موضوع مقاله: تیم ملی فوتبال زنان ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تیم ملی فوتبال زنان ایران | مقدمه: تیم ملی فوتبال زنان ایران، نامور به شیرزنان ایرانی، نمایندهٔ ایران در مسابقات بین‌المللی فوتبال زنان در سراسر جهان است و توسط فدراسیون فوتبال ایران (FFIRI) کنترل می‌شود. | ## بخش 1: تیم ملی فوتبال زنان ایران | تیم ملی زنان ایران نخستین بازی فرامرزی خود را در ماه مه ۱۹۷۱ در برابر ایتالیا و نخستین بازی فرامرزی رسمی فیفا خود را در سپتامبر ۲۰۰۵ در برابر سوریه انجام داد. کیت اول تیم یک‌دست سفید و دوم همواره سرخ بوده است که هردو کیت پس از انقلاب ۱۹۷۹، همراه با لگ یا جوراب‌شلواری هم‌رنگ کیت پوشیده می‌شوند. این تیم، از نخستین بنیان‌گذاری‌های فوتبال زنان در خاورمیانه بود که به دلیل سیاست‌های دولتی اجتماعی و فرهنگی پهلوی دوم، زودتر از کشورهای منطقه تشکیل گردید. پس از انقلاب ۱۳۵۷، اگرچه پیشرفت و فعالیت تیم برای دهه‌ها از حرکت ایستاد اما با پشتیبانی مردم از فوتبال زنان، در سال ۲۰۰۵، دوباره آغاز شد و تیم، با سوریه بازی برگزار کرد. این تیم حتی پس از بنیان‌گذاری دوباره در ۲۰۰۵، برای سال‌ها از امکانات تمرین، پوشاک، کیت، سرمربی، کادر فنی کامل و حتی پوشش رسانه‌ای برخوردار نبوده است و بازی‌های دوستانهٔ اندکی نیز برگزار کرده است. پس از پیشرفت فوتبال زنان در آسیا و سختگیری کنفدراسیون فوتبال آسیا برای بهبود وضعیت زنان فوتبالیست ایران، از دههٔ ۲۰۲۰، امکانات مناسب‌تری به این تیم اختصاص یافته است. این تیم سه بار (۲۰۰۵، ۲۰۰۷، ۲۰۱۱) در جام فوتبال زنان غرب آسیا و دو بار (۲۰۱۸، ۲۰۲۲) در جام فوتبال آسیای مرکزی به نایب قهرمانی رسیده است. در ۹ مارس پنج بازیکن تیم ملی فوتبال زنان ایران در جریان اردوی تیم در استرالیا اردو را ترک کرده و به دلیل ترس از انتقام حکومت درخواست پناهندگی کردند و دولت استرالیا نیز با ماندن آن‌ها موافقت کرد. نخستین تیم فوتبال زنان ایران توسط باشگاه فوتبال تاج بنیانگذاری شد و باشگاه تاج برای زنان کلاس‌های تمرینی گذاشت. به دنبال آن، باشگاه‌های پرسپولیس و دیهیم نیز تیم‌های زنان خود را بنیانگذاری کردند و با بالا رفتن شمار تیم‌ها و استقبال دختران از این رشتهٔ ورزشی، فدراسیون فوتبال ایران نیز تشکیل نخستین تیم ملی زنان ایران را در دستور کارش قرار داد و چند زن توانمند را برای آموزش در زمینهٔ مربیگری به کلاس‌های آموزشی فیفا فرستاد. پری اباصلتی از بنیانگذاران انجمن دوشیزگان و بانوان و مجله بانوان، تیم منتخبی از بازیکنان فوتبال زنان ایتالیا را دعوت کرد تا در روز ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۰، در دیداری دوستانه برابر نماینده ایران، تیم فوتبال زنان تاج قرار بگیرند. در این مسابقه که نخستین بازی بین‌المللی فوتبال زنان ایران بود، تیم تاج با نتیجه ۲ بر ۰ شکست را پذیرفت. در این بازی، ژنیک شهبازیان دروازه‌بان تیم تاج، بهترین بازیکن زمین بوده و بارها