موضوع مقاله: رمان تربیتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رمان تربیتی | مقدمه: رمان تربیتی در نقد ادبی سنتی در رمان‌نویسی اروپایی است که تمرکز داستان آن بر بلوغ و شکل‌گیری جهان عاطفی و ذهنی شخصیت اصلی داستان از دوره نوجوانی تا بزرگسالی و در تقابل با ارزش‌ها و هنجارهای جامعه باشد. | ## بخش 1: رمان تربیتی | این ترکیب اولین بار در سال ۱۹۱۶ توسط زبان‌شناس کارل مورگن اشترن به کار رفت اما ویلهلم دیلتای آن را عمومیت بخشید. رمان آموزشی بیشتر از آن که ویژگی ساختاری را شامل شود با اشتراکات محتوایی شناخته می‌شود. عموماً از رمان کارآموزی ویلهلم مایستر اثر گوته به عنوان اولین رمان آموزشی نامبرده می‌شود. پس از آنکه توماس کارلایل در ۱۸۲۴ این کتاب را به انگلیسی ترجمه کرد چندین نویسنده انگلیسی به تأثیر از آن رمان‌های آموزشی نوشتند. از شاخص‌ترین رمان‌های آموزشی تاریخ ادبیات می‌توان نام برد از: تریسترام شندی از لارنس استرن، امیل از ژان ژاک روسو، دیوید کاپرفیلد از چارلز دیکنز، سیمای مرد هنرمند در جوانی از جیمز جویس. خاستگاه این اصطلاح در سال ۱۸۱۹ توسط لغت‌شناس یوهان کارل سیمون مورگن‌اشترن در سخنرانی‌های دانشگاهی‌اش ابداع شد و بعدها در سال ۱۸۷۰ توسط ویلهلم دیلتای بازنشر و در ۱۹۰۵ رواج یافت.Engel 2008, pp. اصطلاح «رمان بلوغ» گاهی به جای رمان تربیتی به کار می‌رود، اما کاربرد آن معمولاً گسترده‌تر و غیرفنی‌تر است. | ## بخش 2: رمان تربیتی | پیدایش رمان تربیتی معمولاً به انتشار رمان سال‌های کارآموزی ویلهلم مایستر اثر یوهان ولفگانگ فون گوته در سال ۱۷۹۵–۹۶،Jeffers 2005, p. اگرچه رمان تربیتی در آلمان پدید آمد، اما ابتدا در اروپا و سپس در سراسر جهان تأثیر گسترده‌ای داشت. ترجمه انگلیسی توماس کارلایل از رمان گوته (۱۸۲۴) و اثر خود او به نام سارتور رسارتوس (۱۸۳۳–۳۴)، که نخستین رمان تربیتی انگلیسی است، الهام‌بخش بسیاری از رمان‌نویسان بریتانیایی بود.Buckley, J. این اثر فقط «داستان جنگ تروآ نیست؛ جنگ تروآ در واقع پس‌زمینه داستان رشد آشیل است. در آغاز، آشیل جوانی بی‌پروا است که تصمیمات شتاب‌زده‌ای می‌گیرد که برای خودش و اطرافیانش گران تمام می‌شود. طرح داستان رمان تربیتی به رشد یا «بلوغ» فردی عمدتاً ساده‌لوح می‌پردازد که در جستجوی پاسخ پرسش‌های زندگی است و انتظار دارد این جستجو به او تجربه دنیا را بیاموزد. معمولاً در آغاز داستان، فقدانی عاطفی وجود دارد که باعث می‌شود قهرمان داستان به سفر خود برود. | ## بخش 3: رمان تربیتی | در رمان تربیتی، هدف بلوغ است و قهرمان آن را به تدریج و با دشواری به دست می‌آورد. به طور معمول، ارزش‌های جامعه به تدریج توسط قهرمان داستان پذیرفته می‌شود و در نهایت