موضوع مقاله: محمود کیانوش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محمود کیانوش | مقدمه: گستره آثار او علاوه بر شعر و داستان، زمینه‌های دیگری چون ترجمه، روزنامه‌نگاری، نقد ادبی، داستان‌های کودکان و برنامه‌سازی رادیو را در بر می‌گیرد. | ## بخش 1: محمود کیانوش | به‌دلیل «نقدهای صریح و بی‌پرده‌اش و به دلیل اینکه هرگز خود را به گروهبندی‌های ادبی رایج وابسته نکرد» آثار کیانوش با استقبال بالایی مواجه نشد. او در نوجوانی از سال‌های دبیرستان به شعر گفتن و به نوشتن داستان کوتاه پرداخت و با تشویق آموزگار خود به این کار ادامه داد. او نخستین داستانش را به نیروی سوم فرستاد و در مسابقه داستان‌نویسی دانش‌آموزان سراسر کشور برندهٔ مقام نخست شد. کیانوش پس از پایان دورهٔ اول متوسطه وارد دانشسرای مقدماتی شد و پس از آن معلم و سپس مدیر مدرسه در یکی از روستاهای اطراف تهران شد. او از پیشگامان شعرهای منثور آهنگین است و مجموعهٔ شعرهای آهنگینش با عنوان شکوفهٔ حیرت (۱۳۳۴–۱۳۳۸) انتشار یافتند. پس از آن مدرک کارشناسی خود را در رشتهٔ زبان و ادبیات انگلیسی در دانشگاه تهران گرفت. نخستین برگردان او به صورت کتاب، رمان «به خدایی ناشناخته» اثر جان اشتاین بک است که در سال ۱۳۳۶ منتشر شد. محمود کیانوش، نخستین کتاب شعر خود که یک شعر بلند نیمایی بود در سال ۱۳۳۹ با نام شبستان چاپ کرد. وی به دنبال آن مجموعهٔ ساده و غمناک را منتشر کرد که گزیده‌ای از شعرهای او از سال ۱۳۳۴ تا ۱۳۴۱ بود. کیانوش مدتی عضو هیئت تحریریه و همچنین سردبیر مجله صدف و چهار دوره هم سردبیر مجله سخن بود. | ## بخش 2: محمود کیانوش | او با وجود رنجوری تن و بیماری همسر، با روحی شاداب، تا پایان عمر در زمینه‌های گوناگون به نوشتن ادامه داد. محمود کیانوش از سال ۱۹۸۲ تا ۲۰۱۶ با نام هنری «علیزاده طوسی» با بی‌بی‌سی فارسی همکاری می‌کرد. محمود کیانوش علاوه بر انتشار آثار فراوان ادبی، کتاب شعر و داستان‌های کوتاه و بلند، از اعضای شورای کتاب کانون فکری کودکان و نوجوانان ایران بود. پری منصوری، همسر کیانوش که او نیز مترجم و نویسنده بود در فروردین ۱۳۹۹ در لندن و در سن ۸۵ سالگی درگذشت. از مهم‌ترین آثار وی می‌توان این عناوین را براساس کتابخانه ملی ایران نام برد: شعر شبستان (۱۳۴۰) (یک شعر بلند) ساده و غمناک (۱۳۴۱) (مجموعهٔ شعر) شکوفهٔ حیرت (۱۳۴۳) (مجموعهٔ شعر) شباویز (۱۳۴۴) (یک شعر بلند) ماه و ماهی در چشمهٔ باد (۱۳۴۷) (مجموعهٔ شعر) آب‌های خسته (۱۳۴۹) (مجموعهٔ شعر) قصیده‌ای برای همه (۱۳۴۹) (یک شعر بلند) از