موضوع مقاله: وزارت تحصیلات عالی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # وزارت تحصیلات عالی | مقدمه: وزارت تحصیلات عالی افغانستان برنامه‌ریز و اداره‌کننده تمام دانشگاه‌های دولتی افغانستان است. | ## بخش 1: وزارت تحصیلات عالی | برای انسجام موسسات تحصیلات عالی کشور، گسترش و توسعه نهادهای تحصیلی در مرکز و ولایات، دولت را واداشت تا در سال ۱۳۵۶ هـ ش وزارت تحصیلات عالی را به مثابه بزرگ‌ترین ارگان فرهنگی در چوکات حکومت تأسیس کند. این وزارت موظف گردید تا به خاطر سمت‌دهی و سازماندهی کلیه سیستم‌های تحصیلات عالی ملکی در مملکت و به منظور تحقق طرح‌های کوتاه و درازمدت برای تربیت کادرهای ملی، هماهنگی در تهیه مواد درسی، تنظیم برنامه‌های معین تحصیلی، پژوهشی، چاپی، افزایش سطح دانش اعضای کادر علمی، بررسی مداوم وضع زندگی استادان و محصلان، ایجاد روابط سالم علمی و دانشگاهی با مؤسسات علمی و فرهنگی ملی و بین‌المللی برای پیشرفت کمی و کیفی نهادهای تحصیلی، رفع نیازمندی‌های جامعه، از رهگذر آماده‌سازی متخصصان جوان، تلافی عقب‌ماندگی کشور از کاروان علم و معرفت جهانی، ایجاد گروه‌های مشورتی برای بخش‌های مختلف اقتصادی، مهندسی، طبی، تعلیم و تربیت، حقوق، زراعت، ساختمان‌های دولتی و شهری، علوم شرعی، طرح اساسنامه‌ها، قوانین، مقررات، لوایح و راهکارها در عرصه تحصیلات عالی، برگزاری همایش‌ها و جشنوراه‌های علمی مطابق مقتضیات جامعه، تدویر دوره‌های تکمیلی تخصصی، توسعه موسسات آموزشی مورد نیاز ادارات رسمی، ارزیابی وضع موسسات تحصیلی در مطابقت با شرایط کشور، لغو، ادغام و تأسیس مراکز تحصیلی و علمی- تطبیق یکسان و بلا انحراف تمام اسناد تقنینی و کنترل از تحقق به موقع آن با ارزیابی اسناد علمی کار و فعالیت کند. پیشینه برای نخستین بار هسته تحصیلات عالی در کشور در تاریخ اول عقرب ۱۳۱۱ه-ش با تأسیس دانشکده طب در شهر کابل گذاشته شد. در سال ۱۳۲۵ دانشگاه کابل، در سال ۱۳۴۳ دانشگاه ننگرهار و در سال ۱۳۴۸ دانشگاه پولی تخنیک کابل تاسیس گردیدند. در سال ۱۳۵۶ برای انسجام مؤسسات تحصیلات عالی کشور، گسترش و توسعه نهادهای تحصیلی، وزارت تحصیلات عالی و مسلکی به مثابه بزرگترین ارگان فرهنگی تأسیس گردید. | ## بخش 2: وزارت تحصیلات عالی | پس از آن تمام پیداگوژی‌های افغانستان که دارای نظام درسی لیسانس بودند؛ با تمام تشکیلات و پرسونل به وزارت تحصیلات عالی ادغام شدند. در سال ۱۳۷۳ بخش تعلیمات تخنیکی، مسلکی و حرفوی از وزارت تحصیلات عالی و مسلکی به وزارت معارف ملحق گردید که در نتیجه آن مؤسسه تخنیکی، مسلکی و حرفوی با تمام تشکیلات از وزارت تحصیلات عالی خارج و برای تشکیل وزارت معارف، به آن وزارتخانه ادغام گردید. دورنما اهداف انکشاف و بازنگری در فرایند تحقیقات؛ بهبود آموزش و