موضوع مقاله: بن‌سای | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بن‌سای | مقدمه: دارسان، واژه‌ای فارسی به معنای پیراسته هم‌چون درخت است.برابرنهاده‌های فرهنگستان زبان فارسی. | ## بخش 1: بن‌سای | این درخت درست باید شبیه به درختی باشد که دهه‌ها و سده‌هاست که در طبیعت رشد کرده است. بُن‌سای یا بونسای (به ژاپنی: 盆栽)، دارْسان یا درخت‌ریزه‌های ژاپنی، نوعی هنرِ سنتی ژاپنی در پرورشِ درختان و گیاهانی است که در اندازهٔ کوچک ایجاد می‌شوند. یک گیاه چوبی در حین رشد دستکاری می‌شود به‌طوری که به صورت یک درخت کوچک در خطوط ساده برجای مانده و ویژگی‌های اساسی یک نمونه طبیعی و کاملاً رشدیافته را به نمایش می‌گذارد. سنت بن‌سای با بیش از هزار سال قدمت بر اساس شکل هنر چینی پنزای "penzai" بنا شده است. وقتی گیاه به اندازه مورد نظر خود رسید و ویژگی‌های زیبایی را برآورده کرد، آن را به گلدان زینتی منتقل کرده و در یک چیدمان قرار می‌دهند. وام‌واژه بن‌سای اغلب به‌عنوان یک اصطلاح چتر برای همه درختان گلدان مینیاتوری به سبک شرقی استفاده می‌شود. بن‌سای همچنین سبک‌های خاص خود را دارد که تا حدودی بر اساس فرم‌های رشد طبیعی درختان است. به‌طور سنتی، فقط گونه‌های گیاهی مقاوم در ژاپن مورد استفاده قرار می‌گیرند که در خارج از کشور به نمایش گذاشته می‌شوند. از آنجا که پیراستنِ گیاه به صورتِ بن‌سای، شبیه‌سازیِ شکلِ درخت در اندازه کوچک‌تر است، فرهنگستان زبان فارسی برای واژهٔ بن‌سای برابرِ فارسیِ دارسان (همانندِ دار و درخت) را برگزیده است.برابرنهاده‌های فرهنگستان زبانِ فارسی. در قرن ۱ میلادی تائوئیست‌های چینی از باغ‌های مینیاتوری در تعمق و مراقبه استفاده می‌کردند. در توصیفات مربوط به دوره سلسله تانگ (۹۰۷–۶۱۸) به چنین قطعات کوچک منظره‌ای به‌عنوان بن‌سای اشاره شده و ابتدا استفاده از درختان کوتوله ذکر شده است. یک پنجینگ سنتی می‌تواند از یک گلدان تزئین شده با یک درخت کوچک که با دستکاری کوچک نگه داشته می‌شود، تا یک منظره پیچیده از گیاهان، آب و سنگ‌ها در یک سینی بزرگ باشد. دیپلمات‌های ژاپنی و دانشجویان بودایی که در این دوره از چین بازدید کرده بودند، درختان پنجینگ و سایر آثار را بازگرداندند. بین سالهای ۵۹۲ و ۶۲۸، دیپلمات‌های چینی تعدادی درخت پنجینگ و سنگ‌های گونگشی به امپراتریس سویکو ملکه ژاپن اهدا کردند که این اشیا مورد تحسین دربار قرار گرفتند. از این دوره هیچ قطعه‌ای از پنجینگ باقی نمانده است، اما اسناد، نقاشی‌ها و مصنوعات نشان دهنده قدردانی بسیار از این شکل هنری است. این شامل یک سینی چوبی کم‌عمق است که در بالای آن کوه‌های تراشیده شده، یک ساحل رودخانه‌ای از شن و ماسه و درختان نقره‌ای قرار گرفته است. درخت فقط از طریق دست‌کاری به این شکل در می‌آید: "درختی که در حالت طبیعی خود رشد کند یک امر ناخوشایند است. فقط هنگامی که در نزدیکی افرادی که با احتیاط دوستانه اطراف آن را نگه داشته‌اند نگهداری شود، می‌تواند شکل و سبک آن بیشتر شود." - اوتسوبو مونوگاتاری در ابتدا تمام قطعات پنجینگ از چین وارد می‌شد. کارمندان دولت در صومعه‌ها توسط راهبان چینی تعلیم داده می‌شدند و اصول پنجینگ را از آنها می‌آموختند. در حدود قرن ۱۳ میلادی هنر معماری منظره ژاپنی به‌طور مستقل از پنجینگ چینی شروع به توسعه کرد، جایی که تحت تأثیر جهان‌بینی و زیبایی‌شناسی ژاپنی، هویت خاص خود را به دست آورد. تا اواسط قرن ۱۵، مناظر کوچک را هنوز هم در سنت چینی شوی‌هان پنجینگ «سیل و خشک‌سالی» می‌ساختند. انواع ویژگی‌ها نشانه‌ای از مقیاس و مضمون کار بود، مانند ارقامی که مردم و حیوانات را به تصویر می‌کشد. هاچی‌نوکی (قرن ۱۸–۱۴) از قرن ۱۴ به بعد، درختان گلدان مینیاتوری در ژاپن را هاچی‌نوکی (鉢 の 木) می‌نامیدند، که به معنی «درختان در یک کاسه» است. اصطلاح هاچی (鉢) به یک گلدان کاسه‌ای شکل گفته می‌شود، نه ظرف کم عمقی که بعداً ساخته شد. این داستان از سونیو (Tsuneyo)، یک سامورایی فقیر است که در زمستان با افسر رسمی که لباس مبدل یک راهب مسافر را دارد مواجه می‌شود. این داستان طی چندین قرن به‌طور منظم در قطع‌های چوبی به تصویر