موضوع مقاله: صنایع دفاعی ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # صنایع دفاعی ایران | مقدمه: پیشینه صنایع دفاعی ایران در دوران حکومت محمد رضا پهلوی پایه‌گذاری شد اما ایران تنها بخش ناچیزی از تسلیحات خود را تولید کرده و همچنین یکی از بزرگترین وارد کنندگان اسلحه بود. | ## بخش 1: صنایع دفاعی ایران | در سال ۱۳۵۴، صنایع الکترونیکی ایران تأسیس شد تا به کار جمع‌آوری و تعمیر سلاحهای وارداتی بپردازد. بیشترین جنگ‌افزارهای ایران قبل از انقلاب اسلامی، از آمریکا و اروپا وارد می‌شدند. بین سال‌های ۱۳۵۲ و ۱۳۵۶، شاه سفارش ۸ میلیارد دلار جنگ‌افزار را به آمریکا داد و آمریکا تا انقلاب ایران (۱۳۵۷)، به ایران فروخت. در سال ۱۳۵۶، سازمان صنایع دفاعی ایران به‌طور مشترک با اسرائیل شروع به کار کردن روی انواع موشک کرد و ایران و اسرائیل به‌طور مشترک پروژه‌ای به نام پروژه شکوفه را پایه‌گذاری کردند و در همین راستا تقاضا داشتند که این پروژه روی موشک‌ها گسترش یابد این پروژه به دلیل انقلاب اسلامی ایران ناتمام ماند. خطوط تولید قبل از انقلاب -خط تولید آر پی جی ۷ با ظرفیت یکصد هزار در سال -خط تولید موشک ضد تانک تاو -خط تولید ژ-۳ با ظرفیت یکصدهزار عدد در سال خط تولید مسلسل ام جی با ظرفیت چهار هزار در سال خط تولید گلوله توپ ۱۵۵ ظرفیت دویست هزار در سال خط تولید تانک شیر ایران در کارخانه تانک درود در سال ۱۳۵۵ تاسیس شد. صنایع دفاعی ایران پس از انقلاب پس از انقلاب با مواجه شدن ایران با تحریم‌های گسترده از سوی کشورهای مختلف بلوک شرق و غرب که بعضاً حتی از فروش سیم خاردار به ایران نیز ابا کرده یا حتی کالاهای غیرنظامی که ممکن است مصارف نظامی داشته باشند را نیز به ایران نمی‌فروختند، با شروع جنگ هشت ساله و تهدید روزافزون ایران از سوی اسراییل و آمریکا و سایر متحدین غربی، ایران ساخت تسلیحات بومی را توسعه داد. در سال ۱۳۵۸ ایران اولین گام‌ها را در زمینه ساخت و مهندسی معکوس جنگ‌افزارهای ساخت شوروی از جمله آر پی جی-۷، بی ام-۲۱ کاتیوشا و موشک دوش پرتاب سم-۷ آغاز کرد. بعد از آغاز جنگ ایران و عراق و آغاز تحریم‌های اقتصادی و نظامی علیه ایران، ایران هیچ چاره‌ای جز تکیه به صنایع نظامی خودی برای تعمیر و ساخت جنگ‌افزار نداشت. | ## بخش 2: صنایع دفاعی ایران | سپاه پاسداران انقلاب اسلامیدستاوردهای صنعت دفاعی ایران را تراز قدرت برتر و بلامنازع منطقه قرار داده‌است خبرگزاری دانشجویان ایران نیز با مداخله و بر عهده گرفتن برخی وظایف به این کار کمک کرد و پس از مدت‌ها صنایع دفاعی ایران به صورت رسمی شکل گرفت و وزیر دفاع ایران سرمایه زیادی را برای راه‌اندازی صنایع موشکی اختصاص داد و بعدها ایران مهمات موشکی بسیاری ساخت.۳۱ مرداد روز "صنعت دفاعی" تابناک از سال ۱۳۷۱ به بعد ایران توانست که انواع محصولات مورد نیاز نظامی خود مانند تانک، نفربر، موشک، زیردریایی و هواپیمای جنگنده بسازد. در ۲ نوامبر ۲۰۱۲، سرتیپ حسن سیفی ایران گزارش داد که ارتش ایران در تولید تجهیزات نظامی به خودکفایی رسیده و توانایی دانشمندان ایرانی باعث شده تا کشور در این زمینه پیشرفت چشمگیری داشته باشد. وزارت دفاع ایران مدعی شد که ساخت توپ‌های لیزری پدافند هوایی را در ۱۶ نوامبر ۲۰۱۹ آغاز کرده است. امیر سرتیپ امیر حاتمی وزیر دفاع ایران در ۳ سپتامبر ۲۰۲۰ گفت کشورش توانایی ساخت بیش از ۳۸۰۰۰ تجهیزات نظامی و قطعات سخت افزاری را دارد. در فوریه ۲۰۲۳، ایران گزارش داد که صادرات محصولات نظامی خود را در سال ۲۰۲۲ سه برابر کرده است در حالی که خودکفایی در نیازهای نظامی به ۹۳ درصد رسیده است. محمدرضا آشتیانی، وزیر دفاع ایران، در مارس ۲۰۲۴ بدون اشاره به جزئیات، مدعی افزایش ۴ تا ۵ برابری صادرات دفاعی شد. پدافند روسیه با وجود عدم ممانعت فروش سلاح‌های دفاعی به ایران بر اساس قطعنامه‌های تحریمی سازمان ملل و دریافت یک میلیارد دلار با فشار اسراییل فروش سامانه اس ۳۰۰ را به تأخیر انداخت. از سوی دیگر اسراییل و آمریکا و متحدین هر روز از احتمال حمله به مراکز هسته‌ای ایران سخن می‌گفتند. | ## بخش 3: صنایع دفاعی ایران | در چنین شرایطی سید علی خامنه‌ای رهبر ایران از نیروهای نظامی ایران خواست با باور کردن توان داخلی خود سامانه‌ای مشابه اس ۳۰۰ تولید کنند. مؤسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک در فروردین ۱۳۹۶ دربارهٔ توان ایران در عرصه پدافند می‌نویسد:توان دفاعی ایران، افسانه یا واقعیت؟ الکوثر حوت، سریع‌ترین اژدر جهان ایران در سال ۱۳۸۵ اعلام کرد که موفق به ساخت اژدر حوت شده‌است که سریع‌ترین اژدر جهان به‌شمار می‌رود و قابلیت هدف قرار دادن بسیاری از زیردریایی‌های آمریکایی را دارد. پیش از این پهپاد اسرائیلی هاروپ با برد عملیاتی ۱۰۰۰ کیلومتر دوربردترین پهپاد انتحاری جهان محسوب می‌شد اما پهپاد آرش با انهدام هدفی در فاصله ۱۴۰۰ کیلومتری (از سواحل مکران تا کویر سمنان) عملا نشان داده است برد عملیاتی فراتر از این رقم را دارا است. تحول ساختاری نیروهای مسلح پس از پایان جنگ، به منظور انسجام بیشتر و بهره‌گیری گسترده از توانمندی‌ها، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در سال ۱۳۶۸ با تصویب مجلس شورای اسلامی از ادغام وزارت دفاع و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تشکیل شد. یکی از وظایف این وزارتخانه جدید، طراحی، ساخت، تولید و خرید نیازمندی‌های نیروهای مسلح بود. | ## جمع‌بندی | وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح امروزه دارای ۹ سازمان عمده تحقیقاتی، صنعتی، تولیدی و خدماتی در زیرمجموعه خود است، که تامین نیاز‌های نیروهای‌ مسلح را برعهده دارند.