موضوع مقاله: تاریخ اسرائیل و یهودای باستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تاریخ اسرائیل و یهودای باستان | مقدمه: نقشه بر اساس نتایج بررسی‌های میدانی باستان‌شناسی (اسرائیل فینکلشتاین) را نمایش می‌دهد. | ## بخش 1: تاریخ اسرائیل و یهودای باستان | تاریخ اسرائیل و یهودای باستان در عصر برنز متأخر و عصر آهن اولیه در جنوب سرزمین شام آغاز شده‌است. قدیمی‌ترین اشاره به نام «اسرائیل» به عنوان یک قوم یا اتحادیهٔ قبیله‌ای در لوح مرنپتاح، کتیبه‌ای از مصر باستان، است که به حدود سال ۱۲۰۸ پیش از میلاد برمی‌گردد، اما قوم اسرائیل محتمل است که قدیمی‌تر از این باشد. بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی معاصر، تمدن اسرائیل باستان به عنوان یکی از شاخه‌های تمدن کنعانی شکل گرفته‌است. دو دولت اسرائیل باستان به نام پادشاهی اسرائیل (سامریه) و پادشاهی یهودا تا عصر آهن دوم در این منطقه ظهور کرده بودند. بر اساس روایت کتاب مقدس، یک سلطنت متحده متشکل از دو منطقهٔ اسرائیل و یهودا دستکم از قرن یازدهم پیش از میلاد، تحت حکمرانی شائول، داوود و سلیمان وجود داشته‌است؛ این کشور بعداً به دو پادشاهی تقسیم شد: اسرائیل که شامل شهرهای شکیم و سامریه در شمال بود، و یهودا (شامل اورشلیم و معبد سلیمان) در جنوب. موجودیت تاریخی پادشاهی شائول، داوود و سلیمان مورد تردید است—چراکه هیچ بقایای باستان‌شناختی از آن وجود ندارد—اما موجودیت دو پادشاهی جداگانهٔ اسرائیل و یهودا از حدود سال‌های ۹۰۰ و ۸۵۰ پیش از میلاد به بعد مورد تأیید باستان شناسان و مورخان است.Finkelstein, Israel, (2020). پادشاهی یهودا اما برای چند دهه پس از آن ابتدا به عنوان دولت تابعهٔ آشور و سپس تابع امپراتوری بابل به حیات خود ادامه داد. با این حال، شورش‌های یهودیان علیه بابلی‌ها منجر به نابودی یهودا در سال ۵۸۶ پیش از میلاد، تحت حکومت پادشاه بابل نبوکدنصر دوم شد. بر اساس روایت کتاب مقدس، ارتش نبوکدنصر دوم بین سال‌های ۵۸۹ تا ۵۸۶ پیش از میلاد اورشلیم را محاصره کرد که منجر به نابودی معبد سلیمان و تبعید یهودیان به بابل شد؛ این رویداد همچنین در سالنامه‌های بابلی نیز ثبت شده‌است. دوران تبعید، شاهد تکامل دین اسرائیل (یهوه‌پرستی) به سمت یکتاپرستی بود که منجر به شکل‌گیری دین یهودیت و به تبع آن دیگر ادیان ابراهیمی شد. این دوره با سقوط بابل به دست شاهنشاهی هخامنشی در حدود سال ۵۳۸ پیش از میلاد به پایان رسید. 103 فرمان کوروش آغاز واقعه‌ای به نام بازگشت به صهیون بود؛ در این دوره هویت یهودی در استان هخامنشی یهود مدیناتا شکل گرفت، تورات تدوین شد و معبد اورشلیم بازسازی گردید که به دورهٔ یهودیت معبد دوم معروف است. واژه‌شناسی قدیمی‌ترین اشاره متون باستانی به «اسرائیل»، کتیبه‌ای از ۱۲۰۷ قبل از میلاد از مصر باستان است که موقعیت جغرافیایی آنان در کنعان یا اطراف آن را توصیف کرده‌است. این کتیبه مربوط به دوران حکومت یکی از فرعونهای مصر به نام «مرنپتاه»(۱۲۲۴–۱۲۱۴ ق‌م) می‌باشد که روایت‌کننده لشکرکشی وی به سرزمین کنعان می‌باشد.