aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: قلعه پالنگان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه پالنگان | مقدمه: قلعه پالنگان قلعه‌ای تاریخی مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است که در روستای پالنگان واقع در بخش مرکزی شهرستان کامیاران در استان کردستان قرار گرفته‌است. | ## بخش 1: قلعه پالنگان | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۶۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در مجاورت روستای پالنگان شهرستان کامیاران بقایای قلعه‌ای کهن وجود دارد، که به قلعهٔ پالنگان مشهور است. | ## بخش 2: قلعه پالنگان | آثار به‌دست‌آمده از قلعه مانند یک دروازۀ سنگی بزرگ و بقایای پل‌های ساخته شده بر رودخانه، قدمت آن را به دورهٔ پیش از اسلام می‌رساند.سیمای میراث فرهنگی کردستان، محمد ابراهیم زارعی، سازمان میراث فرهنگی کشور، ۱۳۸۱. در سال ۱۵۵۶ میلادی (۹۶۴ ه‍.ق) هلو خان اردلان قلعه را تصرف کرد و جزو قلمرو خود درآورد. | ## بخش 3: قلعه پالنگان | سپس از آنجا که آب و هوای قلعه زلم در شهرزور مناسب نبود، مرکز فرمانروایی خود را به قلعۀ پالنگان انتقال داد. مدارک حاصل از کاوش‌های باستان‌شناسی مرتبط با این دوره و نزدیک بودن قلعه به کتیبۀ تنگی‌ور انتقال مقر از قلعۀ زلم به پالنگان را محرز می‌سازد. | ## جمع‌بندی | قلعۀ پالنگان تا بعد از انتقال مرکز حکومت خاندان اردلان از پالنگان به قلعۀ حسن‌آبادسنندج یعنی در حدود قرن شانزدهم میلادی (قرن دهم ه‍.ق)، آباد بوده‌است.دیدنی‌های کردستان، بهروز خیریه، تهران: لوح زرین، ۱۳۸۹.تحفۀ ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان، میرزا شکرالله سنندجی، تهران: انتشارات امیر کبیر، ۱۳۷۵.
موضوع مقاله: قلعه تپه میلاجرد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه تپه میلاجرد | مقدمه: قلعه تپه میلا جرد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است که در غرب شهر میلاجرد واقع شده است. | ## بخش 1: قلعه تپه میلاجرد | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تاریخچه طبق مطالعات انجام شده بر روی این تپه‌باستانی تاریخچه‌اش به سال ۶۰۰ پیش از میلاد مسیح یعنی دوره حکومت مادها در محدوده هگمتانه بر می‌گردد. | ## بخش 2: قلعه تپه میلاجرد | تپه میلاجرد در مجاورت شهر میلاجرد و در شمال غربی شهر اراک بر روی تلی بزرگ قرار گرفته که از سوی اهالی به «قلعه میله‌گرد» که نام محلی شهر میلاجرد است، معروف است. حسن‌بن‌محمدقمی در کتاب تاریخ قم بانی این شهر را میلاد می‌داند که به امر شاه کیخسرو آن را بنا نهاده‌است. | ## بخش 3: قلعه تپه میلاجرد | برنامه گمانه زنی در «قلعه تپه میلاجرد» اراک، با مساحتی نزدیک به 17 هزار متر مربع در استان مرکزی، به منظور تعیین حریم و تشخیص حدود و نیز بررسی جایگاه لایه های تاریخی آن که از آبان ماه سال جاری آغاز شده بود، با دستیابی به نتایج ارزشمندی، به پایان رسید. | ## جمع‌بندی | «محمد رحمدل» مدیر میراث فرهنگی استان مرکزی به «میراث خبر» گفت: «طی برنامه پژوهشی یاد شده، گمانه های متعددی در چهار قسمت قلعه تپه ایجاد گردید که در پایان علاوه بر مشخص شدن حریم تپه و ترسیم حدود آن کارشناسان موفق به تشخیص و تعیین دقیق لایه های مختلف تپه شده و ضمن کشف قسمت هایی از یک سیستم آبرسانی مجهز به لوله های سفالی، به خندقی به عرض 20 تا 25 متر نیز دست یافتند که دور تا دور قلعه تپه کشیده شده بود.» قلعه تپه مذکور در مجاورت شهر میلاجرد و در 110 کیلومتری شمال غربی اراک بر روی تلی بزرگ قرار گرفته که از سوی اهالی به «قلعه تپه میله گرد» که نام محلی شهر میلاجرد است، معروف بوده و از لحاظ لایه نگاری تاریخی اهمیت زیادی دارد.
