موضوع مقاله: توما سانکارا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # توما سانکارا | مقدمه: توما ایسیدور نوئل سانکارا ؛ (زاده – درگذشته ) از رهبران انقلابی مارکسیست-لنینیست در آفریقای غربی بود. | ## بخش 1: توما سانکارا | او در رأس حکومت ولتای علیا و سپس به عنوان رئیس‌جمهور، نام کشور را از جمهوری ولتای علیا به بورکینافاسو تغییر داد و اصلاحات بزرگ و اساسی به منظور از میان بردن فقر انجام داد. تیرهٔ نژادی که از ازدواج بین مردان موسی و زنان روستایی فولانی به وجود می‌آید و در سلسله طبقات نژادی موسی، نازل‌ترین درجات را دارد. ورود به ارتش توما سانکارا پس از آموزش‌های نظامی مقدماتی سال دوم دبیرستان در ۱۹۶۶ سانکارا خدمت نظامی را در هفده سالگی آغاز کرد و یک سال بعد برای آموزش‌های افسری به آنتسیراب در ماداگاسکار فرستاده شد؛ جایی که شاهد قیام‌های مردمی در سال‌های ۱۹۷۱ و ۱۹۷۲ بود. توما سانکارا در ۱۹۷۲ به ولتای علیا بازگشت و در ۱۹۷۴ در جنگی مرزی بین کشورش و مالی شرکت کرد. سیاست سانکارا که در سپتامبر ۱۹۸۱ به سمت مسئول دولت برای اطلاعات در دولت نظامی وقت برگزیده شد و با موتورسیکلت به اولین جلسهٔ کابینه رفت در ۲۱ آوریل ۱۹۸۲ در مخالفت با اقدامات ضدکارگری رژیم با بیان «ننگ بر آنان که دهان مردم را می‌بندند!» استعفا کرد. پس از کودتایی دیگر در ۷ نوامبر ۱۹۸۲ که ژان-باپتیست ائودرائوگو را به قدرت رساند سانکارا در ژانویه ۱۹۸۳ به نخست‌وزیری رسید. ولی پس از دیدار با پسر رئیس‌جمهور فرانسه و مشاور او در امور آفریقا، ژان-کریستوف میتران، در ۱۷ مه ۱۹۸۳ کنار گذاشته شد و تحت بازداشت خانگی قرار گرفت. هنری زونگو و ژان-بتیست باوکری لینگانی نیز بازداشت شدند که این امر باعث شورش‌های مردمی شد. کودتایی که توسط بلز کمپائوره انجام شد سانکارا را در ۴ اوت ۱۹۸۳ و در سی و سه سالگی به ریاست جمهوری رساند. کودتا به وسیلهٔ لیبی - که آن زمان در آستانهٔ جنگ با فرانسه در چاد بود- پشتیبانی می‌شد. سانکارا خود را یک انقلابی می‌پنداشت و تحت تأثیر نمونه‌های فیدل کاسترو در کوبا و رهبر نظامی غنا جری راولینگز بود. ایدئولوژی انقلاب توسط سانکارا به صورت ضدامپریالیستی در سخنرانی ۲ اکتبر ۱۹۸۳ تعریف شد. سیاست او بر مبارزه علیه فساد، جنگل‌کاری، پیش‌گیری از قحطی غذایی، و آموزش و بهداشت به عنوان پایه‌های اصلی استوار بود. دولت بورکینافاسو بسیاری از قدرت‌هایی که سران قبایل در اختیار داشتند از قبیل حق در دریافت سرانه و بی‌نیازی به کار الزامی را محدود کرد. کمیتهٔ دفاع از انقلاب، به صورت تشکیلاتی از گروه‌های مردمی به وجود آمد و مسلح شد. در سال ۱۹۸۴ در نخستین سالگرد به قدرت رسیدن سانکارا نام کشور را به بورکینافاسو، به معنی «سرزمین مردمان پاک‌نهاد» در زبان‌های موسی و دیولا دو زبان اصلی در کشور، تغییر داد. اصلاحات او اقدامات ویژه‌ای انجام داد که به محبوبیت و توجه مطبوعات جهان به او و انقلاب بورکینابه منجر شدند: سانکارا بیشتر مرسدس بنزهای دولت را فروخت و رنو ۵ (ارزان‌ترین ماشین آن زمان در بورکینافاسو) را به عنوان ماشین رسمی برای وزرا انتخاب کرد. | ## بخش 2: توما سانکارا | زمین‌های خان‌های محلی را از نو توزیع کرد و مستقیما به کشاورزان فقیر داد که به افزایش تولید انبوه پنبه منجر شد. سانکارا خواستار یک آفریقای متحد بود در برابر آنچه او استعمار نو از طریق نهادهایی مانند صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی می‌نامید. این سیاست، سلطه فرانسه را به چالش می‌کشید که نفوذ بسیار زیادی در بسیاری از مستعمرات پیشین در آفریقا مانند بورکینافاسو داشت. در هنگام سرشماری، به اشتباه، بعضی قبایل فولا در کشور مالی توسط مأموران دولت بورکینابه مورد بازرسی قرار گرفتند. در روز کریسمس ۱۹۸۵ تنش با مالی به جنگی منجر شد که پنج روز به طول کشید و حدود صد نفر کشته شدند. بیشتر قربانیان، شهروندانی بودند که به خاطر بمبی که یک هواپیمای مالی روی بازاری در اوهایویا انداخت کشته شدند. دیدگاه منتقدان سازمان‌های حقوق