موضوع مقاله: عبدالمجید ارفعی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عبدالمجید ارفعی | مقدمه: عبدالمجید ارفعی (۹ شهریور ۱۳۱۸ – ۶ اسفند ۱۴۰۴) پژوهشگر و متخصص زبان‌های باستانی اکدی و ایلامی، ایلام‌شناس، و از آخرین بازماندگان مترجم خط میخی ایلامی در جهان و از مهم‌ترین کتیبه‌خوانان ایرانی بود. | ## بخش 1: عبدالمجید ارفعی | اضافه بر این وی از دانش وسیعی دربارهٔ تاریخ و فرهنگ میان رودان (بین‌النهرین) باستان برخوردار است. عبدالمجید ارفعی نخستین مترجم استوانه کوروش بزرگ از زبان اصلی (بابلیِ نو) به فارسی است. گفتگویی با اولین مترجم منشور کورش، وبگاه آزاداندیش، ۱۲ مهر ۱۳۸۹] او در سال ۱۳۹۴ جایزه سرو ایرانی، در زمینهٔ میراث فرهنگی را به عنوان یک عمر کوشش فرهنگی دریافت کرد؛ همچنین در پنجمین مراسم «تماشای خورشید» که توسط کمیسیون ملی یونسکو ایران، با مشارکت موزه ملی ایران در خردادماه ۱۴۰۱ برگزار شد، نشان خورشید یونسکو به‌همراه نشان ایکوم (شورای بین‌المللی موزه‌ها در ایران) به وی اهدا شد. زندگی عبدالمجید ارفعی در شهریور ۱۳۱۸ در روستای گنو از توابع بندرعباس به دنیا آمد. او دوران دبستان را در مدارس بندرعباس و یزد به اتمام رساند و در سال ۱۳۲۸ به همراه خانواده به تهران آمد و در مدرسه منوچهری و البرز به تحصیل پرداخت و با بهرام بیضایی هم‌درس شد. پس از پایان دوره دبیرستان و تا پیش از ورود به دانشگاه در سال‌های ۱۳۳۲ در کتابخانه ملی با نوشته‌های ابراهیم پورداوود آشنا شد. در همان زمان از متینی، معلم ادبیاتش، الفبای فارسی باستان را آموخت و در همان سال‌ها زبان پهلوی را نیز از روی کتاب کارنامه اردشیر بابکان محمدجواد مشکور آموخت. پس از اخذ دانشنامه کارشناسی زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران، در مهرماه سال ۱۳۴۴ به آمریکا رفت. بنا بر پیشنهاد و توصیه پرویز ناتل خانلری و استقبال ابراهیم پورداوود دو سال به آموزش مقدمات زبان اکدی پرداخت و پس از آن به مؤسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو رفت و تا هشت سال زیر نظر ریچارد هلک، از مشهورترین استادان خط و زبان ایلامی، به یادگیری زبان ایلامی و اکدی مشغول شد. | ## بخش 2: عبدالمجید ارفعی | در همان زمان با گل‌نوشته‌های ایلامی و کتیبه‌های تخت جمشید که به امانت نزد دانشگاه شیکاگو بود و ریچارد هلک در حال بررسی، خواندن و ترجمه آنها بوده است، آشنا شد. هلک در آن دوران هر شب چند کتیبه خوانده‌شده را به ارفعی می‌داد تا او از روی متن ترجمه‌شده، کتیبه‌ها را بخواند. این تجربه بعدها به ارفعی در نوشتن کتاب «گل‌نوشته‌های باروی تخت جمشید» کمک می‌کند. همچنین او تنها متخصصی است که می‌تواند بقیهٔ آن کتیبه‌ها را بخواند و آن‌ها را ترجمه کند. ارفعی در تیر ماه ۱۳۵۳ خورشیدی از رسالهٔ دکتری خود با عنوان «زمینه‌های جغرافیایی فارس براساس گل‌نوشته‌های تخت جمشید» دفاع کرد و با مدرک دکتری به