موضوع مقاله: نام‌ها و لقب‌های فاطمه زهرا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نام‌ها و لقب‌های فاطمه زهرا | مقدمه: می‌توان فاطمه را از محبوب‌ترین شخصیت‌ها در نزد شیعیان نامید، بسیاری از شیعیان برای وی مقامی والا قائلند و معتقدند که فاطمه جبرئیل را می‌دیده است و حتی پس از مرگ پدرش محمد، از او گونه‌ای از وحی را دریافت می‌نموده است که البته کیفیت این وحی با قرآن متفاوت بوده، تمامی آن، در مصحف فاطمه گرد آوری شده است که نزد امامان شیعه بوده است.مقدمه وصیت‌نامه آیت‌الله خمینی از همین روی او را محدثه لقب می‌دهند، آنچنانکه مریم را نیز محدثه می‌نامند. | ## بخش 1: نام‌ها و لقب‌های فاطمه زهرا | به عقیده بسیاری از مسلمانان خدیجه مادر فاطمه نیز همچون فاطمه از بهترین و مقدس‌ترین زنان تاریخ به‌شمار می‌آید. همچنین امامان شیعه و سادات از طریق فاطمه و علی ابن ابی‌طالب از نسل محمد به حساب می‌آیند.مقاله محمد؛ بریتانیکا تا آنجا که در طول تاریخ به فرزندان فاطمه، «پسران رسول خدا» (ابن رسول‌الله)، گفته می‌شده است. نام‌ها فاطمه دختر محمد به گفته جعفر صادق دارای ۹ نام مخصوص بوده است.بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۱۰، ر ۱ از آمالی صدوق و علل‌الشرایع. به وسیله علم و کمال از شیر گرفته شده است، انسان‌ها نمی‌توانند مقام او را درک کنند. از نام «فاطر» خدا گرفته شده است.رحمانی همدانی، احمد؛ فاطمه زهرا سرور دل پیامبر؛ ترجمه مهدی جعفری؛ صص ۱۹۳–۲۰۰ ؛ انتشارات منیر(۱۳۸۳).قزوینی، محمد کاظم؛ فاطمه زهرا از ولادت تا شهادت؛ قم، نشر مرتضی(۱۳۸۴) صص۱۰۰–۱۰۵.بدیل ندارد و هرگز خون حیض ندید.جعفری، مهدی؛ فاطمه زهرا مستوره آفتاب سرمد؛ نشر جلی؛ چاپ اول(۱۳۷۵)؛ ص۴۳؛ شابک:۱-۰۵-۵۹۷۲- ۹۶۴. از محمد بن علی، امام پنجم شیعیان روایت شده: خداوند فاطمه را از جهل و پلیدی جدا نموده است، لذا «فاطمه» نام گرفته است. سپس ادامه داد: به خدا قسم، خداوند در عالم پیمان و عهد (عالم ذر) فاطمه را از جهل و پلیدی جدا کرده است.قزوینی، محمد کاظم؛ فاطمه زهرا از ولادت تا شهادت؛ قم، نشر مرتضی(۱۳۸۴) ص ۱۰۴. به علی بن موسی (امام هشتم شیعه دوازده امامی) منسوب است: فاطمه زنی «بسیار راستگو» بود و شهیده از این دنیا رفت.مرآة العقول، ج ۵، ص ۳۱۵. | ## بخش 2: نام‌ها و لقب‌های فاطمه زهرا | به عبدالله بن سلیمان منسوب است: اوصاف محمد را در انجیل خواندم که او زیاد نکاح می‌کند و نسل کمی خواهد داشت و نسل او از «دختری مبارک» به وجود خواهد آمد که برای او خانه‌ای در بهشت آماده گشته است…بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۲۲، ر ۱۴ از آمالی صدوق طاهره طاهرة یعنی زن پاکیزه از نجاست و نقص.ویکی‌واژه به باقر، امام پنجم شیعیان دوازده امامی منسوب است که از پدران خود نقل کرد: فاطمه چون از هرگونه پلیدی و گناه پاک بود، «طاهره» نامیده شد. هرگز فاطمه خون حیض یا خون نفاس ندید.بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۱۹، ر ۲۰ از مصباح‌الانوار زکیه زَکیّة در لغت پاکیزه بودن و رشد و نمو را معنی می‌دهد. فاطمه‌ای که اهل تقوا، پاکدامنی و نیکوکاریست، او که از طرف خداوند هدایت شده است، دوست او، دوست خداست، بهترین دختر و فرزند پیامبر خداست، گل خوشبوی پیامبر اکرم است…»بحارالانوار، ج ۳۵، ص ۴۵، ر ۱ از معانی الاخبار همچنین، ج ۳۳، ص ۲۸۳، ر ۵۴۷ از بشارة المصطفی «... و ای زنی که از هر آلودگی خود را پاک نموده‌ای.»