موضوع مقاله: جمعیت‌شناسی افغانستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جمعیت‌شناسی افغانستان | مقدمه: انتظار می‌رود جمعیت افغانستان پس از صدور شناسنامه الکترونیک به‌طور دقیق مشخص گردد ولی اکنون آمارها بر حدس و گمان است. | ## بخش 1: جمعیت‌شناسی افغانستان | در افغانستان هیچ‌گونه سرشماری رسمی تا کنون صورت نگرفته و بسیاری از این آمارها براوردهایی می‌باشد که همواره مورد اعتراض بسیاری از اقوام و گروه‌ها قرار گرفته است. طبق گزارش‌ها در سال ۲۰۱۶ کم و بیش ۲/۵ میلیون مهاجر افغان ثبت شده در ایران و پاکستان زندگی کرده و پیش‌بینی می‌شود ۳ میلیون مهاجر دیگر بدون سند اقامت در این کشورها زندگی می‌کنند. قانون اساسی افغانستان چهارده قوم پشتون، تاجک‌ها، هزاره، اوزبیک، ترکمن، بلوچ‌ها، پشه‌ای، نورستانی، ایماق، قرغیز، قزلباش، گوجر، سادات، براهوی و مغول به رسمیت می‌شناسد. ۹۹ درصد مردم افغانستان مسلمان هستند که پیش‌بینی می‌شود بین ۷۰ تا ۸۰ درصد آن را اهل سنت و ۲۵ تا ۳۰ درصد آن را شیعیان تشکیل دهند لازم به ذکر هست این امار همواره از سوی نهادها به‌طور فرضی مطرح می‌شود تعداد دقیق شیعیان و اهل سنت در افغانستان مشخص نیست و همواره بر اساس منافع شخصی از سوی افراد مختلف تخمین زده می‌شود. آمارها اهل سنت را ۷۵ درصد و تشیع را ۲۵ درصد ذکر می‌کنند، برخی دیگر اهل سنت را ۶۵ درصد و شیعیان را ۳۵ درصد و برخی دیگر ۵۵ درصد اهل سنت و ۴۵ درصد تشیع را اعلام می‌کنند. اگر دولت افغانستان بتواند شناسنامه الکترونیک را به‌طور موفق همگیر کند امار واقعی تعداد اقوام، ادیان و مذاهب در افغانستان به دست می‌آید. در افغانستان جمعیت اندکی سیک و هندو زندگی می‌کنند اکثر هندوها و سیک‌های افغانستان به کشورهای دیگر از جمله هند و استرالیا مهاجرت کرده‌اند. در برآورد جدیدی که در سال ۲۰۱۷ آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا به صورت پیمایشی انجام داده است و شهروندان دو زبان اول را مورد پرسش قرار داده است، دری به عنوان زبان مادری و زبان رابط مورد استفاده ۸۹ درصد