aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: میرگه دریژ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میرگه دریژ | مقدمه: میرگه دریژ، روستایی از توابع بخش خاوومیرآباد شهرستان مریوان در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: میرگه دریژ | دهیاری میرگهدریژ روستای میرگهدریژ از توابع بخش خاوومیرآباد در ۲۷ کیلومتری شمال شهر مریوان واقع شده که بنا بهدستور وزارت کشور و ادارات مربوطه از سال ۱۳۹۲ نهاد دهیاری در روستای میرگهدریژ تأسیس شد که از آن پس دهیاری با توجه به اعتبارت موجود و درآمدها فعالیت عمرانی خود را در جهت آبادانی و توسعه روستا باهمکاری اهالی محترم شروع به کار کرد. در سال ۱۳۹۲ با انتخاب اعضای شورای اسلامی روستای میرگهدریژ آقایان، ناصح پناهی ،عثمان قبادی،سیدجمال پناهی و مورد تأیید اهالی محترم روستا آقای کمال پناهی نیا به عنوان دهیار روستا به بخشداری معرفی و انتصاب گردید. در سال ۱۳۹۳ دهیاری با اعتبارات دهیاری و خودیاری از طرف اهالی محترم روستا اولین فعالیت عمرانی خود را در جهت پاکیزه نگه داشتن و حفظ بهداشت محیط روستا با ایجاد جایگاه فضولات حیوانی و دفع زباله در روستا شروع به کار کرد. | ## بخش 2: میرگه دریژ | در سال ۱۳۹۴ دومین فعالیت خود را با کمک اهالی محترم روستا و همچنین اعتبارات دهیاری اقدام به خرید لوازم پارک کودک و ایجاد محیطی شاد برای بچه‌ها در داخل روستا اقدام کرد. در سال ۱۳۹۵ جهت جلوگیری از بیماری و مرض‌های واگیر دار و ایجاد محیطی مطبوع و دلنش روستای و جوی نوید بخش بدون آلودگی محیط و بوهای نا مطبوع در هر جای از روستا با اعتبارات دهیاری و خودیاری مردم روستا اقدام به دفع بهداشتی کامل فاضلاب روستا کرد. در سال ۱۳۹۶ اقدام به لایه روبی رودخانه فصلی مرکز روستا با ایجاد دیوار حائل و ساخت دال بتنی بر روی رودخانه که توسعه و ایجاد میدان بزرگی در مرکز روستا را بههمراه داشت. | ## بخش 3: میرگه دریژ | و همچنین اقدام به تعویض کامل مجرای آب شرب روستا با همکاری اداره آب و فاضلاب روستای کرد. در سال ۱۳۹۶ تا سال ۱۳۹۷ باتوجه به اعتبارات دهیاری اقدام به دیوار حائل و جدول کشی کامل روستا با مشارکت و خودیاری اهالی محترم روستا کرد که طی این دوسال تمام خیابان اصلی روستا جدول کشی شد. | ## جمع‌بندی | جمعیت این روستا در دهستان خاوومیرآباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۳۲ نفر (۴۹خانوار) بوده‌است.
موضوع مقاله: قلقله (مریوان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلقله (مریوان) | مقدمه: قلقله (مریوان)، روستایی از توابع بخش خاوومیرآباد شهرستان مریوان در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: قلقله (مریوان) | این روستا از شمال با روستای تاره تولو اقلیم کردستان عراق از جنوب با اراضی ساوجی و خاو از شرق با روستای ساوجی و از غرب با روستای کهریزه همسایه است. | ## بخش 2: قلقله (مریوان) | در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران جلد ۵ نوشته حاجعلی رزم آرا که در سال ۱۳۳۱ هجری شمسی به چاپ رسیده بحثی به میان آمده که قلقله ده کوچکیست از دهستان مرکزی بخش مریوان شهرستان سنندج ۲۶ کیلومتری شمال باختری دژ شاهپور سکنه ۴۰ نفر. | ## بخش 3: قلقله (مریوان) | پیشینه این روستا به سال‌های پایانی دهه ۱۳۲۰ هجری شمسی بر می‌گردد این روستا به دست حاج علی نامی که از اهالی روستای خلوزه در همان نزدیکی بوده در زمین‌های کشاورزی روستای خلوزه در کنار چشمه ای که به کردی به آن کانی قلقله می‌گفتند آباد می‌گردد و هم‌اکنون این روستا جانشین روستای مخروبه خلوزه است که روستای خلوزه در سال ۱۳۲۳ شمسی ویران شده‌است این روستا به همراه چند روستای اطرافش در سال‌های ۱۳۳۰ تا اواسط ده چهل توسط کاک عبدل دانش ساوجی (عه‌بدولی که‌ره‌م) که مردی با نفوذ در مریوان و منطقه بوده به نیابت از مالکان اردلان در شهر سنندج اداره می‌شد. | ## جمع‌بندی | جمعیت این روستا در دهستان خاوومیرآباد قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۴۱ نفر (۱۴۲خانوار) بوده‌است.