بحارالانوار، ج ۱۰۰ ص ۱۹۹، ر ۲۰ از الاقبال، ص ۱۰۰. مظلومه به جابر بن عبداللَّه منسوب است که: محمد وارد منزل فاطمه شد در حالی که عبایی از پشم شتر بر دوش فاطمه بود و با دست آسیا می‌کرد. پیامبر نگاهی به فاطمه کرد و گفت: عجله کن و تلخی‌های دنیا را تحمل کن تا فردا به نعمت‌های آخرتی نائل گردی، چرا که خداوند بر من نازل کرده است که آنقدر پروردگارت به تو می‌بخشد که تو راضی شوی.»فاطمهٔ زهراء علیهاالسلام بهجة قلب المصطفی، ج ۱، ص ۱۸۹ از الدر المنثور، ج ۸، ص ۵۴۳ فی ورة الضحی. درسا این نام هم منسوب به حضرت زهرا می باشد.درسا به زیبایی و حیا و عفت ایشان اشاره دارد.این نام به معنی مروارید به گرانبها بودن ایشان روی زمین اشاره دارد. مرضیه به این معنا که تمامی رفتارها و اخلاقش مورد خشنودی خدا و رسول خداست و شیعیان آن را از مصادیق آیه ۱۱۹ مائده می‌دانند. | ## بخش 3: نام‌ها و لقب‌های فاطمه زهرا | از قول جعفر صادق آمده: فاطمه را «محدثه» گویند، چون ملائکه از آسمان به پایین می‌آمدند و همانگونه که ملائکه با مریم سخن می‌گفتند، با فاطمه نیز سخن می‌گفتند. فرشتگان عرضه داشتند: مریم سرور زنان زمان خود بود، اما خداوند شما را برترین زن جهان قرار داده است، هم در زمان خودت و هم در زمان مریم و سرور همهٔ زنان از اول عالم تا آخر جهان.بحارالانوار، ج ۱۴، ص ۲۰۶، ر ۲۳ از علل‌الشرایع. فرشتگان با او ملاقات نمودند و بشارت اسحاق و یعقوب را به او دادند؛ و فاطمه ملائکه را می‌دید و از آن‌ها حدیث می‌شنید، اما پیامبر نبود.بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۷۹، ر ۶۶ از علل‌الشرایع. وحی شد که این یکی از نورهای من است، در آسمان جایش دادم و او را از طریق پیامبر متولد گردانیدم و او را بر همهٔ پیامبران برتری دادم و از آن نور، ائمهٔ هدی به وجود آمدند، تا دستورهای مرا اجرا نمایند و مردم را هدایت کنند، آن‌ها بعد از قطع شدن وحی، جانشینان من در زمین هستند.بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۱۲، ر ۵ از علل‌الشرایع. به عایشه منسوب است که: شب هنگام، ما در نور صورت فاطمه خیاطی، پشم‌ریسی و بافندگی می‌کردیم و چون صورتی بسیار درخشنده داشت «زهراء» نامیده شد.فاطمهٔ زهراء علیهاالسلام بهجة قلب المصطفی، ج ۱، ص ۱۸۰ از احقاق‌الحق، ج ۱۹، ص ۱۶. اما در اصل «کوثر» به معنی سرمایه پایان‌ناپذیر یا خیر کثیر و فراوان گفته شده است. سیوطی از دانشمندان اهل سنت، به نقل از ابن‌عباس آن را خیر فراوانی می‌داند که خدا به محمد اعطا کرده است. از نظر فخر رازی دیگر مفسر اهل سنت، منظور از کوثر وجود فاطمه دختر پیامبر اسلام است. | ## جمع‌بندی | فاطمه کنیه‌های زیادی دارد، که تعدادی از آن‌ها بدین صورت است: اُمّ‌الحسن اُمّ‌الحسین اُمّ‌المحسن اُمّ‌الأئمة اُمّ‌أبیها اُمّ‌الخیرة اُمّ‌المؤمنین اُمّ‌الأخیار اُمّ‌الفضایل اُمّ‌الأزهار اُمّ‌العلوم اُمّ‌الأسماءفاطمة الزهراء بهجة قلب المصطفی، ج ۱، ص ۲۰۳، از «المناقب»، ج ۳، ص ۳۵۷فاطمة الزهراء بهجة قلب المصطفی، ج ۱، ص ۲۰۳ از «اللمعة البیضاء»، ص ۵۰.فاطمة الزهراء بهجة قلب المصطفی، ج ۱، ص ۲۰۳ از «نخبة البیان فی تفضیل سیدة التسوان»، ص ۸۶.فاطمه الزهراء بهجة قلب المصطفی، ج ۱، ص ۲۰۵ از «مجمع‌البحرین» ماده شجر.فاطمة الزهراء بهجة قلب المصطفی، ج ۱، ص ۲۰۵ از «میزان الاعتدال»، ج ۱، ص ۲۳۴ علی ما فی «احقاق‌الحق»، ج ۹، ص ۱۵۲.