aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: جلال ستاری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جلال ستاری | مقدمه: جلال ستّاری (زادهٔ – درگذشتهٔ ) نویسنده، پژوهشگر، اسطوره‌شناس، مترجم، و اندیشمند ایرانی بود. | ## بخش 1: جلال ستاری | ستاری بیش از ۱۰۰ کتاب در زمینه‌های افسانه‌شناسی، ادبیات نمایشی و نقد فرهنگی در طی بیش از ۶۰ سال نوشته یا ترجمه کرده‌است. تحصیلاتِ ابتدایی را در مدرسهٔ عنصریِ رشت به پایان رساند، در سال ۱۳۲۹ دیپلم ادبی خود را از دارالفنون گرفت و پس از موفقیت در آزمون اعزام به خارج برای ادامه تحصیل به سوئیس رفت. جلال ستاری به مانند کارل گوستاو یونگ سوئیسی در رشته روانشناسی تحصیل کرد و مانند یونگ دغدغه‌ای فراتر از روانشناسی فردی داشت و تمرکز خود را بر روانشناسی جمعی و شناخت تأثیر مثبت یا منفی کهن الگوها و اسطوره‌ها و افسانه‌ها در ناخودآگاه جمعی معطوف کرد. بازگشت به ایران پس از پایانِ تحصیلات در سوئیس در سالِ ۱۳۴۱ به ایران بازگشت و به استخدامِ سازمان برنامه و بودجه درآمد و در بخشِ فرهنگ و هنر و جهانگردی کار کرد. | ## بخش 2: جلال ستاری | ستاری در سال ۱۳۵۰ به وزارت فرهنگ و هنر منتقل شد و در آنجا به عنوان مدیرکل دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی فرهنگی و سپس در مقام مشاور وزیر خدمت کرد. وی پس از انقلاب ۱۳۵۷ با حکم حسن حبیبی و با تنزل گروه از وزارت فرهنگ و هنر اخراج شد. کتاب‌شناسی جلال ستاری در طول بیش از ۶۰ سال فعالیت خود آثار بسیاری در رابطه با اسطوره‌ها و اسطوره‌شناسی، تاریخ، تئاتر، روایت‌پژوهی، افسانه‌شناسی و ادبیات خلق کرد که شمار آن‌ها بیش از ۱۰۰ عنوان بوده‌است. از جمله آثار او می‌توان به جان‌های آشنا، آخرین مصاحبه با سارتر (ترجمه)، جهان‌نگری (ترجمه)، تراژدی و انسان، بازتاب اسطوره در بوف کور، فرهنگ و تئاتر و طاعون (ترجمه)، اسطوره در جهان امروز، پژوهشی در ناگزیری مرگ گیلگمش (ترجمه)، سیمای زن در فرهنگ ایران، در قلمرو فرهنگ، شرق در ادبیات فرانسه (ترجمه)، افسون شهرزاد، نمایش در شرق، اسطوره و رمز در اندیشۀ میرچا الیاده، درد عشق زلیخا، در بی‌دولتی فرهنگ، آیین و اسطوره در تئاتر، پژوهشی در اسطورۀ گیلگمش و افسانۀ اسکندر، جهان اسطوره‌شناسی (ترجمه) و ... | ## بخش 3: جلال ستاری | اشاره کرد.خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): «جلال ستاری»، نویسنده و اسطوره‌شناس نام‌آور درگذشت، نوشته‌شده در ۹ مرداد ۱۴۰۰؛ بازدید در ۸ آذر ۱۴۰۱. جایزه‌ها نشان هنر و ادب درجه شوالیه فرانسه ۲۰۰۵ جایزهٔ جلال ستّاری جایزه‌ای به نام جلال ستّاری هر سال به پژوهشگران برتر نمایش ایرانی اهدا می‌شود. از برندگانش: ۱۳۹۰: رقیه بهزادی ۱۳۹۲: سودابه فضائلی ۱۳۹۴: علیرضا مشایخی، گئورگ نوسبامر و حسین اسماعیلیایران‌تئاتر: معرفی سه پژوهشگر برتر جایزۀ جلال ستاری، نوشته‌شده در ۴ شهریور ۱۳۹۴؛ بازدید در ۲۸ مهر ۱۴۰۱. ۱۳۹۶: پرویز ممنون، حمیدرضا اردلان و ژاک ترودوخبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی (آنا): جایزۀ جلال ستاری به پژوهشگران ایرانی و خارجی اهدا شد، نوشته‌شده در ۱۰ شهریور ۱۳۹۶؛ بازدید در ۲۸ مهر ۱۴۰۱. | ## جمع‌بندی | ۱۳۹۸: بهرام بیضایی ۱۴۰۰: پیتر شومان، نینا مالیکوا و جمشید ملک‌پورخبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): برگزیدگان جایزۀ جلال ستاری معرفی شدند، نوشته‌شده در ۱۶ آذر ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۸ مهر ۱۴۰۱.
