موضوع مقاله: بی‌نظیر بوتو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بی‌نظیر بوتو | مقدمه: وی طی دو دوره از سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۰ و همچنین ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۶ نخست‌وزیر پاکستان از حزب مردم بود. | ## بخش 1: بی‌نظیر بوتو | بی‌نظیر بوتو از جمله چهره‌ها و مسئولان سیاسی زن موفق در کشور پاکستان و در سرتاسر دنیا است که توانست به عنوان یک چهره سیاسی از حزب مردم کشور پاکستان به قدرت رسیده و نظر عمومی مردم پاکستان را در دوره مسئولیتش در حکومت پاکستان جلب نماید. وی اولین زن مسلمان در تاریخ جهان اسلام بود که به مقام نخست‌وزیری در یک کشور اسلامی رسید. بی‌نظیر بوتو یک مسئول حکومتی و یک چهره سیاسی از حزب مردم پاکستان است که با داشتن اصالت اصیل پاکستانی نه تنها در دوره‌های نخست‌وزیری‌اش بلکه در دوران پس از نخست‌وزیری‌اش توانست خود را به عنوان یک چهره سیاسی در جامعه پاکستان بروز داده و حفظ کند. وی در طول دوران فعالیت سیاسی خود بارها به اتهام فساد مالی مواجه شده بود و به همین دلیل از مقام نخست‌وزیری برکنار شد. او نیز همچون پدرش ذوالفقار علی بوتو دارای گرایش‌های سوسیالیستی، پوپولیستی و سکولار می‌دانند. وی سرانجام در دسامبر ۲۰۰۷ در پاکستان ترور شد.مادر بی‌نظیر بوتو، نصرت بوتو اصالتاً از ایرانیان کردزبان بود. پدر ذوالفقار، سیاستمدار برجسته شاه نواز بوتو بود که به‌عنوان نخست‌وزیر دولت جوناگاد خدمت کرده بود. بی‌نظیر در زندگی‌نامه خود دختر شرق می‌گوید: «دفتر خاطرات یکی از اجدادمان با ذکر جزئیات خانواده، در زمان پدربزرگم در سیل عظیمی از بین رفت. اما در کودکی به ما می‌گفتند که یا از تبار راجپوت‌ها… یا از تبار اعراب (که از طریق استان زادگاهمان سند در سال ۷۱۲ پس از میلاد وارد هند شدند) بودیم. برخی می‌گویند بی‌نظیر از نسل آرائین‌ها، قبیله‌ای مسلمان از پنجاب است که طایفه‌ای به نام بوتا دارند، و همچنین ادعا می‌کنند که از نسل اعراب است که در سال ۷۱۲ پس از میلاد وارد هند شدند، در حالی که برخی دیگر می‌گویند بی‌نظیر از تبار راجپوت‌ها است. سه فرزند کوچکتر خانواده بوتو: مرتضی (زادهٔ ۱۹۵۴)، صنم (۱۹۵۷) و شهنواز (۱۹۵۸) بودند. هنگامی که شاه‌نواز سالخورده در سال ۱۹۵۷ درگذشت، ذوالفقار زمین‌های خانواده را به ارث برد و بسیار ثروتمند شد. او در کودکی با اینکه به زبان اردو مسلط بود، به مراتب کمتر با این زمان صحبت می‌کرد. او سپس به صومعه عیسی و مریم در کراچی و از آن‌جا به صومعه مسیح و مریم، مدرسه شبانه‌روزی در مری، راولپندی، فرستاده شد. مری در نزدیکی مرز هند است، و طی جنگ هند و پاکستان در سال ۱۹۶۵، بوتو و دیگر دانش‌آموزان تحت حمله هوایی قرار داشتند. | ## بخش 2: بی‌نظیر بوتو | بوتو با شرکت در امتحانات خود در دسامبر ۱۹۶۸، سطح O تحصیلات خود را با نمرات بالا گذراند. بوتو در طول دوران جوانی‌اش، احترام خیلی زیادی به پدرش می‌گذاشت، و پدرش نیز به نوبهٔ خود، موافق رشد تحصیلی او بود که در مغایرت با رویکردهای سنتی تحصیل زنان پاکستان در آن زمان بود. ذوالفقار با زنان دیگر وارد رابطه شد و وقتی نصرت ناخشنود بود، ذوالفقار او را از خانه بیرون انداخت. نصرت به ایران نقل مکان کرد، اما پس از اینکه ذوالفقار از پیوستن فرزندانش به او در ایران ممانعت کرد، پس از شش ماه به پاکستان بازگشت و در کراچی ساکن شد. هنگامی که بوتو پنج ساله بود، پدرش وزیر انرژی کابینه شد و زمانی که او نه ساله بود، وزیر امور خارجه کشور شد. او از دوران کودکی با دیپلمات‌ها و شخصیت‌های خارجی که به دیدار پدرش می‌رفتند، از جمله جئو ئن لای، هنری کیسینجر و هیوبرت هامفری رویارویی داشت. هنگامی که او سیزده ساله بود، پدرش از دولت استعفا کرد و یک سال بعد حزب مردم پاکستان (PPP) را تأسیس کرد. این حزب از یک استراتژی عوام‌گرایی برای جذب آرا استفاده کرد و وعدهٔ نان، لباس و مسکن برای هر پاکستانی می‌داد و بر بازگشت قلمرو مورد مناقشه کشمیر از کنترل هند به پاکستان اصرار داشت. ذوالفقار در سال ۱۹۶۸ در بحبوحۀ شورش‌ها علیه دولت رئیس‌جمهور محمد ایوب خان دستگیر و به مدت سه ماه زندانی شد و طی آن به بی‌نظیر نامه نوشت تا او را تشویق به تحصیل کند. بی‌نظیر بوتو در حالی که در مسیر بازگشت خود به خانه بود، مورد حمله تروریستی قرار گرفت، اما به خود وی آسیبی نرسید، ولی این حمله حداقل ۱۳۵ کشته و ۳۲۰ زخمی بر جای گذاشت.