موضوع مقاله: زهرا پیشگاهی‌فرد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زهرا پیشگاهی‌فرد | مقدمه: او استاد دانشگاه تهران، نماینده مردم اصفهان و ورزنه در دوره پنجم مجلس شورای اسلامی، مشاور وزیر و مدیرکل حقوق بشر و زنان وزارت امور خارجه، از اعضای مؤسس حزب اعتدال و توسعهاعتدال و توسعه؛ از ظهور تا صعود / درباره حزبی که روحانی از آن برخاست ایران و رئیس سابق مرکز مطالعات زنان دانشگاه تهران بوده است. | ## بخش 1: زهرا پیشگاهی‌فرد | وی نخستین زن ایرانی است که توانست در رشته جغرافیای سیاسی، مدرک دکتری دریافت کند.اطلاعات علمی دکتر زهرا پیشگاهی فرد در وب سایت علوم و تحقیقات زندگی زهرا پیشگاهی فرد استاد تمام دانشگاه تهران و دارای درجهٔ دکتری جغرافیای سیاسی در سالروز بعثت رسول اکرم (ص، در سال ۱۳۳۴ خورشیدی در اصفهان و در خانواده‌ای مذهبی به دنیا آمد. مادرش، هم از طرف مادرى فرزند آیت‌الله خاتون آبادی و نوه سید محمد حسین نایب الصدر بود و هم از طرف پدری نوه آیت‌الله آمیر سید حسن مدرس مطلق بود. زندگی علمی دکتر پیشگاهی فرد در کنکور سال ١٣٥٣ در رشتهٔ فلسفه دانشگاه تهران پذیرفته شد؛ اما به دلایل خانوادگى موفق به نامنویسى در آن دانشگاه نشد. در نیمه دوم همانسال در کنکور شرکت و رشته زبان انگلیسی دانشگاه اصفهان قبول و مشغول تحصیل شد. اما چند ماهى نگذشته بود که باهمسرش که ساکن تهران بود ازدواج و دوباره درسال ١٣٥٤ در کنکور شرکت و در رشته جغرافیاى دانشگاه تهران شروع به تحصیل کرد.پس از تعطیلى دانشگاه ها در جریان انقلاب فرهنگى همان رشته را ادامه و در سال ١٣٦٣ با مدرک کارشناسى از دانشگاه تهران فارغ التحصیل شد. سال ۱۳۶۸ مدرک کارشناسی ‌ارشد خود را از دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز گرفت و در سال ۱۳۷۱ با درجه دکتری از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران فارغ‌التحصیل شد. رساله دکترى او تحت عنوان "مکان یابى براى یک مرکز سیاسى ادارى(پایتخت) جدید در ایران" به دلیل نواورى ها منجمله محاسبه کمّى دو مرکز "ثقل جغرافیا"و"ثقل جمعیت "ایران برنده ششمین جشنواره خوارزمى در سال ١٣٧١شد. از طرفى در همان سال از طرف وزارت علوم و اموزش عالى (علوم .تحقیقات و فناورى کنونى) به عنوان پژوهشگر نمونه زن برگزیده شد. پس از فارغ التحصیلى عضو هیئت علمى نیمه وقت دانشگاه ازاد اسلامى واواخر سال ١٣٧٢ به عضویت هیئت علمى تمام وقت دانشگاه تهران در امد. در سال ١٣٧٤ در انتخابات پنجم مجلس شوراى اسلامى شرکت و به عنوان نماینده مردم اصفهان به مجلس راه یافت. ایده تاسیس "بین المجالس کشور هاى اسلامى" را به ریاست وقت مجلس داد و با پیگیرى هایش کمیته برنامه ریزى براى تاسیس بین المجالس تشکیل شد. ایده چندین طرح در مجلس مثل طرح "خانه هاى استئجارى به شرط تملیک " را از خود به یادگار گذاشت. پس از