موضوع مقاله: سایوز۱ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سایوز۱ | مقدمه: سایوز ۱ (به معنای اتحاد ۱) یک فضاپیمای سرنشین دار برنامه فضایی سایوز ساخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی است. | ## بخش 1: سایوز۱ | این فضاپیما نخستین فضاپیمای سایوز است که در تاریخ ۲۳ آوریل ۱۹۶۷ (۳ اردیبهشت ۱۳۴۶) به فضا پرتاب شد. سرهنگ ولادیمیر کومارف تنها سرنشین فضاپیمای سایوز -۱ متأسفانه هنگام بازگشت از فضا دچار حادثه شد و جان خود را از دست داد. پیشینه مأموریت اتحاد جماهیر شوروی یک برنامه سری را برای سفر به ماه دنبال می‌کرد. فضاپیماهای وستک و وسخد با آن‌که رکوردها و تجربیات خوبی را برای مهندسین روسی به ثبت رساند، اما توانایی انجام بسیاری از مانورهای مداری لازم را برای انجام عملیات سفر به ماه نداشت. همچنین با توجه به این‌که در ناوهای کیهانی پیشین شوروی مشکلات بی‌شماری وجود داشت، از این رو این سفینه‌ها از ضریب اطمینان بالایی برخوردار نبودند. به همین دلیل طراحی یک فضاپیمای مطمئن که پاسخگوی طرح‌ها و اهداف روس‌ها در فضا باشد، الزامی بود. در نتیجه طرح ناوهای کیهانی سایوز با جدیت دنبال شد و در نهایت پس از چند پرواز آزمایشی بی‌سرنشین، نوبت به آزمودن عملکرد آن در یک مأموریت فضایی سرنشین‌دار بود. این مأموریت به دلایلی که گفته می‌شود ناکام ماند و بعدها اهدافی که از انجام این پرواز دنبال می‌شد در مأموریت مشترک ناوهای کیهانی سایوز ۴ و ۵ محقق شدند. برنامه از این قرار بود که این دو فضاپیما پس از آن‌که در فضا همدیگر را رهگیری و ملاقات کردند، دو کیهان‌نورد حاضر در سایوز ـ ۲ طی یک راهپیمایی فضایی به سایوز ـ ۱ منتقل شوند و بعد هر دو فضاپیما به زمین بازگردند. | ## بخش 2: سایوز۱ | اما به دلیل مشکلات بی‌شماری که برای سایوز ـ ۱ پیش آمد، هیچ‌گاه این عملیات صورت نپذیرفت. در سیزدهمین گردش به دور زمین، دستگاه‌های هدایت خودکار از کار افتادند و دستگاه‌های هدایت دستی نیز کار زیادی از پیش نمی‌بردند. مدیران پروژه با بررسی اوضاع تصمیم گرفتند تا مأموریت سرنشینان سایوز ـ ۲ را تغییر دهند. آن‌ها می‌بایست هنگام ملاقات با سایوز ـ ۱ در فضا، طی یک راهپیمایی فضایی، اقدام به تعمیر و بازکردن صفحات خورشیدی سایوز ـ ۱ می‌کردند. اما انتشار گزارشی که خبر از بارندگی شدید در پایگاه فضایی بایکانور می‌داد، پرتاب سایوز ـ ۲ را غیرممکن می‌ساخت. پس از گزارش کومارف در دور ۱۳، مرکز فرماندهی تلاش‌ها را برای بازگشت سالم فضاپیما به زمین آغاز کرد. مدیران در اولین اقدام والنتینیا، همسر کومارف را به مرکز فرماندهی آوردند تا با صحبت‌های خود کومارف را دلداری دهد و وضعیت روحی وی را بهبود بخشد. اما کومارف از تکان‌های شدید در فضاپیما خبر می‌داد و پس از یک سکوت کوتاه، فقط توانست به همسر خود بگوید: «خداحافظ»! با توجه به تمام مشکلاتی که پیش آمده بود، مهندسان هنوز به بازگشت سالم فضاپیما امیدوار بودند. | ## بخش 3: سایوز۱ | چون سامانهٔ هدایت دستی سایوز هنوز کاملاً از کار نیفتاده بود و کومارف می‌توانست فضاپیما را تا حدودی کنترل کند. در هجدهمین گردش به دور زمین، بر فراز خاک روسیه، عملیات کاهش ارتفاع با روشن شدن موتور اصلی فضاپیما در جهت خلاف حرکت با موفقیت انجام گردید. هر چند کومارف سعی کرد چتر را به‌طور دستی باز کند، ولی متأسفانه چتر به هنگام بازشدن به هم گره خورد. فضاپیما با سرعت ۱۴۵ کیلومتر بر ساعت فرود می‌آمد و سرانجام با این سرعت به زمین برخورد کرد. مزرعه‌دارانی که در آن اطراف مشغول به کار بودند، با دیدن این وضعیت برای نجات فضانورد به سمت فضاپیما دویدند؛ ولی وقوع یک حادثهٔ دیگر، کار را تمام کرد. موتورهای فرود، ناگهان روشن شدند و انفجاری مهیب رخ داد و آتش تمام فضاپیما را دربرگرفت و بر اثر این انفجار سایوز کاملاً منهدم شد. اما از آن‌جایی که سایوز زودتر از آنچه فکر می‌شد روی زمین فرود آمد، این موتورها زمانی روشن شدند که فضاپیما کاملاً روی زمین نشسته بود. البته کومارف بر اثر انفجار ناشی از کارکرد موتورهای فرود کشته نشد، بلکه او در اثر همان برخورد شدید فضاپیما به زمین در ابتدای کار جان باخته بود. پس از این حادثه خاکستر بدن ولادیمیر کومارف به عنوان یک قهرمان ملی در پای دیوار کرملین به خاک سپرده شد. | ## جمع‌بندی | بار اول در مأموریت آپولو ۱۱ و بار دوم در مأموریت آپولو ۱۵ که نام او در پلاک معروف فضانورد افتاده نقش بسته شده بود.