کشیده شده است و اصطلاح هاچی‌نوکی را معمول کرده است. برای نمونه، در مورد باغبان یک سامورایی گفته شد که به یک درخت مینیاتوری که پرورش داده بود افتخار می‌کرد. مشاور او، اوکوبو هیکوزِمون احساس کرد ایه‌میتسو با صرف امور دولت وقت بیشتری را صرف سرگرمی خود می‌کند. ژاپنی‌ها تا پایان قرن هجدهم بیشتر گلدان‌های درختان مینیاتور را از چین وارد می‌کردند. گلدان‌هایی که بین سالهای ۱۴۶۵ و حدود ۱۸۰۰ساخته شده بودند کواتاری (kowatari) به معنی صلیب قدیمی نامیده می‌شدند. گلدان‌های ساخته شده در گوانگ‌ژو و به ویژه گلدان‌های مربوط به دودمان مینگ (۱۳۶۸–۱۶۴۴) نیز وارد کشور می‌شدند. برای نمونه، در دوره تِنمِئی (۱۷۸۱–۱۷۸۸) هر ساله نمایشگاهی در کیوتو برگزار می‌شد. متخصصان پنج استان درختان کاج مینیاتوری خود را نشان می‌دادند که توسط بازدید کنندگان قضاوت می‌شد. کیکوگاوا ایزان (اوایل قرن ۱۹) در اوایل قرن ۱۹، گروهی از دانشمندان ژاپنی در هنر چینی، تأثیر زیادی در توسعه بیشتر هاچی‌نوکی داشتند. آنها به‌طور منظم در ایتامی ملاقات می‌کردند و در آنجا دربارهٔ تحولات اخیر در کشت درختان گلدان مینیاتوری بحث می‌کردند. دانشمندان اصطلاحات و ایده‌های بسیاری از ترجمه ژاپنی «کتابچه راهنمای باغ دانه خردل» اتخاذ کردند. از اواخر قرن این اصطلاح به‌طور کلی برای درختان گلدان مینیاتوری ژاپنی استفاده می‌شد. یکی از اولین مکانهایی که تولیدکنندگان، بن‌سای را در مقیاس وسیع تولید می‌کردند، آساکوسا (Asakusa) بود. این بن‌سای‌ها با یک تنه ضخیم کوتاه و تاجی بلند از شاخه‌های موج‌دار بلند در ژاپن محبوب بودند. این اولین اثری بود که با بن‌سای کلاسیک سروکار داشت و به تفصیل و با تصاویر توضیح داد که چگونه می‌توان یک کاج را به‌عنوان بن‌سای پرورش داد. این نه تنها کشت درختان بن‌سای، بلکه ابزار لازم و انواع گلدان‌ها را نیز پوشش می‌داد. در طی نیمه دوم قرن نوزدهم، گلدان‌های چینی در ژاپن به نام ناکاواتاری یا چاواتاری مد شدند، هر دو به معنای «صلیب میانی» بودند. برای تأمین تقاضای روزافزون تولیدکنندگان بن‌سای ژاپنی، بسیاری از سفالگران در ییزینگ به تولید انبوه گلدان‌های ناکاواتاری روی آوردند. بن‌سای در حال رشد از یک سرگرمی فخرفروشانه برای شوگان و سامورایی به یک سرگرمی برای مخاطبان عمومی تبدیل شد. هنگامی که مرزهای ژاپن تحت سلطنت امپراتور کومئی گشوده شد، جهان غرب با بن‌سای آشنا شد. ژاپن در نمایشگاه‌های ایالات متحده و اروپا از جمله نمایشگاه جهانی پاریس ۱۸۶۲ و لندن ۱۸۶۷ شرکت کرد. بسیاری از بن‌سای‌های باقی مانده از نمایشگاه باعث آشنایی بیشتر و بیشتر خارجی‌ها با این هنر می‌شدند. میجی (۱۹۱۲–۱۸۵۲) به‌عنوان امپراتور جانشین کومئی شد و بن‌سای را در فرهنگ ژاپن برجسته کرد. در سال ۱۸۶۸، یک سال پس از اصلاحات میجی، وی به کاخ امپراتوری توکیو (Kokyo)، پایتخت جدید ژاپن نقل مکان کرد. امپراتور یک عاشق بزرگ بن‌سای بود و هم در داخل و هم بیرون دیوارهای کاخ بن‌سای قرار داده بود. کسانی که نمی‌توانستند به بن‌سای علاقه‌مند باشند، عمدتاً مورد بی‌مهری قرار می‌گرفتند. یکی از آنها، کیجوجی‌ایتو، به خاطر مجموعه بزرگش و آزمایش‌هایش با روش‌های کشت معروف بود. مهاجران ژاپنی در سواحل غربی ایالات متحده و هاوایی نیز به شهرت بیشتر بن‌سای کمک کردند. برای تأمین تقاضای فزاینده در خارج از ژاپن، پرورشگاه‌ها به تولید انبوه روی آوردند. در اواخر دهه ۱۸۶۰ تلاش شد با بستن الیاف کنف مرطوب به آنها و کشش آنها، به تنه و شاخه‌ها شکل داده شود. به تدریج دو دسته بن‌سای پدید آمد: بن‌سای برای عموم مردم (غربی) و بن‌سای برای متخصصان. در کیوتو بسیاری از بن‌سای‌ها به سبک bunjingi (文人 木؛ "سبک اُدَبا") پرورش داده شدند: درختی ظریف و تصفیه شده با تنه‌ای باریک. در اواخر قرن ۱۹، تعداد زیادی کتاب و مجله منتشر شده است که مربوط به کشت بن‌سای است. در سال ۱۸۹۲، یک مسابقه هنری بن‌سای در توکیو برگزار شد، رویدادی که در یک کتاب یادبود مصور سه جلدی گزارش شده است. در این اثر به وضوح قابل مشاهده است که در آن زمان ژاپنی‌ها بن‌سای را به‌عنوان یک شکل هنری مستقل در نظر