aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: نسا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نسا | مقدمه: این شهر که یکی از شهرهای مهم اشکانیان بوده و در واقع یکی پایگاه خاندان پارت محسوب می‌شود، در فاصله بین شهر عشق‌آباد پایتخت ترکمنستان و شهرستان درگز در استان خراسان قرار دارد. | ## بخش 1: نسا | در متون تاریخی پس از اسلام نیز، پیوسته از نسا به عنوان یکی از شهرهای مهم خراسان یاد شده‌است. تاریخچه در زمان اشکانیان که از اواخر قرن سوم پیش از میلاد تا اوائل قرن سوم میلادی، یعنی نزدیک به پانصد سال بر قلمرو آن زمان ایران حکومت کردند، شهر نسا از مهم‌ترین شهرهای ایران به‌شمار می‌رفت و به نظر برخی مورخان، ارگ نسا، نخستین جایی بوده‌است که اشک اول، بنیانگذار سلسله اشکانی، به عنوان مرکز فرمانروایی خود برگزید. اگرچه نسا پایتخت اشکانیان نبود اما پایگاه این خاندان به‌شمار می‌رفت و برخی شاهان اشکانی در این شهر دفن شدند. هم‌اکنون روستاهایی با نام نسا در استان‌های البرز، فارس، کرمان و خراسان وجود دارد. | ## بخش 2: نسا | نام نسا در زمان فرمانروایی مهرداد اول اشکانی (۱۷۱ تا ۱۳۸ پیش از میلاد) به مهرداد کرت (دژ مهرداد) (در حال حاضر منطقه ای در دره بردر (روستای بردر) بنام کرت در ۱۵ کیلومتری شهر نسا وجود دارد) تغییر یافت؛ اما امروزه باستانشناسان و مورخان آن را همچنان با نام نسا می‌شناسند. آن گونه که در گزارش‌های تاریخی آمده، نِسا چند سال پیش از میلاد مسیح بر اثر زمین لرزه سهمگینی ویران شد اما دوباره بازسازی شد و به حیات خود ادامه داد. در شاهنامه فردوسی دست کم در دو جا به نام به این شهر اشاره شده‌است: در داستان لشکرکشی بهرام برای نبرد با خاقان. در داستان جنگ انوشیروان ساسانی با رومیان پس از آنکه ساسانیان به فرمانروایی اشکانیان پایان دادند، در راستای محو آثار اشکانی، نسا اهمیت خود را از دست داد و رو به زوال نهاد، البته پیروز، پادشاه ساسانی در دوره خود، به این شهر توجه دوباره کرد. | ## بخش 3: نسا | نسای معاصر از زمان صفویه که در نتیجه جنگ میان صفویان و امرای خیوه، ترکمنان به صورت گسترده از نواحی شمالی تر آسیای میانه به مناطقی که اکنون در جنوب ترکمنستان و شمال شرق ایران قرار دارند کوچیدند، نسا جای خود را به شهر باقر داد که از مراکز خانهای ترکمن بود. با اشغال آسیای میانه به دست روسها و در قرارداد تعیین سرحد ایران و روسیه که در سال ۱۸۸۵ میان دو کشور منعقد شد (پیمان آخال)، نِسا جزو خاک روسیه قرار گرفت، هرچند فاصله چندانی از مرز ایران ندارد. هم‌اکنون از نسا تنها بقایای ارگ کهن اشکانی آن مانده که در نوع خود از آثار باستانی منحصربه‌فرد جهانی به‌شمار می‌رود و مورد بازدید عمومی قرار دارد، از خان‌نشین باقر در نزدیکی آن هم روستایی به همین نام باقی است. در کاوش‌های باستانی ارگ نسا، دخمه‌ها و پرستشگاه‌های مربوط به آیین مهرپرستی که پیش از همه‌گیر شدن کیش زرتشت در ایران رواج داشته به دست آمده‌است. | ## جمع‌بندی | برخی از آثار باستانی کشف شده در این ارگ، نشانه‌های هنر باستانی یونانی را دارند که به دوران سلطه جانشینان اسکندر مقدونی به ایران بازمی‌گردند و اشکانیان فرمانروایی شان را برچیدند.
