موضوع مقاله: ملوک (استان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ملوک (استان) | مقدمه: این استان در اندونزی شرقی، بین سولاوسی و گینه نو غربی واقع شده و بخش‌های مرکزی و جنوبی جزایر ملوک را شامل می‌شود. | ## بخش 1: ملوک (استان) | این استان بخش‌های مرکزی و جنوبی جزایر ملوک را شامل می‌شود و از نظر جغرافیایی و فرهنگی، پیوندهای عمیقی با ناحیهٔ ملانزی دارد. در سال ۱۹۹۹، بخش شمالی این منطقه از این استان جدا شد و به‌عنوان استان جدید ملوک شمالی شناخته شد. استان ملوک از شمال با ملوک شمالی، پاپوآی جنوب غربی و پاپوآی غربی؛ از غرب با سولاوسی مرکزی و سولاوسی جنوب شرقی؛ از جنوب با دریای باندا، استرالیا، تیمور شرقی و سوندای شرقی؛ و از شرق با دریای آرافورا، پاپوآی مرکزی و پاپوآی جنوبی همسایه است. ملوک دارای دو دین اصلی است: اسلام که در سرشماری ۲۰۲۰ پیروان آن ۵۲٫۸۵٪ از جمعیت استان را تشکیل می‌دادند و مسیحیت که ۴۶٫۳٪ (۳۹٫۴٪ پروتستانتیسم و ۷٫۰٪ کاتولیک) به آن اعتقاد دارند. در سال ۱۹۹۹، بخش شمالی ملوک (که در آن زمان شامل منطقه ملوک شمالی، منطقه هالمهرای مرکزی و شهر ترنات) بود، جدا شد تا استان مجزای ملوک شمالی را تشکیل دهد که توسط دریای سرام از استان ملوک (جنوبی) باقی‌مانده جدا می‌شود. ریشه‌شناسی از نظر تاریخی، اصطلاح ملوک به چهار مرکز سلطنتی در ملوک شمالی یعنی ترنات، تیدور، باچان و جایلولو اشاره داشت. نوعی کنفدراسیون متشکل از این چهار پادشاهی که به احتمال زیاد در سده چهاردهم پدید آمد، «مولوکو کیه راها» یا «چهار کوه ملوک» نامیده می‌شد.C.F. اگرچه این چهار پادشاهی متعاقباً گسترش یافتند و کل منطقه ملوک شمالی (به تعریف امروزی) و بخش‌هایی از سولاوسی و گینه نو را پوشش دادند، اما منطقه گسترش یافته در ابتدا مشمول اصطلاح ملوک نبود. این نام تنها به چهار جزیره اصلی تولیدکننده میخک در غرب هالماهرا اشاره داشت: ترنات، تیدور، موتی و ماکیان. باچان در جنوب و جایلولو در هالماهرا نیز معمولاً در «ملوک اصلی» گنجانده می‌شدند.C.F. اولین واژه ثبت شده که می‌توان آن را با ملوک یکی دانست، در ناگاراکرتاما، یک مدیحه به زبان جاوه‌ای باستان متعلق به سال ۱۳۶۵ آمده است. در بخش ۱۴ بند ۵ از «مالوکو» (Maloko) نام برده شده که پیگو آن را با ترنات یا ملوک یکسان دانسته است. «Raha» به معنای چهار و «kie» در اینجا به معنای کوه است که به ۴ کوه ترنات، تیدور، باچان و جایلولو اشاره دارد. نظریه دیگر این است که «Moloku» به معنای گرفتن یا نگه داشتن است و در این سیاق به معنای «کنفدراسیون چهار کوه» است. تاریخ دوران پیش از اشغال این منطقه برای اولین بار حداقل ۴۰٬۰۰۰ سال پیش توسط ملانزیایی‌ها مسکونی شد که امروزه به طور جمعی به عنوان قبایل آلیفورو شناخته می‌شوند. پیش از ورود ملت‌های اروپایی، جزایر ملوک توسط چندین سلطنت اداره می‌شد که نقش مهمی در تجارت ادویه، به ویژه میخک و جوز هندی داشتند. چهار سلطنت بزرگ – ترنات، تیدور، جایلولو و باچان – ساختار