می‌گرفتند. مجلات، کتاب‌ها و نمایشگاه‌ها علاقه‌مندان به بن‌سای را با جدیدترین سبک‌ها، فن‌ها و ابزارها به روز نگه می‌دارد. بن‌سای گاهو (Gaho)، اولین مجله کاملاً اختصاص یافته به بن‌سای از ۱۹۰۶ تا حدود ۱۹۱۳ ماهانه منتشر می‌شد. توکیو در سال ۱۹۲۳ با یک زلزله بزرگ روبرو شد که بسیاری از مزارع بن‌سای را ویران کرد. در سال ۱۹۲۵، گروهی از پرورش‌دهندگان حرفه‌ای به اُمیا (Ōmiya) در سایتاما که در بیش از ۳۰ کیلومتری پایتخت است نقل مکان کردند. منطقه‌ای که آنها پرورشگاه خود را تأسیس کرده‌اند از سال ۱۹۵۷ رسماً «دهکده بن‌سای اومیا» نامیده می‌شود. برای نمونه، یک روش جدید برای شکل‌دادن شاخه‌ها و تنه‌ها استفاده از سیم فلزی است که ساده‌تر و دقیق‌تر از روش قبلی یعنی اتصال است. علاوه بر این، مهاجران ژاپنی اولین مزارع و باشگاه‌های بن‌سای آمریکایی را تأسیس کرده بودند. در طول جنگ جهانی دوم، اقدامات مختلفی برای محافظت از بن‌سای‌ها در برابر خشونت جنگ انجام شد. در دهکده بن‌سای امیا، همه کشاورزان به خدمت سربازی فراخوانده شدند و کشت بن‌سای باید جای خود را به تولید غذا می‌داد. موراتا تمام بن‌سای‌های پرورش‌دهندگان دیگر را که می‌توانست جمع‌آوری و در نهالستان خود پرورش داد. به‌دلیل اقدام و عمل او و یک پرورش‌دهنده دیگر، در بمباران توکیو، بن‌سای‌های منتقل شده از بین نرفتند. پس از تسلیم ژاپن، تولیدکنندگان در سراسر کشور بن‌سای‌های آسیب دیده را بازیابی کردند، این روند بیش از یک دهه طول کشید. بن‌سای‌هایی که از بمباران اتمی هیروشیما جان سالم به در بردند نیز در صورت امکان ترمیم شدند. در این چشم‌انداز مینیاتوری، برخلاف بن‌سای، چندین گونه گیاهی به‌طور همزمان کشت می‌شود. از آنجا که بسیاری از درختان مسن در بمباران از بین رفته بودند، سایکی جایگزین محبوب بن‌سای بود. تحولات بعدی باعث شد محبوبیت بن‌سای، هم در ژاپن و هم در خارج، دوباره افزایش یابد. این آثار به تعداد زیادی از زبان‌ها چاپ شد، به‌طوری که تعداد بیشتری از غیر ژاپنی‌ها می‌توانند در پرورش درختان مینیاتور تخصص داشته باشند. در سال ۲۰۱۶، بیش از ۱۳۰۰ کتاب در مورد بن‌سای به ۲۶ زبان در دسترس بود، به علاوه چندین ده مجله به بیش از سیزده زبان. این نمایشگاه جهانی انواع سنگ‌های بن‌سای و سوئیسکی را برای مخاطبان بین‌المللی به نمایش گذاشت. اولین بار، «Gafu-ten» ('نمایشگاه سبک زیبا')، به دیدن قطعات بن‌سای با ارتفاع ۱۳ تا ۲۵ سانتی‌متر اختصاص داشت. رویداد دوم «Sakufu-ten» (نمایشگاه بن‌سای خلاق) بود، اولین نمایشگاه که در آن هر بن‌سای به جای مالک، نام پرورش‌دهنده را داشت. در سال‌های بعد نمایشگاه‌های زیادی نیز در ژاپن و همچنین استرالیا، ایالات متحده و کشورهای مختلف اروپایی و آسیایی ترتیب داده شد. | ## بخش 2: بن‌سای | در ابتدا، دوره‌ها فقط در ژاپن یا در خارج از کشور توسط معلمان ژاپنی برگزار می‌شد. آمریکایی‌های آموزش دیده در توکیو انجمن بن‌سای آمریکا را در سال ۱۹۶۷ تأسیس کردند. بیشتر تولیدکنندگان سفرهای مطالعاتی به ژاپن انجام می‌دهند و سپس جدیدترین فن‌ها و سبک‌های بن‌سای را به کشورهای خود معرفی می‌کنند. امروزه مراکز آموزشی را می‌توان در سراسر جهان و همچنین تأمین‌کنندگان بن‌سای جوان و ابزارهای مرتبط، گلدان، انواع خاک گلدان و سایر لوازم جانبی پیدا کرد. تعداد علاقه‌مندان که به هیچ انجمنی وابسته نبودند در همان سال بیش از پنج میلیون نفر در سراسر جهان تخمین زده شد. گونه‌های گیاهی بسیاری از گونه‌های بومی که به‌طور سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرند، در طبیعت خارج از ژاپن وجود ندارند. با گسترش دانش بن‌سای در سراسر جهان، تعداد گونه‌های کاربردی به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. انواعی با برگ‌های کوچک یا سوزن‌های کوتاه، توهم یک نمونه کاملاً رشد یافته را تقویت می‌کنند. برای نمونه، یک گونه افرا برگ کوچک مانند افرای سه‌دندانه یا افرا ژاپنی ممکن است تصور یک درخت افرا برگ بزرگ با نسبت‌های طبیعی را ایجاد کند. اُرس‌ها از گیاهان سرسختی هستند که برای چنین تکنیک‌های خشن مانند از بین بردن پوست و سفید شدن مناسب