موضوع مقاله: حزب تمدن اسلامی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حزب تمدن اسلامی | مقدمه: حزب تمدن اسلامی یکی از احزاب تأیید شده در جمهوری اسلامی ایران است که پس از انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در سرچشمهٔ تهران، توسط اعضای به‌جامانده از آن حزب تشکیل شد. | ## بخش 1: حزب تمدن اسلامی | از چهره‌های سرشناس این حزب می‌توان به سید محمد میرمحمدی مشاور و دستیار ویژه رهبری، مرتضی فضلعلی نماینده دوره‌های اول، پنجم و هفتم مجلس شورای اسلامی و از بازماندگان انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی، حسین شمسایی (مداح-معاون فرهنگی حزب جمهوری اسلامی)،میرمهدی نجفی از معاونین اسبق وزارت راه و ریاست اسبق سازمان تربیت بدنی، محمد مهدی مظاهری فرزند آیت الله مظاهری مرجع تقلید، مجتبی هراتی نیک مسئول استان تهران حزب جمهوری اسلامی و ریاست اسبق بانک صنعت و معدن، علیرضا منظری جو نماینده اسبق جمهوری اسلامی ایران در سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری (ایکائو)، حسین سبحانی نیا دیپلمات پیشین عضو حزب جمهوری اسلامی، هفت دوره نماینده مجلس شورای اسلامی، حمیدرضا اعلم الهدی از اعضای حزب جمهوری اسلامی و عضو اسبق هیئت مدیره بانک صنعت و معدن، حسین احمدی ملایری شورای عالی مالیاتی کشور، فرامرز خجیر عضو هیات مدیره بیمه آسیا، ... | ## بخش 2: حزب تمدن اسلامی | اشاره کرد این حزب در نهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی به عنوان یک حزب اصولگرا شرکت داشت. | ## بخش 3: حزب تمدن اسلامی | ## جمع‌بندی | و در دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی ضمن ائتلاف با شورای وحدت و جبهه پیشرفت، رفاه و عدالت به علت نارضایتی از هم پیمانان لیست جداگانه ای منتشر کرد.
موضوع مقاله: دانشگاه اسلامی تاجیکستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دانشگاه اسلامی تاجیکستان | مقدمه: دانشگاه اسلامی تاجیکستان به نام امام اعظم ابوحنیفه در سال ۱۹۹۷ میلادی، پس از برچیدن ادارهٔ مُفتیات با تصویب انجمن مسلمانان جمهوری تاجیکستان در موافقت با کمیتهٔ عاید به کارهای دینی نزد جمهوری تاجیکستان تشکیل گردید. | ## بخش 1: دانشگاه اسلامی تاجیکستان | دانشگاه با یاری متخصصانی از دانشگاه ملی تاجیکستان، آکادمی (فرهنگستان) علوم، دانشگاه آموزگاری، دانشگاه بین‌المللی الازهر مصر، وزارت معارف (آموزش و پرورش) جمهوری و کمیتهٔ عاید به کارهای دینی نزد جمهوری برنامه‌های آموزشی خود را تدوین نمود. امتحانات نهایی این دانشگاه زیر نظر کمیسیونی مرکب از کمیتهٔ دین، آکادمی علوم جمهوری، مرکز اسلامی و استادان دانشگاه اسلامی تاجیکستان برگزار می‌شود. | ## بخش 2: دانشگاه اسلامی تاجیکستان | دانشگاه دارای کتابخانه، ۲ تالار مطالعه، مرکز آموزش کامپیوتری مجهز به اینترنت، کابین‌های ویژهٔ آموزش زبان‌های عربی و انگلیسی و مرکز تنظیم عائله می‌باشد. همچنین از سوی سفارت فدراسیون روسیه کلاسی مجهز برای آموزش زبان روسی برپا شده است. | ## بخش 3: دانشگاه اسلامی تاجیکستان | این دانشگاه برای آموزش زبان روسی با دانشگاه اسلاوی تاجیکستان و روسیه همکاری می‌کند. | ## جمع‌بندی | به یاری بانک اسلامی رشد، ساختمان بخش زنانه و خوابگاه مجهز به کتابخانه برای ۶۰ تن ساخته شده است.
