موضوع مقاله: گابورون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گابورون | مقدمه: گابورون در گوشه جنوب شرقی بوتسوانا، ۱۵ کیلومتر از مرز آفریقای جنوبی و در دره‌ای تخت میان تپه‌های کگاله و اودی واقع شده‌است. | ## بخش 1: گابورون | جمعیت آن در برآورد ژانویه ۲۰۰۵ برابر با ۲۰۸٬۴۱۱ نفر است و یکی از پررشدترین شهرهای آفریقا است. گابرونس در سال ۱۹۶۵ بجای مافکینگ به عنوان پایتخت منطقه تحت‌الحمایه بچوآنالند برگزیده شد. گابورون میان تپۀ کگاله و تپۀ اودی، در نزدیکی محل تلاقی رود نوتوانه و رود سگودیتشانه در گوشه جنوب شرقی بوتسوانا و در فاصله ۱۵ کیلومتری مرز آفریقای جنوبی جای گرفته است. نام شهر گابورون از نام رئیس گابورونه، رهبر قوم تلوکوا گرفته شده است که زمانی زمین‌های مجاور را در اختیار داشتند. مرکز شهر شامل نوار درازی از کسب‌وکارهای تجاری به نام «مِین مال» است و منطقه‌ای نیم‌دایره‌ای از دفاتر دولتی در شرق آن قرار دارد. گابورون زمانی یکی از سریع‌ترین شهرهای در حال رشد جهان بود که این موضوع مشکلاتی در زمینه مسکن و سکونتگاه‌های غیرقانونی ایجاد کرده است. این شهر همچنین در دهه ۱۹۸۰ با پیامدهای درگیری‌های زیمبابوه و آفریقای جنوبی دست‌وپنجه نرم کرد. گابورون پایتخت سیاسی و اقتصادی بوتسوانا و محل استقرار بزرگ‌ترین شرکت‌های کشور و بورس اوراق بهادار بوتسوانا است. زبان‌های اصلی که در شهر به آن‌ها سخن گفته می‌شود شامل ستسوانا (تسوانا)، انگلیسی، کالانگا و کالاهادی است. در تاریخ معاصر، قوم تلوکوا رشته‌کوه‌های ماگالیزبرگ را ترک کرده و در حدود سال ۱۸۸۰ در این منطقه ساکن شدند و سکونتگاه خود را موشاونگ نامیدند. گابورونس که کوتاه‌شدۀ «دهکدۀ گابورونه» بود، به افتخار رئیس گابورونه از قوم تلوکوا نام‌گذاری شده بود که دهکدۀ اصلی او (که اکنون تلوک‌ونگ نامیده می‌شود) در آن سوی رودخانه و در برابر اردوگاه دولتی (نام مقر دولت استعماری) قرار داشت. شهر امروزی تازه در سال ۱۹۶۴ بنیان‌گذاری شد؛ یعنی پس از آنکه تصمیم گرفته شد پایتختی برای بوتسوانا ساخته شود. بوتسوانا در سال ۱۹۶۵ به یک قلمرو خودگردان تبدیل شد و در ۳۰ سپتامبر ۱۹۶۶ استقلال کامل خود را به عنوان یک جمهوری به دست آورد. با این حال، لوباتسه بسیار محدود تشخیص داده شد و به جای آن، پایتخت جدیدی در کنار گابورونس ایجاد شد. این شهر به دلیل نزدیکی به منبع آب شیرین، نزدیکی به راه آهن پرتوریا، موقعیت مرکزی میان قبایل میانی و عدم وابستگی به هیچ‌کدام از آن قبایل انتخاب شد. در زمان ساخت شهر، جفری کورنیش، رئیس مقامات شهرک گابورونس، طرح شهر را به یک «جام نوشیدنی» تشبیه کرد که دفاتر دولتی در پایۀ جام و کسب‌وکارها در نوار زمینی که از پایۀ آن خارج می‌شد (مِین مال) قرار داشتند. این شهر کوچک برای اسکان ۲۰٬۰۰۰ نفر طراحی شده بود، اما پس از استقلال به یک شهر مدرن تبدیل شد. ساختمان‌های گابورون اولیه شامل ساختمان‌های مجلس، دفاتر دولتی، یک نیروگاه، یک بیمارستان، مدرسه‌ها، یک