موضوع مقاله: ماسیدر سفلی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ماسیدر سفلی | مقدمه: ماسیدر سفلی، روستایی از توابع بخش سرشیو شهرستان مریوان در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: ماسیدر سفلی | یکی از قدیمی ترین سکونتگاه های بشری در سطح استان کردستان است ، ماسیدر قدیمی ترین روستای شهرستان مریوان می باشد . اگر چه مکان های قدیمی زیست بشری اکنون مشاهده نمی گردد ولی برابر کاوش های اندک و ملاحظات تاریخی ، کتابخانه ای و میدانی با یک میدان بکر برای کاوشهای باستانی مواجه هستیم . روستای ماسیدر در بخش مرکزی میدان باستانی بخش سرشیو مریوان قرار دارد که در کنار روستاهای گلچیدر و سعد و سلیمانه خود تشکیل یک مثلث غنی از تاریخ و باستان دیار کهن را می نمایاند . | ## بخش 2: ماسیدر سفلی | علی رغم حضور کاوشگران و گنج یابان غیر مجاز در این محل متاسفانه از سوی دولت هیچ کاوش در خور توجهی انجام نگرفته است . کشفیات این روستا به چند قطعه ابزار فلزی مفرغی و چند قبرستان باستانی اکتفا شده و همچنان تاریخ کهن در دل خروارها خاک خفته است . چند جانمایی سکونت گاه های قدیمی روستای ماسیدر : شیو خه نان ، دِی ژورو ، دِی کُن ، مزگه وته کُنه ، ماسیه ره کُوله ، و کانی سِف که از تقاطع دو رودخانه تشکیل می شده است . | ## بخش 3: ماسیدر سفلی | به علاوه این مکان ها که غالبا بر دشت ها و مراتع محل عنوان می گردد دیگر مکانهای مهم این روستا از جمله : پاوه ، کنگه ره ، شیوه سوتاو ، ( که به بروای اهالی یک روستای قدیم بوده که به دلیل آتش سوزی تخلیه شده )، ده وه ناوی ، و که رخوراو ، چناران و سه رچنار و غیره ... | ## جمع‌بندی | جمعیت این روستا در دهستان سرشیو قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۹۵ نفر (۵۳خانوار) بوده‌است.
موضوع مقاله: قادرآباد (مریوان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قادرآباد (مریوان) | مقدمه: قادرآباد ، روستایی از توابع بخش سرشیو شهرستان کلاترزان در استان کردستان ایران است.قادرآباد توسط قادربیگ بابان که از طایفه بابان بوده آباد شد.قادر بیگ که از بیگان بابان بوده و پسرمحمد سعید بیگ فرزند حسین بیگ بابان و فرزند حاجی ابراهیم بیگ بابان می‌باشند (شایان ذکر است که حسین بیگ و حاج ابراهیم بیگ بابان خود مالک و خان شهرهای اطراف سلیمانی عراق بوده‌اند که به ابراهیم آباد و خه لوذه شهرت داشته‌اند )قادر بیگ به محمد بیگ بابان که برادر احمد بیگ بابان بوده می‌رسد. | ## بخش 1: قادرآباد (مریوان) | قادر بیگ بابان( ۱۳۰۷_شهری در عراق ۱۳۷۷ _سنندج ایران) که تنها پسر محمدسعیدبیگ بوده و قادربیگ دو همسر از خانواده‌های بابان و اردلان دارد که حاصل این ازدواج ۵پسر و۴دختر میباشد قادر بیگ علاقه زیادی به اشعارکردی داشت . | ## بخش 2: قادرآباد (مریوان) | ## بخش 3: قادرآباد (مریوان) | ## جمع‌بندی | جمعیت این روستا در دهستان گلچیدر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۷۶ نفر (۳۶خانوار) بوده‌است.