موضوع مقاله: مدرسه امید | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مدرسه امید | مقدمه: مدرسه امید مربوط به دوره پهلوی است و در قزوین، خیابان سپه، جنب سر درعالی قاپو واقع شده‌است و اولین مدرسه نوین ساخته شده در قزوین است که در سال ۱۲۸۳ بنا گردید. | ## بخش 1: مدرسه امید | تاریخچه ساخت میرزا صالح خان باغمیشه‌ای ملقب به «سالار اکرم» یا آصف الدوله حکمرانی مناطقی همچون تهران، قزوین و گیلان را برعهده داشته‌است. | ## بخش 2: مدرسه امید | او در سال ۱۲۷۹ شمسی به حکومت قزوین منصوب شد و در این دوران در زمینه آبادانی، بهداشت و امنیت شهر تلاش نمود و ایده افتتاح این مدرسه از وی بود که با تأسیس انجمنی به نام «انجمن معارف» باقرخان سعدالسلطنه زمینی را در جنب سر در عالی قاپو قرار داشت و در آن زمان رختشویخانه بود به انجمن وقف نمود و ساخت و ساز بنای مدرسه با کمک‌های مالی حاج محمد حسن شاهرودی، حاجی صدرالاسلام، امیر محترم، میرزا تقی میرالمولی، آسید حسین رفیعی، مجدالاسلام، حاج میرزا اکبر شیخ الاسلامی، امیر انتصار و میرزا صالح خان باغمیشه‌ای آغاز شد و حسین معمار باشی در محل رختشویخانه شش اتاق، یک کریدور و سه دستشویی بنا کرد و جهت اثبات وقفی بودن بنای مدرسه و حتی زمین آن، سنگی به طول ۱۵۰ گره و به عرض ۷۰ گره تعبیه کرد که در ابیات پایانی شعری که بر آن حک شده بود به وقفی بودن بنا اشاره می‌نمود. | ## بخش 3: مدرسه امید | کتابخانه و مرکز اسناد ملی در آبان ماه سال ۱۳۹۱، این مدرسه به عنوان مرکز اسناد و کتابخانه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین معین گشت و با نام کتابخانه دکتر دبیر سیاقی و مرکز اسناد مدرسه امید نام‌گذاری شد. | ## جمع‌بندی | ثبت ملی این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
موضوع مقاله: حمام خضرجویم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حمام خضرجویم | مقدمه: حمام خضر جویم حمّامی تاریخی مربوط به دوره صفوی است و در شهر جویم، محلهٔ گودکر واقع شده‌است. | ## بخش 1: حمام خضرجویم | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۷۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. سالن چهارم به ندرت مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است، ولی سالن سوم که زمین آن داغ و آبش از مخزن جاری می‌شده‌است، مورد استفاده همگانی بوده‌است. سقف گنبدی سالن‌ها کواکب نشان و دارای طاق‌های متعدّد و گچ بری‌های هندسی ظریف و زیبایی است. | ## بخش 2: حمام خضرجویم | گویا نقبی طولانی رابط حمام موصوف و منزل حاجی صفی قلی کلانتر جویم بوده‌است.