موضوع مقاله: شهرستان پاوه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان پاوه | مقدمه: همچنین شهرستان پاوه مرکز ناحیه اورامانات که شامل ۴ شهرستان پاوه، جوانرود، روانسر و ثلاث باباجانی است؛ نیز می‌باشد. | ## بخش 1: شهرستان پاوه | مردم شهرستان پاوه به زبان کُردی صحبت می‌کنند و دو گویش هورامی و جافی در این شهرستان تکلم می‌شود. موقعیت جغرافیایی شهرستان پاوه از شمال با شهرستان سروآباد و از شرق با شهرستان کامیاران در استان کردستان، از جنوب شرقی با شهرستان روانسر، از جنوب با شهرستان جوانرود و از غرب با کشور عراق همسایه است. با باز شدن مرز مسافری شوشمی در سال ۱۴۰۲ شمسی این شهرستان پل ارتباطی میان استان‌های کرمانشاه - کردستان و اقلیم کردستان عراق شد. گمرک مرز شوشمی سومین گمرک مرزی کشور از لحاظ صادرات کالا به خارج از کشور می‌باشد که سالانه چندین میلیون دلار کالا از این مرز به کشور عراق صادر می‌شود. این شهرستان در فاصله ۱۱۵ کیلومتری شمال غرب شهر کرمانشاه و ۱۶۵ کیلومتری جنوب غربی شهر سنندج قرار دارد. تقسیمات کشوری شهرستان پاوه شامل ۳ بخش، ۵ دهستان و ۵ شهر به شرح زیر است: شهرستان پاوه بخشمرکز بخشجمعیت بخش ۱۳۹۵نام دهستانمرکز دهستانجمعیت دهستان ۱۳۹۵شهرجمعیت شهر ۱۳۹۵مرکزیپاوه۴۷٬۱۷۸ نفرهولیخانقاه۶٬۱۷۳ نفرپاوه۳۲٬۸۵۲ نفرشمشیرشمشیر۳٬۱۵۳ نفرباینگانباینگان۹٬۵۰۳ نفرشیوه‌سربانه‌وره۲٬۶۵۴ نفربانه‌وره باینگان۳٬۱۸۷ نفر ۱٬۵۱۳ نفرماکواندودان۲٬۱۴۹ نفرنوسودنوسود۸٬۷۵۰ نفرسیرواننیسانه۳٬۱۱۸ نفرنودشه نوسود۳٬۶۸۳ نفر ۱٬۹۴۹ نفر جمعیت براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان پاوه برابر ۶۰٬۴۳۱ نفر بوده است. | ## بخش 2: شهرستان پاوه | گردشگری شهرستان پاوه با آب و هوای دلپذیر و باغات سرسبز از پتانسیل‌های زیادی برای جذب گردشگر برخوردار است. روستاهای نسمه، شمشیر، خانقاه و هجیج، شهر پلکانی پاوه و نودشه، سد داریان، منطقه گردشگری میگوره باینگان، غار سنگی حسین کوهکن و روستاهای مرزی کیمنه، بیرواس و هانی‌گرمله با طبیعتی بکر و دست‌نخورده از جمله مناطق گردشگری شهرستان پاوه است. از اواخر دههٔ ۱۳۸۰ برنامه‌ریزان اقتصادی دولت تلاش کردند تا اقتصاد شهرستان پاوه به جذب توریست وابسته شود. برنامهٔ افزایش سهم توریسم در معیشت مردم مبتنی بر توریسم روستایی بود و در این میان ۱۰ روستای داریان، شمشیر، هجیج، خانقاه، گلال، دشه، شرکان، ساتیاری، تین و زردویی را بیش از همه هدف قرار داد. همچنین تا ابتدای آبان ۱۴۰۰ به نزدیک به ۵۰ خانهٔ مسافر نیز در سطح شهرستان مجوز تأسییس داده شده است و علاوه بر آن نزدیک به ۶۰ واحد اقامتی نیز بدون مجوز مشغول فعالیت بوده‌اند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): ۱۰ روستای پاوه که دل گردشگران را برده‌اند، نوشته‌شده در ۱ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱ آبان ۱۴۰۰. از دیدنی‌های این منطقه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: جاذبه‌های طبیعی کوه شاهو، با ارتفاع ۳۳۹۰ متر کوه آتشگاه با ارتفاع ۲۳۸۹ متر غار