موضوع مقاله: لنگرود | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لنگرود | مقدمه: این شهر یکی از شهرهای گیلک‌ نشین است و در تاریخ به جهت نزدیکی به دریای خزر همواره اهمیت استراتژیک زیادی داشته و اکنون نیز این شهر به شهر چای و برنج و ابریشم معروف است. | ## بخش 1: لنگرود | همچنین به دلیل عبور رود لنگرود از مرکز این شهر و وجود پل‌های چندصدساله بر آن، سفرنامه‌نویسان اروپایی نظیر چارلز فرانسیس مکنزی، لنگرود را به شهر ونیز در ایتالیا تشبیه کرده‌اند. لنگر به معنی وقار و سکون و آرامش است همان‌گونه که که کشتی لنگر انداخته آرامش می‌یابد. در ترکیب لنگر و رود دو «ر» در هم یکی شده و نام به لنگرود تبدیل می‌گردد و معنی رود سکون یافته و آرام و با وقار معنی می‌گیرد و اگر به رود جاری در این بنگریم آن را دارای جریان آن چنان آرامی می‌بینیم که گویا حرکتی ندارد. قدیم در ابتدای رودی که از میان شهر می‌گذرد، کشتی‌های باری لنگر می‌انداختند و بارگیری می‌کردند. تاریخ نام لنگرود، برای نخستین بار در در اواخر دوران سلطان محمد، پسر ملک شاه آلب ارسلان (سال ۵۱۲ هـ.ق.) در متون تاریخی ذکر شده‌است. در دورۀ صفویان، خصوصاً در دوره سلطنت شاه عباس اول، شهر لنگرود مرکز حوادث مهمی بوده‌است. فرار احمدخان حاکم لاهیجان از لنگرود و دستگیری اعضای خانوادۀ وی توسط کیا فریدون حاکم گیلان و تحویل آن‌ها به شاه عباس، از جمله رویدادهای مهم این دوره شهر است. نادرشاه افشار برای سرکوب تاتارهای شرق مازندران و توسعه تجارت و دستیابی به دریا، لنگرود را برای ایجاد پایگاه دریایی و کارخانه کشتیسازی انتخاب کرد و در توسعه آن کوشید. رونق صنعت ابریشم در دوره‌های صفویه و قاجاریه در شمال کشور یکی از دلایل گرمی تجارت لنگرود در گذشته بوده است و می‌توان دریافت که چگونه داد و ستد بین ایران و روسیه از این منطقۀ گمرکی انجام می‌شده است. شاه عباس یکم اسم شهر لنگرود در کتاب‌های قدیمی زمان شاه عباس یکم بسیار ذکر شده است؛ از جمله کتاب عالم‌آرای عباسی که در مورد جنگ فرهاد خان قره‌مانلو سردار سپاه شاه عباس اول با خان احمد گیلانی حکمران آن زمان گیلان، از لنگرود نام می‌برد:«خان احمد بعد از رفتن لشگریان از نقود و جواهر و اسباب خزاین و طلاآلات و نقره‌‌آلات آنچه دست مکنتش به آن می‌رسید فراهم آورده به جانب لنگرود و رودسر فرستاد که در کشتی نهاده و آماده فرار باشد. و مخدرات حرم را مصحوب کیا فریدون که از امرای معتبر گیلان و درگاره سالار حرم بود از لاهیجان بیرون فرستاد و خود منتظر بود که از پرده غیب چه صورت روی نماید». نادرشاه افشار لنگرود از دیرباز مورد توجه حاکمان مختلف قرار داشت؛ از این جهت که به واسطه نزدیکی به دریای و رد شدن رودخانه‌ای منشعب از سفیدرود، این شهر نقطه‌ای مهم برای کشتیرانی و تجارت قلمداد می‌شد، خصوصا در نظر نادرشاه افشار که به اعتقاد سرپرسی سایکس، مولف تاریخ ایران، او اولین پادشاه ایران است که ارزش نیروی دریایی را درک نمود. در دوره‌ی تسلط افاغنه، گیلان بوسیلة قوای روسیه اشغال شد ولی بعدها نادرشاه افشار با یک اخطار رسمی آنها را از این ناحیه راند. در زمان سلطنت نادرشاه افشار لنگرود مورد توجه قرار گرفت و مرکز نیروی دریایی