موضوع مقاله: گیت (نرم‌افزار) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گیت (نرم‌افزار) | مقدمه: گیت ابتدا برای توسعهٔ لینوکس به وجود آمد و اکنون پروژه‌های فراوانی از آن الهام گرفته‌اند. | ## بخش 1: گیت (نرم‌افزار) | هر دایرکتوری کاری در گیت یک مخزن کامل با تاریخچهٔ کامل تغییرها و قابلیت بازنگری آن‌ها است و برای کار با آن نیازی به دسترسی به شبکه یا سرور مرکزی وجود ندارد. پس از تایپ، می‌فهمید که بهتر است تغییراتی در نوشتار بدهید، اما چه نامی برای فایل جدید باید بگذارید و در کجا بگذارید تا هم فایل قبلی در دسترس باشد و هم فایل جدید به عنوان فایل اصلی نمایان شود؟ حال همکار شما نیز می‌خواهد تغییراتی اعمال کند، اما اساساً برنامه واژه پرداز او با شما فرق دارد. خصوصیات گیت از مدل نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز برای بازنگری کد منبع توزیع شده و مدیریت منبع کد استفاده می‌کند که برای دنبال کردن تغییر فایل‌ها و دنبال کردن کارهای انجام شده روی آن‌ها توسط افراد مختلف است. هدف اولیه این نرم‌افزار برای استفاده در پروژه‌های نرم‌افزاری بوده است ولی می‌توان از آن تنها برای دنبال کردن تغییر فایل‌ها هم استفاده کرد. سیستم‌های کنترل نسخه نه تنها توسعه نرم‌افزار را سریع‌تر و ایمن‌تر می‌کنند، بلکه همکاری بین اعضای تیم را نیز ساده می‌کنند. این ابزارها امکان شاخه‌سازی، آزمایش بدون ریسک، و نگهداری تاریخچه را فراهم می‌کنند و نقش حیاتی در فرآیند توسعه مدرن دارند. نام لینوس تروالدز در مورد نام گیت بیان نمود که، در زبان انگلیسی اصطلاحی است برای انسانی احمق و ناخوشایند. توروالدز گفت: من فردی از خود راضی هستم، و تمام پروژه‌هایم را به افتخار خودم نامگذاری نموده‌ام. در صفحه راهنمای گیت در شل لینوکس، گیت به عنوان یک ردیاب محتوای احمق توصیف شده است. تاریخچهٔ Git توسعهٔ گیت زمانی آغاز شد که بسیاری از توسعه‌دهندگان لینوکس، در استفاده از بیت کیپر، که یک سیستم مدیریت کد می‌باشد که قبلاً برای توسعه هستهٔ لینوکس استفاده می‌شد، امتناع ورزیدند. نگهدارندهٔ کپی رایت، لری مک وی، حق استفادهٔ رایگان از این نرم‌افزار را پس از آن که اندرو تریدگل به روش مهندسی معکوس می‌خواست که پروتکل‌های بیت کیپر را پیاده کند، برداشت. توروالدز نیاز به سیستم توزیع شده‌ای داشت که بتواند از آن همانند بیت کیپر استفاده کند، ولی هیچ‌کدام از نرم‌افزارهای آزاد را مبتنی بر نیازهای خود ندید، به خصوص نیاز او به کارایی بالا. تا قبل از ۲۰۰۲ برای گسترش کرنل از هیچ نرم‌افزار کنترل نسخه استفاده نمی‌شد و هر فردی که در گسترش کرنل نقش داشت به شکل خصوصی از نرم‌افزارهایی مانند SVN/CVS استفاده می‌کرد و دلیلش آن بود که هیچ‌کدام از نرم‌افزارهای کنترل نسخه این توانایی را نداشتند که حجم تغییرهایی که در لینوکس اتفاق می‌افتاد را پشتیبانی کنند. در سال ۲۰۰۵، پس از ایجاد اختلاف میان توسعه‌دهندگان لینوکس و شرکت سازندهٔ BitKeeper، دسترسی رایگان به این ابزار برای توسعهٔ هستهٔ لینوکس قطع شد. وی در کمتر از دو هفته، نسخهٔ اولیهٔ گیت را توسعه داد؛ ابزاری که ویژگی‌هایی چون سرعت بالا، امنیت، ساختار توزیع‌شده و شاخه‌سازی کارآمد را ارائه می‌داد. ۲ ماه بعد گیت به عنوان