متن کتیبه مصری که در سال ۱۸۹۶ میلادی به‌دست آمده و در موزه قاهره نگهداری می‌شود، چنین می‌باشد: «شاهان مغلوب شدند و گفتند سلام…، تحنو ویران شد، سرزمین هتی‌ها آرام گرفت، کنعان به یغما رفت، و شر بر سر آن فرو ریخت…، اسرائیل غمگین شد…، خور بیوه‌زنی برای مصر شد، همه سرزمین‌ها متحد شدند و آرامش بر همه حکم‌فرما شد، هر که آشوبگر بود در بند مرنپتح شاه درآمد.» دربارهٔ معنای لغوی «اسرائیل»، تورات در تنخ اینطور توضیح می‌دهد که به معنای «مجاهدت کننده با خدا» است و زمانی که یعقوب با خدا کشتی گرفت و پیروز شد، خدا نام او را به اسرائیل تغییر داد، زیرا «با خدا و انسان کشتی گرفتی و پیروز شدی.» از دیدگاهی زبان شناختی، معنای دقیق «اسرائیل» مشخص نیست؛ بخش اول از ریشه śarah به معنای «حکومت‌کردن» یا «غالب‌شدن» و بخش دوم ال است و می‌توان نتیجه گرفت که باید به معنای «ال حکومت می‌کند» باشد. پس از عصر آهن II، دوره‌ها اغلب بر اساس قدرت‌های امپراتوری غالب نام‌گذاری می‌شوند. برای مثال، دورهٔ بابِلی (۵۸۶–۵۳۹ پیش از میلاد) به نام امپراتوری نو-بابِلی نام‌گذاری شده است که یهودا را فتح کرد و بخش زیادی از جمعیت آن را تبعید نمود. بازگشت به صهیون و ساخت معبد دوم، آغاز دورهٔ معبد دوم را نشان می‌دهد (حدود ۵۱۶ پیش از میلاد – ۷۰ میلادی). دشت ساحلی شام جنوبی که در جنوب پهن‌تر و به‌سوی شمال باریک‌تر می‌شود، در جنوبی‌ترین بخش خود با ناحیه‌ای از تپه‌پایه‌ها به نام شفلا پشتیبانی می‌شود؛ این ناحیه نیز همانند دشت، هرچه به سمت شمال می‌رود باریک‌تر شده و در دماغهٔ کوه کرمل پایان می‌یابد. در شرق دشت و شفلا، رشته‌کوهی قرار دارد که در جنوب «ناحیهٔ کوهستانی یهودا» و در شمال آن «ناحیهٔ کوهستانی افرایم» نامیده می‌شود و سپس به جلیل و کوه لبنان می‌رسد. در شرق‌تر، دره‌ای با شیب‌های تند قرار دارد که رود اردن، دریای مرده و وادی عربه را در بر می‌گیرد و تا شاخهٔ شرقی دریای سرخ امتداد می‌یابد. کنعانِ عصر مفرغِ متأخر اسرائیل باستان در اواخر هزارهٔ دوم پیش از میلاد پدیدار شد. کنعان، نامی که این منطقه در عصر مفرغ متأخر (حدود ۱۵۰۰–۱۲۰۰ پیش از میلاد) با آن شناخته می‌شد، در آن زمان مجموعه‌ای از دولت‌شهرها بود که تحت سلطهٔ امپراتوری پادشاهی نوین مصر قرار داشتند. در این دوره، کنعان سایه‌ای از آنچه در سده‌های پیشین بود به شمار