شمال ایران گردید. جان التون در ژانویه سال ۱۷۴۳ به ریاست کل کشتی سازی تعیین و به لقب جمال بیک ملقب گردید. به گفته‌ی هانوی که محرک نادرشاه در تأسیس نیروی دریایی بود و عشق و علاقه زیادی در بدست گرفتن تجارت و سلطه دریای‌خزر داشت، جان التون یک کشتی‌ساز انگلیسی بود که در زمان نادرشاه او مرکز ستاد خود را در لنگرود تأسیس کرد و برای از بین بردن مشکلات مشغول به کار شد. الوارها را از جنگل بریده و به ساحل رسانید، پارچه‌های بادبان را از پنبه بافت و طناب‌ها را از لیف کتان درست کرد و چون در آن نواحی لنگری پیدا نمی‌شد به تجسس و جستجوی آن پرداخت. اهالی محل که بدون دریافت مزد کار می‌کردند نسبت به این بیگاری و کار اجباری بدون دستمزد آزرده بودند. التون که فقط یک نجار انگلیسی چند روسی و چند هندی در اختیار داشت، یک کشتی که بیست و سه پارو داشت به دریا انداخت. حکومت روسیه فعالیت‌های دریایی ایران و نادر شاه را با نظر خصمانه می‌نگریست اما التون پس از قتل ارباب خود در آنجا باقی ماند تا اینکه در شورش سال ۱۷۵۱ میلادی کشته شد و پس از مرگ او تمامی زحمات ایجاد نیروی دریایی از بین رفت. پل خشتی این پل به دلیل سبک بنا و مواد و مصالحی که در آن بکار رفته و مسافرت‌های این شاه صفوی به این ناحیه جهت تفریح و تفرج و یا سرکوب مخالفان خود، احتمال می‌رود در زمان شاه عباس اول ساخته شده باشد. و طول آن ۱۶/۵ متر است در مورد علت مرتفع بودن این پل باید گفت که اولاً به سبب عبور کشتی‌های بادبانی قدیم از زیر آن بوده و در ثانی هنگام طغیان رودخانه سطح آب بسیار بالا می‌آید و زیادی ارتفاع پل مسلماً مانع از خرابی و نابودی آن شده است. قاجاریه در دورة قاجاریه به این نواحی چندان توجه نمی‌شد حتی در اواخر همین دوره به علت نابسامانی اوضاع داخلی لنگرود و نواحی اطراف آن صحنه‌ی پیکار و کشمش‌های گردنکشانی بود که هریک سودای خانی در مخیله خود می‌پروراندند. رضاشاه ترقیات این شهر با روی کار آمدن رضاشاه دنبال شد البته شروع جنگ جهانی دوم باعث کندی انجام شهرسازی با اسلوب جدید در لنگرود شد ولی بیش از پیش این شهر به ترقیات و پیشرفت‌های سریعی دست یافت. بافت تاریخی آنچه در این شهر جلب توجه می‌کند پوشش بعضی از خانه‌ها در محله‌های قدیمی، به وسیله سفال است؛ که آن را از سایر شهرهای ایران متمایز می‌سازد ولی در اغلب مناطق با گسترش شهرسازی پوشش فلزی شیروانی جای سفال شیروانی را گرفته است. بعضی از این خانه‌های قدیمی با سقف سفالی ثبت تاریخی شده اند و در بعضی از آنها نیز هنوز مردم این شهر زندگی می‌کنند. جغرافیا موقعیت مکانی لنگرود در طول ۳۰ و ۱۰۵۱۰ و عرض ۱۱ و ۳۷ جغرافیایی، در ارتفاع ۱۴- متر از سطح دریای‌خزر قرار دارد. این شهرستان بر روی جلگه‌ای سرسبز و ۱۰ کیلومتر با دریای خزر فاصله دارد و در قسمت‌های جنوبی آن کوهپایه‌های جنوبی آن جنگلی دیده می‌شود. | ## بخش 2: لنگرود | لنگرود در فاصله ۶۰ کیلومتری رشت (مرکز استان گیلان) واقع شده‌است و از طرف شمال به دریای خزر، از غرب به شهرستان لاهیجان، از طرف شرق به شهرستان رودسر و از طرف جنوب به شهرستان املش منتهی می‌گردد. آب و هوا لنگرود در شمال ایران قرار دارد و دارای آب و هوای معتدل کاسپین و شبه مدیترانه‌ای