aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: مجموعه بناهای افغان‌نژاد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مجموعه بناهای افغان‌نژاد | مقدمه: مجموعه بناهای افغان نژاد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بهشهر، بخش قره طغان، روستای قره تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: مجموعه بناهای افغان‌نژاد | این مجموعه شامل سه عمارت و یک حمام زیبا بود که از یادگارهای کم‌نظیر عصر قاجاریه در مازندران است. این بنای سه طبقه دارای پنجره‌های زیبای ارسی در شرق بنا و درهای زیبا با تزیینات شیشه‌ای و تراس طبقه اول دارای طاق‌های قوسی شکل است. | ## بخش 2: مجموعه بناهای افغان‌نژاد | علاوه بر عمارت مسکونی، حمام مجموعه نیز در ضلع جنوبی قرار گرفته و دارای تزیینات آهک بری زیبایی است. در دیوارهٔ بینه و سربینه گچ بری‌های زیبا با طرح گل و گیاه به شکل طوماری مشاهده می‌شود. | ## بخش 3: مجموعه بناهای افغان‌نژاد | در گذشته ساختمان مرکزی عمارت افغان نژاد در بالاترین نقطهٔ تپه قرار داشت و همراه با سایر ساختمان‌ها در دامنهٔ تپه، روستای قره تپه را تشکیل می‌دادند. | ## جمع‌بندی | امروزه با بنا شدن یک مسجد در مجاورت عمارت و در بالای تپه، حالت نمادگونهٔ عمارت افغان نژاد کمرنگ شده است.
موضوع مقاله: یله گنبد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یله گنبد | مقدمه: بنای یله گنبد مربوط به سدهٔ ۵ تا ۷ ه‍.ق است و در شهرستان قزوین، شمال جاده قزوین به رشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۴۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: یله گنبد | روستای یله گنبد که این اثر در آن قرار دارد؛ در دهستان ایلات قاقازان غربی بخش کوهین شهرستان قزوین قرار دارد. | ## بخش 2: یله گنبد | این روستا در فاصله ۴۰ کیلومتری شهر قزوین قرار دارد و به مختصات جغرافیایی ۴۹درجه و ۴۲دقیقه طول شرقی و ۳۶درجه و۲۵دقیقه عرض شمالی واقع شده‌است. | ## بخش 3: یله گنبد | جمعیت بر اساس سرشماری سال ۹۰ این روستا شامل ۹۲ خانوار (۳۱۳ نفر) بوده‌است که عمده آنها بصورت دائمی در روستا سکونت داشته‌اند. | ## جمع‌بندی | تاریخ مادام کارلاسرنا جهانگرد ایتالیایی که در دوره ناصر الدین شاه قاجار از این روستا بازدید کرده و از آن به نام گل گنبد یاد نموده اطلاعات خوبی درباره آن ارائه داده‌است..
موضوع مقاله: اداره میراث فرهنگی ماسوله | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اداره میراث فرهنگی ماسوله | مقدمه: پایگاه میراث فرهنگی ماسوله مربوط به دوره معاصر است و در شهرستان فومن، شهرک تاریخی ماسوله واقع شده‌است. | ## بخش 1: اداره میراث فرهنگی ماسوله | این پایگاه در سال ۱۳۸۰ با تغییر کاربری یک حمام با قدمت دوره پهلوی دوم واقع در درون بافت تاریخی (بالای محله بازار) راه اندازی شد. مرمت مسجد جامع، کفابازار، مسجد کشه سر، نگارسرای ماسوله