موضوع مقاله: تنگه پالک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تنگه پالک | مقدمه: انگشتی|240 پیکسل|تصویر گرفته‌شده توسط فضاپیمای اندور از تنگهٔ پالک تنگهٔ پالک آبراهی در جنوب‌غربی خلیج بنگال است که مابین این خلیج و خلیج پالک در جنوب‌شرقی هند و شمال سری‌لانکا واقع شده‌است. | ## بخش 1: تنگه پالک | و ۸۵ مایل درازا دارد و مجموعه‌ای از تپه‌های زیرآبی کم‌عمق همچون پلی در جنوب آن واقع شده که پل آدم را تشکیل می‌دهند. همچنین جزیره پامبان (متعلق به هندوستان) و جزیره منار (متعلق به سری لانکا) در جنوب تنگهٔ پالک قرار دارند. | ## بخش 2: تنگه پالک | چندین رودخانه از جمله رود وایگای هند به این تنگه می‌ریزند و بسیاری از جزایر سری‌لانکا نیز در این تنگه قرار دارند. بندر جفنا، مرکز تجاری شمال سری لانکا از طریق این تنگه به دادوستد با ایالت تامیل نادوی هند می‌پردازد. | ## بخش 3: تنگه پالک | ## جمع‌بندی | همچنین یک کشتی مخصوص حمل واگن‌های قطار در این تنگه بین دانوشکودی هند و تالایمنار سری لانکا در رفت‌وآمد است.
موضوع مقاله: جام حذفی فوتبال ایران ۸۳–۱۳۸۲ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جام حذفی فوتبال ایران ۸۳–۱۳۸۲ | مقدمه: در این دوره از مسابقات دو تیم سپاهان اصفهان و استقلال تهران با پشت سر گذاشتن حریفان خود به فینال جام حذفی رسیدند. | ## بخش 1: جام حذفی فوتبال ایران ۸۳–۱۳۸۲ | دیدار رفت فینال در ورزشگاه نقش جهان در حضور ۳۰٬۰۰۰ تماشاگر با نتیجهٔ ۳ بر ۲ به نفع تیم سپاهان پایان یافت. دیدار برگشت فینال در ورزشگاه آزادی تهران در حضور ۸۵٬۰۰۰ تماشاگر با نتیجهٔ ۲ بر ۰ به نفع تیم سپاهان به پایان رسید تا در مجموع دو بازی رفت و برگشت تیم سپاهان با نتیجهٔ ۵ بر ۲ بتواند استقلال را شکست دهد و برای اولین بار قهرمان این دوره از مسابقات جام حذفی شد و به مسابقات لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۰۵ راه یافت. | ## بخش 2: جام حذفی فوتبال ایران ۸۳–۱۳۸۲ | تاریخچه در هفدمین دوره جام حذفی فوتبال ایران دو تیم سپاهان و استقلال با پشت سر گذاشتن حریفان خود به فینال جام حذفی رسیدند. دیدار رفت فینال در ورزشگاه نقش جهان در حضور ۳۰٬۰۰۰ تماشاگر با نتیجهٔ ۳ بر ۲ به نفع تیم سپاهان پایان یافت. | ## بخش 3: جام حذفی فوتبال ایران ۸۳–۱۳۸۲ | ## جمع‌بندی | دیدار برگشت فینال در ورزشگاه آزادی تهران در حضور ۸۵٬۰۰۰ تماشاگر با نتیجهٔ ۲ بر ۰ به نفع تیم سپاهان به پایان رسید تا در مجموع دو بازی رفت و برگشت تیم سپاهان با نتیجهٔ ۵ بر ۲ بتواند استقلال را شکست دهد و قهرمان این دوره از مسابقات جام حذفی شود.