* استقبال خونین بی‌نظیر از بوتو شمار کشته‌های کراچی به ۱۳۵ رسید بی‌نظیر بوتو ساعاتی بعد از این انفجار در گفتگو با هفته‌نامه فرانسوی پاری مچ، محافظه‌کاران هوادار ژنرال ضیاءالحق، فرمانده نظامی سابق پاکستان را به حمایت از افراطی‌هایی که قصد کشتن او را داشتند متهم کرد. خانم بوتو گفت افراطیون مسلمان نمی‌توانند بدون پشتیبانی از غارهایشان در کوه‌ها بیرون بیایند و عملیات انجام دهند. او در ۹ نوامبر ۲۰۰۷ به‌مدت ۳۰ روز در بازداشت خانگی قرار گرفت، اما در پی در خواست جورج بوش رئیس‌جمهور آمریکا این بازداشت لغو شد.BBCPersian.com اتهام فساد مالی خانواده بی‌نظیر بوتو بی‌نظیر بوتو و همسرش بارها توسط دادگاه‌ها و دولت‌های پاکستان و کشورهای مختلف به فساد مالی متهم، و با حکم دادگستری پاکستان به زندان محکوم شدند. آصف‌علی زرداری همسر بوتو، پیش‌تر مقام وزارت سرمایه‌گذاری پاکستان را عهده‌دار بوده است. در ۲۷ آوریل ۱۹۹۸، دادگاهی در پاکستان حکم به انسداد دارایی‌های بی‌نظیر بوتو و همسرش آصف‌علی زرداری داد. بر اساس این حکم، حق استفاده بوتو و شوهرش از حساب‌های بانکی و خرید و فروش املاک از آن‌ها سلب شد. | ## بخش 3: بی‌نظیر بوتو | در ۲۳ ژوئیه ۱۹۹۸، دولت سوئیس مدارکی را مبنی بر دست داشتن بی‌نظیر بوتو و همسرش در فساد مالی، پولشویی، و دریافت رشوه در سوئیس به دولت پاکستان تحویل داد. این اقدام در حالی صورت گرفت که همسر بی‌نظیر بوتو در رابطه با قتل برادرزنش در زندانی در پاکستان به سر می‌برد. در ۷ مه ۱۹۹۹ دولت لهستان مدارکی را در اختیار دولت پاکستان قرار داد که نشان می‌داد بی‌نظیر بوتو و همسرش آصف‌علی زرداری در جریان خرید هشت هزار دستگاه تراکتور از کارخانه‌ای در لهستان، مبلغ قابل توجهی رشوه برای عقد قرارداد دریافت کرده بوده‌اند. بر اساس این مدارک، بوتو و همسرش رشوه دریافتی را به حسابی در یک بانک سوئیسی واریز کرده بودند. دولت سوئیس پیش از این مدارک مربوط به انتقال این پول را به دولت پاکستان تحویل داده بود. مدارک تحویل داده‌شده از سوی دولت لهستان شامل اسناد انتقال بانکی و پیام‌های فکس بین کارخانه تراکتورسازی لهستانی و دلال معامله بوده است. یک ماه پیش از این، دادگاهی در پاکستان بی‌نظیر بوتو و همسرش را به اتهام فساد مالی به ۵ سال زندان و پرداخت ۸ و نیم میلیون دلار جریمه محکوم کرده بود. در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۰، دولت بریتانیا پذیرفت که اسناد و مدارک مربوط به اموال آصف‌علی زرداری، همسر بی‌نظیر بوتو را به دولت پاکستان تحویل دهد. دولت تازه‌کار پرویز مشرف همسر بوتو را به کلاه‌برداری و اختلاس میلیون‌ها دلار از پاکستان متهم کرده بود. از جمله اموالی که در گزارش بریتانیا ذکر شد، مدارک مربوط به خرید خانه‌ای ۹-خوابه و اعیانی توسط همسر بی‌نظیر بوتو به در شهر ساری در نزدیکی لندن بود. دولت پاکستان معتقد بود که این اموال با استفاده از پول‌های اختلاس‌شده خریداری شده‌اند و اسناد آن باید به دادگاه تحویل داده شوند. دادگاه عالی لندن آن‌ها را گناهکار شناخت و به پرداخت ۳۲ و نیم میلیون دلار محکوم کرد. در این اقدام تروریستی بی‌نظیر بوتو از ناحیه سر و گردن و سینه هدف شلیک گلوله قرار گرفت و درنهایت دقایقی پس از ساعت شش به وقت محلی در بیمارستان جان سپرد. | ## جمع‌بندی | جرج بوش در این رابطه گفت: منوچهر متکی وزیر خارجه وقت ایران نیز ضمن همدردی با ملت و خانواده بوتو اعلام کرد «مسببین این اقدام جنایتکارانه به سزای عمل خود برسند».