مردم معرفی شده است. همچنین زبان پشتو ۵۰ درصد، زبان ازبکی ۳۵ درصد، زبان ترکمنی ۱۶ درصد، زبان پشه ای ۱ درصد، زبان نورستانی ۱ درصد، زبان عربی ۱ درصد و زبان بلوچی ۱ درصد اعلام شده است. طبیعی است که مجموع درصدهای ذکر شده از ۱۰۰ بیش تر می‌باشد زیرا مناطق زیادی در افغانستان دو زبانه هستند. جمعیت افغانستان به علت موجودیت بیش از سه دهه جنگ و مشکلات ناشی از آن سرشماری رسمی در افغانستان صورت نگرفته است و آخرین سرشماری به سال ۱۳۵۸ برمیگردد، مرکز آمار افغانستان براساس فرمول Pt = P0 ert جمیعت افغانستان را تخمین می‌زند. طبق راپور ادارهٔ احصائیه و معلومات نفوس افغانستان در سال ۱۴۰۰ خورشیدی دربرگیرندهٔ ۳۶۴ ولسوالی اصلی، ۲۴ ولسوالی موقت و ۳۴ مرکز ولایات قرار ذیل می‌باشد. نفوس افغانستان در سال ۱۴۰۰ خورشیدی ۳۳٫۶ میلیون نفر برآورد شده است که سال گذشته (۱۳۹۹ خورشیدی) مجموع نفوس کشور ۳۲٫۹ میلیون نفر تخمین شده بود. طبق فرمول فوق جمعیتی که مرکز آمار افغانستان بر اساس ولایت تخمین می‌زند به شکل زیر هست. ولایتکلروستاییشهریمردزنکلمردزنکلمردزنکلاروزگان۱۸۷٬۲۶۲ ۱۷۴٬۹۹۱۳۶۲٬۲۵۳۱۸۱٬۷۹۳۱۶۹٬۶۴۱۳۵۱٬۴۳۴۵٬۴۶۹۵٬۳۵۰۱۰٬۸۱۹بادغیس۲۶۳٬۰۰۳۲۴۹٬۵۱۵۵۱۲٬۵۱۸۲۵۵٬۱۳۳۲۴۱٬۸۳۲۴۹۶٬۹۶۵۷٬۸۷۰۷٬۶۸۳۱۵٬۵۵۳بامیان۲۳۵٬۱۵۰۲۲۶٬۹۹۴۴۶۲٬۱۴۴۲۲۸٬۴۸۶۲۲۰٬۱۳۴۴۴۸٬۶۲۰۶٬۶۶۴۶٬۸۶۰۱۳٬۵۲۴بدخشان۵۰۲٬۶۲۲۴۸۰٬۲۱۳۹۸۲٬۸۳۵۴۸۲٬۷۴۸۴۶۰٬۷۳۱۹۴۳٬۴۷۹۱۹٬۸۷۴۱۹٬۴۸۲۳۹٬۳۵۶بغلان۴۸۳٬۸۴۱۴۵۹٬۵۵۳۹۴۳٬۳۹۴۳۸۶٬۶۲۱۳۶۳٬۱۰۴۷۴۹٬۷۲۵۹۷٬۲۲۰۹۶٬۴۴۹۱۹۳٬۶۶۹بلخ۷۰۵٬۳۵۱۶۷۶٬۸۰۴۱٬۳۸۲٬۱۵۵۴۴۲٬۱۵۶۴۲۰٬۲۵۱۸۶۲٬۴۰۷۲۶۳٬۱۹۵۲۵۶٬۵۵۳۵۱۹٬۷۴۸پروان۳۴۸٬۵۸۲۳۳۸٬۶۶۱۶۸۷٬۲۴۳۳۱۷٬۵۱۵۳۰۷٬۳۸۰۶۲۴٬۸۹۵۳۱٬۰۶۷۳۱٬۲۸۱۶۲٬۳۴۸پکتیا۲۹۲٬۷۳۳۲۷۷٬۸۰۱۵۷۰٬۵۳۴۲۷۹٬۶۶۳۲۶۴٬۹۰۴۵۴۴٬۵۶۷۱۳٬۰۷۰۱۲٬۸۹۷۲۵٬۹۶۷پکتیکا۲۳۱٬۴۶۰۲۱۷٬۶۵۶۴۴۹٬۱۱۶۲۲۹٬۸۵۷۲۱۶٬۲۸۴۴۴۶٬۱۴۱۱٬۶۰۳۱٬۳۷۲۲٬۹۷۵پنجشیر۸۱٬۴۳۳۷۷٬۱۱۵۱۵۸٬۵۴۸۸۱٬۴۳۳۷۷٬۱۱۵۱۵۸٬۵۴۸______تخار۵۲۰٬۰۲۰۴۹۷٬۵۵۵۱٬۰۱۷٬۵۷۵۴۵۱٬۷۴۴۴۲۹٬۵۰۵۸۸۱٬۲۴۹۶۸٬۲۷۶۶۸٬۰۵۰۱۳۶٬۳۲۶جوزجان۲۸۴٬۹۵۶۲۷۴٬۷۳۵۵۵۹٬۶۹۱۲۲۳٬۸۸۰۲۱۳٬۹۵۶۴۳۷٬۸۳۶۶۱٬۰۷۶۶۰٬۷۷۹۱۲۱٬۸۵۵خوست۳۰۵٬۲۳۳۲۸۸٬۴۵۸۵۹۳٬۶۹۱۲۹۸٬۹۶۳۲۸۲٬۴۲۱۵۸۱٬۳۸۴۶٬۲۷۰۶٬۰