ایستگاه رادیویی، مرکز تلفن، کلانتری‌ها، یک اداره پست و بیش از ۱٬۰۰۰ خانه بود. به دلیل سرعت بالای ساخت شهر، هجوم گسترده کارگران باعث ایجاد سکونتگاه‌های غیرقانونی در منطقه توسعه صنعتی جنوبی شهر شد. نالدی در لغت به معنای «ستاره» است، اما می‌تواند به معنای «زیر آسمان باز» نیز باشد. در سال ۱۹۷۱، شورای شهر گابورون و وزارت مسکن منطقه‌ای به نام بونتلنگ را برای مسکن کم‌درآمدها در نظر گرفتند. در سال ۱۹۷۳، شرکت مسکن بوتسوانا منطقۀ «نالدی جدید» را در مقابل «نالدی قدیم» ساخت، اما تقاضا همچنان رو به افزایش بود. این مشکل در سال ۱۹۷۵ حل شد، زمانی که سر سرتسه خاما، رئیس‌جمهور بوتسوانا، کاربری نالدی را از منطقه صنعتی به منطقه مسکونی کم‌درآمد تغییر داد. در ۳۰ سپتامبر ۱۹۶۶، بچوانالند به یازدهمین مستعمره بریتانیا در آفریقا تبدیل شد که به استقلال می‌رسید. در میانۀ دهه ۱۹۸۰، آفریقای جنوبی به بوتسوانا حمله کرد و حملاتی را علیه گابورون و سایر شهرهای مرزی انجام داد. پس از انتخابات عمومی سال ۱۹۹۴، به دلیل نرخ بالای بیکاری و مسائل دیگر، شورش‌هایی در گابورون آغاز شد. در سال ۱۹۶۴، این شهر تنها ۳٬۸۵۵ شهروند داشت؛ هفت سال بعد، جمعیت آن به نزدیک ۱۸٬۰۰۰ نفر رسید. اگرچه شهر برای ۲۰٬۰۰۰ نفر طراحی شده بود، اما تا سال ۱۹۹۲ جمعیت آن به ۱۳۸٬۰۰۰ نفر رسید. این موضوع منجر به ایجاد سکونتگاه‌های غیرمجاز بسیاری در زمین‌های توسعه‌نیافته شده است. ورونیکا لسوله، شهردار پیشین، بیان کرده است که مشکلات توسعۀ گابورون ناشی از طراحان اولیه شهر بوده است. گابورون توسط شهرهای زیر احاطه شده است: راموتسوا در جنوب غربی، موگودیتشانه در شمال غربی، موچودی در شرق و تلوک‌ونگ در آن سوی رودخانه. در انتهای شرقی این مرکز، ساختمان شهرداری و طاق پولا قرار دارد که یادبود استقلال بوتسوانا است. بورس اوراق بهادار بوتسوانا، موزه ملی و گالری هنر و پردیس اصلی دانشگاه بوتسوانا نیز در نزدیکی مِین مال جای گرفته‌اند. | ## بخش 2: گابورون | این منطقه شامل ساختمان‌های دولتی مانند مجلس ملی بوتسوانا و ساختمان‌های نتلو یا دیکگوسی است. آب‌وهوا گابورون دارای اقلیم نیمه‌خشک گرم (سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن BSh) است. به طور معمول، تابستان‌های کم‌بارش گرم‌تر از تابستان‌هایی با میزان بارش معمولی هستند. در صورت بروز خشکسالی، گرم‌ترین دماهای سال معمولاً در ژانویه یا فوریه ثبت می‌شوند. اگر میزان بارندگی نرمال باشد، گرم‌ترین دماها معمولاً در اکتبر، درست پیش از آغاز بارندگی‌ها، رخ می‌دهند. همچنین ۱۹۶ روز در سال دمای بالای ۲۶ درجه سلسیوس و ۵۱ روز در سال دمای زیر ۷ درجه سلسیوس وجود دارد. میانگین نقطه شبنم در ژانویه و فوریه به اوج خود یعنی ۱۶ درجه سلسیوس می‌رسد و در ژوئیه به پایین‌ترین سطح خود یعنی ۲ درجه سلسیوس کاهش می‌یابد. به طور میانگین ۴۰ روز در سال همراه با رعد و برق است که بیشتر آن‌ها در ماه‌های تابستان اتفاق می‌افتند، و