گذراندن مجلس پنجم علیرغم پیشنهادها متعدد مدیریتى ،به دانشگاه برگشت و مشغول تدریس و تحقیق شد. همچنین براى مدتى (از سال ٢٠٠٢تا٢٠٠٦)همزمان عضو هیئت علمى وابسته دانشگاه اتاوا شد. سال ١٣٩٦ از عضویت هیئت علمى نیمه وقت دانشگاه ازاد اسلامى (واحد علوم و تحقیقات )استعفاء داد. عمده پژوهش‌های دکتر پیشگاهی‌فرد، در زمینه جغرافیای سیاسی، جغرافیای انتخابات، ژئوپلیتیک، مطالعات زنان و جغرافیای گردشگری است. پیشگاهی فرد استاد راهنما و مشاور بیش از ٣٤٠ پایان‌نامه و رساله در مقاطع کارشناسى ارشد و دکتری در دانشگاه هاى کشور در زمینه‌های یاد شده ‌است. از وی تاکنون ۲۵ کتاب اعم از تالیف و ترجمه ، بیش از ٢٠٠مقاله علمی- پژوهشی در مجله‌های داخلی و خارجی و نیز فزون بر ۴۰ مقاله در همایش‌های داخلی و بین‌المللی انتشار یافته‌است. او همچنین بالغ بر ٢٠ طرح پژوهشی انجام داده که مهم‌ترین آن، طرح ملی"جغرافیای انتخابات پارلمانی در ایران"أست که در ٢٥جلد براى مرکز پژوهش هاى مجلس شوراى اسلامى انجام شد .همچنین طرح ملّى "بررسی راه هاى توسعه و تقویت ارتباط زنان کشور هاى اسلامى به منظور تاثیر گذارى در عرصه هاى بین المللى "را به سفارش شورایعالى انقلاب فرهنگى در دو جلد انجام داد. وى موفق شد با ترجمه وتالیف چند کتاب و انتشار ده ها مقاله در حوزه جغرافیاى انتخابات ،اولین کرسى "درس جغرافیاى انتخابات "را در دوره دکترى دانشگاه تهران پایه گذارى کند. پیشگاهى فردبراى مدتى مدیر مسئول فصلنامه هاى "علمى پژوهشى "زن، توسعه و سیاست "، " زن، فرهنگ و هنر" ، " زن و مطالعات خانواده" بود. همچنین مدتى عضو هیئت تحریریه فصل نامه هاى علمى و همینطور علمى -پژوهشى " ژئوپولیتیک"، "نشریه مطالعات راهبردی زنان" ،"فصلنامه بانوان شیعه"،" فصلنامه سرزمین"، "فصلنامه جامعه‌شناسی زنان "،"فصلنامه زن و فرهنگ "و چند فصلنامه علمى پژوهشى دیگر بوده‌است. فعالیت سیاسی پیشگاهى فرد ورود رسمى به عرصه فرهنگى و سیاسى رابا همکارى در تاسیس "دفتر امور زنان" ریاست جمهورى در سال ١٣٦٩ آغاز کرد. و تا اواسط سال ١٣٧١ مدیر حوزه ارتباط با زنان کشورهاى اسلامى در معاونت بین الملل ان دفتر بود. سه سال بعد که کمیسیون هاى امور بانوان تشکیل شد نیز عضو کمیسیون بانوان استان تهران شد. در سال ١٣٧٢ به عضویت شوراى فرهنگى اجتماعى زنان شورایعالى انقلاب فرهنگى در امد که تا سال ١٣٩٠ ادامه داشت. همچنین مدتى در همان شورا نایب رییس و عضو و نایب رییس کمیسیون هاى تحقیقات، آموزش، و بین‌الملل آن شورا بود. پیشگاهی‌فرد از سال ١٣٧٥ تا خرداد ١٣٧٩ به عنوان نماینده مردم اصفهان در مجلس پنجم شوراى اسلامى حضور داشت. | ## بخش 2: زهرا پیشگاهی‌فرد | وی در این دوره عضو کمیسیون آموزش عالی، رئیس گروه پارلمانی ایران و عمان و موسس فراکسیون زنان مجلس شوراى اسلامى بود. وی در زمان نمایندگی مجلس در دوره پنجم ایده "طرح