موضوع مقاله: شاهین نجفی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاهین نجفی | مقدمه: مرتضی نجفی‌پور مقدم (زادهٔ ۱۹ شهریور ۱۳۵۹) که با نام هنری شاهین نجفی شناخته می‌شود، خواننده، ترانه‌سرا، آهنگساز و نویسندهٔ ایرانی است. | ## بخش 1: شاهین نجفی | نجفی فعالیت خود در موسیقی را از سال ۱۳۷۹ در ژانرهای رپ و راک آغاز کرد و سپس در سبک هوی متال در کنار دو سبک دیگر به فعالیت خود ادامه داد. او مدعی است که تلاش می‌کند عناصر شاعرانه و ادبی و اصطلاح‌های فلسفی و سیاسی در ترانه‌هایش حضور داشته باشند. به گفتهٔ نجفی مضمون بیشتر ترانه‌هایش استبداد سیاسی، حاکمیت دینی، فقر، تبعیض جنسی، سانسور، کودکان کار، اعدام، اعتیاد، همجنس‌گراهراسی و امپریالیسم فرهنگی است. اوایل زندگی و آغاز حرفه کودکی و نوجوانی شاهین نجفی با نام تولد مرتضی نجفی‌پور مقدم، در ۱۹ شهریور ۱۳۵۹ در بندر انزلی زاده شد. او می‌گوید که خاطره چندانی از پدرش ندارد و تحت تأثیر خواهران و برادران بزرگ‌ترش بزرگ شده است. به‌گفته خودش در نوجوانی قاری قرآن و یک شخص کاملاً مذهبی بود و برای مسائلی مانند حجاب با خواهرش درگیر می‌شده است که با فرهنگ خانواده‌اش سازگار نبوده است. هنگام نوجوانی، اولین گیتار او را بزرگ‌ترین خواهرش برایش خرید که شاهین می‌گوید در آن زمان باید از بین موتورسیکلت گازی و گیتار یکی را انتخاب می‌کرده است که او به‌طور حادثه‌ای گیتار را انتخاب کرده است. او در سن ۱۶ سالگی سرودن شعر را در «انجمن شیدای انزلی» آغاز می‌کند و در سن ۱۸ سالگی به موسیقی روی می‌آورد. وی گیتار را در سبک‌های کلاسیک و فلامنکو نزد استادان این ساز همانند سهراب فلک انگیز، فرزاد دانشمند و حامد حمیدی آموخت. وی آوازهای هارمونی و سلفژ را نزد سنگاچینی و فریدون پوررضا آموخت و سپس آواز خواندن را در سبک‌های راک و اسپانیولی در ایران به صورت زیرزمینی آغاز کرد و با چند گروه مختلف همکاری داشت. هرچند که آن اواخر خودم هم به این نتیجه رسیده بودم که دانشگاه جای من نیست و دیگر فایده‌ای برایم ندارد.» مهاجرت به آلمان شاهین نجفی در سال ۱۳۸۴ به کشور آلمان مهاجرت کرد. او نخست سرپرست گروهی به‌نام اینان شد و سپس به گروه تپش ۲۰۱۲ پیوست و فعالیت می‌کرد. او پس از مدتی از گروه تپش ۲۰۱۲ جدا شد و در سال ۱۳۸۸ گروه موسیقی «آنتی کاریزما» را تشکیل داد. آحادی همچنین پس از اعلام فتوای ارتداد علیه شاهین نجفی توسط لطف‌الله صافی گلپایگانی، از وی شکایت کرد و از پلیس آلمان خواست که از شاهین محافظت کند. جدایی از تپش ۲۰۱۲ شاهین نجفی از ابتدای سال ۲۰۰۹ به همکاری خود با گروه تپش ۲۰۱۲ پایان داد. آنتی کاریزما وی از ابتدای سال ۲۰۱۰ یک گروه موسیقی تحت‌عنوان آنتی کاریزما را تشکیل داد. این گروه، سبک‌های راک و بلوز را دنبال می‌کرد و متشکل از چهار نفر یعنی شاهین نجفی، بابک خزایی، آرمین مستعد و پژمان افشاری بود. گروه آنتی‌کاریزما اولین کنسرت‌های رپ و راک