موضوع مقاله: دره‌تفی (مریوان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دره‌تفی (مریوان) | مقدمه: دره تفی (مریوان)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مریوان در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: دره‌تفی (مریوان) | جمعیت این روستا در دهستان زریوار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۱، جمعیت آن بیش از ۱۰۰۰ نفر و بیش از ۲۵۰ خانوار بوده‌است. لانه‌سازی لک‌لک‌ها 150px روستای دره‌تفی در دهستان زریوار شهرستان مریوان در استان کردستان به روستای لک‌لک‌ها شهرت دارد. | ## بخش 2: دره‌تفی (مریوان) | این روستا از بهمن ماه میزبان لک‌لک‌هایی است که در مسیر مهاجرت پرندگان از مناطق گرمسیری، احتمالاً از جده عربستان چند ماهی - تا مرداد و و گاه در صورت مساعد بودن هوا تا شهریور ماه - را در این روستا می‌گذرانند. لک‌لک‌ها بر بالای تیرک‌های برق و درختان بلوط لانه می‌ساختند: که اولی سبب آسیب دیدگی آنان از جریان برق می‌شد و در دومی، مدفوع آنها موجب خشک شدن شاخه درخت می‌گردید. | ## بخش 3: دره‌تفی (مریوان) | ## جمع‌بندی | همین موضوع سبب شد تا مردم روستا ضمن مداوای آنها از سال ۱۳۹۰ برای لک‌لک‌ها لانه بسازند.
موضوع مقاله: برقلعه (مریوان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # برقلعه (مریوان) | مقدمه: برقلعه (مریوان)، روستایی گردشگری- تاریخی از توابع بخش مرکزی شهرستان مریوان در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: برقلعه (مریوان) | جمعیت این روستا در دهستان سرکل قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۱۰ نفر (۷۶خانوار) بوده‌است. مکان‌های تاریخی قلعه اردلان‌ها: برقلعه یک روستای تاریخی-گردشگری است که قدمت آن به سال‌ها قبل از سلسله اردلان‌ها بر می‌گردد. | ## بخش 2: برقلعه (مریوان) | آثار این قلعه شامل دیوارچینی‌های آجری قلعه و آب انبار سنگتراشی شده در دل صخره‌های کوه کاملا پیدا است و از آثار تاریخی دوران اردلان‌ها است. مزگه وته سووره: یکی دیگر از آثار باستانی روستای برقلعه، «مزگه وته سووره» یا مسجد سرخ است. | ## بخش 3: برقلعه (مریوان) | دیوارهای این مسجد از آجرهای سرخ رنگ و مربعی کوره رفته آن زمان ساخته شده است، به همین دلیل به آ؟ن مسجد سرخ می گویند. | ## جمع‌بندی | در این مسجد یک عالم وجود داشته که به 12 طلبه درس می داده است و هرکدام از این 12 طلبه بعداز اتمام دوران طلبگی خود به یکی از مناطق و سرزمین‌های کردستان رفته اند و به تدریس علوم دینی و فقهی پرداخته اند.
موضوع مقاله: برده‌سفید (مریوان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # برده‌سفید (مریوان) | مقدمه: معرفی روستا برده‌سفید (مریوان) (به کوردی؛ بردی‌سپی)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مریوان در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: برده‌سفید (مریوان) | این روستا در 33 کیلومتری شهر مریوان و در مسیر جاده اصلی مریوان-سنندج واقع شده است. جمعیت این روستا در دهستان کوماسی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال 1395، جمعیت آن 181نفر (65خانوار) بوده‌است. | ## بخش 2: برده‌سفید (مریوان) | اطراف روستا پوشیده از جنگل‌های سرسبز، کوهستان‌های مرتفع، چشمه‌ها و جاذبه‌های طبیعی بسیاری است که به منطقه زیبایی مثال زدنی بخشیده است. نیروی انسانی این روستای با تمام محرومیت‌ها و محدودیت‌ها همواره در سطح شهرستان مریوان به لحاظ فرهنگی، علمی و ورزشی زبانزد عام و خاص بوده است. | ## بخش 3: برده‌سفید (مریوان) | روستای برده‌سفید افراد با سطح تحصیلات عالی زیادی را؛ از پزشک گرفته تا شاعر، معلم و... | ## جمع‌بندی | احمد بگ کوماسی (به کوردی: ئەحمەد بەگی کۆماسی) معروف به خالوی کوماسی (به کوردی: خاڵۆی کۆماسی) شاعر کرد سده نوزدهم میلادی یکی از این افراد است که متولد روستای برده‌سفید است.
