موضوع مقاله: ریگی (طایفه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ریگی (طایفه) | مقدمه: منشأ این قوم در اصل از ریگزارهای ناحیه واشک بلوچستان شرقی بوده که برای یافتن زمین‌های حاصلخیز به خاش (نام کهن بلوچی: «واش») مهاجرت کردند و به همین مناسبت به «ریگی» مشهور هستند. | ## بخش 1: ریگی (طایفه) | اولین اشاره در متون تاریخی مانند تاریخ بیهقی، برای نام این طایفه آمده است و بر این اساس بیشینه ۱۰۰۰ ساله دارد. و از نظر اقتصادی یکی از طوایف میانه‌رو هستند که در پاکستان، افغانستان، حوضه خلیج فارس و تعدای نیز در کشورهای اروپایی پراکندگی دارند.سیستانی، ایرج افشار، مقدمه‌ای بر شناخت: ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران (جلد دوم)| صفحه 916-91۵ چاپ (1366). بنا بر اقوال بزرگان آنها خود را از ایلی به نام «رِنْد بلوچ» و از نوادگان میر چاکر یکی از مردان اسطوره ای بلوچ می‌دانند. مردم طایفه ریگی احتمالاً ابتدا در ریگزارهای ناحیه واشک (از لحاظ تاریخی جزئی از خاران بوده) در غرب بلوچستان شرقی زندگی می‌کردند و این لقب را گرفته‌اند. سپس برای یافتن زمین‌های حاصلخیز به منطقه سرحد بلوچستان مهاجرت کردند و خاش که آن موقع مرکز سرحد بود اسکان یافتند.سیستانی، ایرج افشار، مقدمه‌ای بر شناخت: ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران (جلد دوم)| صفحه 916-917 چاپ (1366). پراکندگی طایفه ریگی درناحیه ای بین دامنهٔ شمالی کوه تفتان تاهلمند سکونت دارند، مرکزعمدهٔ آن‌ها لادیز است، که حدودآن عبارت است: ازسمت مغرب خط دزآپ شورگز وازسمت جنوب خط شورگز- کوه تفتان، ریگ ملک وازشمال شرقی بلوچستان پاکستان منتهی می‌شود.فیلد، هنری، مردم‌شناسی ایران، ترجمهٔ عبدالله فریار، تهران: انتشارات کتابخانهٔ ابن سینا، ۱۳۴۳ | صفحه 288 همچنین در سیستان (زابل، دوست محمد، لوتک و..) و در سرحد (خاش، میرجاوه، زاهدان) و در مکران (ایرانشهر، سراوان، گشت، سرباز) و در کرمان (ریگان، بم، قلعه گنج، رودبار) و در خراسان و هرمزگان سکونت دارند. مرکز طایفه ریگی منطقه لادیز و اطراف آن می‌باشد که قدیمی‌ترین آثار زندگی انسانها در ایران که بیش از یکصد هزار سال قدمت دارد و مربوط به عصر یخبندان و دوران نو سنگی می‌باشد در آن کشف شده است که نشان از مدینیت و پیشینه تاریخی این منطقه دارد. در تحقیقاتی که در سال ۱۳۴۴ پیرامون منطقه بلوچستان به وسیله دانشگاه مینه سوتا به سرپرستی گاری هیوم در رودخانه لادیز صورت گرفت ابزارها و دست ساخته‌های بشری پیدا شد که قدمت کهن داشتند و برای اولین بار در لادیز دیده شدند. | ## بخش 2: ریگی (طایفه) | این مجموعه در ادبیات باستانی به لادیزین مشهور شده است.سیستانی، ایرج افشار، مقدمه‌ای بر شناخت: ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران (جلد دوم)| صفحه 916-917 چاپ (1366). از نظر سیاسی این طایفه در سیاست تاریخ معاصر بلوچستان نقش داشته و می‌توان از جنگاوران ومرد سیاست تاریخ معاصر این طایفه میر بولان ریگی را نام‌برد. میر بولان در آن موقع ریاست طایفه ریگی بود با درجه سپهسالار در نبرد کرنال در جریان فتح هندوستان توسط نادرشاه فرماندهی نیروهای بلوچ را برعهده داشت و نقش بزرگی ایفا کرد. نام شهر میرجاوه بر گرفته از نام «میر بولان» می‌باشد که نادرشاه به او اهدا کرد و به بلوچی میرجاوه به معنی «جایگاه میر» (سکونتگاه امیر) است و به همین موضوع تاریخی اشاره دارد.