موضوع مقاله: سید یحیی رحیم‌صفوی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سید یحیی رحیم‌صفوی | مقدمه: سید یحیی صفوی همامی (زادهٔ ۱۳۳۱) سرلشکر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، که از سال ۱۳۸۶ به‌عنوان دستیار و مشاور عالی رهبر جمهوری اسلامی ایران در امور نیروهای مسلح و نیز از سال ۱۳۹۸ به‌عنوان رئیس پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس فعالیت می‌کند. | ## بخش 1: سید یحیی رحیم‌صفوی | رحیم‌صفوی مدرک کارشناسی زمین‌شناسی را پیش از وقوع انقلاب ۱۳۵۷، از دانشگاه تبریز اخذ کرد. همچنین دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی از دانشگاه امام حسین و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس است. او در طول جنگِ ایران و عراق از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود، از ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۷ جانشینی فرمانده نیروی زمینی سپاه و از ۱۳۶۷ تا ۱۳۶۸ نیز فرماندهی نیروی زمینی سپاه را برعهده داشت. رحیم‌صفوی در فاصله سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶ به‌عنوان جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران فعالیت می‌کرد و از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۶ نیز فرمانده کل سپاه پاسداران بود. رحیم‌صفوی یکی از معدود فرماندهان ارشد نظامی با درجه سرلشکری در نیروهای مسلح ایران است. وزارت خارجه کانادا در آبان ۱۴۰۱ او را به‌دلیل نقض حقوق بشر و تحویل پهپاد به روسیه برای به‌کارگیری در تهاجم نظامی علیه اوکراین تحریم کرد. اوایل زندگی و تحصیلات سید یحیی صفوی در سالِ ۱۳۳۱ در روستای همام، از بخش شهرستان لنجان، در استان اصفهان زاده شد. او در سال ۱۳۴۸ آخرین سال تحصیلی در مقطع دبیرستان را می‌گذراند، که مادرش بر اثر ابتلا به سرطان درگذشت و در تخت فولاد اصفهان به خاک سپرده شد. صفوی پس از دریافت مدرک دیپلم متوسطه، در آزمون کنکور سراسری شرکت کرد و پس از قبولی در آزمون، در سال ۱۳۵۰ تحصیل در مقطع کارشناسی رشته زمین‌شناسی را در دانشگاه تبریز آغاز نمود. او از ابتدای دهه ۱۳۵۰ فعالیت‌های مخفی علیه رژیم پهلوی را آغاز کرد و برای عدم شناسایی توسط عوامل ساواک، نام مستعار رحیم را برای خود برگزید. | ## بخش 2: سید یحیی رحیم‌صفوی | به گفته صفوی در دوران دانشجویی، بزرگ‌ترین مشکل وی در تبریز، آشنا نبودن به زبان ترکی و نداشتن خوابگاه بود: صفوی در سال ۱۳۵۴ مدرک کارشناسی زمین‌شناسی را دریافت کرد و در همین سال، دوره خدمت سربازی را آغاز نمود، که بخش اعظم آن را در مرکز آموزش پیاده شیراز و تیپ ۵۵ هوابرد سپری کرد. در دوران دانشجویی در دانشگاه تبریز، صفوی به همراه عده‌ای از دانشجویان، اقدام به ایجاد تشکل‌های دانشجویی کرد و چندین مرحله در تظاهرات علیه رژیم پهلوی، در شهر تبریز شرکت داشت، که در یکی از این تجمع‌ها، وی از ناحیه پا مورد اصابت گلوله قرار گرفت و مجروح شد. او در کتاب تاریخ شفاهی روایت سید یحیی صفوی این واقعه را این‌گونه عنوان می‌کند: او در دوران اوج‌گیری انقلاب، در شهر اصفهان فعال بود و در روزهای اول وقوع انقلاب، به همراه علی صیاد شیرازی به ساماندهی انقلابیون اصفهان پرداخت.