موضوع مقاله: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی | مقدمه: +مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامیوسط|219x219pxبنیانگذارعلی خامنه‌ایدبیرکلحمید شهریاریشعاروَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْهدف تقریب مذاهب اسلامیتأسیس۱۳۶۹دفتر مرکزیتهران، ایرانحوزهٔ قدرتجهان اسلامزبان‌های رسمیفارسی، عربی،زبان انگلیسیناحیه فعالیت تقریب مذاهب اسلامی، برگزاری همایشهای ملی و بین‌المللی با هدف نزدیکی بین مذاهب اسلامیقائم مقام دبیرکل مجمعسید موسی موسوی قهدریجانیمعاون امور اجرایی و برنامه‌ریزی مهدی آقا محمدمعاون امور راهبردی، دولت و مجلسمعاون امور بین‌المللسید محمد رضا مرتضویمعاون امور فرهنگی و اجتماعیاسماعیل نوریسرپرست پژوهشگاه مطالعات تقریبیعلی‌اکبر راشدی‌نیامعاون امور ایرانمحسن مسچیمدیرکل روابط عمومیسید حسن موسویسازمان‌های زیردستدانشگاه مذاهب اسلامیاتحادیه‌های تقریب نهادخبرگزاری تقریب(TNA)پژوهشگاه مطالعات تقریبی کمیته مساعی حمیده جمعیت‌های تقریب نهادوسط|295px جمعیت مسلمانان در جهان تا سال ۲۰۱۴وب‌گاه مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در سال ۱۳۶۹ هجری شمسی با هدف بهبود روابط اسلامی تشکیل شد . | ## بخش 1: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی | محمد واعظ زاده خراسانی اولین دبیر کل این مجمع توسط سید علی خامنه‌ای رهبر ایران منصوب شد. هزینه‌های این مجمع از بودجه ملی ایران تامین می‌بودجه مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و دانشگاه زیر مجموعه آن ۵۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان بوده‌است. ریشه تقریب مذاهب اسلامی تقریب مذاهب اسلامی، اصطلاحی است مربوط به دوران معاصر به معنای تلاش علمای اسلام برای نزدیک کردن و رفع اختلافات پیروان مذاهب اسلامی به ویژه شیعیان و اهل سنت. سیدجمال الدین اسدآبادی در اوایل سده چهاردهم، موضوع اتحاد اسلام را در مجله عربی زبان عروة الوثقی، با استفاده از حمایت مسئولان کشورهای اسلامی تشریح می‌کرد. در ۱۳۱۷ ش، محمدتقی قمی از ایران به مصر مهاجرت کرد و در قاهره «دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیة» را تشکیل داد. مهم‌ترین دستاورد دارالتقریب پی ریزی راه‌های عملی اتحاد مسلمانان بود و محل گردهمایی علمای شیعه و سنّی شد. صدور فتوای محمود شلتوت در هفدهم ربیع‌الاول ۱۳۷۸ق، مبنی بر جواز پیروی از مذهب شیعه امامیه همانند چهار مذهب فقهی اهل سنّت، بزرگ‌ترین اقدام عملی در راه تقریب به‌شمار می‌آید.سید هادی خسروشاهی، سرگذشت تقریب،نشر:مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،چاپ اول، ۱۳۸۹، صفحه ۳۳-۳۷ در ۱۳۶۹ شمسی، به ابتکار سید علی خامنه‌ای رهبر ایران «مجمع تقریب بین مذاهب اسلامی» تأسیس شد. این مجمع عهده‌دار تلاش‌های تقریبی در جهان اسلام است و همه ساله با شرکت اندیشمندان اسلامی، در ایران یا دیگر کشورهای اسلامی همایش‌های وحدت برگزار می‌کند.معاونت فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، هداف،ساختار و فعالیت‌های مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،نشر:مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،چاپ ششم، 1389، صفحات 43-44-45-46 مفاهیم کلیدی تقریب مذاهب اسلامی تعریف واژه تقریب در کتاب‌های لغت آمده‌است قرُب الشیٔ یقرُبُ قرباً و قرباناً، نزدیک شده و آن چیز نزدیک است. قرب (نزدیکی) عکس بُعد (دوری) است و تقارب (نزدیک شدن به یکدیکر) ضد تباعد (دوری جستن از یکدیگر) است.