موضوع مقاله: پیرایشگاه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پیرایشگاه | مقدمه: در گذشته امر تراشیدن و اصلاح ریش و سبیل مردان نیز برعهدهٔ سلمانی‌ها بود که امروزه با رونق تیغ‌های ریش‌تراش و ریش‌تراش برقی، این کار کمتر به آنان سپرده می‌شود. | ## بخش 1: پیرایشگاه | او بود که در آغاز اسلام موهای سر پیامبر را کوتاه می‌کرد و دیگران از این کار زیبای ایرانیان خوششان آمد و نام سلمانی به معنای پیرایشگر یا در اصطلاح آرایشگر مردانه جا افتاد. ابزارها چه در سالن مردانه و چه در سالن زنانه، مجموعه‌ای هماهنگ از ابزارها و وسایل در کنار هم قرار می‌گیرند تا هم امکان کوتاه‌کردن و مرتب‌سازی مو فراهم شود و هم خدماتی چون شست‌وشو، رنگ، فر یا آرایش کامل انجام گیرد. در آرایشگاه‌های زنانه این تنوع ابزار و وسایل گسترده‌تر است، زیرا افزون بر پیرایش و مرتب‌سازی، بخشی بزرگ از کار به رنگ، فر، آرایش مو و حتی کار با کلاه‌گیس و وسایل تکمیلی اختصاص دارد. سالن آرایشگاه، چه ویژهٔ مردان و چه برای زنان، مجموعه‌ای از ابزارها، وسایل و بخش‌های گوناگون دارد که هر یک نقشی مشخص در پیرایش، نظافت و زیبایی ایفا می‌کنند. در بدو ورود، مشتری با صندلی مخصوص آرایش روبه‌رو می‌شود؛ این صندلی معمولاً قابل‌تنظیم است و با میلهٔ تنظیم ارتفاع، جایگاه آرایشگر را نسبت به سر و گردن مشتری هماهنگ می‌سازد. در دو سوی صندلی جایگاه‌هایی برای قرار گرفتن دست و پا، یعنی دستهٔ صندلی و مقر استراحت پا تعبیه شده است. روبه‌روی صندلی، آینهٔ بزرگ دیواری نصب است تا مشتری بتواند هم‌زمان با کار آرایشگر تغییرات را مشاهده کند. آرایشگر برای کار خود روپوشی به تن می‌کند که لباس کار اوست و پیش از آغاز کار، پارچه‌ای دور گردن مشتری می‌پیچد تا از ریختن مو یا آلودگی روی لباس جلوگیری شود. در کنار دست او، ابزارهایی چون قیچی کوتاه‌کردن مو، قیچی باریک‌کننده، تیغ ریزتراش (برای مرتب کردن یا نازک‌سازی مو)، ماشین اصلاح برقی و برس‌ها و شانه‌های گوناگون قرار دارد. پریزهای برق نزدیک صندلی امکان استفاده از دستگاه‌هایی مانند خشک‌کن مو، برس برقی گرم یا اتوی مجعدکننده را فراهم می‌سازند. | ## بخش 2: پیرایشگاه | در بخش شست‌وشو، حوضچه‌ای ویژهٔ شستن مو وجود دارد که به شیر مخلوط آب سرد و گرم و دوش دستی متصل است. کنارش، لگنچه یا قسمت شست‌وشو و قفسهٔ نگهداری برای شوینده‌ها و لوسیون‌ها جای دارد. شیشه‌های حاوی شامپو، افشانهٔ عطر یا افشانهٔ خوش‌بوکنندهٔ مو، و ظرف‌های محلول شست‌وشو نیز در همین قسمت قرار می‌گیرند. از ابزارهای دیگر می‌توان به برس گردن برای زدودن موهای ریز پس از اصلاح، برس‌های متنوع برای شانه‌زدن یا حالت دادن، لوسیون زنده‌کنندهٔ مو و نیز بطری‌های