تقوی، کرامت اله (۱۳۷۵)، جویم شهر صالحان، شیراز، راهگشا، ص 35 این حمام مانند سایر حمام‌های تاریخی از اجزای گوناگونی چون ورودی، جامخانه، بینه (رخت کن)، میاندر، نوره کش خانه، گرمخانه (صحن)، خزینه، شاه نشین، نمازخوان، گلخن (تون)، گاوچاه و استخر و شبکه آبرسانی و فاضلاب تشکیل می‌شود. حمام خضر، در جنوب غربی شهر جویم و در محلی به نام گود کُر واقع شده‌است و هم اینک زباله‌دانی افراد محلی است. حمام دلگشای که آب حیاض او / بهر حیات دایمش خضر طالبست سقفش سپهر و جام نجوم و بسیط صحن / مر حوضه پرآب خضر از جوانبست بانی او سحاب سخا معدن عطا / حاجی صفی قلی علی المناقبست مقصود او رضای خدا بود و نفع خلق / حقا که این بنای بدیع از مواهب است تاریخش از زبان خرد خامه ام نوشت / حمام جم شبه فلک با کواکب است.وثوقی، محمدباقر. | ## بخش 3: حمام خضرجویم | منوچهر عابدی راد، صادق رحمانی و کرامت اله تقوی (۱۳۸۵)، تاریخ مفصل لارستان، تهران، همسایه، ص ۱۴۲۹ و ۱۴۳۰ برنامه پاکسازی حمام خضر جویم از زباله‌های انباشته در محوطه داخلی و بیرونی آن (۲۵۰ سرویس پنج تن زباله) در تابستان سال ۱۳۸۱ شمسی به اهتمام کرامت اله تقوی دبیر انجمن میراث فرهنگی و گردشگری جویم و با همکاری محمدحسین بحرالعلومی مدیرکل وقت میراث فرهنگی فارس و بهنام جعفری شهردار جویم به انجام رسید. | ## جمع‌بندی | فاز اول مرمت حمام خضر جویم با اعتباری معادل ۵۳ میلیون تومان به پایان رسید، برداشت لایه‌های خاک و کاه گل پشت بام، اجرای دیوار سنگی با سنگ لاشه و ملات گچ دور تا دور پشت بام حمام، استحکام بخش دیوارها و سقف بنا با دوخت و دوز ترک‌ها و بازسازی دو طاق از نوع آهنگ در سالن سونا و اتاق آبشی و تخلیه خاکروبه هیزم خانه (تون) از جمله موارد مرمت در فاز اول کنونی محسوب می‌شود.
موضوع مقاله: آب‌انبار دهن‌شیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آب‌انبار دهن‌شیر | مقدمه: آب‌انبار دهن‌شیر در ۱۹ مرداد ۱۳۸۴ به شماره ۱۲۷۰۳ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: آب‌انبار دهن‌شیر | آب‌انبار دهان‌شیر از بناهای قدیمی و زیبای لار است که در شرق ورودی بازار تاریخی قیصریه قرار دارد. مشخصات سازه بنای آب‌انبار به صورت اتاقکی است که پله‌هایی با شیب تند با عرض ۳.۲۰ متر آن را به سمت پایین هدایت می‌کند. | ## بخش 2: آب‌انبار دهن‌شیر | نام‌گذاری به دلیل این که در زبان اچمی به لوله‌کشی آب و شیرآب نصب شده بر آن به اختصار «شیر» می‌گویند، به دهن‌شیر معروف شده‌است. دهن شیر به جایی اطلاق می‌شود که در زمان‌های گذشته در کنار بعضی از برکه‌های بزرگ به صورت زیر زمینی با پله‌های زیاد به ته برکه نزدیک می‌شده و معمولاً آب قسمت پایین برکه خنک‌تر بود و مردم در تابستان از این آب استفاده می‌کردند. | ## بخش 3: آب‌انبار دهن‌شیر | دیگر آب‌انبارهای دهن‌شیر در لارستان ۴ دهن‌شیر بزرگ وجود داشته که در حال حاضر دو مورد از آن‌ها، یکی دهن شیر بازار و دیگری دهن‌شیر حاج غلامرضا معتمد، پابرجاست. | ## جمع‌بندی | دهن‌شیر دیگر در کنار برکه مسجد شاهزاده واقع در کوی نو بود که این دهن شیر نیز از بین رفته است.
