aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: نادر نادرپور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نادر نادرپور | مقدمه: نادر نادرپور (۱۶ خرداد ۱۳۰۸ – ۲۹ بهمن ۱۳۷۸) شاعر، نویسنده، مترجم و فعال سیاسی–اجتماعی اهل ایران بود. | ## بخش 1: نادر نادرپور | زندگی او فرزند تقی میرزا از خاندان نادری‌پور (افشار) نوادگان رضاقلی میرزا پسر ارشد نادرشاه افشار بود. | ## بخش 2: نادر نادرپور | نادرپور دوره متوسطه را در دبیرستان ایرانشهر تهران تمام کرد و در سال ۱۳۲۸ برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت. | ## بخش 3: نادر نادرپور | در سال ۱۳۳۱ پس از دریافت لیسانس از دانشگاه سوربن پاریس در رشتهٔ زبان و ادبیات فرانسه به تهران بازگشت.خزائل ۱۳۸۴، ص ۴۶۲۱ (=صفحات کتاب در جلد ۶) وی از سال ۱۳۳۷ به مدت چند سال در وزارت فرهنگ و هنر در مسئولیت‌های مختلف به کار مشغول بود. | ## جمع‌بندی | نادرپور در سال ۱۳۴۶ در کنار تعدادی از روشنفکران و نویسندگان مشهور در تأسیس کانون نویسندگان ایران نقش داشت و به عنوان یکی از اعضای اولین دوره هیئت دبیران کانون انتخاب گردید.صفحه فرهنگ و ادب بی‌بی‌سی فارسی، انتخابات کانون نویسندگان ایران پس از شش سال، به روز شده: ۱۰:۴۸ گرینویچ - دوشنبه ۱۴ ژوئیه ۲۰۰۸–۲۴ تیر ۱۳۸۷، نادرپور به زبان فرانسوی آشنایی کامل داشت و شعرها و مقاله‌هایی را به زبان فارسی ترجمه کرد.
موضوع مقاله: سنت وینسنت و گرنادین‌ها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سنت وینسنت و گرنادین‌ها | مقدمه: و یکی از اعضای کشورهای مشترک المنافع است، و واحد پول آن دلار کارائیب شرقی می‌باشد. | ## بخش 1: سنت وینسنت و گرنادین‌ها | در ۱۷۶۳ این جزایر مستعمرهٔ بریتانیا شد، در ۱۹۶۹ خودگردانی داخلی یافت، و در ۲۷ اکتبر ۱۹۷۹ به استقلال رسید. اطلاعات کلی پایتخت: کینگزتاون زبان رسمی: انگلیسی نوع حکومت: دموکراسی واحد پول: دلار کارائیب شرقی مذهب: انگلیکان (۴۲٪)، متدیست (۲۱٪)، کاتولیک رومی (۱۲٪) امید طول عمر: ۷۱ سال رشد سالانه جمعیت: ۰٫۳۱ درصد (برآورد ژوئیه ۲۰۰۴) جمعیت: ۱۱۷٬۱۱۹ نفر (برآورد ژوئیه ۲۰۰۴) تاریخ پیش از ورود اروپایی‌ها در قرن شانزدهم، در این جزایر توسط گروه‌های مختلفی از بومیان آمریکا، از جمله سیبونی، آرواک‌ها و کارائیب‌ها سکونت داشتند. هنگامی که کریستف کلمب در سال ۱۵۰۲ از کنار سنت وینسنت عبور کرد، احتمالاً قوم کاریب در آن ساکن بودند. ورود اروپایی‌ها هنگامی که کریستف کلمب در اواخر قرن پانزدهم از کنار سنت وینسنت عبور کرد، وارد جزیره نشد. اسپانیایی‌ها پس از آن از این جزایر دیدن کردند، اما هیچ قصدی برای فتح آن‌ها نداشتند. | ## بخش 2: سنت وینسنت و گرنادین‌ها | اگرچه این بریتانیایی‌ها بودند که در سال ۱۶۷۲ مدعی سنت وینسنت (بخشی از سنت وینسنت و گرنادین‌ها) شدند، فرانسه اولین استعمارگر این جزایر شد. مردم بومی این کشور تا قرن ۱۸ با موفقیت در برابر حاکمیت اروپا مقاومت کردند، اما در سال ۱۷۱۹ به هر حال منطقه توسط فرانسوی‌ها فتح شد. با این حال، این حکومت فرانسه دیری نپایید، زیرا سنت وینسنت در صلح پاریس در سال ۱۷۶۳ بخشی از امپراتوری بریتانیا شد. اما کشمکش بر سر جزایر برای مدتی ادامه پیدا کرد: در سال ۱۷۷۹، فرانسه آن را بازپس گرفت و سرانجام در سال ۱۷۸۳ به مستعمره بریتانیا تبدیل شد. لا سوفریر، تنها آتشفشان فعال در سنت وینسنت، از سال ۱۷۱۸ تاکنون پنج بار