موضوع مقاله: لی وان کلیف | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لی وان کلیف | مقدمه: کلارنس لروی وان کلیف جونیور (زادهٔ ۹ ژانویهٔ ۱۹۲۵ – درگذشتهٔ ۱۶ دسامبر ۱۹۸۹) که با نام هنری لی وان کلیف شناخته می‌شود، بازیگر آمریکایی بود و او عمدتاً در فیلم‌های وسترن و اکشن ظاهر شد. | ## بخش 1: لی وان کلیف | او به خاطر فرم خاص صورت و چشمانش، معمولاً نقش‌های منفی فیلم‌ها را بر عهده داشت؛ برای نمونه، در فیلم‌های مردی که لیبرتی والانس را کشت، نیمروز و خوب، بد، زشت نقش منفی و در فیلم به خاطر چند دلار بیشتر به‌همراه کلینت ایستوود نقش قهرمان فیلم را داشت. بعد از نقش آفرینی موفقش در فیلمهای به خاطر چند دلار بیشتر و خوب، بد، زشت، از وی برای حضور در چند فیلم به‌عنوان قهرمان نیز دعوت شد. او در بیش از ۱۷۰ نقش سینمایی و تلویزیونی در حرفه ای نزدیک به چهل سال ظاهر شد، اما بیشتر به عنوان ستاره وسترن اسپاگتی ایتالیا، به ویژه فیلم‌های سه‌گانه دلاری به کارگردانی سرجو لئونه، به خاطر چند دلار بیشتر (۱۹۶۵) و خوب بد زشت (۱۹۶۶) شناخته می‌شود. او در سال ۱۹۸۳ جایزه چکمه طلایی را به خاطر سهمش در ژانر تلویزیون و فیلم وسترن دریافت کرد. در طول جنگ جهانی دوم در نیروی دریایی ایالات متحده در یک کشتی مین رول خدمت کرد و برای اقدامات خود یک مدال نشان ستاره برنزی دریافت کرد. او پس از بازی روی صحنه در تئاتر منطقه ای، اولین فیلم خود را در وسترن نیمروز (۱۹۵۲) انجام داد. با ویژگی‌هایی متمایز، زاویه دار و شخصیتی کم حرف، وان کلیف به عنوان شخصیت شرور کوچک و نقش مکمل در فیلم‌های وسترن، درام و جنایی تایپ شد. پس از متحمل شدن جدی در یک تصادف اتومبیل، حرفه بازیگری وان کلیف شروع به افول کرد. با این حال، زمانی که کارگردان سرجو لئونه، به او پیشنهاد نقش اصلی در فیلم به خاطر چند دلار بیشتر را داد، به ستاره ای غیرمنتظره دست یافت و دو نامزدی جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و جایزه لورل طلایی برای عملکرد اکشن در سال ۱۹۶۷ شد. او همچنین نقش اصلی جان پیتر مک آلیستر را در مجموعه تلویزیونی هنرهای رزمی استاد (۱۹۸۴) را در ۱۳ قسمت بازی کرد و نامزدی جایزه امی ساعات پربیننده اجرای برجسته و ادامه‌دار توسط بازیگر نقش اول مرد را دریافت کرد. کودکی لی وان کلیف در ۹ ژانویه سال ۱۹۲۵ در شهر سومرویل (در ایالت نیوجرسی) زاده شد. وی ابتدا در کشتی وظیفه ردیابی زیردریایی‌ها و بعد در کشتی مین‌روبی مشغول به خدمت می‌شود. بعد از ترک نیروی دریایی، وی مشغول به انجام کارهای متفاوتی چون حسابداری، مراقبت از کمپ‌های تابستانی و کار در مزرعه پرورش دام شد. بازیگری ۱۹۵۲ تا ۱۹۶۲ اولین حضور وی در سینما و تئاتر زمانی رقم خورد که به پیشنهاد دوستش، برای یک گروه تئاتر در نمایش «شهر ما» یک قطعه را خواند و از آن پس بود که برای گرفتن قسمت‌های مختلف در نمایش‌های بعدی همراه گروه باقی ماند. در همین دوره بود که وی با اجرای خودش توانست نظر عده‌ای را به خود جلب کند، به همین جهت وی را برای آزمون نمایش به نیویورک بردند. نمایشی که قرار بود اجرا کند با نام «آقای رابرتس» اجرا شد و مسئول نمایش به شدت تحت تأثیر وان کلیف قرار می‌گیرد و برای نمایش‌های بعدیش نیز برای او نقش‌هایی در نظر می‌گیرد. در زمان اجرای یکی از همین نمایش‌ها، استنلی کرامر، از کارگردانان سینما، اجرای وی را دیده و می‌پسندد و این شد که به او