موضوع مقاله: پژو ۴۰۵ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پژو ۴۰۵ | مقدمه: این خودرو طی مدت عرضه توسط این شرکت فرانسوی یکی از پر افتخارترین و موفق‌ترین سدان‌های اروپایی شناخته شد تا جایی که در سال ۱۹۸۸ خودروی سال اروپا برگزیده شد و در فرانسه وجههٔ پرستیژ و افتخار اروپایی داشت.در کنار اینها پژو ۴۰۵ در مسابقات مختلفی اعم از رالی داکار جزو حریفان پر ادعایی برای سایر خودروسازهای اروپایی محسوب می‌شد و در سایر مسابقات نیز افتخارات بسیاری را ثبت کرد و در سال‌های ۱۹۸۹ و ۱۹۹۰ برای دو سال پیاپی قهرمان مسابقات رالی داکار شد. | ## بخش 1: پژو ۴۰۵ | بالغ بر ۲٫۵ میلیون دستگاه از این خودرو در سرتاسر جهان، در نسخه‌های فرمان چپ و راست، در مدل‌های سدان و استیشن فروخته شده است. در اوایل سال ۲۰۲۰، تولید ۳۳ ساله این خودرو به‌عنوان بیستمین خودروی تک نسلی با عمر طولانی‌تر در تاریخ به‌شمار می‌رفت توسط ایران‌خودرو متوقف شد. پژو ۴۰۵ در نسخه‌هایی برای اکسل عقب (SRix4، Mi16x4 و T16)، سیستم تعلیق مشترک هیدروپنوماتیکی با سیتروئن بی‌ایکس دارد. همانند بی‌ایکس، ۴۰۵ از موتورهای بنزینی XU و دیزلی XUD استفاده می‌کرد که در نسخه ایرانیزه آن یعنی SLX موتور TU5 نیز روی آن قرار گرفت. ۴۰۵ آخرین خودروی پژو بود که در ایالات متحده فروخته شد و بین سال‌های ۱۹۸۸ و ۱۹۹۱ در این بازار با مدل‌های مختلف از جمله مدل Mi16 عرضه شد ۴۰۵ به صورت سدان و استیشن، با دیفرانسیل جلو و چهار چرخ متحرک در دسترس بوده است. برخلاف ۵۰۴ و بعد از آن ۴۰۶، هیچ مدل کوپه‌ای از آن ارائه نشد: تنها دو نمونه از ۴۰۵ توربو ۱۶ دو در (که نباید با 405 T16 اشتباه شود) ساخته شد. این خودرو جانشین پژو ۳۰۵ قدیمی و همچنین مدل‌های تالبوت، هاچ‌بک آلپاین و سدان سولارا شد که عرضه آن یک سال پیش و با حذف برند تالبوت متوقف شد. مدل ۳۰۵ که از نظر ابعاد اندکی کوچک‌تر بود بلافاصله پس از عرضه ۴۰۵ از محدوده پژو خارج شد و تولید مدل بزرگ‌تر ۵۰۵ نیز چند سال بعد به پایان رسید. فروش مدل استیشن در ماه مه ۱۹۸۸ آغاز شد، اگرچه بازار بریتانیا تا اکتبر ۱۹۸۸ نسخه‌های استیشن را دریافت نکرد. نسخه‌های راست فرمان در کارخانه سابق روتس/کرایسلر در خط تولید رایتون در نزدیکی شهر کاونتری و مدل‌های چپ فرمان در خط تولید سوشو در فرانسه تولید می‌شد. موتورهای چهار سیلندر بنزینی از ۱٫۴ تا ۱٫۹ لیتر و ۶۵ تا ۱۶۰ اسب بخار (۴۸ تا ۱۱۸ کیلووات) در دسترس بودند. در سال ۱۹۸۸، موتورهای دیزل تنفس طبیعی (۱٫۹) و توربوشارژ (۱٫۸) به این محدوده اضافه شدند. ۵۰۰ هزارمین ۴۰۵ در سال ۱۹۸۹ تولید شد و پس از آن یک میلیونمین ۴۰۵ در سال ۱۹۹۰ کارخانه سوشو را ترک کرد. در سال ۱۹۹۱، به‌روزرسانی‌هایی برای داشبورد، فرمان و عایق صدا انجام شد، اما برای سال ۱۹۹۲، مدل فاز ۲ با طراحی جدید صندوق عقب با ورودی بهتر، چراغ‌های عقب و داشبورد جدید وارد بازار شد. یک کیسه هوا از سال ۱۹۹۴ در ۴۰۵ و به صورت استاندارد در سمت چپ Mi16 و T16 