هستند. نارون و بید نیز محبوب هستند، زیرا شاخه‌های نازکی دارند که شکل‌دادن آنها با کمک سیم فلزی نسبتاً آسان است. زیرگونه‌های گرمسیری به‌طور سنتی، پرورش بن‌سای به گیاهان مقاوم، که در فضای باز و در یک آب و هوای معتدل نگهداری می‌شوند، تکیه می‌کند. با این حال، با افزایش محبوبیت بن‌سای، نیاز به گونه‌هایی که می‌توانند به‌عنوان گیاه خانگی نیز نگهداری شوند، ایجاد شد. در نیمه دوم قرن ۲۰، تولیدکنندگان با معرفی گونه‌های استوایی و جنب‌مدارگان به بازار غرب به این خواسته پاسخ دادند. بسیاری از گونه‌های استوایی و جنب‌مدارگان را می‌توان به‌عنوان بن‌سای طراحی کرد، به شرط آنکه دائماً شاخه پخش شده و تقاضای زیاد برای شدت نور و رطوبت نداشته باشد. برای رسیدن به استانداردهای زیبایی بن‌سای سنتی، معمولاً از همین روش‌های رشد استفاده می‌شود. درخت سمت چپ به سبک هوکیداچی (سبک جارو)، درخت راست به سبک فوکیناگاشی (سبک بادزده) است. در قرن ۱۹، بسیاری از اشکال فانتزی از مد افتادند و از آن زمان به بعد بیشتر از سبک‌های طبیعی استفاده می‌شود. یک کاتالوگ معمولاً با نام بردن از سبک غالب یا چشم‌نواز، بن‌سای را به‌طور خلاصه توصیف می‌کند. در توضیحات دقیق‌تر، هر سبک ثانویه، نوع گیاه مورد استفاده، اندازه بن‌سای و احتمالاً سالی که درخت برای اولین بار به‌عنوان بن‌سای رشد کرده است ذکر شده است. این موارد شامل جهت رشد تنه، پردازش پوست، شکل و موقعیت ریشه‌ها و تعداد تنه‌ها می‌باشد. جهت کشیدگی بسیاری از سبک‌ها به موقعیت تنه اصلی اشاره دارند، برای نمونه قائم، منحنی یا شیب‌دار. با سبک‌های ایستاده، قسمت بالای تنه دقیقاً بالاتر از محلی است که بن‌سای کاشته شده است. در طبیعت، بسیاری از درختان به‌طور مشابه تشکیل می‌شوند، به ویژه در مناطق باز که درخت رقابت نوری کمی دارد. یک بن‌سای چُکان به درستی اجرا شده به‌صورت متقارن است و معمولاً دارای تاج شاخ و برگ مخروطی است. همچنین باید برخی از ریشه‌های محکم دیده شود، اما ترجیحاً هیچ ریشه‌ای به سمت بیننده نباشد. تنه یک یا چند منحنی مشخص را تشکیل می‌دهد، اما قسمت بالای آن دقیقاً بالای پایه تنه است. در ارتفاع خمیدگی‌های تنه، شاخه‌ها ممکن است هرس شده یا کوچک نگه داشته شوند، به‌طوری که خیلی برجسته نباشند یا در کل از بین بروند. راست|70x70پیکسل Shakan (斜 幹) شاکان، سبک شیب‌دار، سبکی که دارای تنه‌ای کج نسبت به گلدان است. تنه با شیبی ملایم یا تند از زیرِ خاک پدیدار شده و نوکِ بنسای به سمت چپ یا راست گلدان رفته است. راست|82x82پیکسل Kengai (懸崖) کِنگای، یا سبک آبشار، بالای درخت از پایین گلدان پایین‌تر است. شکل آبشاری از درختانی که در امتداد ساحل رودخانه شیب‌دار یا در دامنه کوه رشد می‌کنند، الگوبرداری شده است. برای داشتن نور کافی خورشید، چنین درختانی اغلب به صورت مورب یا حتی تقریباً به صورت افقی رشد می‌کنند. این اثر اغلب با قرار دادن بن‌سای در یک گلدان بزرگ و باریک که منحصراً برای این سبک طراحی شده است کامل می‌شود. شکل و موقعیت ریشه‌ها برخی از سبک‌های بن‌سای مربوط به شکل و موقعیت سیستم ریشه است. راست|69x69پیکسل Neagari (根上り) نیگاری، سبک ریشه‌ای در معرض دید است، که در آن بخشی از سیستم ریشه بالاتر از زمین قرار گرفته است. گاهی ریشه‌ها آنقدر در معرض دید قرار می‌گیرند که تا دو سوم قسمت بالای سطح زمین را تشکیل می‌دهند. در طبیعت، این پدیده زمانی اتفاق می‌افتد که خاک اطراف ریشه درختان توسط آب شسته شود، مانند گیاهان کرنا. وقتی درختی در طبیعت روی صخره می‌روید، ریشه‌ها از هر جهت روی صخره رشد می‌کنند تا زمانی که به خاک یا آب برسند. ریشه‌ها در شکاف‌ها و حفره‌ها لنگر می‌اندازند و مواد مغذی و آب خود را از حفره سنگ پر از خاک می‌گیرند. ریشه‌ها فضای کافی برای رشد در سنگ دارند؛ بنابراین درخت معمولاً ظاهری پراکنده دارد. از آنجا که گیاه تغذیه خود را در سنگ پیدا می‌کند، گلدان ضروری نیست و بنابراین ایشیزوکی اغلب روی یک ورق تخت ارائه می‌شود. چندین تنه بیشتر بن‌سای‌ها از یک درخت منفرد تشکیل می‌شوند، اما سبک‌های مختلف بن‌سای وجود دارد که از تنه‌های متعدد روی یک سیستم