و خانه‌های تاریخی از جمله اقدامات این پایگاه بوده‌است. در سال ۱۳۹۰ نیز دفتر ثبت جهانی ماسوله به عنوان دفتری تخصصی از این پایگاه در عمارت کلاه فرنگی رشت راه اندازی شده‌است که مسئولیت آن فراهم نمودن مقدمات ثبت جهانی ماسوله می‌باشد. | ## بخش 2: اداره میراث فرهنگی ماسوله | آزاد سازی حریم، رعایت اصالت و احیای و پاسداری از مراسم و آیین‌های سنتی از موانع ثبت جهانی ماسوله قلمداد شده‌است. مسئولیت این پایگاه یا اداره تخصصی از سال ۱۳۵۶ تا ۱۳۸۰ بر عهده محمد تقی رزازی (مسئول انجمن آثار باستانی گیلان)؛ از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۷ بر عهده نیکروز مبرهن شفیعی (مدیر پروژه بزرگ و پایگاه پژوهشی ماسوله)؛ از سال۱۳۸۷ تا ۱۳۸۹ برعهده سیدپیام شاعف (سرپرست پایگاه پژوهشی ماسوله)؛ در سال ۱۳۸۹ بر عهده مهدی کرامت فر (مدیر پایگاه پژوهشی ماسوله) و محمد صابر (سرپرست پایگاه پژوهشی ماسوله)؛ از سال ۱۳۸۹ تا ابتدای سال ۱۳۹۲ بر عهده مصطفی پورعلی (مدیر پایگاه پژوهشی ماسوله) و از اردیبهشت ۱۹۹۲ تا ابتدای سال ۱۳۹۳ بر عهده مجید اخوان (سرپرست پایگاه)، از سال ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷ مجددا بر عهده مصطفی پورعلی (مدیر پایگاه)، در ابتدای سال ۱۳۹۸ بر عهده پیام شاعف( سرپرست پایگاه) تا میانه های سال ۱۳۹۸ و پس از آن تا سال ۱۳۹۹ بر عهده احمد نجیبی ( سرپرست پایگاه) و اکنون سرپرست پایگاه آقای محمد سنایی است. شهر تاریخی ماسوله به تاریخ ۱۳۵۴/۵/۳۰ به عنوان اولین شهر تاریخی زنده کشور به صورت یک مجموعه کامل در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و از آن زمان تاکنون تحت نظارت دفتر فنی انجمن ملی آثارباستانی و سازمان میراث فرهنگی بوده‌است. | ## بخش 3: اداره میراث فرهنگی ماسوله | اولین ضوابط حفاظتی ساخت و ساز در این بافت تاریخی به سال ۱۳۵۶ تدوین و در سال ۱۳۷۶ نیز مجموعه حرایم حفاظتی عرصه ثبتی این شهر از سوی سازمان میراث فرهنگی تهیه و ابلاغ شده‌است. اداره میراث فرهنگی ماسوله در ابتدا در محل خانه درزی واقع در طبقه بالای محل فعلی پایگاه مستقر بوده و به انجام فعالیت‌های مرمتی به ویژه پس از زلزله سال ۱۳۶۹ پرداخته است. در سال ۱۳۸۱ با راه اندازی پروژه‌های بزرگ سازمان میراث فرهنگی، فعالیت‌های پایگاه پژوهشی ماسوله دورهٔ جدیدی را آغاز نمود که با انجام پروژه‌هایی نظیر مرمت و احیای کفابازار، مرمت تعداد کثیری از خانه‌های تاریخی و همچنین راه اندازی پایگاه فعلی در محل حمام قدیمی بالای بازار ادامه یافت. | ## جمع‌بندی | از سال 1390 تاکنون اقدامات شاخصی نظیر مرمت مسجد جامع، مسجد کشه سر، تکیه حسینیه، احیای نگارسرای ماسوله، مرمت مسجد قنبرآباد، راه اندازی دفتر ثبت جهانی و کتابخانه تخصصی، بازسازی آسیاب تاریخی، راه اندازی موزه میراث فرهنگی (خانه موزه درزی)، موزه عون بن علی و انتشار کتاب ماسوله و ادامهٔ دیگر فعالیت‌های مرمتی در دستور کار بوده‌است.