نرم‌افزار کنترل نسخه رسمی برای گسترش لینوکس مورد استفاده قرار گرفت. گیت در ابتدا به صورت یک نرم نرم‌افزار کنترل نسخه سطح پایین نوشته شد به این صورت که دیگران بتوانند برای آن نرم‌افزار لایه رویی بنویسند. | ## بخش 2: گیت (نرم‌افزار) | با این که گیت از bitkeeper تأثیرها و الهام زیادی داشته است در آن تلاش شده است که روش‌های استفاده شده منحصر به فرد باشند. اطلاعات کلی تجربه سازنده گیت در لینوکس با توجه به بزرگی و توزیع شده بودن آن و همچنین آشنایی با فرمت فایل‌ها و نحوه ذخیره شدن و ساختار آن‌ها در ساخت گیت مؤثر بوده است. حمایت قوی از برنامه‌نویسی غیر خطی گیت از ادغام‌سازی و شاخه‌سازی متوالی پشتیبانی می‌کند؛ و در آن ابزارهای ویژه تصویرسازی و جستجو در تاریخچه کد تعبیه شده است. در گیت فرض بر این بوده است که معمولاً ادغام‌سازی تغییرهای بیشتر از ایجاد و نوشتن تغییرهای جدید انجام می‌شود. همچنین در گیت شاخه‌سازی کم هزینه است و هر شاخه‌سازی تنها لینکی به یک تغییر دارد؛ و با استفاده از روابط وراثتی در شاخه‌سازی‌ها شکل کلی بعد از هر شاخه‌سازی به‌دست می‌آید. برنامه‌نویسی توزیع شده مانند بسیاری از نرم‌افزارهای کنترل نسخه دیگر گیت به هر کاربر یک تاریخچه از تمامی تغییرها می‌دهد. این تغییرها در شاخه‌های مختلفی اعمال می‌شوند و می‌توانند با نسخه‌های دیگر ادغام شوند. تطبیق‌پذیری با سیستم‌های خارجی و پروتکل‌ها تاریخچه می‌تواند در فرمت‌های مختلفی از جمله پروتکل انتقال ابرمتن (HTTP) و پروتکل انتقال فایل (FTP) و آرسینک یا یک پروتوکل گیت تحت سوکت یا پوسته ایمن (SSH) منتشر شود. همچنین یک سازنده سرور سیستم نسخه‌های هم‌روند دارد که توسط آن سیستم نسخه‌های هم‌روند کاربر و محیط یکپارچه توسعه نرم‌افزار (IDE) می‌توانند به تاریخچه گیت دسترسی پیدا کنند. پردازش بهینه برای پروژه‌های بزرگ سازنده آن، آن را بسیار سریع و توسعه پذیر توصیف کرده است. تست‌های انجام شده بر روی آن توسط موزیلا نشان داده است که حدود ۱۰ برابر سریع‌تر از برخی دیگر از نرم‌افزارهای کنترل نسخه است و همچنین ذخیره تاریخچه تغییرها به صورت محلی باعث شده است که سر هم کردن آن‌ها حدود ۱۰۰ بار سریع‌تر انجام شود. امنیت دسترسی‌پذیری به تاریخچه گیت به صورتی پیاده‌سازی می‌شود که شماره هر نسخه به شماره تمامی نسخه‌هایی که باعث به وجود آمدن آن نسخه شده‌اند وابسته است. اکثر قسمت‌های آن برای افزایش بهینگی پردازش و افزایش امکان قابل حمل بودن تغییر یافته‌اند ولی ساختار طراحی آن به همان صورت اولیه باقی مانده است و هنوز اتصال مؤلفه‌های آن به راحتی قابل انجام است. استراتژی‌های ادغام‌سازی قابل اتصال الگوریتم ادغام‌سازی گیت یک ادغام‌سازی کامل نیست؛ و در مواردی که نتواند ادغام‌سازی را انجام دهد به کاربر اطلاع داده و از اون می‌خواهد تا استراتژی مورد نظر خود برای ادغام‌سازی را انتخاب کند. آشغال‌ها باقی می‌مانند تا وقتی جمع‌آوری شوند بعضی از قابلیت‌ها و بعضی از پردازه‌های استفاده نشده در پروژه برای پروژه بدون استفاده خواهند بود ولی در گیت باقی می‌مانند و به آن‌ها اصطلاحاً آشغال گفته می‌شود. وقتی حافظه مربوط به آشغال‌ها پر شود گیت به صورت خودکار جمع‌آوری آشغال را انجام می‌دهد. git gc --prune