ریشه‌ای واحد یا چندین درخت جداگانه استفاده می‌کنند. این سبک‌ها را می‌توان با توجه به تعداد تنه، ترتیب تنه‌ها یا استفاده از چند تنه از یک سو و درختان منفرد از طرف دیگر دسته‌بندی کرد. هنگامی که چندین گونه ترکیب می‌شوند، به آن سایکی (Saikei) «منظره کاشته شده» گفته می‌شود، که یک شکل هنری جداگانه است. تنه غالب معمولاً مستقیم بالا می‌رود، در حالی که تنه کوچک‌تر به وضوح مورب رشد می‌کند. کُرابوکی Korabuki، سبک لاک پشتی، شبیه کابوداچی است، با این تفاوت که ریشه‌ها گنبدی بالای سطح زمین تشکیل می‌دهند. این سبک یک پدیده طبیعی را که وقتی شاخه‌های جدید از تنه درخت افتاده جوانه می‌زنند تقلید می‌کند. تنه‌های جوان می‌توانند هر دو حالت مستقیم یا انحنا را داشته باشند و گاهی در قسمت دفن شده تنه رشد کنند. در یک بن‌سای ایکادابوکی، تنه‌های جدید روی یک تنه مستقیم جوانه می‌زنند و بنابراین در یک خط نسبتاً مستقیم قرار دارند. Yose ue (寄せ植え) یوزایو، سبک جنگلی است، که در آن گروهی از درختان جداگانه در یک گلدان قرار می‌گیرند. ساجو Soju در لغت به معنای «دو درخت» است و یک سبک بن‌سای است که در آن دو درخت جداگانه در گلدان قرار می‌گیرند. می‌توان آنها را نزدیک به هم قرار داد، طوری که در کل شباهت زیادی به سبک سوکان دارد، اما می‌توان آنها را از یکدیگر فاصله داد. درختان از نظر ضخامت و ارتفاع تنه می‌توانند متفاوت باشند، اما از نظر نسبت، تراکم برگ و سایر خصوصیات بصری تا حد امکان شبیه هستند. سبک‌های دیگر برخی بن‌سای‌ها دارای سبک‌هایی هستند که در گروه‌های فوق قرار نمی‌گیرند. برخی از آنها بر اساس پدیده‌های طبیعی بنا شده‌اند، اما این گروه تعدادی اشکال فانتزی را نیز شامل می‌شود. راست|98x98پیکسل(文人木) bunjin-gi بانجین‌گی یا سبک اُدبا، مشخصه آن تنه تقریباً برهنه، معمولاً پیچ خورده و چند شاخه است که در یک گلدان کوچک در حال رشد است. در طبیعت، این شکل درخت زمانی اتفاق می‌افتد که چندین درخت در خاک با مواد مغذی کم نزدیک هم باشند. درختان برای نور خورشید با یکدیگر رقابت می‌کنند و بنابراین به شکل‌های نامنظم به سمت بالا رشد می‌کنند. از آنجا که فقط بالای درخت از نور خورشید کافی برخوردار است، فقط شاخه‌ها در آنجا رشد می‌کنند. برای تأکید بر مبارزه برای بقا، گاهی یک شاخه مرده (jin) در بالای بن‌سای تشکیل می‌شود. راست|66x66پیکسل (吹き流し) Fukinagashi فوکیناگاشی، سبک تنه بادخورده است، که در آن بن‌سای این احساس را ایجاد می‌کند که دائماً از یک جهت در معرض باد شدید قرار دارد. این سبک اغلب با سبک‌های دیگر مانند مُیُگی، هان‌کِنگای، شاکان و سبک‌های چند پایه ترکیب می‌شود. شاخه‌ها از هر جهت گسترش می‌یابند، طول آنها معمولاً حدود یک سوم از ارتفاع کل است. راست|94x94پیکسل (蟠 幹) Bankan بَنکان، سبک تنه پیچیده است، بر اساس اژدهای چینی است که نماد خوش‌شانسی در آیین بودا است. تنه پیچ‌خورده نشان‌دهنده بدن اژدها است، در حالی که شاخه‌ها اندام‌ها را تشکیل می‌دهند. برای نمونه، پوست کاملاً یا تا حدی برداشته شده و ظاهری زنده و قابل احترام به بن‌سای داده است. یک یا چند نوار پوست عمودی با چاقو برداشته شد و چوب زیر سفید می‌شود؛ بنابراین بن‌سای درختی را نشان می‌دهد که در معرض آفتاب، باد شدید و سایر شرایط قرار گرفته است. حداقل یک نوار باریک از پوست زنده همیشه باقی می‌ماند، که برگ‌ها را به سیستم ریشه متصل می‌کند. این روش خشن فقط برای گونه‌های گیاهی بسیار مقاوم مانند درختان اُرس استفاده می‌شود. به همین دلیل است که پرورش‌دهنده معمولاً از دستورالعمل‌های سایر سبک‌های کاربردی برای بن‌سای در سبک شاریمیکی پیروی نمی‌کند. اندازه آن می‌تواند از یک ترک کم عمق تا یک حفره درخت در درخت باشد، اما هرگز آنقدر عمیق نیست که تأمین مواد مغذی در درخت مختل شود. (狸) Tanuki تانوکی، سبکی است که در آن یک درخت بن‌سای زنده با یک تکه چوب مرده به شکل زیبا ترکیب می‌شود. در صورت لزوم، یک شکاف در چوب مرده ایجاد شده است، که به آن درخت زنده متصل می‌شود. کلاس‌های قالب‌بندی نمایشگاه‌ها و کاتالوگ‌های ژاپنی اغلب نشانه‌ای از اندازه و وزن بن‌سای را