موضوع مقاله: امامزاده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # امامزاده | مقدمه: امامزاده به فرزند یا نوادهٔ یکی از امامان شیعه و نیز مقبرهٔ آن‌ها گفته می‌شود.فرهنگ فارسی معین شیعیان معتقدند که این امامزاده‌ها قدرت معجزه و شفا دادن بیماری‌ها را دارند. | ## بخش 1: امامزاده | تعداد بسیاری امامزاده در ایران و تعدادی در عراق وجود دارند.فرهنگ دهخدا بر طبق آمار، در ایران حدود ۱۱۰۰۰ امامزاده و در عراق حدود ۸۰۰ امامزاده وجود دارد. بقاع امامزاده‌ها در ایران را سازمانی به نام سازمان اوقاف و امور خیریه اداره می‌کند. پس از انقلاب ۵۷، تعداد بقاع امامزادگان در ایران به شکل چشمگیری افزایش یافت؛ به‌طوری‌که تعداد امامزاده‌های ایران که در سال ۱۳۵۷، حدود ۱۵۰۰ بقعه برآورد شده بود، با گذشت بیش از چهار دهه، به حدود ۱۱ هزار بقعه رسیده و این بدین معناست که به‌طور متوسّط، سالانه بیش از ۳۰۰ امامزاده در ایران ساخته یا شناسایی می‌شود. تاریخچه مورخان شیعه علل متعددی را در خصوص مهاجرت گسترده فرزندان امامان شیعه به ایران ذکر کرده‌اند. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از: امنیت موجود در ایران بعد از سده ۲ هجری قمری، به علت دوری مسافت از بغداد و شام محبوبیت در بین مردم ایران به ویژه در مناطق شیعه‌نشین و فضای مناسب برای ترویج و تبلیغ مذهب تشیع و مسائل فقهی و شرعی جذب نیرو برای قیام علویان زیدی وجود امام‌زاده‌ها و سایر عناصر مذهبی، گاهی باعث ایجاد یا گسترش شهر یا روستا در اطراف خود شده‌اند. این شهرها یا روستاها در مواقعی حتی نام همان امام‌زاده را به عنوان نام برگزیده‌اند. از آن جمله می‌توان به شهر مشهد، که نام کنونی آن اشاره به کشته شدن علی بن موسی الرضا در آن‌جا دارد یا شهرهای شهرضا، صالح‌آباد یا پیشوا که تا قبل از دوران پهلوی امام‌زاده جعفر نامیده می‌شد که از نام امام‌زاده‌های مدفون در آن‌ها گرفته شده است. شهر قم نیز پس از درگذشت فاطمه معصومه و ساخت حوزه‌های علمیه در آنجا اهمیت و گسترش یافت. تعداد امام‌زاده‌ها در طول ۳۰ سال ۷ برابر شده و این بدان معناست که طی سال‌های گذشته به‌طور میانگین، سالانه تعداد ۳۰۰ امام‌زاده جدید در ایران مورد شناسایی قرار گرفته است.این در حالیست که بالغ بر ۸۰۰۰ عدد از این امام‌زاده‌ها فاقد سند و شجره‌نامه هستند. امامزاده‌های ایران در سال ۱۳۵۷، حدود ۱۵۰۰ بقعه برآورد شده بود، اما با گذشت بیش از سی سال، تعداد این امامزاده‌ها به نزدیک ۱۱ هزار بقعه رسیده و این به آن معنا است که به‌طور متوسط، سالانه بیش از ۳۰۰ امامزاده در ایران شناسایی می‌شود. سال ۹۱ خبرگزاری ایلنا در گزارشی نوشت که تنها دو هزار امامزاده سند و شجره نامه دارند. | ## بخش 2: امامزاده | امام‌زاده‌های جعلی بسیاری از امام‌زاده‌های ایران فاقد سند و شجره‌نامه هستند و بر صحت تاریخی آن‌ها نقدهایی وارد شده است، که از معروفترین آن‌ها می‌توان به بی‌بی شهربانو، امام‌زاده قاسم و امام‌زاده قلقلی اشاره کرد. به گفته مدیرکل اوقاف گیلان، تا کنون ۱۳ امام‌زاده جعلی در این استان تخریب شده است. مجلس نمایندگان مجلس از عدم برخورد مسئولان سازمان اوقاف با امام‌زاده‌های بدون شجره انتقاد کردند و این سازمان را تهدید به پیگیری طرح تحقیق و تفحص کردند. حواشی سازمان اوقاف و امور خیریه نماینده مردم رشت در مجلس، در مصاحبه‌ای گفت که سازمان اوقاف و امور خیریه یک زمین‌خوار بزرگ است و او معتقد است که زمین خواری‌های بزرگ در کشور ایران را سازمان‌ها و نهادها انجام می‌دهند و کمتر افراد حقیقی به دنبال زمین خواری