فوران شدید کرده است. | ## بخش 3: سنت وینسنت و گرنادین‌ها | استقلال سنت وینسنت و گرنادین‌ها در دوران حکومت بریتانیا برچسب‌های اداری مختلفی دریافت کردند که به تدریج آزادی بیشتری به کشور می‌داد. این کشور عضوی از کشورهای مشترک المنافع است و رئیس دولت آن پادشاه چارلز سوم بریتانیا است.Curaçao.nu op 9 april 2021 سیاست مجلس واحد قانونگذاری متشکل است از ۶ سناتور منتصب و ۱۵ نماینده که با رأی تمامی افراد بالغ برای پنج سال انتخاب می‌شوند. پادشاه بریتانیا حکمران سنت وینسنت نیز هست و نمایندهٔ او فرماندار کل شخصی را به نخست‌وزیری انتصاب می‌کند که از پشتیبانی اکثریت در مجلس برخوردار است. عضویت این کشور عضو سازمان ملل متحد، سازمان کشورهای آمریکایی، بازار مشترک و جامعهٔ کارائیب، جامعهٔ کشورهای مشترک‌المنافع و اتحادیه کشورهای همسود (همسود بریتانیا) می‌باشد. جزایر گرنادین – که شامل بکوِه و ماستیک است – زنجیری از جزایر کوچک در جنوب سنت وینسنت است. | ## جمع‌بندی | شهرهای مهم: شارلوت مساحت: ۳۸۹ کیلومتر مربع خط ساحلی: ۸۴ کیلومتر مختصات جغرافیایی: ۱۳ درجه و ۱۵ دقیقه شمالی و ۶۱ درجه و ۱۲ دقیقه غربی تقسیمات کشوری نقشه پریش مساحت جمیعت 250px سنت دیوید سنت پاتریک سنت اندرو سنت جرج شارلوت گرنادین‌ها سنت وینسنت و گرنادین‌ها ۳۸۹ کیلومترمربع ۱۰۹٬۶۴۳ نفر آموزش میزان با سوادی: ۸۵٪ (۱۹۸۳) سنین تحصیل اجباری: تحصیل اجباری نیست تعداد دانشگاه: ندارد اقتصاد اقتصاد این کشور عمدتاً بر اساس کشاورزی با کشتهای عمدهٔ موز و نشاسته حاصله از گیاه اروروت است.
موضوع مقاله: نیروی هوایی ترکیه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نیروی هوایی ترکیه | مقدمه: این نیرو از شعبه‌های اصلی مسلح این کشور بوده و نیروی هوایی ترکیه با بیش از ۹۳۰ هواپیما، پس از نیروهای هوایی ایالات متحدهٔ آمریکا و پادشاهی بریتانیا، سومین نیروی بزرگ ناتو به‌شمار می‌رود. | ## بخش 1: نیروی هوایی ترکیه | پس از تأسیس این نیرو، گردان‌های پرواز آن در جنگ‌های بالکان و جنگ جهانی اول شرکت کردند؛ به‌طوری که در دسامبر سال ۱۹۱۶، نیروی هوایی ترکیه تعداد ۹۰ هواپیمای فعال را به خود اختصاص داده بود. پس از پایان‌یافتن جنگ جهانی و در سال ۱۹۱۹، بخش از این نیرو منحل شده و بعد از آن نیز توسط وزارت جنگ ترکیه بسته شد. | ## بخش 2: نیروی هوایی ترکیه | ولی برخی از افسران و درجه‌داران ترک برای ابقای این نیروی هوایی تلاش زیادی کردند و هواپیماهای باقی‌مانده از جنگ جهانی اول را در واحدهای جدیدی سازماندهی کردند. در سال ۱۹۴۴، صنایع هوافضای ترکیه تأسیس شد و این کشور شروع به تولید هواپیمای جنگنده به‌طور موضعی زیرنظر مجوز «tal» کرد که شامل جمعی از هواپیماهای اف-۱۶ فایتینگ فالکن بود. | ## بخش 3: نیروی هوایی ترکیه | ترکیه در همین زمینه دست به خرید ۲۷۰ فروند اف-۱۶ نوع «C» ,و «D» از ایالات متحدهٔ آمریکا زد، که از این تعداد ۲۴۵ فروند اف-۱۶ هم‌اکنون در خدمت نیروی هوایی ترکیه است. و البته ۵۴ فروند جنگنده بمب افکن اف-۴ئی-۲۰۲۰-ترمیناتور نیز در خدمت نیروی هوایی ترکیه می‌باشد که قرار است با جنگنده‌های نسل پنجم اف-۳۵ لایتنینگ۲ جایگزین شوند. | ## جمع‌بندی | در شورش داخلی سوریه که دولت ترکیه طرف شورشیان سوریه را گرفته بود، تعداد قابل توجهی پهباد که وظیفه پشتیبانی از تک‌ها و حمله‌های نیروهای تحت حمایت خود را داشتند، پدافندهای ارتش سوریه را نابود کرد.
