موضوع مقاله: رتینوپاتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رتینوپاتی | مقدمه: رتینوپاتی به هرگونه آسیب به شبکیه چشم گفته می‌شود که ممکن است موجب اختلال بینایی گردد. | ## بخش 1: رتینوپاتی | رتینوپاتی اغلب به بیماری عروقی شبکیه چشم یا آسیب به شبکیه چشم که به دلیل جریان خون غیرطبیعی ایجاد شده است، اشاره دارد. دژنراسیون ماکولار مرتبط با سن از نظر فنی تحت زیرمجموعه رتینوپاتی قرار می‌گیرد، اما اغلب به‌عنوان یک بیماری مجزا مورد بحث قرار می‌گیرد. رتینوپاتی یا بیماری عروقی شبکیه چشم، به‌طور کلی به دو نوع پرولیفراتیو و غیرپرولیفراتیو تقسیم می‌شود. این بیماری مسئول حدود ۵٪ از نابینایی‌ها در سراسر جهان است و توسط سازمان جهانی بهداشت به‌عنوان یک بیماری چشمی اولویت‌دار تعیین شده است. علائم و نشانه‌ها بسیاری از افراد تا مراحل بسیار پیشرفته بیماری خود، نشانه‌ای ندارند. نشانه‌ها معمولاً دردناک نیستند و می‌توانند شامل موارد زیر باشند: هموراژی زجاجیه مگس‌پران چشم یا اشیاء کوچکی که در میدان دید حرکت می‌کنند کاهش حدت بینایی احساس «افتادن پرده» در مقابل چشم‌ها پاتوفیزیولوژی پیشرفت رتینوپاتی را می‌توان به انواع پرولیفراتیو و غیرپرولیفراتیو تقسیم کرد. هر دو نوع، با تغییر دادن جریان طبیعی خون به شبکیه چشم از طریق مکانیسم‌های مختلف باعث ایجاد بیماری می‌شوند. وقتی میزان آنژیوژنز به‌طور غیرمعمول بالا یا سریع باشد، رشد بیش از حد عروق خونی به نام نئوواسکولاریزاسیون رخ می‌دهد. در نوع غیرپرولیفراتیو، جریان خون غیرطبیعی به شبکیه چشم به دلیل آسیب مستقیم یا اختلال در خود عروق خونی رخ می‌دهد. بسیاری از علل رتینوپاتی ممکن است منجر به هر دو نوع پرولیفراتیو و غیرپرولیفراتیو شوند، اگرچه برخی علل با یک نوع خاص ارتباط بیشتری دارند. رتینوپاتی غیرپرولیفراتیو رتینوپاتی غیرپرولیفراتیو اغلب در اثر آسیب مستقیم یا بازآرایی عروق خونی کوچک تغذیه‌کننده شبکیه چشم ایجاد می‌شود. بسیاری از علل شایع آسیب غیرپرولیفراتیو شامل رتینوپاتی هیپرتانسیو، رتینوپاتی پره‌ماچوریتی، رتینوپاتی ناشی از پرتودرمانی، رتینوپاتی خورشیدی، رتینوپاتی ناشی از سلول داسی‌شکل و رتینوپاتی ناشی از کم‌خونی (از جمله کم‌خونی ثانویه به کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین B-12) است. سه مکانیسم اصلی آسیب در رتینوپاتی غیرپرولیفراتیو وجود دارد: آسیب یا بازآرایی عروق خونی، آسیب مستقیم شبکیه چشم یا اکلوژن عروق خونی. مکانیسم اول، آسیب غیرمستقیم از طریق تغییر عروق خونی است که شبکیه چشم را تغذیه می‌کنند. در مورد هیپرتانسیون، فشارهای بالا در سیستم باعث ضخیم شدن دیواره‌های شریان می‌شوند که به‌طور مؤثری میزان جریان خون به شبکیه چشم را کاهش می‌دهد. همچنین آترواسکلروز یا سخت و باریک شدن عروق خونی، جریان خون به شبکیه چشم را کاهش می‌دهد. رادیاسیون، رتینوپاتی