موضوع مقاله: خانه خوشنویس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه خوشنویس | مقدمه: باغ خوشنویس دراستان یزد، شهرستان مهریز، محله استهریج، خیابان جمهوری، کوچه شهید طبایی فر واقع شده‌است. | ## بخش 1: خانه خوشنویس | سازه‌های اصلی آن از خشت و گل بوده وبرای تزیینات نمای ساختمان از سیم گل ودمگیری‌های گچی بهره برده شده‌است. پس از آن با چرخش نود درجه ورودی به بخش اصلی سکونت‌گاه وارد می‌شویم بنای اصلی تک جبهه ای بوده وروبه شرق نهاده شده‌است. این بنا در تاریخ ۱۶/۱۰/۱۳۸۷به شماره ۲۴۴۱۰به عنوان یکی از آثار ملی به ثبت رسید ه است. عبور قنات جهانی حسن آباد از این باغ باعث ایجاد فضای دلشنین و آب و هوای مطبوع شده است. قنات حسن آباد پس از وارد شدن به باغ دو قسمت می شود که با عبور از جلو عمارت اصلی باغ و عمارت مقابل آب دوباره به هم رسیده و از باغ خارج می‌شود. لازم به ذکر است که قنات حسن‌آباد قناتی است که شهرستان مهریز در استان یزد قرار دارد. | ## بخش 2: خانه خوشنویس | این قنات که مربوط به دوره میانی اسلامی (قرن هشتم) است، در شانزدهم بهمن ۱۳۸۹ به شماره ثبتی ۲۹۹۷۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱] این قنات از محدوده کوه‌های غربالبیز آغاز می‌شود. مادرچاه قنات دهنو - حسن‌آباد با عمق ۴۰ متر در محدوده چشمه غربالبیز مهریز قرار گرفته است و حوضه آبریز قنات، ارتفاعات شیرکوه و سرریز چشمه غربالبیز و تشکیلات آهکی در منطقه، تغذیه‌کننده اصلی آب این قنات است. قنات حسن‌آباد پس از گذر از شهرستان مهریز تا روستای دهنو، حسن‌آباد و مریم‌آباد یزد نیز امتداد می‌یابد. مظهر آب این قنات در روستای حسن‌آباد مشیر قرار دارد و در شهرستان مهریز، دهنو و حسن‌آباد از آب این قنات استفاده می‌شود.[۲] آب قنات حسن‌آباد پس از عبور از وسط کوشک باغ پهلوان‌پور، در این باغ جاری می‌شود.[۳] آبدهی قنات حسن‌آباد بر اساس میزان بارندگی سالانه در شیرکوه است. در فصل بهار و سال‌های ترسالی آبدهی قنات به ۲۰۰ لیتر در ثانیه رسیده و در فصل‌های تابستان و پاییز کاهش یافته و به ۱۱۰ لیتر در ثانیه می‌رسد. از ویژگی‌های این قنات علاوه بر میزان آبدهی نسبتاً مناسب و بالا، عمق کم کانال آبرسان مهریز تا یزد است. | ## بخش 3: خانه خوشنویس | همچنین لایه‌های گچی و نمکی در طول مسیر قنات تشکیل نمی‌شود و این باعث شده است تا آب قنات حسن‌آباد با همان کیفیت اولیه بدون داشتن هیچ‌گونه املاحی از جمله کلسیم، سدیم، منیزیم و … به‌ آبادی‌های پایین‌دست انتقال یابد. در چهلمین اجلاس میراث جهانی یونسکو که ژوئیه ۲۰۱۶ در استانبول برگزار شد، یازده قنات ایرانی به عنوان بیستمین اثر ایران بر اساس دو معیار از ۶ معیار فرهنگی کمیته میراث جهانی شامل گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی و نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحله مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد، در فهرست میراث جهانی قرار گرفت. پرونده ۱۱ قنات ایرانی با داشتن تکنولوژی متفاوت و با قدمت بیش از ۲۵۰۰ تا ۲۰۰ سال به یونسکوجهت ثبت جهانی ارائه شد و پس از بررسی و تأیید کارشناسان یونسکو این پرونده ثبت و در فهرست آثار جهانی قرار گرفت. یازده قناتی که ثبت جهانی شده‌اند، هرکدام به لحاظ قدمت، نوع معماری، عمق، طول و مشخصاتی از این دست، منحصر به فرد و بی نظیر هستند. | ## جمع‌بندی | یکی از این قنات‌ها، قنات حسن‌آباد مهریز در استان یزد است که با قدمت هفتصد ساله به دوره میانی اسلامی یعنی قرن هشتم بر می‌گردد و در فهرست آثار ملی کشور نیز ثبت شده است.