موضوع مقاله: نیزل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نیزل | مقدمه: نیزل، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مریوان در استان کردستان ایران است نام برخی از کوه‌ها و مراتع و اراضی نێزل: قاڵاهر، ئاڵی هر، سه رته نوره، بنجۆ، کانی سێف، خه ڕاتان، هانه سه رده، که ڵکه جاڕ، سیسوه، شی وڵان، وه زبیل، کونه مار، نایش، داڵێ، پیرمو حه مه د (گۆڕستانی شهیدان)، قوڵینگ و قاز، سورمیران، ئاسنگه ران، سوره تو، کۆته بڕ، زه وی سه وزه، بان ولان، بان باخچه، به رده ڕه‍. | ## بخش 1: نیزل | شغل مردم روستا: باغداری، دامداری و کشاورزی سال لوله‌کشی آب شرب روستا:۱۳۵۶ سال تأسیس مدرسه ابتدایی :۱۳۷۸ این روستا قبلاً جزئی از گوران که به معنی گورانی زبان (نوعی گویش بین سورانی و هورامی) که شامل روستاهای سورکول نیزل بیدره گلیه می‌بود اما بعد جزء کوماسی شد، بزرگان روستا می‌گویند که یک فرد هورامی زبان اسم این روستا را گزاشته، اگر به معنی کلمات برویم معنی اسم این روستا دارای نی و زل است که در اون زمان زیاد داشته. | ## بخش 2: نیزل | این روستا یکی از با فرهنگ‌ترین و خونگرم‌ترین روستاهای منطقه است، و با طبیعت بکری که داره بخصوص در فصل بهار آن را سرشناس کرده با کوه‌های که تابستان‌ها دارای برف هم بوده در جای از کوه به نام (چیه که). | ## بخش 3: نیزل | این روستا در فضای مجازی هم چه در تلگرام و انستاگرام دارای حساب است که از طبیعت روستا و منطقه و کردستان فیلم‌هایی می‌گذارد. | ## جمع‌بندی | آدرس انستاگرام: @sroshti_nizal جمعیت این روستا در دهستان کوماسی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۲۲ نفر (۵۵خانوار) بوده است.
موضوع مقاله: شالی شل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شالی شل | مقدمه: شالی شل، روستایی از توابع بخش کرفتو شهرستان دیواندره در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: شالی شل | این روستا در فاصله 42 کیلومتری از شهر دیواندره و 22 کیلومتری شهر زرینه قرار دارد. | ## بخش 2: شالی شل | نام شالی شل برگرفته از نقطه‌ای پر آب و آبشار به زبان عربی است ،وجود چشمه‌های فراوان آب در روستایی شالی شل و همچنین وجود آسیاب آبی در مسیر رودخانهٔ قدیمی آن دلیل بر همین مدعا است. | ## بخش 3: شالی شل | جاهای تفریحاتی سرچشمه‌های آب شالی شل : کانی گرمه، کانی زیارت، کانی چه رمو، کانی خوروه، کانی سید کاظم در روستایی شالیشل جاهای فراوان تفریحی که پوشید از درخت و چمن زارهای دل‌نشین می‌باشد وجود دارد. | ## جمع‌بندی | همچنین مزار سید بزرگوار سید رستم هم در این روستا قرار دارد که در بین مردم منطقه دارای احترام و تخلص خاصی به ایشان دارند این روستا از نظر وجود چشمه های زیادی که دارد زبان زد عام و خاص می باشد یکی از مشهورترین و پر آب ترین‌ چشمه این روستا کانی گرمه می باشد که زیبای خاصی رو به این منطقه داده است جمعیت این روستا در دهستان کانی شیرین قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۷۸ نفر (۱۲۹خانوار) بوده‌است.