سید هادی خسروشاهی، سرگذشت تقریب،نشر:مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،چاپ اول، ۱۳۸۹، صفحه ۲۱ در اصطلاح، تقریب مذاهب اسلامی کوششی برای تحکیم روابط میان پیروان این مذاهب از راه درک اختلاف‌های موجود میان خود و زدودن پیامدهای منفی این اختلافات و نه اصل اختلاف هاست.سید هادی خسروشاهی، سرگذشت تقریب،نشر:مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،چاپ اول، ۱۳۸۹، صفحه ۲۲ تعریف واژه وحدت اسلامی وحدت اسلامی عبارت است از همکاری پیروان مذاهب اسلامی بر اساس اصول مشترک و اتخاذ موضع واحد برای تحقق اهداف و مصالح امت اسلامی و موضع‌گیری واحد در برابر دشمنان اسلام. دستیابی به وحدت اسلامی منتهی به همکاری دولت‌ها و ملت‌های اسلامی در عرصه‌های دینی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی خواهد شد. تعریف واژه مذاهب اسلامی مقصود از مذاهب اسلامی آن دسته از مکاتب فقهی معروف اسلامی هستند که دارای نظام اجتهادی منسجم و مستند به کتاب و سنت می‌باشد. از نظر مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی این مذاهب فقهی به رسمیت شناخته شده عبارتند از: مذهب حنفی، شافعی، مالکی و حنبلی از اهل سنت ومذهب اثنی عشری و زیدیه از شیعه؛ و مذهب اباضیه (البته مذاهبی هستند که یا پیرو ندارند یا یکی از مذاهب مذکور، مندرج می‌باشند یا به شکل آرای فردی که مقید به مذهب معینی نیستند عمل می‌کنند). مسلمانان باید اختلافات اجتهادی را امری طبیعی قلمداد کنند و به رأی دیگران احترام بگذارند. | ## بخش 2: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی | اصل برادری اسلامی مبنایی کلی برای تعامل بین مسلمانان است.معاونت فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، معرفی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،نشر:مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،چاپ ششم، ۱۳۸۷، صفحه ۱۹ زمینه‌های تقریب در بین مسلمانان زمینه‌های تقریب مذاهب اسلامی، تمام ابعاد زندگی پیروان این مذاهب در بر میگیرد. ازآن جمله است: (اعتقادات، فقه و قواعد آن، اخلاق و فرهنگ اسلامی، تاریخ، موضع گیری‌های سیاسی امت اسلامی)معاونت فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، معرفی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،نشر:مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،چاپ ششم، ۱۳۸۷، صفحه ۲۱. با توجه به زمینه‌های وحدت در اصول اعتقادی مسلمانان همچون اعتقاد به توحید، نبوت، معاد، نماز، روزه، دارا بودن قبله و کتاب واحد و بسیاری از اصول دیگر دینی و نیز سنّت پیامبر و روش ائمة شیعه در دعوت به اتحاد و سفارش به پرهیز از جدال و اختلاف با برادران دینی، و توجه و هشیاری علما و سیاستمداران کشورهای اسلامی به ضرورت این امر، می‌توان امیدوار بود که این اندیشه به بار بنشیند و از تفرقه و اختلاف کشورهای اسلامی بکاهد. ترویج فرهنگ و اخلاق تقریب، محور قراردادن قرآن به عنوان متنی قطعی و مسلّم برای همه مسلمانان، جداکردن مواضع سیاسی و فکری از احکام فقهی و نیز جداکردن احکام فقهی از مواضع اعتقادی، گسترش و تعمیق مباحثات فقهی و کلامی و تفسیری و حدیثی، همراه با تضارب آرا و افکار در محیطی آرام و به دور از تشنجات حاصل از دخالت مغرضان، در تحقق تقریب بین مذاهب اسلامی تأثیر بسیار داردمحمدباقر حکیم، وحدت اسلامی از دیدگاه قرآن و سنّت، ترجمة عبدالهادی فقهی‌زاده، تهران ۱۳۷۷ ش ، صفحه 194-199. بیانیه مجمع مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، مؤسسه ای اسلامی مردم نهاد، علمی، فرهنگی، بین‌المللی، و