موضوع مقاله: شهرستان نور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان نور | مقدمه: شهرستان نور شهری است در استان مازندران که از شمال به دریای مازندران، از شرق به شهرستان آمل، از شمال شرق به شهرستان محمودآباد از جنوب به استان تهران، از جنوب غرب به استان البرز و از غرب به شهرستان نوشهر و شهرستان چالوس متصل است. | ## بخش 1: شهرستان نور | مردم شهرستان نور به زبان مازندرانی و با گویش کجوری(این گویش از چمستان تا رودخانه‌ی چالوس رواج دارد) صحبت می‌کنند. نام نخست شهرستان نور در گذشته رستمدار بوده که متشکل از چهار ناحیه شهری ناتل، بلده، تمیشان و ماهان بوده است. در جدیدترین کشفیات باستان‌شناسی در این شهر آثاری از دورهٔ اشکانیان پیدا شده است. در تاریخ شهرستان نور به همراه شهرستان نوشهر و شهرستان چالوس ایالت کهن رویان را تشکیل می‌دادند که گاهی مرز غربی آن تا هوسَم (رودسر فعلی در استان گیلان) نیز ادامه میافت. نور یکی از قدیمی‌ترین نواحی شهرنشین طبرستان (مازندران کنونی) بوده که به گواهی تاریخ رستمدار نام داشته است. رستمدار به منظور شغل قالب مردم که ماهیگیر بوده‌اند و با قایق به ماهیگیری می‌پرداختند اطلاق می‌گشت. تمیشه نام پایتخت بخش ساحلی حکومت رویان بوده که بنای کنونی شهر نور بر آن قرار دارد. نام دیگر قدیمی آن که حتی ساکنان کنونی آن نیز گهگاه به جای نور به کار می‌برند، سولده است. منطقه کجور محدوده تاریخی کجور از شمال به دریای مازندران از غرب به رود چالوس از شرق به سولده (نور) و از جنوب به دره نور محدود می‌شود. منطقه کجور به همراه کلارستاق، لنگا، تنکابن، سختسر و هوسم بخشی از رویان کهن بود که بعدها رسمتدار نام گرفت. منطقه‌ی تاریخی کجور از سه بخش اصلی کران یا همان دشت کجور(شامل مناطقی از رودخانه‌ی چالوس تا سلده)،کوهستان کجور و نورِ کجور(شامل دره‌ی نور و نواحی اطراف در جنوب سرزمین کجور) میشود. تقسیمات کشوری شهرستان نور در سال‌های نه چندان دور با نام سولده بخشی از شهرستان آمل بوده است. بخش مرکزی شهرستان نور شامل شهرهای نور (مرکز شهرستان)، رویان (علمده) و ایزدشهر می‌باشد و از روستاهای مهم آن عباسا، تاشکوه، لاویج و سلیاکتی است لیکن متعاقب تصویب طرح جامع نور توسط شورایعالی معماری وزارت راه و شهرسازی اکنون منطقه بزرگ و توریستی رستم رود قسمتی از شهرنور محسوب می‌شود. بخش چمستان به مرکزیت شهری به همین نام در فاصله ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی نور، در مجاورت شهرستان آمل قرار دارد. بخش بلده نیز به مرکزیت شهری قدیمی به همین نام در ۸۵ کیلومتری جنوب شهر نور قرار دارد و پل ارتباطی میان دو جاده مهم هراز و چالوس است. بخش مرکزی شهرستان نور دهستان میان‌بند دهستان ناتل‌کنار سفلی دهستان ناتل‌کنار علیا شهرها: نور، رویان و ایزدشهر. بخش بلده دهستان اوزرود دهستان تتارستاق دهستان