موضوع مقاله: قشلاق سرخه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قشلاق سرخه | مقدمه: قشلاق سرخه، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان دیواندره در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: قشلاق سرخه | قشلاق سرخه دهی از بخش مرکزی شهرستان دیواندره است که در 20 کیلومتری این شهر واقع شده از جنوب غرب با گلقباغ از شمال شرق با درویش خاکی از شمال با باغچله از شمال غرب با نساره سفلی همسایه است. موقعیت جغرافیایی آن تپه ماهور و هوای آن سردسیری آب آن از چشمه تامین میشود بیش از 85٪ زمین های این روستا حاصلخیز و قابل کشت است. محصولات روستا غلات و لبنیات است شغل اهالی زراعت و گله داری است صنایع دستی از قبیل : قالیچه، گلیم و جاجیم بافی دارد زبان مردم قشالق سرخه کُردی سورانی لهجه دیواندره ای ، دین اسالم ، مذهب تسنن شافعی پوشش مردان این روستا لباس کُردی سورانی همراه با دستار در سر و شال در کمر لباس زنان با رعایت اصل تنوع در رنگ کُردی سورانی در میان نسل قدیم و کردی سنندجی در میان نسل جدید است . | ## بخش 2: قشلاق سرخه | محیط جغرافیایی این روستا نشان می دهد که از پیشینه تاریخی قابل توجهی برخوردار است، از جمله: 1-وجود آثار سفال های شکسته و پراکنده در جنوب شرقی روستا نوع خاک بسیار مرغوب و مستعد برای کشاورزی بخصوص محصول گندم. 2-وجود چندین آسیاب آبی در چند نقطه مختلف روستا 3- قرار گرفتن قبرستان معروف ( یه که قه ور ) در مجاورت محوطه سفال گری ( شهر ویران شده خاوران ) 4- وجود حمام قدیمی گچ کاری شده واقع در محوطه فعلی روستا 5-آثار خرابه های به جا مانده قلعه های خان لَرخان با چهار برج 6- وجودآثار به جا مانده از لوله کشی گِلی در پایین روستا. 7-وجود سنگ قبرهای بزرگ تراشیده شده حکایت از صنعتی بودن این پیشه در شهر معروف کاشی (خاوران) دارد. | ## بخش 3: قشلاق سرخه | تخریب چندین باره روستا از جمله بر اثر حمله بیرونی (نظریه تایید نشده) حکایت از آن دارد که قشالق سرخه طی 200 سال گذشته سه بار تخلیه و نابود شده است. | ## جمع‌بندی | سپاس از جناب آقای نظام مرادی از اهالی روستا MARDINVX جمعیت این روستا در دهستان حومه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۲۶ نفر (۲۶خانوار) بوده‌است.
موضوع مقاله: دره اسب | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دره اسب | مقدمه: دره اسب، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان دیواندره در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: دره اسب | زادگاه ماموستا مرحوم محمد ربیعی امکانات روستا :آب شرب .اجرای فاضلاب کشی .گاز .برق . | ## بخش 2: دره اسب | تلفن .اینترنت .پنجاه درصد اجرای طرح هادی .ساختمان دهیاری .ماشین حمل زباله بزرگان روستا : ۱.مرحوم محمد رئوف رحیمی( دهیار ۸۲ الی ۸۸) ۲.ماموستا محمد ربیعی محصولات :گندم .جو .یونجه . | ## بخش 3: دره اسب | باغداری .وکاشت گیاهان داروی (سیر .موسیر .زعفران...) کارگاه تولید ادوات کشاورزی شاهمحمدی وخدادادی که بیشتر ادوات کشاورزی منطقه وحتی استان های همجوار توسط صنعتگران جوان این روستا به تولید میرسد . | ## جمع‌بندی | استاد فاروق شاهمحمدی استاد لقمان شاهمحمدی استاد بهنام خدادادی ✍: غیاث معروفی (دهیار) جمعیت این روستا در دهستان قراتوره قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۴۲ نفر (۱۰۴خانوار) بوده‌است.
