aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: حسن امیدزاده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حسن امیدزاده | مقدمه: حسن امیدزاده (۱۳۳۳ - ۲۸ تیر ۱۳۹۱) معلم گیلانی و اهل شهرستان شفت بود که در یک حادثه آتش‌سوزی در مدرسه محل خدمتش، جان سی دانش آموز را نجات داد و خودش از ناحیه سر، صورت و گردن دچار سوختگی شدید شد. | ## بخش 1: حسن امیدزاده | شرح حادثه روز ۱۸ بهمن سال ۱۳۷۶ ساعت ۱۲ ظهر، در مدرسه روستای «بیجارسر» در شفت، بر اثر وزش باد شدید، بخاری کلاس دوم آتش گرفت و منجر به آتش سوزی کلاس شد. حسن امیدزاده بی‌محابا وارد کلاس شد و به کمک همکارش اکبر عابدی بچه‌ها را یکی یکی بیرون آورد. | ## بخش 2: حسن امیدزاده | پس از آن به علت بسته شدن در، وی سعی کرد خود را از پنجره ای که حصار داشت خود را نجات دهد ولی فقط بدنش از پنجره بیرون رفت و سرش بین کلاس آتش گرفته و پنجره ماند و صورتش سوخت. امیدزاده در جریان این حادثه به‌شدت مجروح شد و شدت جراحات وارده بحدی بود که ۱۷ مرتبه تحت عمل جراحی قرار گرفت. | ## بخش 3: حسن امیدزاده | مرگ حسن امید زاده سرانجام در ۲۸ تیر ۱۳۹۱، پس از پانزده سال از وقوع حادثه سوختگی در سن ۵۸ سالگی درگذشت قدردانی نام مدرسه محل حادثه به «معلم ایثارگر حسن امیدزاده» تغییر کرد. او همچنین «نشان لیاقت» از ریاست جمهوری وقت ایران دریافت کرد که توسط آموزش و پرورش به وی اهدا شد. | ## جمع‌بندی | همچنین نام وی در کنار فداکاران و ایثارگرانی همچون محمد حسین فهمیده، جبار باغچه بان و ریزعلی خواجوی(دهقان فداکار) در درس ششم کتاب فارسی سوم ابتدایی و در کتاب انگلیسی دوازدهم متوسطه آمده است.
موضوع مقاله: دانشگاه حسن دوم کازابلانکا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دانشگاه حسن دوم کازابلانکا | مقدمه: دانشگاه حسن دوم کازابلانکا (عین شق) به عربی جامعة الحسن الثانی دارالبیضا عین الشق. | ## بخش 1: دانشگاه حسن دوم کازابلانکا | دانشگاه شماره یک و دولتی مراکش است که مقر آن در شهر کازابلانکا محله عین‌الشق کازابلانکا است و در سال ۱۹۷۵ ایجاد شده‌است. تعداد پرسنل رسمی ۸۴۹ نفر- کتابخانه محمد سیکات در ۶طبقه و مساحت ۷۰۰۰ متر ۴۰۰۰۰ کتاب و بیست هزار مجله الکترونیکی به صورت آنلاین در اختیار دانشجویان قرار می‌دهد. ۵۵۰ کتاب خطی و ۶۰۰ کتاب باستانی ۱۰۰ نوع روزنامه و مجله دارای ۹۰۰ صندلی و ۴۵ دستگاه آنلاین کامپیوتری در اختیار دارد که ۴۰ هزار نفر از آن استفاده می‌کنند. | ## بخش 2: دانشگاه حسن دوم کازابلانکا | این دانشگاه دارای یک ساختمان مرکزی و دارای ۴ فضای جداگانه برای دانشکده‌های علوم اجتماعی و حقوق - دانشکده ادبیات و دانشکده‌های فنی و پزشکی دارد. کتابخانه دانشکده حقوق نیز دارای ۲۵ هزار جلد کتاب در رشته‌های حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی است. برای بعضی رشته‌ها مانند حقوق، حقوق بین‌الملل و روابط بین‌المللی دانستن هر دو زبان فرانسه و عربی ضروری است. | ## بخش 3: دانشگاه حسن دوم کازابلانکا | دانشجویان خارجی این دانشگاه به ترتیب از کشورهای: سنگال- کنگو دمکراتیک -جمهوری کنگو- موریتانی- لیبی -تونس - الجزایر - مالی- یمن - اندونزی - مالزی - فرانسه- اسپانیا- ایتالیا- و آمریکا می‌باشد دانشجویان آفریقایی بیشتر جذب رشته‌های مهندسی می‌شوند اما تعداد اندک دانشجویان اروپایی و غربی که عموماً در قالب تبادل دانشجویان بورسیه بین مراکش و کشور دوم انجام می‌شود در رشته‌های علوم انسانی و زبان عربی تحصیل می‌کنند. رتبه دانشگاه بر طبق رتبه‌بندی مؤسسه وبومتریک این دانشگاه دارای رتبه جهانی ۲۰۹۱ است مؤسسه مذکور به این دانشگاه در شمال آفریقا رتبه ۳۶ و در کشور مغرب / مراکش رتبه ششم داده است. | ## جمع‌بندی | دانشکده‌ها دانشگاه حسن دوم کازابلانکا عین الشق دارای دانشکده‌های زیر است: دانشکده علوم.
