موضوع مقاله: لمراسک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لمراسک | مقدمه: یعقوبی در کتاب البلدان، درباره مسافت شهرهای طبرستان می‌نویسد: «از استرآباد تا طمیش هفت فرسنگ است، از طمیش تا نامیه هفت فرسنگ، از نامیه تا لمراسک هشت فرسنگ است» . | ## بخش 1: لمراسک | وفایی در کتاب خود، سیمای فرهنگی استان مازندران، قدمت لمراسک را به زمان ماقبل ساسانیان می‌رساند. همچنین دکتر حسین اسلامی در کتاب مازندران در تاریخ معتقد است لمراسک، یکی از شهرهای پیش از اسلام در مازندران بود. ابن اسفندیار در کتاب تاریخ طبرستان، آنجا که از شهرهای مهم طبرستان نام می‌برد، شهرها را به دو دستة واقع در هامون و کوهستان قسمت کرده و لمراسک را از شهرهای مهم واقع در هامون ذکر می‌کند.لمراسک از جهت نظامی و موقعیت سوق الجیشی آن بوده است. در دوره ی فرمانروایی " محمد بن احمد " فرزند ناصرالحق، نبردی میان سپاه وی و نیروهای " ماکان بن کاکی " به فرماندهی " امیرکا " پسر " ورداسف " در لمراسک رخ داد که وی توانست سپاه ماکان را در لمراسک شکست دهد. لمراسک در دوره های سلجوقی و ایلخانی نیز در روند تحولات سیاسی-اجتماعی قرار داشته استاز شخصیت‌های مهم لِمراسک در گذشته می توان به " شهرخواستان بن زردستان لمراسکی " اشاره که سخنان وی در مراسم جشن بنیان گذاری شهر ساری که توسط اسپهبد فرخان باوندی ترتیب داده شده بود، مورد تایید و تحسین اسپهبد و حاضران در آن جشن قرار گرفته بود. در دوره‌ی خلافت منصور عباسی و حاکمیت ابوالعباس طوسی بر طبرستان برای مقابله با آشوب‌ها و بی‌نظمی‌ها، پادگان‌های نظامی زیادی در طبرستان ایجاد گردید که یکی از آنها با 1000( هزار ) نفر نیروی نظامی به فرماندهی " اسحق بن ابراهیم الباهلی " در لمراسک احداث شد . لمراسک باتوجه به موقعیت و نشانه های باستانی و نزدیکی به غار هوتو و گوهرتپه بهشهر واتشکده ساسانیان باید همطراز تارخی انان بوده باشد که در صورت گمانه زنی های تارخی وباستانی و تحقیقات اکادمیک احتمال میرود از سکونتگاههای اولیه بشر همزمان با سایر نقاط مازندران باشد. به گفته محققین تات در زبان اهالی مازندران به معنی بومی، روستایی و یکجانشین می‌باشد و منظور از تات همان قوم طبری است و منظور از زبان تاتی همان زبان طبری می‌باشد. ابن اسفندیار در قرن هفتم هجری، لمراسک را از شهرستان ساری دانسته و آن را به همراه اسرم، مهروان و تمیشه از شهرهای شرق مازندران یاد می‌کند. در حدود العالم نقل است «لمراسک شهرکی است خرم بر دامن کوه و به یک فرسنگی آن نمکستان است که نمک گرگان و طبرستان از آنجاست»اسلامی، حسین. طبری، محمد بن جریر، (۱۳۷۳)، تاریخ الامم و الملوک، ج 5، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: نشر اساطیر.حدود العالم، دربارة لمراسک می‌نویسد: «لمراسک، شهرکی است خرم بر دامن کوه و به یک فرسخی وی نمکستان است که نمک گرگان و طبرستان از آنجاست». یعقوبی در کتاب البلدان، درباره مسافت شهرهای طبرستان می‌نویسد: «از استرآباد تا طمیش هفت فرسنگ است، از طمیش تا نامیه هفت فرسنگ، از نامیه تا لمراسک هشت فرسنگ است» . وفایی در کتاب خود، سیمای فرهنگی استان مازندران، قدمت لمراسک را به زمان ساسانیان می‌رساند. همچنین دکتر حسین اسلامی در کتاب مازندران در تاریخ معتقد است لمراسک، یکی از شهرهای پیش از اسلام در مازندران بود. ابن اسفندیار در کتاب تاریخ طبرستان، آنجا که از شهرهای مهم طبرستان نام می‌برد، شهرها را به دو دستة واقع در هامون و کوهستان قسمت کرده و لمراسک را از شهرهای مهم واقع در هامون ذکر می‌کند.