می‌رفت: بسیاری از شهرها متروک شده بودند، برخی دیگر کوچک‌تر شده بودند، و جمعیت کل ساکن احتمالاً از حدود صد هزار نفر فراتر نمی‌رفت.Finkelstein 2001, p. سکونت عمدتاً در شهرهای واقع در دشت ساحلی و در امتداد مسیرهای اصلی ارتباطی متمرکز بود؛ نواحی کوهستانی مرکزی و شمالی که بعدها به پادشاهی کتاب مقدسی اسرائیل تبدیل شد، تنها به‌طور پراکنده مسکون بود.Killebrew, Ann E. نامه‌های عمارنه که در مصر کشف شده‌اند، بینشی دربارهٔ سیاست‌های منطقه‌ای ارائه می‌دهند و از شهرهایی مانند اشکلون، حاصور، جزر، شکیم، اورشلیم و مجدو نام می‌برند.Grabbe, Lester L. چندین مورد از این دولت‌شهرها درگیر رقابت‌ها و منازعات ارضی بودند و فرمانروایان محلی مانند عبدی-هبا از اورشلیم و لَبْعَیو از شکیم برای مقابله با رهبران همسایه از فرعون درخواست کمک می‌کردند.Killebrew, Ann E. از آنجا که واژهٔ «آپیرُو» احتمالاً از نظر زبانی با اصطلاح «عبری» مرتبط است، پژوهشگران اولیه آن‌ها را با اسرائیلیان یکسان دانستند، اما امروزه بیشتر پژوهشگران این ارتباط را غیرمستقیم می‌دانند: هرچند ممکن است برخی از اسرائیلیان اولیه از پیشینه‌هایی شبیه به آپیرُو آمده باشند، اصطلاح «عبری» بعدها به یک هویت قومی متمایز تبدیل شد.Stiebing, William H.; Helft, Susan N. «شاسو»، که اغلب با گروه‌های دامدار در شرق دریای مرده مرتبط دانسته می‌شوند، گاه با اسرائیل اولیه پیوند داده می‌شوند—به‌ویژه به دلیل اشاره‌ای مصری که آن‌ها را در کنار واژه‌ای شبیه به یهوه نام می‌برد، که برخی پژوهشگران آن را اشاره‌ای به خدای اسرائیلی می‌دانند. برخی متون این گروه‌ها را به‌صورت جوامع قبیله‌ای یا یکجانشین توصیف می‌کنند که ممکن است نشان‌دهندهٔ هویت‌های قومی باشد و نشان دهد که مصریان احتمالاً جمعیت‌های گوناگون را زیر یک عنوان واحد قرار می‌دادند. فروپاشی عصر مفرغ متأخر حدود ۱۲۰۰ پیش از میلاد، سراسر مدیترانهٔ شرقی تحت تأثیر فروپاشی عصر مفرغ متأخر قرار گرفت؛ دوره‌ای از آشوب گسترده که با جابه‌جایی جمعیت‌ها، تهاجمات، ویرانی شهری و سقوط قدرت‌های بزرگ، از جمله پادشاهی‌های میسنی، امپراتوری هیتی و پادشاهی نوین مصر، مشخص می‌شود.Magness, Jodi (2024). پژوهشگران این اختلالات را به جنگ، قحطی، بیماری‌های همه‌گیر، تغییرات اقلیمی، تهاجمات یا ترکیبی از این عوامل نسبت می‌دهند. 10–16 و شهرهای بزرگ آن ویران شدند و زمینه را برای دوره‌ای جدید در تاریخ منطقه فراهم کردند. فرهنگ مادی، شواهد ژنتیکی و روایت کتاب مقدس همگی به منشأیی در اژه یا قبرس اشاره دارند. خاستگاه اسرائیل باستان روایت کتاب مقدس کتاب مقدس یهودیان نسب بنی‌اسرائیل را از پدران نخستین روایت می‌کند. | ## بخش 2: تاریخ اسرائیل و یهودای باستان | کتاب پیدایش شرح می‌دهد که چگونه ابراهیم، به هدایت خدا، از میان‌رودان به کنعان مهاجرت کرد و با خدا پیمانی بست که بر اساس آن، خدا وعده داد فرزندان او را به قومی برگزیده تبدیل کند و سرزمین کنعان را به‌عنوان میراثی ابدی به آنان ببخشد. دوازده پسر اسرائیل در زمان قحطی به مصر رفتند و نوادگان آن‌ها، یعنی دوازده قبیلهٔ اسرائیل، به بردگی فرعون درآمدند. پس از نسل‌ها اسارت، موسی، که از قبیلهٔ لاوی و در دربار مصر پرورش یافته بود، بنی‌اسرائیل را در جریان خروج از مصر—رهایی آنان از بردگی—رهبری کرد. پس از عبور معجزه‌آسا از دریای سرخ، اعطای شریعت در کوه سینا و چهل سال سرگردانی در بیابان، موسی در حالی درگذشت که بنی‌اسرائیل به آستانهٔ کنعان رسیده بودند. تحت رهبری جانشین او، یوشع، بنی‌اسرائیل از رود اردن عبور کردند و فتح کنعان را آغاز نمودند. سرزمین میان قبایل تقسیم شد و به‌عنوان میراث به خانواده‌ها واگذار گردید، اما در نبود اقتدار متمرکز، قبایل ناچار بودند خود به‌تنهایی با جمعیت‌های محلی روبه‌رو شوند.Grabbe, Lester L. در دوران داوران (چنان‌که کتاب مقدس آن را می‌نامد)، بنی‌اسرائیل به‌صورت اتحادیه‌ای سست از قبایل در نواحی کوهستانی زندگی می‌کردند، بدون حکومت مرکزی، اما با داوران. بر اساس این دیدگاه، اسرائیلیان اولیه احتمالاً از عناصر گوناگونی در جامعهٔ عصر مفرغ متأخر شکل گرفتند، از جمله روستاییان، ساکنان پیشین شهرها، دهقانان آواره و گروه‌های دامدار.7Killebrew, Ann E. 571.این گروه‌ها با بخش‌های حاشیه‌ای جامعه، مانند «آپیرُو» و «شاسو» که در حاشیهٔ مناطق مسکونی زندگی می‌کردند، درآمیختند. عناصر خارجی دیگری نیز ممکن است شامل بردگان سامیِ فراری یا گریخته از مصر باشند که احتمالاً دست‌کم بخشی از جمعیت در حال شکل‌گیری اسرائیلی را تشکیل می‌دادند.Magness, Jodi (2012). در عین حال، پژوهشگران بر این باورند که روایت خروج از مصر ممکن است هسته‌ای تاریخی را حفظ کرده باشد، هرچند در طول زمان دستخوش بازپردازی شده است. منشأ مصری نام موسی، و همچنین وجود نام‌های مصری دیگر در قبیلهٔ لاوی (از جمله حفنی و فینحاس)، نشان‌دهندهٔ یک پیوند واقعی با مصر است. افزون بر این، اشاره‌های داستان به آجرسازی، ذکر شهر رعمسیس (مرتبط با رامسس دوم) و مسیر پیموده‌شده توسط بنی‌اسرائیل با واقعیت‌های عصر مفرغ متأخر همخوانی دارد. برخی پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند که گروه‌های متعددی در زمان‌های مختلف از مصر خارج شده‌اند، در حالی که برخی دیگر بر این باورند که سنت‌های خروج بازتاب خاطرات پناهندگانی است که در پی عقب‌نشینی مصر از کنعان آواره شدند. در حالی که متون کتاب مقدس اغلب اسرائیل را در تقابل با کنعانیان تصویر می‌کنند، پژوهشگران یادآور می‌شوند که بخش بزرگی از میراث اسرائیل از نظر فرهنگی، زبانی و دینی عمیقاً کنعانی بوده است. 65–66.