موضوع مقاله: فرزانه نوایی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرزانه نوایی | مقدمه: فرزانه نوایی (متولد خرداد ۱۳۳۵ در اصفهان - درگذشته ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۳ در برگنتس) نوازنده چنگ ایرانی مقیم اتریش بود. | ## بخش 1: فرزانه نوایی | در هنرستان عالی موسیقی تهران فراگیری ساز چنگ (هارپ) را آغاز کرد و پس از دریافت دیپلم هنرستان، با بورس تحصیلی وزارت فرهنگ و هنر، رهسپار اتریش شد. در آکادمی موسیقی و هنرهای نمایشی وین تحصیلات خود را پی گرفت و سپس در کنسرواتوار ملی پاریس دوره‌هایی را گذراند. | ## بخش 2: فرزانه نوایی | به موازات تحصیل در فرانسه، در شهریور ۱۳۵۷ به عنوان تکنواز چنگ، برنامه‌هایی را با ارکستر مجلسی رادیو و تلویزیون ملی ایران (به رهبری ایرج صهبایی) در تئاتر شهر تهران اجرا کرد و در سال ۱۳۵۸ به ایران بازگشت. یک سال را به تدریس چنگ در هنرستان عالی موسیقی و نوازندگی در ارکستر سمفونیک تهران گذراند ولی اقامت‌اش در ایران ممکن نشد. | ## بخش 3: فرزانه نوایی | او مدت کوتاهی در ایران فعالیت داشت و پس از انقلاب اسلامی همراه با همسرش خسرو سلطانی (موسیقی دان و نوازنده فاگوت) به اتریش مهاجرت کرد و در آن کشور به فعالیت‌های اجرایی و آموزشی پرداخت. آثار نوازندگی در آلبوم آوای مهر به آهنگسازی حسین علیزاده نوازندگی در آلبوم ماهور کبیر به آهنگسازی خسرو سلطانی درگذشت علیرغم چندین سال شیمی درمانی و کوشش پزشکان برای بهبودی این هنرمند، به دلیل پیشرفتگی سرطان معده بی‌ثمر ماند و در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۳ در سن ۴۷ سالگی در شهر برگنتس, اتریش درگذشت و در گورستان همان شهر به خاک سپرده شد. | ## جمع‌بندی | رضا والی ( آهنگساز ) یکی از آثار خود به نام «کنسرتو برای نی و ارکستر» را به یاد این هنرمند ایرانی ساخته است.
موضوع مقاله: ردیس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ردیس | مقدمه: بانی گسترش ردیس وی‌ام‌ویر است.وی‌ام‌ویر: خانه جدید ردیس زبان‌های پشتیبانی شده زبان‌هایی که برای آن‌ها کتابخانه کلاینت ردیس وجود دارد، شامل موارد ذیل است: اکشن‌اسکریپت، سی، سی++، سی شارپ، کلوژر، لیسپ معمولی، دارت، ارلنگ، گو، هسکل، هکس، آی‌او، جاوا، جاوااسکریپت، لوا، آبجکتیو-سی، پرل، پی‌اچ‌پی، پیور داتا، پایتون، آر، روبی، اسکالا، اسمال‌تاک، تی‌سی‌ال. | ## بخش 1: ردیس | ردیس از انواع داده زیر پشتیبانی می‌کند:مستندات ردیس - انواع داده رشته: رشته‌ها می‌توانند هر نوع داده‌ای، مثلاً تصویر باینری، را نگهداری کنند. می‌توان به یک مجموعه رشته جدید افزود، حذف کرد، یا وجود یک رشته را در مجموعه امتحان کرد. درهم‌سازی : درهم‌سازی‌های ردیس نگاشتی بین کلیدهای از نوع رشته به مقادیر از نوع رشته‌است. مجموعه مرتب: مشابه مجموعه‌ها هستند، با این تفاوت که به هر عنصر مجموعه مرتب یک امتیاز تخصیص می‌یابد، و اعضای مجموعه مرتب از بیشترین امتیاز به کمترین امتیاز مرتب می‌شوند. | ## بخش 2: ردیس | ماندگاری داده ردیس چندین گزینه برای ماندگاری ارائه می‌دهد:مستندات ردیس - ماندگاری ردیس ذخیره‌کردن یک نسخه از داده بر روی دیسک در بازه‌های منظم طبق قواعدی که توسط کاربر مشخص شده‌است، ثبت در شرح وقایع پس از دریافت هر درخواست نوشتن، که این شرح وقایع