موضوع مقاله: سرآب بیستون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سرآب بیستون | مقدمه: سرآب بیستون یا چشمۀ بیستون یک چشمۀ طبیعی است که در بیستون، محوطۀ تاریخی و فرهنگی بیستون و در دامنه کوه بیستون در ۳۰ کیلومتری شهر کرمانشاه واقع شده است. | ## بخش 1: سرآب بیستون | همچنین از دیرباز مردم روستاهای همجوار از آن به عنوان منبعی برای تأمین آب زمین‌های کشاورزی استفاده کرده‌اندخبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): نفس‌های آخر چشمۀ باستانی بیستون، نوشته‌شده در ۲۶ مهر ۱۴۰۴؛ بازدید در ۲۶ مهر ۱۴۰۴. و هم‌اکنون نیز آب این سرآب مزارع بیستون و بلوردی را مشروب می‌کند.معرفی سراب‌های استان کرمانشاه تبیان نت از دهۀ ۳۰ و ۴۰ خورشیدی، حوضچه‌ای برای چشمۀ بیستون احداث شد. این حوضچه در طول دهه‌های بعدی وسیع‌تر شد و به حالت یک سرآب درآمد و در میان مردم به سرآب بیستون شهرت پیدا کرد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): نفس‌های آخر چشمۀ باستانی بیستون، نوشته‌شده در ۲۶ مهر ۱۴۰۴؛ بازدید در ۲۶ مهر ۱۴۰۴. | ## بخش 2: سرآب بیستون | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۰۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سرآب بیستون ۶۶اُمین اثر طبیعی ملی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۳ مرداد ۱۳۸۸ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت. خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): نفس‌های آخر چشمۀ باستانی بیستون، نوشته‌شده در ۲۶ مهر ۱۴۰۴؛ بازدید در ۲۶ مهر ۱۴۰۴. | ## بخش 3: سرآب بیستون | در ۲۶ مهر ۱۴۰۴ مدیر پایگاه جهانی بیستون کرمانشاه اعلام کرد دبی آب چشمۀ بیستون به دلیل عدم بارش برف و باران و تغذیه نشدن مخازن کارستی کوه بیستون بسیار کم شده و این چشمه در معرض خشک شدن قرار گرفته است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): نفس‌های آخر چشمۀ باستانی بیستون، نوشته‌شده در ۲۶ مهر ۱۴۰۴؛ بازدید در ۲۶ مهر ۱۴۰۴. در ۱۲ آبان ۱۴۰۴ اعلام شد که با هدف حفظ تنوع زیستی منطقه و جلوگیری از انقراض محلی گونه‌های نادر شامل آبزیان در معرض خطر و از این میان گونۀ در وضعیت بحرانی گربه‌ماهی وطن‌دوست که بومی منحصربه‌فرد ایران است و پراکندگی آن به حوضۀ کرخۀ علیا و سرشاخه‌های گاماسیاب (نزدیک بیستون) محدود می‌شود، گنجینۀ زیستی این سرآب طی یک عملیات نجات اضطراری انتقال یافته است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): نجات اضطراری گنجینۀ زیستی سرآب بیستون در پی خشکسالی، نوشته‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۴؛ بازدید در ۱۲ آبان ۱۴۰۴. | ## جمع‌بندی | در ۲۵ آذر ۱۴۰۴ مدیر پایگاه جهانی بیستون اعلام کرد چشمۀ بیستون با بارش‌های اخیر دوباره پرآب شده است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): چشمۀ باستانی بیستون دوباره پرآب شد، نوشته‌شده در ۲۵ آذر ۱۴۰۴؛ بازدید در ۲۵ آذر ۱۴۰۴.
موضوع مقاله: تپه امامزاده ذوالفقار گرمسار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تپه امامزاده ذوالفقار گرمسار | مقدمه: تپه امامزاده ذوالفقار گرمسار مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آرادان، روستای امامزاده ذوالفقار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: تپه امامزاده ذوالفقار گرمسار | در سال 1293 مسیو چرچیل[1] از طرف وزیر مختار انگلیس با استخدام 2 نفر یهودی و تعدادی از افراد محلی اقدام به حفاری در این محل می نمایند که «منشی زاده»، امین مالیه خوار از اقدامات وی جلوگیری می کند (یزدانی، مرضیه، 1380 : 40). | ## بخش 2: تپه امامزاده ذوالفقار گرمسار | علیرغم تهدیدات وزیرمختار انگلیس مبنی بر حفاری در تپه یادشده، مالیه خوار در مقابل خواسته وی تسلیم نمی شود. | ## بخش 3: تپه امامزاده ذوالفقار گرمسار | لیکن پس از مدتی به دستور وزارت داخله، عوامل مسیو چرچیل اجازه می یابد که به حفاری خود ادامه دهند (یزدانی، مرضیه، 1380 : 41 و47). | ## جمع‌بندی | در حفاری های انجام شده توسط عوامل وزیر مختار انگلیس، تعداد زیادی عتیقه‌ از جمله کاسه و بشقاب چینی، دسته هاون و اشیای آنتیک توسط حفاران مذکور از تپه امامزاده ذوالفقار کشف و از محل خارج شد.