۳۷۱۲٬۳۰۷دایکندی۲۴۵٬۴۳۱۲۳۰٬۴۱۷۴۷۵٬۸۴۸۲۴۳٬۴۲۹۲۲۸٬۴۹۷۴۷۱٬۹۲۶۲٬۰۰۲۱٬۹۲۰۳٬۹۲۲زابل۱۶۱٬۸۰۸۱۵۲٬۵۱۷۳۱۴٬۳۲۵۱۵۵٬۲۷۱۱۴۶٬۲۰۶۳۰۱٬۴۷۷۶٬۵۳۷۶٬۳۱۱۱۲٬۸۴۸سرپل۲۹۷٬۱۵۸۲۸۱٬۴۸۱۵۷۸٬۶۳۹۲۷۳٬۸۱۱۲۵۸٬۹۸۰۵۳۲٬۷۹۱۲۳٬۳۴۷۲۲٬۵۰۱۴۵٬۸۴۸سمنگان۲۰۵٬۹۶۲۱۹۵٬۱۷۲۴۰۱٬۱۳۴۱۹۰٬۶۳۴۱۷۹٬۳۹۴۳۷۰٬۰۲۸۱۵٬۳۲۸۱۵٬۷۷۸۳۱٬۱۰۶غزنی۶۵۱٬۳۴۲۶۱۸٬۸۵۰۱٬۲۷۰٬۱۹۲۶۱۹٬۴۶۶۵۸۷٬۴۳۲۱٬۲۰۶٬۸۹۸۳۱٬۸۷۶۳۱٬۴۱۸۶۳٬۲۹۴غور۳۶۵٬۸۲۶۳۴۷٬۳۳۲۷۱۳٬۱۵۸۳۶۲٬۰۹۲۳۴۳٬۶۲۷۷۰۵٬۷۱۹۳٬۷۳۴۳٬۷۰۵۷٬۴۳۹فاریاب۵۲۸٬۲۲۳۵۰۴٬۵۴۲۱٬۰۳۲٬۷۶۵۴۶۳٬۹۴۶۴۴۰٬۶۰۸۹۰۴٬۵۵۴۶۴٬۲۷۷۶۳٬۹۳۴۱۲۸٬۲۱۱فراه۲۶۹٬۹۱۶۲۵۴٬۷۴۱۵۲۴٬۶۵۷۲۴۹٬۹۰۴۲۳۵٬۵۳۳۴۸۵٬۴۳۷۲۰٬۰۱۲۱۹٬۲۰۸۳۹٬۲۲۰قندوز۶۵۴٬۹۹۸۶۲۴٬۵۲۲۱٬۲۷۹٬۵۲۰۴۲۰٬۴۹۰۳۹۷٬۱۶۶۸۱۷٬۶۵۶۲۳۴٬۵۰۸۲۲۷٬۳۵۶۴۶۱٬۸۶۴قندهار۵۳۳٬۹۰۸۵۱۵٬۳۴۱۱٬۰۴۹٬۲۴۹۳۹۶٬۲۱۰۳۸۱٬۴۰۷۷۷۷٬۶۱۷۱۳۷٬۶۹۸۱۳۳٬۹۳۴۲۷۱٬۶۳۲کابل۲٬۳۹۱٬۶۰۲۲٬۲۸۸٬۰۴۶۴٬۶۷۹٬۶۴۸۳۵۷٬۱۱۱۳۳۸٬۱۹۴۶۹۵٬۳۰۵۲٬۰۳۴٬۴۹۱۱٬۹۴۹٬۸۵۲۳٬۹۸۴٬۳۴۳کاپیسا۲۳۰٬۹۱۸۲۲۴٬۶۵۶۴۵۵٬۵۷۴۲۲۹٬۹۸۱۲۲۳٬۹۷۰۴۵۳٬۹۵۱۹۳۷۶۸۶۱٬۶۲۳کنر۲۳۹٬۳۲۰۲۲۶٬۳۸۶۴۶۵٬۷۰۶۲۳۱٬۸۴۸۲۱۹٬۲۵۱۴۵۱٬۰۹۹۷٬۴۷۲۷٬۱۳۵۱۴٬۶۰۷لغمان۲۳۶٬۸۹۲۲۲۳٬۴۶۰۴۶۰٬۳۵۲۲۳۴٬۰۸۹۲۲۰٬۸۵۳۴۵۴٬۹۴۲۲٬۸۰۳۲٬۶۰۷۵٬۴۱۰لوگر۲۰۶٬۹۱۵۱۹۸٬۱۹۴۴۰۵٬۱۰۹۲۰۱٬۷۱۵۱۹۲٬۹۸۱۳۹۴٬۶۹۶۵٬۲۰۰۵٬۲۱۳۱۰٬۴۱۳ننگرهار۸۰۶٬۹۸۸۷۶۶٬۹۸۵۱٬۵۷۳٬۹۷۳۶۸۲٬۵۹۶۶۴۶٬۴۰۵۱٬۳۲۹٬۰۰۱۱۲۴٬۳۹۲۱۲۰٬۵۸۰۲۴۴٬۹۷۲نورستان۷۸٬۳۲۰۷۴٬۵۲۵۱۵۲٬۸۴۵۷۸٬۳۲۰۷۴٬۵۲۵۱۵۲٬۸۴۵______نیمروز۸۷٬۴۶۹۸۳٬۳۲۱۱۷۰٬۷۹۰۷۳٬۴۶۵۶۹٬۴۶۴۱۴۲٬۹۲۹۱۴٬۰۰۴۱۳٬۸۵۷۲۷٬۸۶۱میدان وردک۳۱۵٬۷۵۳۳۰۰٬۲۳۹۶۱۵٬۹۹۲۳۱۴٬۱۵۳۲۹۸٬۵۹۳۶۱۲٬۷۴۶۱٬۶۰۰۱٬۶۴۶۳٬۲۴۶هرات۹۹۵٬۵۹۹۹۷۱٬۵۸۱۱٬۹۶۷٬۱۸۰۷۰۵٬۸۸۰۶۸۲٬۹۹۵۱٬۳۸۸٬۸۷۵۲۸۹٬۷۱۹۲۸۸٬۵۸۶۵۷۸٬۳۰۵هلمند۴۹۲٬۴۶۳۴۶۳٬۵۰۷۹۵۵٬۹۷۰۴۶۲٬۷۰۱۴۳۵٬۶۵۶۸۹۸٬۳۵۷۲۹٬۷۶۲۲۷٬۸۵۱۵۷٬۶۱۳مجموع جمعیت به شمول کوچی‌ها۱۵٬۲۰۷٬۲۰۶۱۴٬۵۱۶٬۷۱۷۲۹٬۷۲۴٬۳۲۳۱۰٬۸۰۷٬۱۰۴۱۰٬۲۶۸٬۹۹۵۲۱٬۰۷۶٬۰۹۹۳٬۶۳۱٬۳۵۳۳٬۵۱۶٬۸۷۱۷٬۱۴۸٬۲۲۴ تفکیک قومیتی هیچ آمار مشخص از جمعیت و درصد هر قوم در افغانستان وجود ندارد و گاهی اختلاف آمار به بیش از ۳۰ درصد می‌رسد و هر قوم آماری که نفع قومیت خود باشد را به نشر می‌رساند. برخی اقوام افغانستان را به بیش از پنجاه قوم تقسیم کرده است اما در قانون اساسی افغانستان