مانع باز شدن دروازه تیم تاج شده است. پس از رخ دادن انقلاب ۱۳۵۷ فوتبال زنان ایران، به‌طور کامل تعطیل شد و پس از دهه‌ها تعطیلی، برای آغاز دوباره، دستخوش دگرگونی‌های بسیاری شد. بازیکنان زن مجبور به داشتن حجاب کامل شدند و تماشاچیان مرد از حضور در ورزشگاه زنان منع شدند. در سال ۲۰۰۵ و در بازی‌های قهرمانی غرب آسیا، تیم ملی فوتبال زنان ایران برای نخستین‌بار بعد از انقلاب در مسابقات شرکت کرده و به مقام دوم رسید. این دوره از بازی‌ها در سپتامبر و اکتبر سال ۲۰۰۵ در شهر امان کشور اردن برگزار شد. در مه سال ۲۰۰۶ این تیم در یک بازی دوستانه به مصاف تیم ب اس فاو الدرسیم اسبور شهر برلین کشور آلمان رفت. تیم فوتبال زنان ایران در سال ۲۰۰۷ نیز در بازی‌های قهرمانی غرب آسیا به مقام دوم رسید. این تیم در مرحله مقدماتی جام ملت‌های زنان آسیا ۲۰۲۲ با پیروزی در ضربات پنالتی مقابل تیم ملی اردن، به مسابقات جام ملت‌های زنان آسیا ۲۰۲۲ راه یافت. | ## بخش 2: تیم ملی فوتبال زنان ایران | در نخستین بازی تاریخی تیم زنان ایران، ایران با بدون گل نگه داشتن بازی، هند را تحت تأثیر قرار داد، اما پس از حذف شدن هند از بازی‌ها به دلیل بیماری همه‌گیری کووید، تنها امتیاز ایران از دست رفت و به این ترتیب ایران در برابر چین و چین تایپه آسیب‌پذیر شد و با نتیجه ۰–۷ و ۰–۵ شکست خورد و با نتایجی فاجعه‌بار، به عنوان بدترین تیم سوم، حذف شد. در سال ۲۰۲۳، گزارشی در بی‌بی‌سی فارسی از کمبود امکانات و بازی‌های دوستانه برای این تیم خبر داد. در این گزارش به «عدم تمایل» فدراسیون فوتبال ایران برای داشتن تیم زنان اشاره شده است. در مسابقات انتخابی المپیک بانوان AFC 2024، شاگردان مریم آزمون یک تساوی و دو شکست (در دور دوم مسابقات) به دست آوردند که اگرچه، باخت جزئی آنها در برابر استرالیا قدرتمند برای هواداران ایرانی، قابل پیش‌بینی بود. جام ملت‌های بانوان آسیا ۲۰۲۶ و حواشی آن در ماه فوریه سال ۲۰۲۶ و پیش از آغاز جام ملتهای زنان آسیا، تعدادی از بازیکنان داخل کشور از خیزش ۱۴۰۴ ایران حمایت کردند و کشتار دی ۱۴۰۴ را به شدت محکوم کردند، پس از آن در کشور جو امنیتی به راه افتاد و سازمان لیگ بازیکنان را به ممنوعیت چند ساله از فعالیت های فوتبال حرفه ای، اقدام قضایی و احکام زندان تهدید کردند. در طول جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶، پس از آنکه بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان ایران در دیدار با تیم ملی فوتبال زنان کره جنوبی حاضر به خواندن سرود ملی ایران در واکنش به کشتار دی ۱۴۰۴ ایران نشدند؛ نگرانی های زیادی بابت تهدیدات صداوسیمای ایران که به ملی‌پوشان برچسب "خائنان" زده بودند به آنها بوجود آمد. گفته می‌شود طبق قانون مجازات جمهوری اسلامی همدستی با دشمن می‌تواند منجر به مجازات‌های طولانی مدت زندان یا اعدام شود. پیش از مسابقه دوم با استرالیای میزبان، بازیکنان تیم ملی گزارش دادند که مجبور به خواندن سرود ملی