نقشی در فیلم جدیدش، بعدازظهر طولانی پیشنهاد می‌کند. در ابتدا قرار بود وی نقش معاون هاروی پل را در فیلم بازی کند، در این راستا کارگردان به وی گفته بود که ابتدا باید ظاهر بینی‌اش را درست کند که با مخالفت وان کلیف روبه‌رو شد که در نهایت نقش یک مرد شریر را به وی می‌دهند. او در مصاحبه ای گفت که برای فیلم بعد از ظهر طولانی ۵۰۰ دلار در هفته دریافت می‌کرده است. بعد از فیلم بعدازظهر طولانی بود که وی در چندین فیلم و سریال تلویزیونی ظاهر شد، عمدتاً در نقش‌های منفی و بسیار معدود در نقش‌های مثبت داستان. از فیلم‌های وی در این دوره می‌توان به «هیولایی از عمق ۲۰٫۰۰۰ فاتوم»، فیلم علمی تخیلی «دنیا را تسخیر خواهد کرد» و «شهر مرموز کانزاس» اشاره نمود. او همچنین در کار جان وین در فیلم فاتح ظاهر شد این فیلم نقدهای منفی از سوی کاربران دریافت کرد و بدترین فیلم دهه ۱۹۵۰ شناخته می‌شود. او در فیلم‌های وسترن دیگری در فیلم شجاعان در کنار گریگوری پگ، تنها بتاز در کنار راندولف اسکات، جیمز بست و جیمز کابرن و مردی که لیبرتی والانس را کشت در کنار جان وین، جیمز استوارت و لی ماروین ظاهر این فیلم‌های نقدهای مثبتی از سوی منتقدان دریافت کردند، ولی نقش آفرینی وی تأثیری در پیشرفت کار او نداشت. مهم‌ترین نقش آفرینی او در دهه ۶۰ در تلویزیون، منطقه نیمه روشن در کنار لی ماروین بود. در سال ۱۹۵۹ یک تصادف رانندگی شدید بر اثر خوردن الکل تقریباً به جان و زندگی وان کلیف تمام شد. پزشکان گفتند که شاید او هرگز دیگر سوار اسب نخواهد شد و حرفه بازیگری او شروع به افول کرد و حرفه اش را برای مدتی کنار گذاشت و به کار نقاشی مشغول شد. | ## بخش 2: لی وان کلیف | او همچنین در اواسط سال‌های ۱۹۶۲ تا ۱۹۶۵ انگشت درازش را درحین ساختن خانه بازی با دخترش دنیز از دست داد. ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۹ زمانی که او در نیویورک مشغول به کار نقاشی بود، کارگردان جسور و جوان ایتالیایی سرجو لئونه به آمریکا آمد و برای فیلم جدیدش (به خاطر چند دلار بیشتر) پس از موفقیت به خاطر یک مشت دلار به دنبال بازیگر برای نقش سرهنگ داگلاس مارتیمور می‌گشت. در ابتدا قرار بود چارلز برانسون این نقش را بازی کند اما او قبول نکرد چون فکر می‌کرد فیلم‌نامه این فیلم شبیه به خاطر یک مشت دلار است. همچنین لی ماروین برای این نقش در نظر گرفته شده بود اما او دستمزد زیادی می‌خواست و از این درخواست استعفا داد. لئونه مجبور شد بازیگر ارزان تری را انتخاب کند و او لی وان کلیف را در میان تصویر بازیگران را دید. لئونه با جاکت و چکمه‌های قهوه ای و همسرش با لی ملاقات کردند، لئونه می‌گفت که تو باید به ایتالیا بیایی، لی در ابتدا تمایلی برای فیلم‌برداری به آنجا نداشت چون او باید یک تابلوی نقاشی به ارزش ۵۰ دلار تمام می‌کرد، ولی وقتی که شنید دستمزدش ۱۷٬۰۰۰ دلار است، بی میلی او از بین رفت. کلینت که در ایتالیا تنها و غریب بود ولی وقتی دید که یک بازیگر آمریکایی هم وطن خودش هم بازی می‌شود بسیار خوشحال بود. آنها در طول فیلم‌برداری باهم دوست شدند و در پشت صحنه با هم صحبت و گفتگو می‌کردند. این فیلم نقدهای مثبتی از سوی منتقدان دریافت کرد و نقش آفرینی او مورد تحسین و توجه قرار گرفت و دو نامزدی جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و جایزه لورل طلایی برای عملکرد اکشن را به ارمغان آورد. در سال ۱۹۶۶ قرار بود چارلز برانسون