به چهارده قوم کاهش یافته، اقوام افغانستان شامل پشتون، تاجیک، هزاره، اوزبیک، ترکمن، بلوچ، پشه‌ای‌ها، نورستانی، ایماق، عرب، قرغیز، قزلباش، گوجر و براهوی می‌شود. تفکیک سنی افغانستان کشور جوانی هست و طبق گزارش‌ها رشد جمعیت در افغانستان حدود ۳ درصد می‌باشد. صندوق جمعیت سازمان ملل در افغانستان می‌گوید در حال حاضر ۶۳٪ جمعیت افغانستان را جوانان تشکیل داده و ۴۷٫۵٪ جمعیت مردم افغانستان زیر ۱۵ سال سن دارند. | ## بخش 2: جمعیت‌شناسی افغانستان | این رشد جمعیت پیش‌بینی شده در ۵۰ سال آینده جمعیت افغانستان به حدود ۸۰ میلیون نفر برسد و به همین منظور نگرانی‌هایی در خصوص رشد جمعیت در افغانستان داده شده است. رده سنیکلروستاییشهریکوچیمردزنکلمردزنکلمردزنکلمردزنکل۰۰–۰۴۲٬۵۸۴٬۱۰۹۲٬۵۱۹٬۹۶۳۵٬۱۰۴٬۰۷۲۱٬۹۰۸٬۰۰۷۱٬۸۸۴٬۵۳۳۳٬۷۹۲٬۵۴۰۵۲۰٬۹۶۹۴۹۴٬۹۲۸۱٬۰۱۵٬۸۹۷۱۵۵٬۱۳۳۱۴۰٬۵۰۲۲۹۵٬۶۳۵۰۵–۰۹۲٬۵۰۶٬۶۷۰۲٬۳۳۸٬۰۳۹۴٬۸۴۴٬۷۰۹۱٬۸۵۴٬۰۵۲۱٬۶۹۹٬۹۶۳۳٬۵۵۴٬۰۱۵۵۰۶٬۰۳۲۴۷۹٬۷۲۵۹۸۵٬۷۵۷۱۴۶٬۵۸۶۱۵۸٬۳۵۱۳۰۴٬۹۳۷۱۰–۱۴۲٬۲۱۰٬۹۳۷۱٬۹۶۵٬۱۹۷۴٬۱۷۶٬۱۳۵۱٬۵۷۴٬۶۰۵۱٬۳۵۶٬۶۱۷۲٬۹۳۱٬۲۲۱۵۵۱٬۶۶۹۴۸۷٬۹۴۷۱٬۰۳۹٬۶۱۶۸۴٬۶۶۳۱۲۰٬۶۳۳۲۰۵٬۲۹۷۱۵–۱۹۱٬۶۸۹٬۳۸۵۱٬۶۵۵٬۹۶۷۳٬۳۴۵٬۳۵۲۱٬۱۵۸٬۷۷۴۱٬۰۹۷٬۵۰۶۲٬۲۵۶٬۲۸۱۴۶۹٬۹۷۲۴۸۲٬۵۷۴۹۵۲٬۵۴۶۶۰٬۶۳۹۷۵٬۸۸۷۱۳۶٬۵۲۶۲۰–۲۴۱٬۳۰۴٬۹۷۸۱٬۳۰۸٬۲۱۹۲٬۶۱۳٬۱۹۸۸۷۴٬۶۸۲۸۹۶٬۶۸۴۱٬۷۷۱٬۳۶۶۳۷۷٬۳۵۲۳۶۱٬۰۴۶۷۳۸٬۳۹۸۵۲٬۹۴۴۵۰٬۴۹۰۱۰۳٬۴۳۴۲۵–۲۹۱٬۰۰۵٬۱۸۴۱٬۰۳۱٬۴۱۸۲٬۰۳۶٬۶۰۲۷۱۲٬۷۹۱۷۳۸٬۰۷۹۱٬۴۵۰٬۸۷۰۲۴۰٬۱۸۱۲۵۱٬۶۰۵۴۹۱٬۷۸۷۵۲٬۲۱۱۴۱٬۷۳۴۹۳٬۹۴۵۳۰–۳۴۷۲۱٬۹۷۷۷۰۲٬۹۵۲۱٬۴۲۴٬۹۲۹۵۱۸٬۰۱۹۴۹۹٬۰۵۳۱٬۰۱۷٬۰۷۲۱۶۴٬۵۵۷۱۶۷٬۵۱۶۳۳۲٬۰۷۳۳۹٬۴۰۲۳۶٬۳۸۳۷۵٬۷۸۴۳۵–۳۹۶۰۷٬۷۲۵۶۸۱٬۷۶۸۱٬۲۸۹٬۴۹۴۴۱۴٬۹۶۸۴۷۴٬۰۲۲۸۸۸٬۹۹۰۱۵۱٬۶۹۰۱۷۶٬۳۶۰۳۲۸٬۰۵۰۴۱٬۰۶۸۳۱٬۳۸۶۷۲٬۴۵۴۴۰–۴۴۵۴۵٬۹۷۹۵۶۷٬۴۲۵۱٬۱۱۳٬۴۰۴۳۸۸٬۰۸۴۳۹۶٬۵۷۱۷۸۴٬۶۵۵۱۳۲٬۴۲۵۱۴۲٬۲۹۱۲۷۴٬۷۱۶۲۵٬۴۷۰۲۸٬۵۶۳۵۴٬۰۳۳۴۵–۴۹۴۶۷٬۱۲۱۵۰۲٬۳۹۸۹۶۹٬۵۱۹۳۲۰٬۲۴۰۳۶۴٬۵۰۴۶۸۴٬۷۴۵۱۲۵٬۹۸۸۱۱۸٬۱۹۰۲۴۴٬۱۷۸۲۰٬۸۹۴۱۹٬۷۰۳۴۰٬۵۹۷۵۰–۵۴۴۵۱٬۹۲۸۴۷۷٬۳۵۰۹۲۹٬۲۷۸۳۳۱٬۸۰۷۳۲۷٬۰۵۹۶۵۸٬۸۶۶۹۹٬۳۴۱۱۳۲٬۰۹۹۲۳۱٬۴۴۰۲۰٬۷۸۰۱۸٬۱۹۱۳۸٬۹۷۲۵۵–۵۹۲۸۸٬۰۶۲۲۶۰٬۰۱۴۵۴۸٬۰۷۶۱۹۸٬۴۵۷۱۷۸٬۲۹۰۳۷۶٬۷۴۷۷۶٬۰۵۰۶۸٬۶۲۱۱۴۴٬۶۷۱۱۳٬۵۵۵۱