موضوع مقاله: ایرج دوستدار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ایرج دوستدار | مقدمه: ایرج دوستدار (۳ اسفند ۱۳۰۹ – ۲۶ اسفند ۱۳۷۵) از نخستین گویندگان دوبله در ایران و از سرشناس‌ترین مدیران دوبلاژ بود. | ## بخش 1: ایرج دوستدار | معروفترین شخصیت دوبله شده توسط ایرج دوستدار، جان وین است که وی صداپیشه اصلی این بازیگر نیز بود. سال‌های فعالیت ایرج دوستدار اولین بار در سال ۱۳۲۴ در فیلم مرا ببخش به مدیریت عطا الله زاهد به گویندگی پرداخت. ایرج دوستدار از سال ۱۳۲۸ از طریق عموی خود آقای سبحانی، وارد کار تئاتر شد و مدت ۱۲ سال در این رشته فعالیت داشت. علت آن هم این بود که در فیلم‌هایی که بازی می‌کردند (در سینما) مجبور بود به جای خود صحبت کند. فیلم‌هایی که وی بازی کرد عبارت بود از: مراد، خون و شرف، دختری از شیراز و… دوستدار کار مدیریت دوبلاژ را از سال ۱۳۳۷ در استودیو مولن روژ شروع کرد و تا سال ۱۳۴۷ در سمت مدیر دوبلاژ در آن استودیو مشغول به کار بود. وی همیشه از دوبله فیلم‌های «ده فرمان» که خودش به جای «چارلتون هستون» صحبت کرده بود، فرار بزرگ، وایکینگ‌ها، تله، آخرین قطار گان هیل و داستان وست ساید به عنوان به یاد ماندنی‌ترین کارهای خود نام می‌برد. | ## بخش 2: ایرج دوستدار | گویندگی به جای شخصیت پاگنده با بازی باد اسپنسر از دیگر آثار شاخص ایرج دوستدار می‌باشد. کاووس دوستدار برادر وی بود که او نیز در فیلم‌های بسیاری صدای زیبای خود را به یادگار گذاشت. سبک خلاقانه و طنازی در دوبله ایرج دوستدار در سبک دوبله ایران دارای نوآوری بود که در دوبله به جملات (پس سری) معروف بود. به این مفهوم که در زمان‌هایی که چهره بازیگر مشخص نبود وی از اصطلاحات ایرانی استفاده می‌کرد؛ یا در بعضی از فیلم‌ها به جای استفاده از اصطلاحاتی که بازیگر استفاده می‌کرد (به‌طور مثال اصطلاح آمریکایی)، وی معادل آن را که در زبان فارسی موجود بود استفاده می‌کرد که باعث جذابیت بیشتر فیلم برای مخاطب ایرانی می‌شد و این صحنه‌ها به‌شکل غریبی با این الفاظ چفت و بست است. اما متأسفانه عده‌ای از افراد " دوبلورها " این سبک کار " ایرج دوستدار " را به نحو بدی در سینما بکار می‌بردند که این امر باعث دلخوری وی بود. ایرج دوستدار در مورد بکار بردن اصطلاحات عامیانه فارسی به‌طور خلاقانه در برخی گویندگی‌های خود گفته‌است: وی (جان وین و برخی بازیگران دیگر مثل باد اسپنسر) در برخی صحنه‌ها به یه عیسی مسیح و مقدسات خود اشاره می‌کند که من هم با عنایت به این حقیقت که کلام توحید به هر زبانی باشد توفیری نداشته و شنیدنی است آن را به عربی و گاه فارسی که دیانت و مذهب ما بر آن استوار است برگردانده ام (مثل لا اله الا ا.. | ## بخش 3: ایرج دوستدار | بخشی از نقش‌ها +فیلم‌های خارجینقشبازیگرنام اثرنکاتجوجان وینافسانه گمشدگاناولین فیلمی که ایرج دوستدار به جای جان وین گویندگی کرده‌است.