موضوع مقاله: مرداد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مرداد | مقدمه: برج فلکی مردادماه برج اسد، (نماد شیر) است و در تقویم خورشیدی افغانستان، ماه پنجم سال به همین نام خوانده می‌شود. | ## بخش 1: مرداد | در گاه‌شماری رسمی ایران نام این ماه از نام ماه پنجم گاه‌شماری اوستایی نو بَرگرفته شده‌است. در گاه‌شماری زرتشتی، هفتمین روز هر برج نیز اَمردادروز نام دارد و در اَمردادروز از مردادماه، جشن اَمُردادگان برگزار می‌شود. امرتات، در اسطوره‌های ایرانی و زرتشتی، ششمین امشاسپند و نگهبان گیاهان و رستنی‌هاست و نماد پایندگی و بی‌مرگی است. تیمه(Thieme, 1925:17-33) صورت ودایی amŗta را به معنی «زندگی، نیروی زندگی» می‌داند و البته نشان می‌دهد که در ودا amŗta به معنی «بی‌مرگی» هم است، خود واژهٔ mŗtá «مرگ» در ودا تنها یک بار به کار رفته و صورت amŗta نیز بعد از مدتی کاربرد خود را از دست داده است. | ## بخش 2: مرداد | صورتِ فارسی باستان این ماه در گاهشماری هخامنشی به کار نرفته و تنها نوشتهٔ ایلامی آن در دست است. اوستایی dǝrǝnā- «دریدن، شکافتن، از هم جدا کردن» که در واژهٔ فارسی «درو» نیز باقی‌مانده‌است و bāji- «باژ، باج» می‌داند و در کل معنی «[ماه] باجگیری درو» از آن استنباط می‌کند. با رشد کشاورزی و تأثیراتی که این شیوهٔ معاش در زندگی این مردم گذارد، تصور ماهی که در گاهشماری فارسی باستان با این امر مربوط بوده باشد و در ماه پنجم به برآورد محصول درو نشده بپردازند و بر آن مالیات ببندند، تصوری دور از ذهن نیست و پیر بریان حتی لزوم آن را در تقویم کشاورزی ناگزیر می‌داند. از همین رو تصور اینکه نام ماه پنجم در واقع نامی ساختگی در ارتباط با امور اداری و اقتصادی هخامنشیان، احتمالاً بر اساس الگویی بابلی باشد، بسیار محتمل است. | ## بخش 3: مرداد | رویدادها ۱۲۸۵ - پیروزی انقلاب مشروطه ایران ۱۳۳۲ - کودتای ۲۸ مرداد و سقوط دولت محمد مصدق ۱۳۵۸ - اعلان آزادی ولایت پنجشیر ۱۳۹۵ - کسب اولین مدال تاریخ زنان ایران در المپیک توسط کیمیا علیزاده ۱۴۰۰ - اجرای حکم آرمان عبدالعالی دوست و عامل جنایت قتل غزاله شکور و نهایتا تعویق مکرر آن - ۵ مرداد زادروزها عبدالله دهش: ۱۲۸۹ - یا شیخ عبدالله دهش کرمانی شاعر و نویسنده و عارف کرمانی معاصر جواد معروفی: ۱۲۹۱ - آهنگساز و نوازنده برجسته پیانو مهدی خالدی: ۱۲۹۸ - آهنگساز و نوازنده ویلون بابکن آودیسیان: ۱۳۰۷ تهیه‌کننده سینما ایرانی ارمنی‌تبار بود. ادمان آیوازیان: ۱۳۱۰ نقاش، معمار و طراح ارمنی‌تبار ابراهیم‌آبادی: ۱۳۱۳ - بازیگر ابوالحسن تهامی نژاد: ۱۳۱۷ - گوینده و مدیر دوبلاژ عارف عارف کیا: ۱۳۱۹ - خواننده ایرانی محمود دولت‌آبادی: ۱۳۱۹ - نویسنده و رمان‌نویس مسعود کیمیایی: ۱۳۲۰ - کارگردان و فیلمنامه‌نویس داریوش ارجمند: ۱۳۲۳ - بازیگر علی حاتمی: ۱۳۲۳ - فیلم نامه‌نویس و کارگردان حسین محجوب: ۱۳۲۷ - کارگردان، نویسنده و بازیگر سینما امین تارخ: ۱۳۳۲ - بازیگر تئاتر و سینما منیرو روانی پور: ۱۳۳۳ - داستان‌نویس ایرانی حسام الدین سراج:۱۳۳۷ - خواننده و موسیقیدان و معمار فریبا متخصص: ۱۳۴۰ - بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون بهمن هاشمی: ۱۳۴۱ - مجری و صداپیشه تلویزیون مصطفی بروجردی: ۱۳۴۱ - فقیه، مفسر و پژوهشگر علوم اسلامی شهریار پرهیزکار: ۱۳۴۳ - قاری ایرانی حسن جوهرچی: ۱۳۴۷ - بازیگر سینما و تلویزیون منصور: ۱۳۵۰ - آهنگساز و خواننده پوپک گلدره: ۱۳۵۰ - بازیگر شراره رخام: ۱۳۵۰- بازیگر شقایق فراهانی: ۱۳۵۱ - بازیگر داریوش فرضیایی: ۱۳۵۲ - مجری تلویزیونی یغما گلرویی :۱۳۵۴ - شاعر، نویسنده، عکاس رضا رشید پور :۱۳۵۴ - مجری، تهیه‌کننده، بازیگر، کارگردان مهدی مهدوی کیا: ۱۳۵۶ - فوتبالیست رضا صادقی: ۱۳۵۸ - خواننده الیکا عبدالرزاقی: ۱۳۵۸ - بازیگر سینما و تلویزیون محسن چاوشی: ۱۳۵۸ - ترانه‌سرا، آهنگساز و خواننده پاپ ترانه مکرم: ۱۳۵۹ - ترانه‌سرا آروند دشت آرای: ۱۳۶۰ - کارگردان و طراح صحنه پیام لاریان: ۱۳۶۰ - نویسنده و کارگردان نیما شاهرخ شاهی: ۱۳۶۰ - بازیگر سیروان خسروی: ۱۳۶۱ - خواننده و آهنگساز لیلا اوتادی: ۱۳۶۲ - بازیگر سینما و تلویزیون مرتضی پاشایی: ۱۳۶۳ - آهنگساز، نوازنده و خواننده ویدا جوان: ۱۳۶۵ - بازیگر سینما و تلویزیون مینا وحید: ۱۳۶۶ - بازیگر سینما و تلویزیون سید محمد موسوی: ۱۳۶۶ - بازیکن والیبال الناز حبیبی :۱۳۶۷ - بازیگر محمدرضا گرایی:۱۳۷۵ - کشتی‌گیر درگذشت‌ها ۱۳۲۳ - رضا شاه، اولین پادشاه پهلوی ۱۳۵۵ - افشین مقدم، خواننده قدیمی ایرانی ۱۳۵۹ -محمدرضا شاه، دومین پادشاه پهلوی ۱۳۷۳ -توران امیرسلیمانی، همسر سوم رضاشاه ۱۳۷۴ -عصمت دولتشاهی، ملکه ایران و همسر آخر رضاشاه ۱۳۷۹ - احمد شاملو، متخلص به الف. | ## جمع‌بندی | صبح، شاعر، فیلم نامه نویس، روزنامه‌نگار، پژوهشگر، مترجم، فرهنگ‌نویس و از دبیران کانون نویسندگان ایران بود.