موضوع مقاله: شهرستان تایباد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان تایباد | مقدمه: شهرستان تایباد به‌دلیل هم‌مرز بودن با کشور افغانستان در مرز دوغارون از اهمیت بسیاری برای مبادلات کالا برخوردار است. | ## بخش 1: شهرستان تایباد | تقسیمات کشوری در سرشماری سالهای ۱۳۳۵ و ۱۳۴۵ تایباد جزو شهرستان تربت جام بوده است و براساس مصوبه شماره ۶۷۳۶۸ مورخ ۲۹ دی ماه ۱۳۵۴ هیئت وزیران از تربت جام جدا گردید.تاریخ و رجال شهرستان تایباد، ابراهیم زنگنه، صفحهٔ ۱۵ بخش مرکزی شهرستان تایباد دهستان پایین ولایت دهستان کرات شهرها: تایباد کاریز مشهد ریزه مشهدریزه یا به اختصار ریزه، شهری در بخش میان ولایت شهرستان تایباد استان خراسان مرکزی ایران است. این شهر در سال ۱۳۸۴ با ارتقاء روستای مشهد ریزه، مرکز بخش میان‌ولایت از توابع شهرستان تایباد تشکیل شد.شریف‌نیوز، چهارشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۸۴ مردم‌شناسی مردم این شهرستان از نژاد پارسی هستند و به زبان پارسی با گویش تایبادی سخن می‌گویند. ایل تیموری، ایل جمشیدی، هزاره‌های سنی و ایل شیعه مذهب بهلولی نیز از ایل‌هایی هستند که در این شهر زندگی می‌کنند. | ## بخش 2: شهرستان تایباد | منطقه آزاد دوغارون منطقه آزاد تجاری-صنعتی دوغارون در بخش مرکزی شهرستان تایباد و در مرز ایران و افغانستان واقع شده است. اقلیم و آب و هوا میانگین بارندگی در دورهٔ آماری بیست ساله (۵۴ تا ۷۴) شهرستان ۱۸۰٫۵ میلی‌متر می‌باشد. این شهرستان در تابستان تحت تأثیر بادهای ۱۲۰ روزهٔ سیستان قرار می‌گیرد که باعث افزایش گرد و غبار هوا و وارد شدن خسارت به مزارع صیفی‌کاری می‌گردد. | ## بخش 3: شهرستان تایباد | بیشترین دمای اندازه‌گیری شده ۴۷٫۵ درجهٔ سانتی‌گراد و کمترین آن ۲۴ سانتی‌گراد زیر صفر، اندازه‌گیری شده است. محصولات کشاورزی پسته یکی از محصولات کشاورزی شهرستان تایباد است .اکثر ارقام پسته کشت شده در شهرستان تایباد شامل احمدآقایی، بادامی سفید، اکبری و کله‌قوچی است . | ## جمع‌بندی | خربزه از محصولات کشاورزی دیرینه و سوغات معروف شهرستان تایباد است که برداشت آن از اواسط تیرماه شروع تا اوایل مهرماه ادامه دارد.
موضوع مقاله: شهرستان خلیل‌آباد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان خلیل‌آباد | مقدمه: شهر خارزنج در ناحیه شمالی شهر خلیل‌آباد فعلی واقع شده بود که در اثر زمین لرزه تخریب و ساکنانش در دشت‌های جنوبی پراکنده و اقدام به ساخت آبادی‌های متعدد نمودند، سرانجام به دلیل وجود ناامنی‌های حاصل از حمله افغان‌ها و ترکمن‌ها اقدام به ساخت قلعه معروف خلیل‌آباد نمودند و خلیل‌آباد مرکزیت یافت و بدین ترتیب مردم با این منطقه انس گرفته و هر روز بر جمعیت آن افزوده شد که در نهایت در سال ۱۳۴۳ به شهر و در سال ۱۳۸۲ به شهرستان تبدیل شد. | ## بخش 1: شهرستان خلیل‌آباد | براساس کتب تاریخی، پیشینه شهرستان به دوران زرتشت بر می‌گردد، به‌طوری‌که آثار و ابنیه زرتشتیان در اطراف شهرستان به چشم می‌خورد. | ## بخش 2: شهرستان خلیل‌آباد | اما رونق علمی وفرهنگی آن به قرون سوم و چهارم هجری که به نام خارزنج معروف بوده بازمی‌گردد. | ## بخش 3: شهرستان خلیل‌آباد | از معروف‌ترین علما و بزرگان خارزنج می‌توان به احمد بن محمد خارزنجی صاحب کتاب تکلمه در لغت و یوسف بن حسن خارزنجی از فضلای زمان خود اشاره کرد. | ## جمع‌بندی | جمعیت بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن که در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۵۱٬۷۰۱نفر (۱۶٬۶۸۴ خانوار) بوده است.