توماس دانسونجان وینرود سرخجان ویندختری با روبان زردجان وینجویندگانکلانترجان وینریو براووجان وینشن‌های ایوو جیماجان وینریو لوبوسمجان وینشمال آلاسکاجان وینمردی که لیبرتی والانس را کشتدوبله اولجان وینهندوجکسونجان ویندلیجان آتشجیکجان وینکومانچروهامک لین تاکجان وینمک لین تاکجان وینآلاموجان وینپسران کتی الدرجان وینطولانیترین روزکلانترجان وینشهامت واقعی (جوانمرد)جان وینبرانیگانجان وینتیراندازکمیسر ریتزو (پاگنده)باد اسپنسرپاگندهپاگندهباد اسپنسرپاگنده به هنگ کنگ می‌رودباد اسپنسراین گروه مرگبارباد اسپنسربه من میگن ترینیتیدوبله اولباد اسپنسرحتی فرشتگان هم لوبیا می‌خورندباد اسپنسراگه خدا ببخشه من نمی‌بخشمباد اسپنسرتمام راه، بچه‌هاباد اسپنسرارتش ۸ نفرهباد اسپنسرپرواز به میامیباد اسپنسربه من میگن بولدوزرباد اسپنسردزد دریایی سرخ‌پوشموسی (پیامبر)چارلتون هستونده فرمانلی جی کابچگونه غرب تسخیر شدبرایان کیتنوادا اسمیتجاناتان رادرابرت میچمپنج ورق سرنوشترابت میچمخشم خداویتوریو دسیکاماجرای مونت کارلواولین مدیریت دوبلاژادی کنستانتینمجموعه فیلم‌های کمدی مدیریت دوبلاژ +برخی فیلم‌های دوبله شده با مدیریت ایرج دوستدارنام فیلمسالنکاتماجرای مونت کارلواولین فعالیت به عنوان مدیر دوبلاژ در سال ۱۳۳۷دیکتاتور بزرگ۱۹۴۰دوبله اول با گویندگی مجید محسنی به‌جای چارلی چاپلین و مهین معاون‌زاده به‌جای پائولت گودارد در استودیو مولن‌روژرودخانهٔ سرخ۱۹۴۸با گویندگی خودش به‌جای جان وین، کاووس دوستدار به‌جای مونتگومری کلیفت، عزت‌الله مقبلی به‌جای والتر برنان، ایران بزرگمهر به‌جای جوآن درو در استودیو مولن‌روژسامسون و دلیله۱۹۴۹دوبله اول با گویندگی مهین دیهیم به‌جای هدی لامار، خودش به‌جای ویکتور ماتیور و منوچهر نوذری به‌جای جرج سندرز در استودیو مولن‌روژشن‌های آیو جیما۱۹۴۹با گویندگی خودش به‌جای جان ویناو یک روبان زرد بست (در ایران: دختری با روبان زرد)۱۹۴۹با گویندگی خودش به‌جای جان وین، ژاله کاظمی به‌جای جوآن درو، کاووس دوستدار به‌جای جان آگار، ناصر طهماسب به‌جای بن جانسون در استودیو مولن‌روژریو گرانده۱۹۵۰با گویندگی خودش به‌جای جان وین و فهیمه راستکار به‌جای مورین اوهارامرد آرام۱۹۵۲دوبله اول با گویندگی خودش به‌جای جان وین، فهیمه راستکار به‌جای مورین اوهارا و عزت‌الله مقبلی به‌جای بری فیتزجرالد در استودیو مولن‌روژشین۱۹۵۳دوبله اول با گویندگی عبدالله بوتیمار به‌جای آلن لد، فهیمه راستکار به‌جای جین آرتور، خودش به‌جای وان هفلین و جلال مقامی به‌جای جک پالانس در استودیو مولن‌روژکمانداران۱۹۵۳با گویندگی عبدالله بوتیمار به‌جای جک پالانس و فهیمه راستکار به‌جای کتی جورادووسوسهٔ دل‌انگیز۱۹۵۴با گویندگی نصرت‌الله حمیدی به‌جای راک هادسن و مهین بزرگی به‌جای جین وایمن در استودیو پلازادیمیتریس و گلادیاتورها۱۹۵۴با گویندگی فهیمه راستکار به‌جای سوزان هیوارد در استودیو مولن‌روژدستگیری یک دزد (در ایران: گربه سیاه)۱۹۵۵دوبله دوم با گویندگی نصرت‌الله حمیدی به‌جای کری گرانت و رفعت هاشم‌پور به‌جای گریس کلی در استودیو مولن‌روژبندباز۱۹۵۶دوبله اول با گویندگی چنگیز جلیلوند به‌جای برت لنکستر، کاووس دوستدار به‌جای تونی کرتیس، رفعت هاشم‌پور به‌جای جینا لولوبریجیدا در استودیو مولن‌روژده فرمان۱۹۵۶دوبله اول با گویندگی خودش به‌جای چارلتون هستون، منوچهر اسماعیلی به‌جای یول برینر، فهیمه راستکار به‌جای آن بکستر، عزت‌الله