خورشیدی و رتینوپاتی پره‌ماچوریتی در این طبقه‌بندی قرار می‌گیرند. این وضعیت می‌تواند ناشی از انسداد فیزیکی عروق شاخه‌های شریان شبکیه چشم یا تنگ شدن شریان‌ها باشد. | ## بخش 2: رتینوپاتی | بیماری سلول داسی‌شکل با ایجاد لخته شدن خون یا غلیظ و کُند شدن جریان خون در شریان‌های شبکیه چشم، جریان خون را به خطر می‌اندازد. همچنین دیگر اختلالاتی که باعث سندرم هیپرویسکوزیته می‌شوند، ممکن است باعث ایجاد رسوب خون شوند. در نهایت، لخته‌های خونی یا ترومبوز شریان مرکزی، به‌طور مستقیم جریان خون به شبکیه چشم را مسدود می‌کنند و باعث مرگ سلول‌ها می‌شوند. این عروق خونی که به‌صورت پاتولوژیک بیش از حد رشد کرده‌اند، اغلب شکننده، ضعیف و در خون‌رسانی به بافت‌های شبکیه چشم ناکارآمد هستند. همچنین، این عروق ضعیف و شکننده اغلب نشتی دارند و به مایعات، پروتئین و دیگر مواد زائد اجازه می‌دهند تا به شبکیه چشم نفوذ کنند. این موضوع باعث می‌شود که انواع پرولیفراتیو رتینوپاتی خطرناک‌تر باشند، زیرا هموراژی عروقی اغلب منجر به از دست دادن بینایی و کوری می‌گردد. همچنین بسیاری از علل ذکرشده در رتینوپاتی غیرپرولیفراتیو، ممکن است در مراحل بعدی باعث ایجاد رتینوپاتی پرولیفراتیو شوند. آنژیوژنز و نئوواسکولاریزاسیون، معمولاً از تظاهرات بعدی رتینوپاتی غیرپرولیفراتیو محسوب می‌شوند. بسیاری از انواع رتینوپاتی‌های غیرپرولیفراتیو منجر به ایسکمی بافتی یا آسیب مستقیم شبکیه چشم می‌شوند. بدن با تلاش برای افزایش جریان خون به بافت‌های آسیب‌دیده شبکیه چشم واکنش نشان می‌دهد. دیابت شیرین، که باعث رتینوپاتی دیابتی می‌شود، شایع‌ترین علت رتینوپاتی پرولیفراتیو در جهان است. علل دیگر جهش‌های ژنتیکی از علل نادر رتینوپاتی‌های خاص هستند و معمولاً وابسته به جنسیت (X) می‌باشند، از جمله این موارد، خانواده ژن‌های NDP هستند که در کنار دیگر بیماری‌ها، باعث بیماری نوری، FEVR و بیماری کوتس می‌شوند. شواهدی نوظهور نشان می‌دهند که ممکن است در بیمارانی که به رتینوپاتی پره‌ماچوریتی و رتینوپاتی ناشی از دیابت مبتلا می‌شوند، زمینه ژنتیکی وجود داشته باشد. فعالیت‌های بدنی مانند وزنه‌برداری و ورزش‌های هوازی، سرفه، عطسه، زور زدن هنگام دفع مدفوع، استفراغ، مقاربت جنسی، باد کردن بادکنک، باد کردن آلات موسیقی، احیای قلبی‌ریوی یا آسیب‌های ناشی از فشار ممکن است باعث ایجاد رتینوپاتی والسالوا شوند. تشخیص رتینوپاتی توسط یک چشم‌پزشک یا یک بینایی‌سنج در طول معاینه چشم تشخیص داده می‌شود. پزشک متخصص می‌تواند با نگاه کردن از طریق مردمک چشم و با استفاده از یک منبع نور، مستقیماً شبکیه چشم را مشاهده کند. دسترسی به مراقبت برنامه‌های پزشکی از راه دور در دسترس هستند که به کلینیک‌های مراقبت‌های اولیه اجازه می‌دهند با استفاده از تجهیزات تصویربرداری شبکیه چشم که به‌طور خاص طراحی شده‌اند، تصاویری تهیه