مریم شیپری - صدیقه آقایی: وضعیت اقتصادی و تجاری میرجاوه در عصر پهلوی دوم. بیشتر زمین‌هایی که در بلوچستان این طایفه به ارث برده‌اند از روی سیاست حکومتی بوده، چنانچه برخی از بزرگان طایفه در بیشتر دوره‌های سلطنتی با پادشاهان رفت و آمد داشته‌اند. تاریخ قدمت طایفه ریگی بیش از هزار سال می‌باشد در کتاب تاریخ بیهقی در ذکر ولایت مکران از طایفه ریگی نام برده شده است به این مضمون: چون والی مکران یعنی معدان وفات می‌کند میان دو فرزندش ابوالعسکر و عیسی بر سر جانشینی درگیری ایجاد شده که برادر مخلوع با پناهده شدن به دربار سلطان غزنوی زمینه جنگ بین دربار و والی مکران را ایجاد می‌کند در این کارزار طایفه ریگی با کمک طایفه کیچ و مکرانی به حمایت از عیسی با لشکر غزنوی درگیر می‌شود. در کتاب منم تیمور جهانگشا نیز از طایفه ریگی نام برده شده است و همچنین نامه‌ای به مهر کریم خان زند که برای میراحمدخان ریگی نوشته شده است. در دوره استعمار انگلیس رجینالد ادوارد هری دایر افسر بریتانیایی در بلوچستان و در سرحد با سرداران بلوچ حدود ۵ سال جنگید. | ## بخش 3: ریگی (طایفه) | سرداران طایفه ریگی و دیگر اقوام و طوایف بلوچ در این نبرد سخت با انگلیس حصور داشتند.دایر، رجینالد، مهاجمان سرحد| چاپ (1378). تیره‌های طایفه ریگی طایفه ریگی بیش از ۱۸ تیره دارد که مهم‌ترین آنها عبارت‌اند نتوزهی، بولاکزهی، گنگو زهی، حسین بر، میرکازهی، نصرویی، سندزهی، جریزهی، زنگیزهی، بهادرزهی، عیسی زهی، شه کرم زهی، عبدالله زهی، شنبه زهی، خوبیارزهی، گزویی، جلائی و…سیستانی، ایرج افشار، مقدمه‌ای بر شناخت: ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران (جلد دوم)| صفحه917 چاپ (1366). ریگی‌ها از سه تیره حسین، گنگو و نتو مشتق شده‌اند.سیستانی، ایرج افشار، مقدمه‌ای بر شناخت: ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران (جلد دوم)| صفحه 916-917 چاپ (1366). سردارعزیز احمد خان فرزند سردار بشیر احمد امورطایفه را در دست دارد وی نوه یکی از نامدارترین رجال طایفه ریگی به نام سردار مهرالله خان است. که نام و آوازه بسیار خوبی در طایفه و در کل ایران و علل خصوص در نزد دیگر اقوام بلوچ دارد. نام میرجاوه در زبان بلوچی به معنی «جایگاه میر» (سکونتگاه امیر) است و به همین موضوع تاریخی اشاره دارد.مریم شیپری - صدیقه آقایی: وضعیت اقتصادی و تجاری میرجاوه در عصر پهلوی دوم. از جمله سرداران نامی طایفه ریگی عیدوخان، نواب خان، سردار مهرالله خان، میرزاخان، سروان خلیل خان، هوشنگ خان، سرگرد خداداد، حاجی شندی، گلمیرخان فرزند میربهادر، سردار تاج محمدخان، سردار بشیراحمدخان و در حال حاضر سردار حاج عزیزاحمدخان ریگی می‌توان نام برد. | ## جمع‌بندی | در انتخابات دوره هفدهم مجلس شورای ملی که در سال ۱۳۳۰ انجام شد اعضای حزب ایران از مراد ریگی حمایت کردند.