موضوع مقاله: نظریه وابستگی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نظریه وابستگی | مقدمه: نظریه وابستگی که در برابر (نظریه نوسازی) مدرنیسم شکل گرفت تحت تأثیر اندیشه‌های رایٔول پربیش (اقتصاددان آرژانتینی و مدیر کمیسیون اقتصادی سازمان ملل در آمریکای جنوبی) در اواخر دهه ۱۹۵۰ توسعه یافت. | ## بخش 1: نظریه وابستگی | این نظریه نشان می‌دهد که راه پیشرفت تنها از طریق الگو قرار دادن کشورهای توسعه یافته می‌باشد، این روند سبب شکل گیری اقتصاد وابسته به کشورهای توسعه یافته گشته و الگوی سیستم اقتصادیِ "مرکز - پیرامون" را ایجاد می‌کند که کشورهای صنعتی در مرکز این اقتصاد قرار گرفته و کشورهای در حال توسعه در پیرامون آن جای می‌گیرند. مطالعات پربیش و همکاران او نشان داد که فعالیت‌های اقتصادی در کشورهای ثروتمند اغلب منجر به مشکلات جدی در کشورهای فقیر می‌گردد. این نظریه تحت فعالیت‌های علمی آندره گوندرقرانک و شماری از اقتصاددانان دیگر در دهه ۱۹۷۰ به مکتب وابستگی ارتقاء یافت. | ## بخش 2: نظریه وابستگی | این نظریه در دهه ۱۹۷۰–۱۹۶۰ به سبب گسترش فقر در بیشتر نقاط جهان، به عنوان نظریه‌ای انتقادی در برابر نظریه نوسازی مشهور گردید. نظریه وابستگی نئومارکسی توسعه‌نیافتگی (۱۹۶۶) و «سرمایه و توسعه‌نیافتگی در آمریکای لاتین» (۱۹۶۷) عناوین دو اثر مهم آندره گوندر فرانک از پرنفوذترین نظریه‌پردازان رویکرد وابستگی نئومارکسی در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ است. فرانک با استناد به تجربه تاریخی کشورهای آمریکای‌لاتین که در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم عمدتاً مستعمره دول استعماری پرتغال و اسپانیا بودند، فرضیه پل باران مبنی بر تأثیر منفی سرمایه توسعه‌طلب بر توسعه اقتصادهای مستعمراتی را تأیید می‌کند. | ## بخش 3: نظریه وابستگی | از نظر وی، هر زمان که در این منطقه سیطرهٔ استعماری وجود داشته، توسعه‌نیافتگی شدت پیدا کرده و هر زمان که این سیطره از بین رفته، توسعه در آن امکان‌پذیر شده است. برای شناخت توسعه‌نیافتگی باید توسعه‌یافتگی را و برای شناخت توسعه‌یافتگی باید توسعه‌نیافتگی را دریافت. از این منظر، توسعه‌یافتگی و توسعه‌نیافتگی دو روی مقابل سکه واحدی به نام رابطه وابستگی و سلطه هستند. | ## جمع‌بندی | تا زمانی که این رابطه در چارچوب نظام سرمایه‌داری برقرار است، «توسعه‌نیافتگی» فرجام کشورهای پیرامونی است.
موضوع مقاله: هوتوخوشی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هوتوخوشی | مقدمه: هوتوخوشی یا اهتوخوشی یا هوتوخوشی اهنوخوشی بنا به گفتهٔ شاهنامه یکی از طبقات چهارگانهٔ ایران بوده که کاتوزیان، نیساریان، نسودی و اهنوخوشی باشند. | ## بخش 1: هوتوخوشی | گویند جمشید طوایف را بر چهار قسم کرد اول را کاتوزی نامید و گفت که در کوه‌ها و غارها مکان کنند و به عبادت خدا و کسب علوم مشغول باشند. | ## بخش 2: هوتوخوشی | دوم را نیساری خواند و گفت سپاهیگری بیاموزند و سوم را نسودی نام کرد و حکم کرد که کشت و زرع کنند و چهارم را اهنوخوشی لقب داد و گفت به انواع حرفه‌ها بپردازند. | ## بخش 3: هوتوخوشی | این کلمه محرف هوتوخش زبان پهلوی است و آن مرکب است از دو جزء: جزء اول هو به معنی خوب و جزء دوم از مصدر توخشیش یا (تخشیدن) به معنی کوشیدن و ورزیدن. | ## جمع‌بندی | هوتخش یعنی خوب و زنده و نیکو کوشنده و مراد از آن طبقهٔ صنعتگر است.دانشنامهٔ مزدیسنا، ص ۱۴۵ شاهنامه چهارمین طبقه اجتماعی ایران دوران جمشید را طبقه صنعت‌گر برمی‌شمارد و اینگونه از ایشان یاد می‌گردد: مصرع دوّم از صنعت‌گران عبا سرکش نام می‌برد که شاید منظور از این اصطلاح آهنگران، سفالگران و سایر پیشه‌های حرفه‌ای باشد، ولی از طبقه معماران و مهندسین ساختمان در دوران جمشید ذکری نرفته احتمالاً طبقه مزبور نیز وجود داشته امّا از آن گروه دیوان بوده که نزد مزدیسناییان وجاهت و مقبولیتی نداشتند.
