موضوع مقاله: بخش صحرای باغ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بخش صحرای باغ | مقدمه: بخش صحرای باغ یکی از بخش‌های شهرستان لارستان در استان فارس ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ. | ## بخش 1: بخش صحرای باغ | صحرای باغ جلگه‌ای بلوکی است در جنوب شهرستان لار و در مرز استان فارس و استان هرمزگان قرار گرفته‌است. از شهر لار تا صحرای باغ از راه جادهٔ اتومبیل رو که از صحرای نیمه و کنار روستای کرمستج می‌گذرد تا اولین روستای صحرای باغ که روستای هُرمود است در حدود چهل کیلومتر راه است. همچنین صحرای باغ در جنوب شهر گراش قرار دارد و تنها یک کوه میان گراش و صحرای باغ واقع است. ترتیب روستاهای از سمت لار و خور سپس کرمستج اولین روستاهای بخش صحرای باغ به شرح زیر هست: ۱_ هرمود ۲_حسین آباد (برکه پوزه) ۳_ زروان ۴_دشتی ۵_خلور ۶_دهمیان ۷_باغ ۸_کارگاه ۹_عمادشهر (میده) ۱۰_کنگ و ریشه ۱۱_کردشیر ۱۲_دیده بان سوابق تاریخی از واقع شدن صحرای باغ در مسیر تجاری لار به بنادرکنگ و لنگه خبر می دهند. در واقع لزوم احداث جاده ای با مراکز استقرار همچون یک پایگاه ثابت، یک مرکز بازرگانی و یک صومعه ی آگوستینی، با هدف توسعهی آبادی کنگ به عنوان نقطه پایانی جاده لار به خلیج فارس از طریق بستک به وسیله ی پرتغالیها به وجود آمد که تازه بعد از بیرون راندن پرتغالی ها از جزیره ی هرمز در سال 1032ق1622/م به عنوان مرکز تجارت، دارای اهمیت گردید. در چارچوب این کار قسمت اول جادهی کنار خلیج فارس از لار به بستک کشیده شدمونوگرافی صحرای باغ دو راه منتهی به لار از بندر عباس و بندرلنگه از قرن یازدهم قمری به بعد، به دلیل بالا رفتن حجم تجارت دریایی از ترافیک بالایی برخوردار شده و رونق خاصی یافت. در آغاز قرن سیزدهم قمری جنگ بین کریمخان زند و نصیرخان لاری برای کنترل بنادر و راههای عبور از لارستان خرابی اقتصادی شدیدی را به بار آورد علیرغم این مشکلات، لارستان به تجارت خویش با بنادر خلیج فارس همچنان ادامه داد و خصوصاً ارتباط زمینی خویش را با بندرعباس و بندرلنگه و بندر طاهری حفظ نمود مسافت بین بندرلنگه تا لار را کاروان ها بر اساس سفرنامه های موجود، با توقف در هشت منزل یعنی چنپه، دین، کوخرد، بستک، شیخ حضور، انوه، هرمود و لار میپیموده اند. سدیدالسلطنه این مسیر را پیموده و منزل هفتم، روستای هرمود باغ را چنین تشریح می نماید که از انوه به هرمزیا هرموز را امروزه هرمود گویند روند و پنج فرسنگ است و پس از دو فرسنگ به کوه رسند. دیگر خاک بستک انتها یابد و خاک لارستان شروع شود و گردنه هم دارد مشهور به گردنهی فاسخند فاسخند را اکنون پاسخند گویند و سر گردنه برکه موجود و حکومت لارستان برای آنجا بنا کرده و در ایاب و ذهاب قوافل از هر یک سر مال دهشاهی دریافت کند. وهرمز قریه ای است آباد و صحرای باغ در تحت امر یک کلانتراند و در آنجا یک برج و یک قنات موجود و مشروب آب برکه و یک من اینجا سه قیاس کمتر از من لنگه خواهد بود. الاغ و شتر و قاطر نیز جزو کالاهای وارداتی از هندوستان و فرنگ به لنگه است که از آنجا به لارستان فرستاده میشود. بدین ترتیب مشخص میشود که صحرای باغ نیز سهمی دراین مسیر پررونق تجاری لنگه به لار داشته است. راههای ارتباطی کنونی صحرای باغ از شهر لار تا صحرای باغ از راه جادهی اتومبیل رو که از صحرای نیمه و کنار روستای کرمستج میگذرد تا اولین روستای صحرای باغ که روستای هرمود است، 45 کیلومتر راه است. فاصلهی روستای کرمستج از بخش مرکزی لار که در شرق صحرای باغ واقع شده تا روستای هرمود 22 کیلومتر است. در قسمت شمالی صحرای باغ نیز شهرستان گراش واقع شده و تنها به وسیلهی یک کوه این دو منطقه از هم مجزا گردیده که از صحرای باغ تا گراش از طریق این کوه نهایتاً حدود 20 کیلومتر فاصله است اما فاصلهی غیر مستقیم آن به 70 کیلومتر می رسد. در غرب منطقه، روستای فداغ که امروزه شامل شهرستان گراش است، قرار دارد و فاصلهی آخرین روستای صحرای باغ یعنی دیده بان با آن 20 کیلومتر است و فاصله ی عمادده مرکز بخش، با آن به 38 کیلومتر میرسد تقسیمات کشوری بخش صحرای باغ دهستان صحرای باغ دهستان عمادده شهر: عمادشهر جمعیت جمعیت بخش صحرای باغ شهرستان لارستان براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، برابر با ۱۳٬۰۲۲ نفر (۲٬۹۲۸ خانوار) بوده‌است. | ## بخش 2: بخش صحرای باغ | در جدول ذیل جمعیت مرد و زن، تعداد خانوار و جمعیت کل آبادی ها و روستاهای منطقه مشاهده می- گردد فرمانداری شهرستان لارستان. میزان بارش در تابستان‌ها کم است اما در زمستان بارش‌های فراوانی دارد حدود جغرافیائی صحرای باغ حدود صحرای باغ از برکه حاجی محمدعلی که با حدود روستای کرمستج است شروع می‌شود و انتهای آن به روستای دیده بان وکنگ ریشه می‌رسد که تقریباً ۶۳ کیلومتر است. این حدود از شرق تا غرب صحرای باغ است، اما حدود شمال و جنوب صحرای باغ که پهناورترین آن از بالای روستای زروان و دشتی شروع می‌شود تا پاسگاه گردنه پاسخند در حدود ۱۵ کیلومتر است. در جنوب شرقی استان فارس، در حد فاصل روستای هرمود1 تا دیدهبان یعنی در موقعیت جغرافیایی 42 درجه و 53 دقیقه تا 19درجه و 54 دقیقه ی طول شرقی و 25 درجه و 27 دقیقه تا 35 درجه و27 دقیقه ی عرض شمالی، دشت صحرای باغ واقع شده است. صحرای باغ نام یکی از بخش های شش گانه ی شهرستان لار است که از تلفیق دو دهستان باغ و عمادده تشکیل یافته است و فاصله ی مرکز آن عمادده با مرکز شهرستان، حدود 90 کیلومتر می باشد. بنا به گفته ی حسن فسایی در فارسنامه، صحرای باغ ، دشت وسیعی است از مضافات شهر لار ، که در چهار فرسخ جنوبی شهر لار قرار گرفته ، چندین قریه در آن افتاده است مانند هرمز و باغ و سردشت و عماده ده ، محلی برای زراعت دیمی است فسایی، محدوده ی مطالعاتی صحرای باغ لار، یکی از محدودههای حوزه ی آبریز رودخانهی مند میباشد و حدود 139794/5 هکتار وسعت دارد. در فرهنگ جغرافیایی ایران، حدود و مشخصات آن بدین قرار ذکر شده است: از شمال و خاور به دهستان حومه، از جنوب به دهستان گوده2 از توابع شهرستان بستک و از باختر به دهستان