بشری، از سیاست‌های چپ رادیکال سانکارا به‌عنوان قوانین سخت انتقاد کردند. گزارش سال ۱۹۸۶ سازمان عفو بین‌الملل به زندانی شدن بدون محاکمه و شکنجه مخالفان سیاسی زندانی اشاره می‌کند. سانکارا قدرت را به کارگران که سرپرستی کمیته‌های دفاع از انقلاب را برعهده داشتند سپرد. ژان-باپتیست ائودرائوگو او را آمیزه‌ای از کلبی‌گری و ماکیاولیسم سیاسی توصیف کرده بود. ترور در ۱۵ اکتبر ۱۹۸۷ سانکارا در کودتایی که توسط هم‌قطار پیشینش، بلز کمپائوره سازمان‌دهی شده بود به همراه دوازده مقام رسمی دیگر کشته شد. پس از کودتا و با وجود این که مرگ سانکارا مشخص بود بعضی از اعضای CDR برای چندین روز مقاومت مسلحانه‌ای را بر ضد ارتش انجام دادند. بلز کمپائوره همواره مشارکت در قتل سانکارا را انکار و از حضور در دادگاه خودداری می‌کند. نتایج نشان می‌داد توماس سانکارا، حقوق ماهانه‌ای تنها برابر با چهارصد و پنجاه دلار دارد و ارزش‌مندترین متعلقات‌اش، یک دستگاه اتومبیل، چهار موتورسیکلت، سه گیتار، یک یخچال و یک فریزر خراب است. هنگامی که از او سؤال شد که چرا نخواسته تصویرش، آن گونه که برای دیگر رهبران آفریقایی رسم است در اماکن عمومی نصب شود سانکارا پاسخ داد: هفت میلیون توما سانکارا وجود دارند. روزشمار یک انقلاب فوریه ۱۹۸۴: پرداخت باج و داشتن کارگران مجانی برای سران قبایل ممنوع است. ۲۲ سپتامبر ۱۹۸۴ روز هم‌بستگی: مردان تشویق می‌شوند که به بازار بروند و غذا آماده کنند تا خودشان شرایطی که زنان با آن روبرو هستند را درک کنند. | ## بخش 3: توما سانکارا | در پانزده روز، دو و نیم میلیون کودک در برابر مننژیت، تب زرد و سرخک واکسینه شدند. ۳ دسامبر ۱۹۸۴: کارکنان رده بالای دولت و افسران ارتش، یک ماه حقوق و دیگر کارکنان دولت، نیمی از حقوق ماهانه‌شان را باید برای انجام پروژه‌های توسعهٔ اجتماعی پرداخت کنند. ۳۱ دسامبر ۱۹۸۴: کلیهٔ موارد اجاره بهای زمین برای سال ۱۹۸۵ لغو می‌شود و یک برنامهٔ فشردهٔ عمومی خانه‌سازی آغاز می‌شود. یک ژانویه ۱۹۸۵: آغاز بسیج برای کاشت ده میلیون درخت به منظور کاهش پیشروی صحرای بزرگ آفریقا چهار اوت ۱۹۸۵: رژه‌ای متشکل از تنها زنان برای نکوداشت سالگرد انقلاب. ده سپتامبر ۱۹۸۵: افزایش دشمنی دول محافظه‌کار منطقه در دیداری در یاموسوکرو، ساحل عاج آشکار شد. پایان ۱۹۸۶: برنامه‌ای با کمک سازمان ملل متحد، بیماری کوری رودخانه را تحت کنترل درمی‌آورد. جنازه‌اش بدون مراسم به سرعت در قبری بی‌نام دفن می‌شود که به سرعت به مقبره تبدیل می‌شود: هزاران نفر از مردم برای چندین روز بر سر آن حاضر می‌شوند تا احترام خود را نشان دهند. از دید دیگران هنگامی که کشته شد تعجب نکردم - انقلاب باعث تعجب من شد،پ ولی مرگ او نه. به ما آموخت که خودمان برای خودمان کار کنیم؛ ولی سانکارا همه چیز را خیلی سریع می‌خواست - او انتظار زیادی داشت. اگر من رئیس‌جمهور بودم، دقیقاً همان کاری را می‌کردم که سانکار ا انجام داد و وزیران‌ام را به روستاها می‌فرستادم تا بفهمند آنجا چه می‌گذرد و به روستاییان کمک کنند. بهترین ایدهٔ سانکارا آن بود که به ما آموخت که کافی نیست که با آنچه هر ماه مزد می‌گیریم زندگی کنیم- ما باید با حداقل ممکن زندگی کنیم و به جای این که همواره چشم‌انتظار آن سوی دنیا باشیم بقیه را به توسعهٔ کشور اختصاص دهیم. در آفریقای جنوبی، ژولیوس مالما رهبر افراطی مخالفان دولت، از او به‌عنوان یکی از افراد الهام‌بخش خود یاد می‌کند. من می‌خواهم این تصور که با در نظر گرفتن مقدار مشخصی احتیاط و سازماندهی به پیروزی خواهیم رسید را به کناری نَهَم. این از سرکشی سرچشمه می‌گیرد، این شجاعت نیست که به راه‌کارهای پیشین پشت کنید شجاعت این است که آینده را اختراع کنید. برای دیوانگان دیروز این گونه بود تا امروز ما قادر باشیم با نهایت روشنی عمل کنیم. | ## جمع‌بندی | توماس سانکارا، ۱۹۸۵ یادداشت‌ها شاید انتخاب این تاریخ به عمد و به صورت سمبولیک در صد و نود و چهارمین سالگرد لغو امتیازات فئودالی در فرانسه باشد اگر چه مدرکی بر این مدعا در دست نیست.