لمراسک از جهت نظامی و موقعیت سوق الجیشی آن بوده است. در دوره ی فرمانروایی " محمد بن احمد " فرزند ناصرالحق، نبردی میان سپاه وی و نیروهای " ماکان بن کاکی " به فرماندهی " امیرکا " پسر " ورداسف " در لمراسک رخ داد که وی توانست سپاه ماکان را در لمراسک شکست دهد. طبری، محمد بن جریر، (۱۳۷۳)، تاریخ الامم و الملوک، ج 5، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: نشر اساطیر.حدود العالم، دربارة لمراسک می‌نویسد: «لمراسک، شهرکی است خرم بر دامن کوه و به یک فرسخی وی نمکستان است که نمک گرگان و طبرستان از آنجاست». یعقوبی در کتاب البلدان، درباره مسافت شهرهای طبرستان می‌نویسد: «از استرآباد تا طمیش هفت فرسنگ است، از طمیش تا نامیه هفت فرسنگ، از نامیه تا لمراسک هشت فرسنگ است» . وفایی در کتاب خود، سیمای فرهنگی استان مازندران، قدمت لمراسک را به زمان ساسانیان می‌رساند. همچنین دکتر حسین اسلامی در کتاب مازندران در تاریخ معتقد است لمراسک، یکی از شهرهای پیش از اسلام در مازندران بود. | ## بخش 2: لمراسک | ابن اسفندیار در کتاب تاریخ طبرستان، آنجا که از شهرهای مهم طبرستان نام می‌برد، شهرها را به دو دستة واقع در هامون و کوهستان قسمت کرده و لمراسک را از شهرهای مهم واقع در هامون ذکر می‌کند.لمراسک از جهت نظامی و موقعیت سوق الجیشی آن بوده است. در دوره ی فرمانروایی " محمد بن احمد " فرزند ناصرالحق، نبردی میان سپاه وی و نیروهای " ماکان بن کاکی " به فرماندهی " امیرکا " پسر " ورداسف " در لمراسک رخ داد که وی توانست سپاه ماکان را در لمراسک شکست دهد. - ابن اسفندیار، محمد بن حسن، (۱۳۶۶)، تاریخ طبرستان، به کوشش عباس اقبال، چ دوم، تهران: انتشارات پدیده خاور. - ابن حوقل، ابوالقاسم محمد، (۱۳۶۶)، صوره الارض، ترجمه و توضیح جعفر شعار، تهران: امیرکبیر. - ابن خردادبه، ابوالقاسم عبیدالله بن عبدالله، (۱۳۰۶)، المسالک و الممالک، لیدن هلند. - ابن رسته، ابوعلی احمد بن عمر، (۱۳۴۳)، اعلاق النفیسه، ترجمه و تعلیق حسین قره چانلو، تهران: امیرکبیر. - اصطخری، ابواسحق ابراهیم، (۱۳۶۸)، المسالک و الممالک، به اهتمام ایرج افشار، تهران: علمی و فرهگنی. - اعتمادالسلطنه، محمد حسن خان، (بی‌تا)، التدوین فی احوال جبال شروین، تهران: فکر روز. - بارتولد، ولادیمیر، (۱۳۵۸)، تذکره جغرافیای تاریخی ایران، ج 2، ترجمه حمزه سر دادور، تهران: توس. - بلاذری، احمدبن یحیی، (۱۳۴۶)، فتوح البلدان، ترجمه آذرتاش آذرنوش، تهران: بنیاد فرهنگ ایران. - رابینو، (۱۳۶۵)، مازندران و استرآباد، ترجمه غلامعلی وحید مازندرانی، تهران: علمی و فرهنگی. - ستوده، منوچهر، (۱۳۶۶)، از آستارا تا استرآباد، ج ۴ (بخش دوم)، تهران: وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی. - طبری، محمد بن جریر، (۱۳۷۳)، تاریخ الامم و الملوک، ج 5، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: نشر اساطیر. - فردوسی، ابوالقاسم، (۱۳۷۳)، شاهنامه، ج ۱، ویراسته مهدی قریب و محمد علی بهبودی، تهران: توس. گیلانی، شیخ علی، (۱۳۵۲)، تاریخ مازندران، تصحیح منوچهر ستوده، تهران: بنیاد فرهنگ ایران. -لسترنج، گای، (۱۳۷۷)، جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، ترجمه محمود عرفان، تهران: علمی و فرهنگی. - مادلونگ، ویلفرد، (۱۳۸۱)، سلسله‌های کوچک شمالی ایران در تاریخ ایران کمبریج (از اسلام تا سلاجقه)، ج 5، به کوشش ریچارد فرای، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر. - مارکورات، یوزف، (۱۳۶۵)، ایرانشهر بر مبنای جغرافیای موسی خورنی، ترجمه مریم میر احمدی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی. - ماهفروزی، علی، (۱۳۸۴)، فصل دوم و سوم کاوش باستان شناسی گوهرتپه، مرکز اسناد میراث فرهنگی و گردشگری مازندران. - محبوبی اردکانی، (۱۳۷۴)، چهل سال تاریخ ایران، ج 1، مصحح ایرج افشار، تهران: اساطیر. | ## بخش 3: لمراسک | - مرعشی، میر ظهیرالدین، (۱۳۴۵)، تاریخ طبرستان و رویان، به کوشش محمد حسین تسبیحی، تهران: شرق. - ملگونوف، گریگوری، (۱۳۶۴)، سفرنامه ملگونوف، ترجمه و تکمیل مسعود گلزاری، تهران: نشر دادجو. - میرزا ابراهیم، (۱۳۵۵)، سفرنامه استرآباد و مازندران، به کوشش مسعود گلزاری، تهران: بنیاد فرهنگ ایران. - نویسنده ناشناخته، (۱۳۶۲)، حدود العالم، به کوشش منوچهر ستوده، تهران، نشر طهوری. - وفایی، شهربانو، (۱۳۸۱)، سیمای میراث فرهنگی مازندران، تهران: معاونت آموزشی میراث فرهنگی کشور. - هدایت، رضاقلی خان، (۱۳۸۰)، روضه الصفای ناصری، ج 9، تصحیح جمشید کیانفر، تهران: اساطیر. - یعقوبی، احمد بن واضح، (۱۳۵۶)، البلدان، ترجمه محمد ابراهیم آیتی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب. - ، (بی‌تا)، تاریخ یعقوبی، ج 2، بیروت: دار صادر.گیلانی، شیخ علی، (۱۳۵۲)، تاریخ مازندران، تصحیح منوچهر ستوده، تهران: بنیاد فرهنگ ایران. -لسترنج، گای، (۱۳۷۷)، جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، ترجمه محمود عرفان، تهران: علمی و فرهنگی. - مادلونگ، ویلفرد، (۱۳۸۱)، سلسله‌های کوچک شمالی ایران در تاریخ ایران کمبریج (از اسلام تا سلاجقه)، ج 5، به کوشش ریچارد فرای، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر. - مارکورات، یوزف، (۱۳۶۵)، ایرانشهر بر مبنای جغرافیای موسی خورنی، ترجمه مریم میر احمدی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی. - ماهفروزی، علی، (۱۳۸۴)، فصل دوم و سوم کاوش باستان شناسی گوهرتپه، مرکز اسناد میراث فرهنگی و گردشگری مازندران. - محبوبی اردکانی، (۱۳۷۴)، چهل سال تاریخ ایران، ج 1، مصحح ایرج افشار، تهران: اساطیر. - مرعشی، میر ظهیرالدین، (۱۳۴۵)، تاریخ طبرستان و رویان، به کوشش محمد حسین تسبیحی، تهران: شرق. - ملگونوف، گریگوری، (۱۳۶۴)، سفرنامه ملگونوف، ترجمه و تکمیل مسعود گلزاری، تهران: نشر دادجو. - میرزا ابراهیم، (۱۳۵۵)، سفرنامه استرآباد و مازندران، به کوشش مسعود گلزاری، تهران: بنیاد فرهنگ ایران. - نویسنده ناشناخته، (۱۳۶۲)، حدود العالم، به کوشش منوچهر ستوده، تهران، نشر طهوری. - وفایی، شهربانو، (۱۳۸۱)، سیمای میراث فرهنگی مازندران، تهران: معاونت آموزشی میراث فرهنگی کشور. - هدایت، رضاقلی خان، (۱۳۸۰)، روضه الصفای ناصری، ج 9، تصحیح جمشید کیانفر، تهران: اساطیر. | ## جمع‌بندی | - یعقوبی، احمد بن واضح، (۱۳۵۶)، البلدان، ترجمه محمد ابراهیم آیتی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.