موضوع مقاله: عمو سام | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عمو سام | مقدمه: در نگاره همچنین از برده‌داری در آمریکا و وضعیت سرخ‌پوستان آمریکا انتقاد شده‌است. | ## بخش 1: عمو سام | پیدایش این فکر که ایالات متحدهٔ آمریکا را «عمو سام» بنامند، برمی‌گردد به اوایل تاریخ این کشور. مطابق یک روایت، در طی جنگ ۱۸۱۲، مردی از اهالی شهر تروی، در ایالت نیویورک، چشمش روی یک بستهٔ بزرگ، به این دو حرف افتاد: «U.S.» البته این دو حرف مخفف United States می‌باشد، ولی آن شخص از این موضوع آگاه نبود. | ## بخش 2: عمو سام | اتفاقا در آن ایام مردی بود به نام آقای ویلسن، از اهالی شهر تروی، که همهٔ مردم او را به نام بدون معنی عمو سام می‌نامیدند. وقتی که آن مرد پرسید این دو حرف چه معنایی دارد، جواب‌دهنده، برای آنکه او را دست بیندازد، جواب داد که این دو حرف معرف عمو سام است. | ## بخش 3: عمو سام | مردمی که این شوخی را شنیدند، آن را به دیگران نقل کردند و به این ترتیب کم‌کم این فکر که ایالات متحده را عمو سام بنامند در همه جا پراکنده شد. هر وقت که بخواهند تصویر عمو سام را بکشند مردی بلندقد و لاغراندام را می‌کشند که کتی می‌پوشد بر تن و کلاهی بلند بر سر دارد. | ## جمع‌بندی | پیشینه مشهورترین تصویر عمو سام مربوط به جنگ جهانی اول است که روی آن نوشته شده : «من تو را می‌خواهم» (I WANT YOU) و در واقع پوستری بود که برای جذب نیرو و استخدام در ارتش به کار رفت.
موضوع مقاله: دستگاه صوری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دستگاه صوری | مقدمه: دستگاه صوری یا نظام صوری در منطق صوری عبارت از یک زبان صوری به علاوهٔ مجموعه‌ای از قواعد استنباط و اصول موضوع است. | ## بخش 1: دستگاه صوری | نمادها و رشته‌های نمادها به طور کلی به دو دسته «بی‌معنا» و «فرمول‌های خوش‌ساخت» تقسیم می‌شوند. یک زبان رسمی را می‌توان معادل مجموعه‌ای از فرمول‌های خوش‌ساخت آن در نظر گرفت که به طور کلی به دو دسته «قضایا» و «غیرقضایا» تقسیم می‌شوند. | ## بخش 2: دستگاه صوری | یک دستگاه صوری شامل موارد زیر است: زبان رسمی: مجموعه‌ای از فرمول‌های خوش‌ساخت که از رشته‌هایی از نمادهای یک الفبا تشکیل شده‌اند و توسط یک دستور زبان رسمی (شامل قواعد تولید یا قواعد ساختار) ساخته می‌شوند. سیستم استنتاج، دستگاه استنتاج، یا سیستم اثبات: شامل قواعد استنتاج است که با استفاده از اصول موضوعه، قضایا را استنتاج می‌کنند؛ هر دو (اصول موضوعه و قضایا) بخشی از زبان رسمی هستند. | ## بخش 3: دستگاه صوری | سیستم رسمی بازگشتی یا شمارش‌پذیر بازگشتی: سیستمی که مجموعه اصول موضوعه و مجموعه قواعد استنتاج آن، مجموعه‌های تصمیم‌پذیر یا نیمه‌تصمیم‌پذیر هستند. | ## جمع‌بندی | دستگاه صوری اگر که مجموعه اصول موضوعه و مجموعه قواعد استنتاج آن به ترتیب مجموعه‌های تصمیم‌پذیر یا نیمه‌تصمیم‌پذیر باشند به آن بازگشتی (یعنی مؤثر) نامیده می‌شود .
