موضوع مقاله: کتامین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کتامین | مقدمه: این دارو بیهوشی تجربه‌ای را القاء می‌کند که حالتی شبیه خلسه را در مصرف‌کننده ایجاد می‌کند که باعث تسکین درد، آرام‌بخشی و یادزدودگی می‌شود. | ## بخش 1: کتامین | کتامین برای اولین بار در سال ۱۹۶۲ ساخته شد و در سال ۱۹۷۰ برای استفاده در ایالات متحده آمریکا تایید شد و مورد استفاده بالینی قرار گرفت. کتامین به طور منظم بر روی سگ‌ها و اسب‌ها استفاده می‌شد و به طور گسترده برای بیهوشی جراحی در جنگ ویتنام استفاده می‌شد. حفظ تنفس و رفلکس‌های راه هوایی، تحریک عملکرد قلب با افزایش فشار خون و اتساع متوسط برونش، از ویژگی‌های متفاوت بیهوشی با این دارو هستند. در دوزهای کمتر و استفاده‌های زیر بیهوشی، کتامین عامل امیدوارکننده برای کاهش درد و افسردگی است. با این حال، اثر یک بار مصرف ضدافسردگی کتامین، به مرور زمان از بین می‌رود و اثرات استفاده مکرر از این دارو به اندازه کافی مورد مطالعه قرار نگرفته‌است. کتامین همچنین به عنوان داروی تفریحی، هم به صورت پودر و هم به صورت مایع استفاده می‌شود که اغلب به دلیل اثرات توهم‌زا و منفک‌کننده به آن «Special K» می‌گویند. این دارو در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت قرار دارد و همچنین به عنوان یک داروی ژنریک در دسترس است. هنگامی که از کتامین در دوزهای بیهوشی استفاده می‌شود، معمولاً به جای کاهش فشار خون، سیستم گردش خون را تحریک می‌کند. در مصرف کتامین، رفلکس‌های محافظ راه هوایی از کار نمی‌افتند و گاهی می توان بیهوشی کتامین را بدون اقدامات محافظتی برای راه‌های هوایی انجام داد. با این حال، لاموتریژین و نیمودیپین اثرات سایکوتومیمتیک را کاهش می‌دهند و می‌توانند با مصرف بنزودیازپین‌ها یا پروپوفول نیز خنثی شوند. کتامین معمولاً برای بیمارانی با آسیب‌دیدگی شدید استفاده می‌شود و به نظر می‌رسد برای این گروه از بیماران بی‌خطر باشد. کتامین به طور گسترده برای جراحی‌های اضطراری در شرایط صحرایی و در مناطق جنگی استفاده شده است (مانند جنگ ویتنام). یک دستورالعمل جراحی پزشکی در سال ۲۰۱۱ از استفاده کتامین به عنوان آرام‌بخش در طب اورژانس، به‌ویژه در حین رویه‌های فیزیکی دردناک، پشتیبانی می‌کند. همچنین کتامین یک انتخاب برای افرادی است که در شوک تروماتیک در معرض خطر فشار خون پایین هستند. فشار خون پایین در افرادی که آسیب‌دیدگی شدید به سر دارند مضر است و احتمال کمی وجود دارد که کتامین باعث کاهش فشار خون شود و در بعضی مواقع حتی می‌تواند از آن جلوگیری کند. به دلیل خاصیت گشاد کنندگی برونش کتامین، می‌توان از آن برای بیهوشی در افراد مبتلا به آسم یا بیماری مزمن انسدادی ریه استفاده کرد. درد تزریق کتامین برای درمان دردهای شدید در اورژانس و در دوره بعد از عمل در افراد دارای «درد مقاوم به درمان» استفاده می‌شود. دوزهایی که برای درمان درد استفاده می‌شوند، کمتر از دوزهای مورد استفاده برای بیهوشی هستند که معمولاً به آنها «دوزهای زیر بیهوشی» می‌گویند. کتامین همراه با مرفین یا به تنهایی، میزان مصرف مرفین، سطح درد، حالت تهوع و استفراغ را پس از جراحی کاهش می‌دهد. کتامین به احتمال زیاد برای بیماران جراحی، زمانی که درد شدید بعد از عمل انتظار می‌رود یا بیمارانی که به مواد افیونی متحمل می‌شوند، بسیار مؤثر است. کتامین در بخش اورژانس بیمارستان برای مدیریت و کنترل دردهای حاد و دردهای رویه‌ای، اثری مشابه با مواد افیونی دارد. | ## بخش 