موضوع مقاله: مدارگان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مدارگان | مقدمه: مدارگان یا مدارات که منطقه حارّه نیز نامیده می‌شود، آن بخش از زمین است که در میان مدارهای رأس‌السرطان و رأس‌الجدی واقع شده است، این منطقه معمولاً آب‌وهوا یا اقلیم گرم و مرطوب دارد. | ## بخش 1: مدارگان | در سال ۲۰۱۴، این محدوده محل زندگی حدود ۴۰ درصد از جمعیت جهان بوده است و پیش‌بینی شده که این رقم تا سال ۲۰۵۰ به ۵۰ درصد برسد. مدارگان هم‌جوار خط استوا است و هر روز خورشید بر روی یکی از مدارهای این ناحیه به‌طور مستقیم می‌تابد و بالای سر ناظر زمینی قرار می‌گیرد. مناطق مدارگانی شمالی میان خط استوا و مدار رأس‌السرطان و مناطق مدارگانی جنوبی میان خط استوا و مدار رأس‌الجدی واقع شده‌اند. این اصطلاح تا حدود ۳۰ درجه شمالی و ۳۰ درجه جنوبی را که دارای شرایط حارّه‌ای است، دربردارد. مدارگان به‌عنوان منطقه‌ای میان مدار رأس‌السرطان در نیم‌کره شمالی در عرض جغرافیایی شمالی و مدار رأس‌الجدی در نیم‌کره جنوبی در عرض جغرافیایی جنوبی تعریف می‌شود. مدار رأس‌السرطان شمالی‌ترین و مدار رأس‌الجدی جنوبی‌ترین عرض‌های جغرافیایی هستند که می‌توان در آنجا خورشید را مستقیماً در سرسو مشاهده کرد. این بدان معنی است که منطقه مدارگان شامل همه جای زمین است که حداقل یک بار در طول سال اعتدالی به‌عنوان یک نقطه زیرخورشیدی به‌شمار می‌روند؛ بنابراین حداکثر عرض‌های جغرافیایی مناطق مدارگان در دو طرف از خط استوا فاصله مساوی دارند. به همین ترتیب، عرض‌های جغرافیایی مناطق مدارگان با مقدار تقریبی زاویه انحراف محوری زمین برابر است. زاویه انحراف محوری زمین، عمدتاً به دلیل تأثیر ماه، کاملاً ثابت نیست، اما حدود مناطق مدارگانی (حارّه‌ای) یک قرارداد جغرافیایی است و اختلاف آنها با عرض‌های جغرافیایی واقعی بسیار اندک است. تغییرات و نوسان‌ها مدارگان از جانب شمال و جنوب به‌طور مساوی با خط استوا فاصله دارد، مرز مداری این منطقه در سال ۲۰۰۰ موازی از دو سو "۲۱٬۵ '۲۶ °۲۳ در فاصله استوا بوده و طی نوساناتی تا سال ۲۰۱۴ این فاصله "۱۴٬۹ '۲۶ °۲۳ و تا سال ۲۰۲۰ به میزان "۱۲٬۱ '۲۶ °۲۳ رانده خواهد شد. این مرز دوسویه نوسانات پیچیده‌ای دارد؛ طبق اطلاعات در دست در سال ۴۷۱۳ قبل از میلاد این فاصله "۵۸٬۶ '۰۸ °۲۴ بوده (و به‌نظر می‌رسد پیش از آن چنان در میل زیادی داشته که موجب دوران یخبندان شده است) تا سال ۱۲۰۳۱ میلادی به نزدیک‌ترین حد خود به استوا یعنی "۴۱٬۳۰۷ '۳۶ °۲۲ می‌رسد و سپس مجدداً به تدریج میل بیشتر پیدا می‌کند و در سال ۱۸۷۳۹ به جایگاه کنونی می‌رسد، آنگاه همچنان میل بیشتر را ادامه می‌دهد و در سال ۲۰۰۰۰ اندکی از ۲۴ درجه می‌گذرد. | ## بخش 2: مدارگان | در سال ۲۵۰۰۰ آن‌سوتر از مدار ۳۳ قرار دارد (بنظر می‌رسد که در دوره دیگری از یخبندان باشد) و در سال ۳۰۰۰۰ در ۸۳ درجه نزدیک دو قطب می‌رسد و در سال ۳۰۷۳۵ گویی بر فراز دو قطب متمرکز می‌شود. در دهه‌های اخیر این مدار سالانه "۰٬۴۷ (۰٬۴۷ ثانیه قوسی) یعنی حدود ۱۵ متر به جنوب عقب می‌کشد. اقلیم حاره‌ای در سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن اگر در یک یا چند ماه میانگین بارندگی ۶۰ میلی‌متر (۲٫۴ اینچ) یا بیشتر باشد، آن ماه به‌صورت یک ماه فصل مرطوب تعریف می‌شود. برخی مناطق با فصول بارانی مشخص، در اواسط فصل شاهد وقفه در بارندگی هستند، زمانی که منطقه