موضوع مقاله: نیساری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نیساری | مقدمه: یکی از طبقات چهارگانهٔ ایران بوده که کاتوزیان به نقل از اشوزرتشت آذربانان (موبدان،سیربدان،اصحاب آتشگاه،شخص پادشاه،و خانواده ی ایشان) طبقه ی نخستین مملکت بودند نیساریان، نسودی و هوتوخوشی باشند. | ## بخش 1: نیساری | گویند جمشید طوایف را بر چهار قسم کرد اول را کاتوزی نامید و گفت که در کوه‌ها و غارها مکان کنند و به عبادت خدا و کسب علوم مشغول باشند. دوم را نیساری خواند و گفت سپاهیگری بیاموزند و سوم را نسودی نام کرد و حکم کرد که کشت و زرع کنند و چهارم را اهتوخوشی (صنعت گران ، حرفه دانان ) لقب داد و گفت به انواع حرفه‌ها بپردازند. | ## بخش 2: نیساری | نیساریان در شاهنامه پادشاهی جمشید را شاهنامه هفت‌صد سال ذکر می‌نماید امّا ممکن است کنایه از سلاله جمشیدیان باشد که هفت‌صد سال دوام آورده‌است. وقتی جمشید بر تخت کیان جلوس نمود همه اقوام یا جماعات آن دوره اهم از دیو، پری، مرغ تحت فرمان او بودند به عبارتی دیگر اکثر اقوام و قبایل مطرح و شناخته شده انقیاد او را پذیرفته بودند. | ## بخش 3: نیساری | ## جمع‌بندی | چون کارهای سیاسی به خوبی پیشرفته بود اینک وقت آن بود تا سر و سامانی به طبقات اجتماعی داده می‌شد صنوف و مشاغل از یکدیگر تجزیه می‌گشت، تفکیک طبقات اجتماعی و رده‌بندی مشاغل در ایران به جمشید منتسب است.
موضوع مقاله: نسودی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نسودی | مقدمه: یکی از طبقات چهارگانهٔ ایران بوده که کاتوزیان، نیساریان، نسودی و اهنوخوشی باشند. | ## بخش 1: نسودی | گویند جمشید طوایف را بر چهار قسم کرد اول را کاتوزی نامید و گفت که در کوه‌ها و غارها مکان کنند و به عبادت خدا و کسب علوم مشغول باشند. | ## بخش 2: نسودی | دوم را نیساری خواند و گفت سپاهیگری بیاموزند و سوم را نسودی نام کرد و حکم کرد که کشت و زرع کنند و چهارم را اهنوخوشی لقب داد و گفت به انواع حرفه‌ها بپردازند. | ## بخش 3: نسودی | .دانشنامهٔ مزدیسنا، ص ۴۵۲ نسودیان در شاهنامه سومین طبقه از طبقات اجتماعی ایران دوران جمشید، شامل بود از کشاورزان، برزگران و کسانیکه در امور زراعت، باغبانی، صیفی‌کاری و دیگر حرفه‌های مشابه اشتغال داشتند. | ## جمع‌بندی | شاهنامه ایشان از گروهی برمی‌شمارد که از بازوی خویش نان می‌خورند و بخاطر شکم پیش دیگران دست نیاز دراز نمی‌کنند و سرزنش نمی‌شوند.
موضوع مقاله: حمام کوشک قاضی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حمام کوشک قاضی | مقدمه: حمام کوشک قاضی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فسا، بخش مرکزی، دهستان کوشک قاضی، روستای کوشک قاضی واقع شده و با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: حمام کوشک قاضی | حمام کوشک قاضی یکی از بناهای تاریخی روستای کوشک قاضی می‌باشد که در ۳ کیلومتر شهر فسا قرار دارد. این حمام یکی از قدیمی‌ترین بناهای کوشک قاضی می‌باشد که تاریخ ساخت آن به دوره قاجار برمی‌گردد. | ## بخش 2: حمام کوشک قاضی | حمام کوشک قاضی دارای یک رختکن، یک صحن و چند نمره می‌باشد که در حال حاضر بی استفاده و متروکه مانده‌است. در اطراف این حمام در گذشته چندین مهمانسرای زیبا و باستانی، یک میدان نسبتاً بزرگ، یک باغ کهن و یک اسطبل دوطبقه وجود داشته که محل نگهداری اسبان خوانین بوده‌است. | ## بخش 3: حمام کوشک قاضی | بقیه بناها و باغچه اطراف حمام متأسفانه بر اثر مرور زمان و کوچ صاحبان اولیه و عدم توجه سازمان میراث فرهنگی از بین رفته‌اند. از سه باب حمام که در گذشته درکوشک قاضی وجود داشته تنها این حمام باقی مانده‌است که در سازمان میراث فرهنگی ثبت شده و شماره ثبت آن ۲۶۶۵۵ می‌باشد. | ## جمع‌بندی | تاریخ ساخت حمام به‌درستی معلوم نیست ولی روایت شده که مالک اصلی این حمام شخصی بنام غلامرضا خان رضایی(قصر کرمی) بوده‌است.
