موضوع مقاله: پیه‌مونت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پیه‌مونت | مقدمه: پیه‌مونت، پیمونت (; ) یا پیه‌مونته یکی از ۲۰ ناحیهٔ ایتالیا است که در شمال غربی این کشور واقع شده است. | ## بخش 1: پیه‌مونت | این ناحیه از جنوب با منطقه لیگوریا، از شرق با مناطق لمباردی و امیلیا-رومانیا و از شمال غربی با منطقه واله دائوستا هم‌مرز است. مساحت پیه‌مونت ۲۵٬۴۰۲ کیلومتر مربع است که آن را به دومین ناحیهٔ بزرگ ایتالیا پس از سیسیل تبدیل می‌کند. مرکز آن، تورین است که این شهر از سال ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۵ اولین پایتخت پادشاهی ایتالیا بود. غلات شامل برنج و ذرت، همچنین انگور (برای شراب سازی)، میوه و شیر از مهم‌ترین فرآورده‌های کشاورزی این ناحیه هستند. بیش از ۸۰۰هزار راس گاو در این ناحیه پرورش داده می‌شوند، که نیمی از احشام آن را تشکیل می‌دهند. وجود کارخانجات خودروسازی فیات، این ناحیه را به یکی از کانون‌های صنعتی بزرگ ایتالیا و اروپا تبدیل نموده است. شرکت کوماو (یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان ربات‌های صنعتی و ماشین‌های ابزار)، اویکو (یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان کامیون و موتورهای دیزل) و لاواتزا (برند برتر قهوه جهان) در این ناحیه قرار دارند. فوتبال و اسکی از مهم‌ترین ورزش‌های این ناحیه هستند که وجود تیم‌های یوونتوس و تورینو و برگزاری المپیک زمستانی ۲۰۰۶ خود گواه این موضوع است. از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری آن می‌توان موزه مصرشناسی تورین، موزه ملی سینمای ایتالیا، موزه خودروی فیات، پیست‌های اسکی و کاخ‌هایی نظیر کاخ ماداما و رئاله را نام برد. نام‌شناسی نام‌های فرانسوی ، ایتالیایی و دیگر هم‌ریشه‌ها از واژه‌های لاتین قرون وسطایی یا یا به عبارت دیگر به‌معنای «در پایِ کوه‌ها» (اشاره به رشته‌کوه آلپ) گرفته شده‌اند. جغرافیا پیه‌مونت از سه طرف توسط کوه‌های آلپ، از جمله کوه مونته ویسو - جایی که رودخانه پو سرچشمه می‌گیرد - و مونته روزا احاطه شده است. | ## بخش 2: پیه‌مونت | این منطقه با فرانسه (ناحیه‌های اوورنی-رون-آلپ و پروانس-آلپ-کوت دازور)، سوئیس (کانتون‌های تیچینو و وله) و نواحی ایتالیایی لمباردی، لیگوریا، واله دائوستا و برای بخش بسیار کوچکی با امیلیا رومانیا هم‌مرز است. جغرافیای پیه‌مونت ۴۳٫۳٪ کوهستانی، همراه با مناطق وسیعی از تپه‌ها (۳۰٫۳٪) و دشت‌ها (۲۶٫۴٪) است. این ناحیه به‌طور گسترده با قسمت بالایی حوضهٔ آبریز رودخانه پو که از دامنه‌های مونته ویسو در غرب منطقه سرچشمه می‌گیرد و بزرگ‌ترین رودخانهٔ ایتالیا است، منطبق است. پو، نیم‌دایره تشکیل شده توسط رشته‌کوه‌های آلپ و آپنینی را که از سه طرف منطقه را احاطه کرده‌اند، زهکشی می‌کند. چشم‌اندازهای روستایی پیرامون