خود را در فستیوال ماه فوریه رپ فارسی که در سوئد برگزار شد، اجرا کرد و مورد استقبال قرار گرفت. انتشار اولین آلبوم شاهین نجفی در تاریخ ۱ مه ۲۰۰۸، یعنی روز جهانی کارگر، اولین آلبوم خودش به نام ما مرد نیستیم را با همکاری گروه تپش ۲۰۱۲ منتشر ساخت. آهنگسازی و تهیه‌کنندگی این اثر توسط گروه تپش ۲۰۱۲ انجام شده و سرودن کلیه شعرها و اجراهای آن را شاهین نجفی بر عهده داشته است. ترانهٔ «نقی» در سال ۱۳۹۱ شاهین نجفی ترانه‌ای با عنوان «نقی» و با درونمایهٔ نقد اجتماعی و سیاسی منتشر نمود.مراجع بزرگ شیعه در پیکار با "اضلال" و "ارتداد" دویچه وله این ترانه توسط هواداران امامان شیعه، توهین‌آمیز تلقی شد و حتی نجفی به مرگ (ترور) توسط برخی از مسلمانان تهدید شد. نجفی در این ترانه، علی نقی، امام دهم شیعیان را مورد خطاب قرار می‌دهد و نگاه انتقادی خود از شرایط کنونی اجتماعی و سیاسی ایران را بازگو می‌کند. همچنین نجفی در آهنگ «نقی»، علی النقی امام دهم شیعیان را به مسائل مختلفی از جمله مسائل جنسی قسم می‌دهد و از او می‌خواهد که ظهور کند.شاهین نجفی: قصد توهین به امامان شیعه را نداشته‌ام. اتهام به ارتداد این ماجرا از آنجا شروع شد که عدّه‌ای از لطف‌الله صافی گلپایگانی در رابطه با افرادی که «جسارت‌کنندگان به امام نقی» نامیده بودند استفتاء کردند. متن استفتاء به این شرح است: «مدتی است عدّه‌ای اجیرشده که عمدتاً از ضدانقلاب خارج از کشور می‌باشند، در فضای اینترنت، سایت‌ها و وبلاگ‌های خود به راحتی به امام مظلوم شیعیان حضرت امام هادی اهانت و جسارت می‌کنند (طراحی، جوک، کاریکاتور، فحاشی، دروغ بستن و…) حکم این افراد چیست؟» و جوابی که صافی گلپایگانی به آن داد این‌گونه بود: «چنانچه اهانت و جسارت به حضرت نموده باشند مرتدند. در برخی سایت‌های دولتی از جمله فارس نیوز، شاهین نجفی را بر اساس این فتوا مرتد دانسته‌اند، این درحالی است که تاریخ جواب استفتاء دو هفته قبل از انتشار ترانهٔ نقی بود. به دنبال آن گروهی از «افسران جنگ نرم» و «فعالان حزب‌اللهی» با استناد به فتوای مزبور مدعی شده‌اند که در تدارک کشتن شاهین نجفی هستند. شاهین نجفی در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ در پی واکنش‌ها به ترانهٔ جدیدش، به بی‌بی‌سی فارسی گفت که قصد توهین به امامان شیعه را نداشته و فقط نام ائمه را دستمایهٔ کاری هنری-اجتماعی قرار داده است. وی گفت که این فتوا شامل او نمی‌شود و عده‌ای در ایران از فتوای این مرجع به قصد اهداف سیاسی و تحریک احساسات مذهبی مردم سوءاستفاده کرده‌اند. ناصر مکارم شیرازی نیز در جواب مقلدانش که از او سؤال کردند: «اخیراً فردی به نام شاهین نجفی که از خوانندگان موسیقی در خارج از کشور است در قالب متن شعر و ارائه تصویری موهون به امام دوازدهم شیعیان، امام یازدهم و گنبد مقدس امام هشتم شیعیان توهین کرده است.»