همگرایی درون‌حاره‌ای یا ناوه موسمی در اواسط فصل گرم، به سمت قطب نیمکره جغرافیایی محل استقرار خود حرکت می‌کند.J. هنگامی که فصل مرطوب در طول فصل گرم یا تابستان رخ می‌دهد، بارش عمدتاً در اواخر بعد از ظهر و ساعات اولیه شب رخ می‌دهد. فصل مرطوب زمانی است که کیفیت هوا و آب شیرین بهبود می‌یابد و پوشش گیاهی به دلیل فصل مرطوب که مکمل گیاهان است، به‌طور قابل توجهی رشد می‌کند و منجر به برداشت محصول در اواخر فصل می‌شود. سیل و باران باعث طغیان رودخانه‌ها و فرار برخی از حیوانات به مناطق مرتفع‌تر می‌شود. میزان ابتلا به مالاریا در مناطقی که فصل بارندگی با دمای بالا همزمان است، افزایش می‌یابد. فصل خشک قبلی منجر به کمبود غذا در فصل مرطوب می‌شود، زیرا محصولات هنوز بالغ نشده‌اند. طبق طبقه‌بندی اقلیمی کوپن، بخش عمده‌ای از منطقه جغرافیایی مدارگان نه به عنوان «حارّه‌ای» بلکه به عنوان «خشک» (اقلیم بیابانی یا نیمه‌خشک) طبقه‌بندی می‌شوند که از جمله آنها می‌توان صحرای بزرگ آفریقا، بیابان آتاکاما و صحرای استرالیا را نام برد. همچنین مناطقی با پوشش توندرای کوهستانی و قله‌های پوشیده از برف مانند مائونا کیا، کلیمانجارو، پونچاک جایا و کوه‌های آند تا جنوبی‌ترین نقاط شیلی و پرو در منطقه مدارگان یافت می‌شوند. | ## بخش 3: مدارگان | اثرات افزایش پیوسته غلظت گازهای گلخانه‌ای بر آب و هوا ممکن است برای ساکنان مناطق حارّه‌ای کمتر مشهود باشد، زیرا این مناطق با تنوع طبیعی قابل توجهی پوشیده شده‌اند. مناطق مدارگانی در طول قرن گذشته ۰٫۷ تا ۰٫۸ درجه سلسیوس گرم‌تر شده است یعنی تنها کمی کمتر از میانگین جهانی، اما وقوع یک ال نینوی قوی سال ۱۹۹۸ را در بیشتر مناطق به گرم‌ترین سال تبدیل کرد، و از آن زمان تاکنون گرمایش قابل توجهی مشاهده نشده است. مدل‌های اقلیمی، افزایش دمای ۱ تا ۲ درجه سلسیوس دیگر را تا سال ۲۰۵۰ و ۱ تا ۴ درجه سلسیوس را تا سال ۲۱۰۰ پیش‌بینی می‌کنند. اکوسیستم‌های مدارگانی ممکن است شامل جنگل بارانی حاره‌ای، جنگل حاره‌ای موسمی، جنگل‌های پهن‌برگ خشک حاره‌ای و جنب‌حاره‌ای، جنگل‌های خاردار، بیابان‌ها، گرم‌دشت‌ها، علفزارها و سایر انواع زیستگاه‌ها باشند. اغلب گستره وسیعی از تنوع زیستی و گونه‌های بوم‌زادی، به ویژه در جنگل‌های بارانی و جنگل‌های فصلی مدارگان وجود دارد. برخی از نمونه‌های مهم تنوع زیستی و اکوسیستم‌های بومی عبارتند از جنگل ملی ال‌یونک در جنگل‌های بارانی پورتوریکو، کاستاریکا و نیکاراگوئه. قلمرو جنگل‌های آمازون در چندین کشور آمریکای جنوبی، جنگل‌های خزان‌دار خشک ماداگاسکار، ذخیره‌گاه زیست‌کره واتربرگ در جنگل‌های بارانی آفریقای جنوبی و شرق ماداگاسکار. اغلب خاک‌های جنگل‌های مدارگانی از نظر مواد مغذی فقیر هستند که آنها را در برابر بریدن و سوزاندن و جنگل‌زدایی بسیار آسیب‌پذیر می‌کند که گاهی یک عنصر مهم در شیوه کشاورزی نوبتی هستند. در جغرافیای زیستی مدارگان به دو قلمرو زیست‌جغرافیایی دیرین‌حاره‌ای (آفریقا، آسیا و استرالیا) و نوحاره‌ای (کارائیب، آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی) تقسیم می‌شود. | ## جمع‌بندی | سامانه قلمروهای زیست‌جغرافیایی تا حدودی متفاوت است؛ قلمرو نوحاره‌ای شامل مناطق نوحاره‌ای و معتدل آمریکای جنوبی می‌شود و قلمرو دیرین‌حاره‌ای با قلمروهای آفریقای حاره‌ای، قلمرو اقیانوسیه و بخش حاره‌ای قلمرو استرالزی مطابقت دارد.