موضوع مقاله: خانه عارف قزوینی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه عارف قزوینی | مقدمه: خانه عارف قزوینی مربوط به دوره قاجار است در قزوین، محله حمدالله مستوفی، «کوچه، خیابان» صوفیان محله پنبه ریسه که انتهای آن «کوچه، خیابان» به خیابان باغ دبیر، راه پیدا می‌کند قرار دارد. | ## بخش 1: خانه عارف قزوینی | این خانه ویژگی‌های کامل جهت کاربری‌هایی چون خانه موسیقی و هنر، و موزهٔ یادبود عارف قزوینی به عنوان یک آثار باستانی ایران را داشته، اما بر اثر عدم رسیدگی و مرمت ضلع غربی آن به کلی تخریب گشت. | ## بخش 2: خانه عارف قزوینی | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 3: خانه عارف قزوینی | تخریب خانه عارف در ۱۳ شهریور ۱۴۰۳ آثار باقی‌مانده در خانهٔ منسوب به «عارف» در محله «پنبه‌ریسه» که از این خانه که تا سه چهار سال پیش یکی دو اتاق باقی‌مانده بود، بعد از این اتفاق، تنها بخشی کوچکی از یک زیرزمین مانده بود بدون حضور کارشناسان میراث فرهنگی تخریب شد. | ## جمع‌بندی | تخریب بنایی که همه عناصرِ یک خانه را داشت آسیب‌ها و تخریب‌هایی که این خانه با دو اتاق، یک زیرزمین، یک مطبخ و سرویس بهداشتی با آن مواجه بود، به حدی است که امروز دیگر هیچ نشانی از خانه شاعر ملی در خود ندارد.
موضوع مقاله: مجموعه‌آثار تنگه دربند | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مجموعه‌آثار تنگه دربند | مقدمه: مجموعه آثار تنگۀ دربند مربوط به دوره ساسانیان - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بدره، بخش هندمینی، روستای گچ کوبان، ۳ کیلومتری تنگه دربند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۶۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: مجموعه‌آثار تنگه دربند | در شهر تاریخی دربند نشانه‌هایی از باغ‌های متروکه، غارهای باستانی، آسیاب‌های آبی، کانال‌های آبرسانی و دیگر آثار سکونت و زندگی به جای مانده‌است که قدمت شهرنشینی در منطقۀ ایلام و رونق زندگی در سده‌های گذشته را نشان می‌دهد.کُردپرس: قدمت چندصدسالۀ کاشت زیتون در شهر تاریخی دربند بدره، نوشتۀ حشمت‌اله کرمی‌نژاد، نوشته‌شده در ۲۸ شهریور ۱۴۰۱؛ بازدید در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱. | ## بخش 2: مجموعه‌آثار تنگه دربند | درختان زیتون چند درخت زیتون با قدمتی چندسده‌ای در روبروی ویرانه‌های شهر تاریخی دربند و ضلع غربی این تنگه، در زمینی با شیب تند قرار گرفته‌است. | ## بخش 3: مجموعه‌آثار تنگه دربند | اگرچه تاریخچۀ کشت و یا رشد این درختان مشخص نیست، اما وجود آن‌ها قدمت کاشت زیتون در ایلام را به چندین سدۀ‌ قبل بازمی‌گرداند. | ## جمع‌بندی | همچنین احتمال داده شده که این درختان به صورت دیم آبیاری نشده و ساکنان شهر تاریخی دربند که با کشت زیتون و آبیاری باغ‌ها آشنایی داشته‌اند، آن‌ها را در این مکان کاشته و آبیاری می‌کرده‌اند.کُردپرس: قدمت چندصدسالۀ کاشت زیتون در شهر تاریخی دربند بدره، نوشتۀ حشمت‌اله کرمی‌نژاد، نوشته‌شده در ۲۸ شهریور ۱۴۰۱؛ بازدید در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱.