تهران بازگشت. فعالیت‌ها نتیجه همکاری عبدالمجید ارفعی با خانلری در بین سال‌های ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۷ خورشیدی، گردآوری گنجینه بی‌شماری از مجلات، مقالات و کتاب‌های گوناگون دربارهٔ تاریخ ایران و جهان و گل‌نوشته‌ها و خط‌های خوانده‌شده است که در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی نگهداری می‌شود. ارزش دلاری این کتابخانه در زمان خرید بین ۳ تا ۴ میلیون دلار بوده که امروز ارزشی به مراتب بالاتر دارد. تالار کتیبه‌ها در موزه ملی ایران بین سال‌های ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۲ توسط او و شاهرخ رزمجوماجرای من و ایلام‌شناسی / زندگینامه دکتر ارفعی، بنیاد بازشناسی لارستان کهن، ۷ آبان ۱۳۹۰ ساخته و آماده شد. چون خرید کتاب در آن زمان دشوار بود و این تالار نیز کتابی در اختیار نداشت، برای تأمین کتاب، ارفعی به پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی مراجعه کرد تا از کتاب‌هایی که بیست سال پیش خودش سفارش داده بود فتوکپی تهیه کند. | ## بخش 3: عبدالمجید ارفعی | بسیاری از لوح‌های گلی تخت جمشید و متن‌های حقوقی بین‌النهرین از روی کتیبه‌های تاریخی با تلاش ارفعی ترجمه شده است. این الواح شهرتی جهانی دارد و به شناخت اوضاع اقتصادی و اجتماعی ایران عصر هخامنشیان کمک زیادی کرده است. عبدالمجید ارفعی سابقه همکاری با بنیاد پژوهشی پارسه و پاسارگاد و بنیاد پژوهشی شوش را در کارنامه خود دارد. همکاری او با بنیاد پژوهشی پارسه پاسارگاد، منجر به خوانده شدن کتیبه‌های خزانه تخت‌جمشید شد که در موزه همان‌جا نگهداری می‌شد. او نخستین ترجمه فارسی فرمان کوروش بزرگ (منشور کورش) را از روی مولاژی از اصل منشور، همراه با نسخه‌برداری جدید انجام داد.دکتر عبدالمجید ارفعی، فصل‌نامه فروزش، شماره دوم، بهار ۱۳۸۸ - رویهٔ ۳۰ تا ۳۳ عبدالمجید ارفعی به همراه جعفری دهقی از استادان دانشگاه تهران در حال تحقیق و بررسی ترجمه دو کتیبه از بیستون بود. حرف‌نویسی، آوانویسی، نگارش واژه‌نامه و همچنین بازنویسی متن‌ها به خط میخی و ترجمه آنها به فارسی کار مشترکی است که آنها در این پروژه بر عهده داشتند.پروفسور ارفعی و بازخوانی متنهایی از بیستون، روزنامه ایران، ۲ شهریور ۹۰، صفحه ۲۷ گل‌نبشته‌های باروی تخت‌جمشید کتاب گل‌نبشته‌های باروی تخت‌جمشید پژوهشی است بر روی صد و پنجاه گل‌نبشته‌ای که مؤسسه شرقی دانشگاه شیکاگو در سال ۱۳۲۷ خورشیدی به ایران پس فرستاد. علاوه بر این مقدار، تعدادی از گل‌نبشته‌هایی که در بخش تاریخی موزه ملی ایران نگهداری می‌شوند و گل‌نبشتهٔ منفرد دیگری از باروی تخت جمشید برای نخستین بار بازخوانی و به همراه تصاویرشان منتشر شدند. | ## جمع‌بندی | م) پادشاهی داریوش بزرگ، که در آن‌ها به حمل و نقل کالا، دریافت، جابه‌جایی، ذخیره و پرداخت کالا در ازای حقوق کارگزاران، مسافران و کارگران دولتی در ایالت پارس اشاره شده است.