و سلام نظامی شدند زیرا شبه نظامیان رژیم خانواده‌های آنها را نیز تهدید کرده بودند. در طول آخرین دور مسابقات مرحله گروهی در ۸ مارس، ملی‌پوشان به نظر می رسید که از ترس تهدیدات با دست خود (هنگام سلام نظامی اجباری)علامت اس‌اواس نشان می‌دهند که پس از اتمام مسابقه؛ اطراف اتوبوس آنها ایرانیان استرالیا به تجمع اعتراضی و تشویق آنها پرداخت. در همین حین رضا پهلوی از دولت استرالیا خواست که مانع از خروج آنها از خاک این کشور شود. تماس ها با دولت استرالیا برای پناهندگی آنها پس از این افزایش یافت که بازیکنان متهم به خیانت وهمکاری دشمن در جنگ شدند. در ۹ مارس، پنج عضو تیم ملی فوتبال زنان ایران فاطمه پسندیده، زهرا قنبری، زهرا سربالی، عاطفه رمضانی‌زاده، و مونا حمودی، اردوگاه تیم ملی را در استرالیا ترک کردند و به دلیل ترس از انتقامگیری حکومت تصمیم گرفتند به استرالیا پناهنده شوند. گزارش ها نشان می دهد که شخصیت های سیاسی، از جمله رضا پهلوی دوباره از دولت استرالیا خواست تا از بازیکنان محافظت کنند. دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، از دولت استرالیا خواست تا پناهندگی را به بازیکنان بدهد وگرنه آنها به احتمال زیاد کشته خواهند شد؛ اگر مجبور به بازگشت به ایران شوند. ممنوعیت بین‌المللی برای تیم در سال ۲۰۱۱ تیم فوتبال زنان ایران به دلیل بهره‌گیری از حجاب اسلامی در پوشش، از سوی فیفا اجازهٔ حضور در دور دوم بازی‌های انتخابی المپیک ۲۰۱۲ لندن را از دست داد. کیت پوشیده‌شده توسط تیم ملی فوتبال ایران متشکل از یک حجاب مقنعه‌ای و هدبند، پیراهن آستین‌بلند گشاد، شلوار و جوراب بود که بر پایهٔ استاندارهای فیفا برای ورزشکاران، رد شد. یکی از مشکل‌های ورزشکاران زن فوتبالیست این است که در زمان بازی حق ندارند آستین پیراهن خود را بالا بکشند یا در صورت به عقب کشیده شدن مقنعه و هدبند در اثر ضربه سر به توپ یا فعالیت ورزشی با تذکر نماینده بازی مواجه خواهند شد و در صورت عدم اصلاح به علت رفتار غیر ورزشی مستوجب اخطار شناخته می‌شوند. کارشناسان باور داشتند این مقررات حواس بازیکنان را پرت می‌کند و آنان ناچارند همهٔ زمان مسابقه تمرکز خود را به جای بازی به حجاب و پوشش خود بدهند و در نتیجه عملکرد خوبی نداشته باشند. این مشکل، پس از رایزنی‌های فدراسیون فوتبال ایران با فیفا در سال ۲۰۱۲ حل شد تا زنان فوتبالیست ایران، امکان حضور در تورنمنت‌های بین‌المللی را با حجاب مد نظر جمهوری اسلامی داشته باشند. چالش‌های حجاب برای بازیکنان افزون بر محرومیت بین‌المللی، حجاب باعث مشکل برای خود بازیکنان تیم ملی نیز شده است. | ## بخش 3: تیم ملی فوتبال زنان ایران | محرومیت از داخل کشور به دلیل افتادن حجاب هنگام شادی پس از گل، سختی حرکت، تحمل وزن افزوده، گرما و رطوبت نیز از جمله این مشکلات بوده‌اند. در نمونه‌ای، معصومه حسرتی، بازیکن پیشین تیم ملی فوتبال ایران، پوشش اجباری دوران جمهوری اسلامی را یکی از دشواری‌های پیش روی بازیکنان زن ایرانی می‌دانست. او به بی‌بی‌سی فارسی گفته بود: «من خودم سال‌ها با این پوشش بازی کردم و بسیار اذیت شدم»؛ او از رطوبت و سرما گفت و ادامه داد: «پوشش ما فقط یک مقنعه نبود. باید زیر شلوارک، ساپورت می‌پوشیدیم، جوراب‌های‌مان را تا بالا می‌کشیدیم و اگر پایین می‌افتاد، تذکر می‌گرفتیم. زیر پیراهن هم باید لباس دیگری می‌پوشیدیم تا هنگام زمین‌خوردن بدن‌مان مشخص نشود.»