موضوع مقاله: آتیلا پسیانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آتیلا پسیانی | مقدمه: سریال‌های گم‌گشته (۱۳۸۰) و چاردیواری (۱۳۸۹) در نقش «تقی تاکسی» از ماندگارترین نقش‌آفرینی‌های او هستند. | ## بخش 1: آتیلا پسیانی | او در طول بیش از چهار دهه فعالیت، یکی از پرکارترین بازیگران ایرانی به‌شمار می‌رفت و در بیش از ۴۰ نمایش، حدود ۸۰ فیلم، و بیش از ۷۰ مجموعه حضور یافت. در دوران کودکی، پدرش حین مأموریتی در بهشهر درگذشت و او به‌همراه مادرش به تهران بازگشت. پسیانی در ۱۳۴۶ در ده سالگی به همراه مادرش در تمرین تئاتر نمایش حکومت زمان‌خان اثر میرزا آقا تبریزی حضور یافت و با بازیگری آشنا شد. بازیگر این نقش‌ها آن زمان برای اجرا حاضر نشد و به درخواست رکن‌الدین خسروی پسیانی با بداهه‌کاری‌های‌اش به بازیگران این نمایش پیوست. به گفتهٔ پسیانی او در ۱۱ سالگی با دیدن نمایش پژوهشی ژرف و سترگ و نو، در سنگواره‌های دوره بیست و پنجم زمین‌شناسی یا چهاردهم، بیستم، و غیره، فرقی نمی‌کند به این نتیجه رسید که قطعاً در کار نمایش خواهد بود. او در دانشگاه در کلاس‌های افرادی مانند بهرام بیضایی، حمید سمندریان و شمیم بهار شرکت کرد. او از سال ۱۳۶۳ حضور در تئاتر را با نمایش هفت‌خان رستم آغاز کرد و بازی در سینما را از سال ۱۳۶۰ با فیلم عفریت تجربه کرد. پسیانی برای مدتی از سینما فاصله گرفت و در سال ۱۳۶۵ با طلسم یکی از برجسته‌ترین نقش‌هایش را بازی کرد. سبک بازیگری بخشی از پرکاری پسیانی به دلیل بازی او در نقش‌های مکمل، همکاری با طیف متنوعی از سینماگران، بدون ملاک‌های ایدئولوژیک، و چهره منعطفی بود که می‌توانست قالب‌های گوناگون به خود بگیرد. | ## بخش 2: آتیلا پسیانی | او با تأسیس گروه تئاتر بازی، جریان‌سازی مطلوبی در تئاتر ایران و روند پیشرفت آن رقم زد. فرزاد مؤتمن پسیانی را بازیگری تکنیکی با تمرکزی بالا در صحنه دانست که قادر بود نقش‌های پیچیده و روانشناختی را به گونه‌ای ادراک‌پذیر بازی کند. به عقیدهٔ ایرنا، پسیانی، «درگیری درخوری با نقش پیدا می‌کند و در مواجهه با آن، گارد سرسختانه‌ای نمی‌گیرد. به همین دلیل، عمده نقش‌هایی که ایفا کرده، با صمیمیت و راحتی خاصی همراه بوده است که سبب شده تا مخاطب، به آن نزدیک شود.» این ویژگی در شمایل اخلاقی او نیز بود و به همین دلیل در سال‌های ابتدایی حضور خود در بازیگری، همچنان مورد توجه