نشان می‌دهند. این کار با کمک سیستم کلاس‌های اندازه، که مربوط به قد و وزن بن‌سای و گلدان مربوط است انجام می‌شود. برای بزرگ‌ترین کلاس‌های اندازه، وزن برای تعداد نفرات مورد نیاز برای حرکت دادن بن‌سای نشان داده شده است. برای نمونه، دو دست نشان می‌دهد که یک بن‌سای گلدان توسط یک نفر قابل حرکت است، در حالی که یک بن‌سای در کلاس هاچی‌یوی (hachi-uye) توسط شش دست، یعنی سه نفر حرکت داده می‌شود. به این کلاس، «بن‌سای سلطنتی» نیز گفته می‌شود، بن‌سای عظیمی که امپراتور میجی در باغ‌های خود در اطراف کوکیو قرار داده بود. در گرایش‌های باغبانی مانند توپیاری و نیواکی نیز طراحی هنرمندانه انجام می‌گیرد، اما به لطف اندازه کوچک، پرورش‍دهنده بن‌سای کنترل بیشتری بر طراحی دارد و می‌تواند با جزئیات بیشتری کار کند. در این مرحله بن‌سای به گونه‌ای کار می‌شود که علی‌رغم ارتفاع کم، تصور یک درخت بالغ و باشکوه را ایجاد کند. معمولاً از یک گیاه بالغ به‌طور کامل استفاده می‌شود یا از قلمه یا خوابانیدن استفاده می‌شود که با قطع یا درآوردن درخت یا درختچه مناسب حاصل می‌شود. | ## بخش 3: بن‌سای | ۷: بعد از چند سال، برگ‌های زیر شاخه‌ها هرس شده و بن‌سای شکل مورد نظر خود را پیدا می‌کند. اینها به گیاه ظاهری قدیمی و بادخورده می‌دهند، تأثیری که با کم کردن نسبی پوست درخت می‌تواند افزایش یابد. هنگام طراحی بن‌سای مهم است که نتیجه نهایی هیچ اثری از فن‌های استفاده شده مانند جای زخم هرس یا اثر ناشی از سیم فلزی را نشان ندهد. وقتی یک بن‌سای ظاهر مورد نظر خود را پیدا کرد، مرحله تربیت به پایان می‌رسد و در یک گلدان تزئینی قرار می‌گیرد. مانند همه درختان در جنگل‌های معتدل و مخروطی و برگریز، یک بن‌سای در طول فصول تغییر می‌کند. در بهار تحت تأثیر نور خورشید بافت جدیدی تولید می‌کند که باعث گسترش سیستم ریشه و شاخ و برگ می‌شود؛ بنابراین بسیاری از فن‌های مرحله تربیت باید مرتباً مورد استفاده قرار گیرند. وقتی جای زخم به درستی درمان شود، پوست جدیدی روی آن منطقه رشد می‌کند بدون اینکه اثری از آن دیده شود. به لطف هرس تنه، شاخه‌ها و ریشه‌ها، یک بن‌سای اندازه کوچک خود را با نسبت‌های مناسب بدست می‌آورد. از بین بردن قسمت بالای تنه یک تنه نسبتاً ضخیم‌تر و ظاهری جمع و جورتر به درخت می‌دهد. اگر بن‌سای نباید شکل خود را از دست بدهد، حتی پس از مرحله تربیت نیز هرس مهم می‌باشد. برای سبک‌های مختلف بن‌سای، شاخه‌های درخت باید زیر شاخه‌های برگ یا برگ‌سوزن به وضوح قابل مشاهده باشند. برای رسیدن به این هدف، برگ‌ها، برگ‌سوزن‌ها یا جوانه‌هایی که در زیر شاخه‌ها رشد می‌کنند، هرس می‌شوند. در بسیاری از مخروطی‌ها، برگ‌سوزن‌ها در سرتاسر شاخه رشد می‌کنند، بنابراین باید آنها را تا تنه هرس کنید. از هرس برگ می‌توان برای رشد برگهای ریزتر در تعدادی از گونه‌های درخت نیز استفاده کرد. جوانه‌های زیر بغل برگ به شاخه‌های جدید تبدیل می‌شوند که معمولاً برگ‌های کوچکتری تولید می‌کنند. با هرسِ ریشه، رشد کم می‌شود و به همین دلیل باید توجه داشت که مقدارِ مناسبی از ریشه قطع شود تا گیاه دچارِ شوک نشود. از سیم ساخته شده از مس یا آلومینیوم برای رشد بن‌سای به شکل دلخواه و مجبور کردن شاخه‌ها و برگ‌های کوچک در جهت درست استفاده می‌شود، این روش برای گونه‌های گیاهی با شاخه‌های شکننده یا سفت یا گونه‌هایی که لیگنین ناکافی تولید می‌کنند نامناسب است. این مدت برای اکثر درختان برگریز شش تا نه ماه است اما برای درختان سوزنی برگ ممکن است چندین سال به طول انجامد. از این رو گیره‌ها عمدتاً برای بن‌سای بزرگ‌تر یا برای گونه‌هایی با چوب سفت‌تر استفاده می‌شوند. برای جلوگیری از آسیب رسیدن به درخت، گیره‌ها در مدت زمان طولانی ذره ذره محکم می‌شوند، روندی که گاهی سالها به طول می‌انجامد. پرورش‌دهنده جوانه‌ها، شاخه‌ها یا ریشه‌ها را در یک ناحیه مخصوص پوست درخت برای فرم‌دهی پیوند می‌زند. این باعث می‌شود پیرتر به نظر برسد و به نظر می‌رسد حوادثی مانند بیماری، طوفان یا رعد و برق را تحمل کرده است. مواد شیمیایی مانند گوگرد و آهک برای سفید کردن چوب و در عین حال دوام بیشتر