موضوع مقاله: تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی | مقدمه: سی، ۲۰۱۷ گروه آسیا-اروپا و خاورمیانه ای که بخش فارسی بی‌بی‌سی جزئی از آن محسوب می‌شود، از طریق سرویس جهانی بی‌بی‌سی در سال ۱۳۸۵ پیشنهاد تأسیس یک شبکه تلویزیونی را به وزارت خارجه بریتانیا ارائه کرد. | ## بخش 1: تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی | این پیشنهاد در سال ۱۳۸۶ پذیرفته شده، مقدمات ایجاد این شبکه پس از تعیین بودجهٔ سالیانهٔ آن ایجاد شد.بهروز آفاق از راه‌اندازی شبکه تلویزیونی بی‌بی‌سی می‌گوید (بی‌بی‌سی فارسی) این شبکه در ساعت ۱۷:۰۰ روز ۱۴ ژانویه ۲۰۰۹ میلادی (۲۵ دی ۱۳۸۷ خورشیدی) پخش برنامه‌های خود را به زبان فارسی به مدت ۸ ساعت در روز آغاز کرد.آغاز به کار تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی (بی‌بی‌سی فارسی) و هم‌اکنون از ساعت ۹ صبح به بازپخش منتخبی از برنامه‌ها می‌پردازد. زبان فارسی یکی‌ از کمترین تعداد گویشوران بومی و دوم را در میان زبانهای سرویس جهانی‌ بی‌بی‌سی دارد (با ۳۴ میلیون گویشور بومی در ایران، ۱۲ میلیون گویشور بومی در افغانستان، ۸ میلیون گویشور بومی در تاجیکستان، و ۵ میلیون گویشور بومی در ازبکستان). این بر خلاف زبان پرگویشور و بزرگی مانند هندی‌-اردو است، که تعداد گویشوران بومی آن بالغ بر ۱ میلیارد و نیم و تعداد کل گویشواران بومی و دوم آن بالغ بر ۲ میلیارد نفر می‌‌باشد. بودجه و هزینه بودجه سالانه تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی ۱۵ میلیون پوند (۲۲ میلیون دلار) برآورد شده‌است که بخشی از بودجه سالیانه بخش جهانیست که از مالیات پرداخت شده توسط شهروندان بریتانیا تأمین می‌شود. چند تن از برنامه‌سازان این تلویزیون عبارت اند از: بهزاد بلور (سازنده اولین برنامه تلویزیونی بی‌بی‌سی فارسی از سال ۲۰۰۷) پونه قدوسی مهرداد فرهمند ژیار گل سیاوش اردلان مجید افشار صادق صبا (مدیر شبکه بازنشسته از ۲۰۱۶) رزیتا لطفی (از ۲۰ ژانویه ۲۰۱۶) علی همدانی عنایت فانی فرداد فرحزاد کسری ناجی نفیسه کوهنورد نیما اکبرپور نوبت شما زمان پخش: در دوره‌های مختلف، به‌صورت هفتگیمجری: علی همدانیبرنامه‌ای گفت‌وگومحور که در آن مخاطبان از کشورهای مختلف دیدگاه‌ها و پرسش‌های خود را درباره موضوعات سیاسی و اجتماعی مطرح می‌کردند و مهمانان برنامه به آن‌ها پاسخ می‌دادند. چشم‌انداز بامدادی زمان پخش: هر روز صبحمجریان: مهرداد فرهمند، لیلا فروهر و دیگر مجریان بخش خبربرنامه‌ای خبری و تحلیلی که مروری بر تیتر روزنامه‌ها، رویدادهای مهم شبانه‌روز و گزارش‌های زنده از ایران و جهان ارائه می‌کرد. جهان امروز زمان پخش: روزانهمجریان: کسری ناجی، فرناز قاضی‌زادهبرنامه‌ای تحلیلی درباره مهم‌ترین رویدادهای بین‌المللی و تأثیر آن‌ها بر ایران و خاورمیانه. آپدیت زمان پخش: هفتگیمجری: نیما اکبرپوربرنامه‌ای در حوزه فناوری، شبکه‌های اجتماعی، امنیت سایبری و تحولات دیجیتال که به بررسی تأثیر فناوری بر زندگی روزمره می‌پرداخت. ری‌استارت زمان پخش: مناسبتیبرنامه‌ای ویژه که به مرور مهم‌ترین رویدادها و گزارش‌های پخش‌شده بی‌بی‌سی فارسی در طول سال یا در مناسبت‌های خاص اختصاص داشت. مستندهای اختصاصی تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی علاوه بر پخش مستندهای خریداری‌شده، مستندهای اختصاصی متعددی نیز تولید کرده‌است که عمدتاً به موضوعات تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران و جهان می‌پردازند. | ## بخش 2: تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی | پوشش رویدادهای ویژه تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در زمان رخدادهای مهم سیاسی، اجتماعی، ورزشی و فرهنگی، برنامه‌های ویژه و پخش زنده ارائه می‌کند. از جمله این پوشش‌ها می‌توان به انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، اعتراضات سراسری، مسابقات جام جهانی فوتبال و رویدادهای بین‌المللی اشاره کرد. پخش اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی برنامه‌های تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی علاوه بر ماهواره، از طریق وب‌سایت رسمی بی‌بی‌سی فارسی، کانال یوتیوب، اینستاگرام، تلگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی نیز منتشر می‌شوند. پادکست‌ها و محتوای شنیداری بخش فارسی بی‌بی‌سی در کنار برنامه‌های تلویزیونی، مجموعه‌ای از پادکست‌ها و برنامه‌های شنیداری نیز تولید می‌کند که شامل تحلیل‌های خبری، گفتگوهای فرهنگی و