موضوع مقاله: مجدالدین کیوانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مجدالدین کیوانی | مقدمه: کتاب «صهبای خرد: شرح احوال و آثار حکیم عمر خیام نیشابوری» اثر مهدی امین رضوی با ترجمه او به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۸۶ معرفی شد. | ## بخش 1: مجدالدین کیوانی | او عضو شورای علمی دائرةالمعارف بزرگ اسلامی است و چندین مقاله در این حوزه تألیف کرده‌است. وی خرداد ۱۳۴۰ لیسانس خود را از دانشگاه تربیت معلم (دانشسرای عالی سابق)، اخذ کرد و پس از گذراندن دوره تعلیم و تربیت دو زبانه در دانشگاه ویلز انگلستان در سال ۱۳۴۴، دکترای خود را در رشته زبان‌شناسی کاربردی در همان دانشگاه در سال ۱۳۴۷ به پایان رساند. کیوانی، پیش از بازنشستگی از مشاغل رسمی، در چندین دانشگاه و دانشکده به تدریس مشغول بود. تاکنون نزدیک به ۲۴۰ مقاله توسط کیوانی، تألیف، ترجمه یا ویرایش و ۱۷ عنوان کتاب نیز از وی ترجمه شده است. تحصیلات لیسانس ادبیّات فارسی (خرداد 1340)، دانشگاه تربیت معلّم (دانشسرای عالی سابق) دیپلمای تعلیم و تربیت دوزبانه (خرداد 1344)، دانشگاه ویلز انگلستان دکترای زبان‌شناسی کاربردی (آموزش زبان­های خارجی) (خرداد 1347)، دانشگاه ویلز انگلستان تالیفات و ترجمه‌ها مقالات مقالات فارسی 1. «دوزبانگی و مسائل تربیتی و اجتماعی آن»، مجموعه، تهران، دانشسرای عالی، خرداد 1351. «استفاده از رسایی و گیرایی صدا در تدریس»، رشد آموزش زبان، تهران، وزارت آموزش و پرورش، 1363، شمـ 2. «شوق یادگیری» (در سه قسمت)، رشد آموزش زبان، تهران، وزارت آموزش و پرورش، 1364، شمـ 3، 4، 5. «صفات تخصیصی و صفات خبری»، رشد آموزش زبان، تهران، وزارت آموزش و پرورش، 1364-1365، شمـ 2- 3. «دربارۀ دیکتۀ انگلیسی»، رشد آموزش زبان، تهران، وزارت آموزش و پرورش، 1365، شمـ 7. «آبادان»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 1)، تهران، 1367 (نیز ترجمۀ انگلیسی در اسلامیکا <ج 1>). «ضرورت تسلّط مترجم بر زبان مادری» (متن سخنرانی در کنگرۀ ترجمه در تبریز)، تبریز، انتشارات دانشگاه تبریز، اسفند 1369. «ابوالخیر خان ازبک»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 5)، تهران، 1372 (نیز ترجمۀ انگلیسی در اسلامیکا <ج 2>). «پیر ترجمه (زندگی‌نامه­ای از یوجین نایدا)»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1372، س 3، شمـ 11-12. «فرهنگ در آیینۀ زبان»، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، تابستان 1372، شمـ 1. «ملاحظاتی دربارۀ خطّ و اثرات آن در ترجمه»، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، 1373، دورۀ جدید، شمـ 2-3. «نوجویی در شعر ادیب‌الممالک فراهانی»، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، 1373، دورۀ جدید، شمـ 4-5. «مرگی و صدهزار مصیبت (به مناسبت دومین سال درگذشت استاد زریاب خویی)»، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، پاییز 1373 ـ بهار 1374، دورۀ جدید، س 2، شمـ 6-8. «سرنوشت گویش­ها (در بزرگداشت روان­شاد عبّاس زریاب)»، مجلّۀ تحقیقات اسلامی، تهران، 1374، شمـ 1-2. «جسارت در ترجمه (نقدی بر ترجمۀ ادبیّات فارسی، اثر چارلز استوری)»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1376، شمـ 23-24. «معانی ضمنی یا هاله‌ای، بحثی در معناشناسی»، نامۀ اقبال: یادنامۀ اقبال یغمایی، تهران، میراث مکتوب، 1377. «بازآفرینی سبک متن مبدأ در متن مقصد در ترجمه»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1379، شمـ 33. «امین الحسینی» (مشترک با حسن یوسفی اشکوری)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 10)، تهران، 1380. «برتلس، یوگنی ادواردویچ» (مستشرق روسی)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 11)، تهران، 1381. «اسکندر در ادب فارسی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384. «اسکندرنامه‌ها»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384. «ابوطالب اصفهانی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384. «استوری، چارلز»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384. «اقبال لاهوری»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384. «اندرزنامه‌ها»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 1)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1384. «ادوار شعر فارسی» <قسمت دوم مقاله> (کتاب محمّدرضا شفیعی کدکنی)، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385. «اورادالاحباب و فصوص‌الآداب» (مشترک با محمّدجواد شمس)، فرهنگ آثار (ج 1)، تهران، سروش، 1385. «بحران ترجمه»، روزنامۀ اطّلاعات، تهران، پنجشنبه 17 فروردین 1385/6 آوریل 2006، شمـ 23595، ص ۶، پنجشنبه 31 فروردین 1385/20 آوریل 2006، شمـ 23606، ص۶. «بویل، جان اندرو»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386. «بیلی، هرولد والتر»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386. «تاریخ ادبیّات ایران» (کتاب ادوارد براون)، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386. «تاریخ ادبیّات ایران» (کتاب یان ریپکا)، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386. «تاریخ بلعمی (ترجمۀ تاریخ طبری)»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386. «جوهری، محمّدابراهیم»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386. «حملۀ حیدری»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1386. «حوزۀ علاقه و روش فرزان در نقد» (بزرگداشت علّامه سیّد محمّد فرزان)، بیرجند، دانشگاه بیرجند، ۱۳۸۶. «نمونه­ای از سنخ غالب پژوهش­های دانشگاهی در ایران»، کتاب ماه (ادبیّات و فلسفه)، تهران، تیر 1386، شمـ 93. «تاراپوروالا، ایرج»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1387. «تاراچند»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبه‌قارّه (ج 2)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1387. «کیهان‌شناسی، جان‌شناسی»، نامۀ فرهنگستان، تهران، بهار 1387، دورۀ 12، شمـ 1، ص 84-88. «نقش احساسی زبان و شیوۀ حافظ در ابراز ناخوشنودی­ها»، ارج‌نامۀ صادق کیا، تهران، میراث مکتوب، ۱۳۸۷. «خزانۀ عامره»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 