فداغ منتهی می گردد نام‌های قدیم صحرای باغ صحرای باغ را در گذشته دشت باغ میگفته اند همچنین با نام‌های دیگری نیز شناخته می‌شده‌است. لاری خصوصیات مشابه ی با زبانهای گروه شمال غربی ایران دارد کردی،آبدری،سیوندی،بلوچی اما خود سیاق زبان شناختی ویژه ای دارد. وسعت جمعیتی و جغرافیایی کاربرد گویش لاری و داشتن بیش از هشت لهجه فرامرزانی،خنجی، اوزی،گراشی، فیشوری، فداغی، بیخه ای، بستکی و ارتباط تنگاتنگ لهجه های بندری، قشمی،کومزاری و خارکی تا آنجا که میتوان آنها را از لهجه های لاری دانست، این گویش را از اهمیت بسیار زیادی در زبان شناسی ایران برخوردار کرده است. لارستانی گنجینه ی متمول واژه هاست و از لحاظ مردم شناسی،فرهنگ، مهاجرت نژادها و اقوام، همچون دریایی است که غور در آن راه گشای بسیاری از نایافته های تاریخی ـ فرهنگی است. ارتباط و نزدیکی لاری با گویشهای کردی، بلوچی، تالشی، تاجیکی، تاتی، آذری و از همه مهمتر تعلق اکثر ریشههای اسامی لاری به ریشه های مشتق از زبان فارسی باستان، و استفاده ی واژه ها و شیوه های صرف فعل از زبان پهلوی میانه و نزدیکی بین لاری و پهلوی شیرازی، همهی اینها غنا و پرباری این گویش را مصداق و گواه است زبان لارستانی و چند زبان دیگر مناطق پیرامونی فلات ایرانکردی، بلوچی، مازندرانی، گیلکی و شماری دیگر ظاهراً شکل های بازمانده و متحول شده ی گویش های مختلف زبان پهلوی اند. از رهگذر شباهت های واژگانی و ساختاری بین آنها می توان به قرابت آنها با یکدیگر پی برد. زبان لارستانی مانند سایر زبان هایی که نامشان برده شد، در زمینه ی واژگان از زبان های دیگری بهره گرفته است. در درجه ی نخست از خویشاوند بزرگش پارسی دری، در درجهی دوم از عربی، و به مقداری ناچیز از زبان هایی دیگر. لهجه های لارستانی و سواحل خلیج فارس، از نفوذ لهجه های بلوچی و شبانکارهای قدیم به زبان سغدی، ایجی که از متفرعات لهجه ی شبانکارهای عصر اتابکان فارس بوده بر کنار نمانده است. به علاوه به سبب ارتباط قدیم و پردامنهای که مردم این نواحی با نقاط عربنشین سواحل جنوبی خلیج فارس و هندوستان و حتی سواحل آفریقا داشته اند، لغات عربی، هندی، زنگباری، حبشی و آفریقایی نیز در آنان وجود دارد زبان لاری و لهجه های مختلف آن در نواحی وسیعی از جنوب فارس، استان هرمزگان و امیرنشین های آن سوی خلیج فارس یعنی امارات متحده ی عربی، قطر، بحرین،کویت و ... | ## بخش 3: بخش صحرای باغ | باید گفت از آنجا که مردمان لارستان از دیرباز به کشورهای حاشیه خلیج فارس رفت و آمد داشته و در آنجا ساکن گردیدند، زبان لاری را نیز در آن مناطق رواج دادند و امروزه با وجود مستعربه شدن بسیاری از آنان، این زبان و لهجه ی شیرین، نسل به نسل بین فرزندانشان انتقال یافته است و علاوه بر عربی به این زبان نیز مسلط هستند. باید اضافه کرد که زبان لاری در بین مردمی که به آن سخن می گویند و همچنین در نزد لاری زبانان کشورهای حاشیه خلیج فارس ، به " اچمی" معروف است که شاید این نام برگرفته از فعل پرکاربردی است که در این زبان به