موضوع مقاله: داریوش اسدزاده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # داریوش اسدزاده | مقدمه: ایشان در ۲۰ سالگی وارد زمینهٔ بازیگری شد و در مقام بازیگر، نویسنده و کارگردان در تئاتر نصر (تئاتر تهران) فعالیت کرد. | ## بخش 1: داریوش اسدزاده | در سال ۱۳۵۵ ایران را ترک کرد و در سال ۱۳۶۵ پس از ده سال زندگی در ایالات متحده آمریکا به ایران بازگشت و در دو سریال سمندون و خانه سبز شرکت داشت. از دیگر آثار او می‌توان به بازی در فیلم کوتاه دایره، اثر محمد شیروانی و برگزیده منتقدان بین‌المللی جشنواره کن در ۱۹۹۹، اشاره کرد. فعالیت او در دهه ۱۳۹۰ متمرکز بر نوشتن کتاب‌هایی دربارهٔ تاریخ نمایش در ایران و تاریخ تهران بود. او تا پنج سالگی به‌همراه خانواده، در کرمانشاه زندگی کرد و در سال ۱۳۰۷ همراه با خانواده به تهران بازگشت. پدرش که خود او را با هنر نمایش آشنا کرده بود، به‌شدت با کار هنری مخالف بود و از او می‌خواست تا آموزش نظامی ببیند و صاحب مقام و منصب شود. اسدزاده در جوانی ویولن می‌نواخت و طبع شعر هم داشت، اما به‌دلیل مخالفت شدید پدر مجبور شد موسیقی را رها کند. او پس از پایان دورهٔ دبیرستان، این بار به دور از چشم پدر، وارد نخستین دوره هنرستان هنرپیشگی شد و هم‌زمان برای خاطر جمعی پدرش به دانشگاه نیز رفت.مصاحبه با داریوش اسدزاده، جعبه (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷) هنرستان هنرپیشگی که زیرنظر سید علی نصر اداره می‌شد نخستین مدرسهٔ حرفه‌ای تئاتر در ایران بود و از بطن آن تئاتر تهران (نصر) گشایش یافت. مدتی نگذشت که برای بازی در نمایشنامه‌های رادیویی که توسط فضل‌الله بایگان اجرا می‌شد، به رادیو ایران رفت. از این رو پدر اسدزاده خبر بازیگری پسرش را در آن نمایش‌ها، نه از رادیو که از زبان آشنایان شنید و او را به جرم «مطرب شدن» به خانه راه نداد تا آنکه بعد از یک ماه، با وساطت اقوام، به خانه برگشت. پدر با آنکه از راهی که پسرش انتخاب کرده بود راضی نبود، اما رفته رفته با آن کنار آمد. در سال ۱۳۲۳ (خورشیدی) در زمانی که احمد قوام نخست‌وزیر ایران بود به استخدام وزارت دارایی درآمد و در آنجا نیز از گوشه و کنایه‌های همکارانش که او را مطرب می‌خواندند، در امان نبود. او از سال ۱۳۲۱ کار در تئاتر را با بازیگری، کارگردانی و نویسندگی در تئاتر تهران (نصر) و دهقان (لاله‌زار) آغاز کرد. نخستین بازی حرفه‌ای او بر صحنه تئاتر در سال ۱۳۲۱، در نمایشی به نام «لیلی و مجنون کمدی» به نویسندگی و کارگردانی معزدیوان فکری بود. | ## بخش 2: داریوش اسدزاده | این تئاتر نخستین مکان ثابت و دائمی بود که در ایران برای تئاتر کلاسیک ساخته شده بود و این استاد بزرگوار در همه سال‌ها مدیریت این تئاتر را هم برعهده داشت و از تأثیر گذاران آن دوران طلایی تئاتر به‌شمار می‌رفت که سه رکن اساسی تئاتر یعنی نویسندگی (ترجمه) کارگردانی و بازیگری را گاه همزمان و گاهی در یک رشته نمایشی را به صحنه می‌برد. او همچنین در سال ۱۳۳۵، از طرف اداره کل هنرهای زیبای ایران برای بزرگ‌ترین جشنواره بین‌المللی تئاتر به پاریس فرانسه فرستاده شد و به مدت سه ماه به پژوهش و مطالعه پرداخت. از آنجایی که او به تئاتر علاقهٔ زیادی داشت، به نویسندگی و کارگردانی نمایشنامه‌هایی چون: ازدواج فوری، سه زندانی، هنرپیشه، پرواز دخترها، میشل استروگف و مسیو ژوزف و… که شمار آن‌ها به ۲۰ نمایشنامه می‌رسد و ایفای نقش در ۲۰۰ نمایش پرداخت. در بازدیدی که هنرمندان آمریکایی از تئاترهای ایران داشتند، هنر او (کارگردانی، نویسندگی، و بازیگری) در دید آن‌ها