2: کتامین | کتامین برای دردهای مزمن (به ویژه در دردهای عصبی)، به عنوان یک مسکن داخل وریدی استفاده می‌شود. تزریق کتامین باعث تسکین دردهای کوتاه‌مدت عصبی، درد بعد از آسیب‌دیدگی ستون فقرات، فیبرومیالژیا و سندرم درد منطقه‌ای پیچیده (CRPS) در آزمایش‌های بالینی متعدد شد. با این حال، دستورالعمل‌های اجماع ۲۰۱۸ در مورد مصرف کتامین برای درد مزمن، به طور کلی به این نتیجه رسیدند که شواهد ضعیف به نفع استفاده از کتامین برای دردهای آسیب‌دیدگی ستون فقرات، شواهد متوسط ​​به نفع کتامین برای CRPS و شواهد ضعیف برای استفاده از کتامین در دردهای عصبی مختلط، فیبرومیالژیا و درد سرطان وجود دارد. افسردگی اگرچه اثر کتامین گذرا است، ولی یک داروی ضدافسردگی قوی و سریع‌الاثر محسوب می‌شود. انفوزیون داخل وریدی کتامین در افسردگی مقاوم، باعث رسیدن به خلق و خوی بهبود یافته، طی ۴ ساعت و رسیدن به اوج آن در ۲۴ ساعت می‌شود. یک دوز وریدی کتامین منجر به نرخ پاسخی بیش از ۶۰ درصد در ۴٫۵ ساعت اول پس از تزریق دوز (با اثر پایدار پس از ۲۴ ساعت) و بیش از ۴۰ درصد پس از ۷ روز می‌شود. اگرچه تنها چند مطالعه مقدماتی برای مقدار دوز بهینه وجود دارد، شواهد نشان می‌دهد که دوز ۰٫۵ میلی‌گرم بر کیلوگرم، طی ۴۰ دقیقه نتیجه مطلوبی را نشان می‌دهد. اثر ضد افسردگی کتامین در روز هفتم کاهش می‌یابد و در بیشتر افراد در عرض ۱۰ روز عود می‌کند، اگرچه برای اقلیت قابل توجهی، بهبود ممکن است ۳۰ روز یا حتی بیشتر طول بکشد. به نظر می‌رسد درمان نگهدارنده با کتامین (از یک‌بار در دو هفته تا دوبار در هفته) گزینه امیدوارکننده‌ای باشد، ولی شواهد برای توصیه قطعی آن کافی نیست. اما شبکه کانادایی برای درمان خلق‌وخو و اضطراب (CANMAT) آن را به عنوان یک درمان خط سوم برای افسردگی توصیه می‌کند. یکی از انانتیومرهای کتامین، اسکتامین است که از آن به‌عنوان اسپری بینی برای افسردگی مقاوم به درمان در ایالات متحده آمریکا و جاهای دیگر استفاده می‌شود. یک فراتحلیل مقایسه‌ای کارآزمایی‌های بالینی نشان می‌دهد که اثربخشی کتامین داخل وریدی نسبت به اسکیتامین داخل بینی، پاسخ کلی و میزان بهبودی بیشتر و تعداد ترک تحصیلی‌های کمتری دارد. تجربه نزدیک به مرگ بیشتر افرادی که توانسته‌اند رویاهای خود را در حین بیهوشی به‌خاطر بسپارند، تجربه نزدیک به مرگ را گزارش کرده‌اند. کتامین می‌تواند ویژگی‌هایی را که معمولاً با تجربه نزدیک به مرگ مرتبط هستند بازتولید کند. یک مطالعه در مقیاس بزرگ در سال ۲۰۱۹ نشان داد که گزارش‌های مکتوب تجربیات کتامین در مقایسه با سایر گزارش‌های مکتوب تجربیات دارویی، شباهت زیادی به گزارش‌های مکتوب تجربه نزدیک به مرگ دارند. تشنج کتامین گاهی در درمان وضعیت‌های صرعی که به اندازه کافی به درمان‌های استاندارد پاسخ نمی‌دهد، استفاده می‌شود. منع مصرف موارد اصلی منع مصرف از کتامین: بیماری قلبی-عروقی شدید مانند آنژین ناپایدار یا فشار خون بالا کنترل شده افزایش فشار درون‌جمجمه‌ای یا داخل چشم. روان‌پریشی ضعیف کنترل‌شده بیماری‌های شدید کبد مانند سیروز بارداری اختلال سوءمصرف مواد فعال (برای تزریق سریالی کتامین) سن کمتر از ۳ ماه شیمی سنتز ۲-کلروبنزونیتریل با واکنشگر گرینیارد سیکلوپنتیل منیزیم برومید واکنش داده و (۲-کلروفنیل سیکلوپنتیل)متانون به وجود می‌آید. سپس با متیل آمین در یک محلول آبی واکنش داده و مشتق متیلیمینو، ۱-(۲-کلرو-نیتروژن-متیل بنزیمیدویل)سیکلوپنتانول را با هیدرولیز اتم برم سوم تشکیل می‌دهد. سپس این حد