کنند، سپس این تصاویر می‌توانند به‌صورت الکترونیکی برای مرور و بررسی به متخصصان در مکان‌های دیگر به اشتراک گذاشته شوند. در سال ۲۰۰۹، مرکز سلامت جامعه، یک برنامه غربالگری شبکیه چشم از راه دور را برای بیماران کم‌درآمد مبتلا به دیابت، به‌عنوان بخشی از معاینات سالانه آنها در مرکز بهداشت دارای مجوز فدرال اجرا کرد. | ## بخش 3: رتینوپاتی | پیشگیری رتینوپاتی اغلب به‌صورت ثانویه و در پی بیماری‌هایی مانند دیابت یا هیپرتانسیون رخ می‌دهد. کنترل قند خون: بررسی سطح قند خون برای فردی که دیابت دارد یا در معرض خطر بالای ابتلا به دیابت قرار دارد، مهم است. بسیاری از مطالعات نشان داده‌اند که کاهش سطح HbA1C در فردی که سطح HbA1C بالایی دارد، می‌تواند بروز و پیشرفت رتینوپاتی را کاهش دهد. خوشبختانه، کنترل قند خون می‌تواند مزایایی فراتر از صرفاً مراقبت از چشم داشته باشد. کنترل فشار خون: همچنین، کنترل فشار خون می‌تواند بروز و پیشرفت رتینوپاتی را کاهش دهد. موارد دیگر: علاوه‌بر کنترل قند خون و فشار خون، تغییرات دیگری نیز وجود دارد که می‌تواند مفید باشد. درمان درمان بر اساس علت رتینوپاتی انجام می‌شود و ممکن است شامل لیزردرمانی شبکیه چشم باشد. درمان با فوتوکوآگولاسیون لیزری، درمان استاندارد بسیاری از انواع رتینوپاتی بوده است. شواهد نشان می‌دهد که لیزردرمانی عموماً بی‌خطر است و نشانه‌های بینایی را در بیماری‌های سلول داسی‌شکل و رتینوپاتی ناشی از دیابت بهبود می‌بخشد. در سال‌های اخیر، هدف قرار دادن مسیر کنترل‌کننده رشد رگ‌ها یا آنژیوژنز امیدوارکننده بوده است. به نظر می‌رسد فاکتور رشد اندوتلیال عروقی نقش حیاتی در تحریک نئوواسکولاریزاسیون ایفا می‌کند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که با استفاده از داروهای آنتی-VEGF (آنتی‌بادی‌هایی برای جدا کردن فاکتور رشد)، کاهش قابل توجهی در میزان رشد رگ‌ها مشاهده می‌شود. شواهد با کیفیت پائین، استفاده از آنتی‌بادی‌های آنتی-VEGF، مانند بواسیزوماب یا پگاپتانیب را تأیید می‌کنند که به نظر می‌رسد در صورت استفاده همراه با لیزردرمانی برای درمان رتینوپاتی پره‌ماچوریتی پیامدها را بهبود می‌بخشد، بااین‌حال، تأثیرات سیستمیک طولانی‌مدت آن مشخص نیست. به نظر نمی‌رسد استفاده از داروهای آنتی-VEGF در مقایسه با لیزردرمانی استاندارد برای رتینوپاتی ناشی از دیابت، از نظر بالینی موجب بهبود قابل توجهی در پیامدهای درمانی شود. اپیدمیولوژی دو علت شایع رتینوپاتی شامل رتینوپاتی ناشی از دیابت و رتینوپاتی پره‌ماچوریتی است. سالانه، رتینوپاتی ناشی از دیابت حدود ۵ میلیون نفر و رتینوپاتی پره‌ماچوریتی حدود ۵۰٬۰۰۰ نوزاد نارس را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد. | ## جمع‌بندی | رتینوپاتی ناشی از فشار خون بالا دومین علت شایع است که ۳ تا ۱۴ درصد از کل بزرگسالان غیردیабتی را درگیر می‌کند.