موضوع مقاله: شرکت ملی ریسباف (سهامی خاص) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شرکت ملی ریسباف (سهامی خاص) | مقدمه: کارخانه ریسباف دومین کارخانه ریسندگی اصفهان، که در سال ۱۳۱۱ با مشارکت جمعی از سرمایه‌داران در اصفهان راه‌اندازی شد. | ## بخش 1: شرکت ملی ریسباف (سهامی خاص) | این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۰۱۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این کارخانه که در خیابان چهارباغ بالا، بین هتل پل و خیابان هفت دست واقع شده، قرار است به موزه بزرگ اصفهان تبدیل شود. قرارداد تملک کارخانه ریسباف اصفهان بیش از دو سال پیگیری، بین مدیران‌عامل بانک ملی ایران و شرکت عمران و بهسازی شهری ایران به امضا رسید و مالکیت آن رسماً به وزارت راه منتقل شد. در سال ۱۴۰۲ زمین ریسباف برای ساخت موزه ملی بزرگ اصفهان عنوان «موزه ریسباف» واگذار به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شد. پیشینه کارخانه ریسباف دومین کارخانه ریسندگی اصفهان بود و این امتیاز را داشت که اولین محصول کار و سرمایه جمعی مردم اصفهان بود. اگر کارخانه وطن حاصل ریسک‌پذیری یا جسارت فضل‌الله دهش بود، این کارخانه حاصل برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری عده زیادی از مردم شهر بود. | ## بخش 2: شرکت ملی ریسباف (سهامی خاص) | موضوعی که در برپایی شرکت‌های بزرگ در اصفهان بی‌تاثیر نبود، مسافرت رضاشاه به این شهر در آبان ۱۳۱۱ و ملاقات وی با سرمایه‌داران و تجار شهر بود. می‌توان تصور کرد اطاعت امر حاکمی مانند رضاشاه بیش از جنبه‌های اقتصادی اعیان شهر را به تلاش وادار کرده و مدیران شهر، خصوصاً حکمران را به تکاپوی اضطراب‌آوری انداخته باشد. هم شخصیت حاکم اصفهان و هم دستور رضاشاهی باعث شد تجار با هول و هراس گرد یکدیگر نشسته و قرار شد هر کس هر چه دارد بر دایره بریزد! قرار شد معلوم شود هر کس چقدر می‌پردازد؛ که یک‌سوم آن را فوراً و دو ثلث بقیه را بعداً ادا کند. برای نام شرکت از دو کلمه «ریسندگی» و «بافندگی» اجزای اول را کنار هم نهاده و «ریسباف» را ساختند. در همان جلسه سیدجواد کسایی که جزو اعضای اتاق بازرگانی اصفهان نیز بود و بعدها به ریاست این اتاق برگزیده شد به مدیریت عامل شرکت انتخاب شد. | ## بخش 3: شرکت ملی ریسباف (سهامی خاص) | پشتکار و کاردانی کسایی موجب شد ریسباف خیلی زود در محور خیابان چهارباغ بالا سرپا شده و به مرحله سوددهی برسد. امری که بسان یک دایره تشدیدکننده، تشکیل دیگر شرکت‌ها و هجوم سرمایه‌ها به صنعت نساجی را باعث شد. کارخانه ریسباف در زمینه تولید ریسمان نخی، پارچه پنبه‌ای و نیز پارچه پشمی فعالیت خود را آغاز کرد. سرانجام نیز در آذر ۱۳۱۳ طی جشنی قسمت بافندگی پنبه و پشم کارخانه راه‌اندازی و کارخانه به تولید پارچه‌های نخی و پشمی مشغول شد. وضعیت فعلی بنای کارخانه این اثر ملی که از نظر تاریخ صنعتی شدن کشور اهمیت بسیار دارد و نیز با توجه به این بنای زیبا توسط معماران آلمانی متأثر از سبک پتر بهرنس می‌باشد، قرار بود که این مکان تبدیل به موزه اصفهان شود. | ## جمع‌بندی | اتفاقی که تاکنون نیافتاده و بانک ملی که ادعای مالکیت آن را دارد نه آن را به سازمان میراث فرهنگی واگذار می‌کند و نه از بنای آن حفاظت می‌نماید.