نقش انجل آیز یا بد در خوب بد زشت بازی کند اما او برای فیلم دوازده مرد خبیث در نظر گرفته شده بود لئونه برای همکاری دیگر با لی این نقش را به وی می‌دهد، البته این بار نقش منفی! لئونه بازیگر جدید (ایلای والاک) را برای فیلم خوب بد زشت در نقش زشت یا توکو رامیرز انتخاب کرده بود، او با ایلای والاک دوستان نزدیک و بسیار صمیمی شدند. او و کلینت می‌دانستند که شخصیت توکو که ایلای والاک ایفای نقش کرده بود، بسیار به قلب لئونه نزدیک است. لی دید که توکو تنها کسی از سه نفری است که در اینجا تنها مانده ما با برادر ایلای ملاقات می‌کنیم که چرا توکو راهزن شده است. پس از موفقیت‌های بزرگش در باکس آفیس برای فیلم‌های به خاطر چند دلار بیشتر و خوب بد زشت از او در چند فیلم‌های دیگر به عنوان قهرمان فیلم دعوت شد. به عنوان مثال تسلیم بزرگ به کارگردانی سرجیو سولیما که در اینجا خود را شخصیتی مصمم و با اراده مجسم می‌کند یکی از دوست داشتنی‌ترین نقش‌های عمرش را بازی کرده بود که به ۲۰۰٬۰۰۰ دلار کاسب و برنده جایزه لورل طلایی برای عملکرد اکشن شد. فیلیپ لا که در این فیلم تنها بازیگر آمریکایی بود با هم دوستان صمیمی شدند و پس از ۱۳ سال همدیگر را ملاقات کردند. این فیلم مثل دو فیلم قبلی اش مورد تحسین کاربران قرار گرفت ولی در دو فیلم قبلی اش قهرمان داستان بود البته این بار نقش منفی! بعد از آن فیلم فراتر از قانون (۱۹۶۸) که تهیه کنندگی آن را بر عهده داشت در کنار باد اسپنسر بازی کرد. او همچنین فیلم جنگی کماندوها (۱۹۶۸) را بازی کرد اما این فیلم مورد استقبال منتقدان قرار نگرفت. لئونه در سال ۱۹۶۸ به لی پیشنهاد کرده بود که در فیلم روزی روزگاری در غرب بازی کند اما او نپذیرفت. در سال ۱۹۶۹ جانفرانکو پارولینی معروف به فرانک گرامر آنقدر جذب وان کلیف شده بود که نقش اصلی ساباتا برای فیلم ساباتا (۱۹۶۹) به او داد او قرارداد ۵۰۰٬۰۰۰ دلار ی با کرامر بست به ستاره ای غیرمنتظره دست یافت و برنده جایزه لورل طلایی برای عملکرد اکشن شد. ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۷ در سال ۱۹۷۰ پس از چند بازی در فیلم‌های وسترن و اکشن ایتالیایی لی به آمریکا دعوت شد. او در فیلم بارکوئرو یا قایقران به کارگردانی گوردون داگلاس با وارن اوتس همبازی شد. پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینما، تا آن زمان در کنار جیم براون و پاتریک اُ نیل بازی درخشان را از خود به یادگار گذاشت. در همان سال او قرار بود در دومین قسمت از سه‌گانه ساباتا با عنوان خداحافظ ساباتا (۱۹۷۰) را بازی کند اما مجبور شد این پیشنهاد را رد کند چون او برای بازی نقش کریس در فیلم هفت سوار دلاور پیشنهاد شده بود و کرامر مجبور شد نقش ساباتا را به یول برینر بدهد که در هفت دلاور به شهرت رسیده بود، اما او سومین قسمت از سه‌گانه با عنوان بازگشت ساباتا (۱۹۷۱) لی وان کلیف به نقش ساباتا بازمی‌گردد. او همچنین در همان سال در کنار جینا لولوبریجیدا، جیمز میسون و جس هان در فیلم وسترن و عاشقانه مردان بد رودخانه بازی کرد. | ## بخش 3: لی وان کلیف | او در سال ۱۹۷۱ برای نقش ویتو کورلئونه پیر در فیلم پدر خوانده (۱۹۷۲) در نظر گرفته شده بود اما او به دلیل تضاد برنامه‌ریزی با پروژه دیگری آن را رد کرد و مارلون براندو این نقش پذیرفت و در سال ۱۹۷۳ جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد را دریافت کرد. در سال ۱۹۷۲ به آمریکا