؛ گفت که «هرگونه اهانت به مقام شامخ امامان معصوم و توهین آشکار به آن‌ها اگر از سوی فرد مسلمان صورت گیرد، موجب ارتداد است.»BBC فارسی - ایران - آیت‌الله مکارم شیرازی: اهانت به امامان معصوم موجب ارتداد است اشخاص و وبگاه‌هایی از جمله وبگاه شیعه آنلاین جایزهٔ صدهزار دلاری، وبگاه رویداد جایزه دویست هزار دلاری و حامد زمانی (خواننده پاپ) جایزهٔ صد میلیون ریالی برای کشتن شاهین نجفی تعیین کرده‌اند. در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۲ کمیسیون حقوق بشر پارلمان آلمان در پیامی حمایت خود از شاهین نجفی را اعلام کرد. هم‌زمان با این بیانیه، بیانیه دیگری توسط نویسندگان و هنرمندان آلمانی در حمایت از شاهین نجفی نیز منتشر شد. امضاء برخی چهره‌های فرهنگی مشهور از جمله گونترگراس نویسنده و برندهٔ جایزه ادبی نوبل، الفریده یلینک نویسنده اتریشی و برندهٔ جایزه ادبی نوبل و دیگران بر پای نامه نقش بسته بود. طبق گفته‌های شاهین نجفی، پس از انتشار خبر ارتدادش، او در ابتدا کمی ترسیده ولی پس از مدتی با اعلام حمایت پلیس آلمان، تمرکز خود را مجدداً بر روی ساخت ترانه گذاشته است. | ## بخش 2: شاهین نجفی | پس از مدتی او ترانه‌ای با نام «ایستاده مردن» منتشر کرد که در مورد شرایط آن روزهای خودش بود. کنسرت‌ها شاهین نجفی علاوه بر کار انفرادی موسیقی و کنسرت‌ها، فعالیت‌های موسیقی و اعتراضی خود را با مناسبت‌های گوناگون سیاسی و اجتماعی به شکل زنده اجرا نموده است. وی در اکتبر سال ۲۰۰۸، در یک کنفرانس در شهر اسن آلمان تحت عنوان «کنفرانس صلح» اجرایی داشته است. او در بسیاری کشورها از جمله انگلیس، اتریش، هلند، کانادا، آمریکا، فرانسه، آلمان، اسرائیل، سوئد و غیره به اجرای کنسرت موسیقی پرداخته است. تهدید به انفجار در برنامه‌ها در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۴ یک سایت تندرو به نام اباشهدا ضمن تهدید به بمب‌گذاری در سالن کنسرت‌های شاهین نجفی از تمام مسلمانان ساکن کشورهای دیگر خواست تا سالن کنسرت‌های او را منفجر کنند و همچنین برای این کار پانصد میلیون تومان به‌عنوان جایزه تعیین کرد. برهنگی در کنسرت در سال ۲۰۱۴، شاهین نجفی طی کنسرت خود در تورنتو به همراه همنوازان غیر ایرانی خود که به‌طور کامل برهنه بودند اقدام به درآوردن بخشی از لباس‌های خود نمود هرچند عورت خود را پوشاند. طبق اعلامیه شبکه خبری بی‌بی‌سی دلیل این اقدام، اعتراض به لخت‌کردن زندانیان بند ۳۵۰ زندان اوین اعلام شد. اما چند سال بعد، نجفی در برنامه بلور بنفش شبکهٔ بی‌بی‌سی، این موضوع را تکذیب کرد و اظهار داشت تنها به خاطر مبحث فرم کار لخت شده است و این عمل ربطی به لخت‌کردن زندانیان نداشته است. کنسرت در اسرائیل شاهین نجفی دوم فوریه سال ۲۰۱۷ در شهر تل‌آویو اسرائیل، کنسرتی مشترک را با گروه موسیقی بلک فیلد برپا کرد. آویو گفن خواننده این گروه و شاهین نجفی در این کنسرت یکدیگر را برادر خطاب کرده و آویو گفن به شاهین نجفی اجازه داد که در انتهای این کنسرت، پیام انتقادآمیزی را خطاب به اسرائیل و آمریکا به مخاطبان ارائه دهد. نجفی در پیام خود خطاب به دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل گفت که جنگ، دیوارسازی و جدایی ملت‌ها را متوقف کنید.