مقبلی به‌جای ادوارد جی. رابینسون، رفعت هاشم‌پور به‌جای ایوان دکارلو، جهانتاب ترابی به‌جای دبرا پاجت، کاووس دوستدار به‌جای جان درک، عبدالله بوتیمار به‌جای سدریک هاردویک، آذر دانشی به‌جای نینا فوش، فهیمه راستکار به‌جای مارتا اسکات، سوسن مهاجر به‌جای جودیت اندرسون و جلال مقامی به‌جای وینسنت پرایس در استودیو مولن‌روژده فرمان۱۹۵۶دوبله دوم با گویندگی خودش به‌جای چارلتون هستون، چنگیز جلیلوند به‌جای یول برینر، ژاله کاظمی به‌جای آن بکستر، عزت‌الله مقبلی به‌جای ادوارد جی. رابینسون، رفعت هاشم‌پور به‌جای ایوان دکارلو، سیما افتخارزاده به‌جای دبرا پاجت، جلال مقامی به‌جای جان درک، احمد رسول‌زاده به‌جای سدریک هاردویک، تاجی احمدی به‌جای نینا فوش، بدری نوراللهی به‌جای مارتا اسکات، آذر دانشی به‌جای جودیت اندرسون و محمد آفرین به‌جای وینسنت پرایس در استودیو دماوندخون‌بها!۱۹۵۶با گویندگی منوچهر نوذری به‌جای گلن فورد و فهیمه راستکار به‌جای دانا رید در استودیو مولن‌روژافسانه گمشدگان۱۹۵۷دوبله اول با گویندگی خودش به‌جای جان وین، مهین معاون‌زاده به‌جای سوفیا لورن و نصرت‌الله حمیدی به‌جای روسانو براتزی در استودیو مولن‌روژافسانه گمشدگان۱۹۵۷دوبله دوم با گویندگی خودش به‌جای جان وین، فهیمه راستکار به‌جای سوفیا لورن و منوچهر اسماعیلی به‌جای روسانو براتزی در استودیو مولن‌روژخدا می‌داند، آقای الیسون (در ایران: نیروی ایمان)۱۹۵۷دوبله اول با گویندگی خودش به‌جای رابرت میچام در استودیو مولن‌روژجدال در او. کُرال۱۹۵۷دوبله اول با گویندگی منوچهر اسماعیلی به‌جای برت لنکستر، عطاءالله کاملی به‌جای کرک داگلاس، ایران بزرگمهر به‌جای روندا فلمینگ، رفعت هاشم پور به‌جای جو وان فلیت و ایرج رضایی به‌جای جان آیرلند در استودیو مولن‌روژغرور و شهوت۱۹۵۷با گویندگی منوچهر نوذری به‌جای کری گرانت، کاووس دوستدار به‌جای فرانک سیناترا و فهیمه راستکار به‌جای سوفیا لورن در استودیو مولن‌روژسرگیجه۱۹۵۸دوبله اول با گویندگی منوچهر نوذری به‌جای جیمز استوارت و رفعت هاشم‌پور به‌جای کیم نواک در استودیو مولن‌روژخانهٔ قایقی۱۹۵۸با گویندگی منوچهر نوذری به‌جای کری گرانت، ژاله علو به‌جای سوفیا لورن و بدری نوراللهی به‌جای مارتا هایر در استودیو مولن‌روژثعلب سیاه۱۹۵۸با گویندگی ژاله علو به‌جای سوفیا لورنهوس زیر درختان نارون۱۹۵۸با گویندگی ژاله علو به‌جای سوفیا لورن، کاووس دوستدار به‌جای آنتونی پرکینز و خودش به‌جای برل آیوز در استودیو مولن‌روژنورچشمی معلم (در ایران: لج و لجبازی)۱۹۵۸با گویندگی نصرت‌الله حمیدی به‌جای کلارک گیبل و ژاله علو به‌جای دوریس دی در استودیو مولن‌روژوایکینگ‌ها۱۹۵۸دوبله اول با گویندگی نصرت‌الله حمیدی به‌جای کرک داگلاس، کاووس دوستدار به‌جای تونی کرتیس، خودش به‌جای ارنست بورگناین و مهین معاون‌زاده به‌جای جنت لی در استودیو مولن‌روژوایکینگ‌ها۱۹۵۸دوبله دوم با گویندگی منوچهر اسماعیلی به‌جای کرک داگلاس، کاووس دوستدار به‌جای تونی کرتیس، خودش به‌جای ارنست بورگناین و ژاله کاظمی به‌جای جنت لی در استودیو مولن‌روژسلاطین پیش می‌روند۱۹۵۸با گویندگی جهانتاب ترابی به‌جای ناتالی وود در استودیو