جمع‌آوری دوره‌ای داده‌های مجزا با گسترش پروژه حجم داده‌ها در فایل‌های مختلف بیشتر و بیشتر می‌شود و هرچند که هر فایل به صورت مجزا فشرده‌سازی می‌شود ولی در مجموع فایل‌ها حجم بالایی را اشغال خواهند و پردازش زیادی برای جستجو در میان آن‌ها و پردازش آن‌ها صرف می‌شود که این موضوع اصلاً بهینه نیست. روش آن بدین صورت است که احتمال می‌دهد فایل‌های با نام متشابه، محتوای متشابهی نیز داشته باشند و آن‌ها را در یک بسته ذخیره می‌کند. | ## بخش 3: گیت (نرم‌افزار) | عملیات جمع‌آوری به صورت دوره‌ای و در زمان‌هایی که فشار کمتری روی سرور باشد انجام می‌شود، مثل زمان‌های خارج از وقت اداری. داده ساختار گیت دو نوع ساختار دارد: نوع اول، یک ساختار تغییرپذیر که در آن اطلاعات پوشه‌ای که در حال تغییر است و همچنین اطلاعات ساخت ورژن بعدی ذخیره می‌شود؛ و دیگری داده ساختاری غیرقابل تغییر و تنها قابل اضافه کردن از یک پایگاه داده است. درخت (tree) نشئت گرفته از یک پوشه است و لیستی از مجموعه فایل‌ها را ذخیره می‌کند. برچسب (tag) شامل یک اشاره به دادهٔ دیگر است که در آن فراداده مورد نظر ذخیره می‌شود. رابطه‌ها هر داده‌ای داخل گیت که به آن رابطه‌ای شناسانده نشده باشد می‌تواند با اجرای دستور جمع‌آوری زباله یا به صورت خودکار حذف شود. گیت مدل‌های مختلفی از رابطه دارد؛ و دستورها مختلفی برای دسترسی به آن‌ها وجود دارد. (نقطه git) وجود دارد که تمامی اطلاعات مربوط به پروژه (تاریخچه، برچسب‌ها، ...) را در خود نگه می‌دارد. اولین نسخه‌ای از گیت که در ویندوز اجرا شد بر روی یک مجازی‌ساز لینوکس در ویندوز بود. از جمله قابلیت‌های سرور گیت می‌توان به نمایش تاریخچه گیت در بستر وب و مدیریت تاریخچه‌های مختلف اشاره کرد. می‌توان از روی تاریخچه نسخه‌ای از یک فایل به اشتراک گذاشته شده ساخت و افراد مختلف به آن دسترسی پیدا کنند. در سال ۲۰۱۴، از بین متخصصان برنامه‌نویسی ۴۲٫۹٪ از گیت به عنوان ابزار اصلی مدیریت متن برنامه خود استفاده می‌کنند. سایت کارهای فناوری اطلاعات کانادا گزارش کرده است که از اواخر سپتامبر ۲۰۱۶، در ۲۹٫۲۷٪ از پیشنهادهای شغلی توسعه نرم‌افزار به گیت اشاره شده است. امنیت گیت ابزارهای امنیت کنترل دسترسی ارائه نمی‌دهد؛ ولی بستر لازم برای استفاده از آن‌ها را تعبیه کرده است. حمله‌کننده قادر بود تا یک کد مخرب را با استفاده از یک درخت دستکاری شده در کامپیوتر مقصد اجرا کند. برای این کار یک کد مخرب در پوشه‌ای قرار داده می‌شد و توسط درخت درستکاری شده، وقتی کاربر برای دریافت تغییرها پروژه درخواست می‌داد، در دستگاه کاربر ذخیره می‌شد. در همان روز گیت در نسخه ۲٫۲٫۱ خود این مشکل را حل کرده و آن را عرضه کرد و فردای آن روز این مشکل را گزارش کرد. در نسخه ۲٫۶٫۱ عرضه شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۵ گیت یک افزونه برای یک آسیب‌پذیری امنیتی ارائه داد؛ که در آن مهاجم با متقاعد کردن کاربر به استفاده از یک لینک، که در آن دستوری برای انتقال به آدرسی دیگر وجود داشت می‌توانست حتی با وجود رمزنگاری شده بودن ارتباط، حمله مرد میانی را انجام دهد. | ## جمع‌بندی | دستورها برای استفاده از گیت ابتدا باید آن را نصب کرد که طریقه نصب برای سیستم‌های مختلف متفاوت است.