موجود بود. در ابتدای سال ۱۹۹۷، نسخه استیشن ۴۰۶ به بازار عرضه شد که نشان دهنده پایان تولید ۴۰۵ اروپایی پس از ده سال بود. ۴۰۵ یکی از پرفروش‌ترین خودروهای خانوادگی بزرگ در اروپا، به‌ویژه در فرانسه و بریتانیا بود. ۴۰۵ همچنین به دنبال موفقیت پژو ۵۰۵ پس از لغو محدودیت واردات خودروهای CBU در اواخر دهه ۱۹۸۰ به یک مدل محبوب در تایلند تبدیل شد. طراحی ۴۰۵ بر اساس پلتفرم ۲۰۵ کشیده‌تر طراحی و ساخته شد و شرکت این خودرو را جایگزین ۴۰۴ و ۵۰۵ کرد. پژو برای پروژه طراحی خودروی ۴۰۵ به سراغ شرکت پینین‌فارینا متخصص طراحی بدنه رفت، نتیجه طراحی این شرکت خودرویی با با نیمرخ آیرودینامیکی همراه با ضریب درگ (cx) ۰٫۳۰، که در میان خودروهای هم نسل خود بسیار نتیجه مطلوبی بود. این این طراحی نه تنها صرفاً برای زیبایی نبود بلکه به کاهش سوخت و عملکرد خودرو نیز کمک کرد. | ## بخش 2: پژو ۴۰۵ | در سال ۱۹۸۸، عنوان «خودروی سال اروپا» را که توسط هیئت داوران مطبوعات اروپایی اعطا شده بود، از آن خود کرد.در سال ۱۹۹۳ پژو نسل دوم این خودرو با فیس لیفت نمای عقب و دیزاین داخلی ارائه کرد. در فیس لیفت دوم چراغ‌های عقب بروزرسانی، بخش کرکره‌ای بین چراغ‌های عقب برای سهولت در گذاشتن بار درون صندوق عقب حذف شد. بازارها و تولید اروپا: از ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۷ در سوشو (فرانسه) و رایتون آن دانزمور (انگلستان). در این کشور، ۴۰۵ خودرویی بسیار محبوب با فروش کلی بیش از ۵۰۰٬۰۰۰ دستگاه بوده است. آذربایجان: تولید شده توسط ایران‌خودرو در منطقهٔ صنعتی نفت‌چاله از سال ۲۰۱۹ (نسخهٔ تولیدی در آذربایجان پژو پارس است). از پژو ۴۰۵ نسخه T16 تنها ۱۰۴۶ عدد تولید شد و برای همیشه جزو افسانه‌های این شرکت باقی ماند. خانوادهٔ ۴۰۵ که شامل انواع ۴۰۵، روآ، آردی، ۴۰۵ استیشن و پارس می‌شود از ابتدای تولیدشان تا سال ۱۳۸۹ حدود ۲ میلیون و ۲۹۵ هزار دستگاه توسط ایران‌خودرو تولید شده‌اند که پس از خانوادهٔ پراید، بیشترین تیراژ خودرو از ابتدای صنعت خودروسازی ایران را از آن خود کرده‌اند. در سال ۱۳۸۸، نسخهٔ به‌روز و فیس‌لیفت پژو ۴۰۵ با نام SLX تولید شد که به چراغ مه‌شکن جلو مجهز بود و کاسه‌چراغ‌های جلو و عقب آن کریستالی شده بودند. در قسمت بدنه از زه‌هایی با طرح جدید استفاده شده بود و روی لبهٔ در صندوق عقب نیز از یک بادگیر استفاده شده بود. نسخهٔ SLX اوایل با موتور XU7 تولید می‌شد اما در سال ۱۳۹۰ موتور این نسخه تغییر کرد و با موتور TU5 به بازار آمد. در ۲۲ خرداد ۱۳۹۹ تولید پژو ۴۰۵ GLX برای همیشه متوقف شد اما نسخهٔ تاکسی دوگانه‌سوز در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ هم تولید شده است. ایران‌خودرو مدل‌های زیر را بر اساس پژو ۴۰۵ تولید کرد: پژو ۴۰۵ GL/GLX: ابتدا با موتور ۱٫۶ لیتری با کد موتور (XU5 2C) و پس از آن ۱٫۹ لیتری با کد موتور (XU9 2C) تولید و به دلیل مصرف بالای سوخت و کاربراتوری بودن این دو موتور و استانداردهای آلایندگی