بازنگری نصاب تحصیلی؛ تقویت برنامه­ های ارتقای ظرفیت؛ تطبیق HEMIS و ریفورم و محو فساد اداری؛ بازنگری اسناد تقنینی؛ بازنگری در فرایند رفاهی محصلین؛ بهبود و تجدید نظر در ساختارها و فرایندها؛ ایجاد مراکز عایداتی؛ انکشاف همکاری با نهادهای داخلی و خارجی؛ ایجاد اداره ­ی مستقل ارتقای کیفیت و اعتبار دهی مراکز علمی. دیدگاه برخورداری از سیستم مدیریت معلوماتی موثر، کارآمد، شفاف و ساده؛ برخورداری از سیستم ارزیابی عملکرد معقول و دقیق؛ انکشاف واحدهای اداری مطابق با نیازها؛ برخورداری از کادر علمی شایسته و متخصص در تراز دانشمندان جهانی؛توانمندی در ایجاد فرصت­‌های آموزشی، تحقیقاتی و فرهنگی مادام ­العمر برای جامعه افغانستان؛ برخورداری از نصاب تحصیلی پیشرفته متناسب با نیازهای کشور؛ پیشرو در تولید خدمات علمی و توسعه‌ی پایدار کشور؛ وزارت تحصیلات عالی بر آن است که با استفاده از نیروی انسانی کارآمد و تکنالوژی­‌های نوین، نظام تحصیلی پیشرفته با اداره‌ی شفاف و پویا در افغانستان بسازد تا جایگاه ممتاز در تربیت نیروی انسانی متعهد، متخصص، کارآفرین و پیشرو در سطح منطقه داشته باشد. وزارت تحصیلات عالی به­ منظور آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص، کارآفرین و پیشرو در فرایند علم آفرینی، با استفاده از تکنالوژی‌های نوین آموزشی، اداره شفاف و نظام تحصیلی پویا؛ تلاش می‌کند در سطح کشورهای منطقه پاسخگوی نیازمندی‌های جامعه باشد. | ## بخش 3: وزارت تحصیلات عالی | تعداد محصلان (دانشجویان) آن که زمانی از ۵۰۰ نفر تجاوز نمی‌کرد تا سال‌های ۱۳۸۰ به ۶۰۰۰ تن رسید و تا سه دهه قبل برجسته‌ترین متخصصین را دارا بود که از جمله ۳۰ تن آن پروفسور در سطح جهان بود. دانشکده‌های فوق تا سال ۱۳۲۵ از طرف وزارت معارف رهبری می‌شد؛ بنابراین دولت برآن شد تا دانشگاه کابل را ایجاد کند، این مؤسسه که بعداً رسماً در کتاب سبز یونسکو ثبت گردید، به عنوان یگانه دانشگاه افغانستان در سال ۱۳۲۵ تأسیس شد و دانشکده‌های شبانه برای آن عده از جوانان که بر اثر نامساعد بودن شرایط نتوانسته بودند تحصیلات دوره لیسانس را تکمیل کند فراهم گردید. دانشگاه ننگرهار به تعقیب دانشگاه کابل دومین مؤسسه تحصیلات عالی در ولایت ننگرهار در سال ۱۳۴۳ تأسیس گردید. دانشگاه پولی‌تخنیک کابل دانشگاه پولی‌تخنیک که تهداب آن در سال ۱۳۴۲ گذاشته شده بود در سال ۱۳۴۸ رسماً افتتاح گردید. دانشگاه طب کابل انستیتوت طب کابل که در تشکیل دانشگاه کابل (دانشگاه کابل) بود در سال ۱۳۶۳ به نام انستیتوت دولتی و در سال ۱۳۸۳ به نام دانشگاه طبی کابل مسمی گردید. | ## جمع‌بندی | دانشگاه تعلیم و تربیه برای بلند بردن نیازمندی‌های معارف افغانستان انستیتوت پیداگوژی کابل در سال ۱۳۸۲ به نام دانشگاه تعلیم و تربیه کابل ارتقا نمود.