موضوع مقاله: امامزاده حلیمه خاتون سرپیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # امامزاده حلیمه خاتون سرپیر | مقدمه: امامزاده حلیمه خاتون سرپیر مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان اردل، بخش مرکزی، روستای سرپیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: امامزاده حلیمه خاتون سرپیر | ساختمان امامزاده بنای امامزاده در میان روستای سرپیر بر روی یک بلندی قرار دارد که به قول مردم مدفن حلیمه خاتون می‌باشد بنای امامزاده شامل یک حرم، رواق، راهرو و سردابی کوچک است. رواق امامزاده اتاقی است مستطیل شکل به ابعاد ۵×۶ متر که دارای سقفی طاق و چشمه‌ای (به روش بومی) است و ورودی آن از جهت شرق می‌باشد و ضلع غربی آن به حرم راه دارد. در اضلاع شمالی و جنوب آن دو ورودی قرینه به عرض ۱ متر به راهروها تعبیه شده است که دارای پنج طاقچه بزرگ و کوچک کم عمق می‌باشد. طول راهرو سمت راست ۹ متر و عرض ۱۷۰ سانتی‌متر است که با پیچی سی درجه به حرم ختم می‌شود. پوشش این راهرو نیز طاق و چشمه (به روش بومی) است و دارای چهار طاقچه کوچک می‌باشد که درونشان شمع روشن می‌کنند. | ## بخش 2: امامزاده حلیمه خاتون سرپیر | معماری و ابعاد راهرو سمت چپ همانند راهرو سمت راست است با پنج طاقچه کم عمق در انتهای آن دری کوچک وجود دارد که با هفت پله به عرض ۱ متر به درون سرداب امامزاده ختم می‌شود. فرم آن هشت ضلعی است که در چهار جهت آن چهار طاقچه کوچک با قوس بیز جهت روشن کردن شمع تعبیه شده است. کف این سرداب سکویی مستطیل شکل با دو ستون مستطیل و میان تهی دیده می‌شود که گهواره‌ای چوبی بر روی آن قرار دارد. در قسمت فوقانی سکو حفره‌ای وجود دارد که مردم از طریق این حفره خاک درون سکو را خارج کرده و می‌خورند. فرم درونی حرم نیز هشت ضلعی است که در ضلع شرقی و سمت راست به ترتیب ورودی رواق به حرم و راهرو سمت راست به حرم قرار دارند و ضلع سمت چپ ورودی رواق به حرم طاقچه‌ای تعبیه شده است. | ## بخش 3: امامزاده حلیمه خاتون سرپیر | گنبد بنا به کمک ۱۲ طاق بندی کوچک با قوس بیز بر روی فرم هشت ضلعی حرم ساخته شده است. در زیر گنبد محجری چوبی و مشبک دیده می‌شود که در زیر آن سکوی سرداب قرار گرفته است. این امامزاده تنها بنای سردابی استان است که دارای تاریخی ایلخانی است و در دوره های بعد مرمت گردید. | ## جمع‌بندی | نمونه‌ای از این مرمت‌ها در کتیبه‌ای سنگی به تاریخ ۱۳۳۲ در بالای ورودی رواق به حرم ذکر شده است.