—هرچند با برخی تحولات متمایز—دین اولیهٔ اسرائیل نیز بسیاری از ویژگی‌های سنت‌های کنعانی را بازتاب می‌دهد. از جمله این ویژگی‌ها می‌توان به سکونت در روستاهای کوچک و بدون حصار در نواحی کوهستانی اشاره کرد، در حالی که در دشت‌ها معمولاً شهرهای بزرگ و دارای دیوار دیده می‌شد. همچنین اسرائیلیان سبک‌های سفالگری ویژه‌ای داشتند که با نبود سفال‌های نقاشی‌شده یا وارداتی در مناطق کوهستانی مشخص می‌شود. افزون بر این، آنان از مصرف گوشت خوک پرهیز می‌کردند، برخلاف کنعانیان و پلشتیم، و آیین‌های دینی آنان فاقد معابد به سبک کنعانی بود و شواهد محدودی از فعالیت‌های سازمان‌یافتهٔ آیینی وجود دارد. در این متن، اسرائیل در میان پیروزی‌های نظامی فرعون مرنپتاح در کنعان ذکر شده و آمده است: «اسرائیل ویران شد، بذر او نابود گشت.» نشانهٔ هیروگلیف مربوطه، اسرائیل را به‌عنوان یک گروه نیمه‌کوچ‌نشین یا روستایی طبقه‌بندی می‌کند و آن را از شهرهای مستحکم دیگری که در همان کتیبه فهرست شده‌اند متمایز می‌سازد. گنجانده شدن اسرائیل در میان دشمنان مهمِ شکست‌خورده نشان می‌دهد که این گروه تا اواخر قرن سیزدهم پیش از میلاد در کنعان به‌عنوان موجودیتی قابل توجه وجود داشته است.Faust, Avraham (2006). سکونت در نواحی کوهستانی و فرهنگ مادی تا قرون سیزدهم تا دوازدهم پیش از میلاد، روستاهای جدیدی در ناحیهٔ کوهستانی مرکزی پدیدار شدند، به‌ویژه در منطقهٔ میان اورشلیم و شکیمDever, William G. 215–216.، که پژوهشگران آن‌ها را به‌عنوان نخستین سکونتگاه‌های اسرائیلی شناسایی می‌کنند. این محوطه‌ها از نظر فرهنگی تداوم‌هایی با عصر مفرغ متأخر نشان می‌دهند، از جمله در بیشتر اشکال سفالگری، اما در عین حال تغییراتی نیز دارند: استفاده از خمره‌های «یقه‌دار»، نبود استخوان خوک (که احتمالاً بازتاب الگوهای غذایی است)، و شکل‌گیری معماری خانه‌های چهاراتاقه، که ویژگی‌ای منحصربه‌فرد در سکونتگاه‌های اسرائیلی محسوب می‌شود. بسیاری از این سکونتگاه‌ها بر فراز تپه‌ها ایجاد شده بودند و اقتصاد آن‌ها بر کشاورزی پلکانی استوار بود که با شیب زمین سازگار شده بود. در همین دوره، شواهد باستان‌شناسی از سکونت گسترده در نواحی کوهستانی کنعان مرکزی حکایت دارد. در عصر مفرغ متأخر، در نواحی کوهستانی تنها حدود ۲۵ روستا وجود داشت، اما این تعداد تا پایان عصر آهن I به بیش از ۳۰۰ روستا افزایش یافت، در حالی که جمعیت ساکن از ۲۰٬۰۰۰ به ۴۰٬۰۰۰ نفر دو برابر شد.McNutt, Paula (1999). این روستاها در شمال بیشتر و