است که دارای تابستان‌های گرم و شرجی و زمستان‌های سرد و مرطوب است. لنگرود یکی از شهرهای پربارش ایران است و پوشش سفالی شیروانی بام‌ خانه‌های قدیمی این شهر به دلیل بارش زیاد باران است و در این شهر بام خانه‌ها و ساختمان‌های جدید به صورت شیروانی(فلزی) است. رودخانه‌ها و تالاب‌ها لنگرود دارای یک رودخانه اصلی است که به نام خود شهر(رودخانه لنگرود) می‌باشد که از وسط شهر می‌گذرد و پل خشتی لنگرود نیز برروی این رود واقع است؛ این رود منشعب از سفیدرود است و به دریای خزر می‌ریزد. همچنین این شهر دارای بافت تالابی است و تالاب کیاکلایه در آن قرار دارد و استخر طبیعی پارک فجر نیز در نزدیکی آن قرار دارد و این تالاب‌ها محل زندگی پرندگان مهاجر است و نیلوفرهای آبی آن تبدیل به یکی از نمادهای شهر لنگرود شده است. با وجود شهرسازی در نقاط مختلف لنگرود همچنان در بعضی از نقاط شهری نیز قسمتی از نی‌زار‌های باقی مانده از تالاب‌های قدیمی این شهر نیز دیده می‌شوند. جمعیت در سال ۱۲۷۵ ه‍.ق ۱۲۳۰ ه‍.ش یعنی حدود یک سده و نیم پیش جمعیت این شهر دو هزار نفر بوده‌است. جمعیت شهر لنگرود بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ ۷۹٬۴۴۵ نفر (۲۷٬۳۱۸ خانوار) بوده‌است و چهارمین شهر پرجمعیت گیلان محسوب می‌شود(پس از رشت، بندر انزلی و لاهیجان). از جاذبه‌های گردشگری است و همانند دیگر بنادر دارای فعالیت‌های تجاری بوده که در حال حاضر بسیار محدود است. این شهر به علت نزدیکی به دریا و بندر چاف و چمخاله صیادان زیادی دارد و بازار ماهی فروشان لنگرود از معروف ترین بازارهای گیلان است. غالب ماهی‌هایی که از دریا صید یا در پرورشگاه پرورش داده می‌شوند و به فروش می‌رسند، ماهی سفید، ماهی آزاد، قزل آلا، کفال ماهی، اردک ماهی، کپور ماهی، کیلکا، اوزون برون، فیل ماهی، کولی ماهی می‌باشند که از بین این ماهی‌ها نیز ماهی سفید محبوبیت زیادی در بین مردم لنگرود دارد. ابریشم لنگرود درکنار لاهیجان همچنان یکی از مراکز مهم تولید ابریشم از طریق پرورش کرم ابریشم (نوغان) محسوب می‌شود هرچند که از دهه‌ی نود قرن ۱۳ خورشیدی به دلیل سقوط اقتصاد ابریشم در ایران، مردم زیادی از پرورش ابریشم دست نگه‌داشته اند. خاک، آب و آب‌وهوای مناسب سبب گردیده مردم لنگرود به کارهای کشاورزی علاقه‌مند باشند. توریسم دسترسی این شهر به کوه‌های سرسبز لیلاکوه و دریای خزر، بافت بومی بازار و رودخانه‌ای که از میان این شهر رد می‌شود و همینطور فرهنگ مهمان‌نوازی مردمان این شهر، لنگرود را تبدیل به شهری توریستی کرده است. صنایع فلزی این شهر در قدیم در زمینه صنعت دارای صنایع فلزی از جمله تفنگ‌سازی (شکاری) بوده که به علت مرغوبیت و کیفیت، خریداران زیادی داشته‌ است. نان تمیجان یکی از نان‌های محلی شرق گیلان است که در لنگرود یافت می‌شود و مهارت پخت این نان با قدمتی 150 ساله در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته است. بازار این شهر مانند دیگر شهرهای استان گیلان از لحاظ مواد خوراکی رونق زیادی دارد در بازار این شهر ترشیجات و میوه‌های متنوعی اعم از محصولات بومی و غیربومی وجود دارد و به سبب نزدیکی به رودبار دارای زیتون‌های مرغوبی است. صنایع دستی مردان و زنان