را در بازاجرای بعدی سرور می‌توان دوباره اجرا کرد، غیرفعال کردن ماندگاری، ترکیبی از دو حالت اول. در حالت اول، کاربر می‌تواند قواعدی مانند قاعده زیر تعریف کند: save 60 1000 که به این معنا است که در بازه‌های ۶۰ ثانیه‌ای حالت سیستم بررسی می‌شود، و اگر حداقل ۱۰۰۰ عمل نوشتن انجام شده باشد، یک نسخه از داده بر روی دیسک ذخیره می‌شود. مثلاً قاعدهٔ دیگری که اگر پس از ۱۰ ثانیه میزان تغییرات بیش از ۲۰۰۰ بود یک نسخه بر روی دیسک ذخیره شود. در حالت دوم، یعنی ثبت رخدادها در شرح وقایع (log)، چندین گزینه وجود دارد: هماهنگ‌کردن حالت فایل با حالت فیزیکی دیسک به محض عمل نوشتن (امن‌ترین گزینه، ولی کندترین)، هماهنگ‌کردن حالت فایل با حالت فیزیکی دیسک در هر یک ثانیه (امکان از دست دادن حداکثر یک ثانیه داده)، محول کردن هماهنگ‌کردن حالت فایل با حالت فیزیکی دیسک به سیستم‌عامل (تندترین گزینه، ولی ناامن‌ترین). | ## بخش 3: ردیس | اسکریپت‌نویسی ردیس از نسخه ۲٫۶ از اسکریپ‌نویسی به زبان لوا پشتیبانی می‌کند.مستندات ردیس - دستور EVAL این ویژگی به کاربر این امکان را می‌دهد که دنباله‌ای از عملیات را در سمت سرور به صورت تجزیه‌ناپذیر اجرا کند. به همین دلیل، کاربر می‌تواند با استفاده از ویژگی ساختارهای داده پیچیده‌تری را در سرور ردیس پیاده‌سازی کند. به عنوان مثال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: صف تولیدکننده-مصرف‌کنندهصف‌های قابل اعتماد ردیس با استفاده از اسکریپت‌نویسی لوا٬ فیلتر بولومفیلتر بولوم در ردیس٬ و تقریباً هر ساختارداده قابل تصور. هر پیروی می‌تواند راهبر چندین پیرو دیگر باشد، بنابراین ساختار انعکاس ردیس ساختاری درختی دارد. | ## جمع‌بندی | هر پیرو می‌تواند رونوشت دقیق سرورهای راهبر باشد، یا اینکه طوری تنظیم کرد که تنها تغییرات خاصی از راهبر را دریافت کند.
موضوع مقاله: جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان | مقدمه: جشنواره فیلم کودکان و نوجوانان که به آن جشنواره فیلم کودک نیز می‌گویند، جشنواره‌ای است سینمایی که از سال ۱۳۶۱ تا کنون طی ۳۷ دوره برگزار شده‌است.جشنواره بین المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان در دهه ۷۰ به اوج خود رسید. | ## بخش 1: جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان | ساختار هر ساله داوران این جشنواره، در سه گروه بزرگسالان، نوجوانان و کودکان انتخاب می‌شوند به علاوه تیم خبرنگاران نوجوان که هر ساله از میان نوجوانان مشتاق رسانه انتخاب شده و خبرها را تهیه می‌کنند. این جشنواره جشنواره‌ای است سینمایی که از سال ۱۳۶۱ تا سال ۱۳۹۳ در ۲۸ دوره برگزار شده‌است. | ## بخش 2: جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان | در ۲۸ دوره برگزاری، ۱۷ دوره در شهر اصفهان، ۶ دوره در شهر تهران، ۴ دوره در شهر همدان و یک دوره در شهر کرمان برگزار شده‌است. فیلم‌های سینمایی در بخش داخلی، و فیلم‌های انیمیشن در بخش بین‌الملل داوری می‌شوند. | ## بخش 3: جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان | ## جمع‌بندی | این جشنواره از سال ۱۳۶۹ با تغییر زمان برگزاری از بهمن به آذر، تحت عنوان ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم کودک و نوجوان هویتی کاملاً مستقل از جشنواره فیلم فجر یافت.