؛ «من در پست مدافع بازی می‌کردم و مدام در حال زدن ضربات سر بودم. این باعث می‌شد مقنعه‌ام بیفتد و داور هشدار می‌داد که اگر تکرار شود، کارت می‌گیرم. بازیکن به‌جای تمرکز بر بازی باید مراقب باشد که هیچ قسمتی از پوششش تغییر نکرده باشد و این فشار مضاعفی بر استرس بازی اضافه می‌کند». مربیان مرد و دیدگاه روحانیت ایران مربیان مرد تیم ملی فوتبال زنان ایران، دچار ممنوعیت یا محدودیت‌هایی بوده‌اند که توسط روحانیت ایرانی وضع شده بود. در نمونه‌ای، یک مربی مرد تیم ملی فوتبال زنان ایران، مجبور شده بود بدون دیدن بازیکنان، آنان را تمرین دهد. درخواست پناهندگی، ۱۴۰۴ ورزشگاه ورزشگاه خانگی تیم، ورزشگاه آرارات در پایتخت ایران، تهران است. از ورزشگاه آزادی نیز به عنوان خانهٔ غیررسمی تیم نام برده می‌شود و حتی کادر فنی تیم درخواست بازی در این ورزشگاه را داده‌اند که هرگز با مخالفت رسمی مقامات روبرو نشد اما هرگز بازی‌های تیم در آزادی برگزار نشده است. تصویر تیم لقب‌ها تیم ملی فوتبال زنان ایران با نام «شیرزنان ایرانی» (یا گاهی شیرزنان) شناخته شده است. تیم ملی فوتبال زنان ایران از دههٔ ۲۰۱۰ به‌طور گسترده با لقب ستاره‌های پارسی نیز شناخته می‌شود. «زنان پارسی» یا بانوان پارسی نیز از دیگر لقب‌های این تیم در فوتبال آسیا بوده‌اند. پوشش رسانه‌ای و تبلیغ تیم در دهه‌های پس از انقلاب ۱۹۷۹، پوشش رسانه‌ای فوتبال زنان در ایران با مشکلاتی روبرو بود، اما مسابقه‌های تیم ملی زنان معمولاً توسط مردان و زنان ایرانی در رسانه‌های ملی و خارجی دنبال می‌شدند. مستندها و برنامه‌های ورزشی فارسی‌زبان در مورد پتانسیل بازیکنان و تاریخچه این تیم ساخته می‌شوند. اینستاگرام وابسته به فدراسیون فوتبال ایران، تنها رویدادهای مهم تیم را پوشش داده است و تیم، فاقد شبکه‌های اجتماعی اختصاصی است. کیت‌ها و نشان نشان تیم، اختصاصی نیست و همان لوگوی فدراسیون فوتبال ایران بوده است. به دلیل قوانین داخلی ایران، جوراب‌شلواری یا لگ زنانه نیز بخشی از کیت تیم ملی فوتبال زنان ایران بوده است. | ## جمع‌بندی | هواداران ممنوعیت‌ها برای هواداران مرد اگرچه در دوران جمهوری اسلامی، بازی‌های خانگی تیم ملی فوتبال زنان ایران در فضاهای محدود و با روش‌های شدید امنیتی برای پیشگیری از ورود مردان ایرانی برای تماشای بازی، برگزار شده‌اند، اما بازی‌های خارج از خانهٔ تیم زنان، توسط ایرانیان خارج از کشور مورد استقبال قرار گرفته‌اند و این تیم در خارج از ایران، در میان مردان ایرانی نیز همواره محبوب و مورد استقبال بوده است.