بزرگ‌تر بودند و احتمالاً در کنار کوچ‌نشینان دامدار زندگی می‌کردند که از خود آثار باستانی بر جای نگذاشته‌اند.McNutt (1999), p. اسرائیل فینکلشتاین پیشنهاد کرده است که طرح بیضی یا دایره‌ای برخی از نخستین محوطه‌های کوهستانی و نبود قابل توجه استخوان خوک در این مناطق می‌تواند به‌عنوان نشانه‌هایی قومی در نظر گرفته شود، اما برخی دیگر هشدار داده‌اند که این‌ها ممکن است صرفاً سازگاری‌های «بدیهی» با زندگی در کوهستان باشند و لزوماً بازتاب‌دهندهٔ منشأ قومی نباشند.Edelman in Brett 2002, pp. همچنین محوطه‌های آرامی هم‌زمان نیز نبود بقایای خوک را در همان دوره نشان می‌دهند، برخلاف محوطه‌های پیشین کنعانی و بعدها پلیشتی. زندگی روزمره در نواحی کوهستانی کاوش‌های گستردهٔ باستان‌شناسی تصویری از جامعهٔ اسرائیلی در اوایل عصر آهن ارائه داده‌اند. در این دوره، اسرائیلیان عمدتاً در روستاهای کوچک زندگی می‌کردند که بزرگ‌ترین آن‌ها جمعیتی تا حدود ۳۰۰ یا ۴۰۰ نفر داشت.McNutt, Paula (1999). آنان خانه‌های سه یا چهار اتاقه را با خشت گلی و پایهٔ سنگی می‌ساختند و گاه دارای طبقهٔ دوم از چوب بودند. آن‌ها برای کشاورزی در دامنهٔ تپه‌ها تراس‌هایی ایجاد می‌کردند، انواع محصولات را می‌کاشتند و باغ‌ها را نگهداری می‌نمودند. | ## بخش 3: تاریخ اسرائیل و یهودای باستان | بر اساس کتاب مقدس، پیش از شکل‌گیری پادشاهی اسرائیل، اسرائیلیان اولیه تحت رهبری داوران کتاب مقدس یا سران قبیله‌ای قرار داشتند که در زمان بحران نقش فرماندهان نظامی را ایفا می‌کردند. با این حال، احتمال دارد که ساختارهای محلیِ رهبری و نظام‌های منطقه‌ای امنیت را تأمین می‌کردند. روستاهای کوچک فاقد دیوار بودند، اما احتمالاً تابع شهرهای بزرگ‌تر منطقه محسوب می‌شدند. سازمان‌دهی اولیهٔ اسرائیلیان برخلاف الگوی دولت‌شهرها، جامعهٔ اسرائیلی حول قبایل مبتنی بر خویشاوندی سازمان یافته بود که بخش‌هایی از زمین را کنترل می‌کردند و به‌صورت مستقل عمل می‌نمودند، هرچند در برابر تهدیدهای خارجی می‌توانستند متحد شوند.Grabbe, Lester L. متون اولیهٔ کتاب مقدس، مانند «سرود دبوره»، اسرائیل را به‌صورت اتحادیه‌ای از قبایل با پیوندهای سست و موقت نشان می‌دهند. ساختار قبیله‌ای انعطاف‌پذیر به نظر می‌رسد، با فهرست‌های متفاوتی از قبایل و گاه غیبت برخی از آن‌ها—به‌ویژه یهودا که در این دوره احتمالاً هویت متمایزی را حفظ کرده بود. به نظر می‌رسد احساس مشترک خویشاوندی میان قبایل، نحوهٔ ارتباط آن‌ها با دیگران را شکل داده و احتمالاً یکی از عوامل انگیزشی در اتحاد نهایی آن‌ها بوده است. در کنار این روند، درگیری‌ها با پلیشتیم ها ممکن است قبایل را به همکاری نزدیک‌تر سوق داده باشد و در شکل‌گیری