موضوع مقاله: بلبل خرما | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بلبل خرما | مقدمه: بلبل خُرما یا بلبل گوش‌سفید یا بلبل اسفود پرنده‌ای از خانوادهٔ بلبلان است که زیستگاه آن عمدتاً به‌طور بومی از شمال غرب هندوستان، پاکستان، جنوب ایران و مرکز ایران تا جنوب عراق کشیده شده‌است. | ## بخش 1: بلبل خرما | این پرندهٔ خوش صدا با بلبل هزاردستان تفاوت دارد و از خویشاوندان نزدیک آن هم نیست بلکه تنها در نام عمومی شباهت دارند. ویژگی‌ها ریخت‌شناسی بلبل خرما قدری از بلبل بزرگ‌تر است و طول بدنش حدوداً ۱۸ سانتی‌متر است. سطح پشتی قهوه‌ای روشن، سطح شکمی خاکستری چرک، پوشپرهای زیر دمی زرد نارنجی و دم سیاه با نوک سفید دارد. تهران: کتاب فرزانه، ۱۳۸۷ سر دم این پرنده سفید و سر پرندهٔ جوان قهوه‌ای رنگتر از پرندهٔ بالغ است. بلبل دره پهن جثه بزرگی دارددکتر:، العلوی، هادی، «(عالم الطیور والحیوانات)»، دارالعودة، بیروت، لبنان، چاپ پنجم سال ۱۹۹۸ میلادی به (عربی). زیستگاه محل زیست آن اغلب باغ‌ها و نخلستان‌ها و جاهای پر درخت است گاهی هم در نقاط کم درخت دیده می‌شود. غذای اصلی آن همچنان که از نامش بر می‌آید بیشتر میوه درخت خرما و البته سایر میوه هاست، به گونه‌ایی که مثلاً در بهبهان باغ‌های زردآلو زیستگاه مورد علاقه این گونه بلبل هستند؛ و همچنین در بلوچستان در میان نخلستان‌های مومان هم زیاد دیده می‌شوند. لانه‌اش را اغلب بر روی شاخه درختان موجود می‌سازد.خوراک عمده و مورد علاقه این بلبل توت های رسیده و تمشک نیز هست. | ## بخش 2: بلبل خرما | بلبل خرما از جمله آفات درخت خرما محسوب می‌شود زیرا شهد خرماهای رسیده را می‌خورد و در نتیجه آن خرماها یا می‌ریزد یا حشرات در آن تخم می‌گذارند. اسفود را بعضاً به جهت آواز خوانی و انس گرفتن سریع با محیط خانه و انسان، دست آموز و نگهداری می‌کنند. این پرنده چنانچه محیط امنی برایش فراهم شود می‌تواند در خانه لانه‌سازی و تولید مثل نماید. پراکندگی آن از بلوچستان تا کرمان، هرمزگان، بوشهر، خوزستان، فارس و تا حدودی به مناطق معتدل‌تر نیز ادامه دارد. طی چند سال اخیر تعداد بلبل خرما در تهران افزایش یافته است این در حالی است که این پرنده، پرنده خاص جنوب است. در سال‌های اخیر به علت مهاجرت زیاد این پرنده از پاکستان و هندوستان به سمت نخل‌زارهای بوشهر و خوزستان و افزایش جمعیت آن در این نواحی، تعدادی از آن‌ها به تهران و دیگر شهرها رسیده و زادآوری کرده‌اند و ازدیاد یافته‌اند. رفتار و بوم‌شناسی تغذیه بلبل‌خرما همه‌چیزخوار است؛ شهد خرماهای رسیده، میوه‌های شیرین، حشرات، ملخ‌ها و کرم‌ها را می‌خورد. بلبل ماده پس از پایان کار لانه‌سازی، سه تا پنج عدد تخم می‌گذارد و پرنده نر و ماده به نوبت ۱۴ تا ۱۵ روز روی تخم می‌خوابند. | ## بخش 3: بلبل خرما | بعد از بیرون آمدن جوجه‌ها از تخم، والدین جوجه‌ها را با کرم و حشرات ریز تغذیه می‌کنند (بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ کرم در روز برای دو جوجه). رقص جفت‌خواهی در سال‌های اخیر تعدادی از آن‌ها به تهران و دیگر شهرها نیز رسیده و زادآوری کرده‌اند. بلبل نر در نمایش جفت‌خواهی، در حالی که دو بال خود را بالا می‌گیرد، به‌طور مرتب به جلو و عقب خم می‌شود و این رفتار را تا ۱۰ ثانیه ادامه می‌دهد. نامگذاری بلبل خرما همانطور که از عنوان برمی‌آید بعلت علاقه فراوان این پرنده به خرما و زیستگاه آن که درمیان نخلستان هاست، بلبل خرما یا بلبل خرمایی نام گرفته. [1] بلبل اسفود دقیقا پیدا نیست که این پرنده چرا در نواحی جنوب مرکزی با نام اسفود شناخته می‌شود. احتمالات بر این است از آنجائی که این پرنده علاقه زیادی به خوردن محصول رسیده درخت خرما دارد و این کار را با خوردن تار و پودهای درونی خرما که نرم تر و رسیده تر هستند آغاز می‌کند بدان اسفود میگویند که در ریشه شناسی بسامدی از واژه "پود" است. همچنین نظراتی نیز وجود دارد که این نام، برامده از واژه اسپید (سفید) در فارسی باستان بوده که در گذر زمان به "سفید"، "اسفید" و "اسفود" تغییر شکل داده. بلبل گوش سفید این نام برگرفته از رنگ کناره‌های سر این پرنده است که تقریبا در نواحی گوش می‌توان گفت سفید رنگ است. | ## جمع‌بندی | رنگ سفیدی که از بالای سر پرنده در طرفین آغاز شده و تا پایین گردن امتداد می‌یابد.