موضوع مقاله: دفاکتو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دفاکتو | مقدمه: در مقابل، اصطلاح دوژور یا قانونی قرار دارد، که از نظر لغوی در علم نظری و در عالم فرض است، معادل رسمی و مشروع به‌کار می‌رود. | ## بخش 1: دفاکتو | شناسایی دفاکتو درصورت تغییر رژیم یک کشور یا تغییر یک حکومت از طرق غیرعادی، مانند کودتا، اعلام شناسایی مجدد آن کشور یا به‌رسمیت‌شناختن نظام جدید از طرف کشورهای دیگر ضروری است. شناسایی دفاکتو به‌معنی شناسایی گذرا‌ (موقت) و به‌منظور برقراری مناسبات سیاسی در سطح پایین است و در این نوع رابطه، دو کشور نمی‌توانند سفیر مبادله کرده یا قراردادهای دوجانبه به امضا برسانند؛ اما شناسایی «دوژور» برابر با برقراری مناسبات کامل دیپلماتیک است.طلوعی، محمود. | ## بخش 2: دفاکتو | ''نقل از وبگاه پژوهشکدهٔ باقرالعلوم (ع)'' دفاکتو و روابط انسانی در برخی کشورها، مانند استرالیا، چنانچه زن و مرد بالغی مدت نسبتاً طولانی با هم زندگی کنند - حتی اگر بدون ازدواج این کار را کرده باشند - نسبت به یکدیگر دارای حق و حقوقی می‌شوند. برای نمونه اگر یکی از طرفین ویزای سفر به کشوری را بگیرد، شریک زندگی او نیز به‌واسطهٔ وی می‌تواند از همان ویزا استفاده کند. | ## بخش 3: دفاکتو | زبان رسمی دفاکتو در بسیاری از کشورها نظیر بریتانیا، ایالات متحدهٔ آمریکا، ژاپن و آرژانتین، استرالیا زبان رسمی در قوانین کشور تعریف نشده‌است؛ اما در عمل، یک زبان نقش زبان رسمی را ایفا می‌کند که از آن به زبان رسمیِ دفاکتو تعبیر می‌شود. این عبارت در اشاره به شرایطی به کار می‌رود که در آن دو کشور اقدامات نظامی تهاجمی فعالی علیه یکدیگر دارند و یا درگیر چنین اقداماتی شده‌اند؛ بی‌آنکه هیچ‌یک از طرفین اعلان جنگ کرده باشد. | ## جمع‌بندی | در دوران مدرن، به‌ویژه پس از تصویب منشور سازمان ملل متحد و ممنوعیت توسل به زور در روابط بین‌الملل، اعلان جنگ بسیار نادر شده و بسیاری از درگیری‌های مسلحانه میان دولت‌ها بدون اعلام رسمی آغاز شده‌اند و ادامه یافته‌اند.
موضوع مقاله: پروین دولت‌آبادی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پروین دولت‌آبادی | مقدمه: پروین دولت ابادی بیشتر با اشعاری که برای کودکان سروده بود و به ویژه اشعاری که در کتاب درسی مدارس از او به چاپ رسیده‌است شهرت دارد، در حالی که او شاعری توانا در سبک‌های گوناگون غزل، قصیده، مثنوی و شعر نو نیز هست.فرخزاد، پوران؛ ص ۳۵۱ تا ۳۵۳ در کلاس پنجم دبستان در تاریخ ادبیات از او نام برده شده‌است. | ## بخش 1: پروین دولت‌آبادی | زندگی‌نامه پروین در تاریخ ۲۱ بهمن ۱۳۰۳پروین دولت‌آبادی، شاعر کودکان ایراندر شهر دولت‌آباد برخوار اصفهان از مادری فرهنگی و مدیر مدرسه|مدرسه ناموس] ] به نام فخرگیتی و پدری به نام حسام‌الدین دولت‌آبادی که رئیس اداره اوقاف اصفهان بود زاده شد. پروین دو خواهر به نام‌های مهین‌بانو و شیوا و سه برادر به نام‌های مهدی، هوشنگ و بیژن داشت. او ابتدا به مدرسه ناموس در اصفهان رفت اما بعد به همراه خانواده‌اش به تهران نقل مکان کرد. | ## بخش 2: پروین دولت‌آبادی | پروین سال‌های اولیه دبیرستان را در مدرسه نور و صداقت که آموزگاران انگلیسی داشت گذراند و سال‌های بعد را در مدرسه آمریکایی نوربخش تحصیل کرد.فرخزاد، پوران؛ ص ۳۵۳ پس از دبیرستان تصمیم داشت تحصیل را در رشته نقاشی و مجسمه‌سازی در دانشکده هنرهای زیبا ادامه دهد و چند جلسه هم در دانشگاه شرکت کرد اما بازدید از یک پرورشگاه مسیر او را عوض کرد. وی تلاش کرد تا شعر کودکان را از حالت پند گونه خارج کرده و اشعاری که جنبه سرگرمی و تفریح برای ایشان داشته باشد ارائه کند. درگذشت پروین دولت‌آبادی روز سه‌شنبه ۲۷ فروردین سال ۱۳۸۷ شمسی در سن ۸۴ سالگی بر اثر سکته قلبی در تهران درگذشتپروین دولت‌آبادی درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا دفن گردید. | ## بخش 3: پروین دولت‌آبادی | آثار گل بادام (برگزیده) بر قایق ابرها شوراب هلال نقره سا آتش و آب گنجشک شعر کتاب چهارم خدا اواز خروس باران مرغ سرخ پاکوتاه، شاعر: پروین دولت آبادی، تصویرگر: پرستو حقی، ناشر: موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، کتاب تاک. ای هم زبان خاموش، شاعر: پروین دولت آبادی، تصویرگر: ندا راستین مهر، ناشر: موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، کتاب تاک. | ## جمع‌بندی | آفتاب مهتاب چه رنگه؟، شاعر: پروین دولت آبادی، تصویرگر: سلیمه باباخان، ناشر: موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان، کتاب تاک.