ویدئو کنسرت مشترک بلک فیلد و شاهین نجفی ویدئو</ref> شاهین نجفی در گفتگو با آسوشیتد پرس در پاسخ به منتقدان سفرش به اسرائیل، آن را «تابوشکنی‌هایی که در پوشش کار هنری می‌کند» خواند. او این کنسرت مشترک را اقدامی در راستای برپایی صلح خوانده است.<ref>همخوانی شاهین نجفی با آویو گفن در کنسرت تل‌آویو رادیو فردا شاهین نجفی و آویو گفن، ترانه‌ای عبری به نام «بوکر توو ایران» (صبح به خیر ایران) را با یکدیگر همخوانی کرده‌اند. مواضع و دیدگاه‌های فلسفی، سیاسی و هنری نجفی در مصاحبه‌ای با رادیو فردا اعلام کرد که یک خداناباور است و به مفاهیمی چون شیطان و خدا به صورت ایدئولوژیک باور ندارد. همچنین او در مصاحبه‌هایی جداگانه با بی‌بی‌سی و اشپیگل، خود را یک سوسیال دموکرات و آنارشیست خوانده بود؛ هرچند او پس از مهاجرت به انگلستان و سپس آمریکا، مارکسیسم را اندیشه‌ای خطرناک توصیف کرده است. واکنش به انتخابات دهم ریاست جمهوری شاهین نجفی پس از حوادث پس از انتخابات ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ آثاری همچون «سال خون» را در حمایت از اعتراضات و جنبش سبز ارائه کرد. وی در این راستا در مرداد ۱۳۸۸ تک‌آهنگ ندا را به عنوان یادبودی برای ندا آقا سلطان منتشر نمود. وی در ۲۸ شهریور ۱۳۸۸، آلبوم توهم را توسط نشر ایرانی - آلمانی پامس منتشر کرد که در این آلبوم نیز در چندین ترانه اعتراضاتی به دولت و حکومت جمهوری اسلامی و حوادث پس از انتخابات ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ قابل شنیدن است. نجفی در تاریخ ۱۰ بهمن ۱۳۸۸ در مطلبی تحت عنوان «تا آزادی ایران موی سرم را کوتاه نمی‌کنم» در وبلاگ شخصی‌اش نوشت: البته او پس از حدود یک سال موهایش را کوتاه و دلیل آن را مسائل امنیتی ذکر کرد. واکنش به دیدار هنرمندان با روحانی پس از دیدار رئیس‌جمهور ایران حسن روحانی با هنرمندان در تالار وحدت در تاریخ ۱۸ دی ۱۳۹۲، نجفی طی بیانیه‌ای شعارگونه و با ادبیاتی تند آن‌ها را شماتت کرد که بازتاب زیادی در میان کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی داشت. او در بیانیهٔ خود، این افراد را «هنربند» خواند و آن‌ها را به «دریوزگی»، «مفعول بودن»، «کاسهٔ گدایی گرفتن»، «اختگی سیاسی–هنری»، «حصیر نشیمنگاه شدن» و «اماله شدن سوراخ‌هایشان تا ارگاسم سیاسی» متهم کرد. از بین نویسندگان محمود دولت‌آبادی، از بین اهالی موسیقی لوریس چکناواریان و شهرام ناظری و در میان سینماگران مسعود کیمیایی، تهمینه میلانی، بهمن فرمان‌آرا و رخشان بنی‌اعتماد از شاخص‌ترین حاضران در این مراسم بودند. کوهیار گودرزی، فعال حقوق‌بشر در بی‌بی‌سی فارسی می‌نویسد که نجفی با ادبیات جنسیتی خود، بازتولید خشونت