هویت جمعی و در نهایت تشکیل دولت نقش داشته باشد.Grabbe, Lester L. شجره قوم بنی‌اسرائیل ابراهیم اسحاق (برادر کوچک‌تر و ناتنی اسماعیل) نام مادر وی ساره (همسر اول ابراهیم) بود. قوم یهود به یهودا، چهارمین پسر یعقوب، منتسب است و تنها بازمانده اقوام بنی‌اسرائیل می‌باشد. دولت‌های بنی‌اسرائیل سلطنت شائول از قبیله بنیامین شائول که از قبیله بنیامین بود، پس از پایان سلطه مصر در سال ۱۱۵۰ ق‌م، اولین دولت اسرائیل را در سرزمین کنعان در حوالی سال ۱۰۲۹ ق‌م پایه‌ریزی کرد. سلطنت داوود از قبیله یهودا داوود که از قبیله یهودا بود، دومین شاه اسرائیل به‌شمار می‌رود. طبق اساطیر یهودی، داوود در ابتدا در جنگ با فلسطینیها به‌خاطر جنگ‌آوری و اقتدارش مورد توجه شائول قرار می‌گیرد و به دربار وی راه پیدا می‌کند و پس از مدتی داماد وی می‌شود، اما بعدها، شائول به خاطر ترس از اقتدار وی، تصمیم به قتل او می‌گیرد ولی موفق نمی‌شود و داوود نزد شاه فلسطینیان پناهنده می‌شود. پس از آن‌که اقوام بنی‌اسرائیلی از فلسطینی‌ها شکست می‌خورند و شائول به قتل می‌رسد، داوود به حبرون(Hebron) می‌رود و برای مدت ۷ سال شاه قبیله خودش(یهودا) می‌شود. سپس با پسران شائول به جنگ می‌پردازد و با شکست آن‌ها و تصرف اورشلیم در ۳۰ سالگی پادشاه کل بنی‌اسرائیل می‌شود و ۳۳ سال در این سمت می‌ماند.کتاب دوم سموئیل، 5/ 4-5کتاب اول پادشاهان، 2/ 11 در زمان سلطنت وی شورشی مردمیکتاب دوم سموئیل، ۱۵/۱۳ به رهبری پسرش، ابشالوم (Absalom) علیه وی صورت می‌گیرد که شورشیان شکست می‌خورند و ۲۰هزار نفر از آنان به همرا ابشالوم کشته می‌شوند.کتاب دوم سموئیل، ۱۸/۷کتاب دوم سموئیل، ۱۹/۵ زمان وفات داوود را حوالی سال ۹۵۶ قبل از میلاد می‌دانند.تاریخ‌های فوق همه قراردادی است و بر مبنای داده‌های عهد عتیق به دست آمده‌است. برای نمونه، جودائیکا دوران سلطنت چهل ساله داوود را سال‌های 1010-970 پیش از میلاد می‌داند. قابل ذکر است که برخی معتقدند که یهودیان داوود (و سلیمان) را به عنوان شاهان قوم بنی‌اسرائیل می‌شناسند و نه پیامبر و توصیفاتی که از وی می‌کنند با پیامبری که مسلمانان به نام داوود می‌شناسند، متفاوت است. سلطنت سلیمان در مورد سلیمان نیز اطلاعات علمی باستان‌شناسی محدود می‌باشد و روایات اساطیری کتب مقدس یهودی مهم‌ترین روایت کنندگان داستان زندگی وی هستند داوود زنان بسیاری داشت اما شیفته بت‌شبع همسر یکی از سرداران خود می‌شود و برای ازدواج با وی سردار خود را به قتل می‌رساند. سلیمان(۹۶۵ ق‌م - ۹۲۸ ق‌م) نیز همسران بسیاری داشت اما تأثیرگذارترین آن‌ها دختر فرعون مصر می‌باشد که در زمان پیری سلیمان، باعث روی‌گردانی وی از «خدا»کتاب اول پادشاهان، ۱۱/ ۳–۴ و بعلبعل