موضوع مقاله: اسمز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اسمز | مقدمه: برای مثال: هنگامی که در یک شاخه‌ی ظروف مرتبط، آب خالص و در شاخه دیگر محلول آب و شکر و بین آنها غشای تراوائی نسبی وجود داشته باشد، به طوری که حجم مواد در دو شاخه ظرف یکسان باشد، آب از ناحیه رقیق (آب خالص) به ناحیه غلیظ (محلول آب و شکر) حرکت می‌کند. | ## بخش 1: اسمز | تعریف اسمز، حرکت و جنبش خود به خودی مولکول‌های حلال در میان بخشی از غشای نفوذپذیر به درون منطقه ای از غلظت بیشتر مواد حل شونده در جهتی که تمایل به تعادل مواد حل شونده در هر دو طرف وجود دارد. احتمالاً برای توصیف یک فرایند فیزیکی استفاده می‌شود که هرگونه حلالی به در جریان غشا ی نیمه نفوذ پذیر حرکت می‌کند (نسبت به حلال نفوذ پذیر می‌باشد، اما نسبت به مواد حل شونده نفوذ پذیر نمی‌باشد) دو تا حلال را با غلظت‌های متفاوت از هم جدا می‌کند. در بدن جانداران، هنگام فعالیت اسمز، غشاهای مذکور اجازه می‌دهند که فقط مواد خاصی از آن‌ها عبور کنند و مواد دیگر را متوقف می‌سازند. مواد محلول هنگام تماس با غشاء به آن فشار وارد می‌کند و این فشار را، فشار اسمُزی می‌نامند. | ## بخش 2: اسمز | طرفی که ذرات محلول بیشتر در آن وجود دارد فشار اسمُزی بیشتری را تحمل می‌کند و بنابراین جهت حرکت مواد از طرف ناحیه پر فشار به ناحیه کم فشار خواهد بود. هر چیزی که می‌تواند به یک غشاء اسمُزی وارد شود، از آن هم می‌تواند خارج شود و حرکت در دو جهت انجام می‌گیرد. یک چهارچوب از شبیه‌سازی کامپیوتری اسمُزی فشار اسمُزی به صورت حداقل فشار مورد نیاز تعادل و بدون هیچ جنبشی (حرکت) حلال در شبکه تعریف می‌شود. فشار اسمُزی یک ویژگی اتصال (خاصیت جمعی) می‌باشد به این معنی که فشار اسمُزی وابسته به غلظت مولی مواد حل شونده می‌باشد اما وابسته به هویت آن نمی‌باشد. | ## بخش 3: اسمز | اسمز یک فرایند حیاتی در سیستم‌های بیولوژی می‌باشد، غشای بیولوژیکی نیمه نفوذپذیری می‌باشد. در حالت کلی، این غشاها نسبت به ملوکول‌های قطبی و بزرگ مانند یون‌ها، پروتئین‌ها و پلی ساکاریدها، نشت ناپذیر (نفوذ ناپذیر) می‌باشند، در حالیکه نفوذ پذیری نسبت به ملوکول‌های غیر قطبی یا آب گریز مانند لیپیدها، و همچنین ملوکول‌های کوچک مانند اکسیژن، دی‌اکسید کربن، نیتروژن و اکسید نیتریک وجود دارد. نفوذ پذیری وابسته به قابلت حل بار یا شیمی و همچنین اندازه مواد حل شونده می‌باشد ملوکول‌های آب از طریق غشای پلاسما غشای تونوپلاسم یا پورتو پلاست به وسیله انتشار فسفودپیت‌های دولایه از طریق آکوپورنیس حرکت می‌کند (پروتئین‌های عبورکننده از غشا که کوچک می‌باشند مشابه با کانال‌های یونی وانتشار تسهیل شده می‌باشند) اسمز ابزارهای اولیه را ایجاد می‌کند که آب را به داخل و خارج سلول‌ها انتقال می‌دهد. | ## جمع‌بندی | فشار تورگور یک سلول عمدتاً به وسیله فرایند اسمُزی بین سلول‌های داخلی و محیط هیپوتونیک نسبی حفظ می‌شود [3].
