موضوع مقاله: سایکدلیک راک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سایکدلیک راک | مقدمه: سایکدلیک راک یا راک روان‌گردانداریوش آشوری، فرهنگ علوم انسانی سبکی از موسیقی راک ملهم از فرهنگ روان گردان (سایکدلیک) است و تلاش دارد تأثیرهایی مشابه استفاده از داروهای روانگردان (مواد مخدر و محرک) ایجاد کند. | ## بخش 1: سایکدلیک راک | این سبک در اواسط دههٔ ۶۰ میلادی و به وسیله گروه‌هایی هم‌چون بیتلز، بِردز و یاردبردز و پینک فلوید پایه‌گذاری شد و گروه‌های راک و بلوز راک انگلیسی و آمریکایی نظیر گریت‌فول دد، جفرسن ایرپلین، جیمی هندریکس، کریم، دورز و پینک فلوید به‌عنوان یک ژانر موسیقی به‌آن رسمیت دادند. در سال‌های ۱۹۶۷ و ۱۹۶۹ سایکدیلیک راک با فستیوال‌های تابستان عشق و وودستاک به اوج خود رسید و به یک جنبش موسیقایی بین‌المللی به همراه جلوه‌های وسیع ضدفرهنگی تبدیل شد و در نهایت، از دست رفتن و مرگ مهره‌های کلیدی این سبک و جنبش بازگشت به ریشه‌های راک، وقتی جامعه در حال تغییر نگرش بود و پیش از آن‌که این سبک از بین برود، سبب شد بازماندگان به سبک‌های دیگری روی بیاورند. همچنین پُلی شد برای انتقال فُرم‌های اولیهٔ موسیقی بلوز و فولک مبتنی بر راک (مانند بلوز راک و فولک راک) به پراگرسیو راک، گلم راک و هارد راک و نتیجهٔ این دگردیسی گسترش زیر شاخه‌هایی مثل هوی متال بود. به عنوان یک سبک موسیقی، سایکدلیک راک تلاش دارد اثرات استفاده از مواد مخدر و محرک را با تلفیق جلوه‌های جدید صوتی الکترونیک، تکنوازی‌های طولانی مدت و بداهه نوازی که به ویژه تحت تأثیرعرفان شرقی بود و با استفاده از سازهای نامتعارف موسیقی شرقی بخصوص سازهای هندی یا تلفیق عناصر موسیقی شرقی انعکاس می‌یافت، افزایش دهد. شعرهایی که به‌طور مستقیم و غیرمستقیم به مواد مخدر و محرک اشاره دارد نظیر «خرگوش سفید» از جفرسن ایرپلین و «گرد ارغوانی» از جیمی هندریکس. اصطلاح سایکدلیک نخستین بار توسط روانپزشکی به نام هامفری آزموند به منظور توصیف جایگزینی برای داروهای روان‌گردان مورد استفاده قرار گرفت.N. تصور می‌شود اولین کاربرد موسیقایی واژه سایکدلیک به وسیله گروه فولک ساکن نیویورک به نام هولی مُدال راوندرز بر روی نسخه‌ای از «بلوز مردد» ساخته اسطوره فولک لید بلی در ۱۹۶۴ بوده‌است.M. اولین گروهی که خود را به عنوان یک گروه ساکدلیک راک معرفی کرد د ترتین فلور الویترز از تگزاس، در اواخر ۱۹۶۵ بود. این اصطلاح نخستین بار در مجلهٔ آستین اَمریکَن-اِستِیتسمَن در تاریخ ۱۰ فوریه ۱۹۶۶ در مقاله‌ای دربارهٔ این گروه با عنوان «آسانسورهای منحصر به فرد با سایکدلیک راک می‌درخشند» مورد استفاده قرار گرفت و آن‌ها اولین گروهی بودند که در آگوست همان سال آلبومی با نام صداهای سایکدلیک آسانسور طبقه‌ی سیزدهم منتشر کردند و این اصطلاح را به عنوان بخشی از اسم اثر به کار بردند. واژه‌های سایکدلیک راک و اسید راک اغلب به صورت مترادف استفاده می‌شوند اما صاحب نظران این دو را از هم متمایز می‌دانند، اولی به‌طور معمول در رابطه با تأثیر داروهای روانگردان به کار می‌رود و اسید راک می‌تواند به عنوان زیرشاخه‌ای شناخته شود که بیشتر بر ال اس دی متمرکز بود، اغلب صدای بلندتری داشت، و بداهه نوازی طولانی مدت در آن استفاده می‌شد."Acid rock" , Allmusic. | ## بخش 2: سایکدلیک راک | رشد سایکدلیک راک جی استیونس نویسنده کتاب «طوفان بهشتی: ال اس دی و رؤیای آمریکایی» که به نوعی تاریخ‌نگار ال اس دی بود نوشت: در روزهای اولیه استفاده تفریحی، مصرف‌کنندگان ال اس دی (که اغلب مواقع دانشجویان و پزشکان بودند) در دو گروه عمده گرفتار می‌شوند. اولین گروه، که اساساً محافظه کار بودند و توسط آلدوس هاکسلی تعریف شدند، تصور می‌کردند که ال اس دی بسیار قوی و خطرناک است و از همین رو باید خیلی سریع و در همه ابعاد برای جامعه افشا شود و استفاده اش بایستی محدود به نخبگان جامعه – هنرمندان، نویسندگان و دانشمندان- باشد که می‌توانند به نوعی واسطه توزیع تدریجی آن در جامعه باشند. گروه