موضوع مقاله: رباط سفید | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رباط سفید | مقدمه: رباط سفید مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای رباط سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: رباط سفید | آتشکده و چهار طاقی بازه هور: یکی از کهن ترین نمونه های آتشکده گنبد داری است که احتمالاً متعلق به زمان پارتیان است زمینه بنای سنگی موسوم به چهار طاقی بازه هور به فاصله هفتاد کیلومتری از جنوب شهر مشهد در ضلع شرقی روستایی به نام رباط سفید در ابتدای تنگه ای کوه دختر و پسر(نام محلی) واقع است. از لحاظ ویژگیهای معماری این بنا نمایانگر بخشی از اجزا و عناصر ساسانی است که آندره گدار آن را به قرن سوم میلادی نسبت داده است. به‌طور کلی معماری این بنا چهار طاقی است که از چهار طرف باز بوده و عناصری گنبدی بر فراز آن قرار گرفته است فضای ورودی نیز دارای سه درگاهی بلند و عریض است که احتمالاً در حکم تالار ورودی به فضاهای معماری طرفین شمار می آید. | ## بخش 2: رباط سفید | اما ورودی اصلی بنا از ضلع غربی ایجاد شده که درگاهی های همسان در اطراف، حاکی از الحاقات پیرامون آن است. در سطح فوقانی پلان مربع بنا چوبهایی برکنج آن نصب گردیده که احتمالاً گامهای اولیه برای ایجاد گوشوار جهت ایجاد گنبد در بناها بوده است. دو پژوهشگر معروف (هرتسفلد در کتاب ابنیه و آثار تاریخی ایران و آندره گدار در کتاب آثار ایران) این بنا را از نزدیک دیده اند و آن را از آثار دوره ساسانی میدانند. | ## بخش 3: رباط سفید | بنای چهارطاقی بازه هور دارای یک گنبد و سه ورودی و در گذشته از سمت مشرق به بنای دیگری اتصال داشته و در دو سوی شمالی و جنوبی آن نیز الحاقیاتی مانند راهرو و ایوان وجود داشته است. | ## جمع‌بندی | این بنای قدیمی و ارزشمند به فاصله حدود ۸۰ کیلومتری مشهد و در سمت شرق روستای رباط سفید واقع شده است.
موضوع مقاله: خانه گنجه‌ای‌زاده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه گنجه‌ای‌زاده | مقدمه: خانه گنجه‌ای‌زاده مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، محله تاریخی مقصودیه، روبروی دانشکده معماری واقع شده است. | ## بخش 1: خانه گنجه‌ای‌زاده | این اثر بار اول در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۵۰ به همراه خانه‌های بهنام و قدکی به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. پیشینه تاریخ ساخت خانه گنجه‌ای زاده به پایان دوره قاجار بازمی‌گردد، اگر چه زیرزمین‌های ویژه دوره پهلوی رنگ و بوی معماری عصر پهلوی را به آن بخشیده است. این خانه سه هزار مترمربع مساحت دارد و اعیانی آن در سه طبقه از اتاق‌هایی در یک ردیف بدون اندرونی و بیرونی تشکیل شده است. | ## بخش 2: خانه گنجه‌ای‌زاده | کاربست زاویه‌های تیز در ساخت خانه گنجه‌ای‌زاده و پنجره‌های مستطیل شکل بدون خمیدگی در ساختمان این بنا نشانه آشنا بر آغاز معماری مدرن و فاصله گرفتن از معماری سنتی ایرانی در تبریز است. بخش خاوری آن در دوره قاجار و بخش باختری که در آغازین سالهای دوره پهلوی به ساختمان پیشین افزوده شده است. هسته اصلی این ساختمان اتاق طنبی (نشیمن) است که در دو سوی آن راهروهای ورودی و در کناره‌های آن اتاق‌های گوشوار جای گرفته است. | ## بخش 3: خانه گنجه‌ای‌زاده | در بخش شمالی طنبی نیز ایوانی با سه دهنه وجود داشته که رو به حیاط اندرونی بوده است. بخش غربی مجموعه مربوط به دوره پهلوی نخست است و ورودی آن شرقی به غربی است و هر بال راهرو سه اتاق و روی هم رفته دارای شش اتاق است. ازاره هر دو بخش از بنا با سنگ‌های اسپراخون حفاظت و تزئین شده و نماهای خارجی و زیرزمین‌ها آجری است. | ## جمع‌بندی | پلان‌های معماری، پیوند دو بخش مجموعه، ایوان‌ها، راه پله‌های دو سویه و کاربرد بهینه آجر از ویژگی‌های آشکار این ساختمان است.
