موضوع مقاله: کالیگولا (نمایشنامه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کالیگولا (نمایشنامه) | مقدمه: کالیگولا نمایش‌نامه‌ای است که آلبر کامو، نویسندهٔ الجزایری-فرانسوی، نوشتن آن را در سال ۱۹۳۹ آغاز کرد و اولین نسخه آن در ماه مه ۱۹۴۴ بدست انتشارات گلیمر به چاپ رسید. | ## بخش 1: کالیگولا (نمایشنامه) | او بعدها در این نمایش‌نامه، رمان بیگانه و نیز مقاله افسانه سیزیف تغییرات و بازبینی‌های بسیاری انجام داد که خود آن را را دور باطل نامیده است. بعضی از منتقدین، این کتاب را متعلق به مکتب هستی‌گرایی می‌دانند در حالی‌که خود کامو همیشه تعلق خود به این مکتب را نفی می‌کرد. نمایش‌نامه کالیگولا اثر آلبر کامو روایت سقوط یک امپراتور رومی است که پس از مرگ خواهر و معشوقه‌اش، جهان را پوچ می‌بیند و می‌خواهد این پوچی را با قدرت مطلق تجربه کند. او می‌کوشد بی‌معنایی زندگی را با خشونت، خودکامگی و شکستن همهٔ هنجارها امتحان کند تا ببیند آیا انسان می‌تواند فارغ از هر ارزش و محدودیتی زندگی کند یا نه. کامو از طریق شخصیت کالیگولا مسئلهٔ انسان عصیان‌گر، جست‌وجوی معنا، و پرسمان آزادی مطلق را بررسی می‌کند. کامو نشان می‌دهد که آزادی بی‌قیدوشرط، اگر با مسئولیت همراه نباشد، به نابودی خود فرد و دیگران می‌انجامد. کالیگولا نمادی است از انسانی که می‌خواهد به پوچی پاسخ افراطی بدهد و چون راهی برای سازش با جهان نمی‌یابد، همه چیز را ویران می‌کند. نسخه‌ای نیز در ۳ پرده در سال ۱۹۴۱ منتشر شده بود که در سال ۱۹۸۴ تجدید چاپ شده‌است. دربارهٔ کتاب این نمایش بر پایه زندگی کالیگولا، سومین امپراتور روم نوشته شده‌است که در ۲۱ سالگی بر تخت امپراتوری نشست و در سال ۴۱ میلادی کشته شد. | ## بخش 2: کالیگولا (نمایشنامه) | نمایش نشان می‌دهد که کالیگولا، امپراتور جوان رومی، با مرگ خواهرش، دروسیلا، که معشوقه‌اش نیز بود دچار پریشان‌احوالی می‌شود. در بیان حوادث از دیدگاه کامو، کالیگولا نهایتاً به‌طور عمد زمینه قتل خود را فراهم می‌کند. پس از مرگ خواهر، کالیگولا که به حقیقت مرگ آگاه شده، حکومت وحشت را آغاز می‌کند: مرگ سایه خود را بر سر اطرافیان کالیگولا می‌گستراند. غرض آن نیست که کالیگولا با هیتلر مقایسه شود چرا که کالیگولا حتی مستبد هم نیست: «مستبد کسی‌است که ملت‌ها را فدای عقایدش یا جاه‌طلبی‌اش می‌کند.» بااین‌همه، گرچه زیر بار چندین جنگ نرفته‌است، گرچه پیروزی و فتح را به سخریه می‌گیرد، در آخر او هم کاری جز جنایت نمی‌کند. قتل که در نظر او یکی از شاخه‌های هنرهای زیباست نتیجه منطقی، و نیز حقیرانه ستیز با مطلق است. کیریلوف، قهرمان جن زدگان داستایوفسکی تنها با کشتن خود می‌تواند آزادی خود را نشان دهد و کالیگولا با کشتن دیگران. قدرت استدلال و استنتاج کالیگولا تا به حدی است که ما خوانندگان یا تماشگران، با نخستین جنایات او هم‌آواز و حتی هم‌گام می‌شویم. آنجا که برای نجات خزانه، بزرگزادگان را وادار به وصیت به نفع دولت می‌کند و سپس دستور قتل آن‌ها را می‌دهد، آنجا که سناتورهای ابله و ترسو را می‌کشد. اما طلب آزادی از راه پوچی به زودی موجب عصیان می‌شود و سرانجام لحظه‌ای می‌رسد که کالیگولا، حتی در مطلق، به خطا می‌رود. | ## بخش 3: کالیگولا (نمایشنامه) | تا جایی که خود نیز به خطای خود پی می‌برد: «بیا منصفانه قضاوت کنیم: فقط حماقت نیست که بر ضد من است، راستی و دلیری کسانی هم هست که می‌خواهند خوشبخت باشند.»مقدمه مترجم - اجراهای معروف نمایش کالیگولا معمولاً از موفق‌ترین نمایش‌های صحنه‌ای جهان بوده‌است. اجرا لندن - ترجمه جدیدی از آن به کارگردانی مایکل گرانداژ و بازیگری مایکل شین اجرا شده که جوایزی نیز دربرداشته‌است. دوبلین، ایرلند - همان ترجمه در دوبلین نیز با کارگردانی کونور هانراتی اجرا شده که نامزد دریافت جوایزی نیز برده است. ادینبورگ - در شرکت تئاتر KCS این نمایش‌نامه در جشنواره فرینج به کارگردانی آدام کراس در اوت ۲۰۱۱ به روی صحنه رفته است. هند - کالیگولا توسط دکتر شارارد چاندرا به زبان هندی ترجمه شده‌است و اجراهای متعددی از آن به کارگردانی آرویند گااور و آرون کوکرجا نمایش داده شده‌اند. فرانسه - در اوایل سال ۲۰۰۶، چارلز برلینگ، کالیگو را تماشخانه ورکشاپ در پاریس کارگردانی کرد. ژاپن - یوکیو نیناگاوا این نمایش را در تماشخانه ساختمان بونکامورا در توکیو کارگردانی کرده‌است. اجراهای ایران در ایران نیز این نمایش توسط افراد مختلفی بازنویسی و کارگردانی شده‌است از جمله: نمایش کالیگولا شاعر خشونت به کارگردانی آتیلا پسیانی، ۱۳۸۲. | ## جمع‌بندی | نمایش کالیگولا به کارگردانی رحیم موسوی، تالار آفتاب سمنان ۱۳۷۴ نمایش صفر درجه سانتی گراد زیر صفر(موضوعیت رمان کالیگولا به کارگردانی شادی اسد پور، تماشاخانه دیوار چهارم و بازیگری هلیا تصدیقی ١٤٠٠ اقتباس‌های سینمایی در سال ۱۹۷۹ میلادی، فیلم کالیگولا به کارگردانی تینتو براس با مشارکت ایالات متحده آمریکا و ایتالیا بر اساس این نمایش‌نامه ساخته شد.