محرم‌سازی مدارس دخترانه" را در قالب طرح تهیه و به امضاى نمایندگان رساند که با مخالفت دولت وقت در کمیسیون اموزش و پرورش متوقف شد و به صحن مجلس براى تصویب نیامد. دیگر سوابق مدیر کل حقوق بشر و زنان و مشاور وزیر در امور زنان وزارت خارجه از ١٣٩٥ تا ١٣٩٦ دبیر کمیته گردشگری علمی کشور از سال ۱۳٨٥ تا سال ۱۳۸۷ عضو قطب علمی گردشگری عضو هیئت موسس و هیئت رئیسه انجمن ژئوپولیتیک عضو هیئت امنای باشگاه دانش‌پژوهان جوان (نخبگان) از بدو تاسیس تا ١٣٨٩ عضو کمیته برنامه‌ریزى درسى علوم جغرافیایى وزارت علوم، تحقیقات و فناورى عضو کمیته برنامه ریزى درسى مطالعات زنان در شورای گسترش، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری رییس اداره امور فرهنگى زنان دانشگاه ازاد اسلامى از ١٣٧٢ تا ١٣٧٤ رئیس مرکز مطالعات زنان دانشگاه تهران از سال ١٣٨٧تا سال ۱٣٩٠ رئیس شورای پژوهشی زنان دانشگاه آزاد اسلامی از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۹۲ مشاور رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در امور زنان از سال ۱۳۷۲ تا ۱٣٩٠ عضو شوراى مرکزى زنان فرهیخته دانشگاه ازاد اسلامى و رییس کمیته پایش و جذب از ١٣٩٢تا ١٣٩٤ جوایز علمى برنده جایزه جشنواره خوارزمى (ششمین دوره. جایزه طرح قابل تقدیر از دانشگاه تهران براى اجرای "طرح ملى جغرافیاى انتخابات پارلمانى در ایران" برنده جایزه کتاب قابل تقدیر از دانشگاه تهران براى ترجمه کتاب "مقدمه اى بر جغرافیاى سیاسى" کتاب‌شناسی تالیف ن‍گ‍رش‍ی‌ ژئ‍وپ‍ول‍ی‍ت‍ی‍ک‍ی‌ ب‍ر ج‍ه‍ان‍ی‌ ش‍دن‌: ت‍ئ‍وری‌ه‍ای‌ ن‍ظام‌ه‍ای‌ ف‍ض‍ا - م‍ن‍طق‍ه‌ای‌ (1380). ت‍ه‍ران‌: س‍پ‍اه‌ پ‍اس‍داران‌ ان‍ق‍لاب‌ اس‍لام‍ی‌، دان‍ش‍ک‍ده‌ ف‍رم‍ان‍ده‍ی‌ و س‍ت‍اد، دوره‌ ع‍ال‍ی‌ ج‍ن‍گ‌[۲] روش‌ ت‍ح‍ق‍ی‍ق‌ در ج‍غ‍راف‍ی‍ای‌ س‍ی‍اس‍ی‌ (1383). ت‍ه‍ران‌: ث‍ارال‍ل‍ه ‫[۳] م‍ق‍دم‍ه‌ای‌ ب‍ر ج‍غ‍راف‍ی‍ای‌ س‍ی‍اس‍ی‌ دری‍اه‍ا ب‍ا ت‍اک‍ی‍د ب‍ر آب‌ه‍ای‌ ای‍ران‌ (1384). ت‍ه‍ران: دان‍ش‍گ‍اه‌ ت‍ه‍ران‌، م‍ؤس‍س‍ه‌ ان‍ت‍ش‍ارات‌ و چ‍اپ‌ ‫ [۴] ج‍غ‍راف‍ی‍ای‌ م‍ج‍ام‍ع‌ زن‍ان‌ در ج‍ه‍ان‌ اس‍لام‌ (1384). ‫ت‍ه‍ران‌‬ ‫: ش‍ورای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌ اج‍ت‍م‍اع‍ی‌ زن‍ان‌، رواب‍ط ع‍م‍وم‍ی‌[۵] فرهنگ جغرافیای سیاسی (1386). تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح‬[۷] منافع قدرت‌های فرامنطقه‌ای و منطقه‌ای در حوزه ژئوپلیتیکی قفقاز (1389). تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح [۸] مجموعه مقالات جغرافیای انتخابات ایران (1389). تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح‬‬[۱۰] مقدمه‌ای بر روش‌های شناخت تهدیدات امنیت ملی در ایران (1391). تهران: قومس ‬[۱۴] مجموعه مقالات جغرافیای سیاسی: نظریه‌های انتقادی در علوم اجتماعی (1387). تهران: مؤسسه جغرافیا