هنرمند لنگرودی با استفاده از موادی چون چوب، نخ، پارچه و فلز محصولاتی تولید می‌کنند که علاوه‌بر زیبایی، کیفیت بسیار مناسبی هم دارند. عبور رودخانه لنگرود و شعبات آن از چندین محله شهر جذابیت ویژه ای به لنگرود داده است به گونه‌ای که سفرنامه نویسان اروپایی (کتاب سفرنامه شمال مکنزی) زیبایی لنگرود را ستوده و آن را همسان شهر ونیز در ایتالیا توصیف کرده‌اند. این بنا مربوط به دوره ایلخانیان است و راه پشته و انزلی محله را به مرکز شهر متصل می‌کند. پل خشتی لنگرود، نماد این شهر است به نحوی که نشان شهرداری این شهر و سربرگنامه‌ها با تصویر این پل مزین شده و برای مردم اهمیت زیادی دارد. آن گونه که تصاویر قدیمی از این پل نشان می‌دهد، به جز حمل بار به وسیله قایق‌های محلی، سالانه مسابقه «نو دنبال رانی» از زیر پل تا مرداب لنگرود انجام شده است. همچنین در یک طرف این پل سردیس‌های مشاهیر لنگرود و المان لنگر، که یکی از نمادهای لنگرود است واقع هستند. قرارگیری این پل در بافت مرکزی شهر از یک سو و نزدیکی به بازار اصلی لنگرود و بقعه میراثی آقا سید حسین از سوی دیگر و نزدیکی به باغ ملی و عمارت منجم باشی و حمام میراثی فشکالی محله، یک مجموعه تاریخی بهم پیوسته را ایجاد کرده است. دو شعبه اصلی رودخانه لنگرود در محدوده پل خشتی بهم می‌پیوندد و رودخانه در امتداد مسیر خود از محله «سالی پاکه» به سمت ساحل زیبای چمخاله می‌رسد. ملاط این پل از آهک و ساروج بوده و دهانه‌های فراخ پل امکان تردد کشتی‌ها را در قدیم فراهم کرده بود. برای اینکه انتهای دو شیب پل بر جاده اصلی سوار شود، این جاده دو طرفه را از طرفین سربالا ساخته‌اند. این خانه از آثار قدیمی و تاریخی لنگرود و نماد این شهر است و متعلق به خاندان منجم باشی است که با روی کار آمدن آقامحمدخان قاجار در گیلان صاحب نام و عنوان شدند و همچنین سالن و تزئینات این خانه نمونه‌ای از هنر معماری گیلان در دوره قاجار است. | ## بخش 3: لنگرود | این عمارت در سال‌های اخیر بین وراث تقسیم و نوسازی شده و تنها بخش کوچکی از آن سالم مانده است. پنجره‌های چوبی با ارسی های زیبای این بنا و کاشی‌های دوره قاجار عمارت هنوز جذابیت خاصی به این عمارت می‌دهد. منجم باشی بزرگ این حمام را تنها برای خاندان خود و اعیان ساخته بود و تنها دو روز در هفته یعنی روزهای شنبه و چهارشنبه مردم عادی هم می‌توانستند از این حمام استفاده نمایند. ولی متأسفانه در نوسازی‌های دهه ۱۳۷۰، کاشی کاری‌های آن به بهانه افزایش بهداشت حمام کنده و از نو کاشی کاری می‌شود. نیلوفرهای آبی در برخی از فصول سال در استخر پارک فجر نمایان می‌شوند و تبدیل به یکی از نمادهای لنگرود شده است. تالاب زیبا و طبیعی کیاکلایه با انواع پرندگان دریایی و بوستان تفریحی فجر که در قسمتی از تالاب ایجاد گردیده‌ است، یکی از دیدنی‌ترین مکان‌های شهر است. این پارک شامل استخر طبیعی و دارای طبیعت و راه‌ گذر مناسب برای پیاده‌روی و دوچرخه سواری است. همچنین شهربازی فجر هم در این مکان قرار گرفته است و میدان طبیعت یا میدان لک‌لک به دلیل زیست پرندگان مهاجر در تالاب واقع در مجاورت این پارک، در این مکان واقع شده است. بام لنگرود منطقه آبچالکی در ارتفاعات ملاط که به بام