در قالب زبان انجام می‌دهد. او اشاراتی جنسیتی، زن‌ستیزانه و ضدِ دگرباشان جنسی دارد که برخاسته از میل به بروز آزارگری-آزارخواهی جنسی به شکل خشونت کلامی است. گودرزی همچنین معتقد است که نجفی با تبدیل مطلقهٔ نهاد شر، به هر چیز مقابل آن صفت خیر می‌دهد؛ چنانچه مقبولیت خود را تنها از طریق نفی حاکمیت در موضع سلبی کسب می‌کند و نیازی نمی‌بیند که خود را به‌طور ایجابی هم تعریف کند. پیام فروتن، کارگردان تئاتر نیز در خبرآنلاین این بیانیه را «احساساتی و بدون رعایت شئون اخلاقی» و حاوی واژه‌هایی «سخیف و مبتذل» می‌داند و معتقد است که نجفی بدون خردورزی خود را در مقام قضاوت و صدور حکم قرار داده است. واکنش به انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۴۰۰) شاهین نجفی ضمن تحریم سیزدهمین دورهٔ انتخابات ریاست‌جمهوری اسلامی در مصاحبهٔ با بخش فارسی صدای آمریکا گفت: «از افشای ماهیت ضد جمهوری جمهوری اسلامی استقبال می‌کنم.» پیوستن به کارزار نه به جمهوری اسلامی شاهین نجفی، از جمله هنرمندانی بود که به کارزار سیاسی «نه به جمهوری اسلامی» پیوست. نجفی همچنین با همکاری همسرش، لیلی بازرگان و هنرمندی به نام مستعار «تبرئه» سرودی را در این‌باره خواندند. شاهین نجفی در مورد این سرود گفته بود: «این یک قطعهٔ هنری نیست؛ این سرود فریادی علیه استبداد دینی حاکم بر ایران است.» موضع‌گیری علیه هنرمندان و فعالان سیاسی شاهین نجفی همواره مواضع سختی علیه مسیح علی‌نژاد و فعالان حقوق زنان داشته و ترانهٔ «مسیخ» را علیه او اجرا کرده‌است. همچنین او ضمن «عاملِ بدبختی خواندن شعر» در همایش «هنر در تبعید» در پاریس، به‌خاطر وکالت دادن به رضا پهلوی و همچنین نامه نوشتن به ترامپ برای تحریم سپاه، به خواننده و آهنگساز گروه کیوسک، آرش سبحانی، حملات تندی کرد. همچنین او به تعدادی از خوانندگان ساکن لس آنجلس نظیر لیلا فروهر، گوگوش، حسن شماعی‌زاده، سعید محمدی، منصور و… در ترانه‌ای به نام «مطربان وطن‌فروش» که به‌صورت بوتلگ ضبط شده بود؛ فحاشی کرد. همکاری با دیگر هنرمندان شاهین نجفی پس از جدایی از گروه آنتی‌کاریزما و فعالیت به‌صورت انفرادی، با خوانندگان و آهنگسازان فراوانی همکاری کرده است. پس از اجرای آهنگ نقی توسط شاهین نجفی، این همکاری‌ها به زندانی شدن بعضی از این هنرمندان که در داخل ایران بودند انجامید که می‌توان به احکام زندان سید مهدی موسوی، فاطمه اختصاری، امیر عظیمی، میلاد مفرد، کیوان کریمی، مهدی و حسین رجبیان و امین‌وحید اشاره کرد. همکاری شاهین نجفی با هنرمندان دیگر در سال‌های اخیر کاهش یافته و شایعات زیادی درمورد دلایل این قطع همکاری‌ها در فضای مجازی وجود دارد. نوید زردی شاهین نجفی مدتی با خوانندهٔ کُرد، نوید زردی، همکاری‌هایی مشترک داشت که می‌توان به آثاری مثل «صانع»، «جون‌فدا» و «پیش قاضی و ملق‌بازی» اشاره کرد. | ## بخش 3: شاهین نجفی | محسن نامجو شاهین نجفی و محسن نامجو در تک‌آهنگی