مولن‌روژطوفان۱۹۵۸با گویندگی مهین معاون‌زاده به‌جای سیلوانا مانگانوبعضی‌ها داغشو دوست دارن۱۹۵۹با گویندگی فهیمه راستکار به‌جای مرلین مونرو، کاووس دوستدار به‌جای تونی کرتیس و منوچهر نوذری جک لمون در استودیو مولن‌روژسلیمان و ملکهٔ سبا۱۹۵۹دوبله اول با گویندگی محمود نوربخش به‌جای یول برینر، رفعت هاشم‌پور به‌جای جینا لولوبریجیدا، منوچهر نوذری به‌جای جرج سندرز و آذر دانشی به‌جای ماریسا پاوان در استودیو مولن‌روژآخرین قطار گان هیل۱۹۵۹دوبله اول با گویندگی عبدالله بوتیمار به‌جای کرک داگلاس، خودش به‌جای آنتونی کوئین، رفعت هاشم‌پور به‌جای کارولین جونز و جلال مقامی به‌جای ارل هالیمن در استودیو مولن‌روژریو براوو۱۹۵۹دوبله اول با گویندگی خودش به‌جای جان وین، چنگیز جلیلوند به‌جای دین مارتین، کاووس دوستدار به‌جای ریکی نلسون در استودیو مولن‌روژریو براوو۱۹۵۹دوبله دوم با گویندگی خودش به‌جای جان وین، چنگیز جلیلوند به‌جای دین مارتین، جلال مقامی به‌جای ریکی نلسون، رفعت هاشم‌پور به‌جای آنجی دیکینسون، عزت‌الله مقبلی به‌جای والتر برنان و وارد باند در استودیو مولن‌روژزن اونجوری۱۹۵۹با گویندگی ژاله علو به‌جای سوفیا لورن در استودیو مولن‌روژدر ساحل۱۹۵۹با گویندگی منوچهر اسماعیلی به‌جای گریگوری پک، فهیمه راستکار به‌جای آوا گاردنر، ناصر طهماسب به‌جای فرد آستر و کاووس دوستدار به‌جای آنتونی پرکینز در استودیو مولن‌روژسوراخی در سر (در ایران: کله‌پوک)۱۹۵۹با گویندگی کاووس دوستدار به‌جای فرانک سیناترا، عزت‌الله مقبلی به‌جای ادوارد جی. | ## جمع‌بندی | رابینسون، ژیلا سلحشور به‌جای النور پارکر، ایران بزرگمهر به‌جای کارولین جونز، بدری نوراللهی به‌جای تلما ریتر و سعید مظفری به‌جای کینان وین در استودیو مولن‌روژرعد در آفتاب۱۹۵۹با گویندگی ژاله علو به‌جای سوزان هیوارد و خودش به‌جای جف چندلرآپارتمان۱۹۶۰با گویندگی منوچهر نوذری به‌جای جک لمون و مهین کسمایی به‌جای شرلی مک‌لین در استودیو مولن‌روژروانی (در ایران: روح)۱۹۶۰با گویندگی کاووس دوستدار به‌جای آنتونی پرکینز، فهیمه راستکار به‌جای جنت لی، رفعت هاشم‌پور به‌جای ورا مایلز، منوچهر نوذری به‌جای جان گاوین، جلال مقامی به‌جای مارتین بالسام و عبدالله بوتیمار به‌جای جان مک‌اینتایر در استودیو مولن‌روژیکشنبه‌ها هرگز۱۹۶۰با گویندگی فهیمه راستکار به‌جای ملینا مرکوری و کاووس دوستدار به‌جای ژول داسن در استودیو مولن‌روژآلامو۱۹۶۰با گویندگی خودش به‌جای جان وین، عبدالله بوتیمار به‌جای ریچارد ویدمارک و منوچهر اسماعیلی به‌جای لارنس هاروی در استودیو مولن‌روژهفت دلاور۱۹۶۰دوبله اول با گویندگی منوچهر اسماعیلی به‌جای یول برینر، خودش به‌جای ایلای والاک، منوچهر نوذری به‌جای استیو مک‌کوئین، کاووس دوستدار به‌جای هورست بوخهولتس و صادق ماهرو به‌جای چارلز برانسون در استودیو مولن‌روژمیلیونر (در ایران: زیبای میلیونر)۱۹۶۰با گویندگی فهیمه راستکار به‌جای سوفیا لورن و منوچهر نوذری به‌جای پیتر سلرز در استودیو مولن‌روژاکسدوس۱۹۶۰با گویندگی چنگیز جلیلوند به‌جای پل نیومن، فهیمه راستکار به‌جای اوا ماری سنت، منوچهر نوذری به‌جای پیتر لافورد، خودش به‌جای لی جی.