موضوع مقاله: کلوژر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کلوژر | مقدمه: این زبان، یک زبان همه‌منظوره تابعی استدولوپر ورکز آی‌بی‌ام - زبان برنامه‌نویسی کلوژر. | ## بخش 1: کلوژر | کد کلوژر به بایت‌کد ماشین مجازی جاوا کامپایل می‌شودسایت کلوژر - میزبانی‌شده بر ماشین مجازی جاوا، و بنابراین می‌توانید از کتابخانه‌های جاوا استفاده کند. برنامه‌نویسی هم‌روند اکثر زبان‌های مرسوم، ویژگی‌های پایه‌ای هم‌روندی، یعنی ریسمان‌ها و قفل‌ها را در اختیار می‌گذارند. | ## بخش 2: کلوژر | زبان‌هایی مانند جاوا، تعدادی کتابخانه کمکی نیز برای کنترل هم‌روندی اضافه می‌کنند، ولی تغییری اساسی در چگونگی طراحی برنامه‌های همروند ایجاد نمی‌کنند، و تنها میزان کد مورد نیاز را کم می‌کننددولوپر ورکز آی‌بی‌ام - کلوژر و هم‌روندی. در عوض، مدل‌های برنامه‌نویسی هم‌روند در کلوژر کاملاً متفاوت است بطوری‌که نیازی به ریسمان‌ها و قفل‌ها نیست. | ## بخش 3: کلوژر | ## جمع‌بندی | به علت اینکه داده‌ساختارهای اصلی زبان تغییرناپذیر هستند، می‌توان آن‌ها را بین ریسمان‌های اجرا به اشتراک گذاشتسایت کلوژر - برنامه‌نویسی هم‌روند.
موضوع مقاله: توکل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # توکل | مقدمه: توکل در لغت یعنی اعتماد و تکیه کردن بر کسی و در اصطلاح یعنی اعتماد کردن به (خدا و آنچه از اوست )و ناامید نشدن انسان و آنچه به دست اوست... | ## بخش 1: توکل | در اسلام شخصی که بر خدا توکل کرده، کارهای خود را به خدا حواله کرده و از هر عامل دیگری در امور خود دوری می‌جویند. توکل در قرآن در قرآن، خدا دوست‌دار کسی که به او توکل می‌کند قلمداد شده‌است: «إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَقرآن کریم، سورهٔ آل عمران، آیهٔ ۱۵۹» توکل به معنی آن است، که بنده امر خود را به خدایش واگذار کند. وَمَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَی اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ (سوره طلاق-۳)طلاق:۳ وَتَوَکَّلْ عَلَی الْحَیِّ الَّذِی لَا یَمُوتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهِ (سوره فرقان-۵۸)فرقان:۵۸ کسی می‌تواند توکل پیشه کند، که به یقین، و ایمان، رسیده باشد. یقین، و ایمان به اینکه اولا خداوند قادر و بر انجام هر کاری تواناست، و ثانیاً رحیم و لطیف و با بندگانش مهربان است. | ## بخش 2: توکل | یعنی هر که را ایمان باشد به هستی، و یگانگی خدا، او به یقین بداند که خدا داناست به همه چیز، و تواناست بر همه چیز، و رحمت و عنایت او در حق بندگان زیاده از آن است، که رحمت و عنایت مادر در حق فرزند، بلکه هیچ نسبت ندارد رحمت و شفقت مادر به رحمت و شفقت حق. شفقت مادر در حق فرزند هم اثر شفقت حق تعالی در حق بندگان خود.ای درویش توکل درست از یقین درست پیدا می‌آید. چون دل آرام گرفت، خدا روزی بندگان می‌رساند و کار بندگان می‌سازد.محمد غزالی نیز توکل را حالتی از احوال دل آن را ثمره ایمان می‌داند. وی توکل را بر دو ایمان استوار می‌بیند؛ یکی ایمان به توحید، و دیگر ایمان به کمال لطف و رحمت. | ## بخش 3: توکل | غزالی معتقد است، اگر کسی به چند صفت وکیل ایمان داشته باشد، دل او بر وکیل اعتماد می‌کند و توکل تمام می‌شود؛ یکی آنکه او تمام حقایق را با علم کامل می‌داند؛ دوم آنکه قدرت کامل دارد تا آنچه را می‌داند آشکار سازد؛ سوم آنکه مهر و شفقت کامل دارد بر موکل و اصرار تمام دارد تا حق محفوظ بماند. او شیر را نماینده کسانی معرفی می‌کند که توکل را به معنای نفی کوشش و جهد نمی‌دانند و نحجیران را نماد گروهی برمی‌شمارد که پیشه کردن توکل را با ترک جهد و کوشش و اعتقاد به جبر کامل در زندگی انسان یکی می‌دانند. | ## جمع‌بندی | سرانجام چنین نتیجه می‌گیرد، که توکل به این معنا نیست که آدمی دست از کار و کوشش بکشد و به انتظار پیشامدهای روزگار باشد.