به نام «پریود» با یکدیگر همکاری داشتند. این همکاری با واکنش‌های مختلفی روبرو شد که بخشی از آنها به زن‌ستیز بودن مفهوم ترانه اشاره داشت. در شهریور ۱۴۰۱ شاهین نجفی اعلام کرد که بنا بر ادامهٔ بدرفتاری‌های اجتماعی محسن نامجو و اصرار این شخص بر تحقیر و تمسخر حقوق زنان و جنبش #من‌هم خصوصاً زنانی که مورد تجاوز و تعرض جنسی قرار گرفته‌اند، قطعهٔ «پریود» از تمامی پلتفرم‌ها حذف شد. امیر عظیمی امیر عظیمی خواننده پاپ داخل ایران در آلبوم سال خون چند همکاری با شاهین نجفی داشت که بعداً با تک‌آهنگ‌هایی مانند پلنگ زخمی ادامه پیدا کرد. از مطرح‌ترین این همکاری‌ها می‌توان به آثاری همچون محرمانه، شاعر تمام‌شده، ناگهان، بعد از تو، ممیز صفر، هر شب و آن چشم‌ها اشاره کرد. مجید کاظمی آهنگساز و تنظیم‌کننده بسیاری از آثار شاهین نجفی، مجید کاظمی بوده است. آنها همچنین آثار مشترک و دوصدایی نظیر اعدام و کوبانی را نیز در آن سال‌ها منتشر کردند. فاطمه اختصاری یکی از شاعران و ترانه‌سرایان مطرحی که با شاهین نجفی در آلبوم هیچ هیچ هیچ همکاری داشت فاطمه اختصاری بود. او به‌خاطر این همکاری‌ها به ۱۱٫۵ سال زندان و ۹۹ ضربه شلاق محکوم و کتاب‌های او از بازار جمع شد. بابک خزایی بابک خزایی تنها عضو گروه آنتی کاریزما بود که همکاری خود را پس از فروپاشی گروه با شاهین نجفی ادامه داد و در آلبوم‌هایی نظیر سال خون و هیچ هیچ هیچ با او همکاری کرد. یغما گلرویی یغما گلرویی یکی دیگر از ترانه‌سرایانی بود که با شاهین نجفی در آلبوم‌هایی نظیر هیچ هیچ هیچ و ترامادول همکاری داشت. مطرح‌ترین همکاری این دو، ترانه «رانندگی در مستی» است که در آن خود گلرویی بخشی از ترانه را دکلمه کرده است. پس از همکاری گلرویی با مؤسسه اوج و همچنین انجام مصاحبه‌هایی علیه شاهین نجفی، این همکاری‌ها پایان یافت. برادران رجبیان مهدی رجبیان و حسین رجبیان به‌همراه یوسف عمادی هنرمندانی بودند که در داخل ایران با شاهین نجفی همکاری می‌کردند. آنها که به‌عنوان کمپانی برگ‌میوزیک ناشر آثار شاهین نجفی بودند، به شش سال زندان محکوم شدند. بابک امینی شاهین نجفی، چند همکاری با بابک امینی، موسیقی‌دان داشته که از جملهٔ آنها می‌توان به ترانهٔ «پرواز» که به‌یاد جان‌باختگان پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین منتشر شده است، اشاره کرد. غوغا در سال ۲۰۱۲ شاهین نجفی آهنگ مشترکی با خوانندهٔ موسیقی رپ، غوغا، منتشر کرد که «انقلاب تفکر» نام داشت. در این آهنگ شاهین نجفی به تمسخر حاکمان ایران و خوانندگان مطرحی نظیر گوگوش و اندی می‌پردازد. زندگی شخصی نجفی در شهریور ۱۳۹۷ در طول کنسرت از لیلی بازرگان (نوه نخست‌وزیر مهدی بازرگان) به‌طور رسمی خواستگاری کرد. ترانه‌شناسی آلبوم‌ها ما مرد نیستیم (۱۳۸۷) توهم (۱۳۸۸) سال خون (۱۳۸۹) هیچ هیچ هیچ (۱۳۹۰) ترامادول (۱۳۹۲) ۱۴۱۴ (۱۳۹۳) ص (۱۳۹۴) رادیکال (۱۳۹۵) متافریجین (۱۳۹۶) جنس سوم (۱۳۹۷) مقدس