کار گرفته میشود. گوشه ها و جنبه هایی از دستور زبان لارستانی در گذشته تحت بررسی و تدوین قرار گرفته است. آغازگر پژوهشهای جدید در گویش لاری، اسکارمان آلمانی و پس از وی راماسکویچ، محقق روسی بوده است. از میان کوششهای عمده ی پژوهشگران داخلی میتوان به زحمات پژوهشگر بزرگ آقای احمد اقتداری اشاره کرد که در کتاب «فرهنگ لارستانی» جنبه هایی از دستور زبان لارستانی را متذکر شدند و بیش از 5000 واژه به لهجه های لارستانی ضبط شده که از ارزش بسیاری برخوردار است. از آن پس به زحمات ارزنده ی آقای محمد باقر وثوقی که در کتاب محققانه ی «لار، شهری به رنگ خاک» به صرف افعال، ضمایر و به مباحث دستوری دیگری مفصلًا بذل توجه کرده اند. پژوهش های دیگری که در زمینه زبان لارستانی صورت پذیرفته است کمتر به دستور زبان مربوط بوده است و بیشتر به واژگان. از آن جمله اند دو اثر ارزنده از پروفسور"کوجی کامیوکا"، پژوهشگر بزرگ ژاپنی به نام های «واژه های اساسی لاری» و «واژه نامه ی بنیادی تطبیقی خنجی و لاری همسایگان صحرای باغ روستای کرمستج واقع در مشرق صحرای باغ به مسافت ۲۰ کیومتر. روستای بزرگ پاسخند، در دامنه کوه پاسخند که در جنوب زروان و دشتی و در کنار جاده لار بندر لنگه واقع است. آبادی‌های فوق و خیلی از آبادی‌های دیگر در صحرای باغ برپا بوده است که فقط خرابه‌های آن‌ها باقی مانده است. از روستاهای قدیمی پاسخند و طوایف ساکن آن روستاها، جز نامی باقی نمانده‌است، ولی آثار بسیاری از آن‌ها برجا مانده‌است. از گردشگاه‌های صحرای باغ می‌توان به این‌ها اشاره کرد: چند باب آب‌انبار (برکه) دراز، آثار قلعه‌ای که در بالای کوه واقع است، و چند چاه قدیمی، و بند و نخلستان و بقعه میراحمد که مردم دشتی و زروان و جاهای دیگر در موقع باران و بهار به تفریح می‌روند. شیخ انصار در پاسخند سکونت داشته‌است که شیخهای انصاری دهمیان و زروان و شیخ حضور و انوه و انصاری‌های لار و جاهای دیگر از بازماندگان وی هستند. هجوم بیگانگان به صحرای باغ در دوران گذشته چندین بار اتفاق افتاده‌است که روستاهای صحرای باغ و اطراف مورد هجوم و چپاول بیگانگان قرار گرفته‌است. چنان‌که پیر مردان و ریش سفیدان روایت می‌کنند که منطقه صحرای باغ بارها از طرف خوانین دور ونزدیک غارت شده‌است. وخیلی‌ها در برابر دزدان وچپاول گران مقاومت می‌کردند و از جان ومال خود دفاع می‌نمودند و غارتگران را سرکوب می‌کردند. | ## جمع‌بندی | همچنین در منطقه صحرای باغ چندبار قحطی رخ داده‌است، مخصوصاً در زمان دوجنگ عالم گیر جهانی که ازسال ۱۹۱۴ میلادی رخ داده‌است تا سال ۱۹۱۸ میلادی، و همچنین جنگ جهانی دوم از سال ۱۹۳۹ تا سال ۱۹۴۵ میلادی، در جنگ جهانی اول بیماری عالم‌گیری افتاد که در صحرای باغ به نام سال «دَردِی» معروف گشت، در این بیماری در روستاهای صحرای باغ و همچنین روستاهای اطراف روزانه تعداد زیادی از مردم در اثر این بیماری جان خودشان از دست می‌دادند، همچنین در سال‌های قحطی نیز افراد زیادی از صحرای باغ و روستاهای توابع به سبب قحطی وگرسنگی مردند.