بی‌همتا آمد و در سال ۱۳۴۶، به دعوت یک شرکت فیلم‌سازی آمریکایی در شهر مینیاپولیس، رهسپار ایالات متحده آمریکا شد و در فیلم در آمریکا اتفاق افتاد به ایفای نقش پرداخت و علاوه بر آن در نوشتن فیلم‌نامه فیلم با جواد قائم‌مقامی (کارگردان فیلم) مشارکت کرد. او که از همان آغاز با جدیت کار هنری را در پیش گرفته بود، همزمان به عنوان کارمند وزارت دارایی نیز کار می‌کرد. نهایتاً در سال ۱۳۴۸، با توجه به حجم بالای فعالیت‌هایی که در وادی نمایش به او پیشنهاد می‌شد و با وجود آنکه پست بالایی در وزارت دارایی داشت، تقاضای بازنشستگی داد و پس از آن به کار هنری که به آن علاقه داشت پرداخت. در سال ۱۳۵۵، برای مطالعه و پژوهش در امور تئاتر، به همراه خانواده‌اش به آمریکا رهسپار شد. در زمانی که در لس آنجلس زندگی داشت در یک مینی‌مارکت (مغازه خواربارفروشی) و جایگاه سوخت سرمایه‌گذاری کرد اما ورشکست شد. در سال ۱۳۶۵ به ایران بازگشت و بار دیگر در زمینهٔ بازیگری در تئاتر و سینما به ایفای نقش پرداخت. او در سال‌های ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ به ریاست انجمن بازیگران ایران منصوب شد و همچنین به مدت پنج دوره، عضویت داوران خانه سینمای ایران را بر عهده داشت. نگارش در زمینهٔ تاریخ تئاتر، از جمله فعالیت‌های مورد علاقهٔ او بوده که می‌توان به کتاب‌های تماشاخانه تهران، سیری در تاریخ تئاتر ایران و برگ‌های خواندنی: گزینشی از رویدادهای تاریخی اشاره کرد. کتاب دیگری که در دست نگارش دارد، تاریخ تئاتر ایران از لاله زار تا شانزلیزه نام دارد. او همچنین جوایز و تقدیرنامه‌های فراوانی را از دولت‌مردان، استادان و صاحب‌نظران دریافت نموده‌است. | ## بخش 3: داریوش اسدزاده | اسدزاده در سال ۱۳۷۷، در فیلم کوتاه دایره ساخته محمد شیروانی بازی کرد که این فیلم منتخب منتقدان بین‌المللی جشنواره کن در سال ۱۹۹۹ میلادی شد.فیلم‌های کوتاه محمد شیروانی در هنر و تجربه، ایسنا (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷) در سال ۱۳۹۵ ابراهیم شفیعی، فیلم مستند «زندگی و دیگر هیچ» را، دربارهٔ زندگی داریوش اسدزاده و در تقدیر از هفتاد سال فعالیت او در سینما، ساخت.رونمایی از مستند داریوش اسدزاده، تسنیم (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷) دریافت نشان درجه یک هنری وی در سال ۱۳۹۱ از محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت ایران، نشان درجه یک فرهنگ و هنر دریافت کرد.اسامی ۱۱۳ شاعر، نویسنده و هنرمندی که نشان درجه یک هنری گرفتند (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷) او در دوران زندگی در آمریکا، پژوهش‌هایی در دانشگاه انجام داد و دوره‌هایی را طی کرد که مدرک معادل آن از سوی دانشگاه تهران به عنوان دکترا در رشته «ادبیات هنر» ارزیابی شده‌است. زندگی شخصی او در بیست و هفت سالگی با یکی از طرفدارانش به نام «هما شاهرخی» که از نوادگان قاجاریان بود، ازدواج کرد؛ ولی پس از هفت سال زندگی مشترک، از آنجایی که صاحب فرزندی نشدند از او جدا شد. مدتی بعد به دلیل سرطان مثانه تحت عمل سیستوسکوپی قرار گرفت و پس از یک روز استراحت روانه خانه شد. او بار دیگر در تیرماه سال ۱۳۹۸ با مراجعه به پزشک و پس از چکاپ‌های لازم با توصیه پزشکان در بیمارستان بستری شد و پس از ۱۴ روز به منزل رفت.