موضوع مقاله: آذربایجانی‌ستیزی در ارمنستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آذربایجانی‌ستیزی در ارمنستان | مقدمه: آذربایجانی‌ستیزی یا احساسات ضد ‌آذربایجانی در ارمنستان به احساساتی گفته می‌شود که به اختلافات در مورد مالکیت مناطق مناقشه برانگیز قره‌باغ مربوط است. | ## بخش 1: آذربایجانی‌ستیزی در ارمنستان | ارمنی‌ستیزی توسط جمهوری آذربایجان و تاکید بر اختلافات بین دو کشور اروپایی و اوراسیایی این مناقشات را ایجاد کرده‌‌ است. تاریخچه ملی‌گرایان ارمنی از ارائهٔ یک راه‌ حل رضایت‌بخش در منطقهٔ قره‌باغ امتناع می‌کنند و با این اقدام احساسات افراطی و ضد‌ آذربایجانی را ریشه‌‌دارتر ساخته و تثبیت می‌کنند. تمایز قومی و زبانی ملی‌گرایی ارمنی در اواخر قرن ۱۹، سبب گسترش احساس بی‌اعتمادی، سوءظن و دشمنی نسبت به آذربایجانی‌ها را در قفقاز شد.Croissant, pp. 8-9 برخوردهای مشابه در ایروان اتفاق افتاده‌ است که در آن آذربایجانی‌ها توسط ارامنه مسلح به قتل رسیدند. در ماه اوت ۱۹۰۵، بیانیه ملی ارمنی، که برای اخراج مردم ترک از مکانی که «مکان مقدس ارمنستان» نامیده می‌شد، چند صد‌نفر از آذربایجانی‌ها را در شهر شوشی به قتل رساندند. پس از مداخلهٔ بریتانیا در آذربایجان برای جلوگیری از تصاحب کامل ارمنی‌ها در قره‌باغ در سال ۱۹۱۹، بریتانیا فرماندار کل آذربایجان، خسرو بیگ سلطانوف را به عنوان فرماندار قره‌باغ کوهستانی جهت آتش‌بس برگزید؛ که به پیشنهاد آتش‌بس سلطانوف توجهی نشد و بسیاری از مناطق ارضی آذربایجان توسط ارمنی‌ها پس داده نشد. در آغاز سال ۱۹۸۸ امواج پناهندگان برای نخستین‌بار از ارمنستان به باکو آغاز شد و در سال ۱۹۸۸، آذربایجانی‌ها (حدود ۱۶۷٬۰۰۰ نفر) از جمهوری شوروی سوسیالیستی ارمنستان اخراج شدند.Barrington, p. | ## بخش 2: آذربایجانی‌ستیزی در ارمنستان | 230 سال ۱۹۹۳، بالاترین موج مهاجرت آوارگان داخلی آذربایجان، هنگامی که نیروهای ارمنی فراتر از مرزهای قره‌باغ کوهستانی را اشغال کرده‌ بوند رخ داد. ارمنی‌های قره‌باغ در نهایت موفق به از میان بردن آذربایجانی‌های قره‌باغ کوهستانی شدند. دانشنامه افرون و بروک‌هاوس در قرن بیستم، جمعیت ایروان را بیش از ۲۹٬۰۰۰ اعلام کرده بود از این تعداد ۴۹٪ تاتارها و آذربایجانی‌ها، ۴۸٪ ارامنه و ۲٪ روس‌ها بودند. ایوان چوپین و ادارهٔ مسلمانان قفقاز تعداد مساجد در این کشور را در قرن نوزدهم ۸ مورد اعلام کرده‌بود. با این حال با توجه به آمار ۱۸۶۹ که توسط استانداری ایروان اعلام شده‌ بود، تعداد مجموع مساجد شصت مورد وجود داشته‌است. دانشنامه افرون و بروک‌هاوس هفت مسجد از شیعیان را در قرن بیستم در ایروان اعلام کرده‌ بود که تنها مسجد کبود ایروان باقی مانده‌است. باستان‌شناس فیلیپ کول، در یادداشت «کمبود بقایای بازماندهٔ اسلامی در ارمنستان، از جمله ایروان» با استناد به اطلاعات جمعیت مسلمانان ارمنستان پیش از فتح روسیه، گفته‌است: دفاعیات ارمنستان ارمنی‌ها جنگ‌های قره‌باغ را علت گسترش این آذربایجانی ستیزی می‌دانند. | ## بخش 3: آذربایجانی‌ستیزی در ارمنستان | حساس‌ترین موضوع برای آن‌ها وضعیت ۱۲۰هزار ارمنی محلی در قره‌باغ است که ارمنستان می‌گوید حقوق و امنیت آن‌ها باید تضمین شود. نخست وزیر ارمنستان نیکول پاشینیان اعلام کرده بود: در اواخر جنگ دوم قره‌باغ، روسیه که با ارمنستان معاهدات دفاعی دارد و در عین‌حال با آذربایجان نیز روابط خوبی دارد، شروع به مذاکره با طرفین برای آتش‌بس کرد. در پایان آتش‌بس، ۱۹۶۰ نیروی حافظ صلح روسی، برای محافظت از خطوط حیاتی منطقه به ارمنستان، یعنی جاده‌ای که از طریق «گذرگاه لاچین» می‌گذرد و نیروهای ارمنی دیگر کنترلی بر آن نداشتند، اعزام شدند. تنش‌زایی دوباره آذربایجان در دسامبر ۲۰۲۲، غیرنظامیان آذربایجانی که خود را «فعال محیط زیست» معرفی می‌کردند، شروع به مسدود کردن گذرگاه لاچین کردند و در آوریل ۲۰۲۳، آذربایجان یک ایست بازرسی رسمی ایجاد کرد و گفت در حال جلوگیری از قاچاق اسلحه است! ارمنستان شدیدا اعتراض کرده‌است که حمله روسیه به اوکراین، حواس روسیه را از آنچه که خود مسکو وجودش را "نقشی به‌عنوان ضامن امنیت در قفقاز جنوبی" معرفی می‌کند منحرف کرده‌است. تنش‌زایی های روسیه درحالی که روسیه به ظاهر حافظ صلح بین این دو کشور است، اما در واقعیت، بی‌پرده در آتش این نفرت پراکنی‌ها می‌دمد. | ## جمع‌بندی | در اوایل سال ۲۰۲۲، گزارش شد که "کمپین های ضد‌ آذربایجانی" در فضای روسیه به طور گسترده فعالیت می‌کنند و عاملی برای تشدید این اختلافات هستند.