موضوع مقاله: محوطه سنگ‌نگاره‌های جربت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محوطه سنگ‌نگاره‌های جربت | مقدمه: مجموعه سنگ نگاره‌های جربت که در بین اهالی منطقه به نام «سنگ نوشته معروف است»، در شهرستان جاجرم، بخش جلگه سنخواست، دهستان چهارده سنخواست، حدود ۹ کیلومتری غرب روستای جربت واقع شده است. | ## بخش 1: محوطه سنگ‌نگاره‌های جربت | سنگ نگاره های جربت از نظر گستردگی یکی از بزرگترین و از دیدگاه گوناگونی نقوش از متنوع ترین مجموعه سنگ نگاره های شرق ایران است. این مجموعه سنگ نگاره از میانۀ هزارۀ سوم پیش از میلاد در عصر مفرغ تشکیل شده و در دوران تاریخی و دوره اسلامی هم نقوشی به آن افزوده شده است. در این مجموعه بیش از صد صخره کوچک و بزرگ با نقوش مختلف وجود دارد که روی هر صخره تعداد زیادی نقش در دوره های مختلف و به رو های گوناگون رسم شده است. صخره های نقش دار از سنگ های رسوبی متشکل از کانی های کوارتز و کلسیت هستند که سطح آنها به دلیل وجود ترکیبات آهندار سیاه رنگ شده و مناسب نقش اندازی است. اغلب نقوش با روش کوبشی و با کوبیدن یک جسم سخت، احتمالاً سنگ، بر روی صخره های سیاه رنگ رسم شده است. | ## بخش 2: محوطه سنگ‌نگاره‌های جربت | بعضی نقوش نیز با روش خراش و از طریق زدودن پوسته سطحی و سیاه رنگ صخره روی آنها نقش شده است. نقوش حک شده عمدتاً به تصاویر حیوانی به ویژه بزکوهی یا کل با شاخ های بسیار بلند و خمیده، انسان در حالات مختلف، صحنه رقص، صحنه شکار، ادوات جنگی و نقوش هندسی و نمادین و بلاخره کتیبه¬های مختلف اسلامی اختصاص دارد. با توجه شرایط محیطی منطقۀ جربت در حاشیۀ کویر و جنس رسوبی صخره های نقش دار، تعدادی از سنگ نگاره ها در برابر عوامل فرساینده جوی از قبیل نوسانات دمایی، چرخۀ مداوم یخبندان-حرارت، رشد گلسنگ ها و تنش های طبیعی دیگر آسیب دیده اند. مهار آسیب های طبیعی که امری پیچیده، زمانبر و پر هزینه است، باید از طریق مطالعات دقیق آسیب شناسی و به دست مرمتکاران متخصص در رشته حفاظت و مرمت آثار سنگی انجام شود. با وجود پیشرفت روش های حفاظت و مرمت دارایی فرهنگی در دهه های اخیر در ایران، هنوز تجربیات کمی در زمینه مرمت آثار سنگی وجود دارد و حفاظت پیشگیرانه بهترین روش مراقبت از سنگ نگاره های جربت و نمونه های مشابه آن است. | ## بخش 3: محوطه سنگ‌نگاره‌های جربت | آشنایی جامعه محلی و گردشگران با اهمیت و ارزش باستان شناختی سنگ نگاره ها در حفظ این آثار اهمیت دارد. کاتالوگ و بروشورهای معرفی سنگ نگاره های جربت، انتشار کتاب و مقالاتی به زبان فارسی و انگلیسی برای معرفی این مجموعه از سوی میراث فرهنگی خراسان شمالی در آگاه سازی مردم و در نهایت حفظ این آثار موثر بوده است. گردشگران و علاقمندان به هنر صخره ای برای حفظ این آثار باید از یادگار نویسی، راه رفتن روی سنگ نگاره ها، لمس نقوش باستانی، افروختن آتش و ایجاد گرد و غبار در محیط سنگ نگاره ها و هرگونه فعالیت که به نحوی باعث تخریب این آثار می شود پرهیز کنند. چرای دام در محدوده سنگ نگاره ها به دلیل ایجاد انواع آسیب های فیزیکی از جمله تماس احشام با صخره ها و نقوش باستانی، فرسایش خاک و بافت گیاهی و ایجاد گرد و غبار باعث ریز فرسایش و در نهایت تخریب نقوش باستانی می شود. سنگ نگاره ها یک میراث اجدادی هستند که در محیط طبیعی خود معنا می یابند و حفظ آنها یک وظیفه همگانی است. | ## جمع‌بندی | سنگ نگاره های جربت در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۶۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موضوع مقاله: تپه قاریاغدی ۱ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تپه قاریاغدی ۱ | مقدمه: تپه قاریاغدی ۱ مربوط به هزاره اول ق است و در شهرستان میاندوآب، بخش مرکزی، دهستان زرینه‌رود شمالی، جنوب روستای قاریاغدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۶۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: تپه قاریاغدی ۱ | در این تپه که قبرستان روستا بوده یک امام زاده واقع میباشدودربین اهالی روستا قداست خاصی داردو مردم برای حل مشکلات و گرفتن حاجات برای آن امام زاده نذر می‌کنند. | ## بخش 2: تپه قاریاغدی ۱ | معروف است که دو سید که خواهر و برادر بودند در آنجا دفن شده‌اند و این نیز بین اهلی معروف است که آن دو بزرگوار در سفر خود در آنجا مریض شده و بعد فوت دفن می‌شوند بیشترمردم روستا به شغل چوب فروشی، باغ داری سیب وهلوو انگور مشغول هستند. | ## بخش 3: تپه قاریاغدی ۱ | معنی ومعادل فارسی نام روستا (برف بارید) است؛ و اسم روستا در بین تمام نامهای روستاهای ترک وآذری زبان دنیا، اسم تک و بامسما و دارای شخصیت منحصر به خود است. | ## جمع‌بندی | چشمه روستا، در دل کوه کوچک واقع بود، که متأسفانه به علت خشکسالی‌های سالهای ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۴.