موضوع مقاله: پیمانه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پیمانه | مقدمه: این نوع اندازه‌گیری برای دقت در بکار بردن دستور غذا است و به عنوان یک واحد اندازه‌گیری برای فروش موادغذایی بکار نمی‌رود. | ## بخش 1: پیمانه | هیچ توافق بین‌المللی‌ای در مورد حجم یک پیمانه وجود ندارد و یک پیمانه گنجایشی از ۲۰۰ تا ۲۸۴ میلی لیتر ممکن است داشته باشد. پیمانه برای اندازه‌گیری گرم نیست زیرا وزن مواد مختلف با وجود حجم یکسان با یکدیگر متفاوت است. | ## بخش 2: پیمانه | در کشورهای مختلف در اتحادیه کشورهای همسود مانند کانادا، استرالیا، نیوزیلند، شبه‌قاره هند، آفریقای جنوبی، ...) و آمریکای لاتین و لبنان یک پیمانه ۲۵۰ میلی لیتر گنجایش دارد. در واحد اندازه‌گیری سنتی ژاپنی پیمانه‌ای چوبی و چهارگوش به نام گو برای اندازه‌گیری برنج و ساکی وجود دارد که گنجایش آن ۱۸۰ میلی لیتر است. | ## بخش 3: پیمانه | پیمانه‌های برنج که امروز در سراسر دنیا وجود دارد نیز از این واحد پیروی می‌کنند که ۱۸۰ میلی‌لیتر معادل ۱۲۵ گرم برنج گنجایش دارد که تقریباً وعده غذای یک نفر است. | ## جمع‌بندی | در برخی دیگر نیز نام پیمانه در دستور غذایی آمده‌است اما هیچ تعریفی از گنجایش پیمانهٔ مورد نظر ارائه نشده‌است.
موضوع مقاله: دودمان نوزدهم مصر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دودمان نوزدهم مصر | مقدمه: این دودمان توسط رامسس یکم، وزیر و جانشین هرمهب که توسط خود او به جانشینی برگزیده شد، پایه‌گذاری شد و از آن رو در تاریخ مصر اهمیت دارد که در آن لشکرکشی‌های فراوانی به کنعان شد. | ## بخش 1: دودمان نوزدهم مصر | شاهان جنگجوی آغازین دودمان هجدهم مقاومت چندانی از شاهان سرزمین‌های همسایه مصر ندیدند و این باعث شد تا بتوانند گستره نفوذ خود را بسیار بالا برند. این وضعیت اما تا پایان دودمان ۱۸ به شدت تغییر کرد و امپراتوری‌هایی همچون امپراتوری هتی توانستند با گسترش نفوذ خود در سوریه و کنعان به قدرت‌هایی جهانی تبدیل شوند. | ## بخش 2: دودمان نوزدهم مصر | پادشاهانی چون ستی یکم و پسرش رامسس دوم در دودمان نوزدهم ناچار شدند تا با این چالش‌ها روبرو شوند. فرعون‌های دودمان نوزدهم فرعونهای دودمان ۱۹ام برای نزدیک به ۱۱۰ سال بر مصر فرمانروایی کردند. | ## بخش 3: دودمان نوزدهم مصر | امروزه باور بر این است که حکومت ستی یکم نه ۱۵ سالی طول کشیده باشد که هر دو مصرشناس یورگن فون بکرت و پیتر برند ذکر کرده‌اند، بلکه ۱۱ بوده‌است. +فرعون‌های دودمان نوزدهم مصرنام پادشاهنام هوروسی (تاجی)تاریخآرامگاهشهبانو (یان)تصویر رامسس یکم مِن‌پِهتیرَع ۱۲۹۲ – ۱۲۹۰ پ.م. | ## جمع‌بندی | کی‌وی۷ نفرتاریایزتنوفرتماثورنفرورعمریتامنبنتاناتنبت‌تاویهنوت‌میرع 150px مرنپتاه بانِن رع ۱۲۱۳ – ۱۲۰۳ پ.م.