لنگرود شهرت دارد و به جلگه لنگرود، دریای خزر و بخشهایی از شهر رودسر و لاهیجان مشرف است. طبیعت زیبا و کوهستانی و وجود گردشگران بومی و غیربومی باعث پدید آمدن سفره‌خانه‌ها و محل‌های اقامت موقت شده است. در مسیر جاده لیلاکوه به سمت روستای ملاط، بازارچه‌های محلی تشکیل شده و انواع نان‌های محلی را به صورت داغ بر روی هیزم و سفال پخته و به مشتریان عرضه می‌کنند. از زمان کشت برنج در گیلان، پخت انواع نان با ترکیب آرد برنج و گندم نیز رواج یافت؛ نان کِشتا، نان خُلفه، بِپُخته لاسئِه نُون، نان تمیجان و نان لاکو تنها نمونه‌هایی از این نان هاست. معروف‌ترین این نان‌ها، نان خُرفه است که از ترکیب پوره کدو حلوایی، آرد برنج و آرد گندم و تخم گیاه خرفه تهیه می‌شود. علاوه بر نان، انواع تخم ماکیان و لوبیای پخته شده نیز در این بازارچه‌های محلی یافت می‌شود. کوه و ارتفاعات شالنگه پرشکوه و سل(استخر طبیعی) پرشکوه از مکان‌های گردشگرپذیر این منطقه است. پارک جنگلی لیل طبیعت کوهستانی بکر و دیدنی لیل که در 25 کیلومتری شهرستان لنگرود واقع شده و از مکان‌های گردشگری محسوب می‌شود. مسجد جامع لنگرود مسجدی باستانی که تاریخ ساخت در آن مربوط به سال ۱۰۰۱ هجری قمری است. پل خشتی بر روی این رودخانه واقع است و یکی از مهمترین پل‌های متصل کننده دوطرف شهر است. رودخانه لنگرود، عمق و وسعت زیادی داشته و آب آن با جریانی آرام از بسیاری از محلات قدیمی لنگرود عبور کرده و در چمخاله به دریای خزر می‌ریزد. عکس‌های قدیمی لنگرود، گویای تجمع کرجی بانانی است که با قایق‌های بلند محلی که «نودنبال» خوانده می‌شد، انواع خربزه محلی و صیفی جات و بار نمک و ماهی را در نزدیکی این رود برای عرضه تجمع کرده‌اند. رابینو جهانگرد معروف در خصوص لنگرود چنین می‌نویسد: «کناره‌های رودخانه لنگرود زیباترین منظره‌ای است که من در ایران دیده‌ام». قلعه دیزبُن بر روی کوهی بلندکه بخشی از این کوه بر اثر برداشت سنگ لاشه تخریب شده است، بقایایی از این قلعه به چشم می خورد. ابتدای این بازار دو مجسمه سیمانی از ماهی قرار دارد که نشون دهنده هویت این بازار و نماد آن است. بازار ماهی فروشان لنگرود در میدان نماز شهر لنگرود استان گیلان قرار دارد و داخل بازار و کوچه های منتهی به آن مغازه های ماهی فروشی و دست فروشان ماهی دیده می‌شود. همچنین ماهی‌های نمک سود شده و ماهیهای پرورشی نیز در کنار ماهی‌های دریایی فروخته می‌شود. البته انواع ماهی‌ها بستگی به فصل دارد و در هر فصل بستگی به صید آن زمان ماهیهای عرضه شده هم متفاوت است. پارک بازار پارک بازار یا جمعه بازار لنگرود، یکی از بازارهای این شهر است که در روزهای جمعه سرشار از جمعیت می‌شود و به دلیل نزدیکی به پارک فجر لنگرود پارک بازار نام گرفته است و میدان طبیعت یا میدان لک‌لک که یکی از نمادهای دیگر این شهر است نیز در کنار این بازار واقع است. در بهار شالیزارها چهره‌ی سرسبز و زیبایی به مسیرهای اطراف این شهر می‌دهند و در زمستان نیز باغ‌های سرسبز پرتقال در این شهر جلوه‌ای زیبایی را نمایان می‌کنند. | ## جمع‌بندی | آموزش حسابداری لنگرود.بایگانی‌شده از اصلی در پارامتر |پیوند بایگانی= نیاز به وارد کردن |تاریخ بایگانی= دارد (کمک).