موضوع مقاله: کلید (مدار) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کلید (مدار) | مقدمه: ردیف بالا از چپ: کلید شکننده مدار، کلید جیوه ای، کلید محوردار، کلید فشرده (دیپ سوئیچ) هشت تایی، کلید فشرده (دیپ سوئیچ) تکی، کلید میله‌ای. | ## بخش 1: کلید (مدار) | سطر دوم:از چپ: کلید روی پنل، کلید مینیاتوری، کلید ریلی، کلید فشاری، کلید گهواره‌ای، کلید ریزتراشه‌ای کلید وسیله‌ای برای قطع و وصل و لیز خوردن یا تغییر مسیر جریان الکتریسیته در یک مدار است. پر کاربردترین شکل آن، کلید مانی است که اغلب با نیروی دست و تحت فرمان انسان عمل می‌کند. انواع دیگری از کلیدهای مکانیکی وجود دارند که بر اثر حرکت یا تغییر وضعیت بکار می‌افتند. کلیدهای خودکار مانند کلید نوری (دارای حسگر نور) یا دماپا، انواع دیگری از کلیدها هستند. کاربرد این‌ها در درس‌های مختلف پایه نهم می‌باشد و در کل کاربرد خاصی در زندگی فرد دانش آموز ندارند ساختار کلید مکانیکی اساس هر کلید مکانیکی را، دو قطعه رسانا (فلزی) تشکیل می‌دهد که با اتصال آن دو مدار وصل و با جداشدن آن‌ها مدار قطع می‌شود. چرا که اغلب فلزات به سادگی دچار اکسایش و کاهش شده و این موضوع عملکرد صحیح کلید را متوقف می‌کند. کنتاکت، نه تنها باید رسانا بوده و در برابر خوردگی مقاوم باشند، بلکه باید دارای سختی مناسب برای پیشگیری از سایش و مقاومت مکانیکی کافی باشند. در کلیدها معمولاً علاوه بر کنتاکت‌ها، بخشی وجود دارد که در دسترس کاربر بوده و کنتاکت را به حرکت درمی‌آورد. اگر توان الکتریکی یا پتانسیل الکتریکی جریان عبوری از کلید، از حدی بیشتر باشد، در هنگام قطع و وصل جریان، میان دو کنتاکت قوس الکتریکی برقرار می‌شود. | ## بخش 2: کلید (مدار) | این قوس الکتریکی باعث ایجاد حرارت بسیار زیادی در محل اتصال کنتاکت‌ها شده و باعث ذوب جزئی (خال زدن) آن‌ها می‌شود. یک روش مؤثر برای مقابله با ایجاد قوس الکتریکی در کلید به هنگام قطع یا وصل مدار، سرعت بخشیدن به عمل قطع و وصل است. به این ترتیب، مدت زمانی که فاصله کنتاکت‌ها کم است و قابلیت ایجاد قوس الکتریکی وجود دارد به حداقل می‌رسد. از دیگر روش‌های جلوگیری از ایجاد قوس الکتریکی، استفاده از تیغه‌های عایق (سرامیکی) میان کنتاکت‌ها است. در کلیدهای ولتاژ بالا کنتاکت‌ها در روغن نگهداری می‌شوند؛ زیرا روغن برای ایجاد قوس الکتریکی الکترولیت مناسبی به‌شمار نمی‌رود. در شرایط خاصی ممکن است از خلاء نیز برای جلوگیری از ایجاد یون‌ها و قوس الکتریکی استفاده شود. متقابلاً زمانی که کنتاکت‌ها از هم فاصله دارند و قوس الکتریکی نیز در میان آن‌ها برقرار نشده‌است، مدار باز و جریان الکتریکی قطع می‌گردد. طبقه‌بندی کلیدها بر اساس نحوه چینش کنتاکت‌هایشان، یکی از روش‌های طبقه‌بندی آنهاست. در مباحث برق ساختمان و برق صنعتی، کلیدها در انواع زیر مصرف می‌شوند: کلید یک پل: برای قطع و وصل یک مدار بکار می‌رود. | ## بخش 3: کلید (مدار) | کلید دو پل: برای قطع و وصل دو مدار (مستقل از هم) از یک نقطه بکار می‌رود و مانند دو کلید یک پل است که کنار هم و در یک بسته نصب شده باشند. در این کلید دو مجموعه دوتایی کنتاکت وجود دارد که مستقل از هم دو به دو بسته یا باز هستند. در این کلید سه کنتاکت وجود دارد که یکی از کنتاکت‌ها در هر حالت به یکی از دو کنتاکت دیگر متصل است. این کلید ترکیبی از دو کلید تبدیل است و در نتیجه شش کنتاکت دارد که در هر حالت چها تا از آن‌ها دو به دو به یکدیگر متصل هستند. در دو گونه «به‌طور معمول باز» (برای وصل لحظه‌ای) و «به‌طور معمول بسته» (برای قطع لحظه‌ای) ارائه می‌شود. کلید چاقویی: برای قطع و وصل همزمان چند مدار (مثلاً برای قطع و وصل همزمان سه فاز) بکار می‌رود. کلیدهای حساس به ارتعاش، حساس به نور، حساس به دما، حساس به صدا و کلیدهای دارای زمان‌سنج (مثل کلید راه پله) از دیگر انواع کلیدها هستند. کاربرد کلید در منطق از آنجا که کلیدها یکی از حالتهای روشن یا خاموش (قطع یا وصل) را دارند، با ایجاد سیگنال دیجیتال در جبر بولی نیز کاربرد داشته و ترکیبی از آنها، تشکیل یک دروازه منطقی می‌دهند. | ## جمع‌بندی | به عبارت دیگر یک رایانه سامانه ای است که از تعداد بسیار زیادی کلید الکترونیکی تشکیل شده که این کلیدها تابعی از دروازه‌های منطقی هستند.