موضوع مقاله: ابوالعباس اسفراینی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ابوالعباس اسفراینی | مقدمه: ابوالعباس فضل بن احمد اِسفَراینی از رجال دولتی دورهٔ سامانیان و وزیران غزنویان است. | ## بخش 1: ابوالعباس اسفراینی | او که به احتمال زیاد از مردمان اسفراین در خراسان بوده‌است کار خود را در دربار سامانیان آغاز کرد و به گفتهٔ تاریخ یمینی از دبیران و کارگزاران مشهور سامانی بوده‌است. اسفراینی وزیر دربار محمود غزنوی بود و از مهم‌ترین کارهای او در ایام وزارتش تغییر زبان رسمی دربار از عربی به فارسی بود که این اقدام تحت تأثیر دوستی نزدیک اسفراینی با ابوالقاسم فردوسی بود. نام‌آوری محمود غزنوی در تشویق شاعران پارسی‌گو و ترویج زبان فارسی را بیشتر مرهون ایران‌دوستی وزیر او ابوالعباس اسفراینی می‌دانند. در سال ۳۸۴ هجری قمری سبکتگین از نوح بن منصور امیر سامانی خواست تا اسفراینی را برای منصب وزارت پسرش محمود که در آن زمان امیر نیشابور بود در اختیار او نهد. اسفراینی به ادارهٔ امور سیاسی محمود که قدرت خود را در نواحی شرقی ایران تثبیت می‌کرد پرداخت. محمود آن‌گاه که توانست پس از غلبه بر رقیبان، امپراتوری وسیعی بنیان نهد، برای اداره آن وزیری مدبر و باتجربه از خراسانیان لازم داشت تا آئین مملکت‌داری سامانی را به او بیاموزد. | ## بخش 2: ابوالعباس اسفراینی | برخی از مورخان از کفایت و کاردانی اسفراینی در این کار سخن گفته و نوشته‌اند: یک بار که محمود به مولتان لشکر کشید، وزیر در غیاب سلطان با جدیت به ادارهٔ امور پرداخت و سلطان را از هجوم ایلک خان پادشاه قراخانی که به قلمرو محمود طمع بسته بود، آگاه کرد. از جمله کارهای ابوالعباس اسفراینی در ایام وزارتش این بود که فرمان داد دفاتر دیوانی و مکاتبات دولتی و رسایل را که پیش از وی به عربی نوشته می‌شد، به پارسی نویسند و از نوشتن مراسلات و دفاتر به زبانی به‌جز آن اجتناب کنند. عُتبی، نویسنده تاریخ یمینی، توجه اسفراینی را به ادب فارسی به‌عنوان زبان رسمی دیوانی را حمل بر بی‌مایگی او در ادبیات عرب دانسته‌است. فردوسی در شاهنامه چند بیت دربارهٔ اسفراینی سروده‌است: اسفراینی در سال ۴۰۱ قمری پس از ۱۷ سال وزارت، از این مقام کناره گرفت. عتبی که بعضاً از کفایت اسفراینی سخن رانده، وضع قلمرو محمود را در دوران وزارت او بسیار وخیم وصف کرده‌است. به گفتهٔ او، وزیر با دست‌اندازی به اموال مردم و تصرف خزاین دولتی، ثروت هنگفتی گرد آورد. | ## بخش 3: ابوالعباس اسفراینی | در ایام وزارتش شهرها رو به ویرانی نهاد و درآمدهای دولتی کاهش یافت و فریاد دادخواهی از گوشه و کنار کشور برخاست. سلطان محمود که وزیر را مسئول این نابسامانی می‌دانست، او را به پرداخت کسری درآمدها واداشت. اسفراینی که خود را از این اتهامات مبری می‌دانست، در برابر خواستهٔ سلطان مقاومت کرد و سرانجام از وزارت کناره گرفت و به اختیار خود به قلعهٔ غزنین رفت و خود را محبوس کرد. سلطان محمود نیز دستور داد تا اموالش را به جرم خرابی ولایت و عدم رعایت حال رعایا مصادره کردند. | ## جمع‌بندی | در سال ۴۰۴ قمری که سلطان از غزنین به جنگ بیرون رفته بود، اسفراینی را آن قدر شکنجه کردند تا جان سپرد، اما سلطان محمود چون به غزنین بازگشت، از مرگ وزیر بسیار متأثر شد.