قدرتی را تشکیل می‌دادند که به نام «مولوکو کیه راها» یا «چهار کوه ملوک» شناخته می‌شد. در آن زمان دو ناوگان پرتغالی به رهبری آنتونیو د آبرو و فرانسیسکو سرائو در جزایر باندا لنگر انداختند. پرتغالی‌ها مجوز ساخت استحکامات را در آمبون دریافت کردند و ضمن انحصار تجارت، به تبلیغ کاتولیک پرداختند. رابطه بین پرتغالی‌ها و ترنات در سال ۱۵۷۰ از هم پاشید و به جنگ با سلطان باب‌الله منجر شد که ۵ سال به طول انجامید و باعث اخراج پرتغالی‌ها از ترنات و رانده شدن آن‌ها به تیدور و آمبون گشت. در سال ۱۶۰۵، هلندی‌ها موفق شدند پرتغالی‌ها را مجبور به تسلیم استحکامات خود کنند. موقعیت هلند با تأسیس VOC در سال ۱۶۰۲ تقویت شد و هلند به حاکم مطلق ملوک تبدیل گشت. تحت رهبری یان پیتزون کوئن، تجارت میخک ملوک برای تقریباً ۳۵۰ سال تحت کنترل این شرکت بود. | ## بخش 2: ملوک (استان) | در طول جنگ‌های ناپلئونی، نیروهای بریتانیایی ملوک را تصرف کردند زیرا هلند تحت اشغال فرانسه بود. بازگشت هلندی‌ها در سال ۱۸۱۷ با مقاومت شدید ملوکی‌ها به رهبری توماس ماتولسی معروف به «کاپیتان پاتیمورا» روبرو شد. در ۱۶ دسامبر ۱۸۱۷، پاتیمورا و یارانش در قلعه نیو ویکتوریا در آمبون به دار آویخته شدند و مارتا کریستینا تیاهاهو، مبارز زن ملوکی نیز در مسیر تبعید به جاوه درگذشت. دوران معاصر در پی آغاز جنگ اقیانوس آرام در ۷ دسامبر ۱۹۴۱، به عنوان بخشی از جنگ جهانی دوم، این منطقه به اشغال ژاپن درآمد. ژاپنی‌ها در ۳۱ ژانویه ۱۹۴۲ حمله خود را آغاز کردند و در ساحل هوتو در کرانه شمالی و ساحل ریتونگ در جنوب نیرو پیاده کردند. آن‌ها با مقاومت سربازان ارتش سلطنتی هند هلند (KNIL) و گروه کوچکی از استرالیایی‌ها روبرو شدند. فرمانده ارتش سلطنتی یک روز پس از حمله اسیر شد و آخرین مدافعان فرودگاه نیز چند روز بعد از پای درآمدند. با این حال، تشکیل و استقرار جایگاه ملوک به اجبار در جاکارتا صورت گرفت، زیرا پس از تسلیم ژاپن، اداره غیرنظامی هند هلند (NICA) بلافاصله برای بازپس‌گیری کنترل وارد ملوک شد. هلندی‌ها تا سال ۱۹۴۹ بر ملوک تسلط داشتند تا اینکه مطابق با کنفرانس میز گرد، هلند حاکمیت اندونزی را به رسمیت شناخت. به دلیل بی‌اعتمادی عمیق به رهبری اندونزی که عمدتاً جاوه‌ای مسلمان بودند، در سال ۱۹۵۱ یک جمهوری ملوک جنوبی (به اندونزیایی: RMS) مستقل در آمبون اعلام موجودیت کرد. این جمهوری حمایت شدیدی در میان سربازان مستعمراتی سابق ملوک در ارتش سلطنتی هند هلند داشت. پایگاه اصلی این جمهوری در آمبون در نوامبر ۱۹۵۰ شکست خورد، در حالی که مبارزات چریکی در مقیاس کوچک‌تر در جزیره سرام تا سال ۱۹۶۲ ادامه یافت. شکست در آمبون منجر به فرار دولت خودخوانده ملوک جنوبی از جزایر و تشکیل دولت در تبعید در هلند شد. در آوریل و مه ۱۹۵۸ در طول شورش پرمستا در سولاوسی شمالی، ایالات متحده آمریکا از شورشیان حمایت و به آن‌ها تجهیزات رساند. خلبانان یک سازمان صوری سیا مستقر در تایوان به نام «ترابری هوایی غیرنظامی»، با