موضوع مقاله: مارمولک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مارمولک | مقدمه: مارمولک یا مارمولک‌سانیان (زیرراسته Lacertilia) گروه بسیار بزرگی از خزندگان از راستهٔ پولک‌داران است که شامل بیش از ۶۰۰۰ گونه خزنده و بسیار کرم هستند. | ## بخش 1: مارمولک | مارمولک‌ها دید پیشرفته‌ای دارند و قادرند رنگ‌ها را ببینند، همچنین دارای حس بویایی قدرتمندی نیز هستند. مارمولک‌های کوچک، عموماً از حشرات تغذیه می‌کنند و انواع بزرگ‌تر مانند اژدهای کومودو، می‌توانند از پستاندارانی به بزرگی گاومیش، تغذیه کنند. مارمولک‌ها جهت حفاظت از خود در مقابل جانوران شکارچی روش‌ها و ابزارهای متنوعی مانند زهر، استتار و خودوابری به معنای جداکردن عمدی دم خود در مواجهه با خطر، به‌کار می‌برند. برخی از آفتاب‌پرست‌ها و گکوها اندازه‌های کوچکی در حد چند سانتی‌متر دارند و گونه‌هایی مانند اژدهای کومودو، تا ۳ متر طول دارند. مارمولک‌ها عموماً دارای چهار دست و پا هستند و با روش قدم برداشتن، جابجا می‌شوند. تعداد کمی از آن‌ها مانند مارمولک بی‌پا فاقد دست و پا هستند و ظاهری مشابه مارها دارند. چندین گونه از مارمولک‌ها، تنها با استفاده از دو پای عقب خود، قادر به دویدن هستند. مارمولک‌های باسیلیک نیز می‌توانند روی سطح آب بدوند.Pianka and Vitt, 23–24 حواس مارمولک‌ها مانند بسیاری از مهره‌داران، دارای حس بینایی، بویایی، شنوایی، چشایی و لامسه هستند. اما میزان این حواس، بر اساس نوع گونه، محل زندگی و سایر ویژگی‌های محیطی، متفاوت است. | ## بخش 2: مارمولک | برخی مارمولک‌ها برای حفاظت از خود و اطلاع از وجود خطر، به حس شنوایی قدرتمند خود متکی هستند. گونه‌های مختلفی از بزمجه‌ها مانند اژدهای کومودو، برای یافتن شکار خود، دارای حس بینایی و بویایی بسیار قوی هستند. پیوند= بزمجه نیل در جست و جوی طعمه با استفاده از زبان خود مارمولک‌ها مانند مارها و بسیاری از پستانداران و دارای اندام ژاکوبسون هستند. برخی مارمولک‌ها از جمله ایگواناها و سوسمار پل‌دماغی دارای اندامی بر روی پشت خود، موسوم به چشم سوم هستند. چشم سوم، نوعی چشم ابتدایی بوده و تنها شامل عدسی و شبکیه است و قابلیت تصویرسازی ندارد، اما می‌تواند تحرک جانوران شکارچی را تشخیص دهد. زهر تا سال۲۰۰۶ تصور می‌شد که هیولای هیلا و مارمولک پوست‌منجوقی، تنها مارمولک‌های دارای زهر هستند اما اکنون مشخص شده که برخی بزمجه‌ها مانند اژدهای کومودو دارای غدد تولیدکنندهٔ زهر در دهان خود هستند. زهر بزمجه مشبک باعث از دست رفتن هوشیاری، کاهش فشار خون و جلوگیری از انعقاد خون می‌شود. تعیین جنسیت وابسته به دما در بعضی از مارمولک‌ها مشاهده شده است و در دماهای پایین‌تر، اغلب نوزادان، ماده هستند و با بالا رفتن دمای محل تخم‌ها، فراوانی نوزادان نر بیشتر می‌شود.Pianka and Vitt, pp. پیوند= تنظیم دمای بدن مارمولک‌ها جانورانی خونسرد بوده و قادر به تنظیم دمای بدن خود نیستند. | ## بخش 3: مارمولک | گونه‌های مختلف مارمولک در محیط‌های مختلف سازگاری پیدا کرده‌اند اما به‌طور کلی اقلیم گرمسیری را ترجیح می‌دهند. مارمولک‌ها بر روی زمین، در کوهستان‌ها و زیستگاه‌های صخره‌ای، در جنگل‌ها و بالای درختان، در زیر سطح زمین و حتی مانند ایگوانای دریایی در آب زندگی می‌کنند. کومودوها عموماً مردارخوار هستند لاوه برداشتن زهر، دارای آرواره‌های قوی بوده و می‌تواند یک گاومیش را بکشد. ایگواناهای گیاهخوار بالغ از علف‌ها، برگ‌ها، گل‌ها و میوه‌ها تغذیه می‌کنند اما ایگواناهای تازه متولد شده و جوان، معمولاً حشره‌خوار هستند و به تدریج، گیاهخوار می‌شوند. پیوند= اژدهای کومودو جوان در حال خوردن یک بوفالو مارمولک‌ها و انسان به‌جز چند استثنا، مارمولک‌ها نمی‌توانند خطری برای انسان ایجاد کنند. در سال ۲۰۰۷، حملهٔ یک کومودو به یک کودک ۸ ساله در اندونزی، در نهایت منجر به مرگ آن کودک به‌دلیل خونریزی شدید گردید. انواعی از آنولان‌ها، ایگواناها و برخی از گکوها مانند گکوی پلنگی به‌عنوان یک حیوان خانگی، محبوبیت زیادی دارند. | ## جمع‌بندی | پیوند= سبز، یکی از محبوب‌ترین حیوانات خانگی ایگوانای سبز همچنین در مناطقی از آمریکای مرکزی مصرف غذایی دارد.