هستند که در رأس آن‌ها سازمان اوقاف و امور خیریه است. وی همچنین در مصاحبه‌ای اعلام کرد که مستنداتی وجود دارد که سازمان اوقاف مجوز ساخت‌وساز به مستأجرین خود داده است. فساد و زمین خواری در شهریورماه ۱۳۹۰ محمدعلی پورمختار؛ رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی اظهار داشت که سازمان اوقاف و امور خیریه به یک زمین‌خوار بزرگ تبدیل شده است و این موضوع را یک فاجعه بزرگ خواند. بودجه سازمان اوقاف و امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه در سال ۱۴۰۲ حدود ۷۶۲ میلیارد و ۸۸۳ میلیون تومان بودجه داشته که از این مبلغ ۴۳۸ میلیارد و ۵۶۰ میلیون تومان تحقق پیدا کرده است. نکته قابل ذکر در بودجه این سازمان سنگینی کفه ترازو به سمت اعتبارات عمرانی است؛ به‌طوری‌که از مجموع بودجه در نظرگرفته‌شده ۶۶۵ میلیارد تومان اعتبار عمرانی بوده که ۳۸۰ میلیارد تومان از آن تخصیص پیدا کرده است. سازمان اوقاف و امور خیریه از آن جهت شبه‌دولتی خوانده می‌شود که در ظاهر تحت نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، اما ریاست آن را رهبر جمهوری اسلامی تعیین می‌کند. گزارش‌های عملکرد این سازمان برای دفتر رهبر جمهوری اسلامی ارسال می‌شود و تنها در صورت صلاحدید، نسخه‌ای از آن هم در اختیار وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی جهت اطلاع قرار می‌گیرد. در واقع، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی هم هیچ نظارتی بر عملکرد این سازمان ندارد و پیرو آن مجلس هم نمی‌تواند از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دربارهٔ عملکرد این سازمان پاسخ بخواهد. | ## بخش 3: امامزاده | «ثروتمندترین و پردرآمدترین سازمان دولتی ایران»؛ این تعبیری است که برای سازمان اوقاف و امور خیریه به کار می‌رود؛ سازمانی که نه آمار دقیقی از تعداد موقوفات آن وجود دارد و نه گزارشی از درآمدهایش. هرآنچه هست، اظهارات پراکنده‌ای است که مقامات این سازمان در دو دههٔ اخیر گفته‌اند و اغلب هم ضدونقیض. افزایش تعداد امام‌زاده‌ها طبق آمار رسمی، بیش‌از ۸۰۰۰ امام‌زادهٔ قانونی و ثبت‌شده در ایران وجود دارد. اما مؤسسه دایرة المعارف بقاع متبرّکه ادّعا کرده تاکنون تعداد ۸۱۸۶ باب از بقاع متبرّکه را در کلّ کشور شناسایی نموده که در این اماکن تعداد ۱۰۶۹۱ تن از امامزادگان و پیامبران الهی مدفون هستند. همچنین تعداد بسیاری امام‌زاده نیز وجود دارند که به علُت خواب‌نما شدن افراد ساخته می‌شوند؛ بسیاری از آن‌ها را بعداً (همانند شمال کشور) مراجع قانونی تخریب می‌کند. البته طبق اعلام بی‌بی‌سی فارسی، تعداد امامزاده‌های ثبت‌شده در ایران حدود ۱۱۰۰۰ بقعه است. امامزاده‌های جنجال‌برانگیز امامزاده بیژن به نقل از بی‌بی‌سی، این امامزاده در استان مازندران واقع شده است. انتشار عکس تابلوی این امامزاده در اینترنت سبب شگفتی و گاه شوخی کاربران قرار گرفت. با توجه به اینکه امام‌زاده سید محمد در محلی یا روستایی واقع شده بود که مردم این مکان را بی‌جن تلقی می‌کردند (یعنی مکانی بدون وجود جن)، بر همین اساس امام‌زاده سید محمد نیز در میان مردم به عنوان امامزاده بی‌جن و سپس در محاوره روزمره بیژن رواج یافت.ماجرای تغییر نام امام‌زاده «بیژن» تشریح شد+عکس فارس نیوز امامزاده قلقلی این امامزاده در نزدیکی گیلان است. علّت نام آن هم این است که عده‌ای از مردم برای گرفتن به اصطلاح حاجت جلوی در ورودی آن قل می‌خورند. | ## جمع‌بندی | علّت نام آن هم این است که عده‌ای از مردم برای گرفتن به اصطلاح حاجت به تراکتور قفل و دخیل می‌بندند.