موضوع مقاله: بنی‌قریظه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بنی‌قریظه | مقدمه: پیوند= شبه جزیره عربستان در سال 600 پس از میلاد، قبایل مختلف عرب و مناطق استقرار آنها را نشان می دهد. | ## بخش 1: بنی‌قریظه | لخمیدها (زرد) به عنوان مشتریان امپراتوری ساسانی یک سلطنت عرب تشکیل دادند، در حالی که غسانیان (قرمز) یک سلطنت عرب را به عنوان مشتریان امپراتوری روم تشکیل دادند. نقشه ای که توسط دانشگاه انگلیسی هارولد دیکسون در طول جنگ جهانی اول منتشر شد و حضور قبایل عرب در غرب آسیا، 1914 را نشان می داد. 35-36] بود که تا قرن هفتم میلادی در شمال عربستان در حومهٔ یثرب (مدینه) زندگی می‌کردند. در مورد خاستگاه بنی‌قُریْظه (همانند باقیماندگان یهودیانِ مدینه) اطلاعات کافی در دست نیست؛ برخی گفته‌اند آن‌ها نوادگان قبایل یهودی مهاجر بودند یا اعرابی که به یهودیت گرویده و در عین پایبندی به یهودیت، با اعراب ازدواج کرده و از بسیاری از آداب آن‌ها تأثیر پذیرفته بودند.Watt, W. به نظر می‌آید که قبایل یهودی (که اقلیتی از جمعیت مدینه را تشکیل می‌دادند) در کشاورزی پیشرو و ممتاز بوده‌اند و در برهه‌هایی از تاریخ از نظر سیاسی نیز غالب بوده‌اند، ولی قدرت سیاسی و حکومتی آن‌ها بعدها رو به افول گذاشته بود. حدود صد سال قبل از هجرت محمد از مکه به مدینه بین قبایل مختلف مدینه درگیری درگرفته و به تدریج تمامی اهالی مدینه وارد آن شده بودند. 39-40 گفته می‌شود که قبایل یهودی در زمان جنگ‌های بین ساسانیان و رومیان به ناحیه حجاز در عربستان مهاجرت کردند. قبایل یهودی کشاورزی را به همراه خود آوردند و همین موضوع آن‌ها را از نظر فرهنگی، اقتصادی، و سیاسی بر ساکنان آنجا برتری می‌داد. اما با مهاجرت دو قبیله عرب بنی اوس و بنی خزرج از یمن، قبایل یهودی غلبه خود را از دست دادند. هنگامی که بین قبیله اوس و خزرج درگیری درگرفت، قبایل یهودی (که حال موالی، یا متحدان اعراب شده بودند) در جبهه‌های مخالف هم جنگیدند. 41 وقتی محمد از مکه به مدینه هجرت کرد با تهیه میثاقی بین گروه‌های درگیر صلح ایجاد کرد. در سال پنجم هجرت، متعاقب جنگ‌های بدر و احد، ابوسفیان به کمک قبایل تبعید شده بنی نضیر و بنی‌قینقاع، شهر مدینه را با هدف تخریب جامعه مسلمانان محاصره کرد.Watt, W. 36, 37, 39 مسلمانان به پیشنهاد سلمان فارسی برای مقابله با مهاجمان، خندقی در شمال و غرب مدینه کنده بودند. در طول دو هفته‌ای که مدینه تحت محاصره بود، لشکر احزاب با بنی‌قُریْظه که در جنوب مدینه ساکن بودند وارد مذاکره شدند و آنان برخلاف پیمانی که با محمد بسته بودند، جانب دشمنان او را گرفتند.Watt, W. | ## بخش 2: بنی‌قریظه | بنی‌قُریْظه به مدت ۲۵ روز (به نقل از ابن اسحاق) یا ۱۵ روز (به نقل از واقدی) در تیراندازی شدید در برابر مسلمانان مقاومت کردند ولی مسلمانان موفق به پیشروی شدند. یهودیان به سرعت به این نتیجه رسیدند