دوم که تندروتر نیز بودند و توسط الپرت و لیری توصیف شدند، بر این باور بودند که ال اس دی قدرت ایجاد تحول در جامعه را دارد و باید هرچه سریعتر و راحت‌تر در اختیار عموم قرار گیرد. در طول دهه شصت گروه دوم مصرف‌کنندگان ال اس دی که از همه قشرها بودند به خرده فرهنگی تبدیل شدند که نماد عرفانی و مذهبی را که زائیده تأثیرات مواد مخدر و محرک قوی بود، می‌پرستید و از مصرف ال اس دی به عنوان روشی برای افزایش آگاهی دفاع می‌کرد. شخصیت‌های مهم مرتبط با این خرده فرهنگ کشیشانی نظیر دکتر تیموتی لیری و موزیسین‌های سایکدلیک راک نظیر گریتفول دد، جیمی هندریکس، پینک فلوید، جفرسن ایرپلین و بیتلز بودند که خیلی زود جذب تبلیغاتی شدند که مولد علاقه بیشتر به مصرف ال اس دی بود. در ۱۹۶۵ آزمایشگاه‌های ساندوز پس از درخواست دولت آمریکا مبنی بر نگرانی پیرامون استفاده ال اس دی، ارسال محموله‌های ال اس دی به ایالات متحده که هنوز هم قانونی بودند و حتی مصارف تحقیقاتی و روانپزشکی داشتند را متوقف کرد. در آوریل ۱۹۶۶ به قدری استفاده از ال اس دی رواج یافته بود که مجله تایم در مورد خطرات آن هشدار داد. ابتدای همان سال، نشریهٔ بریتانیایی نیوز آو د ورلد سه هفته پرشور جشن ال اس دی را پوشش می‌داد که به میزبانی گروه راک مودی بلوز و حضور ستارگانی نظیر دانوان، پیت تاونزند از د هو و جینجر بیکر درامر گروه کریم بود. در نتیجه تبانی خبرنگاران و پلیس مخفی مبارزه با مواد مخدر، بسیاری از ستارگان پاپ نظیر دانوان، میک جگر و کیت ریچاردز از گروه رولینگ استونز بخاطر حمل مواد مخدر دستگیر شدند، گرچه هیچ‌یک از آن‌ها بخاطر ال اس دی دستگیر نشده بودند. گروه‌هایی مثل بیتلز آشکارا دست به نمایش تأثیر ال اس دی بر کارهایشان زده می‌زدند. | ## بخش 3: سایکدلیک راک | فوندا گفته بود که در طی این حرکت این جمله بارها و بارها توسط جان لنون تکرار شد و آهنگ " Tomorrow Never Knows " که بسیاری از بندهای آن را جان لنون از کتاب "تجربه سایکدلیک" لیری عاریت گرفته بود از آلبوم روُلور بسیار واضح بر مصرف ال اس دی تأکید داشتند. در همان زمان گروه‌هایی نظیر پینک فلوید، جفرسن ایرپلین و گریتفول دد به تولد سبک جدیدی که به نام سایکدلیک راک یا اسید راک شناخته می‌شد کمک کردند. در اسناد محرمانه اف‌بی‌آی، گروه گریتفول دد مسئول معرفی و ترویج ال اس دی در ایالات متحده آمریکا به‌شمار می‌رود. در ۱۹۶۶ قتل فجیع شارون تیت (هنرپیشه نامدار و همسر رومن پولانسکی) و لنو و رزمری لابیانس بدست چارلز منسون (جنایتکار مشهور آمریکایی) و هوادارنش به عنوان عاملی در شکل‌گیری جنبش ضد هیپی قلمداد شد چرا که آن‌ها ادعا می‌کردند تحت تأثیر ترانه‌های بیتلز نظیر هِلتِر اِسکلتِر بوده‌اند.D. جیمی هندریکس در سپتامبر ۱۹۷۱ در لندن درگذشت، سپس جنیس جاپلین بر اثر مصرف بیش از اندازه هروئین جان خود را از دست داد و جیم موریسون به دنبال آن‌ها در ژوئیه ۱۹۷۱ در پاریس بر اثر نارسایی قلبی درگذشت.S. همین امر عاملی شد تا نگاه گروه‌هایی که افراد ذکرشده چهره‌های پیشرو اش بودند به سویی دیگر معطوف شود. اکثر بازماندگان این سبک از آن رویگردان شدند و به سبک‌های ریشه‌ای راک مانند روتس راک، سبک‌های با مبنای سنتی، فولک معنا گرا، طیف گسترده‌ای از پراگرسیو راک و هوی راک مبتنی بر ریف‌های سنگین روی آوردند. 31.(باب دیلن سایکدلیک راک و پیروان آن را خوار می‌داشت و در فستیوال وواستاک شرکت نکرد). سایر گروه‌هایی که از گرایش بازگشت به ریشه‌ها در سبک‌های مختلف پیروی می‌کردند گروه کانادایی د بند و گروه کالیفرنیاییسی‌سی‌آر بودند.V. گرایش «بازگشت به ریشه‌های راک» در آلبوم‌های رولینگ استونز از بگار بنکوئت(۱۹۶۸) تا اکسایل آن سنت مین(۱۹۷۲) نیز مشهود است. | ## جمع‌بندی | ابرگروه کرازبی، استیلز، نش اند یانگ در ۱۹۶۸ از اعضای بِردز، بوفالو اسپرینگفیلد و هولیز تشکیل شد و بعدها نیل یانگ در ۱۹۷۰ به آن ملحق شد که از حاشیه‌های سایکلدیک راک فاصله می‌جست و بر تفسیر سیاسی و هارمونی آوازی تأکید می‌کرد.F.