موضوع مقاله: هوراس مک‌کوی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هوراس مک‌کوی | مقدمه: زندگی هوراس مک کوی (۱۸۹۷ تنسی- ۱۹۵۵ کالیفرنیا) در یک خانواده ایرلندی-آمریکایی فقیر ولی اهل ادبیات زاده شد و در ایالت تنسی آمریکا رشد کرد و به عنوان هوانورد در جنگ جهانی اول در نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا خدمت کرد. | ## بخش 1: هوراس مک‌کوی | بعد از ترک مدرسه در سن شانزده سالگی، و پس از تغییرهای متوالی شغلی، او سرانجام به گارد ملی هوایی آمریکا پیوست و به عنوان کمک خلبان بمباران‌کننده هواپیماهای de Havilland به فرانسه فرستاده شد. در پنجم آگوست سال ۱۹۱۸، پس از کشته شدن خلبان اصلی هواپیما، با در دست گرفتن کنترل هواپیما موفق به انهدام یک جنگنده دشمن شد و با وجود زخمهای زیاد موفق به بازگشت گردید. | ## بخش 2: هوراس مک‌کوی | از ماه نوامبر تا پایان جنگ او به عنوان خلبان اصلی جنگنده ادامه کار داد و حدود چهارصد ساعت پرواز در آسمان دشمن انجام داد. داستانهای نخستین او در مجله Black Mask که پس از جنگ جهانی اول نگاشته شد اشتهای سیری ناپذیر جامعه آن زمان نسبت به داستانهای حادثه ای-هوایی را پاسخ می‌داد. | ## بخش 3: هوراس مک‌کوی | وی در آن سال‌ها مشغول نوشتن رمان "آنها به اسبها شلیک می‌کنند، مگر نه؟" شد که در سال ۱۹۶۹ توسط سیدنی پولاک کارگردان آمریکایی به تصویر کشیده شد. | ## جمع‌بندی | مک کوی در هالیوود ملودرامهای جنایی و وسترن زیادی برای کمپانی کلمبیا پیکچرز و سپس برادران وارنر، پارامونت پیکچرز و Republic نوشت.
موضوع مقاله: نستور ماخنو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نستور ماخنو | مقدمه: نستور ایوانوویچ ماخنو (؛ ۲۶ اکتبر۱۸۸۸–۶ ژوئیه ۱۹۳۴) ملقب به پدر ماخنو، یک انقلابی آنارشیست اوکراینی و از شخصیت‌های تاریخ انقلاب‌های آنارشیستی است. | ## بخش 1: نستور ماخنو | در پی انقلاب اکتبر در امپراتوری روسیه دهقانان اوکراینی به ویژه در جنوب، با خودداری از پذیرش شرایط عهدنامه برست-لیتوفسک (منعقده در مارس ۱۹۱۸) که طی آن مقامات جوان بلشویک اوکراین را به امپراتوری اتریش-آلمان واگذار کردند، در قالب یک ارتش پارتیزانی گرد هم آمدند و ماخنو را از میان خودشان به فرماندهی ارتش برگزیدند. به همین دلیل، پس از پیمان صلح ۱۱ نوامبر، ۱۹۱۸ او با نیروهای ملی‌گرای سیمون پتلیورا و سپس با روس‌های سفید به فرماندهی آنتون دنیکین که تحت حمایت نیروهای متفق فرانسوی و بریتانیایی قرار داشت به جنگ پرداخت؛ نیروهای متفق درصدد بودند که به هر قیمتی شده از گسترش جنبش انقلابی به سوی اروپای شرقی جلوگیری کنند. | ## بخش 2: نستور ماخنو | ارتش پارتیزانی ماخنو ضمن حفظ استقلال خود پیمانی با ارتش سرخ در مقابل این دشمن مشترک به امضا رساند، اما بعدها به این ارتش پارتیزانی خیانت شد و جنبش از هم فروپاشید. از نظر تروتسکی، این ارتش فقط «شورشی با عناوین پوششی بود که تلاش می‌کرد حکومتی بورژوازی را به نفع کولاکها به قدرت برساند.» اما در واقع، مدافعین حکومت تک‌حزبی بلشویکی نمی‌توانستند تحقق عملی شعارهای استقلال و دموکراسی مستقیم را تحمل نمایند. | ## بخش 3: نستور ماخنو | ماخنو که تحت تعقیب قرار گرفته بود مجبور شد در اوت ۱۹۲۱ میدان نبرد را ترک کند و به کشور رومانی پناهنده شود. | ## جمع‌بندی | او سرانجام در سال ۱۹۲۵ به پاریس رسید، مدتی در شرکت رنو مشغول به کار شد و سرانجام در حالی که تقریباً از سوی همه به فراموشی سپرده شده بود در ژوئیه ۱۹۳۴ در اثر بیماری سل در گذشت.