شیخ فضل‌الله نوری شهرها: بلده بخش چمستان دهستان لاویج دهستان میان‌رود دهستان ناتل‌رستاق شهرها: چمستان معرفی روستاهای بخش مرکزی شهرستان نور روستاهای دهستان ناتل کنار علیا سرکاج با ۱۱۶ خانوار و ۶۳۰ نفر جمعیت (۳۳۰ مرد، ۳۰۰ زن) و حدود ۴۱۵ نفر با سواد دارد. فاصله این روستا تا مرکز بخش ۵/۸ کیلومتر است و راه اصلی این روستا آسفالت است و زبان اهالی روستا فارسی با گویش محلی. در این روستا آب لوله‌کشی، برق، گاز، تلفن، خانه بهداشت، تعمیرگاه ماشین، حمام وجود دارد. عباسا با ۸۰۰ خانوار و ۴۷۵۰ نفر جمعیت (نیازمند منبع) یکی از بزرگ‌ترین روستاهای شهرستان نور می‌باشد که فاصله تا مرکز بخش ۵/۵ و راه اصلی آن آسفالت است. | ## بخش 2: شهرستان نور | آب لوله‌کشی- برق، گاز، تلفن، خانه بهداشت –دفتر مخابراتی، صندوق پست نیز دارد از محصولات مهم روستا برنج، مرکبات و کاشت انواع سبزی‌ها می‌باشد. فاصله تا مرکز بخش ۵/۶ کیلومتر است راه اصلی آن آسفالت است و زبان مردم فارسی با گویش محلی مازنی. در این روستا آب لوله‌کشی، برق، گاز، خانه بهداشت، تلفن و یک مسجد وجود دارد از محصولات مهم روستا برنج می‌باشد. گندیاب پایین با ۲۷۰ خانوار و ۱۴۵۰ نفر جمعیت (۷۰۳ مرد، ۷۴۷ زن)۹۵۴نفر با سواد می‌باشد فاصله تا مرکز بخش ۴ کیلومتر و راه اصلی آن آسفالت است و زبان مردم فارسی با گویش محلی. در این روستا آب لوله‌کشی، برق، تعمیرگاه ماشین، جایگاه پمپ گاز، تلفن، خانه بهداشت و یک مسجد وجود دارد و از محصولات آن برنج و مرکبات است. آب لووله کشی، برق، گاز، تلفن، دفتر مخابرات، صندوق پست، خانه بهداشت، جایگاه عرضه سوخت، شرکت تعاونی و مسجد وجود دارد. خوریه (خوریه، ناتل، خوردینکلا) با ۱۴۴ خانوار و ۸۴۰ نفر جمعیت (۴۱۵ مرد، و۴۲۵زن)، ۴۳۵ با سواد دارد. فاصله تا مرکز بخش ۵/۷ کیلومتر و راه اصلی آن آسفالته است و زبان مردم فارسی با گویش محلی. (ناتل دارای قبرستان بزرگ وسه بقعه زیارتی می‌باشد) کاردگرکلا با ۱۱۶ خانوار جمعیت (۳۴۵ مرد، ۲۶۲ زن) ۴۸۵ نفر با سواد دارد. فاصله آن تا مرکز بخش ۵/۹ کیلومتر و راه اصلی آسفالت است و زبان مردم فارسی با گویش مازنی. در این روستا آب لوله‌کشی، برق، گاز، تلفن، دفتر مخابرات، خانه بهداشت و کارخانه برنجکوبی ۲ باب و اداره جنگل‌بانی و یک مسجد وجود دارد. ناتل کنار سفلی رستم رود ناحیه‌ای است در بخش مرکزی شهرستان نور که متعاقب تصویب طرح جامع شهرنور در آذر ماه ۱۳۹۲ این منطقه سرسبز و گردش پذیر در شهر نور ادغام و اکنون جزء محدوده قانونی این شهر محسوب می‌شود. جمعیت رستمرود تا قبل از الحاق ۹۴۷ خانوار یا ۳۲۱۷ نفر البته با احتساب ساکنین شهرک‌های ساحلی مجاور آن (نفت_ آرام_گالیگاژ و…) بود. فاصله رستم رود تا مرکز شهر حدود ۵ کیلومتر و راه اصلی آن آسفالته (اتوبان) زبان مردم فارسی با گویش مازنی (طبری) است. شغل اغلب اهالی کشاورزی و بعضاً صیادی، مغازه‌داری