کارگردانان مختلف بود. آخرین حضور عمومی او مربوط به مراسم بزرگداشتی بود که در ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ برای وی برگزار شد. این زوج در سال ۱۳۶۸ گروه تئاتر بازی با هدف توسعهٔ تئاتر تجربی را بنیان‌گذاری کردند. پسیانی در آبان ۱۴۰۰ در مصاحبه با فریدون جیرانی گفت که ۱۷ سال است که تلویزیون نگاه نمی‌کند و حتی سریال‌های خود را نمی‌بیند. این صحبت‌ها واکنش‌های زیادی از کیهان و اخبار ۲۰:۳۰ تا منتقدان و سریال‌سازان و کاربران فضای مجازی در پی داشت. در نهایت دو روز بعد پسیانی با انتشار پستی در اینستاگرام از همکاران و بینندگان تلویزیون عذرخواهی کرد. | ## بخش 3: آتیلا پسیانی | همزمان با سالروز تولد او مراسم بزرگداشتی برای پسیانی در ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ برگزار شد. پیکر او در ۱۹ مهر به ایران بازگردانده شد و روز بعد در قطعه هنرمندان بهشت زهرای تهران دفن شد. کارنامه هنری تئاتر پسیانی که فعالیت در تئاتر را با پیوستن به «کارگاه نمایش» در سال‌های نخست دهه ۱۳۵۰ آغاز کرد و پس از انقلاب ۱۳۵۷ تا پیش از بیماری در سال‌های پایانی زندگی، یکی از راهبران تئاتر تجربی بود. پسیانی از دهه ۱۳۶۰ خورشیدی به بعد حضور فعالی در عرصه تئاتر ایران داشت که شامل اجراهای جشنواره‌ای و آزاد می‌شد. او با آثار خود در چندین دوره جشنواره تئاتر فجر حضور داشت که از این میان می‌توان به جشنواره فجر سال اشاره کرد. پسیانی در این دوره واقعه‌خوانی جهاز جادو نوشته محمد چرمشیر را کارگردانی کرد و در کنار آثاری نظیر سایه ماه به کارگردانی انوشیروان ارجمند، مرگ یزدگرد به نویسندگی بهرام بیضایی و کارگردانی گلاب آدینه، دلدار به نویسندگی و کارگردانی حسین نوری، و مال‌کنون به نویسندگی و کارگردانی مریم معترف و عزت‌الله مهرآوران به روی صحنه برد. جنایت و مکافات (رضا ثروتی)، تالار وحدت، (۱۳۹۸)، (بازیگر) نام بُرده (علی اصغر دشتی)، ۱۳۹۷ نمی‌تونم راجع بهش حرف بزنیم ۱۳۹۷ طناب (بازیگر) ۱۳۹۷ دیابولیک: رومئو و ژولیت ۱۳۹۵ باغبان مرگ (آروند دشت آرای)، ۱۳۹۵ «باغ آلبالو»؛ ۱۳۹۴ (به‌علاوه بازیگری) سوراخ ۲۰۱۴ گنگ خواب دیده ۱۳۹۳ «عرق خورشید ٬اشک ماه»؛ ۱۳۹۲ «مخمل آبی»؛ ۱۳۹۲ پروفسور بوبوس (بازیگر و کارگردان) ۱۳۸۹ کشتی شیطان (نویسنده و کارگردان) ۱۳۸۸ «متابولیک»؛ ۱۳۸۷ نمایشنامه‌خوانی «کلاغ و دوچرخه»؛ ۱۳۸۳ نمایشنامه‌خوانی «غلیظ مثل عسل»؛ ۱۳۸۲ «نجوای خاک»؛ ۱۳۸۲ «کالیگولا شاعر خشونت»؛ ۱۳۸۲ «بحرالغرایب»؛ ۱۳۸۲ «بازی در گالری»؛ ۱۳۸۱ «بسه دیگه خفه شو»؛ ۱۳۸۱ گنگ خواب دیده ۱۳۸۰ «قهوهٔ قجری»؛ ۱۳۷۹ «درد دل با سگ»؛ ۱۳۷۹ «رستخیز»؛ ۱۳۷۸ «تبار خون»؛ ۱۳۷۷ «برف سبز»؛ ۱۳۷۷ «اینم از این»؛ ۱۳۷۶ «آبی که مار می‌خورد، زهر می‌شود»؛ ۱۳۷۵ «آبی که گاو می‌خورد، شیر می‌شود»؛ ۱۳۷۵ «بودن یا نبودن»؛ ۱۳۷۳ «فاطمه عنبر»؛ ۱۳۷۳ «بودن یا نبودن»؛ ۱۳۷۲ «آئورا»؛ ۱۳۷۲ «آئورا»؛ ۱۳۷۰ «مجلس تقلید هفت‌خوان»؛ ۱۳۶۹ «ارکستر زنان آشویتس»؛ ۱۳۶۸ نمایشنامه‌خوانی «هرامسا» ۷۰۹/۷۰۵؛ ۱۳۶۸ چهار تک پرده ۱۳۶۷ هفت خوان رستم ۱۳۶۳ سینما خیابان آذرشهر، شماره ۳ (۱۴۰۰، کامبیز صفری) سه جلد (۱۴۰۰، مهدی اسماعیلی) سیاه باز (۱۳۹۹، حمید همتی) سلفی با دموکراسی (۱۳۹۸، علی عطشانی) سرخ‌پوست (۱۳۹۷، نیما جاویدی) غلامرضا تختی (۱۳۹۷، بهرام توکلی) جاده قدیم (۱۳۹۶، منیژه حکمت) میلیونر میامی (۱۳۹۵، مصطفی احمدی) آشوب (۱۳۹۴، کاظم راست گفتار) نگار (۱۳۹۴، رامبد جوان) کارگر ساده نیازمندیم (۱۳۹۴، منوچهر هادی) آخرین بار کی سحر را دیدی؟ (۱۳۹۴، فرزاد مؤتمن) سیانور (۱۳۹۴، بهروز شعیبی) نیمه شب اتفاق افتاد (۱۳۹۴، تینا پاکروان) دلبری (۱۳۹۴۳، سید جلال دهقانی اشکذری) آتش‌بس ۲ (۱۳۹۳، تهمینه میلانی) مستانه (۱۳۹۳، محمدحسین فرح بخش) نازنین (۱۳۹۲، مهدی گلستانه) نقش نگار (۱۳۹۲، علی عطشانی) هیچ‌کجا هیچ‌کس (۱۳۹۱، ابراهیم شیبانی) زندگی خصوصی (۱۳۹۰، محمدحسین فرح بخش) (حضور افتخاری) خودزنی (۱۳۹۰، احمد کاوری) پل چوبی (۱۳۹۰، مهدی کرم پور) تلفن همراه رئیس‌جمهور (۱۳۹۰، علی عطشانی) یک عاشقانه ساده (۱۳۹۰، سامان مقدم) در امتداد شهر (۱۳۸۹، علی عطشانی) سوت پایان (۱۳۸۹، نیکی کریمی) پیتزا مخلوط (۱۳۸۹، حسین قاسمی جامی) نقطه بی‌بازگشت (۱۳۸۸، سیروس رنجبر) تهرون (۱۳۸۸، نادر تکمیل همایون) سلام بر عشق (۱۳۸۸، اصغر نعیمی) از رئیس‌جمهور پاداش نگیرید (۱۳۸۷، کمال تبریزی) دوزخ، برزخ، بهشت (۱۳۸۷، بیژن میرباقری) سفر مرگ (۱۳۸۷، حسن آقاکریمی) صداها (۱۳۸۷، فرزاد مؤتمن) فرزند صبح (۱۳۸۷، بهروز افخمی) یک وجب از آسمان (۱۳۸۷، علی وزیریان) موش (۱۳۸۶، شاهد احمدلو) سه زن (۱۳۸۵، منیژه حکمت) حس پنهان (۱۳۸۵، مصطفی رزاق کریمی) پاداش سکوت (۱۳۸۵، مازیار میری) آتش‌بس (۱۳۸۴، تهمینه میلانی) چه کسی امیر را کشت؟ (۱۳۸۴، مهدی کرم پور) شبانه (۱۳۸۴، کیوان علیمحمدی، امید بنکدار) عروسک فرنگی (۱۳۸۴، فرهاد صبا) کارگران مشغول کارند (۱۳۸۴، مانی حقیقی) اسپاگتی در هشت دقیقه (۱۳۸۳، رامبد جوان) جایی برای زندگی (۱۳۸۳، محمد بزرگ‌نیا) مجردها (۱۳۸۳، اصغر هاشمی) برگ برنده (۱۳۸۲، سیروس الوند) کما (۱۳۸۲، آرش معیریان) گاهی به آسمان نگاه کن (۱۳۸۱، کمال تبریزی) گاوخونی (۱۳۸۱، بهروز افخمی) سفر به فردا (۱۳۸۰، محمدحسین حقیقی) شام آخر (۱۳۸۰، فریدون جیرانی) نیمه پنهان (۱۳۸۰، تهمینه میلانی) آب و آتش (۱۳۷۹، فریدون جیرانی) آواز قو (۱۳۷۹، سعید اسدی) ابر و خورشید (۱۳۷۹، محمدحسین حقیقی) نسل سوخته (۱۳۷۸، رسول ملاقلی پور) دو زن (۱۳۷۷، تهمینه میلانی) هیوا (۱۳۷۷، رسول ملاقلی پور) هفت سنگ (۱۳۷۶، سید عبدالرضا نواب صفوی) عقرب (۱۳۷۵، گروه کارگردانان) دیپلمات (۱۳۷۴، داریوش فرهنگ) شیخ مفید (۱۳۷۴، فریبرز صالح، سیروس مقدم) در کمال خونسردی (فیلم ۱۳۷۳) (۱۳۷۳، سیامک شایقی) روز شیطان (۱۳۷۳، بهروز افخمی) خاکستر سبز (۱۳۷۲، ابراهیم حاتمی کیا) مسافران (۱۳۷۰، بهرام بیضایی) دو فیلم با یک بلیت (۱۳۶۹، داریوش فرهنگ) راز خنجر (۱۳۶۹، محمدحسین حقیقی) پرواز پنجم ژوئن (۱۳۶۸، علیرضا سمیع آذر) کشتی آنجلیکا (۱۳۶۷، محمد بزرگ‌نیا) طلسم (۱۳۶۵، داریوش فرهنگ) مرگ سفید (۱۳۶۲، حسین زندباف) عفریت (۱۳۶۰، فرشید فلک نازی) تلویزیونی سال نام مجموعه سمت کارگردان توضیحات نقش۱۴۰۰برف بی صدا می‌باردبازیگرپوریا آذربایجانیشبکه۳هم بازیسروش محمدزادهشبکه ۲۱۳۹۹با خانمانبرزو نیک‌نژادشبکه ۳ بوم و بانو سعید سلطانی محرم ۹۹ شبکه ۲ ۱۳۹۸ مرضیه فلورا سام شبکه ۲ ۱۳۹۶ زیر پای مادر بهرنگ توفیقی شبکه ۱ خندوانه رامبد جوان شبکه نسیم ۱۳۹۵ آرام می‌گیریم روح‌اله سهرابی شبکه ۲ کشیک قلب حسین مهکام شبکه ۱ ۱۳۹۴ آسمان من محمدرضا آهنج شبکه ۳ ۱۳۹۳ بزم آخر سجاد شهریاری محرم ۹۳ - شبکه ۲ خندوانه مهمان رامبد جوان شبکه نسیم پرده‌نشین بازیگر بهروز شعیبی شبکه ۱ انقلاب زیبا بهرنگ توفیقی مدینه سیروس مقدم ماه رمضان ۹۳ - شبکه ۱ بین خومون بمونه علی عطشانی شبکه ۲ ۱۳۹۲ بی‌قرار فلورا سام ماه محرم ۹۷ - شبکه ۲ مادرانه جواد افشار ماه رمضان ۹۲ - شبکه ۳ ۱۳۹۱ یه تیکه زمین مهدی کرم پور شبکه ۲ دیوار سیروس مقدم شبکه ۱ خداحافظ بچه منوچهر هادی ماه رمضان ۹۱ - شبکه ۳ ۱۳۹۰–۱۳۹۱ راستش را بگو محمدرضا آهنج شبکه ۱ ۱۳۹۰ سه، پنج، دو حسین سهیلی‌زاده شبکه تهران ۱۳۸۹ تله فیلم اوباش