3)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1388. «خلاصةالاشعار و زبدةالافکار»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 3)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۸. «دخویه، میخاییل» (مستشرق هلندی)، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 3)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1388. «ریپکا، یان» (مستشرق چکوسلواکیایی)، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 3)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1388. «ریتر، هلموت»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 3)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۸. «پلّه پلّه تا مقالات خدا و ترجمۀ انگلیسی آن»، پژوهش‌نامۀ فرهنگ و ادب، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، 1388، س 5-6، شمـ 20، ج 2. «عرفان ما با ادبیّات در هم تنیده است»، کتاب هفته، تهران، شنبه 26 دی 1388/16 ژانویۀ ۲۰۱۰، ص 6-7. «به بهانۀ کشف و نشر علی‌نامه»، آینۀ میراث، تهران، میراث مکتوب، 1389، س 4، ضمیمۀ شمـ 20. «تاج القصص: آمیخته‌ای از قصه، تفسیر و حدیث»، نامۀ فرهنگستان، تهران، 1389، شمـ ۴۱. «خیّام­نامه: روزگار، فلسفه و شعر خیّام»، گزارش میراث، تهران، آذر ـ اسفند 1389، شمـ 42-43. «دیوان اسرار (کلّیّات اشعار فارسی حاج ملّا هادی سبزواری)»، گزارش میراث، تهران، آذر ـ بهمن 1389، شمـ 42-43. «صنعت فربه‌سازی کتاب (بخش نخست)»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، مهر ـ آبان 1389، س 5، شمـ 41، ص 53-58. «صنعت فربه‌سازی کتاب (بخش دوم)»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، آذر ـ دی و بهمن ـ اسفند 1389، س 5، شمـ 42-43، ص 56-63. | ## بخش 2: مجدالدین کیوانی | «مجلّۀ مولانا رومی (ج 1)»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، خرداد ـ تیر 1389، س 4، شمـ 39. «از دشمنان برند شکایت به دوستان»، ضمیمۀ روزنامۀ شرق، ویژه‌نامۀ مولانا، تهران، 26 آذر 1390، س 9، شمـ 1418 (دورۀ جدید، شمـ 494). «دائرةالمعارف­نویسی و دانشنامۀ ایران (دنا)»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، بهمن ـ اسفند ۱۳۹۰، دورۀ 2، شمـ 49. «دربارۀ نوشته­های پیشین: درباب بنی­آدم اعضای یکدیگرند»، گزارش میراث، تهران، بهمن ـ اسفند 1390، شمـ 49. «زمان و چگونگی آشنایی غرب با شیخ عطّار نیشابوری»، مزدک‌نامه، تهران، 1390، شمـ 5 (نیز با مختصری اضافات و تجدید نظر در مجلّۀ ایران­شناسی، تهران / نیویورک، بهار 1393، س 26، شمـ 1، ص 110-118). // «زمان و چگونگی آشنایی غرب با شیخ عطّار نیشابوری»، مزدک­نامه، به کوشش جمشید کیانفر، تهران، [ناشر]: پروین استخری، بهار 1391، شمـ 5، ص 422-429 (نیز با مختصری اضافات و تجدید نظر در مجلّۀ ایران­شناسی، تهران / نیویورک، بهار 1391، س 26، شمـ 1). «سیف فرغانی و دیوان او»، ارج‌نامۀ ذبیح‌اللّٰه صفا، تهران، میراث مکتوب، 1390، ص 359-383. «شکل­های یک اسطوره: دگرگونی­های ادبی شخصیّت یوسف»، ادبیّات تطبیقی، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1390، دورۀ 2، شمـ 