موضوع مقاله: آبی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آبی | مقدمه: این رنگ از رنگ‌های زبان اچ‌تی‌ام‌ال (HTML) است و می‌توان آن را با درج نام انگلیسی آن (blue) در صفحات وب به کار برد. | ## بخش 1: آبی | آبی یکی از سه رنگ اصلی رنگدانه‌ها در نقاشی و تئوری رنگ سنتی و همچنین در مدل رنگ RGB است. چشم هنگام مشاهده نور با طول موج غالب بین تقریباً ۴۵۰ تا ۴۹۵ نانومتر، آبی را درک می‌کند. به علت یک پدیدهٔ نوری معروف به نام پراکندگی رایلی، آسمان روشن روز و دریای عمیق آبی به نظر می‌رسد. لاجورد سنگی نیمه‌قیمتی در مصر باستان برای جواهرات و تزئینات و بعداً در دوره رنسانس برای ساختن رنگدانهٔ اطلسی، گران‌قیمت‌ترین رنگدانه، استفاده می‌شد. در قرن هشتم، هنرمندان چینی از رنگ آبی کبالت برای رنگ‌آمیزی چینی‌های ظریفِ آبی و سفید استفاده کردند. اروپایی‌ها لباس‌های رنگی با رنگ گیاهی از وسمه می‌پوشیدند تا اینکه رنگ بهتر نیلی از آمریکا جای آن را گرفت. در قرن ۱۹، رنگ‌های مصنوعی و رنگ‌های آبی به تدریج جایگزین رنگدانه‌های معدنی و رنگ‌های مصنوعی شدند. آبی تیره برای لباس‌های نظامی و بعداً، در اواخر قرن بیستم، برای لباس‌های تجاری تبدیل به یک رنگ رایج شد. در نظرسنجی‌های افکار عمومی ایالات متحده و اروپا این رنگ، محبوب‌ترین رنگ است، تقریباً نیمی از زنان و مردان، آبی را به عنوان رنگ مورد علاقه خود انتخاب می‌کنند. همین نظرسنجی‌ها همچنین نشان داد که آبی رنگی است که بیشترین ارتباط را با مردان داشت، دقیقاً جلوتر از سیاه، و همچنین رنگی بود که بیشتر با هوش، دانش، آرامش و تمرکز همراه بود. ویلیام گلدستون دانشمند و سیاستمدار بریتانیایی از اولین افرادی بود که در سال ۱۸۵۸ به تحقیق در مورد این زمینه پرداخت. | ## بخش 2: آبی | وی با بررسی اودیسه و دیگر متن‌های یونانی باستان متوجه شد که هیچ چیزی با رنگ آبی توصیف نشده و گویا اصلاً برای یونانی‌ها با وجود زبان و ادبیات بسیار غنی خود رنگ وجود نداشته است. لازاروس گیگر زبان‌شناس آلمانی تحقیق گلدستون را پی گرفت و متوجه شد که این وضعیت در فرهنگ‌های دیگر هم صادق است. او حماسه‌های ایسلندی، قرآن، داستان‌های باستانی چینی و نسخه‌های عبری کتاب مقدس را مطالعه کرد و نتیجه گرفت که هیچ رنگ آبی - به معنایی که ما اکنون آن را می‌شناسیم - وجود نداشته است و آبی از سبز و سایه‌های تیره‌تر قابل تشخیص نبوده است. علت رنگ آبی آسمان از بین رنگ‌های موجود در طیف مرئی نور، رنگ آبی دارای طول موج بسیار کمی است، در حالی که رنگ قرمز دارای طولانی‌ترین طول موج است. هنگامی که نور خورشید از جو عبور می‌کند، طول موج‌های آبی بیشتر توسط مولکول‌های اکسیژن و نیتروژن پراکنده می‌شوند و رنگ آبی بیشتری به چشم ما می‌رسد. این اثر به پاس لرد رایلی، فیزیکدان انگلیسی که آن را کشف کرده است، پراکندگی رایلی نامیده شد. انواع رنگدانه‌های آبی در ابتدا از مواد معدنی مانند لاجورد، کبالت و آزوریت و رنگ‌های آبی از گیاهان ساخته می‌شدند. امروزه بیشتر رنگدانه‌های رنگی و رنگ‌های آبی