که باید تسلیم شوند؛ ابتدا نماینده‌ای فرستادند تا بگویند که حاضرند، به همان شرایطی که بنی نضیر از مدینه رفتند، از مدینه بروند ولی محمد این شرط را قبول نکرد و گفت که باید بدون هیچ شرطی تسلیم شوند. در حالی‌که بنی‌قریظه چاره‌ای جز تسلیم نمی‌دیدند، امیدشان به وساطت اوسیان بود که در گذشته با آنان هم‌پیمان بودند. ابن هشام می‌نویسد: دلیل نهایی تسلیم بنی‌قریظه این بود که علی ابن ابیطالب فریاد کشید «به خدا سوگند یا شربتی که حمزه نوشید را می‌نوشم یا قلعه آنان را می‌گشایم.» در این لحظه قریظیان گفتند ای محمد! اوسیان از محمد خواستند که به خاطر آنان از بنی‌قریظه درگذرد و محمد نیز حکمیت سعد بن معاذ را پذیرفت. سعد که خود در جنگ زخمی شده بود هر دو طرف را واداشت تا موافقت نامه‌ای را امضا کنند که بنا بر آن، قول دهند پذیرای قضاوت او باشند. بعد او دستور داد بنی‌قریظه تسلیم شوند و قلعه‌هایشان را ترک گفته و تحت اسارت مسلمانان در آیند. سعد طبق شریعت دین یهود رأی بر این داد که همهٔ مردان باید اعدام شوند و زنان و فرزندان به عنوان اسیر جنگی به بردگی گرفته شوند. پس محمد به علی ابن ابیطالب دستور داد که تمامی مردان و نو جوانانی که موی زهار آنها رشد کرده بود را گردن زند. متفاوت است برخی گفتند ۵۵۰ نفر برخی گفتند ۸۰۰ نفر قتل‌عام شدند.در تاریخ‌های زیادی این داستان گفته شده است. به‌طور مثال تاریخ طبری در این باره می‌گوید: یک زن قریظی نیز، که یک مسلمان را کشته بود، به قتل رسید. یکی از مردان قبیله به نام رفاعة بن سِموال به وساطت سَلمی' دختر قیس، از خاله‌های محمد بخشیده و جوانی نابالغ به نام عطیة القُریظی آزاد شد. تحلیل طبق روایات اسلامی، قرآن در آیه 33:26 به اختصار به این حادثه اشاره می کند.عرفات، «نور جدید بر سرگذشت بنی قریظه و یهودیان مدینه»، ص 138. عرفات شهادت ابن حجر را نقل می کند که این روایت و سایر روایت ها را به عنوان «قصه های عجیب و غریب» محکوم کرد و از مالک بن انس، معاصر ابن اسحاق نقل کرد که او را «دروغگو»، «دروغ‌گر» و به دنبال یافتن اعقاب یهود برای جمع آوری اطلاعات درباره لشکرکشی های محمدی رد کرد. | ## بخش 3: بنی‌قریظه | فقهای مسلمان با استناد به آیه 55-58 سوره الانفال به عنوان توجیهی برای رفتار با بنی قریظه نگاه کرده اند و استدلال می کنند که قریظه پیمان خود را با محمد شکستند و بنابراین تصمیم سعد بن معاذ در انکار طرف محمد از پیمان و اعدام دسته جمعی قریظه موجه شد. اشاره قرآن به جنگ احزاب و اسارت بنی‌قریظه آیات ۵۶ تا ۵۸ سوره انفال و ۲۶ و ۲۷ سوره احزاب راجع به جنگ بنی‌قریظه است. دیدگاه‌ها روح‌الله خمینی دربارهٔ مجازات بنی‌قریظه می‌گوید:کتاب قضا و قضاوت در اندیشه امام خمینی، فصل دوم: فلسفۀ قوانین و مجازاتها در اسلام هدف از اجرای قوانین و مجازاتها، خمینی، روح‌الله، ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، ۱۳۹۰ همچنین وی در کتاب آداب نماز، درباه قتل ایشان می‌گوید:آداب نماز، مقاله ثالثه در مقارنات نماز است و در آن چند باب است مصباح دوم در ذکر شمه‌ای از آداب قرائت است در خصوص نماز و در آن چند فصل است. فصل چهارم در بعض آداب تسمیه است، خمینی، روح‌الله، ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۴ سید روح‌الله خمینی، رهبر انقلاب ۱۳۵۷ ایران در سخنرانی به تاریخ ۲۷ مرداد سال ۱۳۵۸ در جمع مردم می‌گوید: جعفر شهیدی در این باره در کتابش می‌نویسد: بنا بر دنیل سی. 125-127.کتاب تثنیه / فصل بیستم: 10 چون به شهری نزدیک آیی تا با آن جنگ نمایی، آن را برای صلح ندا بکن. 11 و اگر تو را جواب صلح بدهد، و دروازه‌ها را برای تو بگشاید، آنگاه تمامی قومی که در آن یافت شوند، به تو جزیه دهند و تو را خدمت نمایند.12 و اگر با تو صلح نکرده، با تو جنگ نمایند، پس آن را محاصره کن.13 و چون یهوه، خدایت، آن را به دست تو بسپارد، جمیع ذکورانش را به دم شمشیر بکش. 14 لیکن زنان و اطفال و بهایم و آنچه در شهر باشد، یعنی تمامی غنیمتش را برای خود به تاراج ببر، و غنایم دشمنان خود را که یهوه خدایت به تو دهد، بخور. مونتگمری وات در اینباره می‌گوید: سید محمدحسین طباطبایی در تفسیر المیزان آورده است: جعفر شهیدی می‌نویسد: به نظر می‌رسد ماجرای این غزوه، سال‌ها پس از تاریخ واقعه، به وسیله داستان‌گویی که از تیره خزرج بوده است دستکاری شده و به تحریر درآمده باشد. هدف این داستان‌گو این بوده است که به این وسیله نشان دهند حرمت طایفه اوس نزد پیامبر اسلام به‌اندازه طایفه خزرج نبود و برای همین است که پیغمبر اسلام هم پیمان‌های خزرج را نکشت، اما هم پیمانان اوس را گردن زد؛ و نیز خواسته است نشان دهد که رئیس قبیله اوس جانب هم پیمان‌های خود را رعایت کرده است. مالک بن انس، ابن اسحاق راوی اصلی این جریان را دجال می‌نامد، دلیل این نامگذاری، نقل داستان غزوات پیامبر اسلام با یهودیان از قول فرزندان یهودی عنوان شده است لذا مالک را می‌توان یکی از مخالفان این داستان دانست. ابن حجر عسقلانی، علت تضعیف ابن اسحاق از سوی مالک را نقل این‌گونه داستان‌ها می‌داند پس خود نیز جزء مخالفان این داستان قرار می‌گیرد. سید احمد برکات نیز با دلایل مختلف داستان نقل شده از طرف ابن اسحاق نسبت به یهودیان بنی‌قریظه را نفی می‌کند. ولید عرفات نیز با بیان فاصله زیاد بین ابن اسحاق و جریان بنی‌قریظه، نداشتن سند صحیح از سوی ابن اسحاق را دلیلی بر ضعف این داستان دانسته و دلایل دیگری نیز اقامه کرده است. | ## جمع‌بندی | میراث کشتن بنی قریظه در دوران معاصر به صورت جدلی یا برای حمایت از ایده خیانت بی‌زمان یهودیان به مسلمانان (مانند سخنرانی‌های انور سادات، رئیس‌جمهور مصر در سال 1972 یا پرویز مشرف، رئیس‌جمهور پاکستان در سال 2001) یا ظلم بی‌زمان مسلمانان نسبت به یهودیان و مسلمانان به‌طور کلی مورد استفاده قرار گرفته است.