موضوع مقاله: هواپیمایی سعودی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هواپیمایی سعودی | مقدمه: هواپیمایی سعودی شرکت هواپیمایی حامل پرچم عربستان سعودی است، که مقر اصلی آن، در فرودگاه بین‌المللی ملک عبدالعزیز جده و دفاتر فرعی آن در فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض و فرودگاه بین‌المللی ملک فهد دمام مستقر است. | ## بخش 1: هواپیمایی سعودی | طبق اطلاعات فلایت رادار ۲۴ هواپیمایی سعودی در حال حاضر ناوگانی متشکل از ۱۸۸ فروند هواپیما دارد. این شرکت پروازهای منظم روزانه‌ای را از شهرهای متعدد پادشاهی عربستان سعودی به ۷۶ مقصد داخلی و بین‌المللی در خاورمیانه، آسیا، اروپا، آفریقا، شبه‌قارهٔ هند و آمریکای شمالی انجام می‌دهد. تاریخچه شرکت هواپیمایی حامل پرچم عربستان سعودی در سال ۱۹۴۵ به‌عنوان شرکتی دولتی و زیر نظر وزارت دفاع پادشاهی عربستان سعودی بنیانگذاری شد. در آن زمان ناوگان هواپیمایی سعودی متشکل از ۳ فروند هواپیمای داگلاس دی‌سی-۳ بود که از سوی رئیس‌جمهوری وقت ایالات متحدهٔ آمریکا تئودور روزولت به ملک عبدالعزیز، پادشاه وقت عربستان سعودی اهدا شد. در ۱۰ ژوئن ۱۹۴۵ نخستین فرودگاه عربستان سعودی در جده گشایش یافت و نخستین پرواز بین‌المللی هواپیمایی سعودی به مقصد دمشق انجام شد. | ## بخش 2: هواپیمایی سعودی | طی سال‌های دههٔ چهل میلادی پروازهای هواپیمایی سعودی به مقصدهای دیگری همچون فرودگاه بین‌المللی قاهره، فرودگاه بین‌المللی بیروت و فرودگاه لاد (در سرزمین‌های فلسطینی تحت‌الحمایهٔ بریتانیا - اسرائیل کنونی) انجام می‌گرفت. در سال‌های پایانی دههٔ ۱۹۵۰ نیز، با گسترش ناوگان و اضافه شدن ۴ فروند هواپیمای دی‌سی-۴ و ۱۰ فروند هواپیمای کانور ۳۰۴، هواپیمایی سعودی اقدام به برقراری پروازهایی به استانبول، کراچی، امان، کویت، اسمره و پورت سودان نمود. در سال ۱۹۶۲ دو هواپیمای بوئینگ ۷۲۰ به ناوگان هواپیمایی سعودی پیوست، و بدینسان توانست نخستین شرکت پیشتاز ترابری هوایی باشد که از هواپیماهای جت در منطقهٔ خاورمیانه بهره می‌گرفت. در ۱۹ فوریهٔ ۱۹۶۳ بنا به دستور پادشاه وقت عربستان سعودی ملک فیصل بن عبدالعزیز هواپیمایی سعودی به‌طور رسمی تحت نام اختصاری (السعودیه) ثبت شد و فعالیت مستقل و غیردولتی خود را آغاز نمود. در سال‌های دههٔ ۱۹۶۰ هواپیمایی سعودی با خریداری ۲ فروند هواپیمای بوئینگ ۷۰۷–۳۶۸ و ۳ فروند هواپیمای داگلاس دی‌سی-۶ و ۳ فروند هواپیمای مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۹، پروازهای خود به تهران، شارجه، خارطوم، بمبئی، طرابلس، تونس، الجزایر، رباط، ژنو، فرانکفورت و لندن را آغاز نمود. | ## بخش 3: هواپیمایی سعودی | در سال‌های دههٔ ۱۹۷۰ هواپیماهای بوئینگ ۷۴۷ و بوئینگ ۷۳۷ و لاکهید ال-۱۰۱۱ تری‌استار به ناوگان هواپیمایی سعودی پیوستند؛ و مسیرهای پروازی به مقصد رم و نیویورک برقرار شد. در دههٔ ۱۹۸۰، هواپیمایی سعودی فعالیت خود را بر گسترش پروازهای بین‌المللی خود معطوف ساخت، و پروازهای خود به مانیل، بانکوک، لارناکا، سنگاپور، داکا، اسلام‌آباد، لاهور، نایروبی، آدیس آبابا، موگادیشو، بروکسل، آمستردام، نیس و واشینگتن، دی.سی. در دههٔ ۱۹۹۰ مسیرهای پروازی هواپیمایی سعودی به مقصدهای بیشتری همچون: اورلاندو، آتن، میلان، اسکندریه، مدرس و مالاگا برقرار شد. | ## جمع‌بندی | از نیمهٔ دههٔ ۱۹۹۰ میلادی بدین سو هواپیمایی سعودی استعمال دخانیات را در پروازهای داخلی و بین‌المللی خود ممنوع نموده‌است.