محمد خراط زاده تله فیلم عاشقانه‌ای برای سرباز رحمت پوریا آذربایجانی شبکه ۳ تله فیلم زمانی برای شخم زدن سیروس مقدم شبکه ۱ ۱۳۸۸–۱۳۸۹ زیر هشت ۱۳۸۸ تله فیلم گام‌های معلق شاهرخ دولکو شبکه ۲ چاردیواری سیروس مقدم نوروز ۸۹ - شبکه ۱ عملیات ۱۲۵ - سری دوم محمدرضا آهنج شبکه تهران رستگاران سیروس مقدم شبکه ۳ ۱۳۸۷ تله فیلم حول حالنا ابراهیم شیبانی نوروز ۸۸ - شبکه ۲ تله فیلم آماده باش بهرنگ توفیقی شبکه ۱ تله فیلم تخت جمشید، سر روزولت سعید ابراهیمی‌فر تله فیلم بازگشت علی غفاری ۱۳۸۶–۱۳۸۷ گل‌های گرمسیری محمدمهدی عسگرپور ۱۳۸۶ تله‌فیلم «اخراجی» مهدی کرم پور شبکه ۲ بیداری بهرام عظیم‌پور شبکه ۳ ۱۳۸۵–۱۳۸۶ راه بی‌پایان همایون اسعدیان ۱۳۸۵ زیر تیغ محمدرضا هنرمند شبکه ۱ آخرین گناه حسین سهیلی‌زاده ماه رمضان ۸۵ - شبکه ۲ ۱۳۸۴–۱۳۸۵ اولین شب آرامش احمد امینی شبکه ۳ ۱۳۸۴ تله فیلم مادر صدایم را می‌شنوی کامبیز کاشفی شبکه یک ۱۳۸۲–۱۳۸۳ عشق گمشده حسین سهیلی‌زاده شبکه ۳ ۱۳۸۲ رانت خوار کوچک ماه رمضان ۸۲ - شبکه تهران ۱۳۸۱–۱۳۸۲ باغ بلور رامبد جوان پخش نشد. | ## جمع‌بندی | ۱۳۸۰ گم‌گشته ماه رمضان ۱۳۸۰ - شبکه یک ۱۳۷۸–۱۳۷۹ مرگ در سکوت شهریار بحرانی شبکه ۱ ۱۳۷۷–۱۳۷۸ شرکت عبدالله باکیده شبکه ۲ ۱۳۷۷–۱۳۷۶ هفت‌سنگ عبدالرضا نواب صفوی ۱۳۷۶ تله‌تئاتر دست‌های آلودهماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال پانزدهم، شماره ۲۰۷، صفحهٔ ۳۴، شهریور ۷۶ صادق هاتفی ۱۳۷۵ سیمرغماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال پانزدهم، شماره ۱۹۸، صفحهٔ ۳۸، بهمن ۷۵ حسین قاسمی‌جامی شبکه ۱ ۱۳۷۵–۱۳۷۴ خانواده رضایت حمید امجد مازیار میری شبکه تهران ۱۳۷۲–۱۳۷۱ آپارتمان اصغر هاشمی شبکه ۱ ۱۳۷۰ فراموشخانه (فراماسونری) عبدالرضا نواب صفوی ۱۳۶۴ تله‌تئاتر «مبارزان کازبا» جمشید جهان‌زاده ۱۳۶۳ محله بهداشت داریوش مودبیان شبکه ۲ ۱۳۶۳–۱۳۶۲ عالیجناب ببری، طوفان عظیم جنگل اسماعیل پوررضا ۱۳۶۲ تله تئاتر ماه‌پنهان است خسرو شایسته تله‌فیلم «شب‌گروهبان»ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال هفتم، شمارهٔ ۷، صفحهٔ ۱۸، ۱۵ آبان ۶۲ ۱۳۶۱ محله برو بیا داریوش مودیان ۱۳۵۷ سکوت و سلام شاهرخ غیاثی فیلم کوتاه ۱۳۵۶ لحظه محمد صالح‌علاء شبکه نمایش خانگی سال نام مجموعه نقش کارگردان۱۴۰۱بی‌گناه فرهنگ کثرتیمهران احمدی۱۴۰۱آفتاب‌پرستپلیسبرزو نیک‌نژاد۱۴۰۰مردم