واژه کهن سامی به معنای خداوند است که بت گوساله طلایی یکی از نمادهای آن بود. پس از آن سلیمان معبد معروف خویش (اکنون تخریب شده و به جای آن مسجدالاقصی ساخته شده) را می‌سازد که این کار وی باعث شورش‌هایی علیه وی می‌شود. قابل ذکر است که یهودیان سلیمان (و داوود) را به عنوان شاهان قوم بنی‌اسرائیل می‌شناسند و نه پیامبر و توصیفاتی که از وی می‌کنند با پیامبری که مسلمانان به نام سلیمان می‌شناسند، متفاوت است. سال‌های پایانی بعد از مرگ سلیمان، ده سبط شمالی بر پسر او رحبعام شوریدند و یربعام از سبط افرایم را به عنوان پادشاه مملکت شمالی اسرائیل برگزیدند. دو قبیلهٔ یهودا و بنیامین تحت سلطهٔ سلسلهٔ داوود باقی ماندند که پادشاهی یهودا نام گرفت. با این حال، تنخ پادشاهان شمالی را نیز بهتر از رحبعام نمی‌داند و بابت بت‌پرستی سرزنششان می‌کند. در دنیای باستان، دولت و دین خویشاوندی نزدیکی داشتند؛ فرمانروایان نهادهای مذهبی را بنیان می‌نهادند و دین نیز به نوبهٔ خود به نهادهای دولتی مشروعیت می‌بخشید. همین مفهوم‌سازی بود که به شکل‌گیری داستان موسی انجامیده بود: یهوه پادشاه است و سرنوشت مقدر اسرائیل است که خود را به معبد او در ارض موعود برساند. داستان ابراهیم و وعده ارض موعود نیز به همین ترتیب تأکیدی بر سلطهٔ ابدی سلسلهٔ داوود است. پادشاهی شمالی اسرائیل هم احتمالاً نهادهای مشابهی داشته، اما مدارک اندکی از آن باقی مانده‌است. دیدگاه مذهبی اسرائیل باستان بر این باور استوار بود که یهوه اورشلیم و سلسلهٔ داوود را برگزیده و عهدی ابدی بسته تا امنیت ایشان را تضمین کند. با این حال، در قرون ۸ و ۷ ق م، امپراتوری آشور، اسرائیل شمالی را فتح و یهودا را تابع خود کرد و بدین ترتیب توانایی خدا در حفاظت از مردمش زیر سؤال رفت. پادشاهی یهودا در جنوب تحت رهبری شاه یوشیا به حیات خود ادامه داد، اما این بحران باعث شد انبیاء در دین بنی اسرائیل طرحی نو دراندازند؛ آنان حملهٔ آشور را عذابی الهی برای نقض عهد مردم با یهوه یافتند و راهکارها و اصلاحاتی برای ترمیم این رابطه پیش نهادند؛ عاموس و هوشع نبی سلطهٔ سلسله داوود بر مناطق شمالی را چون «بازگشت زنی زناکار نزد شوهرش (یهوه)» پیشنهاد کردند. پیامبران جنوبی چون اشعیا معتقد بودند یهوه همچنان از یهودا محافظت می‌کند، ولی انبیای دیگری مثل ارمیا معتقد بودند نابودی یهودا نیز حتمی است و معبد سلیمان از آن محافظت نخواهد کرد، بلکه باید به تورات (با کتاب تورات اشتباه نشود) روی آورد. | ## جمع‌بندی | شاه یوشیا تلاش کرد اصلاحاتی در دین بنی اسرائیل اعمال کند، ولی کتاب دوم پادشاهان می‌گوید گناهان مناسه، نوهٔ یوشیا، چنان بود که یهوه تصمیم گرفت اورشلیم و معبد سلیمان را به ویرانی کشد.