موضوع مقاله: شاخ آفریقا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاخ آفریقا | مقدمه: این منطقه وسعتی در حدود دو میلیون کیلومتر مربع را دربر گرفته و جمعیتی بالغ بر ۱۳۶ میلیون نفر را در خود جای داده است (اتیوپی ۱۱۴ میلیون، سومالی ۱۵ میلیون، اریتره ۶ میلیون، و جیبوتی ۱ میلیون نفر). | ## بخش 1: شاخ آفریقا | این سرزمین به علت وجود تنگهٔ باب‌المندب برای آسیا و آفریقا ارزش راهبردی دارد، زیرا این تنگه، دریای سرخ را به اقیانوس هند می‌پیوندد. شاخ آفریقا که در فاصلهٔ تقریباً برابر از خط استوا و مدار رأس‌السرطان قرار گرفته، ناحیه‌ای خشک و کم‌باران است. سوکوترا یک جزیرهٔ کوچک در کرانه‌های سومالی در آب‌های اقیانوس هند است که بخشی از آفریقا به‌شمار می‌آید. نظر به موقعیت راهبردی شاخ آفریقا، در گذشته از این محل به منظور ایجاد محدودیت دررفت‌وآمد دریای سرخ استفاده می‌نمودند. اتیوپی به لحاظ اهمیت جمعیتی، بخش قابل ملاحظه‌ای از منطقه شاخ را اشغال نموده است: حدود ۸۵٪ درصد جمعیت منطقه در این کشور زندگی می‌کنند. همچنین در دوران معاصر درگیری‌های ملی‌گرایان و طرفداران مارکسیسم – لنینیسم نیز شمائی دیگر از درگیری‌ها بوده است. مابقی منطقه نیز شاهد جنگ‌های پیوسته بوده است: یک جنگ داخلی بسال ۱۹۷۷ در سومالی اتفاق افتاد، که نتیجه آن بدون دولت ملی ماندن این کشور از سال ۱۹۹۱ به بعد بوده است. جنگ‌های داخلی سودانی‌ها در کشور سودان نمونه مهم دیگری از بی‌ثباتی در کل منطقه بشمار می‌رود. از آن گذشته، این منطقه دائماً شاهد بلایای طبیعی مانند قحطی‌های مکرر (در اتیوپی) یا سیل (سومالی) که به ویژه به نقاط روستایی آسیب می‌رسانند. در نتیجه، این منطقه از بالاترین سطح سوء تغذیه در جهان برخوردار بوده و همواره با بحران‌های انسانی گسترده دست و پنجه نرم می‌کند. | ## بخش 2: شاخ آفریقا | در فاصله سال‌های ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۲، حدود دو میلیون نفر از ساکنان منطقه شاخ آفریقا، بر اثر جنگ و خشکسالی، جان خود را از دست دادند. از سال ۲۰۰۲، شاخ آفریقا نقطه اصلی تمرکز توجه ایالات متحده، فرانسه، آلمان به‌همراه یازده کشور آفریقائی در خصوص موضوع معروف جنگ علیه تروریسم قرار گرفته است. فرهنگ و مسائل نژادی کشورهای منطقهٔ شاخ آفریقا از لحاظ فرهنگی با یکدیگر پیوستگی دارند. مردم محلی برای کشاورزی از گاوآهن استفاده نموده و برای زمانی طولانی به نگهداری شتران عربی به عنوان حیوانات اهلی، اشتغال داشته‌اند. برخی از گروه‌های مهم نژادی-زبانی شاخ آفریقا به‌شرح زیر می‌باشند: در جیبوتی: عفار (داناکیل) و سومالی (عیسی) در اریتره: بیلن، آفار، بنی - عامر (بجا)، هدارب، کاناما (بازا)، نارا (نیالکتیک)، ساهو (آیروب)، رشایدا، تیگری و تیگرای. در اتیوپی: آمهارا، آفارها، گروه‌های آگاو، گوریج، هامر، حراریان (همچنین حدیر یا ادیر)، آیروب‌ها (کاتولیک‌های ساهوس) اورومو‌ها، ساهو، سیداماها، سومالیائی‌ها، و تیگرایان‌ها و همچنین