بسیار گوناگون‌اند: از قله‌های ناهموار رشته‌کوه‌های مونته روزا و گران پارادیزو تا شالیزارهای مرطوب ورچلی و نووارا، و از تپه‌های نرم لانگه، روئرو و مونفرا تا دشت‌های پهناور. در این ناحیه ۵۶ پارک ملی یا منطقه‌ای گوناگون وجود دارد که یکی از مشهورترین آن‌ها پارک ملی گران پارادیزو است که میان پیمونت و واله دائوستا قرار دارد. در مناطق کم‌ارتفاع، زمستان‌ها نسبتاً سرد اما کم‌بارش و اغلب آفتابی‌اند و گاه بارش برف ــ گاهی به‌طور فراوان ــ رخ می‌دهد. این قبایل در حدود ۲۲۰ پیش از میلاد به‌دست رومیان سرکوب شدند و رومیان چندین مستعمره در این سرزمین بنیاد نهادند؛ از جمله آگوستا تائورینوروم (تورین) و اپورِدیا (ایورئا). پس از سقوط امپراتوری روم غربی، این منطقه به‌ترتیب هدف یورش بورگونی‌ها، اوستروگوت‌ها (سدهٔ پنجم میلادی)، رومیان شرقی، لمباردها (سدهٔ ششم) و سپس فرانک‌ها (سال ۷۷۳) قرار گرفت. در سده‌های نهم و دهم میلادی، حملات تازه‌ای از سوی مجارها، سارازن‌ها و مورهای مسلمان به پیرامون انجام شد. در آن زمان، پیه‌مونت که بخشی از پادشاهی ایتالیا در درون امپراتوری مقدس روم به‌شمار می‌رفت، به چندین مرزبان‌نشین و کنت‌نشین تقسیم شده بود. | ## بخش 3: پیه‌مونت | در سال ۱۰۴۶، اتوی ساووی پیه‌مونت را به کنت‌نشین ساووی افزود و پایتخت را در شامبری (امروزه در فرانسه) قرار داد. برخی نواحی دیگر همچنان مستقل باقی ماندند؛ مانند کومونه‌های قدرتمند آسته و آلساندریا و همچنین مارکیزات‌های سالوتسو و مونتفرات. کنت‌نشین ساووی در سال ۱۴۱۶ به دوک‌نشین ساووی ارتقا یافت و دوک امانوئله فیلیبرتو در ۱۵۶۳ کرسی آن را به تورین منتقل کرد. در ۱۷۲۰، دوک ساووی به پادشاه ساردنی بدل شد و بدین‌ترتیب بنیان پادشاهی ساردنی را گذاشت که در ادامه شکل گرفت و بر اهمیت تورین به‌عنوان یک پایتخت اروپایی افزود. در سال ۱۷۹۶ جمهوری آلبا به‌عنوان یک جمهوری وابسته به فرانسه در پیه‌مونت تأسیس شد. سپس میان سال‌های ۱۷۹۸ تا ۱۷۹۹ جمهوری وابستهٔ دیگری به نام جمهوری پیه‌مونت وجود داشت، اما اندکی بعد نیروهای اتریشی و روسی دوباره منطقه را اشغال کردند. این جمهوری در ۱۸۰۱ کاملاً تحت کنترل فرانسه قرار گرفت و سرانجام فرانسه در سپتامبر ۱۸۰۲ آن را به خاک خود ضمیمه کرد. در کنگرهٔ وین، پادشاهی ساردنی احیا شد و افزون بر آن جمهوری جنوا نیز به آن واگذار شد تا همچون سدی در برابر فرانسه عمل کند. پیه‌مونت در سال‌های ۱۸۵۹ تا ۱۸۶۱، پس از جنگ‌های ناموفق پیشین علیه امپراتوری اتریش در ۱۸۲۰–۱۸۲۱ و ۱۸۴۸–۱۸۴۹، سکوی جهشی برای وحدت ایتالیا بود. با این حال، هنگامی که پایتخت ایتالیا نخست به فلورانس و سپس به رم منتقل شد، اهمیت اداری و نهادی پیه‌مونت کاهش یافت. | ## جمع‌بندی | تنها یادکرد از نقش تاریخی پیمونت این بود که ولیعهد ایتالیا با عنوان «شاهزادهٔ پیه‌مونت» شناخته می‌شد.