موضوع مقاله: سانتا پلا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سانتا پلا | مقدمه: سانتا پائولا شهری آرام و تاریخی در شهرستان وِنتورا در ایالت کالیفرنیای ایالات متحده است؛ شهری که به دلیل آب‌وهوای معتدل، باغ‌های مرکبات، تاریخچه طولانی صنعت هوایی و حال‌وهوای اصیل کالیفرنیای قدیمی شناخته می‌شود. | ## بخش 1: سانتا پلا | این منطقه که در میانه دره حاصل‌خیز سانتا کلارا قرار گرفته، سال‌هاست به عنوان قلب تپنده صنعت مرکبات جنوب کالیفرنیا شهرت دارد. خیابان‌های اصلی شهر، با مغازه‌های محلی کوچک، ساختمان‌های قدیمی بازسازی‌شده و نماهای کلاسیک آمریکایی، فضایی ایجاد می‌کنند که هنوز حس دهه‌های گذشته را زنده نگه داشته است. از نظر تاریخی، سانتا پائولا یکی از نخستین مناطقی بود که شرکت‌های بزرگ تولید مواد غذایی و کارخانه‌های فرآوری مرکبات در آن شکل گرفتند. حضور برندهای مهم در این منطقه سبب شد شهر به‌تدریج به مرکز دادوستد کشاورزی تبدیل شود و هزاران مزرعه کوچک و بزرگ در اطراف آن شکل بگیرد. این میراث کشاورزی هنوز هم در زندگی روزمره مردم دیده می‌شود؛ از جشنواره‌های فصلی گرفته تا بازارهای محلی که محصولات تازه و طبیعی ارائه می‌کنند. | ## بخش 2: سانتا پلا | فرودگاه قدیمی و کوچک آن، که همچنان فعال است، از نخستین فرودگاه‌های عمومی کالیفرنیا به شمار می‌رود و در طول دهه‌ها محل تجمع خلبانان، علاقه‌مندان به هواپیماهای کلاسیک و حتی صحنه فیلم‌برداری بسیاری از آثار سینمایی بوده است. موزه هوایی شهر با مجموعه‌ای از هواپیماهای تاریخی و داستان‌های ناگفته خلبانان، یکی از جاذبه‌های مهم گردشگری محسوب می‌شود. در کنار تاریخچه کشاورزی و هوانوردی، محیط طبیعی سانتا پائولا نیز جذابیت ویژه‌ای دارد. قرارگیری شهر میان تپه‌های سبز و رودخانه سانتا کلارا، آن را به مقصد محبوبی برای دوستداران طبیعت و فعالیت‌های فضای باز تبدیل کرده است. مسیرهای پیاده‌روی، پارک‌های گسترده، و فضاهای مناسب برای عکاسی و مشاهده حیات‌وحش، همگی بخشی از ویژگی‌های چشمگیر این منطقه هستند. | ## بخش 3: سانتا پلا | بسیاری از گردشگران برای لذت بردن از هوای پاک، چشم‌اندازهای روستایی و سکوت آرامش‌بخش این بخش از کالیفرنیا به سانتا پائولا سفر می‌کنند. جامعه‌ای گسترده از خانواده‌های قدیمی، مهاجران، و نسل‌های جدید در کنار هم ترکیبی از سنت و نوگرایی ساخته‌اند. جشنواره‌های محلی، رویدادهای هنری، و نمایشگاه‌های خیابانی در طول سال برگزار می‌شود و بخشی از هویت اجتماعی شهر را شکل می‌دهد. موزه‌ها، گالری‌های هنری کوچک، و دیوارنگاره‌های متعدد خیابانی نیز به این شهر حال‌وهوایی هنری و فرهنگی می‌بخشند. در مجموع، سانتا پائولا شهری کوچک اما پرمعناست؛ شهری با گذشته‌ای ریشه‌دار، طبیعتی چشم‌نواز و جامعه‌ای پویا. | ## جمع‌بندی | چه برای کسانی که به دنبال شناخت تاریخ جنوب کالیفرنیا هستند، چه برای افرادی که عاشق طبیعت، کشاورزی یا فضاهای آرام و اصیل‌اند، سانتا پائولا مقصدی دلنشین و الهام‌بخش است.