و کارتوگرافی کتابشناسی [۱۵] شکستن سقف شیشه‌ای سیاست: زنان و انتخابات مجلس (1389). تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات[۱۶] ‬ژئوپلیتیک: مقدمه‌ای بسیار کوتاه (1390). تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح[۱۸] جغرافیای پساساختارگرا: رهیافتی به فضای رابطه‌ای (1391). رشت: نستوه‬‬‮‬[۲۰] منازعه قومی و سیاست بین‌الملل - چگونگی انتشار و افزایش (1394). تهران: انتشارات پشتیبان‬[۲۳] برخی مقالات علمی- پژوهشی تبیین عوامل کلیدی اثرگذار بر قدرت دفاعی ج.ا.ایران در افق زمانی 1410. نجفی سجاد, یزدان پناه درو کیومرث, پیشگاهی فرد زهرا, بدیعی ازنداهی مرجان (1399)., فصلنامه راهبرد دفاعی, 18(72), 1-38. تبیین رهیافتهای منطقه گرایی جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر قفقاز و آسیای مرکزی. تبیین عواملِ علمی و فناوریِ کلیدی تأثیرگذار بر قدرتِ دفاعی ایران در افقِ زمانی 1410. نجفی سجاد, یزدان پناه درو کیومرث, پیشگاهی فرد زهرا, بدیعی ازنداهی مرجان (1399)., فصلنامه مدیریت نظامی, 20(3), 35-62. نجفی سجاد, یزدان پناه درو کیومرث, پیشگاهی فرد زهرا, بدیعی ازنداهی مرجان (1399)., مجله تحقیقات اقتصادی, 55(3), 737-760. یزدان پناه درو کیومرث, پیشگاهی فرد زهرا, بدیعی ازنداهی مرجان (1399)., فصلنامه آینده پژوهی دفاعی, 5(16), 63-87. زارعی بهادر, کولائی الهه, پیشگاهی فرد زهرا, اسدی کیا بهناز (1398)., پژوهش های جغرافیای انسانی, 51(4), 1093-1110. پیشگاهی فرد زهرا, مصطفوی غلامعلی, ذکی یاشار (1398)., فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام, 8(32), 46 - 23. یزدان پناه درو کیومرث, قمری عتیق اله, پیشگاهی فرد زهرا, حاتمی نژاد حسین (1398)., جغرافیا -فصلنامه علمی پژوهشی و بین المللی انجمن جغرافیایی ایران, 17(62), 91-103. میرحیدر دره, پیشگاهی فرد زهرا, عزیزی قاسم, رنجبریان امیرحسین (1398)., اطلاعات جغرافیایی(سپهر), 28(111), 23-40. تبیین ابعاد و پیامدهای جغرافیای سیاسی اجرای طرح تحول سلامت در استان کهگیلویه و بویراحمد. | ## بخش 3: زهرا پیشگاهی‌فرد | تأثیر تحولات اقتصادی جمهوری آذربایجان بر هویت‌های هم‌زیست در نواحی آذری نشین ایران. قالیباف محمد باقر, ولی زاده اکبر, پیشگاهی فرد زهرا, ذکی یاشار, مومنی حسن (1398)., پژوهشنامه مطالعات مرزی, 7(2), 163-189. پیشگاهی فرد زهرا, رنجبر دستنایی کرامت, کوشکی محسن (1398)., جغرافیا ( برنامه ریزی منطقه ای)- موسسه آموزش عالی بین المللی قشم, 9(3), 135. تحلیل تناسب چیدمان عناصر کالبدی فضا در منطقۀ رشد شهر با رویکرد توسعۀ پایدار شهری (مطالعۀ موردی: منطقۀ 22 تهران). تأثیر ساختار ژیوپلیتیک حاکم بر روابط روسیه و ایالات متحده آمریکا بر رقابت آنها در جنوب غرب آسیا. مرادی نیا سجاد, پیشگاهی فرد زهرا, یزدان پناه درو کیومرث, زارعی