موضوع مقاله: سید محمدباقر درچه‌ای | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سید محمدباقر درچه‌ای | مقدمه: سید محمدباقر درچه‌ای اصفهانی (۱۲۲۶ - ۱۴ آذر ۱۳۰۲) فقیه و اصولی شیعی و از مراجع تقلید منطقه اصفهان بود. | ## بخش 1: سید محمدباقر درچه‌ای | بدین سبب او را «موسوی» لقب دادند.مکارم الآثار، ج ۵، ص ۷۶۶؛ نقباء البشر، ج ۱، ص ۲۲۴. وی از سلسله سادات موسوی میرلوحی سبزواری می‌باشد که از نسل میرلوحی سبزواری در زمان شاه عباس اول به دعوت او در اصفهان ساکن شد. سید محمدباقر درچه‌ای برادر سید مهدی درچه‌ای و سید محمد حسین درچه‌ای از فقهای شیعه قرن چهاردهم قمری است.موحد بطحی، ریشه‌ها و جلوه‌های تشیع و حوزه علمیه اصفهان در طول تاریخ، ۱۴۱۸ق، ج۱، ص۵۲۸. شایان ذکر است که او از مبرزترین چهره‌های فقهی یکصدسال گذشته و از مراجع تقلید بود که شاگردان بسیاری را پرورش نمود. تحصیل پس از فراگیری مراحلی از فقه و اصول از پدرش، در ۱۳ سالگی به تحصیل در حوزه علمیه اصفهان روی آورد.شرح حال رجال ایران، ج ۵، ص ۲۱۸. در سال ۱۲۹۱ به نجف رفت و ۱۴ سال در آنجا ماند.کاروان علم و عرفان، ص ۲۲۵، غلامرضا گلی زواره. محمدحسن نجفی اصفهانی محمدباقر نجفی اصفهانیفرزند صاحب حاشیه و نوه شیخ جعفر کاشف الغطاء. سید محمدباقر خوانساریمعروف به چهارسوقی و نویسنده روضات الجنات (آیةالله روضاتی چهار سوقی). | ## بخش 2: سید محمدباقر درچه‌ای | سید تقی درچه‌ای (نوه‌اش) معتقد است که سید محمدباقر درچه‌ای توسط عوامل رضاخان کشته شده است. وی در تخت فولاد اصفهان دفن شده‌است.تذکرة القبور یا بزرگان اصفهان، ص ۱۹۲؛ تخت فولاد، ص ۱۳. شاگردان سید حسن مدرس«این مجاهد نستوه که در مبارزه با استبداد و استعمار شهره است و با سیاست و کیاست؛ احیاگر مکتب سرخ علوی است، مدت سیزده سال در اصفهان برای کسب دانش دین، اقامت داشت و از این مدت پیش از دو سال دوره خارج مباحث مهمی از علم اصول مانند مبحث استصحاب و بخشی از دلیل انسداد و ظن در اصول دین و غیر این‌ها را نزد علامه درچه‌ای فرا گرفت. مدرس می‌گوید: در این مدت همه تقریرات دروس ایشان [آیت‌الله سید محمدباقر درچه‌ای] را می‌نوشتم که جمعاً نزدیک پانزده هزار سطر بالغ می‌گردید.» (مدرس، بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی، ج ۲، ص ۳۰۸). تحصیلات مقدماتی را در بروجرد گذراند و برای رسیدن به تحصیلات عالیه در فقه، اصول و کلام، فلسفه و ... نزد دانشورانی چون سید محمدباقر درچه‌ای، میرزا محمد تقی مدرس، میرزا ابوالمعالی کرباسی، آخوند کاشی و جهانگیر قشقایی، زانوی ادب به زمین زد.» (کاروان علم و عرفان، غلامرضا گلی‌زواره، ص ۲۳۲). سید ابوالحسن اصفهانی میرزا علی آقا شیرازی حاج آقا رحیم اربابوی دوره فقه و اصول را نزد حاج میرزا بدیع، علامه درچه‌ای و سید ابوالقاسم دهکردی فرا گرفت. محمد حسین اشنیمشاهیر مدفون در تکیه ابوالمعالی کلباسی ص 201 , 202 نورالدین اشنی آقا نجفی قوچانی سید عبدالحسین طیبوی امام جماعت مسجد عباسی بود و در مدرسه صدر و مدرسه میرزا احمدی در محله بیدآباد اصفهان تدریس می‌کرد. | ## بخش 3: سید محمدباقر درچه‌ای | میرزا مهدی بیدآبادی اصفهانی میرزا فتح الله درب امامی حسین علوی میر سید محمد مدرسپدر سید حسن مدرس هاشمی. ملا فرج الله دری سید عباس دهکردیمعروف به صفی (تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان، ج ۲، ص ۳۳۲). سید فخر الدین خوانساری علی فقیه فریدنی سید محمدحسین میردامادی سدهی محمدحسن نجفی رفسنجانی عبدالوهاب نصرآبادی محمد همامی ابن آخوند ملاحسن محمدعلی یزدیزندگانی جهانگیرخان قشقایی، ص ۸۵، ۱۰۹، ۱۱۸، ۱۲۰، ۱۲۲، ۱۳۴، ۱۵۹، ۱۸۶، ۱۹۱، ۱۹۲، ۱۹۴ و ۱۹۵. میرزا محمدباقر امامی بن سید احمد جلال‌الدین هماییوی فرزند میرزا ابوالقاسم طرب و نوه همای شیرازی بود. سید محمد رضوی کاشانیمحل تحصیل او در اصفهان، شیراز، خراسان و لار بوده است و استادانش در اصفهان، سید محمدباقر درچه‌ای، حکیم قشقایی و آخوند جوشقانی و دیگران بوده‌اند و در موضوعات مختلف کتاب نوشته است. سید محمدرضا خراسانی آقا محمد فیاض همدانی میرزا علی اکبر شیخ‌الاسلامتاریخ علمی و اجتماعی اصفهان ج۳، ص۲۳۵–۲۳۶مهدوی، سید مصلح الدین (۱۳۷۱)، خاندان شیخ الاسلام اصفهان، گل بهار اصفهان، صص141-142 آثار میزان الفقاهه (۲۶ مجلد) یک دوره فقه و اصول (۱۶ مجلد موجود و ۲ جلد مفقود شده است). حاشیه بر متاجر شیخ انصاری حاشیه بر مناسک رساله‌ای در جبر و تفویض حواشی بر رساله عملیه حاشیه‌ای بر مکاسب شیخ انصاری رساله عملیه حاشیه بر اصول دینتألیف شیخ جعفر شوشتری. | ## جمع‌بندی | موحد بطحی، سید حجت، ریشه‌ها و جلوه‌های تشیع و حوزه علمیه اصفهان در طول تاریخ، اصفهان، دفتر تبلیغات المهدی، ۱۴۱۸ق.