موضوع مقاله: حلال (شیمی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حلال (شیمی) | مقدمه: حلال معمولاً یک ماده مایع است اما می‌تواند جامد، گاز یا یک سیال فوق بحرانی باشد. | ## بخش 1: حلال (شیمی) | مقدار حل شونده ای که می‌تواند در حجم خاصی از حلال حل شود، با تغییر دما تغییر می‌کند. کاربردهای خاص حلال‌های آلی عبارتند از: استفاده در خشک‌شویی (به عنوان مثال تتراکلر اتیلن)، به عنوان مواد رقیق کننده رنگ (به عنوان مثال تولوئن و تربانتین)، به عنوان پاک کننده‌های لاک ناخن و حلال‌های چسب (استون، متیل استات، و اتیل استات)، در مواد پاک کننده لکه‌ها (مانند هگزان، و اتر بنزن)، در مواد شوینده (ترپین مرکبات) و در عطرها (اتانول). آب یک حلال برای مولکول‌های قطبی و متداول‌ترین حلالی است که توسط موجودات زنده استفاده می‌شود. حلال‌ها در صنایع شیمیایی، دارویی، نفت و گاز از جمله در سنتزهای شیمیایی و فرایندهای تصفیه، کاربردهای مختلفی پیدا می‌کنند. طبقه‌بندی حلال‌ها حلال‌ها را می‌توان به‌طور کلی به دو دستۀ قطبی و غیر قطبی طبقه‌بندی کرد. به‌طور کلی، ثابت دی الکتریک حلال، مقیاسی تقریبی برای تعیین قطبیت حلال فراهم می‌کند. | ## بخش 2: حلال (شیمی) | قطبیت بالای آب با ثابت دی الکترتیک بالای آن یعنی ۸۸ (در دمای ۰ درجه سلسیوس) نشان داده می‌شود. ثابت دی الکتریک تمایل حلال را برای لغو بخشی از قدرت میدان الکتریکی ذره باردار غوطه ور اندازه‌گیری می‌کند. به صورت ابتکاری، می‌توان ثابت دی الکتریک یک حلال را توانایی آن در کاهش بار مؤثر داخلی املاح دانست. عموماً، ثابت دی الکتریک یک حلال پیش‌بینی کننده ای برای توانایی حلال در حل کردن ترکیبات یونی رایج، مانند نمک‌ها است. آب مولکول آب (HOH) هم اتم هیدروژن و هم عامل OH- دارد؛ بنابراین هم باز و هم اسید و از این رو از لحاظ شیمیایی خنثی است. آب خالص یا آب مقطر اسیدها، قلیاها، نمک‌های فلزی، صمغ‌های گیاهی، چسب‌های قوی (مانند: سریشم، چسب کازیین، چسب نشاسته، چسب اوره فرمالیدیید و ملامین فرمالیدیید)، سریش، رنگ پلاستیک و الکل‌ها را در خود حل می‌کند. | ## بخش 3: حلال (شیمی) | حلال‌های آلی (غیر آبی) هیدروژن و کربن عناصر اصلی این حلال‌ها می‌باشند و شامل ۱۰ نوع می‌باشند: الکل‌ها ROH (که خود ۵ نوعند) استرها اترها خطی یا حلقوی استون یا دی متیل کتون CH3COCH3 بنزن C6H6 تولوئن (متیل بنزن) C6H5-CH3 زایلین (دی متیل بنزن) 2(C6H4(CH3 کلروفرم CHCL3 تتراکلروکربن CCL4 تربانتین C10H16 حلال‌های ترپنی از قدیمی‌ترین گونه حلال‌ها می‌باشد که از درختان کاج و صنوبر به دست می‌آید و در گذشته مصرف بسیار زیادی در ساخت رنگ‌های ساختمانی، ورنی‌ها و رنگ‌های هنری داشته‌اند. اما امروزه به علت گران‌قیمت بودن روش تهیه، حلالیت کم، کندی سرعت تبخیر و بوی تند، آن‌ها با حلال‌های هیدروکربنی که از مواد نفتی به دست می‌آیند و ارزان قیمت تر هستند جایگزین شده‌اند. علاوه بر صنایع رنگ‌سازی در هنر عکاسی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند و مشتمل بر تربانتین، دی پنتن، روغن کاج و صنوبر هستند. اما به علت قابلیت حل شدن در آب و اتر در رزین‌های طبیعی مانند شلاک، پلی وینیل استات PVA، پلی وینیل بوتیرال، استرهای رزینی، رزین‌های کیتونی و غیره به کار برده می‌شود. از اتانول به عنوان حلال، میکروب کش، ضدیخ، سوخت، مادهٔ کسل‌کننده در صنایع پتروشیمی، داروسازی و غیره استفاده می‌شود.