موضوع مقاله: مرادقلی (دیواندره) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مرادقلی (دیواندره) | مقدمه: مرادقلی (دیواندره)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان دیواندره در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: مرادقلی (دیواندره) | موقعیت: این روستا در فاصله ۵۰کیلومتری شهر دیواندره و فاصله ۵۶کیلومتری شهر تکاب و فاصله ۵۰کیلومتری شهر بیجار از شمال با روستاهای سراب قره خان و پنجه علیا - از جنوب با روستای قشلاق سفید - از شرق با روستای پنجه سفلی و از غرب با روستای جقلو همسایه است‌ . امکانات روستا: جاده شوسه، برق، گاز، آب شرب، مدرسه ابتدایی، تلفن(دکل ایرانسل) ، مسجد، طرح هادی،فاضلاب شغل مردم : کشاورزی و دامپروری، سطح زیر کشت روستا حدود ۳۰۰۰هکتار اراضی دیم می باشد ، عمده محصولات تولیدی روستا: گندم،جو،نخود و یونجه می باشد . | ## بخش 2: مرادقلی (دیواندره) | شخصیت های نامدار روستا: مرحوم سیدفتح الله قریشی، مرحوم شاه کرم کرمی، مرحوم میرزا علی خدایاری، مرحوم درویش ابراهیم کارگر ، مرحوم حاج عبدالکریم فلاحی، مرحوم کدخدا جلال کریمی ،مرحوم علی گوران مرحوم ملاشریف مرادی،مرحوم حاج بهروز سوسنی، مرحوم عارف‌ علیمحمدی و...بودند کوههای معروف روستا؛ کانی کبود، سماور، بیژنگه سره، گرینال چشمه های معروف روستا: کانی ملا، کانی اولگنجه، کانی تال، کانی سورکه شخصیت های فرهنگی و تاثیر گذار روستا: سیدخالد قریشی، حبیب الله سوسنی، قربانعلی فلاحی، ناصرخدایاری، مرحوم ایوب حق نژاد(گلی چبدره)، هوشنگ خدایاری، سیدحامدقریشی، دکتر شاهو کرمی ، مرحوم سیدزاهد قریشی، محمد عظیمی (فرزند مرحوم حاج سعید) ، سیدامید هاشمی نسب(بخشدار سابق بخش کرفتو و بخشدار فعلی بخش مرکزی دیواندره) ، شافع کرمی ، فرزاد علیمحمدی، ناصر منصوری و ... دکتر شاهو کرمی مولف و محقق نامدار کردستانی از مشاهیر این روستا می باشد، ایشان تاکنون ۳ جلد کتاب تألیف و ترجمه نموده است و بیش از ۵۰ مقاله در مجلات خارجی، داخلی و کنفرانس های بین المللی و ملی ارائه نموده است. | ## بخش 3: مرادقلی (دیواندره) | شهدای روستا: شهید فریدون عسکری فرزند مرحوم توفیق شهید رمضان الله مرادی فرزندمرحوم عباس جمعیت این روستا در دهستان قراتوره قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۸۹ نفر (۴۳خانوار) بوده‌است. | ## جمع‌بندی | در سال ۱۳۹۰به ۲۱خانوار و ۹۶نفر کاهش یافت و متاسفانه این روند کاهشی جمعیت روستا همچنان ادامه یافت تا جایی که جمعیت روستا در سال ۱۳۹۵به ۱۸خانوار و ۶۳نفر تقلیل یافت هم اکنون روند افزایش جمعیت بدلایل مختلف (اقتصادی، اجتماعی و...) و مهاجرت معکوس به روستا آغاز شده ودرحال حاضر ۲۳خانوار باجمعیت ۱۰۳نفر درروستازندگی می کنند .
موضوع مقاله: کول (دیواندره) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کول (دیواندره) | مقدمه: این روستادر۶۵کیلومتری‌شهرستان‌دیواندره‌در بخش سارال‌ودرمیان‌کوه‌های‌سربه‌فلک‌کشیده‌ای‌قرارداردکه‌گاه‌باابرهادرارتباط‌است.روستای‌کول‌دارای۱۴۰خانه؛۱۷۰خانوارو۸۵۰نفرجمعیت‌میباشد.قدمت‌این‌روستابه۳۳۵سال‌پیش‌برمیگرددالبته‌این‌قدمت‌روستای‌کنونی‌است‌امابه‌روایتی‌وبه‌گفته‌بزرگان‌وبه‌روایتی‌ازروزنامه‌سیروان‌قبل‌ازاین‌تاریخ‌روستای‌دیگری‌نیزبوده‌است‌که‌اسمش‌گل‌بوده‌ودراثربارش‌برف‌زیادویران‌شده. | ## بخش 1: کول (دیواندره) | این روستا کولبه‌علت‌طبیعت‌بکروموقعیت‌جغرافیایی‌که‌داردمکان‌خوبی‌برای‌گردشگران‌وطبیعت‌دوستان‌عزیزمیباشد.ازجمله‌جاهای دیدنی‌این‌روستاآرامگاه‌مرحوم‌سیدمحمودحسینی‌میباشدکه‌توجه‌شمارزیادی‌ازگردشگران‌رابه‌خودجلب‌کرده‌وسالانه‌ازتمام‌نقاط‌ایران‌زمین مسافران زیادی برای‌زیارت‌به‌این‌روستاسفرمیکنندهمچنین‌چندین‌شخصیت‌بزرگ‌دیگرازجمله‌حاج‌سیدباقی،حاج‌سیدفتح‌الله‌دراین‌روستامیباشد.دیگرمکان‌زیبای‌این‌روستاچشمه یا کانی‌احمدمری است که تمام طول‌سال‌مقدار زیادی‌اب‌ازاین‌چشمه‌می جوشد.کوه‌های‌رمضان‌گولوه‌ن،حمه‌شوان،تاله‌سواروسه‌په‌لکان‌ازجاهای‌دیگراین‌روستاست‌که‌مکان‌خوبی‌برای‌گذراندن‌اوقات‌فراغت‌میباشد... | ## بخش 2: کول (دیواندره) | مردم‌این‌روستامردمانی‌مهمان‌نوازخون‌گرم‌وخوش‌ذوق‌هستندکه‌به‌کاردامداری‌وکشاورزی‌مشغول‌میباشند.دراین‌روستافصل‌هامعنای‌واقعی‌خودرادارندوهرفصل‌قشنگی‌منحصربه‌فردخودرادارند.به‌طبیعت‌دوستان‌وگردشگران‌گرامی‌توصیه‌میشودحتمن‌به‌این‌روستاصفرکرده‌واززیبایی‌های‌ان‌لذت‌ببرید. | ## بخش 3: کول (دیواندره) | ## جمع‌بندی | جمعیت این روستا در دهستان سارال قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۵۲۹ نفر (۱۰۲خانوار) بوده‌است.