زندگینامه تابناک رحیم‌صفوی در سال ۱۳۷۴ فوق لیسانس جغرافیای سیاسی را از دانشگاه امام حسین و دکترای همین رشته را نیز از دانشگاه تربیت مدرس در سال ۱۳۸۰ اخذ نمود. او استاد جغرافیای سیاسی در دانشگاه خوارزمی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس است. فعالیت نظامی رحیم‌صفوی در طول جنگ ایران و عراق، به‌همراه محسن رضایی، غلامعلی رشید و علی شمخانی، از فرماندهان اصلی سپاه در عملیات‌های اصلی بود و در اغلب عملیات‌های اصلی، جانشینی فرمانده سپاه در عملیات جنوب را برعهده داشت. رحیم‌صفوی بین سال‌های ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۵ فرمانده نیروی زمینی سپاه بود، سپس بین سال‌های ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۶ قائم‌مقام فرمانده کل سپاه بود و در سال ۱۳۷۶ به فرماندهی کل سپاه پاسداران منصوب شد. پس از ۱۰ سال فرماندهی بر این ارگان نظامی-امنیتی وی جای خود را به محمدعلی جعفری داد. رحیم‌صفوی در ۱۰ مهر ۱۳۸۶ به عنوان دستیار و مشاور عالی فرماندهی کل قوا در امور مرتبط با نیروهای مسلح منصوب شد. او در ابتدای دههٔ ۱۳۹۰ با اکبر هاشمی رفسنجانی، فرماندهٔ جنگ ایران و عراق، دچار اختلاف شد. او علاوه بر مأموریت‌های مرتبط مانند ارائه مشاوره کلان در سطح ستادکل نیروهای مسلح، اظهارنظرهای متعددی در حوزه سیاست خارجی ایران به ویژه در منطقه خاورمیانه داشته است. | ## بخش 3: سید یحیی رحیم‌صفوی | رحیم‌صفوی ارتباط مداومی با مؤسسه‌های علمی و دانشگاه‌های کشور داشته و چند مؤسسه خیریه تأسیس کرده است. این مؤسسه‌های علمی و خیریه که یک شبکه را تشکیل می‌دهند، از لحاظ سیاسی از اهمیت بالایی برخوردار هستند. به گفتهٔ رضا حقیقت‌نژاد در رادیو فردا، مشاوران از طریق این مؤسسه‌ها به‌طور مداوم با دولت و دستگاه‌های اجرایی وابسته به رهبر در تماس هستند و پروژه‌های مشترک اجرایی و علمی تعریف می‌کنند. این ارتباطات به قدرت نفوذ و افزایش شبکه ارتباطات مشاوران کمک می‌کند و نقش آنها از حالت مشاور صرف به یک بازیگر مؤثر تبدیل می‌کند. تحریم‌ها در ۲۵ آبان ۱۴۰۱، وزارت خارجه کانادا در بیانیه‌ای رحیم‌صفوی و پنج شخص حقیقی دیگر و دو نهاد جمهوری اسلامی ایران را به دلیل نقض حقوق بشر و تحویل پهپاد به روسیه برای به‌کارگیری در تهاجم نظامی علیه اوکراین تحریم کرد. ملانی جولی، وزیر خارجه کانادا، در این بیانیه گفت: «کانادا در استفاده از هرگونه ابزار دیپلماتیک در حدود اختیارات خود برای پاسخ دادن به تجاوزات رژیم ایران، چه در داخل و چه خارج از این کشور، تردید نخواهد کرد». آثار درآمدی نو بر جغرافیای سیاسی؛ ترجمه مشترک با دره میرحیدر، انتشارات سازمان جغرافیایی. (۱۳۸۸) تغییر استراتژی نظامی ایران- عملیات ثامن الائمه (به همراه حسن اردستانی)؛ انتشارات مرکز مطالعات دفاع مقدس سپاه. (۱۳۸۸) جهان آمار – ترجمه؛ انتشارات شکیب (۱۳۹۳–۱۳۹۲) عاقبت به خیری؛ با همکاری احمد عابدی (۱۳۹۲) جهان اسلام، ۸ کتاب؛ انتشارات امیر کبیر. | ## جمع‌بندی | (۱۳۹۲ و ۱۳۹۳) ژئوپلیتیک و ژئواستراتژی جهان اسلام، انتشارات سمت (۱۴۰۰) جایزه‌ها و نشان‌های افتخار این بخش شامل نشان‌ها و جایزه‌های رسمی سید یحیی رحیم‌صفوی است که بر روی لباس همسان او نصب می‌شود ولی جایزه‌های غیرنظامی و غیررسمی را دربر نخواهد گرفت.