موضوع مقاله: ۱۳۳۰ (خورشیدی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ۱۳۳۰ (خورشیدی) | مقدمه: زادروزها ۱ فروردین - نوری کسرائی، بازیگر ۱ فروردین - محرم زینال‌زاده، بازیگر، کارگردان ۷ فروردین - پوران درخشنده، فیلمساز، کارگردان و فیلمنامه‌نویس ۱۱ فروردین - مصطفی معین، پزشک، سیاستمدار و وزیر علوم و تحقیقات و فناوری اسبق ایران ۱۵ فروردین - سید علیرضا یاسینی، خلبان و از فرماندهان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران ۱ اردیبهشت - محمود جهان، خواننده ۲ اردیبهشت - علی رفیعی علامرودشتی، نویسنده، کتاب‌شناس، مصحح و محقق ۲۳ اردیبهشت - کیانوش عیاری، نویسنده و کارگردان ۴ خرداد - محمد کاسبی، بازیگر ۵ تیر - خسرو شهراز، بازیگر ۱ شهریور - حسین علیزاده، موسیقیدان و آهنگساز ۱۲ شهریور - حسین عبده تبریزی، استاد علم مالی و بنیان‌گذار اولین بانک غیردولتی ایران، بانک اقتصاد نوین ۱۵ آبان - پری ملکی، خواننده ۱۷ آذر - سید خطیب‌الاسلام صدرنژاد، دانشمند و محقق ایرانی ۲۷ آذر - محمد رضا عارف، وزیر پست و تلگراف و تلفن در کابینه اول خاتمی و معاون اول رئیس‌جمهور ایران در کابینه دوم خاتمی ۳۰ آذر - پشنگ کامکار، استاد و نوازنده سنتور ۲۳ دی - محمدعلی نجفی، سیاستمدار ایرانی و از بنیان‌گذاران حزب کارگزاران سازندگی ۲۵ دی - رضا ملک‌زاده، پزشک و سیاستمدار ایرانی و وزیر بهداشت ایران در کابینه علی اکبر هاشمی رفسنجانی ۲۸ دی - رسول نجفیان، بازیگر، خواننده و نوازنده ۲۹ دی - نصرالله معین، خواننده مشهور ۲۲ اسفند - آفرین عبیسی، بازیگر تاریخ نامشخص احمد توکلی، سیاستمدار ایرانی و وزیر کار و امور اجتماعی ایران در کابینه اول میر حسین موسوی مرجان قنبری مهر، استادایرانی نوازندگی و نوازنده ویولن کلاسیک علی آقامحمدی، نماینده مردم همدان در دوره‌های اول، دوم و سوم مجلس شورای اسلامی درگذشت‌ها ۱۹ فروردین - صادق هدایت نویسنده، مترجم و روشنفکر ایرانی. | ## بخش 1: ۱۳۳۰ (خورشیدی) | ۱ اردیبهشت - محمدتقی بهار، ملقب به ملک‌الشعرا شاعر، روزنامه‌نگار، ادیب، تاریخ‌نویس، و سیاستمدار ایرانی. | ## بخش 2: ۱۳۳۰ (خورشیدی) | ## بخش 3: ۱۳۳۰ (خورشیدی) | ## جمع‌بندی | ۱ اردیبهشت - محمدتقی بهار، ملقب به ملک‌الشعرا شاعر، روزنامه‌نگار، ادیب، تاریخ‌نویس، و سیاستمدار ایرانی.
موضوع مقاله: مسجد مولانا (تایباد) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد مولانا (تایباد) | مقدمه: مسجد و مزار مولانا ابوبکر تایبادی (تایباد) مسجدی قدیمی است که در شهر تایباد استان خراسان رضوی قرار دارد. | ## بخش 1: مسجد مولانا (تایباد) | این بنای تاریخی، از دوره تیموریان باقی‌مانده و به نام مسجد و مزار مولانا شیخ زین الدین شناخته می‌شود. بانی این مسجد پیر احمد خوافی وزیر شاهرخ بهادر تیموری می‌باشد و مسجد در سال ۸۴۸ هجری قمری به دستور وی ساخته شده‌است. | ## بخش 2: مسجد مولانا (تایباد) | اهمیت این بنا بیش‌تر از لحاظ دارا بودن کتیبه‌های زیبای سر در، کاشی کاری معرق و حواشی آن است که از هر جهت، شامل نکات ظریف هنری و ویژگی‌های دوره تیموری است. گذشته از کتیبه تاریخی ایوان و حواشی آن، کتیبه‌ای بر روی سنگ نقر شده‌است و در بالای سر قبر قرار دارد. | ## بخش 3: مسجد مولانا (تایباد) | ## جمع‌بندی | این کتیبه منظوم که به خط نستعلیق نوشته شده، حاکی از این است که معجر مشبکی از سنگ رخام در سال ۱۰۳۰ هجری قمری از طرف خواجه درویش نامی برای قبر شیخ زین الدین علی ساخته شده‌است.