۳٬۱۰۳۲۶٬۶۵۸۶۰–۶۴۳۰۹٬۹۶۷۲۵۵٬۵۸۴۵۶۵٬۵۵۱۲۲۱٬۸۶۲۱۷۶٬۴۷۸۳۹۸٬۳۴۰۸۱٬۱۴۳۶۳٬۴۹۹۱۴۴٬۶۴۲۶٬۹۶۲۱۵٬۶۰۷۲۲٬۵۷۰۶۵+۴۷۵٬۲۸۴۲۸۸٬۷۱۹۷۶۴٬۰۰۳۳۳۰٬۷۵۵۱۷۹٬۶۳۶۵۱۰٬۳۹۱۱۳۳٬۹۸۵۹۰٬۴۶۹۲۲۴٬۴۵۴۱۰٬۵۴۴۱۸٬۶۱۴۲۹٬۱۵۸مجموع۱۵٬۱۶۹٬۳۰۷۱۴٬۵۵۵٬۰۱۶۲۹٬۷۲۴٬۳۲۳۱۰٬۸۰۷٬۱۰۴۱۰٬۲۶۸٬۹۹۵۲۱٬۰۷۶٬۰۹۹۳٬۶۳۱٬۳۵۳۳٬۵۱۶٬۸۷۱۷٬۱۴۸٬۲۲۴۷۳۰٬۸۵۱۷۶۹٬۱۴۹۱٬۵۰۰٬۰۰۰ رشد جمعیت افغانستان افغانستان کشوریست که تقریباً همیشه در جنگ بوده و رشد نفوس در آن کم می‌باشد. البته لازم به تذکر هست که جمعیت مسکون افغانستان در سال ۱۳۹۶ حدود ۲۸٫۲ میلیون نفر برآورد شده است که ۱۳٫۸ میلیون نفر آن (۴۸٫۹٪) را زنان و ۱۴٫۴ میلیون نفر (۵۱٫۱٪) دیگر آن را مردان تشکیل می‌دهند. شاخص‌های جمعیتی افغانستان پس از سقوط طالبان و با حمایت جامعه جهانی شاهد دگرگونی‌های مثبتی در خصوص شاخص‌های جمعیتی و اجتماعی بوده است. شاخص‌های اقتصادی بنابر آمار و اطلاعات دولت، سرانه تولید ناخالص ملی در سال ۲۰۰۲ به ۱۹۰ دلار می‌رسید که در سال ۲۰۱۵ به ۶۲۰ دلار افزایش یافته است. میزان تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۰۶ میلادی ۷٫۰۶ میلیارد دلار اعلام شده بود که در سال ۲۰۱۵ میلادی به ۲۰٫۳۴ میلیارد دلار افزایش یافته است. میزان عواید داخلی از ۴۲۵ میلیون دلار در سال ۲۰۰۲ به میزان ۱٫۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۵ رسیده و میزان صادرات نیز در سال ۲۰۱۵ ۵۷۰ میلیون دلار اعلام شده است. امید به زندگی سال‌ها جنگ در افغانستان تأثیر منفی برای امید به زندگی در افغانستان در پی داشته است، بنابر اطلاعات بانک جهانی میزان امید به زندگی در سال ۲۰۰۰ از ۵۵٫۱۲۶ بوده که در سال ۲۰۱۵ به میزان ۶۰٫۷۱ رسیده است. وضعیت بهداشت و درمان اداره توسعه بین‌المللی ایالات متحده آمریکا گزارش داده است که در افغانستان بیش از ۲۰ هزار کارمند صحی و بیش از ۳ هزار قابله (ماما) در طی این سال‌ها آموزش دیده‌اند که بیانگر آن هست به‌طور میانگین برای هر ۱۰ هزار نفر ۲٫۷ پزشک وجود دارد. در ۵۰ ولسوالی‌های افغانستان هیچ مرکز درمانی وجود ندارد که بیانگر آن هست بیش از شش