موضوع مقاله: تربیخا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تربیخا | مقدمه: این منطقه در ۲۷ کیلومتری شمال شرقی عکا در ناحیه تحت فرمان بریتانیا در قضای عکا قرار داشت که در طول جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ توسط نیروهای دفاعی اسرائیل تصرف و خالی از سکنه شد. | ## بخش 1: تربیخا | 264 در سال ۱۲۲۰، دختر ژوسلین سوم، بئاتریس دو کورتنی و شوهرش اتو فون بوتنلاوبن ، کنت هنه‌برگ، زمین‌های خود از جمله تیربیکا را به شوالیه‌های تتونیک فروختند.Strehlke, 1869, pp. 264 دوران عثمانی تربیخا در سال ۱۵۱۷ با بقیه فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد و تا سال ۱۵۹۶ بخشی از ناحیه (فرعیه) تبنین تحت لیوای صفد با ۸۸ نفر جمعیت بود. 103 این روستا دارای دو مسجد و یک مدرسه ابتدایی بود که پس از سال ۱۹۳۸ تأسیس شد و در اواسط دهه ۱۹۴۰ تعداد ۱۲۰ دانش آموز در آن ثبت نام کردند. | ## بخش 2: تربیخا | تربیخا دارای یک اداره گمرک و یک ایستگاه پلیس برای نظارت بر مرز لبنان نیز بود.Khalidi, 1992, p.33 در آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا با سروح و نبی روبین شمرده شد که با هم ۱۰۰۰ تن و مجموعاً ۱۸۵۶۳ دونم زمین داشتند. 131 جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن این شهر در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۸ در طی عملیات حیرام توسط تیپ اودد مورد حمله قرار گرفت.Morris, 2004, p. بلکه نظامیان به یهودیان کیبوتص تربیخا اجازه دادند تا محصولات را جمع‌آوری کنند و روستاها را بدون محافظ رها کردند، که به هر رهگذری اجازه دسترسی به اقلام روستای بدون محافظ را می‌داد.Totah, 1955, p. | ## بخش 3: تربیخا | 192 زمین‌های روستای تربیخا توسط مهاجران یهودی از مجارستان و رومانی به عنوان بخشی از سیاست یهودی سازی شمال الجلیل برای سکنی گزیده‌شد.Morris, 2004, pp. ولید خالدی، مورخ فلسطینی، دربارهٔ بناهای باقی مانده روستا در سال ۱۹۹۲ می‌گوید: «در حال حاضر حدود بیست خانه از روستا توسط ساکنان مشاو شومره اشغال شده‌است. | ## جمع‌بندی | 34 در سال ۱۹۹۴، پناهندگان هفت روستا که از سال ۱۹۴۸ به عنوان پناهندگان فلسطینی طبقه‌بندی شده بودند، تابعیت لبنان را دریافت کردند.Peteet, 2005, p.
موضوع مقاله: لهجه کابلی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لهجه کابلی | مقدمه: تبدیل پیش‌نهادهٔ در به دَ یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های لهجهٔ کابلی استفاده از واژهٔ «دَ» (da) به‌جای «در» است. | ## بخش 1: لهجه کابلی | تلفظ آوای «ق» در لهجهٔ کابلی و بسیاری لهجه‌های دیگرِ شرق افغانستان، مانند برخی گویش‌های فارسی، مانند گویش شوشتری، و برخلاف سایر لهجه‌های غربیِ زبان فارسی (گویش هراتی و گویش‌های فارسی در ایران) که «ق» را نیز همانند «غ» تلفظ می‌کنند، «ق» به گونه‌ای نزدیک به عربی تلفظ میشود ساختار فعلیِ متفاوت در برخی موارد، لهجهٔ کابلی دارای ساختار فعلیِ متفاوتی با فارسی معیار است. زمان‌های فعلیِ آیندهٔ مجهول نیز در لهجهٔ کابلی استفاده می‌شود که معمولاً در فارسی تهران صیغهٔ معادل ندارد و به کمک سایر کلمات تشریح می‌شود. | ## بخش 2: لهجه کابلی | صرف این زمان برعکس فارسی ایران با تغییر ضمیرهای چسبان بر فعل کمکی بودن است نه فعل کمکی خواهد. رفته خواهد بودم - رفته خواهد بودی - رفته خواهد بود رفته خواهد بودیم - رفته خواهد بودید - رفته خواهد بودند در برخی موارد هم ساختارهایی استفاده می‌شود که اگرچه درست است اما در فارسی معیار از آن استفاده نمی‌شود. | ## بخش 3: لهجه کابلی | ## جمع‌بندی | لهجه کابلی: طرف از او سیل میکدم لهجه کابی: ُسن از او سیل میکدم واژه‌ها کلمه‌های زیادی در لهجهٔ کابلی وجود دارد که معمولاً در فارسی معیار مرسوم نیست.