موضوع مقاله: هرمزد اردشیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هرمزد اردشیر | مقدمه: خرابه‌های شهر «هرمزد اردشیر» مربوط به دوره ساسانیان است و در محدودهٔ کنونی اهواز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: هرمزد اردشیر | این منطقه که در دوران ساسانیان رونق فراوانی داشته‌است، امروزه جز تلی از خاک چیزی از آن باقی نمانده است. این شهر که پایه‌ها و ستون‌های شهر جدید اهواز روی شانه‌های آن بنا شده‌است و پیشینه پرشکوه تمدنی این منطقه محسوب می‌شود، به گواه اسناد و مدارک دست کم تا ۶۰ یا ۷۰ سال پیش بقایا و آثار واضح آن برای همه قابل مشاهده بود و از همین رو در سال ۱۳۱۰ به ثبت ملی رسید. در سال ۱۳۱۰ باستانشناسان هنگام بررسی اهواز به محلی به عنوان شهر «هرمزد اردشیر» اشاره کردند و آن را به ثبت رساندند. اردشیر بابکان، مؤسس سلسله ساسانی به بنای شهرهای جدید و تجدید بنای شهرها اهمیت می‌داد و در این دوران پایه شهرها و نهادهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، بازرگانی و اداری بسیار بنا گذاشته شد و ازجمله این شهرها شهر «هرمزد اردشیر» بود. | ## بخش 2: هرمزد اردشیر | «هرمزد اردشیر» یعنی شهری که مورد توجه و عنایتشاه و خداست که بعدها این نام کوتاهتر شد و به صورت هرمشیر درآمد و به دو بخش محل سکونت بزرگان و دانشمندان و بخش سکونت بازرگانان و پیشه وران تقسیم شد. پس از حمله اعراب به ایران قسمت سکونت بزرگان این شهر (غرب اهواز) نابود شد و بخش باقی‌مانده، که بازار هوزی ها (هوجستان واجار) نام داشت را به شکل عربی ترجمه و شهر را به این ترجمه ی عربی نامیدند، یعنی «سوق الاهواز». پرونده شهر «هرمزد اردشیر» در تاریخ ۲۴ شهریور ماه ۱۳۱۰، توسط آندره گدار به شورای ثبت آثار تاریخی و ملی کشور ارائه شد. در این پرونده، نشانی جغرافیایی این شهر، محدوده شهر کنونی اهواز عنوان شد و عکس‌های هوایی که از سال ۱۳۲۵ در سازمان زمین‌شناسی موجود است، و همچنین سفرنامه کنت هافتوس و مادام دیون فوا، از دیگر دلایل وجود این شهر در محدوده مورد ادعا می‌باشد. | ## بخش 3: هرمزد اردشیر | ریچارد فرای در این مورد می‌نویسد:«خوزستان استانی ثروتمند و کم ارتفاع بود که دست کم به هفت کوره تقسیم می‌شد؛ بزرگ‌ترین جزو آن، هرمزد اردشیر یا هرمزدشهر بود که عرب‌ها بدان سوق‌الاهواز می‌گفتند».شهر باستانی «هرمزد اردشیر» با قدمت ۱۷۰۰ ساله، در زمان ساخت به دو قسمت بازرگانان و پیشه وران و در قسمتی دیگر اشراف و ثروتمندگان تقسیم شد که به بخشی از آن هوجستان واجار و به بخش دیگر آن «هرمزد اردشیر» می‌گفتند. همچنین در روایت حمزه اصفهانی آمده است: «شهر «هرمزد اردشیر» از دو بخش مجزا که در جوار یکدیگر قرار داشته و مجموعهای واحد را تشکیل می‌دادند، به‌وجود آمده بود. از دو شهر تشکیل دهنده «هرمزد اردشیر» شهری که مرکز تجار و بازاریان بود خوچستان ماچار (خوزستان بازار) نام گرفت که پس از استیلای اعراب به صورت معرب سوق الاهواز درآمد که امروزه آن را اهواز می‌نامند و بخش دیگر که محل سکونت بزرگان و اشراف بود، هرمشیر نامیده می‌شد که به‌دست اعراب به کلی ویران و به‌دست فراموشی سپرده شد.» امروزه بخش‌های زیادی از محوطه تاریخی شهر «هرمزد اردشیر» به علت ساخت تونل مترو شهر اهواز از بین رفته است. | ## جمع‌بندی | شهر باستانی «هرمزد اردشیر» در سال ۱۳۱۰ به همراه یک محوطه اشکانی توسط آندره گدار به وزارت فرهنگ و هنر پیشنهاد شد و این اثر تاریخی با شماره ۴۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