چهار روز مه وجود دارد که معمولاً در ماه‌های زمستان رخ می‌دهد. بر پایه سوابقی که به سال ۱۹۹۵ بازمی‌گردد، گابورون تحت تأثیر سه سیل قرار گرفته است: یکی در سال ۲۰۰۰، یکی در سال ۲۰۰۱ که خسارتی بالغ بر ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ پولا به بار آورد و دیگری در سال ۲۰۰۶. تابش خورشیدی از ۴٫۱ کیلووات‌ساعت بر متر مربع در روز در ژوئن تا ۷٫۳ کیلووات‌ساعت بر متر مربع در روز در دسامبر متغیر است. در ماه‌های سپتامبر تا نوامبر با سرعت ۱۴ کیلومتر بر ساعت بادخیزتر است و از مه تا اوت با سرعت ۸ کیلومتر بر ساعت آرام‌تر است. مردم‌شناسی جمعیت شهر بر پایه سرشماری سال ۲۰۲۲، ۲۴۶٬۳۲۵ نفر است که شامل ۱۱۸٬۷۲۷ مرد و ۱۲۷٬۵۹۸ زن می‌شود. دلیل احتمالی این امر، زیرساخت‌های توسعه‌یافته‌تر شهر است که آن را برای زندگی مناسب‌تر می‌کند. نسبت جنسی در گابورون ۹۶٫۳ است، به این معنی که در برابر هر ۱٬۰۰۰ زن، ۹۶۳ مرد وجود دارد. حدود ۱۵٪ از کل ازدواج‌های ثبت شده در بوتسوانا در سال ۲۰۰۷ مربوط به شهر گابورون بوده است که بیشترین میزان در میان تمام مناطق است. به طور میانگین ۳٫۳ نفر در هر خانوار در گابورون زندگی می‌کنند که در مقایسه با بقیه مناطق بوتسوانا رقم پایینی است. این مکان‌ها شامل عبادتگاه‌های وابسته به کلیسای انجیلی لوتری در بوتسوانا، مجامع خدا، کلیسای عیسی مسیح قدیسان آخرالزمان، کلیسای بین‌المللی قدوسیت پنطیکاستی، کلیسای سفارت مسیح و اسقف‌نشین کاتولیک رومی گابورون (کلیسای کاتولیک) است.J. 380 با توجه به حضور جامعه قابل توجهی از صرب‌تبارها در شهر، دو کلیسای ارتدکس صربی نیز در گابورون وجود دارد: کلیسای سنت نیکلاس و کلیسای سنت ساوا. فرهنگ موزه ملی و گالری هنر در شمال غربی مِین مال و در امتداد جاده استقلال قرار دارد. این موزه در سال ۱۹۶۸ گشایش یافت و آثار متنوعی از صنایع دستی سنتی تا آثار هنری هنرمندان محلی را در خود جای داده است. نمایشگاه‌هایی مانند «هنرمندان در بوتسوانا»، «مسابقه هنری کودکان» و «تاپونگ بین‌المللی» در اینجا برگزار می‌شود. در محوطه بیرونی موزه، وسایل حمل‌ونقل مختلفی مانند واگن‌ها، سورتمه‌ها و وانت‌ها به نمایش گذاشته شده است. موزه در تاریخ ۲ نوامبر ۲۰۰۷ یک باغ گیاه‌شناسی به مساحت ۳٫۶ هکتار به نام باغ گیاه‌شناسی ملی را افتتاح کرد. این باغ برای حفاظت از گیاهان بومی بوتسوانا ساخته شده و ۹۰٪ از کل گونه‌های گیاهی آن، گیاهان بومی این کشور هستند. این جشنواره شامل کنسرت‌های فضای باز، نمایش‌ها و فیلم‌ها در مکان‌های مختلف شهر است. در این برنامه رقصندگان و نوازندگان سبک کوایتو (kwaito) به اجرای برنامه می‌پرداختند. مجموعه کتاب‌های آژانس کارآگاهی شماره ۱ خانم‌ها نوشته نویسنده اسکاتلندی، الکساندر مک‌کال اسمیت، در گابورون روایت می‌شود. این کتاب‌ها داستان‌های پرشس راموتسوه، نخستین کارآگاه خصوصی زن در بوتسوانا، و معماهایی را که او حل می‌کند دنبال می‌کند. مجموعه «کارآگاه کوبو» اثر مایکل استنلی نیز داستان‌های معاون کلانتر، دیوید «کوبو» بنگو از اداره تحقیقات جنایی پلیس بوتسوانا را روایت می‌کند. مقر نهادهای مالی مهمی مانند بانک بوتسوانا، بانک گابورون، بنگ ای‌بی‌سی و بورس اوراق بهادار بوتسوانا در مرکز این شهر قرار دارند. همچنین دفتر مرکزی ایر بوتسوانا، دیدبان مصرف‌کننده، شرکت مخابرات بوتسوانا و دبسوانا (سرمایه‌گذاری مشترک استخراج الماس میان دی بیرز و دولت بوتسوانا) در این شهر واقع شده است. جامعه توسعه جنوب آفریقا (سادک) نیز مقر خود را در گابورون دارد؛ این سازمان در سال ۱۹۸۰ برای افزایش همکاری‌های اقتصادی میان اعضا و کاهش وابستگی به آفریقای جنوبی تشکیل شد. چندین شرکت بین‌المللی در این شهر سرمایه‌گذاری کرده‌اند: هیوندای، ساب‌میلر، دوو، ولوو و زیمنس. | ## بخش 3: گابورون | این بنا دارای سبک معماری منحصر‌به‌فردی است که اجازه می‌دهد مقدار بهینۀ نور غیرمستقیم خورشید از پنجره‌ها عبور کند تا جداسازی دقیق الماس‌ها میسر شود. یک پارک فناوری الماس به تازگی گشایش یافته است که بخشی از چشم‌انداز دولت بوتسوانا برای ایجاد صنایع پایین‌دستی الماس به شمار می‌رود. شرکت‌های فعال در زمینۀ الماس، فعالیت‌های محلی خود را در این پارک مستقر کرده‌اند. بر پایه بررسی هزینه‌های زندگی در سراسر جهان در سال ۲۰۱۱ که توسط مرسر انجام شد، گابورون از نظر هزینۀ زندگی برای خارجی‌های مقیم، رتبۀ ۱۹۵ را در جهان دارد که نسبت به رتبۀ ۲۰۳ در سال ۲۰۱۰ افزایش یافته است. گابورون چهارمین شهر ارزان برای خارجی‌ها در آفریقا است و بالاتر از آدیس آبابا در اتیوپی (رتبه ۲۱۱)، کامپالا در اوگاندا (رتبه ۲۰۲) و ویندهوک در نامیبیا (رتبه ۱۹۸) قرار دارد. ورزش چندین ورزشگاه فوتبال در گابورون و اطراف آن قرار دارند که شامل ورزشگاه اس‌اس‌کی‌بی، ورزشگاه موچودی و ورزشگاه ملی بوتسوانا می‌شوند. همچنین چندین تیم فوتبال نمایندۀ گابورون هستند، از جمله بی‌دی‌اف یازدهم، گابورون یونایتد، پلیس یازدهم، تاون‌شیپ رولرز و باشگاه فوتبال اونیائو فلامنگو سانتوس که در گابانه مستقر است؛ همۀ این تیم‌ها در لیگ برتر بوتسوانا بازی کرده‌اند. تیم ملی فوتبال بوتسوانا در ورزشگاه ملی بازی می‌کند، اما هرگز به جام جهانی فیفا راه نیافته است، اگرچه اخیراً به جام ملت‌های آفریقا ۲۰۱۲ در گابن راه یافت. ماراتن استاین‌متز گابورون، دومین ماراتن بوتسوانا، نخستین بار در ۱۸ آوریل ۲۰۱۰ برگزار شد. مسیر مسابقه از دهکدۀ گلف پاکالانه در شمال شهر آغاز شد و با عبور از میان شهر گابورون، از کنار ساختمان مجلس ملی گذشت. این ماراتن که در سال ۲۰۱۱ لغو شده بود، از سال ۲۰۱۲ به صورت سالانه برگزار می‌شود. + ورزشگاه‌های گابورون ورزشگاه ورزش ظرفیت تیم‌های خانگی زمین بیضی انجمن کریکت بوتسوانا کریکت — تیم ملی کریکت بوتسوانا ورزشگاه ملی بوتسوانا فوتبال، دو و میدانی، راگبی، تنیس ۲۵٬۰۰۰ گابورون یونایتد، نوتوانه،پلیس یازدهم، تاون‌شیپ رولرز ورزشگاه موچودی فوتبال ۱۰٬۰۰۰ موچودی