آن استفاده می‌شود. این مجموعه از استانداردها و دستورالعمل‌های زیبایی، فرصت کمتری برای پرورش‌دهنده فراهم می‌کند. همچنین مطابقت با آن تضمین می‌کند که بن‌سای به آسانی قابل تشخیص است و برای نمونه، نمی‌توان یک پنجینگ را با یک بن‌سای اشتباه گرفت. آنها معمولاً درختان گرمسیری یا بوته‌ای هستند که می‌توانند به‌عنوان یک گیاه خانگی عمل کنند و به مراقبت کمی نیاز دارند. با این حال، درختانی که از نظر زیبایی‌شناسی ژاپنی مطابقت ندارند یا به سختی سازگار هستند، به معنای سنتی بن‌سای نیستند. نظریه زیبایی بن‌سای در طول تاریخ بن‌سای تکامل یافته است؛ بنابراین، تأثیر آیین بودیسم ذِن هوشیارتر از تأثیرات پنجینگ چینی بود. این روند بیشتر تحت تأثیر وابی‌سابی گسترش یافت که ریشه آن نیز در آیین بودا وجود دارد. این جهان‌بینی نه تنها به دنبال صرفه‌جویی و سادگی است، بلکه همچنین قدردانی از زیبایی نقص و گذرا بودن است. در ظاهر یک بن‌سای، این موضوع خود را در تنه‌های خزدار و توخالی، شاخه‌های پیچ‌خورده و برهنه و چوب‌های مرده نشان می‌دهد. تناسبات شاخه‌هایی که تعادل را از بین می‌برند شاخه‌ها روی تنه خیلی کم است شاخه‌های متقاطع شاخه‌های مخالف شاخه‌های Y شکل شاخه‌های داخل خم تنه شاخه‌های V شکل شاخه‌های عبور از تنه شاخه‌هایی که به پایین اشاره می‌کنند شاخه‌های ایستاده در بالا (نه با همه سبک‌ها)250x250پیکسل هدف اصلی نظریه زیبایی بن‌سای، پرورش درختی متناسب و به ظاهر بالغ است که به اندازه کافی کوچک باشد و در گلدان نگهداری شود. تنه، شاخه‌ها، برگ‌ها، ریشه‌های سطح خاک، باید یک کل هماهنگ با گلدان که بن‌سای در آن کاشته می‌شود تشکیل دهد. بسیاری از سبک‌های بن‌سای بر اساس فرم‌های رشد طبیعی است، اما تفاوت‌هایی وجود دارد. این کار اغلب به گونه‌ای دستکاری شده است که سن و ویژگی‌های خاص گونه بسیار اغراق‌آمیز است. یک بن‌سای همچنین یک «جلو» دارد که توسط پرورش‌دهنده تعیین می‌شود، طرفی که رو به بیننده است. در عقب، یک بن‌سای دارای همان شبح است، اما تنه و شاخه‌ها می‌توانند ناموزون و نامرتب به نظر برسند. برگ‌هایی که خیلی بزرگ هستند، اثر بیگانه‌گی دارند و در سنت بن‌سای نامطلوب هستند، درست مثل یک تنه نازک با شاخه‌های ضخیم. تعادل نوری یک بن‌سای باید از نظر نوری متعادل و دارای ترکیب‌بندی باشد که با دستکاری تنه، شاخه‌ها، برگ‌ها و ریشه‌ها حاصل می‌شود. از راه‌های دستیابی به این هدف می‌توان به هرس برگ و رشد شاخه‌های پیچیده اشاره کرد. شاخه‌های به سمت پایین یا شاخه‌هایی که از پوست یا شاخه‌های دیگر عبور می‌کنند نیز برداشته می‌شوند. پس‌زمینه بن‌سای معمولاً از طریق این فضاهای خالی به وضوح قابل مشاهده است، حتی وقتی بن‌سای در برگ است. بن‌سای با تعادل ایستا دارای اشکال متقارن است و در نتیجه باعث ایجاد ثبات و آرام می‌شود. ویژگی‌های معمول عدم تقارن و فرم‌های رشد است که بی‌ثباتی یا حرکت را نشان می‌دهد، مانند سبک کِنگای و سبک فوکیناگاشی. عدم تقارن نه تنها طبیعی بودن بن‌سای را تضمین می‌کند، بلکه با اصول وابی‌سابی نیز مطابقت دارد. معمولاً شاخه‌های پشت و کناره‌های بن‌سای بیشتر از قسمت جلو است و تقارن شعاعی را می‌شکند. برای شاخه‌هایی با همان طول، با کوتاه شدن یکی از شاخه‌ها، یک تأثیر نامتقارن ایجاد می‌شود. در سبک‌های چند ساقه، تنه‌های جداگانه به گونه‌ای دسته‌بندی می‌شوند که نامتقارن بوده و در یک خط مستقیم نباشند. هیچ اثری از هنرمند نیست یک بن‌سای نباید هیچ اثری از فن‌های تربیت استفاده شده را نشان دهد. برای نمونه، یک شاخه هرس شده نباید جای زخم قابل مشاهده داشته باشد، مطمئناً در قسمت جلوی بن‌سای وجود ندارد. با این حال، یک شاخه شکسته می‌تواند ارزش افزوده داشته باشد زیرا می‌تواند این تصور را ایجاد کند که درخت با حادثه یا صاعقه برخورد داشته است. با ترکیبی از ارتفاع و فاصله از نقطه دید به خوبی انتخاب شده، بن‌سای باید یک درخت بالغ را که دور است را نشان دهد. در یک نمایشگاه، بن‌سای معمولاً بالاتر است زیرا بیننده معمولاً به بن‌سای نزدیکتر است. در ارتفاع مناسب؛ در انزوا؛ در پس زمینه‌ای ساده، عاری از هرگونه اضافه