پنجرهٔ تاج‌محلّ (۱۳۵۰) (مجموعهٔ شعر، با نام مستعار پرادیپ اوما شانکار) به انسان، امّا برای خرخاکی‌ها، یونجه‌ها، و کلاغ‌ها (۱۳۵۱) (مجموعهٔ شعر) در خرگاه شب (۱۳۵۳) (مجموعهٔ غزل، هر غزل با حاشیه‌ای مشروح. این کتاب ابتدا به مرور در هفته‌نامهٔ «نیمروز» در لندن انتشار یافت) من مردم هستم (۱۳۵۷) (یک شعر بلند) کتاب دوستی (۱۳۶۷) (مجموعهٔ شعر) کجاست آن صدا؟ (۱۳۷۰) (یک شعر بلند) ناگهان انسان و زمینش (۱۳۸۱) (یک شعر بلند) با نگاهی دیگر (۱۳۸۹) (مجموعهٔ رباعی‌ها) ای آفتاب ایران (۱۳۹۲) (مجموعهٔ شعر) پرنده‌ها و انسان (مجموعهٔ شعر، این کتاب برگردان فارسی «Of Birds and Men» است که در لندن منتشر شده بود. برگردان فارسی در سوئد انتشار یافت) رمان مرد گرفتار، تهران: سازمان کتاب‌های جیبی، ۱۳۴۳؛ تجدید چاپ، تهران: انتشارات فرهنگ جاوید، به‌زودی. داستان کوتاه غصّه‌ای و قصّه‌ای، ت‍ه‍ران: سازمان کتاب‌های پرنده آبی، ۱۳۴۴؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید، ۱۴۰۱. از کیکاووس تا کیخسرو (بازنویسی سه داستان سهراب، سیاوش، و فرود از شاهنامهٔ فردوسی)، بی‌جا: بی‌نا، بی‌تا. | ## بخش 3: محمود کیانوش | ن‍ظم، ف‍ض‍ی‍ل‍ت و زی‍ب‍ای‍ی (ت‍أم‍لات‍ی در ه‍ن‍ر و ادب‍ی‍ات)، ت‍ه‍ران: آگ‍اه، ۱۳۶۹. زن و عشق در دنیای صادق هدایت و نقدی تحلیلی و تطبیقی بر بوف کور، لوس آنجلس: شرکت کتاب، ۱۳۸۲؛ تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی. سفر دراز روز در شب، یوجین اونیل، سازمان کتاب‌های پرنده آبی، ۱۳۴۴؛ چاپ دوم: تهران: اشرفی، ۱۳۵۷؛ چاپ سوم، تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی. پ‍روان‍ه‌ه‍ای س‍پی‍د: چهل‌وچهار اثر از بیست‌وسه نویسنده بزرگ جهان، تهران: آذر، ۱۳۴۵. خانه برناردا آلبا، فدریکو گارسیا لورکا، تهران: نیل، ۱۳۴۸؛ چاپ دوم: تهران: اف‍راز، ۱۳۸۵؛ چاپ سوم: تهران: قطره، ۱۳۸۸. داستان یک پولی، برتولت برشت، ترجمه هوشنگ پیرنظر، ترجمه اشعار از محمود کیانوش، تهران: نیل، ۱۳۴۹؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی. سی‌زوئه بانسی مرده‌است، آثول فوگارد، تهران: بنگاه نشر اندیشه، ۱۳۵۶؛ چاپ دوم: تهران: قطره، ۱۳۸۸. ه‍اوائ‍ی: گ‍وه‍ر اق‍ی‍ان‍وس آرام، اسکار لوئیس، تهران: ش‍رک‍ت ان‍ت‍ش‍ارات ع‍ل‍م‍ی و ف‍ره‍ن‍گ‍ی، ۱۳۷۳. خ‍ن‍ده ن‍ی‍ش‍ت‍ر: داس‍ت‍ان‌ه‍ای طن‍زآم‍ی‍ز از ن‍وی‍س‍ن‍دگ‍ان ج‍ه‍ان (گزیده و ترجمه)، تهران: زلال، ۱۳۷۴. | ## جمع‌بندی | ش‍ع‍ر: اش‍ع‍اری از ش‍اع‍ران ج‍ه‍ان (گردآوری)، ک‍ان‍ون پ‍رورش ف‍ک‍ری ک‍ودک‍ان و ن‍وج‍وان‍ان، ۱۳۸۰.