بازگشت و نقش مارشال کریس آدامز را که براینر در هفت دلاور بازی کرده بود، بازی کرد این فیلم ۲۱٬۰۰۰ دلار ضرر کرد و حدود ۱ میلیون دلار از تلویزیون به‌دست‌آورد. او در همان سال پس از ساخت فیلم هفت سوار دلاور به ایتالیا رفت تا فیلم وسترن سایه‌های انتقام (۱۹۷۲) را بسازد. در این فیلم او نقش یک کلانتری را بازی می‌کند که به دنبال بی گناهی فردی ثابت شود و جلوی سه برادر را می‌گیرد. در سال سال ۱۹۷۳ فیلم فرانک بدجنس و تونی بی مخ را در کنار تونی لو بیانکو بازی کرد. در سال ۱۹۷۴ آنتونیو مارگریتی جذب لی وان کلیف شده بود که نقش داکوتا در فیلم غریبه و تفنگچی(۱۹۷۴) به وی داده شد. در سال ۱۹۷۵ او تولد ۵۰ سالگی خود را با مارگریتی جشن گرفت و در فیلم سواری سخت (۱۹۷۵) یک محصول مشترک کمپانی ایتالیایی و آمریکایی با جیم براون، فرد ویلیامسون و جیم کلی همبازی بود. در سال ۱۹۷۶ او سومین همکاری خود را با فرانک کرامر شروع می‌کند به جبران فیلم خداحافظ ساباتا (۱۹۷۰)، فیلم وسترن اسلحه خدایان (۱۹۷۶) با جک پالانس و لیف گرت هم بازی است. این فیلم در فلسطین اشغالی و اسرائیل پر شده و او در این فیلم نقش دو برادر را بازی می‌کند: یک کشیش و یک هفت تیر کش ارشاد شده که مصمم است جلوی آنها را بگیرد. در سال ۱۹۷۷ بچه انتقام جو، آخرین فیلم وسترن خود را با جیم براون و لیف گرت بازی می‌کند. در همان سال دو فیلم اکشن تلویزیونی جایی برای پنهان شدن نیست و قاتل کامل را بازی می‌کند. ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۹ در سال ۱۹۷۸ لی سومین همکاری خود را با مارگریتی شروع می‌کند، مارگریتی تصمیم می‌گیرد فیلم وسترن نسازد، و تصمیم گرفت که فیلم اکشن کلاهبرداری (۱۹۷۸) را بسازند. در سال ۱۹۷۹ یک فیلم تلویزیونی اکشن بریتانیایی راه سخت (۱۹۷۹) با پاتریک مک دوران همبازی شد. در سال ۱۹۸۱ جان کارپنتر یکی کارگردانان سلاطین ژانر وحشت که یکی از پر و پا قرص‌ترین طرفدار ژانر وسترن اسپاگتی لی بود، او را برای نقش کمیسر پلیس باب هاک برای فیلم فرار از نیویورک انتخاب کرد. در ابتدا قرار بود چارلز برانسون با او همبازی شود اما کارپنتر او را کنار گذاشت و کرت راسل با او همبازی شد. او در سال ۱۹۸۳ جایزه چکمه طلایی را به خاطر سهمش در ژانر سریال و فیلم وسترن از آن خود کرد. در سال ۱۹۸۴ مجموعه تلویزیونی ارباب، نقش یک استاد نینجا که نامش جان پیتر مک آلیستر است را بازی کرد. در همان سال چهارمین همکاری او با مارگریتی شروع کرد اسم رمز: غازهای وحشی (۱۹۸۴) با ارنست بورگناین همبازی شد. همکاری او در دو فیلم بعدی اش (مهاجمان جنگل (۱۹۸۵) و فرمانده (۱۹۸۸ نقش مکمل داشت. آخرین فیلم او دزدان ثروت (۱۹۹۰) بود که یک سال پس از مرگ او بر اثر سکته قلبی اکران شد. سپس در سال ۱۹۶۰ با جووان درن ازدواج کرد که این ازدواج نیز در سال ۱۹۷۴ با طلاق به اتمام رسید. مرگ لی وان کلیف که در بیشتر فیلم‌هایش سیگار و پیپ می‌کشید، در خارج از فیلم هم همین‌طور بود. او که در اواخر دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰ از بیماری قلبی رنج می‌برد تا سال ۱۹۸۹ به بازیگری ادامه داد. سرانجام ۹ ماه پس از مرگ سرجو لئونه، او در ۱۶ دسامبر ۱۹۸۹ بر اثر سکته قلبی در خانه اش درگذشت. | ## جمع‌بندی | همچنین در مراسم خاکسپاری او کلینت ایستوود، ایلای والاک، جان فیلیپ لا، جانفرانکو پارولینی، جولیانو جما، آنتونیو مارگریتی و جیم براون حضور داشتند.