دارای شخصیت حقوقی مستقل، غیر دولتی و غیر انتفاعی است که به منظور سیاستگذاری، برنامه‌ریزی و فعالیت برای تقریب میان پیروان مذاهب اسلامی ایجاد شده‌است. مجمع التقریب، تمدن نوین اسلامی، احیاء امت واحده و دست یابی به سهمی مناسب در هندسه قدرت و نظام جهانی را آرمان مشترک همه ملل مسلمان دانسته و در این مسیر معتقد به سرنوشت مشترک و تفکیک ناپذیر مذاهب اسلامی بوده، و اتحاد مسلمانان را تنها راه صیانت از امت اسلام و دست یابی به آرمان مشترک آن تلقی می‌کند. مجمع التقریب برای تحقق وحدت عملی مسلمانان، استفاده بهینه از ظرفیت مذاهب اسلامی، تعامل سازنده و تشریک مساعی ملل مسلمان در عرصه های فرهنگی، علمی، اقتصادی و سیاسی را سرلوحه کار خود قرارداده است و از طریق رصد تحولات تقریب، توسعهٔ دیپلماسی وحدت، گسترش ارتباط با متفکران، عالمان، نهادها و جریان‌های تقریب گرا و مصلح، تشکیل حلقه‌های گفتگوی بین مذاهب، توسعه جماعات تقریب، ایجاد ائتلاف‌ها و تشکل‌های مشترک، ایجاد رسانه های تقریبی عمل مشترک برای مسائل مشترک، و سایر اقدامات مؤثر و وحدت بخش، جهت تحقق این هدف، تلاش می‌کند. مجمع التقریب، اعتصام به قرآن و سیره نبوی، تمرکز بر منافع و مصالح مشترک، اتکاء بر اشتراکات فراوان و پذیرش تفاوت‌های فی‌مابین مذاهب اسلامی را زمینه ساز تقریب می‌داند و برای تعامل پیروان بین مذاهب اسلامی، بدنبال ارتقاء شناخت و تفاهم، گسترش احترام به مذاهب، مدارا، اخوت، تعاون اسلامی و رفع موانع تقریب میان آنان است. مجمع التقریب در جهت توانمندسازی و همبستگی مسلمانان در حمایت از ملل مظلوم به ویژه مردم فلسطین و مقابله با توطئه‌های دشمنان، به ارتقاء خود باوری، بیداری و مقاومت اسلامی آنان، در مبارزه با استکبار، صهیونیزم، و جریان‌های تفرقه افکن، افراطی و تکفیری می پردازد. مجمع التقریب به عنوان مهمترین نهاد تخصصی تقریب، رسالت الهی خود را بر پایهٔ آموزه‌های قرآن، سنت و عترت نبوی، تدابیر و اندیشه‌های عالمان، مصلحان و متفکران مسلمان و خرد جمعی اعضای مجمع عمومی و پایبندی به اصول اخلاق اسلامی انجام می دهد و در این مسیر از همکاری نهادها و مؤسسات تقریبی، حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌های جهان اسلام، ظرفیت جماعات تقریب در کشورهای مختلف و پشتوانه ارزشمند چند دهه تجربه، اعتبار، و روابط گسترده و نزدیک با شخصیت‌های تقریبی، در دنیای اسلام برخوردار می‌باشد و به عنوان نهادی فراملی، دانش محور، آینده پرداز، هوشمند و خلاق با مدیریت علمی و تلاش مؤمنانه و صادقانهٔ مدیران و نیروی انسانی خوش فکر، کارآمد و مدبر، در پی انجام مأموریت محوله می‌باشد.راهبرد و چشم‌انداز مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در افق 1414، معاونت امور راهبردی، دولت و مجلس، 1394 رسالت مجمع رسالت مجمع جهانی تقریب عبارت است از: «ارتقای سطح آشنایی و آگاهی و تعمیق و تفاهم بین پیروان مذاهب اسلامی و تقویت مذاهب اسلامی و تقویت احترام متقابل و تحکیم رشته‌های اخوت در بین مسلمانان بدون هیچ گونه تمایزی از لحاظ تعلقات فرقه ای، قومی یا ملی آنان به منظور رسیدن به امت واحدهمعاونت فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، معرفی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،نشر:مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،چاپ ششم، ۱۳۸۷، صفحه ۲۰.» ارزش‌های بنیادین مجمع همکاری همه‌جانبه در موارد مورد اتفاق مسلمانان موضع‌گیری هماهنگ و واحد در برابر دشمنان اسلام پرهیز از نسبت‌دادن کفر، فسق و بدعت به یکدیگر برخورد محترمانه در امور