هواپیماهای B-26 اینویدر سیا مکرراً به اهدافی در آمبون حمله کردند. در ۸ مه ۱۹۵۸، آلن لورنس پوپ خلبان سیا به پایگاه نیروی هوایی اندونزی در لیانگ حمله کرد. آخرین حمله هوایی پوپ در ۱۸ مه بود که توسط کاپیتان ایگناتیوس دوانتو با یک هواپیمای پی-۵۱ موستانگ رهگیری شد. پوپ و اپراتور رادیویی اندونزیایی‌اش با چتر نجات بیرون پریدند و اسیر شدند که بلافاصله سطح حمایت سیا از شورش پرمستا را فاش کرد. جغرافیا استان ملوک از شمال با ملوک شمالی، از شرق با پاپوآی غربی، از غرب با سولاوسی جنوب شرقی و سولاوسی مرکزی و از جنوب با کشور تیمور شرقی و استرالیا همسایه است. در حالی که مساحت کل شامل ۵۲۷٬۱۹۱ کیلومتر مربع پهنه دریایی است، مساحت خشکی آن ۴۶٬۱۵۸٫۲۷ کیلومتر مربع می‌باشد؛ به عبارت دیگر حدود ۹۰٪ ملوک را دریا تشکیل می‌دهد. ملوک به عنوان یک استان مجمع‌الجزایری دارای ۵۵۹ جزیره است که شامل جزایر نسبتاً بزرگی چون سرام (۱۸٬۶۲۵ کیلومتر مربع)، بورو (۹٬۰۰۰ کیلومتر مربع)، یامدنا (۵٬۰۸۵ کیلومتر مربع) و وتار (۳٬۶۲۴ کیلومتر مربع) می‌شود. اکثر جزایر استان در امتداد دو رشته‌کوه اقیانوسی عمدتاً زیر آب قرار دارند که امتداد شرقی جزایر سوندا کوچک را تشکیل می‌دهند. ملوک به دلیل شرایط حاکم بر آب‌های منطقه، برای تعامل با سایر استان‌ها و کشورهای اطراف بسیار باز است. | ## بخش 3: ملوک (استان) | جزایر ملوک دارای آب و هوای موسمی استوایی هستند که به شدت تحت تأثیر آب‌های وسیع دریایی است. میانگین دما بر اساس ایستگاه‌های هواشناسی در آمبون، توآل و ساوملاکی حدود ۲۶٫۸۰ تا ۲۷٫۷۰ درجه سلسیوس است. توپوگرافی منطقه آمبون نسبتاً مسطح است، اما در شهرستان ملوک مرکزی، سرام غربی و سرام شرقی، اراضی عموماً تپه‌ای و کوهستانی با شیب‌های تند هستند. توپوگرافی شهرستان بورو نیز عمدتاً تپه‌ای و کوهستانی است و بلندترین قله آن در منطقه کاپالامادا با ارتفاع ۲۷۳۶ متر از سطح دریا قرار دارد. فهرست جزایر و گروه‌های اصلی در استان ملوک جزیره آمبون جزایر آرو جزایر باندا جزیره بورو، شامل جزیره ساحلی آمبلائو جزایر کای مجمع‌الجزایر گورونگ جزایر لیس شامل ساپاروا، نوسا لوت و هاروکو سرام (بزرگ‌ترین جزیره) جزایر جنوب غربی شامل جزیره وتار، کیسار، رومانگ، دامر، لتی و بابار جزایر تانیمبار مجمع‌الجزایر واتوبلا دولت و تقسیمات کشوری پس از جدا شدن بخش‌های شمالی در سال ۱۹۹۹ برای تشکیل استان جدید ملوک شمالی، استان باقی‌مانده ملوک از دو شهرستان (**ملوک مرکزی** و **ملوک جنوب شرقی**) و **شهر آمبون** تشکیل شده بود. در ۴ اکتبر ۱۹۹۹، دو شهرستان جدید با نام‌های **شهرستان بورو** و **شهرستان ملوک جنوب شرقی غربی** ایجاد شدند. در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۳، سه شهرستان دیگر شامل **شهرستان سرام شرقی**، **شهرستان سرام غربی** و **شهرستان جزایر آرو** تأسیس گشتند. در ۱۷ ژوئیه ۲۰۰۷ **شهر توآل** از ملوک جنوب شرقی جدا شد و در ۲۴ ژوئن ۲۰۰۸ دو شهرستان دیگر به نام‌های **شهرستان