او در جامعه پذیرفته می‌گردد. نمونه‌ها پیش‌درآمدها حی بن یقظان اثر ابن طفیل (سده ۱۲ میلادی) پارزیفال اثر وولفرام فون اشنباخ (سده ۱۳ میلادی). سده ۱۶ میلادی لازاریو د تورمس (نخستین چاپ ۱۵۵۴) سده ۱۷ میلادی نقد (کتاب) (El Criticón) اثر بالتاسار گراسیان (نخستین چاپ ۱۶۵۱). سده ۱۸ میلادی فنی هیل اثر جان کللند (۱۷۴۸) تام جونز (رمان) اثر هنری فیلدینگ (۱۷۴۹) کاندید (کتاب) اثر ولتر (۱۷۵۹) زندگی و عقاید آقای تریسترام شندی اثر لارنس استرن (۱۷۵۹) تاریخ آگاتون اثر کریستوف مارتین ویلاند (۱۷۶۷) سال‌های کارآموزی ویلهلم مایستر اثر یوهان ولفگانگ فون گوته (۱۷۹۵–۹۶) سده ۱۹ میلادی رمان نامزدها اثر آلساندرو ماندزونی (۱۸۲۷) سرخ و سیاه اثر استاندال (۱۸۳۰) سارتور رسارتوس اثر توماس کارلایل (۱۸۳۳–۳۴) الیور توئیست اثر چارلز دیکنز (۱۸۳۸) اگنس گری اثر آن برونته (۱۸۴۷) جین ایر اثر شارلوت برونته (۱۸۴۷) بلندی‌های بادگیر اثر امیلی برونته (۱۸۴۷) نیه توچکا اثر فیودور داستایفسکی (۱۸۴۹) دیوید کاپرفیلد (رمان) اثر چارلز دیکنز (۱۸۵۰) ویلت (رمان) اثر شارلوت برونته (۱۸۵۳) هنری سبز اثر گوتفرید کلر (۱۸۵۵) آرزوهای بزرگ اثر چارلز دیکنز (۱۸۶۱) زنان کوچک اثر لوییزا می الکات (۱۸۶۹) تربیت احساساتی اثر گوستاو فلوبر (۱۸۶۹) جوان خام اثر فیودور داستایفسکی (۱۸۷۵) پرتره یک بانو (کتاب) اثر هنری جیمز (۱۸۸۱) جزیره گنج اثر رابرت لویی استیونسن (۱۸۸۳) ماجراهای هاکلبری فین اثر مارک تواین (۱۸۸۴) فرزند ربوده‌شده (رمان) اثر رابرت لویی استیونسن (۱۸۸۶) سده ۲۰ میلادی کیم اثر رودیارد کیپلینگ (۱۹۰۱) زیر چرخ اثر هرمان هسه (۱۹۰۶) مارتین ایدن اثر جک لندن (۱۹۰۹) کتاب خالد اثر امین ریحانی (۱۹۱۱) پسران و عشاق اثر دی. لارنس (۱۹۱۳) چهره مرد هنرمند در جوانی اثر جیمز جویس (۱۹۱۶) دمیان اثر هرمان هسه (۱۹۱۹) این سوی بهشت اثر اف. اسکات فیتزجرالد (۱۹۲۰) کوه جادو اثر توماس مان (۱۹۲۴) پاتر پانچالی اثر بیبوتی بوشان باندیopadhyay (۱۹۲۹) چشمانشان نظاره‌گر خدا بود اثر زورا نیل هرستون (۱۹۳۷) درختی در بروکلین می‌روید اثر بتی اسمیت (۱۹۴۳) ناتور دشت اثر جی. | ## جمع‌بندی | هینتون (۱۹۶۷) جادوگر زمین دریا اثر اورسلا لو گویین (۱۹۶۸) کسری برای یک ولگرد اثر بری هاینز (۱۹۶۹) چراغ‌های روشن، شهر بزرگ (رمان) اثر جی مکینرنی (۱۹۸۴) چگونه یک گاو را بکشیم اثر آنا-لینا هارکونن (۱۹۸۴) بازی اندر اثر اورسن اسکات کارد (۱۹۸۵) پرتقال‌ها تنها میوه‌ نیستند اثر جنت وینترسون (۱۹۸۵) آن (رمان) اثر استیون کینگ (۱۹۸۶) چوب نروژی (رمان) اثر هاروکی موراکامی (۱۹۸۷) کیمیاگر (رمان) اثر پائولو کوئیلو (۱۹۸۸) موسیقی انگلیسی (رمان) اثر پیتر آکروید (۱۹۹۲) جاده کلاغ اثر ایان بنکس (۱۹۹۲) هری پاتر اثر جی.