1 (شمـ پیاپی 3). «صفا در نشئۀ جام»، ارج‌نامۀ ذبیح‌اللّٰه صفا، تهران، میراث مکتوب، 1390، ص 397-412. «مجلّۀ مولانا رومی (ج 2)»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، 1390، دورۀ 2، س 5، شمـ 47-48. «معلّم محقّق ]دکتر اصغر دادبه[»، ضمیمۀ روزنامۀ شرق، تهران، 31 شهریور 1390، س 9، شمـ 1350. «حافظ» (بخش ترجمه‌های انگلیسی اشعار حافظ)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (ج 19)، تهران، 1391. «تکملۀ خمسه» (ترجمه‌ها و آثار خاورشناسان دربارۀ خمسۀ نظامی)، دانشنامۀ جهان اسلام (ج 16)، تهران، ۱۳۹۱. «شفایی اصفهانی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391. «شیرین و فرهاد»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391. «طنز»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391. «طوفان البکاء»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391. «عبید زاکانی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391. «عمعق بخارایی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1391. «از ساختن کتاب تا کتاب‌سازی»، گزارش میراث، تهران، میراث مکتوب، تیر ۱۳۹۱، دورۀ 2، ضمیمۀ شمـ ۲. «پایان­نامه­نویسی و تقابل کیفیّت و کمّیّت»، روزنامۀ اطّلاعات، تهران، یکشنبه 23 مهر 1391/14 اکتبر 2012، شمـ 25430، ص 11 (نیز در مجلّۀ ایران­شناسی، تهران / نیویورک، بهار ۱۳۹۲، س 25، شمـ 1، ص 90-96). «شوقی شرقی در قلبی غربی: نگاهی کوتاه به زندگی، افکار و آثار لئونارد لویسُن، ایران­شناس و مولاناپژوه آمریکایی»، گزارش میراث، تهران، بهار ـ تابستان ۱۳۹۱، س 12، شمـ 3-4 (شمـ پیاپی 80-81) (سال انتشار ۱۳۹۸). «کتاب­سازی: آشفته­بازاری برای نام­آورشدن»، گزارش میراث، تهران، تیر 1391، دورۀ 2، ضمیمۀ شمـ ۲. «نشر جلد دهم از تاریخ ادبیّات فارسی»، گزارش میراث، تهران، مرداد ـ آبان 1391، شمـ 52-53. «هنر و منبع الهام هنری مولانا»، سه علّامه، نامۀ پژوهشی ادبیّات و عرفان (10)، تبریز، دانشگاه تبریز، بهار و تابستان 1391، س 12، شمـ پیاپی ۳۶، ص ۹۵-۱۲۲. «دانشمندان و انسان­گراها (مطالعات ایرانی در مکاتبات هنینگ و تقی­زاده <1937-1966>)»، مروارید، تهران، بهمن 1391 ـ اردیبهشت 1392، س 1، شمـ 3-4، ص 3-14 (نیز در ارمغان منوچهر مرتضوی، به کوشش توفیق هاشم­پور سبحانی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، 1392؛ نیز با اختصار در اندیشۀ پویا، تهران، اسفند 1391، س 1، شمـ 6؛ نیز با اختصار بیشتر در ایران­شناسی، به کوشش ایرج افشار و تورج دریایی، تهران / نیویورک، زمستان 1391، س 24، شمـ 4، ص 719-732). «آغاز و انجام مشروطه از منظر ادیب­الممالک فراهانی»، آزما، تهران، مرداد 1392، شمـ 96. «آیا خیّام فیتزجرالد همان خیّام نیشابوری است؟»، ایران­شناسی، تهران / نیویورک، زمستان 1392، س 25، شمـ 4، ص 648-654. «پژوهشگری که بر سرِ اصول اخلاقی خود حاضر به معامله نشد» (متن سخنرانی در شب دکتر محمّدرضا باطنی)، بخارا، تهران، مهر ـ آبان 1392، س 15، شمـ 95-96. «چرا پس از مولانا جلال­الدّین تا زمان حافظ چهرۀ شاخص دیگری در عرصۀ ادب فارسی پدید نیامد؟»