بورو جنوبی** و **شهرستان ملوک جنوب غربی** ایجاد شدند. بخش باقی‌مانده از شهرستان ملوک جنوب شرقی غربی متعاقباً در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۹ به **شهرستان جزایر تانیمبار** تغییر نام یافت. بنابراین استان ملوک در حال حاضر به نه شهرستان (kabupaten) و دو شهر (kota) یعنی آمبون و توآل تقسیم می‌شود که در مجموع یازده واحد اداری در سطح شهرستان را تشکیل می‌دهند. **حوزه انتخابیه ملوک** شامل تمام ۹ شهرستان و ۲ شهر استان است و ۴ کرسی در مجلس نمایندگان دارد.Law No. مردم‌شناسی قومیت از دوران باستان، بسیاری از مردم ملوک دارای خون آمیخته با سایر گروه‌های قومی از جمله چینی‌ها، هندی‌ها، ایرانی‌ها، اروپایی‌ها (عموماً هلندی‌ها، پرتغالی‌ها و اسپانیایی‌ها) و همچنین عرب‌ها بوده‌اند. با توجه به اینکه این منطقه به مدت ۲٬۳۰۰ سال محل اسکان ملل خارجی بوده، نسل‌های جدیدی پدید آمده‌اند که دیگر یک نژاد خالص ملانزیایی محسوب نمی‌شوند، اما همچنان میراث و سبک زندگی ملانزیایی-آلیفورو را حفظ کرده‌اند. به دلیل این ترکیب فرهنگی و نژادی با چینی‌ها، هندی‌ها، ایرانی‌ها، اروپایی‌ها و عرب‌ها، ملوک تنها قلمرو اندونزی است که به عنوان منطقه‌ای با بیشترین جمعیت چندنژادی (به جز سوندای شرقی) طبقه‌بندی می‌شود. امروزه مردم ملوک تنها در اندونزی یافت نمی‌شوند بلکه در کشورهای مختلف جهان پراکنده‌اند. بزرگ‌ترین موج مهاجرت به خارج از کشور مربوط به جابه‌جایی گسترده اهالی ملوک به اروپا در دهه ۱۹۵۰ است که تا به امروز در آنجا ساکن هستند. جوامع بزرگ مهاجران ملوکی را می‌توان در هلند (که توسط ملوکی‌ها به عنوان وطن دوم شناخته می‌شود)، سورینام، استرالیا و ایالات متحده یافت. در سایر مناطق اندونزی نیز این جوامع در شهرهایی چون جاکارتا، باندونگ، سورابایا و ماکاسار حضور دارند. زبان زبان‌های مورد استفاده در ملوک، به ویژه در آمبون، تحت تأثیر زبان‌های خارجی کاوشگران و استعمارگران گذشته قرار گرفته‌اند؛ از جمله زبان‌های عربی، اسپانیایی، پرتغالی و هلندی. به طور کلی، زبان‌های بومی ملوک توسط بومیان به عنوان «بهاسا تانا» (Bahasa Tanah - به معنای زبان سرزمین) شناخته می‌شوند، اما استفاده از آن‌ها امروزه بسیار محدود شده و بیشتر در مراسم سنتی به کار می‌روند، زیرا زبانی مقدس تلقی می‌شوند. زبان مالای آمبونی که یک زبان کرئول بر پایه مالایی است، به عنوان زبان میانجی در ملوک عمل می‌کند و تقریباً توسط تمام ساکنان ملوک و بسیاری از مردم شرق اندونزی درک می‌شود. این زبان با سایر زبان‌های کرئول مالایی در استان‌های شرقی مانند مالای مانادو و مالای پاپوآیی مرتبط است. زبان اندونزیایی به عنوان زبان رسمی و زبان وحدت‌بخش کشور، در فعالیت‌های رسمی، اداری و آموزشی استفاده می‌شود. | ## جمع‌بندی | برخی از رایج‌ترین زبان‌های منطقه (به جز مالای آمبونی و اندونزیایی) عبارتند از: **زبان آلونه**: در سه جریان آبی تالا، مالا و مالوا در شهرستان سرام غربی استفاده می‌شود.