کاری مانند برچسب‌ها و لوازم جانبی کوچک مبتذل.» - پیتر دی آدامز، هنر بن‌سای یک بن‌سای سنتی تقریباً در تمام طول سال خارج از خانه است. درخت در آنجا تحت تأثیر انواع شرایط مانند نور خورشید، باد و بارش قرار دارد که پناهگاه اغلب از آن مطلوب است. اکثر گونه‌های معتدل درخت در برابر اقامت طولانی در خانه مقاومت کمی دارند و فقط پس از چند روز دوباره در فضای باز قرار می‌گیرند. به این ترتیب خاک در گلدان باقی می‌ماند و هیچ گونه آفتی نمی‌تواند از کف عبور کند. به این ترتیب پرورش‌دهنده وقتی می‌خواهد روی ریشه کار کند، می‌تواند بن‌سای را به راحتی بیرون بیاورد. آنها می‌توانند حاوی مقدار زیادی خاک گلدان برای هر درخت باشند، بنابراین ریشه‌ها می‌توانند بدون مانع رشد کنند. معمولاً دارای خاک گلدان کمتری است، بنابراین سیستم ریشه می‌تواند با شکل نهایی خود سازگار شود. وقتی بن‌سای آماده شد، آن را در یک گلدان تزئینی قرار می‌دهند که معمولاً از ظروف سفالی ساخته شده است. گلدان به‌عنوان یک قاب برای بن‌سای عمل می‌کند، دقیقاً مانند یک قاب برای یک نقاشی. بن‌سای‌ها با حالت رسمی، مانند آنهایی که به سبک چُکان هستند، معمولاً در گلدان مستطیلی با کناره‌های مستقیم و زاویه‌های تیز قرار می‌گیرند. برای مخروطیان یک گلدان بدون لعاب معمول است، در حالی که درختان برگریز معمولاً در گلدان‌های لعاب‌دار نمایش داده می‌شوند. بن‌سای‌های سبک کِنگای و هان‌کِنگای معمولاً در گلدان‌هایی هستند که بر شکل آویزان تأکید دارند. برای یک بن‌سای کنگای، یک گلدان فوق‌العاده بلند نیز استفاده می‌شود، به‌طوری که شاخه‌ها از ارتفاع زیادی آزادانه آویزان می‌شوند. بن‌سای کاملاً طراحی شده، مانند آنهایی که به سبک یوزا هستند، اغلب روی یک سینی مسطح یا یک سنگ صاف می‌ایستند، تا جایی که کمتر جلب توجه کند. یک بن‌سای ایشیزوکی نیز غالباً روی یک سطح مشابه قرار می‌گیرد، زیرا خاک در این سبک درون صخره قرار دارد. برخی از گلدان‌های عتیقه مورد توجه تولیدکنندگان و جمع‌آوری‌گنندگان بن‌سای‌ها قرار می‌گیرند، مانند انواع توکونامه در ژاپن یا ییزینگ (Yixing) در چین. میز نمایش یک میز اغلب برای نمایش بن‌سای استفاده می‌شود که معمولاً از نوعی چوب تیره ساخته شده و با یک لاک تیره و یکدست پوشیده می‌شود. به لطف میز می‌توان بن‌سای را بالاتر قرار داد، به‌طوری که در مرکز دید باشد و شما به‌عنوان یک تماشاگر تصویر بهتری از آن بگیرید. از طرف دیگر، کِنگای و هان‌کِنگای معمولاً روی میزهای بلند و گرد یا مربع قرار می‌گیرند. برای دیدن بنسای کوچک ساختارهای خاصی وجود دارد که نمونه‌های نشان داده شده بر روی آنها در ارتفاعات مختلف قرار دارند. برای تعادل نوری صحیح، بن‌سای و گلدان آن باید شکل مناسبی داشته و در جای مناسب قرار بگیرند. مشخصه‌های دیگر در یک نمای منظر، می‌توان از ویژگی‌هایی استفاده کرد که همراه با بن‌سای یک کل هماهنگ را تشکیل می‌دهند. در کنار یا به‌طور مورب در مقابل بن‌سای، گاهی یک شیتاکوسا، یک گیاه همراه به ویژه برای تنظیمات بن‌سای قرار دارد. برای شیتاکوسا، خزه، چمن، گلسنگ، گل‌های کوچک، بامبو یا گیاهان پیازی استفاده می‌شود. این گیاهان را در یک گلدان کوچک، روی قطعه‌ای از تخته‌های چوبی یا روی سنگ قرار می‌دهند. در یک مجموعه داخلی، چندین ویژگی مکمل اغلب به صورت نامتقارن مرتب می‌شوند به‌طوری که همراه با بن‌سای، آنها ممکن است حتی در یک فصل خاص، تصویر یک منظره را تداعی کنند. در کنار یا به‌طور مورب در مقابل بن‌سای، یک جسم کوچک‌تر به‌عنوان پیش‌زمینه عمل می‌کند. این اغلب یک شیتاکوسا است، اما اشیاء دیگری که در محیط طبیعی قرار می‌گیرند نیز مناسب هستند، مانند سوئیسکی. معایب گونه‌های وارداتی گیاهان وارداتی از سوی کارشناسان زیست‌محیطی مضر شناخته شده است؛ به‌دلیل اینکه اکثر گونه‌های وارداتی، بومی سرزمین‌های دیگر هستند و می‌توانند به‌عنوان گونه‌های مهاجم در نظر گرفته شوند. | ## جمع‌بندی | گونه‌های مهاجم می‌توانند باعث نابودی گونه‌های بومی و تغییر اقلیم و هجوم آفت‌ها شوند، از این رو ورود گونه‌های وارداتی به برخی کشورها از جمله ایران ممنوع شده است.