و خشونت (۱۳۹۸) چل (۱۳۹۸) سیگما (۱۴۰۱) کتاب‌شناسی وقتی خدا خوابه در این کتاب، شاهین نجفی فراز و نشیب‌های زندگی خود در داخل و خارج از ایران و همچنین نگاه خود به زندگی و هنر و موسیقی را گردهم آورده که به زبان آلمانی انتشار یافته است. داو ابتدا به شرح رویدادهای بعد از انتشار ترانه نقی پرداخته و سپس در مورد خاطرات کودکی و نوجوانی و مرگ پدرش صحبت کرده است. بیترکس کتاب بیترکس در ۱۵۲ صفحه و توسط انتشارات ناکجا در سال ۲۰۱۹ منتشر شده و به موضوعاتی همچون هنر⁩، سیاست⁩، موسیقی⁩، تکنولوژی، بقا⁩ و قدرت می‌پردازد. نجفی کتابش را اینگونه معرفی می‌کند: «بیترکس را باید همچون مقدمه‌ای کوتاه برای آغاز گفتگویی سخت دربارهٔ هنر، قدرت و آینده خواند. پیش از آغاز این بحث باید بر سر مفهوم «بقاء» به توافقی نسبی رسید زیرا بدون این توافق، گفتگو ناممکن است. بیترکس نتیجهٔ تلاش یک جویندهٔ هنر علاقمند به علم، و شهروندی سیاسی، برای نزدیک‌شدن به توضیح و فهم قواعد احتمالی بازی، به یاری خوانش متون و برآیندی از ساعت‌ها بحث و گفتگو با افراد مختلف است.» ازازیل این کتاب مجموعه اشعار دوزبانهٔ شاهین نجفی با ترجمهٔ تینوش نظم‌جو از فارسی به فرانسه در ۱۰۰ صفحه است که آن را نشر ناکجا به چاپ رسانده است. پس از ازازیل، مجموعه اشعارش به دو زبان فارسی و فرانسه، تراانسان در ادامهٔ کتاب قبلی، بیترکس نوشته شده است. هالیوود ریپورتر در گزارشی این فیلم را بین ۲۳ فیلمی که در جشنواره فیلم ترایبکا باید دید قرار داد. این فیلم در ۸۸ دقیقه و به زبان‌های آلمانی، فارسی و انگلیسی ساخته شده که در حال و هوای حملهٔ تروریستی سال ۲۰۱۵ اتفاق می‌افتد. درون‌مایهٔ فیلم دربارهٔ برخی از جزئیات زندگی شاهین و به‌طور کلی فتوای ارتداد و زندگی زیر سایهٔ این فتوا است. رابطه عاشقانه او از راه دور با لیلی بازرگان، نوه مهدی بازرگان، اولین نخست‌وزیر ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷، نیز به دلیل جایگاه وی به عنوان منتقد صریح اسلام، مسائل را پیچیده می‌کند. انتشار وقتی خدا خوابه برای اولین بار در جشنواره فیلم ترایبکا به نمایش درآمد و در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۷ در کشور آلمان اکران شد. همچنین از ۱۲ اکتبر ۲۰۱۷ یک نمایش تئاتر محدود آلمانی در شهرهای منتخب دریافت کرد.جدا از ترایبکا، این فیلم در جشنواره فیلم مونیخ،جشنواره فیلم کراکوف،و جشنواره فیلم پناهندگان کمیساریای عالی به نمایش درآمده است. این فیلم همچنین یک انتخاب رسمی برای جشنواره بین‌المللی فیلم مستند آمستردام ۲۰۱۷ است که از ۱۵ نوامبر برگزار شد. ساعت ۵ صبح بود ساعت ۵ صبح بود فیلمی به کارگردانی و نویسندگی مصطفی هروی است که در سال ۲۰۱۸ و با مضمون مجازات اعدام و اعدامهای عمومی ساخته و منتشر شده است. | ## جمع‌بندی | در این فیلم، شاهین نجفی و هنرمندان دیگری ازجمله مانا نیستانی، فاطمه اختصاری، شبنم طلوعی و… حضور دارند.