موضوع مقاله: هروی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هروی | مقدمه: هِرَوی می‌تواند در موارد زیر بکار رود: هروی باشندهٔ هریوه یا هری قدیم یا هرات امروزی. | ## بخش 1: هروی | هروی نام محله ای در شمال استان تهران اشخاص عارفان و فقها ابوذر هروی، ابوذر عبدالله بن احمد بن محمد هروی انصاری مالکی، محدث مشهور که شهرت وی مربوط به انتقال جامع‌الصحیح بخاری است. قاضی هروی (متولد ۳۷۵ ه.ق در هرات)، محمد بن احمد عبادی، مُکَنّیٰ به ابوعاصم، از مشاهیرِ علما و فقهای شافعی. مُعینِ هِرَوی، مولانا معین‌الدین، از فضلای سدهٔ دهم هجری، که در علم و فضل و تقوا از مشاهیر عصر خود بود. او راست: «معارج النبوة» و «روضة الجنة» در تاریخ هرات و «تاریخ موسوی» و «روضة الواعظین». وی شاگرد جامی بود و مورد توجه بدیع‌الزمان میرزای تیموری قرار گرفت و در دربار سلطان حسین بایقرا نیز کار می‌کرد. امامی هروی، ابوعبداﷲ محمد بن ابی‌بکر بن عثمان، از شاعران معروف نیمهٔ اول سدهٔ هفتم هجری. امانی هروی (متوفای ۹۸۱ ه.ق)، میرزا...، مشهور به میر میخچه، از شاعران سدهٔ دهم هجری. - درگذشتهٔ ۴۸۱ ه.ق/۱۰۸۸ م.)، شیخ‌الاسلام، ابواسماعیل، عبدالله بن ابی‌منصور محمد معروف به پیرِ هرات و خواجه عبدالله انصاری، از شاعران، دانشمندان و عارفان سدهٔ پنجم هجری. محمدیوسف ریاضی هروی (زادروز: ۱۲ ربیع‌الاول ۱۲۹۰ ه.ق)، محمدیوسف، تاریخ‌نگار و شاعر پارسی‌گوی اهل هرات. صایغ هروی عارفی هروی، مولانا محمود، شاعر سدهٔ نهم هجری/پانزدهم میلادی معاصر شاهرخ تیموری است. فخری هروی، سلطان‌محمد بن محمدامیرخان (یا سلطان) امیری هروی (زادهٔ حدود ۹۰۳ ه.ق/۱۴۹۳ م.؛ درگذشت: احتمالاً در آگره، پس از سال ۹۷۴ ه.ق/۱۵۶۶ م.)، شاعر، دانشمند، و صوفی که در باب جنبه‌های مختلف هنر شعر نوشته‌است. فخری هروی از مدح‌سرایان شاهان صفوی، شاه اسماعیل یکم و شاه تهماسب یکم نیز محسوب می‌شود. | ## بخش 2: هروی | ۹۸۷ ه.ق/۱۵۷۹ م.؛ درگذشتهٔ ۱۰۴۹ ه.ق/۱۶۳۹ م.)، شاعر سدهٔ یازدهم ه.ق/هفدهم میلادی است. فوشَنجی هروی، علی و پسر احمد بن سهل، از عارفان اوایل سدهٔ چهارم هجری، معاصر خلافت عباسیان. محجوبهٔ هروی (۱۲۸۵–۱۳۴۵ ه‍.خ/۱۳۲۴ ق–؟)، نام اصلی بی‌بی صفورا، شاعر پارسی‌گوی اهل بادغیس افغانستان. مقصود هروی، مولانا یوسف‌شاه مشهور به درویش مقصود تیرگر، از شاعران سدهٔ دهم هجری. مهری هروی، از شاعران زبان فارسی در سدهٔ نهم هجری، به افتخار او هم‌اکنون نام یک لیسه (دبیرستان) را در هرات «لیسهٔ مهری هروی» گذاشته‌اند. ندائی هروی، سلطان محمد، معروف به حافظ و متخلص به ندائی، از شاعران سدهٔ نهم هرات و معاصر