موضوع مقاله: دستگاه مختصات افقی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دستگاه مختصات افقی | مقدمه: دستگاه مختصات افقی یا سمتی-ارتفاعی ، ازجمله مختصات سماوی با توجه به موقعیت ناظر است که در آن افق ناظر همراه با نیم‌دایرهٔ سمتی شمال دو مرجع و سرسو (سمت‌الرأس) و پاسو (سمت‌القدم)، قطبین آن شناخته می‌شوند. | ## بخش 1: دستگاه مختصات افقی | مختصات بدست آمده از آن سمت (A) و ارتفاع (a) است که هر دو به محل ناظر روی زمین بستگی دارد. تعاریف مختصات دستگاه افقی به دو بخش تقسیم می شود: ارتفاع (a) به فاصله‌ی زاویه ای ستاره برحسب درجه از افق گفته می‌شود و مقدار آن از بازه ی ۰ درجه (روی افق) تا ۹۰ درجه (در سرسو) است. سمت (A) به فاصله‌ی زاویه ای ستاره بر روی افق از شمال گفته می شود که هر چه به سمت شرق حرکت می کنیم مقدار آن افزایش می یابد. | ## بخش 2: دستگاه مختصات افقی | مقدار سمت از بازه ی ۰ درجه تا ۳۶۰ درجه تغییر می کند به طوری که سمت ۰ درجه نشان دهنده ی شمال، سمت ۹۰ درجه نشان دهنده ی شرق، سمت ۱۸۰ درجه نشان دهنده ی جنوب و سمت ۲۷۰ درجه نشان دهنده ی غرب می باشد. ویژگی های دستگاه مختصات افقی دستگاه مختصات افقی به مکان ناظر بر روی زمین بستگی دارد و به جایگاه ستارگان در آسمان مربوط نمی شود. مقدار سمت و ارتفاع ستاره در طول زمان تغییر می کند در حالی که بعد و میل آن که به دستگاه مختصات سماوی ستاره تقریبا در طول زمان ثابت است. | ## بخش 3: دستگاه مختصات افقی | دستگاه مختصات افقی برای تشخیص در حال طلوع یا غروب بودن اجرام سماوی بسیار مفید است. به طوری که: اگر سمت ستاره بین ۰ تا ۱۸۰ باشد (در طرف شرقی آسمان قرار داشته باشد) در حال طلوع است. | ## جمع‌بندی | اگر سمت ستاره بین ۱۸۰ تا ۳۶۰ باشد (در طرف غربی آسمان قرار داشته باشد) در حال غروب است.
موضوع مقاله: زبان باختری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان باختری | مقدمه: زبان بلخی یا باختری (یا آریائو، اریو)؛ زبانی از خانواده زبان‌های ایرانی بود که در سده‌های یکم تا نهم میلادی در سرزمین باستانی بلخ، پیش از گسترش زبان فارسی در شمال ایالت خراسان باستان (افغانستان کنونی) کنونی رایج بود. | ## بخش 1: زبان باختری | در این سال باستان‌شناسان فرانسوی کامیاب شدند نوشتاری را در سرخ کوتل (واقع در بغلان) از این زبان به دست آورند. این سنگ‌نبشته از زیارت است که به دستور کانیشکا (سال جلوس ۱۲۰ یا ۱۲۵میلادی) پادشاه بزرگ کوشانی ساخته شده‌است. علاوه بر ۲۴ حرف یونانی، باختری‌ها با تغییر دادن حرف رو یک حرف جدید به نام شو نیز که نمایندهٔ صدای /ش/ بود به این الفبا اضافه کردند. | ## بخش 2: زبان باختری | دو حرف پسی و کسی در نوشتن زبان باختری بدون استفاده بودند، ولی احتمالاً برای نوشتن اعداد (همانگونه که در یونانی به کار می‌رود) به کار می‌رفتند. زبان بلخی در ناحیه‌ای گویش می‌شده‌است که نخستین پارسی‌سرایان در تاریخ ادب پارسی از آنجا برخاسته بودند، بنابراین وجود وام‌واژه‌های بلخی در زبان فارسی طبیعی است (گرچه از بین زبان‌های ایرانی شرقی، زبان سغدی تأثیر بیشتری روی فارسی داشته‌است). واژه‌های فارسی «ملخ»، «خدیو»، «خزان»، «لهراسپ»، فعل «الفختن» (یا «الفغدن»)، و نیز احتمالاً واژهٔ «فلاخن» ازجمله وام‌واژه‌های بلخی در فارسی‌اند.محمود جعفری دهقی، امیر عمادالدین صدری، «وام‌واژه‌های بلخی در پارسی نو»، زبان‌شناخت، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال دوم، شمارهٔ دوم (پاییز و زمستان ۱۳۹۰)، ص ۳. | ## بخش 3: زبان باختری | البته تمام سکه‌نوشته‌ها و نوشته‌های روی سر سکه‌ها را نمی‌توان نوشته‌هایی بلخی به شمار آورد.اشمیت، رودیگر: راهنمای زبان‌های ایرانی (جلد اول)، تهران: انتشارات ققنوس، ص ۳۶۰. | ## جمع‌بندی | در دهه ۱۹۹۰ میلادی انبوهی از اسناد بلخی کشف شد که در میان آن‌ها بخش عمده‌ای از نامه‌های بلخی به واسطۀ ارائۀ آگاهی‌های تازه دربارهٔ این زبان از اهمیت چشمگیری برخوردارند.