موضوع مقاله: مسجد عتیق (تربت جام) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد عتیق (تربت جام) | مقدمه: مسجد عتیق تربت جام یکی از مساجد تاریخی و کهن شهر تربت جام در استان خراسان رضوی است. | ## بخش 1: مسجد عتیق (تربت جام) | نمازگزاران این مسجد، مسلمانان اهل سنت هستند و این مکان، محل برگزاری نماز جمعه اهل سنت تربت جام نیز به‌شمار می‌آید. این مسجد به‌صورت مسجد جامع و به سبک شبستانی گنبددار ساخته شده و شامل پنج رواق است که رواق‌های محوری آن، از رواق‌های جانبی عریض‌تر هستند. در مرکز بنا، گنبدی بر روی چهار تویزه قرار داشته که در دوره‌ای بعدی تخریب شده‌است. گچ‌بری‌ها، نقش‌اندازی آجری بر بدنهٔ گچی، و نوع کاشی‌کاری بنا، از نظر سبک‌شناسی متعلق به قرن هشتم هجری هستند. | ## بخش 2: مسجد عتیق (تربت جام) | بر اساس مطالعات تطبیقی، نمونه‌های مشابه آن را می‌توان در بناهایی همچون بسطام (۶۹۲ هـ.ق.)، سلطانیه (۶۸۴ هـ.ق.) و اشترجان (۶۸۷ هـ.ق.) مشاهده کرد. بانی این مسجد را رضی‌الدین احمد متولی جامی دانسته‌اند و تاریخ ساخت آن را سال ۷۲۰ هجری قمری ذکر کرده‌اند. ایوان مسجد با ارتفاعی نزدیک به ۳۰ متر، در مقابل گنبد قرار گرفته و با قوس هشت‌بخشی و سقف نیم‌گنبدی کاربندی‌شده طراحی شده‌است. در دو سوی این ایوان، مسجد کرمانی و مسجد گنبد سفید قرار دارند که از درون ایوان، از طریق دو درگاه به آن‌ها راه می‌یابد. | ## بخش 3: مسجد عتیق (تربت جام) | در بالای ایوان، دو گلدستهٔ شش‌ضلعی کوتاه قرار گرفته‌اند که ساخت آن‌ها را به شخصی به نام شیخ اسماعیل خان مستوفی‌الممالک، مستوفی کل کابل و قندهار در دوران نادرشاه، نسبت می‌دهند. در این ایوان، دو نوع کاشی‌کاری متعلق به دو دورهٔ تاریخی به‌کار رفته است: کاشی‌های فیروزه‌ای شش‌گوش منقوش با نقوش گل‌وبَرگ و ستارهٔ شش‌پَر، به رنگ‌های سیاه، لاجوردی و فیروزه‌ای بر زمینهٔ سفید، به‌همراه کاشی‌های کوچک مثلثی‌شکل که با نقوش اسلیمی به رنگ سیاه تزئین شده‌اند و در چهارگوشهٔ کاشی‌های بزرگ‌تر جای گرفته‌اند. کاشی‌کاری معرق دورهٔ صفوی (سال ۱۰۲۲ هـ.ق.) که سطح ایوان را از پیشانی و اسپر تا زیر قوس با نقوش هندسی، حیوانی، گیاهی و کتیبه‌های ثلث به رنگ‌های متنوعی چون سفید، سیاه، آبی، فیروزه‌ای، لاجوردی، سبز روشن، قهوه‌ای روشن، قهوه‌ای تیره و زرد پوشانده است. همچنین، از گچ‌بری‌های تزئینی در بخش‌هایی از ایوان استفاده شده که از نظر تاریخی، متعلق به دوره‌های مختلف هستند. | ## جمع‌بندی | بانی نهایی ایوان، شمس‌الدین مطهر بن شهاب‌الدین اسماعیل بن قطب‌الدین محمد بن شمس‌الدین مطهر بن احمد بن جامی بوده‌است که پیش از اتمام بنا درگذشت و فرزندش غیاث‌الدین بن مطهر کار او را به پایان رساند.