موضوع مقاله: ارتشتاران‌سالار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ارتشتاران‌سالار | مقدمه: اولین بار در خدای نامگ به مهرنرسه (رئیس وزرای یزگرد اول)، وهرام اول (گور) و یزدگرد دوم در نیمه دوم قرن پنجم اشاره شده‌است. | ## بخش 1: ارتشتاران‌سالار | طبری اضافه می‌کند که این عنوان از اسپهبد (فرمانده) بالاتر و از ارگبد (مقامی که برای خانواده‌های اشرافزاده محفوظ مانده بود) پائین‌تر بود. احتمالاً آنها به یکدیگر وابسته شده‌اند، و از آنجایی که هیچ مدرک کهنه تری برای آنها نداریم، بایستی توسط مهرنرسه ساخته شده باشند. بر اساس گواهی پروکوپیوس، ارتشتاران سالار، تحریف شده اَدرَستَدارَن سَلانیسadrastadáran salánēs بوده‌است، که به نظر می‌رسد عنوان «یک سهپسالار منصوب شده با قدرت کاملاً استثنائی» در دهه‌های اول قرن ششم باشد. در زامیاد یشت، مردم نسبت به پیشه‌ای که داشتند، به ۳ گروه تقسیم می‌شدند: آثرونان (پیشوایان دینی)، رثه اشتران (ارتشتاران)، واستریوشان (برزیگران). | ## بخش 2: ارتشتاران‌سالار | آغاز این تقسیم‌بندی که در زمان ساسانیان با پیدایش گروه چهارمی به نام پیشه‌وران به اوج مرزبندی دقیق خودمی‌رسد، معلوم‌نیست، اما در کارنامهٔ اردشیر بابکان به عنوان ارتشتاران سالار اشاره شده‌است. وجود مقامی به نام ایران سپاهبد در همین دوره مانع از آن است که ارتشتاران سالار را به‌طور قطع بلندپایه‌ترین مقام نظامی بدانیم. با این‌همه، گمان می‌رود که به‌ویژه از زمان انوشیروان به بعد، سرداران و فرماندهان بزرگ که شمارشان زیاد نبوده‌است، سپاهبد نامیده می‌شدند. به گزارش طبری مقام ارتشتاران سالار بالاتر از سپاهبد و پائین‌تر از ارگبد بوده‌است. | ## بخش 3: ارتشتاران‌سالار | به گزارش پروکوپیوس فرماندهی به نام سِئوسِسSeósēs (سیاوش) تنها کسی بوده‌است که به پاداش خدماتی که کرده بود، به مقام ارتشتاران سالاری رسیده، و قباد پس از اعدام او عنوان وی را هم برداشته است. از نظر پرویز رجبی، روایت طبری (که در سدهٔ ۵ م یکی از پسران مهرنرسه به نام کارد (کاردار)، عنوان ارتشتاران سالار داشته‌است) از این روی قابل اعتماد نیست. به گفته زوندرمان، گزارش پروکوپیوس مبنی بر اینکه سیاوش آخرین کسی بوده که عهده‌دار این سمت بوده‌است، موثق تر از دیگر گزارشش است که می‌گوید سیاوش اولین تنها دارنده این عنوان بوده‌است. | ## جمع‌بندی | در کارنامه اردشیر بابکان، این مقام به زمان حکمرانی اردشیر اول (۲۲۶–۲۴۱ م) بر می‌گردد، ولی این بدین معنی است که در اواخر دوره ساسانی یا بعد از فروپاشی آن، نویسنده یا اصلاح‌کننده این کتاب از وجود این مقام آگاهی داشته‌است.