بهادر (1398)., فصلنامه نگرش های نو درجغرافیای انسانی, 11(2), 239-260. تحلیلی ژئوپولیتیکی بر عوامل داخلی تاثیرگذار ار بر آمایش سرزمینی در کشور افغانستا ن. یزدان پناه درو کیومرث, پیشگاهی فرد زهرا, حاتمی نژاد حسین, قمری عتیق اله (1397)., فصلنامه نگرش های نو درجغرافیای انسانی, 10(4), 334-311. پیشگاهی فرد زهرا, عزتی عزت الله, عمران علیزاده (1397)., جغرافیا ( برنامه ریزی منطقه ای)- موسسه آموزش عالی بین المللی قشم, 8(4). پیشگاهی فرد زهرا, فرجی راد عبدالرضا (1397)., علوم و فنون مرزی - دانشکده علوم و فنون مرز دانشگاه علوم انتظامی, نهم(3), 1. یزدان پناه درو کیومرث, صفوی سیدیحیی, قالیباف محمد باقر, پیشگاهی فرد زهرا, شامانی یاسر (1397)., سیاست دفاعی, 26(102). حجت اله حیدری, پیشگاهی فرد زهرا, عزتی عزت اله (1396)., فصلنامه نگرش های نو درجغرافیای انسانی, 10(1), 261. بشارتی فر صادق, قادری اسماعیل, پیشگاهی فرد زهرا (1396)., پژوهش های جغرافیای انسانی, 49(3), 657-673. افضلی رسول, پیشگاهی فرد زهرا, زارعی بهادر, رحمانی محمدرضا (1396)., فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی, ششم(23), 105-140. تدوین و اعتباریابی مدل معادلات ساختاری برندسازی ابرشهرها (مورد مطالعه: ابر شهر تهران). پیشگاهی فرد زهرا (1396)., جغرافیا ( برنامه ریزی منطقه ای)- موسسه آموزش عالی بین المللی قشم, هفتم(3), 357. پیشگاهی فرد زهرا, نصرتی شهریار, بازدار شهناز (1395)., مطالعات اوراسیای مرکزی, 9(2), 193-121. ارزیابی تاثیر فضایی ـ زمانی سیاست ها ئو قوانین زمین شهری بر گسترش بهینه شهری مهاباد با استفاده از CA-Markov. بشارتی فر صادق, اسماعیل قادری, پیشگاهی فرد زهرا (1395)., جغرافیا ( برنامه ریزی منطقه ای)- موسسه آموزش عالی بین المللی قشم, 24(1), 53. پیشگاهی فرد زهرا, ذکی یاشار, افضلی رسول, کرمی افشین (1395)., تاریخ اسلام و ایران, جدید(30), 35 تا 68. بررسی و اولویت بندی عوامل واگرای اثرگذار در روابط ایران و کشورهای اسلامی پیرامونی. بازدار شهناز, پیشگاهی فرد زهرا, فرجی راد عبدالرضا (1395)., فصلنامه پژوهشهای سیاسی جهان اسلام, 6(2), 151. کرمی افشین, حسن زاده محمد جواد, پیشگاهی فرد زهرا (1395)., فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام, 5(17), 29 تا 52. قالیباف محمد باقر, پیشگاهی فرد زهرا, افضلی رسول, حسینی سیدمحمد (1395)., پژوهش های جغرافیای انسانی, 48(1), 67-53. پیشگاهی فرد زهرا, قالیباف محمد باقر, یزدان پناه درو کیومرث, نصراللهی زاده بهرام (1394)., پژوهش های باستان شناسی ایران, 5(9), 125-144. پیشگاهی فرد زهرا, مخلص آبادی فراهانی مرتضی, مبلغی عبدالمجید (1394)., سیاست, چهارم(سوم), 7. | ## جمع‌بندی | تحلیل جغرافیایی نمایندگی زنان در انتخابات مجلس شورای اسلامی (دوره اول تا نهم مجلس 1391-1358).