aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: برج خان (گناوه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # برج خان (گناوه) | مقدمه: برج خان واقع در شهر بندر ریگ در بخش ریگ یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است. | ## بخش 1: برج خان (گناوه) | نمونهٔ این برج در کشورهای حوزهٔ خلیج فارس و ساختمان‌های بافت قدیم شهر زیاد وجود دارد. ساختمان دارای دو بخش اندرونی و بیرونی بوده و از نوع حیاط مرکزی است که اتاق‌ها اطراف و حوض در وسط حیاط تعبیه شده‌است. بنای برج دو طبقه‌است که در هر طبقه دارای دو اتاق به ابعاد ۵×۵ است و بین آن‌ها راهرو وجود دارد. جلو اتاق‌ها طارمه یا بالکن واقع است که با ۱۴ ستون از نمای روبه رو نگه داشته شده‌است. | ## بخش 2: برج خان (گناوه) | پشت بام دارای سرستون‌هایی با گل میخ گلوله‌ای است که چون نگهبانی به نظر می‌رسند که روبه روی خلیج فارس به مراقبت از برج ایستاده‌اند. مصالح مصالح به کار رفته در ساختمان، سنگ‌های اسفنجی است که شامل فسیل‌ها، مرجان، گوش ماهی و صدف‌های دریایی است. ملاط به کار رفته ساروج و پوشش ساروج و پوشش سقف از چوب صندل(چندل) نوعی چوب مخصوص است که از هندوستان و مومباسا می‌آوردند. هلال‌های رنگی، زیبایی خاصی به ساختمان بخشیده‌است و نیز گره چینی‌های زیبای درها و پنجره‌ها و گنجه‌های دیواری جالب توجه‌است. | ## بخش 3: برج خان (گناوه) | گچبری‌های زیبایی داخل بنا و در سر درها به کار رفته که شکل خاصی به ساختمان بخشیده‌است. قاب چوبی آیینه‌های نصب شده در اتاق‌ها و چوب لباسی و تزیینات چوبی که به شکل دم حیوانات و سر بز کوهیٍ می‌باشد، بر زیبایی ساختمان افزوده‌است. | ## جمع‌بندی | صدیق، محمد، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس» ، چاپ دوم ،: مطبعة المعارف، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
موضوع مقاله: قلعه خورموج | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه خورموج | مقدمه: قلعه خورموج یا قلعه محمد خان دشتی در شهر خورموج مرکز شهرستان دشتی که زمانی بزرگترین قلعه در منطقه بوشهر بود یکی از آثار تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است که مربوط به خانواده بزرگ صالح احمدی است که اکثرا حقوقدان و نویسنده کتب معروفی در حقوق هستند و به عنوان شناخته شده ترین و اصیل ترین خانواده از حیث ادب، پیشینه و دانش در استان بوشهر بسیار مورد احترام مردم می‌باشند. | ## بخش 1: قلعه خورموج | قلعه خورموج که امروزه تنها یکی از برج‌های آن برجامانده است دارای چهار حصار، چهار برج، اندرونی، عمارت مرکزی و قراولخانه و اصطبل بوده است. قسمتی از آن به نام قلعه محمد خان دشتی و قسمت دیگر آن به نام قلعه جمال خان معروف بوده است. این اثر که یکی از نمونه‌های معماری دوره قاجاریه و دارای تزئینات بدیع و منحصر به فردی است در سال ۱۳۷۹ در فهرست آثار ملی به شماره: ۳۰۳۲ به ثبت رسید.قلعه محمد خان دشتی سایت دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر سبک معماری آن سلجوقی و متأثر از سبک قلعه سازی دوره ساسانی است که با استفاده از تاق‌نماها و گچبری در آرایش دیوارها و درون اتاق‌ها بنا شده است. در سال ۱۳۵۶ شهرداری وقت خورموج بخش اعظم آنرا به منظور احداث ساختمان جدید شهرداری،اداره مخابرات و کتابخانه عمومی حقایق نگار خورموجی تخریب کرد.