مواد و ابزار هنری۲-عیسی امیری چولاندیم حلال‌های چندجزئی حلال های چند جزئی پس از جنگ جهانی دوم در اتحاد جماهیر شوروی ظاهر شدند و امروزه همچنان در سایر کشورها مورد استفاده و تولید قرار می‌گیرند. حلال‌ها نامترکیب شیمیاییحلال ۶۴۵تولوئن ۵۰٪, بوتیل استات ۱۸٪, اتیل استات ۱۲٪, بوتانول ۱۰٪, اتانول ۱۰٪.حلال ۶۴۶تولوئن 50%, اتانول 15%, بوتانول ۱۰٪, بوتیل- یا امیل استات 10%, اتیل سلوسالو 8%, استون 7%حلال ۶۴۷بوتیل- یا امیل استات 29.8%, اتیل استات ۲۱٫۲٪, بوتانول ۷٫۷٪, تولوئن یا پایروبنزین 41.3%حلال ۶۴۸بوتیل استات ۵۰٪, اتانول ۱۰٪, بوتانول ۲۰٪, تولوئن 20%حلال ۶۴۹اتیل سلوسالو ۳۰٪, بوتانول 20%, زایلین ۵۰٪حلال ۶۵۰اتیل سلوسالو ۲۰٪, بوتانول ۳۰٪, زایلین 50%حلال ۶۵۱وایت اسپریت ۹۰٪, بوتانول ۱۰٪حلال KR-36بوتیل استات ۲۰٪, بوتانول ۸۰٪حلال P-4تولوئن ۶۲٪, استون ۲۶٪, بوتیل استات ۱۲٪.حلال P-10زایلین ۸۵٪, استون ۱۵٪.حلال P-12تولوئن ۶۰٪, بوتیل استات ۳۰٪, زایلین ۱۰٪.حلال P-14سیکلوهگزانون ۵۰٪, تولوئن ۵۰٪.حلال P-24حلال ۵۰٪, زایلین ۳۵٪, استون ۱۵٪.حلال P-40تولوئن ۵۰٪, اتیل سلوسالو ۳۰٪, استون ۲۰٪.حلال P-219تولوئن ۳۴٪, سیکلوهگزانون ۳۳٪, استون ۳۳٪.حلال P-3160بوتانول ۶۰٪, اتانول ۴۰٪.حلال RCCزایلین ۹۰٪, بوتیل استات ۱۰٪.حلال RMLاتانول ۶۴٪, اتیل سلوسالو ۱۶٪, تولوئن ۱۰٪, بوتانول ۱۰٪.حلال PML-315تولوئن ۲۵٪, زایلین ۲۵٪, بوتیل استات ۱۸٪, اتیل سلوسالو ۱۷٪, بوتانول ۱۵٪.حلال PC-1تولوئن ۶۰٪, بوتیل استات ۳۰٪, زایلین ۱۰٪.حلال PC-2وایت اسپریت ۷۰٪, زایلین ۳۰٪.حلال RFGاتانول ۷۵٪, بوتانول ۲۵٪.حلال RE-1زایلین ۵۰٪, استون ۲۰٪, بوتانول ۱۵٪, اتانول ۱۵٪.حلال RE-2حلال ۷۰٪, اتانول ۲۰٪, استون ۱۰٪.حلال RE-3حلال ۵۰٪, اتانول ۲۰٪, استون ۲۰٪, اتیل سلوسالو ۱۰٪.حلال RE-4حلال ۵۰٪, استون ۳۰٪, اتانول ۲۰٪.حلال FK-1 (?)الکل مطلق (۹۹٫۸٪) ۹۵٪, اتیل استات ۵٪ تینرها (رقیق کننده‌ها) نامترکیب شیمیاییThinner RKB-1بوتانول ۵۰٪, زایلین ۵۰٪Thinner RKB-2بوتانول ۹۵٪, زایلین ۵٪Thinner RKB-3زایلین ۹۰٪, بوتانول ۱۰٪Thinner Mاتانول ۶۵٪, بوتیل استات ۳۰٪, اتیل استات ۵٪.Thinner P-7سیکلوهگزانون ۵۰٪, اتانول ۵۰٪.Thinner R-197زایلین ۶۰٪, بوتیل استات ۲۰٪, اتیل سلوسالو ۲۰٪.Thinner of WFDتولوئن ۵۰٪, بوتیل استات (یا امیل استات) ۱۸٪, بوتانول ۱۰٪, اتانول ۱۰٪, اتیل استات ۹٪, استون ۳٪. | ## جمع‌بندی | خواص فیزیکی جدول خصوصیات حلالهای رایج حلال‌ها به سه گروه غیرقطبی، قطبی اپروتیک، و قطبی پروتیک تقسیم‌بندی شده‌اند.