موضوع مقاله: تازه‌آباد آصف | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تازه‌آباد آصف | مقدمه: تازه‌آباد آصف، روستایی از توابع بخش سارال شهرستان دیواندره در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: تازه‌آباد آصف | موقعیت جغرافیایی دهی از دهستان سارال بخش دیواندره شهرستان سنندج ۲۰ هزار گزی جنوب باختری دیواندره دو هزار گزی کانی کبود کوهستانی و سردسیر است .(فرهنگ دهخدا) از جمله کوههای نزدیک روستا می‌توان نچیر گاه (به معنی محل شکار) را نام بردوهمچنین قابل ذکر است که شغل مردم روستا مثل تمام مردم منطقهٔ سارال کشاورزی ودامداری است از جمله روستاهای مشرب روستا می‌توان به کپک وکانی کبود وحاجی موسی و اسلام اباد (تازه ده) ومیشیاب اشاره نمود. | ## بخش 2: تازه‌آباد آصف | و از نظر اب وهوا بهاری بسیار سرسبز و زمستانی بسیار سرد را داراست، در صورت سفر به این روستا در فصل زمستان یخبندان و سرمای شدید و بسته شدن جاده‌ها را انتظار داشته باشید. | ## بخش 3: تازه‌آباد آصف | ## جمع‌بندی | جمعیت این روستا در دهستان سارال قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۳۸ نفر (۴۷خانوار) بوده‌است.
موضوع مقاله: مروارید (کامیاران) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مروارید (کامیاران) | مقدمه: ) (کامیاران)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کامیاران در استان کردستان ایران است.این روستا در ۷ کیلومتری شهر کامیاران و ۵۰ کیلومتری سنندج واقع شده است. | ## بخش 1: مروارید (کامیاران) | وجود قلعه ای تاریخی قاجار درقسمت شمالی روستاچشم انداز زیبای به این روستا بخشیده. | ## بخش 2: مروارید (کامیاران) | البته لازم به ذکراست درحوالی وکوه های اطراف روستا آثار وسفالهای از تمدنهای قدیمی موجود میباشد بلندترین کوه روستا که به زبان کردی (قارمان جەمشێر)نام دارد همیشە سفیدپوش واستوارومملو از سنگ های آتشفشانی میباشد روستای مروارید یکی از روستای های چهار فصل و بسیار خوش آب هوای استان است به طوری که در فصل زمستان با بارش برف بسیار زیاد مکانی برای سرسره بازی مردمان منطقه و همچنین در فصل بهار با داشتن طبیعت دلنشین و زیبا،سرسبز میتوانیم به جرات بگویم یکی از روستهای بسیار زیبای ایران است . | ## بخش 3: مروارید (کامیاران) | روستای مروارید بالاتر از روستاهای بوانه و یختخان در بالای گردنه مروارید که گردنه ای بسیار مهم و مشهور غرب و شما غربی و شاهرگ اصلی ترانزیتهای بنادر جنوب به طرف غرب و شمال غرب و کشورهای همسایه ایران (ترکیه ،آذربایجان ،روسیه و ارمنستان )هست قرار دارد . | ## جمع‌بندی | شغل اصلی مردمان روستای مروارید مانند مناطق دیگر استان و شهرستان؛ باغداری (گردو ،گیلاس ،البالو) ،کشاورزی و دامداری است .