میلیون نفر در افغانستان به خدمات پزشکی دسترسی ندارند. بانک جهانی در گزارشی در سال ۲۰۱۷ بیان کرده است که افغانستان در اکثر شاخص‌های درمانی در مقایسه با دیگر کشورها توسعه و انکشاف یکسانی داشته، از سال ۲۰۰۲ تا سال ۲۰۱۷ میزان کارمندان آموزش دیده در بخش درمان از ۱۴٫۳ درصد به ۵۸ درصد افزایش و میزان مراکز پزشکی نیز ۵ برابر شده است. میزان بیکاری طبق گزارش بانک جهانی میزان بیکاری در سال ۲۰۱۵ به رکود ۴۰ درصد رسیده بود که در نوع خود رکورد دار محسوب می‌شد. کمترین نرخ بیکاری در افغانستان به سال ۲۰۱۳ برمیگردد که میزان ۸ درصد گزارش شده بود. پناهندگان افغان سال‌ها جنگ در افغانستان باعث شد بسیاری از مردم افغانستان به کشورهای دیگر پناهنده شوند، طبق آمار کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان بیش از ۲٫۶ میلیون پناهجوی افغان ثبت شده در بیش از ۷۰ کشور در سراسر دنیا زندگی می‌کنند که حدود ۹۵ درصد از آنان در کشورهای ایران و پاکستان هستند. این سازمان اعلان کرده است که از سال ۲۰۰۲ بدینسو ۵٫۸ میلیون مهاجر دیگر به افغانستان بازگشته‌اند. کشورجمعیت مهاجرین افغاندر سال ۱۳۹۶ کشور ایران اعلام کرد که طی سرشماری جمعیت مهاجرین افغان دارای مدرک اقامت حدود یک میلیون و ۵۸۴ هزار نفر می‌باشند. پیش‌بینی می‌شود که بیش از ۱ میلیون مهاجر افغان نیز به صورت غیرقانونی در ایران زندگی می‌کنند.تخمین زده می‌شود که در سال ۱۳۹۶ حدود ۲ میلیون مهاجر افغان در پاکستان زندگی می‌کردند که ۱ میلیون و دوصد هزار نفر قانونی و بقیه غیرقانونی باشند.در آوریل ۲۰۱۷، حکومت آلمان تخمین زد کرد که حدود ۲۵۵ هزار مهاجر افغان در آلمان زندگی می‌کنند. شناسنامه الکترونیکی مجلس نمایندگان افغانستان در سال ۱۳۹۲ قانون ثبت احوال نفوس را به تصویب رسانید و بر اساس آن تصویب شد که نام، نام خانوادگی، نام پدر، دین، محل سکونت فعلی، سکونت اصلی، تاریخ و محل تولد به دو زبان فارسی و پشتو و در پس زمینه آن به زبان انگلیسی نوشته شوند. | ## بخش 3: جمعیت‌شناسی افغانستان | در بحث‌های متعددی که در جریان بود