کوچک برای خوش‌بوکننده‌ها اشاره کرد. گواهی‌نامهٔ رسمی کار آرایشگر نیز معمولاً بر دیوار نصب می‌شود تا اعتبار و مهارت او را نشان دهد. اما در آرایشگاه‌های زنانه، افزون بر همهٔ موارد بالا، ابزارها و بخش‌های ویژه‌ای نیز وجود دارد. برای نمونه، ظرف محتوی مادهٔ بی‌رنگ‌کننده و تیوب همان ماده، ابزارهای فر کردن و حالت‌دهی مانند بَستِ فر، بیگودی، برس فرکننده و گیرهٔ فر مو از ضروریات است. همچنین میز آرایش با کشوها و آینه‌های بزرگ‌تر برای کارهای گوناگون آرایشی به‌کار می‌رود. در این سالن‌ها معمولاً جایگاهی برای کلاه‌گیس و تندیس ویژهٔ نگهداری کلاه‌گیس وجود دارد. دستگاه خشک‌کن پایه‌دار با بازوی گردان نیز برای خشک‌کردن مو پس از رنگ یا فر از لوازم اصلی محسوب می‌شود. | ## بخش 3: پیرایشگاه | به‌طور کل و در مقیاس کوچکتر، وسایل اصلی آرایشگاه‌ها عبارتند از: کلیپس، برسِ سر، قیچی ابرو، پیش‌بند، ماشین آرایشگری، موچین، برس ابرو، تیغ و دسته تیغ، موپَران، آبپاش حوله و کیف نگهداری وسایل.خبرگزاری فارس ، بازدید: ژانویهٔ ۲۰۱۲. صندلی‌های برقی جایگزین چهارپایه‌های قدیمی شده و استفاده از وسایل بهداشتیِ مشترک در آن‌ها منسوخ شده‌است. در گذشته، در بسیاری از نقاط دنیا، سلمانی‌ها نیز، به‌مانند دلاکان در برخی امور پزشکی و دندانپزشکی دخالت می‌کردند. در ایران، اموری مانند جراحی، زخم‌بندی، دندان‌کشی و حجامت برعهدهٔ سلمانی بود و شغل دوم وی به‌شمار می‌آمد. همچنین، برخی از مداواهای اورژانس، مانند بریدگی‌ها، جراحت‌ها، عقرب‌گزیدگی و مارگزیدگی بدون اجرت انجام شده و در هر محل از وظایف سلمانی بوده‌است. علاوه بر سلمانی‌هایی که دکان داشتند، سلمانی‌هایی نیز بوده‌اند که فاقد محل ثابت کسب بوده و به‌صورت سیار و دوره‌گرد کار می‌کردند. این سلمانی‌ها معمولاً مهارت همکاران دکان‌دار خود را نداشتند، ولی گاهی برای تبلیغ و ترغیب مردم به اصلاح، با دیشلمه و چای دارچین از آنان پذیرایی می‌کردند. از این دسته اقدامات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: پیتاژ یا خرد کردن مو که شیوه ای جدید از کوتاه کردن مو است. کوتاه کردن موی سر با تیغ که در آن بجای قیچی از تیغ برای کوتاه کردن مو (نه کچل کردن) استفاده می‌شود. سایه زدن دور مو، که طی آن موهای دور سر سفید (صفر) شده و کم‌کم با حرکت دادن قیچی و شانه یا ماشین اصلاح به سمت بیرون و همزمان رو به بالا بلندتر می‌شود. | ## جمع‌بندی | ضمناً در آرایشگاه‌های مدرن خدمات جانبی همچون گریم، آرایش داماد، ماسک گذاری صورت، ماسک گذاری مو، (ویتامینه و پروتئینه) رنگ کردن و صاف یا فر کردن مو، بافت مو، اپیلاسیون و موراد بسیاری انجام می‌شود که شاید در سالیان دور فقط برای بانوان انجام می‌شده‌است.