معمولیایرج جاویدرامبد جوان۱۳۹۷ممنوعهیحیی کریمیامیر پورکیان۱۳۹۶آشوبکاظم راست‌گفتار برنامه‌ریز بهترین بابای دنیا (۱۳۷۰) دستیار کارگردان بوی پیراهن یوسف (۱۳۷۴) بهترین بابای دنیا (۱۳۷۰) دو فیلم با یک بلیط (۱۳۶۹) بازیگردان سفر به فردا (۱۳۸۰) هیوا (۱۳۷۷) بوی پیراهن یوسف (۱۳۷۴) مسافران (۱۳۷۰) انتخاب بازیگر مزرعه پدری (۱۳۸۲) سفر به فردا (۱۳۸۰) آژانس شیشه‌ای (۱۳۷۶) بوی پیراهن یوسف (۱۳۷۴) دستیار صحنه و لباس دیپلمات (۱۳۷۴) جوایز سال جشنواره رده اثر نتیجه ۱۳۶۵ پنجمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر لوح زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد طلسم ۱۳۷۳ سیزدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد در کمال خونسردی ۱۳۷۸ سومین دوره جشن حافظ تندیس حافظ بهترین بازیگر مرد سینما دو زن دوره ۳ جشن خانه سینما (مسابقه) تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد دوره ۱۴ منتخب نویسندگان و منتقدان (بهترین‌های سال) دومین بازیگر نقش مکمل مرد ۱۳۷۹ دوره ۱۵ منتخب نویسندگان و منتقدان (بهترین‌های سال) سومین بازیگر نقش مکمل مرد سال هیوا دوره ۴ جشن خانه سینما (مسابقه) تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد نسل سوخته دوره ۱۵ منتخب نویسندگان و منتقدان (بهترین‌های سال) دومین بازیگر نقش مکمل مرد سال ۱۳۸۰ دوره ۱ منتخب سایت ایران اکتور (بهترین‌های سال) لوح زرین بهترین بازیگر مرد پنجمین دوره جشن حافظ تندیس حافظ بهترین بازیگر مرد سینما آب و آتش دوره ۱۶ منتخب نویسندگان و منتقدان (بهترین‌های سال) سومین بازیگر نقش مکمل مرد سال دوره ۵ جشن خانه سینما (مسابقه) تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد ۱۳۸۱ دوره ۲ منتخب سایت ایران اکتور (بهترین‌های سال) لوح زرین بهترین بازیگر مرد ششمین دوره جشن حافظ تندیس حافظ بهترین بازیگر مرد درام تلویزیونی گم‌گشته دوره ۱۷ منتخب نویسندگان و منتقدان (بهترین‌های سال) سومین بازیگر نقش مکمل مرد سال شام آخر دوره ۶ جشن خانه سینما (مسابقه) تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد ۱۳۸۲ دوره ۱۸ منتخب نویسندگان و منتقدان (بهترین‌های سال) سومین بازیگر نقش مکمل مرد سال گاهی به آسمان نگاه کن ۱۳۸۵ دوره ۱۰ جشن خانه سینما (مسابقه) تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد چه کسی امیر را کشت؟