یا شاغل در ادارات و نهادها است. سیاه‌کلا با ۹۲ خانوار ۴۱۹نفر جمعیت (۲۰۵مرد، ۲۱۴زن) ۲۹۷ با سواد دارد فاصله تا مرکز بخش ۹ کیلومتر می‌باشد و راه اصلی روستا، آسفالت است و و زبان مردم فارسی با گویش محلی مازنی است. این روستا دارای اینترنت پرسرعت، دبستان، آب لوله‌کشی، برق، گاز، تلفن، خانه بهداشت و دو مسجد وجود دارد. روستاهای دهستان میانبند کاسگرمحله با ۳۳۲ خانوار و ۲۴۵۰ نفر جمعیت (۱۳۶۰ مرد و ۱۰۹۰ زن) فاصله تا مرکز بخش ۵/۷ کیلومتر و راه اصلی آن آسفالته است و زبان مردم فارسی با گویش مازنی. تاشکوه سفلی با ۲۰۵ خانوار و ۱۵۵۰ نفر جمعیت (۸۵۰ مرد، ۷۰۰ زن) و ۹۸۲ نفر با سواد دارد و راه اصلی آن آسفالته می‌باشد. زبان اهالی با گویش محلی می‌باشد در این روستا برق، گاز، تلفن، خانه بهداشت، دبستان، مدرسه راهنمایی و دو مسجد می‌باشد. | ## بخش 3: شهرستان نور | وروستاهای بخش میانبند در تقسیمات کشوری علی الصول تاشکو سفلی و علیا وکردمحله جز منطقه میانبند محسوب می‌شوند اما میانبند واقعی تشکیل می‌شود دوازده روستای توریستی که جمعیت بومی آن پانصد خانوار وخوش نشین‌های عربی دوتابیعیتی امارات کویت بحرین صدخانوار وباقیمانده آن دوهزار خانوار می‌باشند که هر ماه در حال افزایش هست. به‌طور تقریبی دوهزاروششصد خانوارجمعیت حال حاضر بخش میانبند واقعی می‌باشد که متشکل از روستاهای شهردارمحله سوردارودرویشکلا دهک لزیر لشکنار چالسیو گنج ده میانرودبار پارک افراچال وازک پیمد گلندرود اسپی او از مناطق اصلی میانبند در ارتفاع هزاروسیصد الی هزار هشتصد متر واقع شده‌اند که دارای تاریخی از دوران زرتشت با کاوش‌های انجام شده وقبرهای گبری زیاد به خط میخی گواه مطلب وجود قبور امامزادگان سوردارودرویشکلا ودهک ولزیر وتابن دره با هفتاد قبر سادات واقا شیردارچن لشکنار وامامزاده چارسی نشان از حضور اعراب وپناهگاه ومامن امن سادات علوی بوده هست وامروز با داشتن تحصیلکردهای با استعدادی با فعالیت در سطوح بالا از افتخارات منطقه محسوب می‌شود مرحوم حجت‌الله خطیب چهره ورزشی معروف کشور ومدیرکل ومدیر عامل تیم پرسپولیس و بهترین سرپرست دوران کشتی در المپیک لندن با بیشترین مدال تاریخ کشتی ایران وپزشکان متبحر ومعاون دادسرای کارکنان دولت و مهندسین ودکترای شاغل در دانشگاه‌های اروپا وجواان با استعدادی که هم‌اکنون در ادارات مرکز کشور در حال خدمت و انتقال تجارب علمی در آبادانی ورشد علمی کشور دخیل هستند. ا و کارشناس مسول قراردادهای وزارت ارتباطات واطلاعات) روستاهای دهستان ناتل رستاق جوربند در دهستان ناتل رستاق قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۸۷۰ نفر (۵۳۷خانوار) بوده است. سید کلا با ۲۱۷ خانوار و ۱۲۸۷ نفر جمعیت ۸۵۴ نفر باسواد دارد فاصله آن تا مرکز بخش ۵/۵ کیلومتر، راه اصلی آن آسفالت است. محصولات مهم آن برنج و مرکبات می‌باشد و بقعه آقا سید فضل‌الله در این روستا واقع شده است. مرداب با ۹۴ خانوار و ۴۸۳ نفر جمعیت می‌باشد فاصله تا مرکز بخش ۶ کیلوتر و راه اصلی آن آسفالت می‌باشد. عباسکلا با ۱۳۱ خانوار و ۷۱۹ نفر جمعیت می‌باشد فاصله آن تا مرکز بخش ۴ کیلومتر، راه اصلی روستا آسفالته می‌باشد. در این روستا آب لوله‌کشی، برق، تلفن، خانه بهداشت و یک مسجد وجود دارد و محصولات مهم روستا برنج و مرکبات می‌باشد.