موضوع مقاله: حرا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حرا | مقدمه: مانند دیگر مانگروها، درخت حرّا نیز در پهنه‌های جزرومدی نواحی مصب رودخانه‌ها پدید می‌آید. | ## بخش 1: حرا | کلمه مانگرو اسم مرکبی است معرف اکوسیستم خاص در مناطق استوایی، حاصل از تجمع بسیار ویژه‌ای از گیاهان و جانوران در سواحل پست، برکه‌ها و سواحل دریاها و در عین حال نشانگر و معرف درختان و درختچه‌های این گونه اکوسیستم‌ها نیز می‌باشد. جنگل حرا بر دریا و آب شور قرار دارد و این سازش با آب شور و شرایط نامناسب، از حرا یک گیاه استثنایی ساخته است. گیاهان حرا برگ‌هایی با ظاهر بیضی شکل و قاعده‌ای باریک (دوکی‌شکل رویه سبز و براق دارند و پشت برگ‌ها نیز سفید یا خاکستری رنگ است. ریشه‌های زانویی، شکل منظمی ندارند، اما گل حرا که از فرط کوچکی ناپیدا و نامحسوس است، گلی به رنگ طلایی با ۴ گلبرگ، که هر گلبرگ بیشتر از چند میلی‌متر طول ندارد با عطری شیرین و خنک، که تا شعاع چند متری پیرامون آن پراکنده می‌شود. حرّا نام درختی است در اندازه‌های ۳ تا ۶ متر با شاخ و برگ‌های سبز و روشن که در آب‌های شور زندگی می‌کند و نام علمی اش (Avicennia Marina) منسوب است به ابن سینا دانشمند ایرانیمهر نیوز رازهای جنگل شگفت‌انگیز ایران. جنگل حرا بر دریا و آب شور قرار دارد و این سازش با آب شور و شرایط نامناسب، از حرا یک گیاه استثنایی ساخته است. بافت ساقه، تنه و ریشه این درخت به گونه‌ای است که آب شور دریا را تصفیه و مواد مورد نیاز آن را جذب و بقیه مواد را دفع می‌کند. شیره درون آوندهای آن بر بیماری خشکی که بیماری پوستی (شایع در منطقه هرمزگان) تأثیری قابل توجه دارد. | ## بخش 2: حرا | حرّا یکی از معدود جنگل‌های مانگرو است که در مناطق خشک ساحلی شبه‌جزیره عربستان، عمدتاً در محیط‌هاس شورستان در امارات متحده عربی، قطر، بحرین، عمان، و نیز در محیط‌های مشابه در دریای سرخ (در یمن، عربستان سعودی، مصر، اریتره، و سودان)، و قطر و جنوب ذخیره‌گاه زیست‌کره حرا در امتداد ساحل خلیج فارس نیز یافت می‌شود. درخت حرّا از گونه‌های مشخص بوم‌ناحیه مانگروهای آفریقای جنوبی است، و یکی از سه گونه موجود در جنوبی‌ترین جنگل‌های مانگروی آفریقا، در مصب رود ناهون در آفریقای جنوبی در مدار ۳۲ درجه جنوبی است.Naidoo, Gonasageran (2016). در ایران در جنگل‌های مانگرو ایران، حرّا گونه غالب است و در همه مناطق استقرار جنگل‌های مانگروی ایران دیده می‌شود. گونه چندل فقط در خورهای سیریک و جاسک تشکیل جامعه گیاهی داده که گاهی جامعه آن خالص است، ولی بیشتر همراه با حرّا دیده می‌شود. حرا در ۸ منطقه حفاظت شده ایران در سواحل خلیج فارس و دریای مکران می‌روید که کناره‌های شمالی و غربی جزیره قشم و جنگل نای‌بند استان بوشهر از مهم‌ترین آن‌ها هستند. به این گیاه در بندرعباس حرا، در بلوچستان تمر، در بوشهر گُرم و در بعضی از نقاط تول گفته می‌شود. جنگل حرا در سواحل جنوبی ایران، مهد انواع گوناگون آبزیان، پرندگان و دوزیستان است. از پرندگان می‌توان به مرغ ماهیخوار یا حواصیل، لک لک، پلیکان، مرغابی و کاکایی و از آبزیان به خرچنگ، مار دریایی، شیلو، کلینگ (نوعی از صدف) و انواع مختلف قورباغه اشاره کرد. | ## بخش 3: حرا | جنگل‌های حرای خلیج نایبند در استان بوشهر یکی از نواحی پراکنش این اجتماعات درختی کمیاب با وسعت ۳۹۰ هکتار، آخرین مجموعه انبوه و وسیع این درختان ساحلی در جنوب غربی آسیا محسوب می‌شود. جنگل‌های حرای عسلویه بوشهر به عنوان ذخیره گاه بیوسفری ساحلی آب‌های جنوب کشور در پارک ملی دریایی نایبند یکی از مناطق حساس ساحلی به‌شمار می‌آید که در اکوسیستم خود گیاهان شور پسند دریایی، جانداران کف زی و پرندگان مهاجر اقیانوسی را پناه داده است. توسعه جنگل های حرا در طرح کاشت یک میلیارد درخت در ایران تصمیم شد تا تعداد زیادی درخت حرا کاشته شود. از سال ۸۲ تاکنون کاشت نهال در جنگل حرا به صورت دست کاشت در این ایران انجام شده است و فقط در جزیره قشم ب به کاشت ۶۰ هزار ۲۵۰۰ هکتار جنگل جدید به جنگل های حرا قشم اضافه گردید. کاشت بذر حرا ویژه مخاطب کودک و نوجوان در اسکله سهیلی قشم هرساله شهریورماه جهت ترویج حفاظت از جنگل‌های حرا ایران برگزار می‌شود تا ضمن یادآوری ارزش‌های طبیعی این ژئوسایت، نگرش نسل بعدی در این حوزه به سمت محافظت از این مواهب طبیعی هدایت شود. این برنامه با عنوان چی چکا در زبان محلی یعنی روایت قصه و داستان، تلاشش بر این بود تا قصه تمام انسان‌های عاشق که از گذشته‌های دور تا کنون از این جنگل محافظت کرده‌اند؛ برای کودکان روایت شود. | ## جمع‌بندی | در این برنامه کودکان و نوجوان بذرهای حرا که به زبان محلی کنگ می‌گویند را از روی درختان برداشت کرده و تسهیل‌گران در این فرایند کنار کودکان و نوجوانان، نحوه صحیح کاشت بذر در خاک گلدان را آموزش دادند و طی سه ماه از این گلدان‌ها مراقبت می‌کنند تا بذر تبدیل به نهال شود و قبل از نوروز کشت شود.