روایت‌های مستند است. ویژه‌برنامه‌های نوروزی تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی هر سال در ایام نوروز مجموعه‌ای از برنامه‌های ویژه شامل گفتگو با هنرمندان، اجرای موسیقی، گزارش‌های فرهنگی و مرور رویدادهای سال را پخش می‌کند. پوشش اعتراضات و بحران‌ها بی‌بی‌سی فارسی در جریان رخدادهایی مانند اعتراضات ۱۳۸۸ ایران، اعتراضات ۱۳۹۸ ایران و خیزش ۱۴۰۱ ایران پوشش ویژه و پخش زنده ارائه کرده‌است که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشته‌است. همکاری با بخش جهانی بی‌بی‌سی تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی در بسیاری از گزارش‌ها و مستندها با بی‌بی‌سی ورلد نیوز و دیگر بخش‌های بین‌المللی بی‌بی‌سی همکاری می‌کند و برخی خبرنگاران آن در تولید محتوای چندزبانه مشارکت دارند. آرشیو برنامه‌ها بخش قابل توجهی از برنامه‌های تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در وب‌سایت رسمی این شبکه به‌صورت آرشیوی در دسترس است و کاربران می‌توانند برنامه‌ها را به‌صورت برخط مشاهده یا دریافت کنند. برنامه‌های متوقف‌شده پارازیت شصت دقیقه ورزش ۷ کوک مکث جمعه بازار پادکست‌های مشهور پادکست بی‌بی‌سی فارسی روایت پرونده چهره‌ها رادیو رنگین‌کمان خبرنگاران و تحلیلگران شناخته‌شده برخی از خبرنگاران و تحلیلگران شناخته‌شده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی عبارت‌اند از: کسری ناجی مهرداد فرهمند نفیسه کوهنورد علی همدانی مسعود بهنود داریوش کریمی عنایت فانی جوایز و بازتاب‌ها برخی از برنامه‌ها و مستندهای تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در جشنواره‌ها و مجامع رسانه‌ای بین‌المللی مورد توجه قرار گرفته‌اند و همچنین فعالیت این شبکه در پوشش اخبار ایران و خاورمیانه بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهانی داشته‌است. مخالفت‌ها در بدو تأسیس دفتر بخش فارسی بی‌بی‌سی در تهران یک هفته قبل از شروع رسمی پخش برنامه‌های شبکه، تعطیل شد. | ## بخش 3: تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی | همچنین خبرنگاران مستقلی که در ایران اقدام به تهیه گزارش می‌نموده و برای بی‌بی‌سی ارسال می‌کردند، بازداشت شدند. انتخابات ریاست جمهوری در پی اعتراضات سراسری مردم ایران به نتایج دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران، بی‌بی‌سی و به خصوص بخش فارسی بی‌بی‌سی، از سوی مقامات نظام جمهوری اسلامی ایران، متهم شد که «در کانون جنگ روانی قرار دارد و تظاهرات خیابانی را سازمان می‌دهد».آرامشی که تلاطم در ایران را پنهان می‌کند, بی‌بی‌سی فارسی واکنش‌ها و برخوردهای دولت ایران مأموران امنیتی ایران در ژانویه و فوریه سال ۲۰۱۲ میلادی، اعضای خانواده یا نزدیکان تعدادی از کارمندان بی‌بی‌سی فارسی را بازداشت و به گفته مدیران بی‌بی‌سی، از این طریق تلاش کردند تا کارمندان بی‌بی‌سی را تحت فشار قرار دهند. بی‌بی‌سی برخوردهای مأموران امنیتی ایران با اعضای خانواده عده‌ای از خبرنگارانش را محکوم کرده و آن را «اقدامی غیرانسانی» خوانده‌است. در آن هنگام، مدیر کل بی‌بی‌سی انگلستان به موردی اشاره کرد که در آن خواهر یکی از روزنامه‌نگاران بی‌بی‌سی فارسی در تهران بدون اتهام دستگیر و مورد تهدید و ارعاب واقع شده بوده. در تاریخ ۴ مارس ۲۰۱۲ میلادی، تلویزیون انگلیسی‌زبان پرس‌تی‌وی، وابسته به حکومت ایران، با پخش فیلمی مستند به نام «چشم روباه» بخشی از سخنان دو زن و یک مرد را پخش کرد که اخیراً به همکاری با بی‌بی‌سی فارسی متهم شده بودند. بی‌بی‌سی مدعی است که «اظهارات این افراد در دوره بازجویی و هنگامی که آن‌ها در بازداشت بودند ضبط شده بود». سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نام عملیات برخورد با بی‌بی‌سی فارسی را «پروژه چشم روباه» گذاشته‌است. در نوشتاری در وبلاگ سردبیران بی‌بی‌سی فارسی در ژانویه ۲۰۱۳، صادق صبا به روش‌های جدید وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی برای مقابله به این خبرگزاری اشاره کرد. به گفته صبا، وزارت اطلاعات با ساخت صفحات وبلاگ و پروفایل‌های جعلی در شبکه‌های اجتماعی می‌کوشد با انتساب این صفحات به همکاران این شبکه، از آن‌ها هویتی دروغین بسازد. مقامات جمهوری اسلامی تاکنون چندین بار نیز این شبکه خبری را به وابستگی به بیگانگان و عملکرد در راستای طرح‌های آنان متهم کرده‌اند. | ## جمع‌بندی | به گفته حسن فیروزآبادی، این شبکه به منظور «فرصت‌سازی برای حمله آمریکا به ایران» ایجاد شده‌است.