، ایران­شناسی، تهران / نیویورک، تابستان 1392، س 25، شمـ 2. «حق با کدام طرف است، نشریّه یا نویسنده؟»، نامۀ روشن، به کوشش طهمورث ساجدی و احمد اداره­چی گیلانی، تهران، ۱۳۹۲. «نگاه شبستری به پیوند لفظ و معنی و طرح چند پرسش»، ایران­شناسی، تهران / نیویورک، تابستان 1392، دورۀ جدید، س 26، شمـ 2. // «نگاه شیخ شبستری به پیوندِ لفظ و معنی و طرح چند پرسش»، ایران­شناسی، تهران / نیویورک، 1393، س 26، شمـ 2. «فروزانفر، بدیع‌الزّمان»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 5)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1393. «باغ دلگشا، خاطره­هایی پراکنده از نخستین سال­ها»، مهرنامه، تهران، اردیبهشت 1393، شمـ 35، ص 269- 270. «در ماجرای مخالفت با دفن ریچارد فرای بر کرانۀ زاینده­رود: جهان را اگر اصفهانی نبود / جهان­آفرین را جهانی نبود»، ایران­شناسی، تهران / نیویورک، زمستان 1393، دورۀ جدید، س 26، شمـ 4. «در وصف آن شمایل»، با قافلۀ شوق (ارج­نامۀ دکتر محمّدعلی موحّد)، به کوشش محمّد طاهری خسروشاهی، تبریز، ستوده، ۱۳۹۳. «سخن سردبیر»، آینۀ میراث، تهران، پاییز ـ زمستان 1393، س 12، شمـ 2 (شمـ پیاپی 55). «مجلّۀ مولانا رومی (ج 5)»، گزارش میراث، تهران، فروردین ـ تیر 1393، دورۀ 2، س 8، شمـ 62-63. «مروری بر کتاب تاریخ ادبیّات فارسی (از مشروطه تا رضاشاه)»، گزارش میراث، تهران، آذر و اسفند 1393، دورۀ 2، س 8، شمـ 5-6. «نگاهی به کتاب تاریخ ترجمه در ایران (از دوران باستان تا پایان عصر قاجار)»، گزارش میراث، تهران، آذر ـ اسفند ۱۳۹۳، س ۸، شمـ ۵-6. «تاریخ ادبیّات فارسی از مشروطه تا عصر پهلوی اول»، مروارید، تهران، دی و بهمن 1394، س 4، شمـ 21. «درودی به روان استاد ذاکری و نقدی بر نقد او»، گزارش میراث، تهران، مرداد ـ آبان ۱۳۹۴، دورۀ 2، س 9، شمـ 3-4. «سخن سردبیر»، آینۀ میراث، تهران، بهار ـ تابستان 1394، س 13، شمـ 1 (شمـ پیاپی 56). «سخن سردبیر»، آینۀ میراث، تهران، پاییز ـ زمستان 1394، س 13، شمـ 2 (شمـ پیاپی 57). (بحثی در آسیب­شناسی)»، همایش بین­المللی خواجه شمس­الدّین محمّد حافظ شیرازی (بخش اوّل)، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، 1394/2015 (متن خطابۀ عرضه­شده در همایش بزرگداشت حافظ در تاریخ 15 اردیبهشت 1394). «مجلّۀ مولانا رومی (ج 6)»، گزارش میراث، تهران، فروردین ـ تیر 1394، دورۀ 2، س ۹، شمـ ۶۸-۶۹. «منصور اوجی، تاریخ شفاهی ادبیّات معاصر ایران»، گزارش میراث، تهران، مرداد ـ آبان ۱۳۹۴، دورۀ 2، س ۹، شمـ 3-4 (شمـ پیاپی ۷۰-۷۱) (نیز در جهان کتاب، تهران، بهمن ـ اسفند ۱۳۹۵، س ۲۱، شمـ ۱۱-12؛ نیز با اختصار در نگاه نو، تهران، بهار 1396، شمـ 113). «یادی از استاد گنجی»، روزنامۀ اطّلاعات، تهران، سه شنبه 24 شهریور ۱۳۹۴/14 سپتامبر ۲۰۱۵، س 19، شمـ ۲۶۲۵۴. (در ماجرای پایان­نامه­نویسانی)»، گزارش میراث، تهران، آذر ـ اسفند ۱۳۹۴، س 9، شمـ ۷۳-۷۲. «مقالات شمس تبریزی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج ۶)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۵. «مکتوبات: ملاحظات تاریخی و نگارشی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج ۶)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۵. «ولدنامه»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج ۶)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۵. «هاتف اصفهانی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج ۶)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۵. «ادیب­الممالک فراهانی، شاعری در گذار از سنّت به تجدّد»، دیار (فصلنامۀ پژوهش­های محلّی و منطقه­ای)، تهران، بهار ۱۳۹۵، س 1، شمـ 1. «استاد حسین خطیبی، مرد علم و عمل»، نگاه نو، تهران، تابستان ۱۳۹۵، شمـ ۱۱۰ (نیز در دریچه، تهران، تابستان ـ پاییز ۱۳۹۵، س 11، شمـ 41). «به یاد عبّاس ماهیار (د ۲۱ دی ۱۳۹۵)»، سایت مؤسّسۀ پژوهشی میراث مکتوب، 27 دی ۱۳۹۵. «دو کتاب از احمد کتابی»، گزارش میراث، تهران، 1395، دورۀ 3، س 1، شمـ ۳-4 (سال انتشار بهار ۱۳۹۷). «سخن سردبیر»، آینۀ میراث، تهران، بهار ـ تابستان 1395، س 14، شمـ 1 (شمـ پیاپی 58). | ## بخش 3: مجدالدین کیوانی | «مجلّۀ مولانا رومی (ج 8)»، گزارش میراث، تهران، پاییز ـ زمستان ۱۳۹۵، دورۀ 3، س 1، شمـ ۳-4 (شمـ پیاپی 77-76) (سال انتشار بهار ۱۳۹۷). «مناسبت نام امیرکبیرِ صدر اعظم با انتشارات عبدالرّحیم کتاب­فروش»، معناگر صبح، تهران، ۱۳۹۵. «سروشیار به سروش پیوست»، دریچه، تهران، زمستان 1396، س 12، شمـ ۲۶ (یادنامۀ استاد جمشید مظاهری <سروشیار>). «هنر برای هنر، هنر برای مردم، هنر برای پول»، دریچه، تهران، پاییز ۱۳۹۶، س 12، شمـ ۴۵. «خاوران­نامه»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397. «فرهنگ معین»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397. «کیا، صادق»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397. «مرثیه»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397. «معراج»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397. «مؤتمن، زین­العابدین»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397. «یارشاطر، احسان»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397. «یغمای جندقی»، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ذیل)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، 1397. «ادبیّات فارسی بیرون از ایران (شبه­قارّۀ هند، آناطولی، آسیای میانه، و در فارسی یهودی)»، گزارش میراث، تهران، بهار ـ تابستان ۱۳۹۷، دورۀ 3، شمـ ۸۲-۸۳ (سال انتشار بهار ۱۳۹۹). «جلوه­های ادب فارسی در ادبیّات انگلیسی»، نامۀ فرهنگستان، تهران، بهار ۱۳۹۷، دورۀ 16، شمـ ۳ (شمـ پیاپی ۶۳). «سخن سردبیر»، آینۀ میراث، تهران، بهار ـ تابستان ۱۳۹۷، س 16، شمـ 1 (شمـ پیاپی ۶۲). «”صادقِ“ عاشق، عاشق صادق: یادی از استاد صادق کیا، نماد میهن­دوستی و عشق به زبان­ها و فرهنگ­های ایران­زمین»، دریچه، تهران، تابستان ۱۳۹۷، شمـ ۴۷-48. «از ایرانی ایرانی­تر»، نامۀ ایران و اسلام (فصلنامۀ پژوهش­های ایران­شناسی و اسلام­شناسی)، تهران، بهار ۱۳۹۸، دورۀ جدید، سال 3، شمـ 1 (شمـ پیاپی ۹). «چرا تذکرة الاولیاء»، تجربه (ماهنامۀ هنرو ادبیّات)، تهران، خرداد ۱۳۹۸، شمـ ۶۴ (شمـ پیاپی ۱۴۱). «لهجۀ شیرین ملکوت در آواز خسرو هنر ایران»،روزنامۀ ایران، تهران، 11 اسفند ۱۳۹۸ (نیز بازنشر با عنوان دیگر: «صبر بسیار بباید پدر پیر فلک را / تا دگر مادر گیتی چو تو فرزند بزاید؛ به دوستداران محمّدرضا شجریان»، سایت مؤسّسۀ پژوهشی میراث مکتوب، پنجشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۸). «نقد و بررسی دیوان ازرقی هروی»، گزارش میراث، تهران، بهار ـ تابستان ۱۳۹۸، دورۀ 3، س 4، شمـ ۸۶-۸۷ (سال انتشار ۱۳۹۹). «نگاهی به تأثیر ادبیّات فارسی در ادبیّات انگلیسی»، گزارش میراث، تهران، بهار ـ تابستان ۱۳۹۸، دورۀ 3، س 4، شمـ 86-87 (سال انتشار ۱۳۹۹) (ویرایشی مفصّل­تر و جامع­تر از: «جلوه­های ادب فارسی در ادبیّات انگلیسی»، نامۀ فرهنگستان، تهران، بهار ۱۳۹۷، دورۀ 16، شمـ ۳ <شمـ پیاپی ۶۳>). «محمّدرضا لطفی و گوشمال سایه، مرو به صومعه کآنجا سیاه­کارانند»، ارج­نامۀ سایه، تهران. «یادی از محمودی خوانساری»، نگاه نو، تهران، بهار 1396، شمـ 113 (نیز در دریچه، اصفهان، 1396). ترجمه‌ها ترجمۀ کتاب از انگلیسی به فارسی اصول آموزش زبان، نوشتۀ هرولد پامر، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، 1353. زبان‌شناسی جدید، نوشتۀ نیل اسمیت و دیردری ویلسون، تهران، نشر آگاه، 1367 (مقدّمه و فصول 11 و 12). خواجه عبداللّٰه انصاری، نوشتۀ عبدالغفور روان‌فرهادی، تهران، نشر مرکز، 1377، چ دوم: 1385، چ سوم: 1390. سهروردی و مکتب اشراق، نوشتۀ مهدی امین­رضوی، تهران، نشر مرکز، 1377، چ سوم: 1385، چ پنجم: ۱۳۸۹، چ هشتم: ۱۳۹۸. حلّاج، نوشتۀ هربرت میسن، تهران، نشر مرکز، 1378، چ سوم: 1385، چ چهارم: 1387، چ هفتم: 1395، چ هشتم: 1398. روان­شناسی خواندن، نوشتۀ کیث رینر و الکساندر پولاچک، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1378 (کتاب برگزیدۀ سال 1379 دانشگاه تهران). فراسوی ایمان و کفر (اشعار و تعالیم محمود شبستری)، نوشتۀ لئونارد لویزن، تهران، نشر مرکز، 1378، چ دوم: 1385، چ سوم: 1388، چ چهارم: 1389. مفهوم ولایت در دوران آغازین عرفان اسلامی، نوشتۀ برند رودلف راتکه و جان اوکین، تهران، نشر مرکز، 1379. تصوّف ایرانی در منظر تاریخی آن، تألیف عبدالحسین زرّین‌کوب، تهران، نشر مرکز، 1383، چ دوم: 1385. میراث تصوّف، ویرایش لئونارد لویزن، تهران، نشر مرکز، 1384، چ دوم: 1389، چ سوم: ۱۳۹۷. صهبای خرد، نوشتۀ مهدی امین­رضوی، تهران، سخن، 1385، چ دوم: 1387 (کتاب برگزیدۀ سال 1386). مقدّمۀ تاریخ ادبیّات فارسی، ویرایش یوهانس دوبرَن (سرویراستار: احسان یارشاطر)، تهران، سخن، ۱۳۹۳ (برای معرّفی این کتاب، نکـ : افشین­وفایی، محمّد، «نقد و بررسی جلد اوّل تاریخ ادبیّات فارسی»، بخارا، تهران، مهر ـ آبان 1394، س ۱۸، شمـ ۱۰۸). اسلام، غرب و نوگرایی، مجموعۀ مقالات، به کوشش خما مارتین ـ میونز (در دست بررسی وزارت ارشاد). «نمای تربیت در اتّحاد شوروی»، نمای تربیت، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، 1352، شمـ 2/1. «آموزش و پرورش بیرون از مدرسه»، نمای تربیت، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، 1352، شمـ 2/2. «دورنمای تکامل ساخت نظام­های تربیتی»، نمای