سنتر چیفس ورزشگاه اس‌اس‌کی‌بی فوتبال ۵٬۰۰۰ بی‌دی‌اف یازدهم ورزشگاه دانشگاه بوتسوانا فوتبال ۵٬۰۰۰ باشگاه فوتبال اونیائو فلامنگو سانتوس پارک‌ها، تفریحات و حیات وحش سد گابورون در جنوب شهر و در امتداد جادۀ گابورون-لوباتسه قرار دارد و شبکه آب گابورون و لوباتسه را تأمین می‌کند. برنامه‌ریزی شده تا بخش شمالی مخزن سد به مکانی تفریحی به نام «دِ واتر‌فرانت» تبدیل شود. یک باشگاه قایق‌رانی به نام باشگاه یات گابورون نیز در ضلع شمالی دریاچه مستقر است. بخش جنوبی محل استقرار باشگاه ماهیگیری کالاهاری و یک مرکز عمومی جدید به نام سیتی اسکیپس است که شامل پارک‌ها، زمین‌های بازی و امکانات قایق‌رانی می‌شود. با این حال، به دلیل حضور تمساح‌ها و بیماری تب حلزون (شیستوزوما)، شنا در آن ممنوع است. فعالیت‌ها جاده‌های خاکی در این منطقه وجود دارد که فعالیت‌هایی مانند رانندگی برای مشاهده حیوانات و پیک‌نیک را به هم مرتبط می‌کند. این منطقه برای بازدیدهای روزانه است و امکانات اقامتی یا کمپینگ شبانه در داخل آن وجود ندارد. تورهای هدایت‌شدۀ ماشینی ارائه نمی‌شود و بازدیدکنندگان می‌توانند با سرعت خود در منطقه رانندگی کنند. یک آبشخور دائمی در تمام طول سال وجود دارد که پرندگان آبزی و مهاجر بی‌شماری از آن بازدید می‌کنند. در فصل بارندگی، دریاچه‌ها و حوضچه‌های موقتی شکل می‌گیرند اما با پایان فصل خشک می‌شوند. آکاسیای کارو، موپانه، آهار پرویی و سرئوس جاماکارو به همراه ۵۰ گونه دیگر از درختان در اینجا یافت می‌شوند. در ماه‌های گرم تابستان، گل‌های آفتاب‌گردان وحشی در سراسر منطقه می‌رویند که گرده‌افشان‌های بسیاری را به خود جذب می‌کنند. سم‌دارانی که معمولاً در اینجا دیده می‌شوند شامل ایمپالا، کودوی بزرگ، گراز زگیل‌دار معمولی و حیوان ملی کشور یعنی گورخر برشل هستند. خرگوش کوهی صخره همیشه در کنار تخته‌سنگ‌های بزرگ دیده می‌شود و بزمجه نیل از خزندگان این منطقه است. پرندگانی مانند شترمرغ آفریقای جنوبی، حواصیل خاکستری، غاز مصری و عقاب ماهی‌گیر آفریقایی نیز در این زیستگاه حضور دارند. پس از فصل بارندگی، ماهی‌هایی مانند گربه‌ماهی آفریقایی در آبگیرها فراوان می‌شوند. فلامینگوها در مارس ۲۰۲۴، حدود ۳۷ فلامینگوی بزرگ برای نخستین بار در آبشخور اصلی این منطقه ثبت شدند. منطقه حفاظت‌شده طبیعی موکولودی یک پارک ۳۰ کیلومتر مربعی است که در سال ۱۹۹۴ ایجاد شد. گونه‌های جانوری بسیاری مانند گراز زگیل‌دار، کل سنگی، کودو، گورخر، زرافه، ایلند معمولی، شترمرغ، اسب آبی و کرگدن در این پارک یافت می‌شوند. این پارک به پروژه‌های حیات وحش در بوتسوانا از جمله معرفی دوباره کرگدن سفید و جابجایی یوزپلنگ‌های «مشکل‌ساز» کمک می‌کند. موکولودی همچنین دارای یک مرکز آموزشی است که به کودکان دربارۀ پروژه‌های حفاظتی آموزش می‌دهد. | ## جمع‌بندی | این پارک شامل زمین بازی کودکان، باغ ارگانیک جامعه، مرکز بازیافت و فروشگاهی برای خرید محصولات ساخته‌شده از مواد بازیافتی است.