موضوع مقاله: قلعه سنگ سیرجان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه سنگ سیرجان | مقدمه: قلعه سنگ سیرجان مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۷ کیلومتری جنوب شرقی سیرجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: قلعه سنگ سیرجان | در شمال قلعه سنگ و به فاصله ۵ متری حصار داخلی، پلکانی منبر مانند از جنس سنگ سفیدی آهکی یکپارچه وجود دارد. | ## بخش 2: قلعه سنگ سیرجان | بر روی بدنه جنوبی این پلکان به خط نسخ عبارت زیر نوشته شده‌است: «العادل المظفر من السماء بالنصر و العز و الفتح المبین عماد الحق و الدین الواثق بالملک الصمد بالخیرات (؟) السلطان احمد خلد الله السلطانه اقل ممالیک سلطانی فی سنه تسع و ثمانین و سبعمائه» (۷۸۹ هجری قمری) چنان‌که از متن کتیبه برمی‌آید، این نوشته در سال چهارم حکومت عمادالدین احمد، سلطان سلسله آل مظفر در آخرین سال‌های حکومتش بر سیرجان (۷۹۵–۷۸۶ هجری قمری) کنده شده‌است. | ## بخش 3: قلعه سنگ سیرجان | ## جمع‌بندی | پرویز ورجاوند (استاد باستان‌شناسی دانشگاه تهران) معتقد است که این پلکان سنگی متعلق به زمان‌های بسیار کهن و مربوط به پیش از اسلام است و آن را جزئی از یک آتشدان وابسته به یک نیایشگاه می‌داند.
موضوع مقاله: تپه بکسایه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تپه بکسایه | مقدمه: تپه بکسایه مربوط به دوره عیلامیان است که در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: تپه بکسایه | لازم است ذکر شود که سلیمان‌تپه (ایلام)، تپه بکسایه، سبعات خزیر (چهار ریز) سه تپه باستانی و نخستین آثار ملی ثبت شده در ایران هستند. | ## بخش 2: تپه بکسایه | این آثار به هنگام ثبت واقع در استان ایلام (پشتکوه) در ایران قلمداد شده‌اند ولی هم‌اکنون در ایران قابل شناسایی نیستند و به دلایل نامعلومی درون کشور عراق قرار گرفته‌اند. | ## بخش 3: تپه بکسایه | این نقاط که بسیار نزدیک به مرز دو کشور بوده‌اند احتمال دارد با جابجایی مرزها به دلایلی چون اجرای عهدنامه ۱۹۷۵ الجزایر یا قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت از محدوده خاک ایران خارج شده باشند. | ## جمع‌بندی | برخی باستان‌شناسان مدعی‌اند در میان این آثار محل تقریبی سلیمان‌تپه را روی نقشه پیدا کرده‌اند ولی این مکان پوشیده از مین است و هیچ باستان‌شناسی جرات نزدیک شدن بدان را ندارد.
موضوع مقاله: سبعات خزیر (چهار ریز) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سبعات خزیر (چهار ریز) | مقدمه: سبعات خزیر (چهار ریز) مربوط به دوره عیلامیان است که در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: سبعات خزیر (چهار ریز) | لازم است ذکر شود که سلیمان‌تپه (ایلام)، تپه بکسایه، سبعات خزیر (چهار ریز) سه تپه باستانی و نخستین آثار ملی ثبت شده در ایران هستند. ژاک دو مورگان در کتابش هر سه این آثار را متعلق به تمدن عیلام می‌داند اما کارشناس ایرانی ثبت کننده این اثر عقیده داشته‌است که سبعات خزیر بر خلاف دو اثر دیگر عیلامی نیست بلکه به تمدن گابالو تعلق دارد. | ## بخش 2: سبعات خزیر (چهار ریز) | این آثار به هنگام ثبت واقع در استان ایلام (پشتکوه) در ایران قلمداد شده‌اند ولی هم‌اکنون در ایران قابل شناسایی نیستند و به دلایل نامعلومی درون کشور عراق قرار گرفته‌اند. این نقاط که بسیار نزدیک به مرز دو کشور بوده‌اند احتمال دارد با جابجایی مرزها به دلایلی چون اجرای عهدنامه ۱۹۷۵ الجزایر یا قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت از محدوده خاک ایران خارج شده باشند. | ## بخش 3: سبعات خزیر (چهار ریز) | ## جمع‌بندی | برخی باستان‌شناسان مدعی‌اند در میان این آثار محل تقریبی سلیمان‌تپه را روی نقشه پیدا کرده‌اند ولی این مکان پوشیده از مین است و هیچ باستان‌شناسی جرات نزدیک شدن بدان را ندارد.