موضوع مقاله: فخرآفاق پارسا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فخرآفاق پارسا | مقدمه: فخرآفاق پارسا (۱۲۷۷ تهران - ۱۳۵۸) روزنامه‌نگار دوران مشروطیت و از فعالان جنبش زنان در ایران بود. | ## بخش 1: فخرآفاق پارسا | او که مدیر مسئول جهان زنان بود، نخستین زن روزنامه‌نگار در تاریخ ایران است که تبعید شده‌است. جهان زنان مجله «جهان زنان» ابتدا در سال ۱۲۹۹ با هدف «تفهیم لزوم تعلیم و تعلم زنان» و «آشنا کردن آنان به حقوقشان» توسط فرخ‌دین پارسا و همسرش فخرآفاق پارسا در مشهد منتشر شد.مجله جهان زنان این نشریه که ابتدا هر دو هفته یک بار منتشر می‌شد به موضوعات مربوط به آزادی زنان به سبک اروپایی و تساوی حقوق می‌پرداخت. نخستین شمارهٔ این مجله که با مدیریت فخرآفاق پارسا منتشر شد، لحنی میانه و معتدل در مورد تحصیل زنان و ضرورت آموزش آن‌ها داشت اما پس از انتشار سرمقاله‌ای در مورد حقوق مساوی زنان و مردان، تعدادی به ضدیت با او برخاستند. | ## بخش 2: فخرآفاق پارسا | برخی اراذل و اوباش هم به حمایت کسانی که او را به ضدیت با دین محکوم کرده بودند، خانه‌اش را غارت کردند. این دو مقاله با عنوان ضرورت تحصیل دختران، آلام روحی زنان و ضرورت بازنگری در قانون ازدواج، خشم روحانیان را برانگیخت و موجب تبعید و مشکلات بسیاری برای او و خانواده‌اش شد.زنانی که تاریخ ایران را تغییر دادند تبعید پس از انتشار مقالات دردسرساز در مشهد، پنجمین شمارهٔ مجله «جهان زنان» در تهران منتشر شد. انتشار مقاله‌ای با عنوان «از حالا» در این شماره با مضمون دعوت زنان برای همکاری با مردان چنان غوغایی بر پا کرد که مدیر و سردبیر مجله (فرخ‌دین و فخرآفاق پارسا) را به اتهام مخالفت با دین به اراک تبعید کردند. | ## بخش 3: فخرآفاق پارسا | پس از تبعید، روحانیون اراک وی را دشمن اسلام معرفی کردند و فخر آفاق با شنیدن خبر اعدام چند نفر به خاطر پاک‌سازی مذهبی در اراک، همراه با خانواده‌اش به قم گریخت و توانست با هماهنگی با مقامات دولتی، دوران تبعید را در قم بگذراند. درگذشت فخرآفاق پارسا در بهمن ۱۳۵۸ شاهد دستگیری و زندان شدن فرزندش فرخ‌رو پارسا بود. | ## جمع‌بندی | چند هفته‌ای پس از دستگیری فرزندش زنده نماند و یک ماه پس از دستگیری وی چشم از جهان فروبست و به این ترتیب شاهد محاکمه و اعدام فرزندش در اردیبهشت سال ۱۳۵۹ توسط دادگاه انقلاب نبود.