عده‌ای خواهان درج نام اقوام و عده دیگر خواستار درج نام «افغان» به عنوان ملیت آن فرد بودند، اما در آخر در مجلس به تصویب رسید که این دو گزینه‌ها حذف و تنها جمهوری اسلامی افغانستان بر روی شناسنامه‌ها نوشته شود و اطلاعات قومی فقط در اطلاعات وزارت داخله ثبت شود اما در سال ۲۰۲۰ مجلس افغانستان تصویب کرد تا قوم در شناسنامه ثبت شود، همچنین پس از اعتراضات فارسی زبانان مجلس افغانستان زبان فارسی را به عنوان زبان رسمی ثبت کرد. پس از توشیح این قانون در بسیاری از مناطق افغانستان تظاهرات‌هایی صورت گرفت و عده‌ای خواستار درج کلمه «افغان» به عنوان ملیت افراد شدند. این تظاهرات باعث شد که دولت افغانستان دست به تعدیل ماده ششم از قانون ثبت احوال نفوس بزند و در طرح تعدیلی اطلاعات قومیت و واژه افغان به عنوان ملیت بر روی شناسنامه‌ها بیفزاید. اقوام غیر پشتون اعتراض خود را نسبت به درج واژه «افغان» به عنوان ملیت بیان داشتند، هواداران عبدالرشید دوستم که از اکثراً از قوم اوزبیک می‌باشد دست به اعتراض به درج واژه افغان زده و این نام را به عنوان هویت پشتون‌ها نه بقیه اقوام افغانستان دانستند. عطا محمد نور والی بلخ نیز با درج واژه افغان مخالفت کرد و هشدار داد که چنین شناسنامه‌ای را قبول نخواهد کرد. دلایل عدم برگزاری سرشماری دولت‌های افغانستان همواره مشکلات امنیتی و جنگ‌های طولانی و نبود بودجه کافی را عامل عملی نشدن این پروسه عنوان کرده‌اند، اما عده دیگری دلایل قومیتی را مطرح کرده و ادعا دارند که دولت‌مردان پشتون خود را اکثریت در افغانستان می‌دانند، نگران‌اند که در صورت انجام سرشماری ادعای حداکثری بودنشان باطل شود، و به همین دلیل سرشماری در افغانستان را به سود خود ندیده و همواره از انجام سرشماری به بهانه‌های مختلف سرباز زده‌اند. مرگ و میر کودکان و مادران افغانستان در بین سه کشوری هست که بالاترین آمار مرگ و میر کودکان را دارند. فلج کودکان، اسهال، سیاه سرفه، هپاتیت «ب»، آنفلوانزا، ذات الریه، کزاز و سرخک از جمله بیماری‌هایی هستند که کودکان را به کام مرگ می‌فرستند. بنابر