توسط یک فرایند شیمیایی ساخته می‌شوند. هرچه شیء دورتر از بیننده باشد ، کنتراست کمتری بین جسم و رنگ پس زمینه آن وجود دارد که معمولاً آبی است. در نقاشی که قسمت‌های مختلف این ترکیب به رنگ آبی، سبز و قرمز باشد، رنگ آبی از فاصله بیشتری به نظر می‌رسد، و قرمز به بیننده نزدیکتر است. رنگ چشم توسط دو عامل تعیین می‌شود: رنگدانه عنبیه چشم و پراکندگی نور توسط محیط کدورت در استروم عنبیه. | ## بخش 3: آبی | ظهور چشم‌های آبی، سبز و فندقی ناشی از پراکندگی نور تیندال در استروما است، یک اثر نوری شبیه به آنچه مربوط به آبی بودن آسمان است. عنبیه چشم افراد مبتلا به چشمان آبی حاوی ملانین تیره کمتری نسبت به افراد با چشمان قهوه‌ای است، به این معنی که آنها نور آبی با طول موج کوتاه کمتر را جذب می‌کنند، که در عوض برای بیننده بازتاب می‌یابد. در برخی اشعار نیز به همرنگی آسمان و سنگ زبرجد/زمرد که سبزرنگ است اشاره شده؛ مثل حافظ: «بر این رواق زبرجد» یا «بر قبه طارم زبرجد». فیروزه‌ای و کبود/ازرق نیز دیگر واژه‌هایی هستند که با بسامد کمتری برای اشاره به رنگ آسمان استفاده شده‌اند. واژه «آبی» در فارسی قدیم به معنای «میوه به» بوده و تا قبل از نهضت بازگشت هیچوقت از این کلمه در معنای رنگ استفاده نشده نبود.«هیمبا» ها رنگ‌ها را چطوری می‌بینند؟، دانستنیها، شماره ۱۲۶، ۲۲ فروردین ۱۳۹۴، ص ۷۷ علت این موضوع آن است که انسان‌ها در طول تاریخ کم‌کم با رنگ‌های مختلف آشنا شده‌اند و در ابتدا فقط رنگ‌های معدودی را می‌شناخته‌اند. با توجه به سیر آشنایی بشر با تنوع رنگ‌ها، ایرانیان نیز در گذشته نسبت به امروز رنگ‌های کمتری را می‌شناختند و در دورهٔ کلاسیک هنوز رنگ‌های سبز و آبی را از هم تفکیک نکرده بودند. از آنجا که چگونگی نام‌گذاری رنگ‌ها در زبان، بر چگونگی ادراک رنگ‌ها تأثیر می‌گذارد، برخی فارسی زبانان در غیاب رنگ‌واژهٔ مستقلی که بر تمام زیرمجموعه‌های رنگ آبی دلالت کند، این رنگ‌ها را از خانوادهٔ رنگ سبز به‌شمار می‌آورده‌اند. به همین دلیل در این که آسمان را هم فیروزه‌ای و نیلی و لاجوردی بنامند و هم سبز و زمردی و زبرجدگون، هیچ تناقضی احساس نمی‌کرده‌اند.حسین بیات، نسبیت زبانی و درک رنگ آسمان در شعر فارسی، فصلنامهٔ نقد ادبی، شماره 32، زمستان 1394 در زبان‌های آسیای شرقی در برخی زبان‌های امروزی و به خصوص زبان‌های شرق آسیا، آبی و سبز هنوز با یک کلمه نامیده می‌شوند یا برای توصیف رنگی که ما سبز می‌نامیم از واژه آبی استفاده می‌کنند (یا برعکس). در تایلندی هم کلمه khiaw به معنی سبز است اما دریا و آسمان هم با همین رنگ توصیف می‌شود. با این حال حتی در شعرهای باستانی و متون مذهبی که مرتب به آسمان اشاره دارند نیز از واژه‌ای که بتوان آن را آبی دانست استفاده نشده است. یک محقق برای بررسی این موضوع هیچگاه به دخترش نگفت که آسمان آبی است و بعداً وقتی از او رنگ آسمان را پرسید. | ## جمع‌بندی | بنا بر این نور آسمان آبی باعث می‌شود که هورمون ملاتونین در طول روز کمتر تولید شود و ذهن و بدن هشیار و فعال‌تر بماند.