خورموج، قلعه تاریخی محمد خان دشتی سایت مرجع شهرهای ایران طبقات مختلف این بنا برج قلعه خورموج دارای سه طبقه و یک زیرزمین است. | ## بخش 2: قلعه خورموج | در طبقهٔ اول سقف چندان تفاوتی نکرده و تنها فرقی که کرده به خاطر نقش و نگارهایی است که به ان اضافه شده‌است. طبق این گزارش، خدیجه خانم با فضل‌الله خان ازدواج می‌کند که حاصل این ازدواج هفت پسر به نام‌های محمد حسین، علی، احمد، اکبر، عبدالله، چنگیز و بهمن و دو دختر به نام‌های معصومه و محدثه بوده است. در ادامهٔ این شجره‌نامه، آمده است که مجید خان با دختری از یکی از طایفه‌های منطقهٔ درازی ازدواج کرده و صاحب چندین پسر شده است که از میان آن‌ها علی خان (مشهور به آغِی علی خان) شناخته‌شده‌تر است. حاصل این ازدواج شش پسر به نام‌های علی خان (آغِی علی خان)، احمد، محمد، نادر، بهادر و بهمن و همچنین چهار دختر عنوان شده است که بنا بر گزارش، یکی از دختران این خانواده حدود بیست سال پیش درگذشته است. | ## بخش 3: قلعه خورموج | همچنین در این گزارش اشاره شده است که زینت خانم با رئیس عبدالله رزمی ازدواج کرده و صاحب دوازده فرزند شده است که شامل نه دختر به نام‌های نورجان، کبری، فرنگیس، صفیه، روح‌انگیز، شمس، فرح، پروانه و مهرانگیز و سه پسر به نام‌های علیرضا، محمدرضا و مسعود بوده‌اند. در گزارش دیدبان ایران تأکید شده است که این شجره‌نامه ارتباط روشنی میان برخی شخصیت‌های محلی و قلعه خورموج برقرار می‌کند و می‌تواند در چارچوب تاریخ‌نگاری اجتماعی منطقهٔ دشتی مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد. | ## جمع‌بندی | صدیق، محمد، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس» ، چاپ دوم، : مطبعة المعارف، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
موضوع مقاله: آرامگاه شیخ منصور خزاعی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه شیخ منصور خزاعی | مقدمه: آرامگاه شیخ منصور خزاعی _(بقعه) مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان دشتستان، روستای زیارت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: آرامگاه شیخ منصور خزاعی | این بقعه واقع در روستای زیارت از توابع بخش مرکزی شهرستان دشتستان یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است. توضیحات بیشتر «بقعه شیخ منصور خزاعی» زیارتگاهی در روستای زیارت واقع در شهرستان دشتستان، این اثر مربوط به دورهٔ تیموریان است. این بقعه به علت زلزله ای که در این منطقه رخ داده بود، تخریب شده بود اما توسط مرمت گران بوشهری بازسازی گردید. | ## بخش 2: آرامگاه شیخ منصور خزاعی | از تبار امامزاده علا الدین منصور معروف به شیخ منصور خزاعی با هشت واسطه به امام علی النقی (ع) می‌رسد. شیخ منصور خزایی به دنبال دشمنی خلیفهٔ عباسی به همراه صد نفر در زمان خلافت ابومحمد حسن، سی و سومین خلیفه عباسی به ایران حرکت می‌کند. او پس از ورود به روستای زیارت و مواجه شدن با محاصره والیان و حاکمان و گماشتکان عباسی، ودرگیری با والیان عباسی جنگی رخ می‌دهد، در اثر این جنگ عدهٔ زیادی از دو جانبه کشته می‌شوند که «شیخ منصور خزاعی» نیز از جمله کشته شدگان بود. | ## بخش 3: آرامگاه شیخ منصور خزاعی | بقعه و بارگاه این امامزاده در زمان امیر تیمور لنگ گورکانی و توسط معماران سمرقندی ساخته شده‌است. این بقعه بنایی مستطیل شکل با گنبدی پلکانی بر فراز آن است که از قسمت زیرین تا بالا از تعداد پلکان‌ها کاسته شده و یک پله در راس هرم کم شده‌است. در محل این مقبره کتیبه‌ای سنگی متعلق به قرن هشتم هجری که نیاکان این امامزاده بر روی آن نوشته شده، موجود است. | ## جمع‌بندی | صدیق، محمد، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس» ، چاپ دوم ،: مطبعة المعارف، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
