موضوع مقاله: مرقیون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مرقیون | مقدمه: او که از پدران کلیسا محسوب می‌شود نخستین کسی است که مجموعه ای را تحت عنوان کتاب مقدس مسیحیان ارائه داد. | ## بخش 1: مرقیون | عقاید مرقیون دوگانه انگارانه بود و اصرار بر این موضوع موجب تکفیر وی از سوی کلیسا شد. زندگی آنچه درباره زندگی مرقیون می دانیم بیشتر از زبان دشمنان او به ما رسیده.ویکی‌پدیای انگلیسی عده ای معتقدند که او اسقف زاده بوده است حال آنکه عده ای دیگر بر آنند که او رمه دار بوده. به هر حال آنچه واضح است این که مرقیون از دوران جوانی جذب آموزه‌های کلیسایی می‌شود و پس از مدتی در قاموس کشیشان به تبلیغ می پردازد. در سال ۱۴۰ مرقیون به رم سفر می‌کند تا به تبلیغ عقاید و خوانش خود از مسیحیت بپردازد. جاذبه بیش از حد انتظار این عقاید و نیز وجود ریشه‌های عیان و بنیادین گنوسی در آراء مرقیون موجب مقابله کلیسا با او شد تا جایی که در سال ۱۴۴ کلیسا حکم تکفیر او را صادر کرد. مرقیون پس از تکفیر به آسیای کوچک بازگشت و تا پایان عمر همان جا ماند و به گسترش فرقه‌اش پرداخت و در سال ۱۶۰ درگذشت. فرقه‌ای که مرقیون بنیان نهاد پس از مرگ او ادامه حیات داد و حتی تا سده پنجم نیز در سوریه دارای کلیسا بود.تاریخ فلسفه در قرون وسطی و رنسانس، محمد ایلخانی، صفحه ۳۳ بنیان‌های اندیشه مسیحیت مرقیون اعتقاد دارد که مسیح بر صلیب جان داده تا بشر نجات یابد. مسیحیت نیز بسیار مدیون مرقیون است زیرا اندیشه مرقیون پایه ای گشت برای رسمیت یافتن مسیحیت به عنوان دینی مستقل و نه فقط شاخه ای از یهودیت. گنوسی‌گری اولین سده‌های مسیحیت مصادف بود با رشد و شکوفایی آیین‌های گنوسی در جهان متمدن آن روزگار. | ## بخش 2: مرقیون | آیین های گنوسی اصولاً نگاهی عرفانی-اخلاقی به جهان داشتند و عموماً بحث از حضور دوگانه خالق می کردند. ورود این اندیشه به جهان غرب و تلفیق آن با اندیشه‌های فیثاغورث و افلاطون در دوران یونانی مآبی تأثیر عمیقی بر روند تطور اندیشه در قرون وسطی گذاشت.تاریخ فلسفه در قرون وسطی و رنسانس، محمد ایلخانی، صفحه ۳۱ یکی از مهمترین اندیشمندان گنوسی در عالم مسیحیت مرقیون بود. او بسیار تحت تأثیر اندیشه دوگانه گرایی قرار گرفت و همانطور که خواهیم دید دستگاه فلسفی خود را بر اساس وجود خدایگان خیر و شر استوار کرد. اندیشه اصولاً" ساختار دستگاه اندیشه مرقیون بر مبنای الهیات استوار است و از این رو چندان نمی توان او را فیلسوف دانست. مرقیون بیش از هر چیز در راستای اهمیت وجود و ظهور مسیحیت سخن می گوید و برای نشان دادن اهمیت این آیین دست به مخالفت‌های بنیادین با یهودیت می زند. تضاد دین یهود و مسیح مرقیون با پی گرفتن رویکرد ثنوی خویش، مقابله پولس با اندیشه یهودی را تا به آنجا رساند که برای هر یک از این ادیان خدایی متفاوت را متصور شد. از سوی دیگر از منظر مرقیون مسیحیت دارای منبعی آسمانی و از این رو سراسر نیکی و نیکویی است. خدای خیر و شر بر اساس تفکیک دو دین یهود و مسیح مرقیون میان خدای این دو دین نیز فرق قائل می شود. بر این بنیان خدای یهودیت خدای سافل دانسته می‌شود که خدایی است شناخته شده و بس ستمکار؛ صانع و خالق جهان نیز همین خدای یهود است. | ## بخش 3: مرقیون | از سوی دیگر خدای مسیحیت خدای خیر است؛ این خدا غریبه است و ناشناختنی و پدر عیسی مسیح است. خدای مسیحیت ناشناخته است از این رو که در خلقت جهان دستی نداشته است و اول بار خود را با ظهور مسیح به جهان معرفی می کند. خدای متعالی نیکوست در حالی که خدای یهود، که خدای سافل است، فعلش عدالت است و در عدالت خود قصاوت و ستمگری دارد در نتیجه فعلش شر است. تعالی خدای خیر (یا همان خدای مسیحیت) به حدی است که حتی خدای یهود نیز از وجود او اطلاعی ندارد. در نتیجه با وجود این که مرقیون تورات را به عنوان مبین حقیقت نفی نکرد، آن را به هیچ عنوان برای مسیحیان متن مقدس به حساب نیاورد.تاریخ فلسفه در قرون وسطی و رنسانس، دکتر محمد ایلخانی، صفحه ۳۵ نجات از نظر مرقیون منجی یهودیان (مشیاه) حتماً ظهور خواهد کرد؛ اما جامعه و سلطنت مسیح یهودیان زمینی است. خدای خیر، با مشاهده رنج و حقارت آدمیان در این جهان، پسر خود را برای نجات انسان فرو فرستاد. مسیح، پسر خدای خیر، آدمیان را از جهان و خدای آن می رهاند تا فرزندان خدای خیر شوند و به ملکوت اعلی راه یابند. مرقیون معقفد است خدای خیر انسان را از خدای سافل خرید و قیمت آن خون مسیح بود که بر صلیب ریخته شد. مرقیون عرفان محض را راه نجات نمی‌داند و معتقد است که رنجی که مسیح بر صلیب کشید واقعی بود. | ## جمع‌بندی | در عین حال مرقیون بر عدم ازدواج کردن اصرار می ورزد زیرا از نظر او اگر ما می خواهیم در راه نجات گام برداریم نباید موجب شویم که حیاتمان در جهان خدای سافل پاینده بماند.