موضوع مقاله: آزادراه ۵ (ایران) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آزادراه ۵ (ایران) | مقدمه: آزادراه ۵، آزادراهی است که از تهران آغاز می‌شود و شهرهای مرکز و غرب ایران را به شهرهای جنوب، و بندر امام خمینی پیوند می‌دهد. | ## بخش 1: آزادراه ۵ (ایران) | آزادراه تهران–ساوه نیز یکی از بخش‌های فعال این آزادراه در فاصله تهران تا ساوه است. ازجمله اهداف ساخت این آزادراه کاهش تصادفات، کاهش زمان سفر و همچنین صرفه‌جویی سالانه ۴۰۰ میلیارد ریال در مصرف سوخت، کاهش ۶۰ کیلومتری طول آزادراه نسبت به مسیر قدیمی خرم‌آباد - پلدختر - اندیمشک، کاهش بار ترافیکی و افزایش سرعت مطمئن در این محور عنوان شده‌است. ویژگی‌ها آزادراه خرم زال دارای ۱۴ دهنه تونل دوقلو به طول ۲۵ کیلومتر (که طولانی‌ترین آن‌ها دارای طول تقریبی ۲۱۹۱ متر است)، ۱۴۰ دهنه پل کوچک، دو تقاطع غیرهمسطح و ۲۸ پل بزرگ به طول ۲ هزار و ۶۰۰ متر. ساخت این آزادراه حدود هفت هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال هزینه داشته‌است که ۵۰ درصد هزینه آن توسط دولت و ۵۰ درصد بقیه آن توسط بخش خصوصی فراهم شده‌است. عوارض دریافتی از خودروها در این آزادراه طی ۱۸ سال پس از بهره‌برداری به بخش خصوصی تعلق خواهد داشت. آزادراه در فاصله ۱۸ کیلومتری جنوب غربی خرم‌آباد آغاز شده و در ۳٫۵ کیلومتری روستای پل زال واقع در حدود ۵کیلومتری شهر اندیمشک خاتمه می‌یابد. ساخت این آزادراه به طول ۱۰۴ کیلومتر بوده و برای آن ۱۴ تونل به طول مجموع ۲۵ کیلومتر و ۲۸ دهنه پل بزرگ به طول مجموع ۲۸۰۰ متر ساخته شده‌است. | ## بخش 2: آزادراه ۵ (ایران) | هزینه ساخت کل برنامه ۷۵۰ میلیارد تومان برآورد شده‌است که نیمی از آن توسط بخش خصوصی فراهم شده‌است. در زمان ساخت این طرح عظیم، ۴۰۰۰ نفر مشغول به کار احداث این برنامه بودند.افتتاح آزادراه خرم‌آباد - پل زال روزنامه ایران خسارت به طبیعت احداث این آزادراه دوهزار هکتار از عرصه‌های طبیعی استان لرستان را نابود کرده‌است. بهره‌برداری این آزادراه در تاریخ ۱۱ آبان ۱۳۸۹ با حضور محمود احمدی‌نژاد و حمید بهبهانی وزیر راه و ترابری وقت به‌صورت رسمی به بهره‌برداری رسید. آزادراه شهید بروجردی آزادراه خرم‌آباد - بروجرد - اراک با نام آزادراه شهید محمد بروجردی بخشی از آزادراه سراسری شماره ۵ کشور است، که با طول ۱۳۴ کیلومتر در پهنه دو استان لرستان و مرکزی قرار دارد. این آزادراه در استان لرستان از شرق شهر خرم‌آباد (تقاطع بزرگراه خرم‌آباد-بروجرد-درود) شروع می‌شود و با عبور از بخش بیرانوند، از طریق تونل پونه وارد دشت سیلاخور در شهرستان بروجرد می‌شود. در شهرستان بروجرد دارای دو دسترسی در محل بزرگراه بروجرد-دورود و روستای دهکرد (بزرگراه بروجرد-اراک) است. آزادراه در ادامه با ورود به استان مرکزی، در پهنه پتروشیمی شازند اراک (تقاطع بزرگراه اراک-ملایر-بروجرد) به آزادراه کنارگذر شمالی اراک متصل می‌شود. | ## بخش 3: آزادراه ۵ (ایران) | ویژگی‌ها به‌دلیل عبور آزادراه شهید بروجردی از کوه‌های زاگرس، عملیات ساخت پل و تونل در این مسیر از اهمیت زیادی برخوردار بوده‌است. تونل دوقلوی پونه با طول ۳۲۰۰ متر، نخستین و بزرگ‌ترین تونل آزادراهی سه خطه کشور است، که به صورت دو تونل موازی، و سرجمع با شش خط عبوری بین دو شهر بروجرد و خرم‌آباد قرار دارد. طول قطعه اول آن (فاصله اراک تا دهکرد بروجرد) ۶۸ کیلومتر، قطعه دوم (کمربندی جنوب بروجرد) ۱۳/۹ کیلومتر، قطعه سوم (جنوب بروجرد تا بیرانشهر) ۳۳/۲ کیلومتر، و قطعه چهارم (بیرانشهر-خرم‌آباد) ۱۹/۱ کیلومتر است. در قطعه اول ۱۰۰۳ متر تونل، ۱۴ پل، ۳۷۷ متر دیوار حائل و ۲۰۴ آبرو پایه‌ریزی شده است. در قطعه دوم ۲ پل و ۵۷ آبرو، در قطعه سوم ۶۱۶۷ متر تونل، ۹ پل، ۵۹۷۴ متر دیوار حائل و ۸۶ آبرو، و در قطعه چهارم ۱۲۵۸ متر تونل، ۴ پل، ۶۱۵۹ متر دیوار حائل و شمار ۶۰ آبرو پایه‌ریزی شده‌است. ساخت و بهره‌برداری طرح ساخت آزادراه در مسیر اراک، بروجرد و خرم‌آباد از سال ۱۳۹۲ در چهار قطعه آغاز شد و مجری طرح، قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا بود. | ## جمع‌بندی | در ۱۱ مرداد ۱۴۰۰ بهره‌برداری از قطعات دوم، سوم و چهارم آزادراه در پهنه شهرستان‌های بروجرد و خرم‌آباد، سرجمع به طول ۶۸ کیلومتر آغاز شد.