یورو توسط شرکت ایران‌خودرو تولید این دو موتور متوقف گردید. پژو ۴۰۵ GLX: موتور ۱٫۸ لیتری با کد موتور (XU7 JPL3) وارد سالن مونتاژ شد و برخلاف موتورهای قبلی که از سیستم پرخوران کاربراتور بهره می‌بردند با سیستم انژکتوری مجهز شده بود و عملکرد بسیار مطلوبی داشت. نیروی این موتور با قدرت ۱۰۰ اسب بخار و گشتاور ۱۵۳ نیوتون متر از طریق جعبه دنده دستی ۵ سرعته با کد BE3 می‌تواند این خودرو را با شتاب صفر تا صد طبق اعلام ایران‌خودرو ۱۱ ثانیه (بعضا در برخی از تست‌ها این عدد کمتر نیز بوده) برساند. پژو ۴۰۵ از سال ۲۰۰۲ تا سال ۲۰۲۰ با این موتور در ایران تولید شد و محبوب‌ترین خودروی ایران گردید؛ اما نسخه دوگانه‌سوز تاکسی تا سال ۲۰۲۲ تولید شد. تفاوت GLI با نسخه GLX در استفاده از رنگ روغنی به‌جای متالیک، سپرهای مشکی برخلاف GLX که از سپر هم رنگ بدنه استفاده می‌کند همچنین تنظیم آیینه و بالابرهای شیشه عقب و جلو برخلاف نسخه GLX دستی بود. پژو ۴۰۵ SLX: مدل به‌روزرسانی شده پژو ۴۰۵ که با تغییراتی در نمای خارجی و داخلی و موتور ۱٫۶ لیتری ۱۶ سوپاپ تی‌یو۵ (TU5) از سال ۱۳۸۸ عرضه شد و تا سال ۱۴۰۰ ادامه داشت. اتحادیه اروپا این خودرو در سال ۱۹۸۸ موفق به کسب عنوان «خودروی سال اروپا» شد، جایزه‌ای معتبر که از سوی هیئت داورانی متشکل از خبرنگاران خودرویی اروپایی اهدا می‌شود و پژو ۴۰۵ با بیشترین تعداد رأی در تاریخ این رقابت برنده شد.در اروپا، ۴۰۵ با طیف گستردهٔ امکانات فنی و بدنه عرضه می‌شد، از جمله نسخه‌های سدان و استیشن، و موتورهای بنزینی و دیزلی با حجم‌های مختلف. این تنوع باعث شد که ۴۰۵ در کشورهای مختلف اروپایی از جمله فرانسه، بریتانیا، آلمان، ایتالیا و اسپانیا، در کلاس خودروهای خانوادگی متوسط رقابتی باشد. پژو ۴۰۵ در کارخانه‌های اروپا از جمله در فرانسه و بریتانیا تولید می‌شد و تا زمان توقف تولید در سال ۱۹۹۷ میلادی بیش از ۲٫۵ میلیون دستگاه از آن در سراسر جهان (بیشتر در اروپا) به فروش رسید. قیمت پایه پژو ۴۰۵ در ایالات متحده از ۱۵۳۰۰دلار شروع و در نسخه Mi16 تا ۲۱۷۰۰ دلار نیز می‌رسید که در نسخه پایه رقبای قیمتی آن فورد ماستنگ GT مدل ۱۹۹۰ بود. | ## بخش 3: پژو ۴۰۵ | همچنین این خودرو با دونسخه متفاوت و نسخهٔ Mi16 که نسخهٔ اسپرت ۴۰۵ بود در ایالات متحده عرضه شد. آمریکای جنوبی پژو ۴۰۵ در آمریکای جنوبی با حضور رسمی و تولید محلی همراه بود و در دههٔ ۱۹۹۰ میلادی در برخی کشورهای این منطقه به بازار عرضه شد. این خودرو عمدتاً در کشورهایی مانند آرژانتین و شیلی مونتاژ و فروخته می‌شد و بخشی از بازار خودروهای خانوادگی متوسط را به خود اختصاص داد. همچنین این خودرو با استقبال بسیار خوبی از طرف کشورهای آمریکای جنوبی مواجه شد و نظر مالکان این خودرو بسیار مثبت ارزیابی شد. مالکان و کاربران، پژو ۴۰۵ را خودرویی با سواری نرم، هندلینگ مناسب در سرعت‌های بزرگراهی و طراحی قابل قبول برای زمان عرضه توصیف کرده‌اند. این ویژگی‌ها به‌ویژه در مقایسه با برخی