جاذبه‌های گردشگری شهرستان نور = لاویج بهشت گمشده معرفی روستاهای بخش چمستان شیرکلا: روستای شیرکلا روستایی در دل طبیعت و جنگل‌های سرسبز و شالیزار است. این روستا در استان مازندران، در جاده آمل به چمستان با ۳ کیلومتر جاده فرعی اختصاصی قرار دارد و از شهر آمل ۱۸ کیلومتر و از شهر چمستان ۱۲ کیلومتر و از شهر نور ۳۳ کیلومتر فاصله دارد. شیرکلا بیش از ۲۵۰۰ نفر جمعیت دارد و یک حلقه بزرگ شالیزار به وسعت تقریبی ۴۰۰ هکتار آن را احاطه کرده که بعد از آن حلقه نیز یک نیم حلقه دومی با جنگل‌های انبوه و طبیعی با وسعت بیش از ۵۰۰ هکتار آن را پوشش داده است و انتهای این جنگل به نوار ساحلی دریای خزر و پارک جنگلی نور متصل می‌گردد؛ رودخانه آلشرود نیز از کنار این روستا می‌گذرد. پشت سر این روستا روستای معصوم‌آباد با جمعیت تقریبی ۱۵۰۰ نفر و کاملاً چسبیده به شیرکلا قرار دارد به‌طوری‌که برای بیشتر گردشگران تشخیص حد مرزی بین این دو روستا مشکل به نظر می‌رسد. جاده اصلی دو روستای معصوم‌آباد و نرگس کنی به روستای شیرکلا منتهی می‌شود و جاده فرعی۳ کیلومتری بین سه روستای شیرکلا و معصوم‌آباد و نرگس کتی مشترک می‌باشد. روستای شیرکلا دارای یک مدرسه ابتدائی و یک مدرسه راهنمائی، دو مسجد، دو باب نانوایی لواش و بربری، دو باب حمام عمومی، دو باب کارخانه شالیکوبی و بیش از ده‌ها مغازه مختلف می‌باشد. این روستا در حال حاضر پذیرای تعداد قابل توجهی از مسافرین و توریست‌های داخلی می‌باشد و در سال‌های اخیر تعداد قابل توجهی از ساکنین تهران و دیگر استان‌های کشور به این روستا آمده و با خرید ویلا و ملک و ساخت و ساز به نوعی ساکن این روستا شده‌اند. کار اصلی مردمان این روستا کشاورزی می‌باشد و در کنار آن یک مرغداری پرورش مرغ مادر صنعتی و دامداری‌های کوچک و محلی نیز به چشم می‌خورد. جوانان این روستا بیشتر به دنبال کارهای صنعتی و تحصیل رفته‌اند و در این روستا بیش از ۱۰۰ نفر دارای تحصیلات دانشگاهی از کاردانی تا کارشناسی ارشد به چشم می‌خورد. جنگل‌های طبیعی این روستا هر ساله مخصوصاً در سیزده نوروز پذیرای مردمان بومی و مسافران از بیشتر نقاط کشور می‌باشد. آهودشت: با ۲۸۴ خانوار و ۱۳۶۸ نفر جمعیت (۸۷۶ نفر با سواد) دارد فاصله آن تا مرکز بخش ۵/۳ کیلومتر و راه اصلی آن آسفالته است و زبان مردم فارسی با گویش محلی. | ## جمع‌بندی | محصولات مهم آن برنج، مرکبات و انواع سبزی‌ها است و بقعه آقا شاه بالو در این روستا واقع شده است.