موضوع مقاله: علامه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # علامه | مقدمه: از نظر اصطلاحی، علامه از القاب خاصی است که صرفاً به بعضی از دانشمندان برجستهٔ حوزه علوم اسلامی گفته شده و به آن شهره شده‌اند. | ## بخش 1: علامه | هرچند به معنی پروفسور و Polymath نزدیک است، اما این لقب مانند آیت‌الله از القاب خاص دانشمندان مسلمان در کشورهای فارسی، عربی و اردو زبان است و همسانی در زبان‌های دیگر (به‌خصوص انگلیسی) ندارد. علامه لقبی برای دانشمندان اسلامی است که در چندین رشته دست داشته، دارای معلومات وسیع بوده و صاحب‌نظر و تأثیرگذار بوده باشند. این لفظ جزء الفاظ رسمی حوزوی محسوب نمی‌شود؛ و حتی به همهٔ دانشمندان مسلمان با این ویژگی‌ها نیز گفته نمی‌شود، بلکه تنها عده‌ای از این دانشمندان به این لقب مشهور شده‌اند. | ## بخش 2: علامه | غالباً دربارهٔ اساتید صاحب‌نظر در فلسفه و گاه فقه و حتی ادبیات و فرهنگ — که معمولاً مطالعات دینی نیز دارند — گفته می‌شود. در مطالعات دینیِ معاصر، در اغلب موارد، علامه به تنهایی اشاره به علامه طباطبائی می‌باشد؛ و در گذشته در فقه معمولاً اشاره به علامه حلی است. علامه دانش خود را از طریق استدلال کسب می‌کند؛ از این‌رو اکثر معروفین به «علامه»، فیلسوف نیز بوده‌اند. | ## بخش 3: علامه | در عصر پیش از اسلام، میان اعراب، کسی را که آگاه به انساب مردمان بوده علامه می‌گفتند.علامه لغت‌نامهٔ دهخداچه دانشی سودمند است؟ حوزه‌نت مشهورین به لقب علامه در حوزهٔ دینی [و بعضاً ادبی] افراد زیر مشهور به علامه می‌باشند: معروف‌تر به علامه علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی، معاصر، از مفسران معاصر و صاحب تفسیر المیزان (در مطالعات دینیِ معاصر، در اغلب موارد، علامه به‌تنهایی اشاره به وی می‌باشد) علامه حسن‌زاده آملی: حسن حسن‌زاده آملی (حسن طبری آملی) حکیم متأله و عارف معاصر و معروف به علامه ذوالفنون علامه جوادی آملی: عبدالله جوادی آملی، از مراجع تقلید، حکیم متأله، عارف و مفسر معاصر صاحب تفسیر تسنیم علامه مجلسی: محمدباقر بن محمدتقی مجلسی ثانی، از محدثین قرن یازدهم و صاحب بحارالانوار علامه حلی: حسن بن یوسف بن مطهر حلی، ملقب به آیت‌الله و معروف به علامهٔ دهر، از فقهای قرن هشتم؛ (در فقه هرگاه کلمهٔ «علامه» را بدون قرینه‌ای ذکر می‌کنند، معمولاً منظورشان اوست) علامه امینی: عبدالحسین امینی، از علمای معاصر و صاحب کتاب الغدیر علامه جعفری: محمدتقی جعفری، فیلسوف مسلمان و مولوی‌شناس معاصر علامه مصباح یزدی: محمدتقی مصباح یزدی، فیلسوف معاصرگفتگو با استاد فرزانه علامه حضرت آیت الله محمدتقی مصباح یزدی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ودر ستایش آن زمستان مهرنیوز علامه عسکری: سید مرتضی عسکری، محقق و نویسنده معاصر و رئیس دانشگاه اصول دین علامه طهرانی: سید محمدحسین حسینی طهرانی، عارف، حکیم و فقیه معاصر علامه مظفر (محمدرضا مظفر)، فقیه، اصولی، متکلم، فیلسوف و محقق معاصر. | ## جمع‌بندی | علامه بحرالعلوم: سید محمدمهدی طباطبائی بروجردی، از فقهای قرن دوازدهم علامه بهلول گنابادی از فقها فیلسوفان و عارفان شیعه دوازده امامی علامه قاضی: سید علی قاضی، عارف، حکیم و فقیه معاصر علامه وحید یا علامه ثانی: محمدباقر وحید بهبهانی: از فقهای قرن دوازدهم، اصولی بزرگ و مجدد اصولیگری خواجه نصیرالدین طوسی: محمد بن محمد بن حسن الطوسی، فقیه متکلم قرن هفتم معروف به علامهٔ بَشَر (علّامة البشر) علامه رفیعی: سید ابوالحسن رفیعی قزوینی، فیلسوف متاله و فقیه معاصر علامه زمخشری: جارالله زمخشری، مفسر و دانشمند مسلمان قرن ششم قمری علامه سید منیرالدین: سیدمنیرالدین حسینی الهاشمی، فیلسوف، مؤسس فلسفه شدن اسلامی، مؤسس اصول فقه حکومتی، مؤسس نظریه فلسفه تاریخ شیعی، وحدت بین علوم پایه، … و بنیان‌گذار فرهنگستان علوم اسلامی محمدابراهیم کلباسی محمدحسن الامین فقیه جعفری و اندیشمند مسلمان لبنانی.