موضوع مقاله: آرامگاه پیربکران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه پیربکران | مقدمه: آرامگاه پیر بکران (همچنین مشهور به مقبره پیر بکران)، مدفن محمد بن بکران مشهور به پیر بکران یکی از عرفا و مدرسین مشهور قرن هفتم هجری است که در حدود ۷۵۰ سال پیش در این مکان زندگی و تدریس می‌کرد و پس از درگذشت در همین مکان به خاک سپرده شد. | ## بخش 1: آرامگاه پیربکران | کتیبه سنگ‌قبر نفیس محمد بن بکران، با خط‌ کوفی‌ و ثلث‌ گچبری‌ شده‌ است و مضمون‌ متن‌های نوشته شده، آیات‌ و صلوات‌ بر ائمه‌ و توصیف‌ محمدبن‌ بکران‌ است‌ و نیز به تاریخ فوت او (سه‌شنبه روز دهم ربیع‌الاول سال ۷۰۳ هجری قمری) اشاره شده است. قدیمی‌ترین بخش این بنا، چله‌خانه، که در زمان ساخت اولیه با خشت ساخته شده بود، در چند دورۀ مختلف مرمت شده است. | ## بخش 2: آرامگاه پیربکران | برای ساختِ مقبرۀ پیربکران، تمام مصالح رایج در معماری ایرانی در آن به‌کار رفته است. از دیگر شاخصه‌های مهم بقعه پیر بکران، وجودِ همۀ شاخصه‌های معماری دوره اسلامی در این بنا و انواع تزئینات گچ‌بری، کاشی‌کاری، نقاشی و تزئینات سنگی است. | ## بخش 3: آرامگاه پیربکران | مقبره پیر بکران مربوط به ایلخانان است و در شهرستان فلاورجان، بخش پیربکران، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## جمع‌بندی | این آرامگاه به سبک معماری آذری بنا شده است.آذری (معماری) ، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی ج ۱.
موضوع مقاله: معبد خورهه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # معبد خورهه | مقدمه: موقعیت جغرافیایی موقعیت بنا در نزدیکی روستای خورهه و در دشت خورهه در استان مرکزی قرار دارد؛ مختصات تقریباً ۳۴°۰۳′۵۱″ شمالی و ۵۰°۲۹′۱۲″ شرقی است. | ## بخش 1: معبد خورهه | محوطه در دشت ـ کوه؛ از شمال به رشته‌‌کوه‌های هفتاد قله و از جنوب به رشته کوه‌های یخچال متصل است و تا شهر محلات حدود ۴۸ کیلومتر فاصله دارد. سابقه تاریخی، کاوش و ثبت - حفاری‌های باستان‌شناسی در تابستان ۱۹۵۵ انجام شد و طی آن سفال و چند تکله نقره متعلق به دوره سلوکیان کشف گردید. | ## بخش 2: معبد خورهه | همچنین نتیجه گرفته شد ساختمان خورهه مرکب از سه بخش/ساختمان مرتبط به هم بوده است. معماری و تحلیل ستون‌های باقیمانده از سنگ تراورتن محلی ساخته شده و سرستون‌ها به سبک یونانی «ایونی (Ionic)» هستند؛ این ویژگی معماری تأکیدی است بر تأثیر هنر یونانی بر ساخت بنا. | ## بخش 3: معبد خورهه | تحقیقات مدرن بنا را نه صرفاً یک نیایشگاه، بلکه «عمارت تشریفاتی / اشرافی» متعلق به دوره اشکانی تشخیص داده‌اند؛ بنابراین تعبیرهای سنتی «معبد» یا «آتشکده» ممکن است بازنگری شود. | ## جمع‌بندی | پلان سه‌بخشی ساختمان و ایوان‌های ستون‌دار نشان‌دهنده تلفیق معماری محلی و پارتی با سبک یونانی است، که معماری معابد و عمارت‌های تشریفاتی دوره سلوکی را بازتاب می‌دهد.