موضوع مقاله: لیخار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لیخار | مقدمه: در لیخار به علت اهانت مردم پاریس به آلفونسو دوازدهم پادشاه اسپانیا در سفرش به این شهر و کوتاهی دولت اسپانیا در پاسخ دادن به این اهانت، علیه کشور فرانسه اعلان جنگ کرد. | ## بخش 1: لیخار | سائز، شهردار وقت لیخار که به کشور فرانسه اعلام جنگ داده بود به یک قهرمان محلی تبدیل شد و مجسمه‌هایی از او در شهرهای اسپانیا به پا شد. در طول صد سال آینده لیخار در وضعیت جنگی به سر می‌برد و سنت دشمنی با فرانسه به صورت سینه به سینه به نسل بعد منقل گشت ولی با این حال زدوخوردی بین لیخار و فرانسه شکل نگرفت. | ## بخش 2: لیخار | در سال پس از استقبال شکوهمند مردم پاریس از پادشاه اسپانیا خوان کارلوس، شهردار لیخار به دولت فرانسه پیشنهاد صلح داد، ولی فرانسه به این پیشنهاد واکنشی نشان نداد. در نهایت در سال و در زمان ریاست جمهوری فرانسوا میتران سفارت فرانسه در مادرید یک هیئت دیپلماتیک به لیخار فرستاد. | ## بخش 3: لیخار | ## جمع‌بندی | سند اعلان جنگ لیخار به فرانسه و عهدنامه صلح در تالار فرمانداری این شهر به نمایش گذاشته شده است.
موضوع مقاله: اسلام در آلبانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اسلام در آلبانی | مقدمه: پیشینه تغییر دین تا ۷۰ درصد جمعیت آلبانی به اسلام، یکی از میراث‌های حکومت عثمانی بود. | ## بخش 1: اسلام در آلبانی | پس از استقلال آلبانی از حکومت عثمانی، این کشور به صورت تنها دولت اسلامی در اروپا ظهور کرد. توسعه اسلام در مناطق کوهستانی شمال این کشور با مخالفت شدید کاتولیکهای رومی مواجه شد. | ## بخش 2: اسلام در آلبانی | اما به تدریج مقاومت مسلمانان کاهش یافت تا جایی که در بعضی مواقع مجبور به تغییر دین خود شدند. در پایان قرن هفدهم کاتولیک‌ها همچنان از نظر تعداد در شمال آلبانی بر مسلمانان فزونی داشتند. | ## بخش 3: اسلام در آلبانی | بر اساس قانون اساسی مصوب سال ۱۹۹۸ این کشور هیچ دینی، دین رسمی این کشور نیست و همه ادیان مساوی هستند. | ## جمع‌بندی | با این وجود تمامی مذاهب موجود در این کشور (مسلمانان سنی، بکتاشیه، مسیحیان ارتدکس و کاتولیک رومی) هر یک خواستار درجه بالاتری برای به رسمیت شناخته شدن از سوی دولت این کشور هستند.
موضوع مقاله: کشتار بی‌گناهان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کشتار بی‌گناهان | مقدمه: این اثر نیمه منریسم که صحنه کشتار کودکان بی‌گناه در بیت لحم توسط سربازان هرود در هنگام تولد عیسی مسیح را به تصویر کشیده‌است، دومین کار مشابه نقاش با این سناریو است که در فاصله کمتر از یک سال خلق شده‌است. | ## بخش 1: کشتار بی‌گناهان | هرود هنگامی که خبر تولد پسر بچه‌ای در قلمرو حکومتش را شنید که بنا به گفته منجمین دربارش، پادشاه یهود خواهد شد، دستور داد تا تمام پسران زیر دو سال در بیت لحم کشته شوند. خشونت فراوان و پیکره‌های عریان شبه هرکولی، اغراق در تنش و حس جاری در صحنه و پرسپکتیوی ناقص با پیکره‌های نیمه عریان، همه و همه از مشخصات منریسم هلندی اواخر قرن شانزدهم میلادی است که به وضوح در این اثر قابل تشخیص است. | ## بخش 2: کشتار بی‌گناهان | تاثیر این اثر در شاهکار روبنس، نقاش فلاندری قرن هفدهم میلادی یعنی «کشتار بی‌گناهان» (نامی مشابه با این اثر) که در حدود سال ۱۶۱۱ میلادی خلق شد، غیرقابل انکار است. این اثر نیز مشابه نگاره‌های ون هارلم، در دو نسخه تهیه شد که شامل مطالعه اولیه و نسخه نهایی بود. | ## بخش 3: کشتار بی‌گناهان | ## جمع‌بندی | نسخه دوم «کشتار بی‌گناهان» ون هارلم (این اثر)، هم‌اکنون در موزه فرانس هالس در شهر هارلم در هلند نگهداری می‌شود.