پس از آن فعالیت خود را بیشتر در دانشگاه متمرکز ساخت و یکی از مهم‌ترین استادان حقوق ایران به‌شمار می‌رفت، ضمن اینکه به عضویت مجلس سنا نیز درآمد.در دامگه حادثه، خاطرات پرویز ثابتی، نوشته عرفان قانعی فرد، صفحه 208 در آخرین سفر شاه، او برای انجام مراسم دعا در فرودگاه حاضر نشد و خود نیز دو روز بعد از خروج شاه در دی ۱۳۵۷، ایران را به مقصد سوئیس ترک کرد. انگشتدان|چپ|200x200px|سید حسن امامی پیشینه وی فرزند سید میرزا ابوالقاسم تهرانی و نوه سید زین‌العابدین امام جمعه و جدش میرزا ابوالقاسم امام جمعه که همگی امام جمعه تهران بوده‌اند می باشد. پس از تحصیلات مقدماتی در مدرسه پروکیمنیاژ که توسط روس‌ها اداره می‌شد، برای فراگیری علوم فقهی و دینی، ادبیات عرب، منطق و سایر علوم به حوزه علمیه نجف رفت و به درجه اجتهاد نائل شد. | ## بخش 2: سید حسن امامی | پس از پنج سال اقامت و تحصیل در رشته حقوق خصوصی در دانشکده حقوق دانشگاه لوزان، در سال ۱۳۱۲ با ارائه رساله خود با عنوان «اساس قضائی مهر در فقه شیعه اسلامی» موفق به اخذ درجه دکترای حقوق شد. (رابطه خویشاوندی امامی با مصدق از طریق همسر او «زهرا ضیا السلطنه نوه دختری ناصرالدین شاه» که عمهٔ ناتنی حسن امامی بوده‌است) زندگی علمی امامی پس از بازگشت به ایران، مدتی به تدریس «تاریخ حقوق و حقوق اسلام» در مدرسه عالی حقوق و دانشکده معقول و منقول پرداخت. در سال ۱۳۱۷ به منصب قضاوت رسید و در سال ۱۳۲۳ رئیس کل دادگستری شهرستان تهران گردید. مدت‌ها کرسی تدریس دروس «حقوق ثبت اسناد»، «اصول محاکمات حقوقی»، «حقوق مدنی» و «شرح قانون مدنی» در دانشگاه تهران را در دست داشت. امامی در کنار محمدجعفر جعفری لنگرودی، ناصر کاتوزیان، سید حسین صفایی و مهدی شهیدی جز استادان بنام و صاحب سبک در حقوق مدنی ایران است. پدر علم حقوق ایران سید حسین صفایی به همراه نجادعلی الماسی که از آخرین نسل‌های طلایی حقوق ایران می باشد در مصاحبه‌ای عنوان کرد که به واقع به نظر من، مرحوم دکتر سیدحسن امامی پدر علم حقوق ایران می‌باشند. | ## بخش 3: سید حسن امامی | در تایید این مطلب می‌توان گفت سیدحسن امامی، اولین نویسنده ایرانی می‌باشد که مجموعه کامل شش جلدی حقوق مدنی ایران در سال ۱۳۳۳ الی ۱۳۴۲ (در سفر چند ماهه خود از لوزان به عراق و با دسترسی به چند کتاب فقهی تالیف کرد) را با نگاهی به حقوق امامیه، حقوق فرانسه و سوییس که تا آن زمان بی‌سابقه بوده است تالیف کرد. به تقلید از وی دیگر حقوقدانانی چون ناصر کاتوزیان؛ از شاگردان وی، هم در صدد تالیف کتب حقوقی برآمد ولی به دلیل عدم اجتهاد در فقه و احتمالا روحیه منزوی‌گرایه به دلیل اخراج از دانشگاه نتوانست کتبی به ساختار تالیفات امامی به رشته تحریر درآورد. کاتوزیان در کتاب قانون مدنی در نظم حقوق کنونی با ابراز نظرات مخالف با سیدحسن امامی و عدم درج نظرات مهدی شهیدی؛ از مجتهدین و تحصیلکردگان بنام حقوق در فرانسه، عملا بر نوعی نگرش خاص و شاید سوال‌ برانگیز نسبت به حقوق مدنی اصرار نمود. نظرات تحلیلی سیدحسن امامی همواره مورد استناد و تایید دیگر اساتید بنام چون مهدی شهیدی و سید حسین صفایی در کتب تالیفی آنان بوده است. | ## جمع‌بندی | درگذشت دو روز بعد از خروج شاه در دی ۱۳۵۷ ایران را به مقصد سوئیس ترک کرد و در سال ۱۳۵۸ در اثر ابتلا به بیماری سرطان در سوئیس درگذشت و در آنجا به خاک سپرده شد.