موضوع مقاله: یخته خان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یخته خان | مقدمه: یخته خان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان کامیاران در استان کردستان ایران است. | ## بخش 1: یخته خان | ریشه کلمه یخته خان از دو وجهه یخته و خان درست شده است، که در فرهنگ لغت کردی هژار یخته به معنی جای اسب سواری و نگهداری معنی شده و کلمه خان هم به افراد خان تکیه دارد. پس می‌توان گفت که همان‌‌گونه که افراد مسن ساکن روستا دلالت می کنند روستای یخته خان به دلیل سرسبزی و خرم بودن، چراگاه اسب‌های خان و محل تاخت و تاز آنها بوده‌ است. برخی از افراد نیز گمان می کنند لغت یخته از یاخته در زبان فارسی به معنای سلول های یک موجود زنده آمده است در حالی که این فرضیه کاملاً اشتباه است. | ## بخش 2: یخته خان | جمعیت این روستا در دهستان بیلوار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۲۲ نفر (۳۰خانوار) بوده‌است. که براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱۳۰ نفر از۳۳خانوارساکن در روستا بوده‌است. با این حال بخاطره نزدیکی به شهرستان، به اندازه خانوار ساکن در روستا خانوار غیر ساکن در فصل کشاورزی در روستا حضور می‌یابند که در مزارع و باغات خود خانه باغ و مکان سکونت مهیا نموده‌اند. | ## بخش 3: یخته خان | اهم محصولات کشاورزی که در روستاکشت می‌شدند گندم، جو، نخود، شبدر، یونجه، محصولات شالیزی که در سال‌های اخیر گرایش به سمت کشت گوجه فرنگی به علت نزدیکی کارخانه جات گوجه در استان و استان همجوار افزایش یافته تا جای که اکثراً گوجه فرنگی و محصول دیگری را برای تناوب زراعی لحاظ می‌کنند. | ## جمع‌بندی | اما باغداری در روستا نیز اهمیت ویژه ای دارد تا آنجاکه به خاطر ارتفاع زیاد از سطح دریا و خاک حاصلخیز مستعد رشد درختانی همچون گیلاس، آلبالو (بلالوک)، به، گلابی، گردو سیب و غیره می‌باشد.
موضوع مقاله: چرسانه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # چرسانه | مقدمه: زیستگاه طایفه درویی(درودی)،در دامنه کوه شاو(شاهو) در منطقه ای که از شمال به تیلکوه و از جنوب به لون سادات، از مشرق به شاهینی و تخت زنگی و از مغرب دامنه شرقی کوه شاو(شاهو) محدود است،زندگی می کنند مرکز این طایفه (چرسانه) corosane و به زبان کردی سورانی سخن می‌گویند. | ## بخش 1: چرسانه | درویی یا درودی برگرفته از نام یک منطقه کهن کردی در مرز عراق و ایران که در بین سیروان و دجله قرار داشت و چون بین دور رود بزرگ قرار داشت به مردمان آن منطقه در زبان کردی درویی میگفتند.(در زبان فارسی به درودی تغییر شکل یافت). این طایفه شاید یکی از کهنه سال ترین طایفه های جاف باشند که سران آنها از سادات پیر خضری نیستند، که در کتاب ایلات و عشایر کردستان با نویسندگی عبدالحمید حیرت سجادی از آنها یاد شده و ریس طایفه را سلیمان بگ درودی عنوان کرده است. | ## بخش 2: چرسانه | سرگذشت این طایفه یکی از چندین شاخه ای بزرگ طایفه جاف جوانرود و زیر شاخه خاندان ولد بیگی و ثلاث باباجانی میباشد.(جاف در زبان کردی قدیم به معنایی آقا ،سرور) آخرین سران و بزرگان این روستا مرحوم نادر بیگ درویی،مرحوم جعفر بیگ درویی،مرحوم قادر بیگ درویی میباشند،که هر سه برادر بودند و پدر گران قدرشان مرحوم صالح بیگ درویی میباشد. زیر شاخه های فامیلی(نام خانوادگی) این روستا: درویی،درودی،گودرزی،گودرزپور،حسینی،محمدی،قادری،خاطری،باباجانی،فاتحی،قبادی و... | ## بخش 3: چرسانه | ## جمع‌بندی | جمعیت این روستا در دهستان ژاورود قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۶۳ نفر (۶۹خانوار) بوده‌است.