موضوع مقاله: سرای معمارزاده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سرای معمارزاده | مقدمه: سرای معمارزاده مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان اسرار جنوبی، نرسیده به میدان اسرار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: سرای معمارزاده | کاربری این بنا در بازار قدیم آهنگرها واقع شده و تا اواخر دوران پهلوی، یکی از عمده‌ترین مراکز صدور کالا بخصوص پنبه و سلمبور و کالاهای تجاری به کشورهای دیگر و از مراکز تهیه مواد خام قالیبافی بوده‌است. معماری این سرا در دو طبقه است که طبقه پایین به عنوان انبار و طبقه بالا به عنوان حجره استفاده می‌شده‌است. | ## بخش 2: سرای معمارزاده | اجزا معماری بنا شامل: گنبدخانه، میانسرا و راهروهایی است که فضای بیرون و درون را به هم ارتباط می‌دهند. تخریب حجره‌ها به موجب اختلافات مالک با شهرداری سبزوار، در سالهای اخیر بخشهایی از این کاروانسرا در حال تخریب است. | ## بخش 3: سرای معمارزاده | ## جمع‌بندی | حجره‌های ضلع شرقی بنا به کلی ویران شده و درب‌های چوبی حجره‌ها به تاراج رفته‌است.
موضوع مقاله: مسجد حاج غنی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد حاج غنی | مقدمه: مسجد حاج غنی مربوط به دوره قاجار و ساخته و هدیه شده از طرف حاج غنی، جد بزرگ خانواده غنی زاده به شهر شیراز است. | ## بخش 1: مسجد حاج غنی | این بنا در شیراز، دروازه اصفهان، ابتدای بازار وکیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. و این مسجد در سالهای۱۳۹۴تا ۱۳۹۶ توسط چند تن ار کسبه بازار و جوانی به نام حاج مهدی مرادی بازسازی و زیباسازی شد. | ## بخش 2: مسجد حاج غنی | معماری مسجد : در سردر این مسجد کتیبه ای به خط نستعلیق شامل نام بانی مسجد(حاجی حسین)، تاریخ ساخت (1301) و اتمام مسجد (1303) بر روی سنگی از جنس مرمر حکاکی شده است. در دوره های اخیر رواق های شرقی و غربی بوسیله درهای آهنی مسدود شده است.شبستان شمالی متشکل از دو بخش شرقی و غربی است که شبستان شمال غربی دارای 4 ستون سنگی و شبستان شمال شرقی دارای 2 ستون است . | ## بخش 3: مسجد حاج غنی | ## جمع‌بندی | پوشش هر دو شبستان شامل گنبدهای ساده و کوچک است که با رواق هایی بر روی ستون ها و جرزهای اطراف قرار دارد.
موضوع مقاله: خانه نیشابوری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه نیشابوری | مقدمه: خانه نیشابوری مربوط به اواخر دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان فردوسی، کوچه اردبیلی‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: خانه نیشابوری | این بنا از دو طبقه تشکیل یافته‌است که حیاط آن در قسمت جنوبی واقع شده و یک حوض بیضی شکل نیز در وسط آن قرار گرفته‌است. جبهه جنوبی حیاط، طاق نماهای آجری و در جبهه شرقی ساختمان یک بنای دو طبقه وجود دارد که طبقه همکف آن دارای دو اتاق می‌باشد که از طریق راهروی میانی به آن دسترسی دارد. | ## بخش 2: خانه نیشابوری | طبقه همکف ساختمان اصلی شمالی، از طریق یک راه پله مرکزی دو طرفه دسترسی دارد، که به واسطه یک راهرو به شش اتاق می‌رسد. طبقه زیرین این قسمت، دارای پوشش طاقی است و از چندین فضای تودرتوی سردابه مانند، تشکیل یافته‌است. | ## بخش 3: خانه نیشابوری | ## جمع‌بندی | در ضلع جنوبی زیرزمین، یک آب انبار و در قسمت شرقی آن، یک حوضخانه با پوشش طاقی و تزیینات آجری رنگارنگ قرار گرفته‌است.