قوری‌قلعه، بزرگ‌ترین غار آبی آسیا رودخانه سیروان چشمه بزرگ آب معدنی بل، روستای هجیج آثار باستانی آتشکدهٔ آتشگاه، کوه آتشگاه، جنوب شهر پاوه قلعه‌دژ (قه‌لا دزی)، دورهٔ ساسانی، شهر پاوه قلعه‌های پاسگه، تپه‌ای در کنار جادهٔ پاوه به دشه تفرج‌گاه‌ها ییلاق وی‌میر سراب هولی جاده کمربندی گردشگری دره‌نیشه ییلاق سردره پارک طبیعی کویمه‌کال درهٔ خانقاه و گلال منطقه گردشگری دالانی، بخش نودشه. | ## بخش 3: شهرستان پاوه | سد زیبای داریان، بر روی رودخانهٔ سیروان منطقهٔ سریاس منطقهٔ نویجر مساجد تاریخی مسجد جامع پاوه، منسوب به عبدالله بن عمر فرزند عمربن خطاب مسجد خضر زنده در شهر پاوه مسجد روستای شرکان مسجد نودشه مسجد روستای گلال، مربوط به صدر اسلام مسجد روباز محلهٔ «پشته‌ای» در شهر پاوه با قدمت بیش از ۳۰۰ سالخبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): نهضت گردشگری مذهبی و تاریخی در پاوه راه‌اندازی می‌شود، نوشته‌شده در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۳؛ بازدید در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۳. صنعت ساخت کارخانهٔ نوشابه‌سازی ترزه تولیدکنندهٔ نوشابه با نشان تجاری «پرژه» طی سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۰ با سرمایه‌گذاری ۳/۵ میلیارد تومان انجام شد و در سال ۱۳۹۱ فعالیت خود را با ۱۸ کارگر در شهرک صنعتی پاوه آغاز کرد. فعالیت این کارخانه پس از مدتی کوتاه به دلیل بدهی به بانک ملت، توقیف و فعالیت آن متوقف شد و کارخانه نیز توسط بانک ملت توقیف شد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): تلاش برای احیا کارخانه تولید نوشابه پاوه، نوشته‌شده در ۱۴ شهریور ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱۴ شهریور ۱۴۰۰.کردپرس: نوشابۀ ترزه امیدوار به بازگشت دوباره، نوشته‌شده در ۲۷ مهر ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۷ مهر ۱۴۰۰.کردپرس: تلاش برای راه‌اندازی مجدد نوَساله پرژه پاوه، نوشته‌شده در ۱۵ تیر ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۵ تیر ۱۴۰۱. علاوه بر این در شهرک صنعتی پاوه ۵ واحد فعال وجود دارد که ۳ واحد از این میان در زمینهٔ تولید بتن آماده و تیرچه بلوک فعالیت می‌کنند.کردپرس: نوشابۀ ترزه امیدوار به بازگشت دوباره، نوشته‌شده در ۲۷ مهر ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۷ مهر ۱۴۰۰. ترابری راه پاوه به نودشه به طول ۲۲ کیلومتر و عرض ۸ متر، دارای عرض آسفالت ۶/۵ متر، دارای ۲ تونل مجموعاً به طول ۲۰۶ متر، ۱ دستگاه پل به طول ۸۴ متر و ۳۲ دهانهٔ آب‌رو ۱ تا ۵ متری می‌باشد. ساخت این راه از سال ۱۳۶۹ آغاز و با صرف ۳/۹۸ میلیارد تومان در بهمن ۱۳۸۳ افتتاح شد. | ## جمع‌بندی | پیشرفت فیزیکی این پروژه در برنامهٔ سوم توسعه ۹۰ درصد بود.دستاورد مهر تا مهر: ۱۳۸۰–۱۳۸۴، به انضمام چشم‌انداز کرمانشاه ۱۳۸۸، گردآوری و تدوین عبدالواحد عبدالهادیان، تهیه و تنظیم مطالب محسن دارابی، مهدی رضیئی و ناصر سارکی، کرمانشاه: روابط عمومی استانداری کرمانشاه، چاپ اول: ۱۳۸۴؛ ص ۷۲.