سلطان حسین بایقرا. نعیمی هروی، از شاعران سدهٔ نهم هجری قمری است و در عهد سلطان حسین میرزا بایقرا درگذشته است. نقیبی هروی، از شاعران سدهٔ نهم است و به مناسبت مصاحبت با امیر عبدالقادر نقیب تخلص نقیبی اختیار کرده‌است. /۱۲۸۲ میلادی در هرات)، سیف بن محمد بن یعقوب هروی، تاریخ‌دان معاصر و مداح فخرالدین و غیاث‌الدین کَرت و مولف تاریخ‌نامهٔ هرات یا تاریخ سیفی است. محمدآصف فکرت صابر هروی غلامرضا مایل هروی نجیب مایل هروی خوشنویسان و نگارگران امیر خلیل هروی، از خوشنویسان عصر صفوی، معاصر شاه طهماسب اول. در هرات)، پسر حبیب‌الله پیرزاد پسر حاجی پیر، خوشنویس معاصر هرات و از شاگردان محمدعلی عطار هروی. میرعلی تبریزی دوست‌محمد کوشوانی هروی (درگذشت: احتمالاً در قزوین)، نویسنده، خوشنویس، نقاش و منتقد هنری، اهل کوشوان از روستاهای اطراف هرات، در عصر صفوی (روزگاه شاه تهماسب یکم) در قرن دهم هجری (شانزدهم میلادی) است. | ## بخش 3: هروی | از وی آلبوم یا مرقعی (از مجموعه آثار خوشنویسی و نقاشی بجای مانده از گذشتگان) از سال ۱۵۴۴م/۹۵۱ ه‍. ق بجای مانده که هم‌اکنون در موزه کتابخانه توپ‌کاپی سرای در استانبول نگهداری می‌شود. عبدالله هروی، شهاب‌الدین ("طباخ" یا "آشپز")، خوشنویس اواسط سدهٔ هشتم هجری/پانزدهم میلادی که در هرات، سمرقند و مشهد فعال بود. عبدالرحیم هروی، عروف به عبدالرحیم عنبرین قلم از خوشنویسان و نستعلیق‌نویسان صاحب‌نام ایران و هند در اواخر سده دهم و اوایل سده یازدهم هجری. ق)، پسر کمال‌الدین محمود رفیقی متخلص به مجنون و مشهور به مجنون چپ‌نویس، از شاعران و خوشنویسان مبتکر هرات در عهد سلطان حسین بایقرا در اواخر سدهٔ نهم و نیمهٔ نخست سدهٔ دهم هجری. محمدشفیع هروی حسینی، معروف به شفیعا و ملقب به «پیشوا» از خوشنویسان خط شکستهٔ نستعلیق در سدهٔ یازدهم هجری و از سادات شهر هرات. سجزی (اواخر سدهٔ چهرم قمری/دهم میلادی) از کارهای او در تثلیث کردن (به سه بخش تقسیم کردن) یک زاویه نقل کرده‌است. ابوالفضل هروی، ابوالفضل احمد ابن ابی‌سعید هروی، یکی از ستاره‌شناسان و ریاضیدانان ممتاز عصر بوییان در سدهٔ چهارم هجری/دهم میلادی است. عبدالرافع هروی، ضیاءالدین ابن عبدالفتح، شاعر، دستورنویس، و فیزیک‌دان معاصر خُسرومَلِک غزنوی بود. ق/دهم و یازدهم میلادی)، ابن منصور موفق هروی، پزشک و داروشناس و مؤلف کهن‌ترین کتاب فارسی موجود در داروشناسی. موسیقی‌دانان اُلفت هروی بنائی هروی عزیز هروی، رباب‌نواز و دوتارنواز مشهور معاصر هرات. | ## جمع‌بندی | - درگذشت: ۱۳۷۴ خ.)، ذبیح‌الله خوشخوان هروی مشهور به ناوَک هِرَوی، از بزرگان موسیقی هرات.