موضوع مقاله: خانه بنی طبا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه بنی طبا | مقدمه: خانه بنی طبا مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در آران و بیدگل، محله مختص آباد، اول خیابان ۲۲ بهمن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: خانه بنی طبا | این بنا طی دوره‌های صفوی تا اواخر قاجاریه به شیوه معماری درون گرا و به سبک گودال باغچه ساخته شده‌است. | ## بخش 2: خانه بنی طبا | این بنا در سال ۱۳۸۴ هجری شمسی با هزینه شهرداری آران و بیدگل و با همراهی خاندان بنی طبا که از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) میباشند، تملک شد و کار مرمت و احیای آن با مساعدت مدیریت میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری منطقه کاشان و آران و بیدگل انجام شد. | ## بخش 3: خانه بنی طبا | باغچه‌های چهارگانه‌ای که در طرفین حیاط وجود داشت، مملو از درختان انار و انجیر و عنّاب و گل سرخ بود. | ## جمع‌بندی | نظمی در این خانه حکمفرما بود که بچه‌ها با احترام از بزرگترها فرمان می‌بردند و حتّی حاضر نمی‌شدند که به درخت‌ها و میوه‌هایش دست بزنند.
موضوع مقاله: برج خانقلی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # برج خانقلی | مقدمه: برج خانقلی مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، شهر سامن، خیابان امام، خیابان خانقلی ، محله چاله خانقلی، برج خانقلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: برج خانقلی | این برج خشتی وگلی، در محله چال خانقلی شهر سامن واقع شده وقدمت آن به حدود ۷۰۰سال قبل می‌رسد وقطر پایه‌های آن در حدود ۱۵ متر می‌باشد. ارتفاع این برج در ابتدا در ۴ طبقه بوده‌است که در زمان جنگ جهانی اول در حمله روسها، طبقه بالائی آن با توپ تخریب شده‌است. این بنا یکی از چهاربرج دیده بانی ودفاعی شهر سامن بوده‌است که در فواصل مختلف در اطراف شهر ساخته شد ه است این برج دارای ۴ طبقه است که طبقات اول ودوم از چینه که نوعی مصالح بومی است ساخته شده ودارای سقف طاقی شکل میباشدطبقات سوم وچهارم ازخشت خام وگل می‌باشد وپوشش مسطح تیر چوبی دارند. | ## بخش 2: برج خانقلی | بدنه این طبقات دارای سوراخهای مشبک است که علاوه برجنبه تزیینی جهت تیراندازی به سوی دشمنان تعبیه شده‌است. ایلخانان یا ایلخانیان نام سلسله‌ای است که از سال ۶۵۴ تا ۷۵۰ ه‍.ق معادل ۱۲۵۶ تا ۱۳۳۵ میلادی در ایران حکومت می‌کردند و فرزندان چنگیزخان مغول بودند. لشکریان چنگیزخان نخستین بار در سال ۶۱۸ ه‍.ق معادل ۱۲۲۱ میلادی به خراسان حمله نمودند. | ## بخش 3: برج خانقلی | منگو یا منگل، خان بزرگ یا قاآن، بر آن شد تا با اعزام برادرانش هولاکو و قوبیلای (کوبلاخان) به ترتیب به ایران و چین پیروزی‌های مغولان را تحکیم و تکمیل کند. هولاکو با فتح ایران سلسله ایلخانیان ایران و قوبیلای با فتح چین سلسله یوان چین را بنیاد گذاردند. ایلخانان یعنی خانان محلی و غرض از این عنوان آن بوده‌است که سمت اطاعت ایلخانان را نسبت به قاآنان می‌رسانند و این احترام همه وقت از طرف ایلخانان ایران رعایت می‌شده‌است. | ## جمع‌بندی | فتح ایران به دست هلاکوخان پیامدهای مهمی چون پایان کار اسماعیلیان و انقراض خلافت عباسیان در پی داشت.
