موضوع مقاله: ابونواس اهوازی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ابونواس اهوازی | مقدمه: او استاد تمامی شاخه‌های شعر عربی زمان خویش شده بود، اما شهرتش بیشتر به خاطر تصنیف‌های باده‌گساری و ستایش شراب (خَمریات)است. | ## بخش 1: ابونواس اهوازی | از ابونواس در روایت‌های فولکلور نیز یاد شده و یکی از شخصیت‌های کتاب هزار و یک شب نیز می‌باشد. زیاده‌روی او در خوش‌گذرانی و آوردن شعرهایی در وصف آن سبب شد که وی را شاعرالخمرة لقب دهند. وی باورهای شعوبی داشت و به برمکیان نزدیک بود تا آنجا که پس از سرنگونی آنان بغداد را ناامن دید و به مصر رفت.برای نمونه دربارهٔ فضل پسر یحیی برمکی سروده‌است: رأیت افضل فی ساحة همة اطالت لعمری عید کل جواد ترید الناس افواجا الی باب داره کأنه رجلا دبی و جراد … زندگی‌نامه پدر ابونواس، هانئ عرب# Garzanti, Aldo (1974) [1972] (in Italian). ابن حباب بسیار او را دوست می‌داشت و در هر نشستی، سخن خود را با غزلی از ابونواس آغاز می‌کرد. پس از چند سال، ابونواس در مکتب‌خانه‌های محمد بن ادریس شافعی، احمد بن حنبل، محمد بن جعفر غندریه و خلف احمد حاضر شد. هم‌چنین بر اساس یک روایت او به مدت یک سال در میان عرب‌های بادیه‌نشین زندگی کرد تا شناختش از زبان عربی خالص، کامل شود. در سی سالگی، پس از ابراز عشق به دختری کنیز به نام «جنان» و تهمت‌هایی که مردم بصره به خاطر همین موضوع به او روا داشتند، به بغداد کوچید. شعرهای او به‌طور عمده توصیف‌گر لذت‌های شراب‌نوشی (خَمریات) و عشق‌ورزی به پسران نوجوان (مُذکرات) بودند. وی درین باره چنین می‌گوید: «از برای پسرکان، از دختران دست شسته‌ام و از برای شراب کهنه، آب زلال را از خاطر برده‌ام.» او بسیار علاقه داشت که جامعه را با بیان مسائلی که مورد ممنوعیت اسلام بود، شوکه کند. | ## بخش 2: ابونواس اهوازی | او اولین شاعر عرب بوده‌است که دربارهٔ استمنا نوشته و اگرچه «پسردوستی» را شایسته نمی‌دانست اما آن را به ازدواج ترجیح می‌داد. تبعید و زندان هارون الرشید خلیفهٔ عباسی، بارها به‌خاطر آنچه که ابونواس در اشعارش می‌آورد، به زندان می‌انداخت؛ تا جایی که مدت زندانی بودنش زیاد شد، برمکیان او را به‌خاطر مدحی که او از آنها می‌کرد، آزاد کردند. صراحت او در بیان و نکوداشت پسردوستی، باعث آن شد تا در طول سالیان، مخالفان به سانسور آثار او بپردازند. تا آن‌جا که در سال‌های آغازین سده بیستم میلادی، در سال ۱۹۳۲ نخستین سانسور نوین بر آثار او در قاهره روی داد، آن‌گاه که تمامی اشعار مربوط به پسردوستی او حذف شد. هم‌چنین در ژانویه ۲۰۰۱، تعداد ۶٬۰۰۰ کتاب از اشعار پسردوستی او توسط وزارت فرهنگ مصر به آتش کشیده شد. همچنین در ایران کتابی به نام «ابونواس به فارسی تقدیم می‌کند» از نشر سه سه‌تار با تاثیرپذیری از شعر و شخصیت ابونواس منتشر شده است. نمونهٔ شعر ترجمه: رسمی را که در گذر زمان نابود شده و باد و باران به باد فنا داده‌است رها کن. انتقال فرهنگی ابونواس که در اصل از ایرانیان بود، تأثیر گسترده‌ای از تمدن و موسیقی ساسانی پذیرفته و این عناصر را در اشعار خود بازتاب داده است. موسیقی در دوره عباسی به‌عنوان یکی از ارکان فرهنگی و هنری ریشه در سنت‌های ساسانی داشت و در محافل ادبی و اشرافی بغداد مورد توجه ویژه قرار گرفت. | ## بخش 3: ابونواس اهوازی | ابونواس در اشعار خود از سازهای ایرانی مانند عود، نی، چنگ، دف، طنبور و مزمار یاد کرده و آن‌ها را نه‌تنها به‌عنوان ابزار موسیقی، بلکه به‌عنوان نمادهای شاعرانه برای بیان احساسات انسانی به کار برده است. در اشعار وی، این سازها تنها اشیائی بی‌جان نیستند، بلکه با احساسات انسانی در هم آمیخته و جان گرفته‌اند. او نای را نوایی پر از اندوه می‌داند که شکایت می‌کند، عود را به‌عنوان آوایی سوزناک توصیف می‌کند و چنگ و دف را ابزار شادی و بزم می‌بیند.محمدی‌فر، یعقوب؛ میرزایی، فرامرز؛ رحمتی ترکاشوند، مریم. «سازهای ایرانی در اشعار ابو نواس شاعر عرب»، مجله پژوهش‌های موسیقی ایران، سال اول، شماره ۱، پاییز ۱۳۹۶، صص. ابونواس یکی از تأثیرگذارترین شاعران در انتقال و حفظ عناصر موسیقایی ساسانی در شعر عربی بوده است. او نه‌تنها نوآورانه شعر عربی را از سنت‌های بدوی به سوی مضامین تازه سوق داد، بلکه در زمینه موسیقی نیز توانست به یکی از پیشگامان ثبت و انتقال موسیقی ایرانی در ادبیات عربی تبدیل شود.محمدی‌فر، یعقوب؛ میرزایی، فرامرز؛ رحمتی ترکاشوند، مریم. «سازهای ایرانی در اشعار ابو نواس شاعر عرب»، مجله پژوهش‌های موسیقی ایران، سال اول، شماره ۱، پاییز ۱۳۹۶، صص. تهران: فردوس، ۱۳۸۱، صص ۳۲–۳۰ ابونواس، طهور او؛ عاشقانه‌های ابونواس اهوازی، سید علی صالحی مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Abu Nuwas»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. | ## جمع‌بندی | عاشقانه‌های ابونواس اهوازی، بازسرایی سیدعلی صالحی، نشر سالی، تهران ۱۳۸۳ دیوان ابی نواس، به تصحیح و تحقیق استاد محمد علوه، بیروت، مرکز ثقافی.