گروه‌های کوچک ل دیگر که تعداد آن‌ها بسیار زیاد است. در سومالی: داباره‌ها، دیگیل – رهاولینها، گاریها، جییدووها، شم باراها، (گوشا)، سومالی، سواحلیها (باراوه) و تانیها. در سودان: انواکها، اتووتها، بالی‌ها، بنی – عامرها (بجا)، بیشارینها (بجا)، بورانها (باران، بووران)، دارفور داجاها، دار سیلا داجاها، دیدینگاها (زاروکسا، تویل)، فدیکا – ماهاسها، نیوبیانها، فولانیها (فانگ، همگ)، هادن دوآها (بجا)، هامارها، هاوسا فولانیها، این گس ساناها (تبی)، گانگاها (ابو سینون)، یروا کانوریها، کاتلاها (اکالاک)، کنوزی-دونگولیزها، نیوبی‌ها، کومای مرکزیها (کومو)، کرونگو نوباها، ماباها (بورگو، مابانگ)، مابان-جوم جومها (مابن)، ماراریتها (ابلیل، ابیری، ماسالیت)، ماسالیتها، مساکینها (مساکین)، میدوبها (میدوب، تی دی)، نییمانگها (نیما، اما)، پارها (لوکورو)، رافاها (رافالی این)، شاتها (داجو)، شاتها (مندول)، سانگورها (آساگوری)، تاگاله‌ها (تاگاله وین)، تمه اینها، تیگرها، تیراها (تیررو)، تولیشیها، زاقاواها. اقتصاد ایالت‌های این منطقه قائم به چند محصول صادراتی بشرح زیر هستند: سودان: کتان۵۰ درصد کل صادرات. بوم‌شناسی منطقه شاخ آفریقا یکی از مناطق ویژه تنوع زیستی یونسکو و یکی از دو ناحیه کاملاً خشک و کم‌کشاورزی به‌شمار می‌آید. | ## بخش 3: شاخ آفریقا | به‌هرحال منطقه شاخ آفریقا یکی از نواحی است که بشدت تحت تأثیر فراوانی چراگاه بوده و فقط ۵ درصد درصد از مسکن‌های طبیعی اولیه آن هنوز باقی‌مانده است. از میان گونه‌های در حال انقراض منطقه، ما به چندین گونه بزکوهی، مانند بیرا، دیباتاگ، دیک دیک نقره‌ای و غزال اسپک برمی‌خوریم. دیگر گونه‌های قابل ذکر عبارتند از الاغ وحشی سومالی، گراز صحرائی، میمون هاماداریاس، موش صحرائی کوتاه سومالی، جانور نرم‌تن و شانه بسر اسپک. برخی از گونه‌های مهم پرندگان منطقه شاخ آفریقا عبارتند از بوبو بارتی بالو، سینه سرخ بال - طلائی، سهره خانگی وارسانگ لی یا دراج دیجیبوتی. با بیش از ۲۸۵ نوع خزنده مختص این ناحیه و حدود ۹۰ گونه بیشتر از مناطق دیگر، خزندگان بومی در منطقه شاخ آفریقا از هر منطقه‌ای دیگر در آفریقا بیشتر یافت می‌شوند. در میان انواع خزندگان بومی می‌توان به «هاووک گریریوس»، «هائمودراکون»، «دیتیپوفیز»، «پاچی کالاموس» یا «ایلوروگلنا» اشاره نمود. در منطقه شاخ آفریقا حدود ۱۰۰ گونه ماهیان آب شیرین یافت می‌شود که ۱۰ گونه آن بومی هستند. در میان انواع بومی، ما به ماهی خاردار کور سومالی و ماهی کی و سومالی که در حفره‌های زیر آبی ساکن هستند، برمی‌خوریم. گونه‌های گیاهی تخمین زده می‌شود که حدود ۵٬۰۰۰ نوع گیاه آوندی در منطقه شاخ آفریقا وجود داشته باشد، که نیمی از آن‌ها بومی منطقه هستند. در این منطقه دو خانواده‌ها گیاه بومی بنام‌های باربه یاسیائی و دیراچ ماسیائی وجود دارد. | ## جمع‌بندی | از میان دیگر گونه‌های قابل ذکر می‌توان به درخت خیار در منطقهٔ سوکوترا، نخل بنکوآلی، جوز یهب یا پنجه مریم سومالی اشاره‌کرد.