داریوش اسدزاده تا دو روز دیگر از بیمارستان مرخص می‌شود/حال بازیگر پیشکسوت مناسب نیست او که در دوران کهنسالی بارها می‌گفت آرزو دارد یک قرن را سپری کند، وی در ۳ شهریور ماه سال ۱۳۹۸ در منزل و در سن ۹۶ سالگی درگذشت. پیکر او در ۵ شهریور ماه سال ۱۳۹۸ از مقابل خانه هنرمندان ایران تشییع و در کنار مزار غلامحسین نقشینه به خاک سپرده شد. کارنامه نمایش سه زندانی پرواز دخترها هنرپیشه ازدواج فوری میشل استروگف و مسیو ژوزف پروفسور سوسول شهر ما نوشته‌ها سیری در تاریخ تئاتر ایران (قبل از اسلام تا سال ۱۳۵۷ خورشیدی). تهران: نشر افراز، ۱۳۹۲.کتاب «برگ‌های خواندنی» به قلم داریوش اسدزاده منتشر شد، ایران تئاتر (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷) تماشاخانه تهران به روایت داریوش اسدزاده. تهران: نشر افراز، ۱۳۹۴.روایت اسدزاده از «تماشاخانه طهران» رونمایی شد، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی (بازدید: ۱۴ خرداد ۱۳۹۷) خاطرات طهران، تهران: نشر فاصله، ۱۳۹۷. ۱۳۸۸ تله‌فیلم «گنج خانه سفید» بازیگر شاهد احمدلو تله‌فیلم «گور به گور» بازیگر بهرنگ توفیقی شبکه ۱ زمین انسان‌ها بازیگر ابوالحسن داوودی آغاز پخش از فروردین ۱۳۹۰ - شبکه تهران هوش سیاه - فصل نخست بازیگر مسعود آب پرور گاوصندوق بازیگر مازیار میری شبکه ۳ دفترخانه شماره ۱۳ بازیگر مهمان سید وحید حسینی شبکه ۱ ۱۳۸۷ بچه‌های دهکده بازیگر محمد باقری نیکو تهیه شده در شبکه استانی سمنان همه بچه‌های من بازیگر مرضیه برومند کارگردان تلویزیونی: «مسعود فروتن»۱۳۸۶ یک وجب خاک بازیگر علی عبدالعلی‌زاده ۱۳۸۶–۱۳۸۷ بی‌گناهان بازیگر احمد امینی ۱۳۸۶ خواستگاران بازیگر مهدی مظلومی کارگردان هنری: «گلاب آدینه» ۱۳۸۴ بوی گل‌های وحشی بازیگر حسینعلی لیالستانی در سال ۱۳۸۵ از شبکه ۲ پخش شد. و خدا عشق را آفرید بازیگر مسعود شاه‌محمدی شبکه ۳ ۱۳۸۳ عشق گمشده بازیگر حسین سهیلی‌زاده شبکه ۳ بابای خجالتی بازیگر شاپور قریب تهیه شده در شبکه استانی زنجان دیروز، امروز، فردا بازیگر مسعود شاه‌محمدی شبکه تهران ۱۳۸۲ رانت‌خوار کوچک بازیگر حسین سهیلی‌زاده شبکه تهران این سه نفر بازیگر اصغر توسلی شبکه ۳ عروس بازیگر پویان طایفه شبکه ۲ ۱۳۸۱ مهمان‌پذیر طوبی بازیگر مهمان منوچهر پوراحمد در نوروز ۱۳۸۳ از شبکه ۱ پخش شد. مدرک اصلی بازیگر مهدی صباغ‌زاده شبکه ۱ هیچ‌کس بازیگر حمیدرضا حافظیشبکه ۲ قصه‌های شبانه بازیگر سعید آقاخانی ۱۳۸۰–۱۳۸۱ لحظه قاصدک بازیگر ایرج حبشی برنامه کودک و نوجوان شبکه ۲ ۱۳۸۰ خانه آرزوها بازیگر حسین سهیلی‌زاده شبکه ۲ روزهای آرزو بازیگر شاهرخ حمیدی‌مقدم رستوران خانوادگی بازیگر مهمان (یک قسمت) حسین سهیلی‌زاده شبکه تهران ۱۳۷۹–۱۳۸۰ چراغ جادو بازیگر همایون اسعدیان دستیار دوم کارگردان: «رسول قاسمی»، شبکه ۱ ۱۳۷۹ داستان‌های نوروز بازیگر مرضیه برومند شبکه ۱ پانزده مسافر بازیگر مهدی طاهری از برنامه سیمای خانواده پخش می‌شد. برنامه کودک و نوجوان شبکه ۲ یکی بود، یکی نبود بازیگر جواد ارشاد ۱۳۷۵–۱۳۷۸ آژانس دوستی بازیگر مهمان گروه کارگردانان ۱۳۷۷ روزگار جوانی بازیگر شاپور قریباصغر توسلی ۱۳۷۶ همه فرزندان من بازیگر محمد دستگردی آخرین بازمانده بازیگر مهدی قاسمی قصه‌های چهار فصل بازیگر ؟ شبکه ۱ بافته‌های رنج بازیگر مجید بهشتی بر اساس رمان «بافته‌های رنج» اثر «علی‌محمد افغانی» ۱۳۷۵ خانه سبز بازیگر بیژن بیرنگمسعود رسام فروشگاه بازیگر احمد بهبهانی شبکه ۳ ۱۳۷۴ سوخته‌دلان بازیگر بهروز طاهری در سال ۱۳۷۵ از شبکه ۲ پخش شد. | ## جمع‌بندی | آرزوی پردردسر بازیگر محمود جعفری گروه کودک و نوجوان شبکه ۱ داستان یک شهر بازیگر خسرو معصومی این مجموعه در ابتدا «خانه‌های شاد» نام داشت و از شبکه ۱پخش می‌شد و نباید آن را با سریالی دیگر به همین نامبه کارگردانی اصغر فرهادی (۱۳۷۸- شبکه تهران) اشتباه گرفت.