موضوع مقاله: کتیبه گر نوشته هفشجان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کتیبه گر نوشته هفشجان | مقدمه: کتیبه گر نوشته هفشجان مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در هفشجان، کوه جهان بین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: کتیبه گر نوشته هفشجان | در کنار این کتیبه که بر دیوارهٔ صخره‌ای و صیقلی کوه جهان بین در حومه شهر هفشجان شهرکرد ایجاد شده است، بقایای راهی سنگ چین وجود دارد که به گفته کارشناسان، احتمالاً بقایای اولین مسیر ارتباطی برای انتقال فرهنگ و تمدن شوش و دشت خوزستان به محیط تمدن تابستانی اسکندری هفشجان در ۱۴ کیلومتری شهرکرد، بوده است. | ## بخش 2: کتیبه گر نوشته هفشجان | به عبارت دیگر در گذشته شاهراه خوزستان به اصفهان یا همان راه دسپارت (دزپارت) از هفشجان که مرکزیت مطلق منطقه بوده، عبور می‌کرده است. | ## بخش 3: کتیبه گر نوشته هفشجان | کتیبه گر نوشته در ۱ مردادماه ۱۳۸۱ خورشیدی به شمارهٔ ۵۹۹۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## جمع‌بندی | اما متأسفانه امروزه هنوز حریم حفاظتی کتیبه گر نوشته و حداقل ایجاد سقف بروی آن برای جلوگیری از فرسایش تدریجی توسط برف و باران توسط هیچ‌یک از سازمان‌های استان انجام نپذیرفته است و این اثر ۶۰۰۰ ساله را که قدیمی‌ترین کتیبه استان است را در معرض نابودی تدریجی قرار داده‌اند.
موضوع مقاله: آسیاب‌های آبی تک زو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آسیاب‌های آبی تک زو | مقدمه: آسیابهای آبی تک زو (صالح آباد)جغرافیای تاریخی شهرستان وشهر گناباد نشان می‌دهد که این شهرستان در دوران پیش از اسلام معبر داخلی فلات ایران و قسمت‌های شرقی آن محل برخورد و میدان جنگ لشکریان ایران و توران بوده‌است. | ## بخش 1: آسیاب‌های آبی تک زو | همچنین مشخص شده‌است که در کنار این معبر اصلی و جنگی که به وسیله تنگلهای کلات و زیبد به دشت پشن و گیسور و بالاخره به قسمت‌های شرق ایران می‌پیوسته. قله‌ای که قلعه فرود بر فراز آن قرار داردرفیع و عظیم بوسیلله دو تک (تنگه) از قله‌های اطراف خود جدا شده‌است یکی از این دره‌ها به " تک زو" که آبی به همین نام در آن جاری است معروف می‌باشد. | ## بخش 2: آسیاب‌های آبی تک زو | این آب آبشارهایی به ارتفاع ۳ تا ۱۰ متر تشکیل می‌دهد و قریه کوچکی بنام " زو " را مشروب می‌کند. دیواره‌های سنگی طرفین ان بسیار مرتفع به نظر می‌رسد و در بعضی جاها به صورت ایوان مسقف درآمده است. | ## بخش 3: آسیاب‌های آبی تک زو | ## جمع‌بندی | این روستا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گناباد، بخش کاخک، روستای تک میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موضوع مقاله: گورستان انار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گورستان انار | مقدمه: قبرستان انار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مشکین شرقی، روستای انار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: گورستان انار | مشخصات این گورستان سنگ قبرهای متنوع آن از نظر شکل و جنس و نبشته‌های متعدد جالب توجه‌است. زیباترین این سنگ‌ها عبارتند: از یک جفت سنگ قبر افراشته به ارتفاع ۱٫۶۲ متر که دارای نبشته‌ای است. | ## بخش 2: گورستان انار | در بالای نبشته‌ها ساقه و بالای آن کلاهکی با ۱۲ ترک، شبیه کلاه دراویش وجود دارد، و شهادتین با کلام «علی خلیفه‌اللّه» منقوش است. روی سنگ گورهای موجود در این گورستان نشانه‌هایی هم‌چون ستاره شش‌پر، تصویر چکش ساده و جز آن دیده می‌شود. | ## بخش 3: گورستان انار | ## جمع‌بندی | در گورستان قدیمی انار آثار بسیار باستانی فالیک نیز وجود دارد که بیشتر آنها تخریب شده‌اند.