گزارش‌ها و اطلاعات در افغانستان از هر ۱۸ کودک، یک کودک زیر سن پنج سالگی جان خود را از دست می‌دهد. بر اساس آمار وزارت بهداشت میزان مرگ و میر مادران از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۵ حدود ۵۰ درصد کاهش یافته و در حالی که در اوایل برپایی حکومت جمهوری اسلامی افغانستان این آمار حدود ۱۲۰۰ تن در هر صد هزار مادر، اخیراً با بهبود وضعیت درمان و کمک‌های جامعه جهانی به ۲۳۰ مورد کاهش یافته و پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۲۰۳۰ این آمار به کمتر از ۷۰ مورد کاهش یابد. گزارش‌هایی نیز مطرح شده است که در ولایات دوردست افغانستان آمار مرگ و میر مادران هنوز هم بالا هست و فقط در ولایت غور هر ساله ۱۸۰۰ مادر جان می‌دهند. بر اساس گزارش سال ۱۳۹۵ وزارت معارف افغانستان مجموع مکاتب در افغانستان به ۱۶٬۰۴۹ باب بوده که مجموع شاگردان مدارس به ۸٬۸۶۸٬۱۲۲ نفر که ۳٬۴۱۸٬۸۸۷ نفر از دانش‌آموزان از بانوان هستند. مجموع معلمین در سال ۱۳۹۵ نیز ۱۹۷٬۱۶۰ نفر گزارش شده است که ۶۴٬۲۷۱ نفر آنان از زنان می‌باشند. در سراسر افغانستان ۱۸٬۷۲۹ کورس سوادآموزی وجود دارد که مجموع شاگردان آن‌ها به ۴۱۷٬۸۰۸ تن می‌رسد. تعداد دانشگاه‌های افغانستان در کشور به ۱۵۷ عدد، تعداد دانشکده‌ها به ۶۲۲ باب و آموزشکده‌های علوم درمانی به ۹ باب رسیده است. در مجموع ۳۴۲٬۰۴۳ دانشجو در مقطع تحصیلات عالی در حال تحصیل هستند که ۷۷٬۹۰۹ تن آنان را بانوان تشکیل می‌دهند. مشکلات آموزش پیش از سال ۲۰۰۱ در دوره طالبان، دختران حق تحصیل نداشتند و کمتر از یک میلیون پسر به مدرسه می‌رفتند اما پس از سقوط طالبان و با حمایت جامعه جهانی دسترسی ۹ میلیون کودک به مدارس را ممکن شد، اما با این حال برای ۳٬۵ میلیون کودک در افغانستان امکان دسترسی به مدارس مهیا نیست و همچنین وجود نا امنی و حملات طالبان به مدارس باعث شده که بسیاری از مدارس در افغانستان مسدود شوند. | ## جمع‌بندی | در سال ۲۰۱۶ حدود ۱۰۰۰ مدرسه در افغانستان مسدود شده بود و باعث شد که دسترسی کودکان به آموزش و پرورش کاهش یابد.