موضوع مقاله: خانه دکتر صالحی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه دکتر صالحی | مقدمه: خانه دکتر صالحی مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان خاتم، بخش مرکزی، شهر هرات، خیابان امام خمینی، خیابان نشاط، خیابان صاحب الزمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: خانه دکتر صالحی | این بنای ارزشمند از گونه خانه باغ‌های هرات مربوط به معماری دوره معاصر (پهلوی) است که ساختمان دارای بنای دواشکوبه. | ## بخش 2: خانه دکتر صالحی | بیرون گرا و مشرف‌ به باغ، با پوشش سقفی ضربی، دارای تالار اصلی و اتاق‌های متعدد، با تزییناتی از جمله آجرکاری و گچ‌بری‌های زیبا در نماهای شمالی و جنوبی، شرفی‌های لب بام که زیبایی بصری بنا را دوچندان کرده است‌. | ## بخش 3: خانه دکتر صالحی | از اندام‌های خانه می‌توان به سردر ساده و مردم وار، هشتی، دالان، اتاق‌های طبقه پایین که دارای پستو هستند، تنورخانه، سرویس بهداشتی، محوطه باغ، مطبخ، رواقی کوچک و در طبقه بالا چند اتاق و مهتابی رو به باغ است. | ## جمع‌بندی | این بنا دارای تزییناتی در نمای خود از نوع گچ بری هایی به اشکال اشک و گل های شش پر و نیز گلدانی است که به صورت قرینه در نمایه کار رفته است.
موضوع مقاله: زبان نوقایی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان نوقایی | مقدمه: زبان نوقایی از زبان‌های ترکی رایج در کشور روسیه است که در جنوب غرب روسیه و به ویژه در منطقه کاراچای-چرکسیا حدود نود هزار تن گویشور دارد. | ## بخش 1: زبان نوقایی | گویشوران این زبان از تیره‌های تاتار هستند و به این زبان که گونه‌ای از زبان‌های قپچاق به‌شمار می‌رود تکلم می‌کنند. زبان نوقایی به گروه زبان‌های ترکی میانه تعلق دارد و می‌توان آن را در گروه قبچاق، زیرگروه قبچاق-نوقای جای داد. نوقایی از نظر تقسیم‌بندی قبیله‌ای سه گروه گویشی دارد، یعنی «نوقایی»، «آق‌نوقایی» و «قره‌نوقایی».آکینر، شیرین: اقوام مسلمان اتحاد شوروی به انضمام فصلی در مورد اقوام ترکِ غیر مسلمان اتحاد شوروی. | ## بخش 2: زبان نوقایی | کوشش‌هایی که در جهت یک دست کردن زبان نوگای به عمل آمده‌است، رفته رفته اختلاف گویش‌ها را از میان می‌برد. نوقایی‌ها اقوام بیابانگردی بودند که در سده سیزدهم میلادی کنترل نواحی رود دانوب را بدست گرفتند. آنهایی که در ترکیه بودند به دلیل سیاست تک‌زبانی ترکیه و همگون‌سازی به تدریج ترک‌زبان شدند و زبان نوقایی امروزه تنها میان افراد سالخورده نوقایی در ترکیه مورد استفاده است. | ## بخش 3: زبان نوقایی | در سال ۱۹۷۳ شماری روزنامه‌ها و جراید در قفقاز بزبان نوقایی نوشته و چاپ شد اما به دلیل دورافتاده بودن نواحی نوقایی زبان معمولاً این نوشته‌ها آنجا بدستشان نمی‌رسید. | ## جمع‌بندی | شیوه نگارش پس از اینکه مدت‌ها از خطی وام گرفته از خط عربی برای نگارش این زبان استفاده می‌شد.