رقبای هم‌دوره، از جمله خودروهای داخلی بازار آمریکای جنوبی، مورد توجه قرار گرفته است آفریقا پژو ۴۰۵ در قارهٔ آفریقا در چند کشور به‌صورت تولید تحت لیسانس عرضه شد و در دههٔ ۱۹۹۰ و اوایل دههٔ ۲۰۰۰ میلادی حضور مشخصی در بازار برخی کشورهای آفریقایی داشت. این حضور عمدتاً در چارچوب راهبرد پژو برای تولید محلی در بازارهای نوظهور و کاهش هزینه‌های واردات انجام گرفت. تولید این مدل در مصر از طریق همکاری با شرکت‌های خودروسازی محلی انجام گرفت و به‌عنوان بخشی از ناوگان خودروهای خانوادگی و خدماتی مورد استفاده قرار گرفت. تداوم تولید در این منطقه نشان‌دهندهٔ تقاضای پایدار برای خودروهای متوسط اروپایی بود. در جنوب آفریقا، پژو ۴۰۵ در زیمبابوه توسط شرکت خودروسازی سازی کوئست موتور مونتاژ شد و تولید آن تا اوایل دههٔ ۲۰۰۰ میلادی ادامه داشت. این تولید محلی در شرایطی انجام می‌شد که بازار خودرو در برخی کشورهای آفریقایی به خودروهای مقاوم و مناسب شرایط جاده‌ای متنوع نیاز داشت. آسیا پژو ۴۰۵ در آسیا نیز در چند کشور حضور تولید و مونتاژ داشت و در دورهٔ دههٔ ۱۹۹۰ میلادی به‌صورت محلی عرضه می‌شد. این حضور نشان‌دهندهٔ گسترش جهانی مدل ۴۰۵ فراتر از بازار اروپایی بود و در برخی مناطق به‌دلیل همکاری‌های صنعتی بین شرکت‌های محلی و پژو انجام گرفت. در تایوان، پژو ۴۰۵ از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۵ میلادی توسط شرکت یو-تین موتورز مونتاژ می‌شد. تولید پژو ۴۰۵ به‌دلیل ورشکستگی شرکت سازنده در تایوان در اواسط دههٔ ۱۹۹۰ متوقف شد.در تایلند نیز تولید پژو ۴۰۵ از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۷ میلادی توسط شرکت وای‌ام‌سی انجام می‌گرفت و این مدل در بازار این کشور به فروش می‌رسید. نسخه موتوراسپرت ۴۰۵، مدل رالی ۴۰۵ توربو ۱۶ GR، با مدل جاده‌ای ۴۰۵ بسیار متفاوت بود. این خودرو با بدنه کوپه و پیکربندی موتور وسط ساخته شده بود، مانند ۲۰۵ T16 دارای سیستم چهار چرخ محرک به صورت ثابت و دیفرانسیل مرکزی قابل تنظیم به صورت الکترونیکی بود، زیرا بر اساس همان فناوری ساخته شده بود. حداقل چهار دستگاه از آن تولید شد که در مسابقات سربالایی و رالی پاریس-داکار شرکت می‌کردند. امروزه، سه دستگاه از آنها در موزه رسمی پژو در شهر سوشو فرانسه و دیگری در یک مجموعه خصوصی نگهداری می‌شود. ۱۹۹۰: پیروزی در رالی پاریس-داکار توسط تیم واتانن-برگلند با یک خودروی ۴۰۵ T16 GR. مدل‌های مسابقه‌ای ۴۰۵ که از نظر مشخصات فنی بسیار به مدل‌های جاده‌ای نزدیک‌تر بودند، برای چندین سال در مسابقات اتومبیل‌رانی تورینگ اروپا در اوایل تا اواسط دهه ۱۹۹۰، به‌ویژه در مسابقات قهرمانی اتومبیل‌رانی تورینگ بریتانیا و مسابقات قهرمانی سوپرتوریسم فرانسه، شرکت داشتند. | ## جمع‌بندی | در بریتانیا، ۴۰۵ موفقیت کمی کسب کرد، اما این خودرو در سال‌های ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵، به رهبری لورن آیلو، برنده مسابقات سوپرتوریسم فرانسه شد.