تربیت، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، 1354، شمـ 2/4. «سرمایه‌گذاری در کشورهای در حال رشد»، نمای تربیت، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، 1354، شمـ 3/2. «بازگشت به زبان و فرهنگ ملّی»، نمای تربیت، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، 1355، شمـ 5/1. «تجدید سازمان تربیت معلّم در اتّحاد جماهیر شوروی»، نمای تربیت، تهران، دانشگاه تربیت معلّم، 1/1/1370 (دورۀ جدید). «تأمّلاتی در اصول و روش ترجمۀ اشعار صوفیانۀ فارسی»، فصلنامۀ مترجم، مشهد، 1380، شمـ 34 (تجدید چاپ در کیمیا، تهران، انتشارات روزنه، 1382، ج 5). «هنر و معماری ]در عصر تیموری[: ساخت کتاب، معماری، سفالگری»، دانشنامۀ جهان اسلام‌ (ج 8)، تهران، 1383، ص 840-850. کارنامه، زندگی­نامه و خدمات علمی و فرهنگی ویلیام چیتیک، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، تهران، 1387. «اُلگ فیدرویچ آکیموشکین»، نوشتۀ خیماتولین، ایران‌نامه، واشینگتن، 1390/2011، س 26، شمـ 201. «شهر بلخ و کاروان تجاری آسیای مرکزی در آغاز سدۀ نوزدهم»، نوشتۀ آرش خازلی، ایران‌نامه، واشینگتن، 1390/2011، س 26، شمـ 201. «کیخسرو شاهرخ»، نوشتۀ مانیکا رینگر، ایران‌نامه، واشینگتن، 1390/2011، س 26، شمـ 201. «مغولان مسلمان: از حملۀ مغول تا ایلخانان»، اسلام، هنر و معماری، تهران، نشر پیکان، 1390. «الکتاب: ترکیب، داده‌ها و اصطلاحات»، نوشتۀ مایکل کارتر، تهران، مؤسّسۀ خانۀ کتاب، 1391. «سندبادنامه» (برگرفته از ایرانیکا)، دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (ج 4)، تهران، 1391. ادیب‌الممالک (از ایران چه می‌دانیم؟)، تهران، دفتر پژوهش­های فرهنگی، 1389 (روایتی مبسوط تر از این کتاب، با عنوان «ادیب­الممالک فراهانی، شاعری در گذار از سنّت به تجدّد»، در مجلّۀ دیار <تورانتو، بهار ۱۳۹۵/۲۰۱۶، س ۱، شمـ ۱، ص ۲۹-۸۴: بنیاد محسنی> تجدید نشر شد). درآمدی به آواشناسی، از لطف‌اللّٰه یارمحمّدی، ویراستۀ مجدالدّین کیوانی، تهران، نشر مرکز، 1364. گاهنامه (تاریخ منظوم ایران باستان)، سرودۀ سیّد مجتبیٰ کیوان اصفهانی، ویرایش، مقدّمه و حواشی از م. ویرایش بخش انگلیسی مجلّۀ بهارستان، تهران، کتابخانۀ مجلس شورا، 1384-1385، س 6-7، دفتر 11-12. ویرایش و تحشیۀ نسخۀ خطی نظامنامۀ مأمورین وزارت خارجه، تهران، کتابخانۀ مجلس شورا، ۱۳۹۰. «ملاحظاتی گذرا دربارۀ حضور خیّام نیشابوری در غرب» (به مناسبت روز خیّام)، همایش مجازی بزرگداشت خیّام نیشابوری، دانشگاه نیشابور، ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۹ ( ۲. «فارسی در برخورد با انگلیسی»، همایش زبان­ها و گویش­های ایران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، سه­شنبه 2 دی 1399. «عید، عید نوروز و نقش نوروز در پرورش و تقویت شعر فارسی»، آکادمی موسیقی سرو تورانتو، ۸ فروردین ۱۴۰۰/۲۸ مارچ ۲۰۲۱. | ## جمع‌بندی | «اهمیّت احیای متون کهن فارسی در غنابخشی به ادبیّات و نقش مرکز میراث مکتوب در این عرصه»، وبینار مؤسّسۀ پژوهشی میراث مکتوب، یکشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۰(اینستاگرام: @mirasmaktoob).