موضوع مقاله: الوین پلانتینگا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # الوین پلانتینگا | مقدمه: وی در این باره می‌گوید: جاذبه کالج کالون برای ترکیب فعالیت جدی فلسفی با علاقه و دل بستگی اصیل دینی بود. | ## بخش 1: الوین پلانتینگا | مسئله مهم در این کالج یافتن ربط و نسبت‌های فعالیت علمی و عقلانی با حیات دینی بود. در سال ۱۹۵۴ برای تکمیل تحصیلات فلسفی خود به دانشگاه میشیگان رفت و در کلاس درس کسانی چون ویلیام فرانکنا و ویلیام آلستون حضور یافت. وی ضمن اعتراف به شکوه خیره‌کننده مباحث فلسفی در دانشگاه میشیگان، از این که تلاش فلسفی آن‌ها مصروف حل پرسش‌های اصلی و مهم نمی‌شد، اظهار نگرانی می‌کرد. پس از فراغت از تحصیل برای تدریس به دانشگاه (Wayne) دعوت می‌شود و در آن جا با ادموند گتیه، معرفت‌شناس تأثیرگذار معاصر، آشنا و همکار می‌شود. پس از بازنشستگی اولین استاد فلسفه‌اش در کالج کالون برای جایگزینی وی به شهر و دیار خود دعوت می‌شود و پس از حدود دو دهه تدریس در آن جا به گروه فلسفه دانشگاه نتردام می‌پیوندد. تردیدی نیست که انگیزه اصلی وی در برگشت به کالج کالون هم سویی فضای حاکم بر آن با باورهای وی بوده است، از جمله این اعتقاد که نه علم و نه تعلیم و تربیت نمی‌تواند از لحاظ دینی خنثی باشند. این نگرش در کالج کالون مورد قبول و حتی الگوی سازمانی آن جا بود و از این رو جای مناسبی برای فعالیت فلسفی و دینی پلانتینگا بود. فعالیت‌ها از نظریات مهم فلسفی او می‌توان به دفاع از باور به وجود خدا به عنوان اعتقادی پایه، بسط نظریه معرفت‌شناسی اصلاح‌شده، نقد گسترده مسئله شر و دفاع از موضع خداباورانه در این باب اشاره کرد. در حال حاضر، پلانتینگا به دلیل از دست دادن حافظه خود، از فعالیتهای تخصصی کناره گرفته و در آسایشگاهی مشغول استراحت است. | ## بخش 2: الوین پلانتینگا | معرفت‌شناسی اصلاح‌شده آنچه پلانتینگا «معرفت‌شناسی اصلاح‌شده» می‌نامد بر این اساس استوار است که باور به خدا می‌تواند حتی بدون استدلال یا شواهدی برای اثبات وجود خدا، عقلانی و موجه باشد. او به‌طور مشخص استدلال می‌کند که باور به خدا یک باور اساسی است و بر اساس معرفت‌شناسی دینی برون‌گرا، ادعا می‌کند که این باور می‌تواند مستقل از شواهد موجه باشد. معرفت‌شناسی برون‌گرای او که «کارکردگرایی صحیح» نامیده می‌شود، شکلی از معرفت‌شناسی اعتمادگرایی است. پلانتینگا دیدگاه خود دربارهٔ معرفت‌شناسی اصلاح‌شده و کارکردگرایی صحیح را در یک مجموعه سه‌جلدی بررسی می‌کند. نظریه «کارکرد صحیح» پلانتینگا استدلال می‌کند که به‌عنوان شرط لازم برای داشتن ضمانت، «دستگاه شکل‌دهنده و نگه‌دارنده باور» باید به‌درستی کار کند — «آن‌گونه که باید کار کند».WPF, p. 4 پلانتینگا استدلال خود برای کارکرد صحیح را با ارجاع به یک «طرح طراحی» و محیطی که تجهیزات شناختی فرد در آن بهینه است توضیح می‌دهد. او تأکید می‌کند که طرح طراحی لزوماً به طراح نیاز ندارد: «شاید ممکن باشد که فرگشت (بدون هدایت خدا یا هر کس دیگری) به نحوی طرح‌های طراحی ما را فراهم کرده باشد»،WPF, p. 21 اما نمونه اصلی طرح طراحی شبیه یک محصول فناورانه طراحی‌شده توسط انسان است (مانند رادیو یا چرخ). در نهایت، پلانتینگا استدلال می‌کند که طبیعت‌گرایی معرفت‌شناختی — یعنی معرفت‌شناسی که ضمانت را وابسته به توانایی‌های طبیعی می‌داند — بهتر از همه با متافیزیک ماوراءطبیعی پشتیبانی می‌شود؛ در اینجا، باور به یک الهه آفرینش یا طراح که طرح طراحی‌ای شامل توانایی‌های شناختی مناسب برای کسب دانش را تعیین کرده است.WPF, 237. | ## بخش 3: الوین پلانتینگا | بر اساس نظر پلانتینگا، باور B دارای ضمانت است اگر: پلانتینگا می‌کوشد این دیدگاه کارکرد صحیح را در برابر دیدگاه‌های جایگزینی که فیلسوفان دیگر مطرح کرده‌اند و او آن‌ها را «طبیعت‌گرایانه» می‌نامد دفاع کند؛ از جمله دیدگاه «تعمیم کارکردی» جان پالک، نظریه فرگشتی/علّی روث میلیکان، و دیدگاه گرایشی جان بیگلو و رابرت پارگتر.WPF, p. پلانتینگا همچنین در فصل‌های پایانی «ضمانت و کارکرد صحیح» به استدلال فرگشتی علیه طبیعت‌گرایی می‌پردازد. در این جلد، نظریه ضمانت پلانتینگا پایه‌ای برای هدف الهیاتی او می‌شود: ارائه مبنایی فلسفی برای باور مسیحی و استدلالی برای اینکه چرا باور خداباورانه مسیحی می‌تواند از ضمانت برخوردار باشد. او در این کتاب دو مدل برای چنین باورهایی توسعه می‌دهد: مدل «آ/ک» (توماس آکویناس/ژان کالون) و مدل «آ/ک گسترش‌یافته». مدل نخست می‌کوشد نشان دهد که باور به خدا می‌تواند موجه، دارای ضمانت و عقلانی باشد، در حالی که مدل گسترش‌یافته تلاش می‌کند نشان دهد که باورهای الهیاتی مشخصاً مسیحی از جمله تثلیث، تجسد (مسیحیت)، رستاخیز مسیح و رستگاری در مسیحیت نیز می‌توانند موجه باشند. در این مدل، مسیحیان در باورهای خود موجه‌اند زیرا روح‌القدس در مسیحیت این باورها را در باورنده پدیدمی‌آورد. جیمز بیلبی استدلال کرده است که هدف سه‌گانه «ضمانت» پلانتینگا، و به‌ویژه «باور مسیحی موجه»، نخست این است که نوعی استدلال علیه دین را غیرممکن سازد — یعنی استدلالی که می‌گوید مسیحیت صرف‌نظر از صدق یا کذبش، غیرعقلانی است — تا «شکاک مجبور شود بار سنگین اثبات کذب باور مسیحی را بر عهده بگیرد» به جای اینکه آن را صرفاً غیرعقلانی رد کند. | ## جمع‌بندی | افزون بر این، پلانتینگا می‌کوشد توضیحی فلسفی ارائه دهد که مسیحیان چگونه باید دربارهٔ باور مسیحی خود بیندیشند.