اختلافی آزادی اختیار مذهب آزادی عمل به احکام شخصیه حل اختلافات از طریق گفتگوی سالم و رعایت آداب آن ارکان مجمع مجمع عمومی شورای عالی دبیر کل مجمع عمومی اعضای مجمع عمومی از میان کسانی که موافق فکر تقریب مذاهب اسلامی باشند توسط شورای عالی برای مدت شش سال انتخاب می‌شوند. در صورت ضرورت، اجلاسیه‌های فوق العاده مجمع عمومی با تصویب شورای عالی تشکیل می‌شود. اجلاس مجمع عمومی با حضور اکثریت کل اعضا رسمیت می یابد و اعتبار مصوبات با نظر اکثریت حاضر در اجلاس خواهد بود.معاونت فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، هداف،ساختار و فعالیت‌های مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،نشر:مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،چاپ ششم، 1389، صفحات27 وظایف و اختیارات مجمع عمومی عبارت است از: تصویب آیین نامه داخلی مجمع عمومی. شورای عالی الف) اعضای این شورا توسط سید علی خامنه‌ای برای مدت ۶ سال منصوب می‌شوندمعاونت فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، هداف،ساختار و فعالیت‌های مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،نشر:مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،چاپ ششم، 1389، صفحات27-28. | ## بخش 3: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی | شورای عالی در برابر سید علی خامنه‌ای در حدود اختیارات و مسؤولیت‌های محوله، مسؤول و پاسخگوست. با تصویب اکثریت اعضای شورای عالی دو نفر از اعضا به عنوان رئیس و نایب رئیس به مدت دو سال انتخاب خواهند شد. جلسات شورای عالی با حضور اکثریت اعضای موجود در ایران رسمیت پیدا می‌کند و مصوبات آنان با اکثریت حاضران معتبر است. دعوت به جلسات به عهده دبیرکل است و در صورت لزوم، به درخواست رئیس یا یک سوم اعضای موجود در ایران جلسات تشکیل می‌شود و دعوت برای تشکیل هر یک از جلسات مجمع عمومی یا شورای عالی به وسیله نامه خصوصی یا درج در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار به عمل می‌آید و فاصله دعوت از روز انتشار تا تشکیل جلسه، حداقل ۱۰ روز و حداکثر ۴۰ روز خواهد بود. قبول استعفا، عزل یا جای گزینی هر یک از اعضای شورای عالی با سید علی خامنه‌ای است. ب) وظایف و اختیارات شورای عالی مجمع تقریب عبارت است از: تصویب آیین نامة داخلی شورای عالی و آیین‌نامه‌های مجمع تقریب. تصویب بودجه و هزینه‌های سالانة مجمع تقریب و پیشنهاد آن به دولت بر اساس نیاز مجمع. اعضای شورای عالی ردیف نام و نام خانوادگی کشور سمت توضیحات ۱محمد علی تسخیری ایران -- دومین دبیرکل مجمع ۲محمد واعظ زاده خراسانی ایران عضو اولین دبیرکل مجمع ۳عبدالکریم بی آزار شیرازی ایران عضو -- ۴محمد اسحق مدنی ایران رئیس شورای عالی -- ۵سید حسن ربانی ایران عضو -- ۶محسن اراکی ایران دبیرکل مجمع سومین دبیر کل مجمع ۷محمود محمدی عراقی ایران بازرس -- ۸محمد حسن اختری ایران عضو -- ۹حسینی شاهرودی ایران عضو نمایندگی ولی فقیه در امور اهل سنت استان کردستان ۱۰عباسعلی سلیمانی ایران عضو نمایندگی ولی فقیه در امور اهل سنت استان سیستان و بلوچستان ۱۱ عبدالرحمن خدایی (شافعی) ایران عضو یکی از نمایندگان اهل سنت استان کردستان در مجلس خبرگان رهبری به انتخاب شورای عالی ۱۲نذیر احمد سلامی ایران عضو یکی از نماینگان اهل سنت سیستان و بلوچستان در مجلس خبرگان به انتخاب شورای عالی ۱۳قمی ایران عضو معاون بین‌الملل دفتر رهبر ایران ۱۴ابوذر ابراهیمی ترکمان ایران عضو رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ۱۵سید علی قاضی عسگر ایران عضو -- ۱۶عبدالرحمن