واسط نهایی در دکالین یا حلال مناسب دیگری با جوش بالا حرارت داده می‌شود که بر اساس آن یک بازآرایی انبساط حلقه رخ می‌دهد و کتامین تشکیل می‌شود. درحالی‌که انانتیومر کمتر فعال، آرکتامین (R-ketamine) هرگز به عنوان یک داروی انانتیوپیور برای استفاده بالینی به بازار عرضه نشده است. | ## بخش 3: کتامین | در حالی که «اس-کتامین» به عنوان یک مسکن و بی‌حس کننده از طریق آنتاگونیسم گیرنده NMDA موثرتر است، آرکتامین اثرات طولانی تری به عنوان یک ضد افسردگی ایجاد می‌کند. چرخش نوری یک انانتیومر معین کتامین می‌تواند بین نمک‌های آن و شکل پایه آزاد متفاوت باشد. شکل پایه آزاد اس-کتامین چرخش دکسترو را نشان می‌دهد و بنابراین با (اس)-(+)-کتامین برچسب‌گذاری شده‌است. با این حال، نمک هیدروکلرید آن چرخش سمت چپ را نشان می‌دهد و بنابراین (اس)-(-)-کتامین هیدروکلرید برچسب گذاری می‌شود. تشخیص کتامین ممکن است در خون یا پلاسما اندازه‌گیری شود تا تشخیص مسمومیت در افراد بستری در بیمارستان تایید شود. غلظت کتامین در خون یا پلاسما معمولاً در افرادی که دارو را به صورت درمانی (در طول بیهوشی عمومی) دریافت می‌کنند، در محدوده ۰/۵-۵/۰ میلی‌گرم در لیتر، در کسانی که به دلیل اختلال در رانندگی دستگیر شده‌اند ۱-۲ میلی‌گرم در لیتر و در قربانیان ۳-۲۰ میلی‌گرم در لیتر است. در سال ۱۹۶۴ پس از تحقیقات بالینی امیدوارکننده‌ای که بر روی حیوانات انجام شد کتامین بر زندانیان انسانی آزمایش شد. این پژوهش نشان داد که مدت زمان کوتاه اثر کتامین و کاهش سمیت رفتاری، آن را به عنوان یک داروی بیهوشی نسبت به فن‌سیکلیدین انتخاب مطلوبی کرده‌است. کشف اثر ضد افسردگی کتامین در سال ۲۰۰۰ به عنوان تنها پیشرفت مهم در درمان افسردگی در ۵۰ سال اخیر توصیف شده است. این مورد علاقه به آنتاگونیست‌های NMDA برای افسردگی را برانگیخته است و جهت تحقیق و توسعه دانش ضدافسردگی را تغییر داده است. عوارض جانبی مصرف مداوم کتامین بر لایه‌ای از دیواره مثانه اثر می‌گذارد و آن را از بین می‌برد. جامعه و فرهنگ وضعیت قانونی در حالی که کتامین در بسیاری از کشورها به طور قانونی به بازار عرضه می‌شود، در بسیاری از کشورها نیز یک ماده کنترل‌شده است. آمار سال ۲۰۱۴ رسمی نشان می‌دهد که مصرف کتامین در انگلستان و ولز از سال ۲۰۱۶ دو برابر شده است. افزایش استفاده تفریحی از کتامین باعث شد که این دارو در اوت سال ۱۹۹۹ در جدول ۳ قانون مواد کنترل‌شده ایالات متحده آمریکا قرار گیرد. کاربرد تفریحی کتامین در دوزهای زیر بیهوشی، حالت تجزیه‌ای ایجاد می‌کند که احساس جدا شدن از بدن فیزیکی و دنیای بیرونی را در مصرف‌کننده ایجاد می‌کند که به عنوان مسخ واقعیت و خوددگربینی شناخته می‌شود. در دوزهای بالا، مصرف‌کنندگان ممکن است چیزی را تجربه کنند که «K-hole» نامیده می‌شود. دامپزشکی در بیهوشی دامپزشکی از کتامین معمولاً برای اثر بیهوشی و ضد درد آن بر روی گربه‌ ها، سگ‌ها، خرگوش‌ها، موش‌ها و سایر حیوانات کوچک استفاده می‌شود. این دارو بخش مهمی از «کوکتل جوندگان» است که مخلوطی از داروهایی است که برای بیهوشی جوندگان استفاده می‌شود. دامپزشکان اغلب از کتامین به همراه داروهای آرام‌بخش برای ایجاد بیهوشی و بی‌دردی متعادل یا به‌عنوان یک دمنوش با سرعت ثابت برای کمک به جلوگیری از افزایش درد استفاده می‌کنند. | ## جمع‌بندی | این دارو، ماده اولیه برای بیهوشی داخل وریدی در جراحی اسب‌ها است که اغلب همراه با دتومیدین و تیوپنتال یا برخی اوقات گایافنزین استفاده می‌شود.