موضوع مقاله: ارتشتار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ارتشتار | مقدمه: نیساریان ریشهٔ فارسی ندارد و تحریف‌شدهٔ واژهٔ تشتاریان و کوتاه‌شدهٔ کلمهٔ ارتشتاریان است. | ## بخش 1: ارتشتار | در بندهش، در روایت آفرینش گیتی توسط اهوره‌مزدا و به هنگام حملهٔ اهریمن، مینوی آسمان همچون ارتشتاری به نبرد با اهریمن پرداخت و اهوره‌مزدا فروهرهای ارتشتاران پرهیزگار را برای رویارویی با اهریمن پیرامون باروی آسمان بگمارد. ایزدباد ــ وای ــ که ارتشتاران سالار دیگر ایزدان است، در این نبرد جامه‌ای گوهرنشان و سرخ بر تن دارد که لباس ارتشتاران است. بلعمی لشکریان را در طبقه‌بندی خود در مرحلهٔ اول آورده‌است و اشاره‌ای هم به روحانیان ندارد. مسعودی طبقهٔ سوم را به جنگجویان اختصاص داده، و در شاهنامهٔ کهن، ترجمهٔ غرر السیر ثعالبی نیز اولین گروهی که در جمع طبقات نام برده شده‌است، لشکریان هستند. کشتن و جلوگیری از هجوم دشمن به مرز و بوم خویش از صفات ارتشتاران است و عیوبی که باید از آنها بپرهیزند، عبارت‌اند از: ستمکاری، آزار، پیمان‌شکنی، نابخشایندگی، خشونت، تکبر و خوار شمردن دیگران. | ## بخش 2: ارتشتار | تحقیقات باستان‌شناسی نشان می‌دهد که استفاده از ارابه‌های جنگی در سرزمین‌های ایرانیان به هزاره سوم پیش از میلاد برمی‌گردد. از اینرو گرشویچ به‌طور متقاعد کننده‌ای استنباط می‌کند که باید از این کلمه معنی جنگجو را دریافت. در فارسی نو کلمه فارسی «اَرتش» که برگرفته از کلمه اَرتشتار است، با درک نادرست ساخته شده‌است. این تصور غلط نشئت‌گرفته از تفسیر معنایی کلمه اَرتشتار به صورت «ارتش‌دار» به معنیِ «دارندهٔ ارتش» صورت گرفته‌است. فرهنگستان زبانِ فارسی که توسط رضاشاه تأسیس گشت، در درک معنی اَرتشدار دچار اشتباه شد و کلمه مشتق «اَرتش» فارسی را از آن ساخت. | ## بخش 3: ارتشتار | این خطا به صورت رسمی پذیرفته شد و نظامیان ایرانی از آن زمان به بعد، ارتش نام گرفت. تحقیقات باستان‌شناسی تحقیقات باستان‌شناسی نشان می‌دهد که استفاده از ارابه در سرزمین ایران به هزارهٔ سوم پیش از میلاد بازمی‌گردد. گرچه اوستا از ارابه‌ران به عنوان raθaēštā سخن می‌گوید، با این حال، این کلمه به معنی «جنگجوی سوارکار» است. | ## جمع‌بندی | از اینرو، گرشویچ به‌طور متقاعدکننده‌ای استنباط می‌کند که این کلمه عموماً در زمینه جنگجو کاربرد دارد.
موضوع مقاله: آتشفشان ماسایا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آتشفشان ماسایا | مقدمه: این آتشفشان بخشی از پارکی ۵۴ کیلومتر مربعی موسوم به پارک ملی آتشفشان ماسایا را تشکیل می‌دهد. | ## بخش 1: آتشفشان ماسایا | مشخصات ماسایا که به عنوان یکی از فعالترین و غیر معمولترین آتشفشان‌های نیکاراگوئه شناخته می‌شود در اصل کاسه آتشفشانی بازالتی گسترده‌ای با طول و عرض ۶ در ۱۱ کیلومتر و دیواره‌هایی شیبدار به ارتفاع ۳۰۰ متر است که در میان آتشفشان سپری پلیستوسنی عظیمی به نام لاس سیرا ایجاد شده است. بیش از دوازده عدد دودکش در منتهی‌الیه شمال غربی این کالدرا واقعند که فوران‌هایشان در امتداد شکستگی‌ای ۴ کیلومتری روی داده است. | ## بخش 2: آتشفشان ماسایا | آتشفشان‌های دوقلوی نیندیری و ماسایا در انتهای جنوبی این شکستگی به‌وجود آمده‌اند و دارای چندین دهانهٔ آتشفشانی از جملهٔ دهانهٔ فعال کنونی سانتیاگو هستند. همچنین جریان‌های گدازه در طول تاریخ بیشتر بستر کاسهٔ آتشفشانی ماسایا را پوشانده‌اند و سبب شده‌اند تا دریاچهٔ ایجاد شده در این کالدرا به منتهی‌الیه شرقی آن محدود شود. | ## بخش 3: آتشفشان ماسایا | فعالیت‌های آتشفشانی ماسایا آتشفشانی فعال است و از زمان ورود فاتحان اسپانیایی تاکنون چندین بار فوران کرده است. فعالیت‌های این آتشفشان هم اهالی بومی منطقه را می‌ترساند و هم اسپانیایی‌ها از آن وحشت داشتند چنانکه اسپانیایی‌ها آن را «لا بوکا دل اینفرنو» به معنای دهانهٔ جهنم نام‌گذاری کرده بودند و در سدهٔ شانزدهم نیز صلیبی را بر لبهٔ دهانهٔ آن نصب کردند تا شیطان را فراری دهد. | ## جمع‌بندی | در عین حال خروج گازهای سمی از این آتشفشان باعث به خطر افتادن سلامتی مردم منطقه و خسارت دیدن محصولات آنان می‌شود.