ملازهی ایران عضو -- ۱۷بوشهری ایران عضو مدیر حوزه‌های علمیه ۱۸سید موسی موسوی ایران عضو نماینده سابق رهبر در کردستان و قائم مقام مجمع تقریب مذاهب اسلامی ۱۹ملا قادر قادری ایران عضو امام جمعه پاوه ۲۰ سید ابراهیم فاضل حسینی ایران عضو مدیر مدرسه و امام جمعه اهل سنت مشهد ۲۱عبدالصمد دامنی ایران عضو امام جمعه ایرانشهر ۲۲سیدمهدی قریشی ایران عضو امام جمعه ارومیه ۲۳جواد مروی ایران عضو -- ۲۴سید عمار الحکیم عراق عضو -- ۲۵مهدی الصمیدعی عراق عضو -- ۲۶سید علی محمد النقوی هند عضو -- ۲۷عقیل السراج اندونزی عضو -- ۲۸جلال الدین رحمت اندونزی عضو -- ۲۹احمد الزین لبنان عضو -- ۳۰سید علی فضل الله لبنان عضو -- ۳۱عبد الرزاق القسوم الجزایر عضو -- ۳۲راویل عین الدین روسیه عضو -- ۳۳سید عبد الله النظام سوریه عضو -- ۳۴حسین المعتوق کویت عضو -- ۳۵احمد بدر الدین الحسون سوریه عضو -- ۳۶اصیل ترک ترکیه عضو -- ۳۷موسی ایدین ترکیه عضو -- ۳۸عبد الغنی عاشور مصر عضو -- ۳۹جعفر عبد السلام مصر عضو -- ۴۰محمد سلیم العوا مصر عضو -- ۴۱محمد مکرم احمد هند عضو -- ۴۲علی دنیا تانزانیا عضو -- ۴۳یحیی حسین الدیلمی یمن عضو -- ۴۴نعیم قاسم لبنان عضو -- ۴۵محمد العاصی آمریکا عضو -- ۴۶ عبد الهادی آونگ مالزی عضو -- ۴۷ احمد بن حمد الخلیلی عمان عضو -- ۴۸ عبد الرحیم علی سودان عضو -- ۴۹ محمد آصف محسنی افغانستان عضو -- ۵۰ مصطفی سیریج بوسنی و هرزگوین عضو -- ۵۱ حبیب الله حسام افغانستان عضو -- ۵۲ ابراهیم زاکزاکی نیجریه عضو -- ۵۳ شکر پاشازاده آذربایجان عضو -- ۵۴ حمده سعید تونس عضو -- ۵۵ سید ساجد نقوی پاکستان عضو -- دبیرکل دبیر کل مجمع، مسئول اجرایی و سخنگوی رسمی مجمع است که با پیشنهاد شورای عالی و حکم علی خامنه‌ای به مدت چهار سال انتخاب می‌شودمعاونت فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، اهداف،ساختار و فعالیت‌های مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،نشر:مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،چاپ ششم، 1389، صفحات 30-31 انتخاب دبیرکل از میان شخصیت‌های علمی ممتاز و فعال در عرصه تقریب مذاهب صورت می‌گیرد. سید علی خامنه‌ای، محمد واعظ زاده خراسانی را به مدت ده سال به این سمت برگزید و پس از استعفای او، محمدعلی تسخیری را به عنوان دبیرکل مجمع منصوب و تا سال ۱۳۹۱ وی عهده‌دار این مسئولیت بود و از این تاریخ تا سال 1398طی حکمی محسن اراکی دبیرکل مجمع بود و از سال 1398 تا کنون حمید شهریاری از جانب سید علی خامنه‌ای به سمت دبیرکل مجمع منصوب گردید. وظایف و اختیارات دبیرکل عبارت است از: پیشنهاد سیاست‌ها و برنامه‌های مجمع تقریب به شورای عالی. تهیه و تدوین گزارش فعالیت‌های انجام شده و ارائة آن به شورای عالی و مجمع عمومی جهت ارزیابی. تشکیل کمیته‌های معاونت امور فرهنگی و اجتماعی معاونت امور ایران معاونت امور اجرایی و برنامه‌ریزی معاونت امور راهبردی، دولت و مجلس اتحادیه های تقریب نهاد اتحادیه جهانی فعالان قرآنی اتحادیه جهانی فعالان قرآنی، یکی از اتحادیه های مستقل در مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تحت نظر معاونت امور فرهنگی و اجتماعی است که درباره شبکه قرآنیان سراسر جهان و در راستای اهداف تقریبی، برنامه ریزی و اقدام می کند. برگزاری کنفرانس‌های بین‌المللی وحدت اسلامی این مجمع هر ساله از دوازدهم تا هفدهم ماه ربیع‌الاول قمری برگزار می‌شود. | ## جمع‌بندی | این هفته به پیشنهاد حسینعلی منتظری و موافقت و فرمان روح‌الله خمینی رهبر انقلاب اسلامی ایران به عنوان هفته وحدت اسلامی نام‌گذاری شده است.