موضوع مقاله: عمارت تنگستانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عمارت تنگستانی | مقدمه: عمارت تنگستانی (بوشهر)، واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است. | ## بخش 1: عمارت تنگستانی | «عمارت تنگستانی بوشهر» در جنوب شهر بوشهر، و در محله بهمنی که جای خوش آب و هوای این بندر است، قرار گرفته‌است. این بنا متعلق به دورهٔ قاجار یه بوده و از طرف ملک التجار به محمد باقر خان تنگستانی اهدا شده‌است. گفته می‌شود محمدباقر تنگستانی اولین روزنامه‌نگار تنگسیر بود و در دوره قاجار می‌زیست و روزنامه‌های جنوب و ندای جنوب را در سال ۱۳۲۸هجری قمری در تهران منتشر کرده‌است. خاندان تنگستانی یکی از معدود خانواده‌های با نفوذ ومقتدر جنوب غربی ایران در چند سده پیش به‌شمار می‌رود. | ## بخش 2: عمارت تنگستانی | اولین بار در زمان نادر شاه افشار نام یکی از بزرگان خاندان تنگستانی آورده شده‌است. احمد شاه خان تنگستانی در به قدرت رساندن کریم خان زند و رساندن سپاه به وی نقش عمده‌ای داشته‌است. مساحت عمارت تنگستانی مساحت این بنا به ۲۰۵۰۴ متر مربع که دارای پهنای ۱۹۸۰۴ متر مربع و اعیان ۷۰۰ متر می‌رسد، و ساختمان در وسط باغی وسیع و زیبا با پوششی از درختان نخل خرما قرار گرفته‌است. آب انباری آب انباری (برکه‌ای) بزرگ در باغ احداث شده که آب ساختمان‌ها را تأمین می‌کرده‌است. | ## بخش 3: عمارت تنگستانی | این آب انبار در زمستان‌ها از آب حاصل از ریزش باران پر و برای تابستان ذخیره می‌شده‌است. هم چنین چهار طرف آن طارمه احاطه کرده که باعث گردش هوا در ساختمان شده و در تابستان‌های گرم هوای مطبوع و خنکی را باعث می‌شود. مصالح به کار رفته سنگ‌های مرجانی است که از کنار دریا کنده شده و مقاوم در برابر گرما و رطوبت هستند. بنا کاربرد مسکونی داشته و هم‌اکنون به عنوان منزل مسکونی کارمندان میراث فرهنگی بوشهر مورد استفاده قرار می‌گیرد. | ## جمع‌بندی | ملک دارای عمارت دیگری (ومسجدی کنار این عمارت) برای زندگی زمستانی و روبروی مسجد نو بوشهر داشته‌است که حدود صدسال پیش یکی از تجار سرشناس بوشهری به نام حاج لطفعلی افتخار (از خاندان شیرازی/ایرانی) انرا خریده و متعلق به ورثه او ومتأسفانه مثل صدها خانه تاریخی دیگر بوشهر به دست مبارک مهاجرین جنگ تحمیلی!!
موضوع مقاله: عمارت دهدشتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عمارت دهدشتی | مقدمه: عمارت دهدشتی (بوشهر)، واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است. | ## بخش 1: عمارت دهدشتی | «عمارت دهدشتی بوشهر» در خیابان انقلاب و در ضلع شمال غربی مسجد امام و پشت بانک مسکن شعبه مرکزی قرار دارد، این بنا در بافت قدیم در محله کوتی شهر بوشهر واقع می‌باشد. این بنا در دورهٔ قاجاریه توسط حاج غلامحسین دهدشتی شاهرخ که تاجر روغن بوده احداث گردیده و به «عمارت دهدشتی» مشهور شده است. اسناد تجاری زیادی در این خانه پیدا شده که هم‌اکنون طبقه‌بندی شده و در سازمان میراث فرهنگی نگهداری می‌شوند. بعضی از اسناد به خط برجسته سیاق است و قدمت برخی از تمبرهای اسناد به ۲۰۰ سال پیش می‌رسد. این تمبرها مربوط به کشورهای بریتانیا، هندوستان، آلمان و نیز تمبرهای عصر قاجاریه است. | ## بخش 2: عمارت دهدشتی | این ساختمان به لحاظ معماری از اهمیت فوق‌العاده خاصی برخوردار بوده و چهار طبقه دارد. اکثر ساختمان‌های بافت تاریخی بوشهر دو طبقه و تعداد انگشت شماری سه طبقه بوده‌اند. عمده مصالح تشکیل دهنده آن را گچ، سنگ‌های مرجانی، آهک، چوب ساج و (صندل) چندل تشکیل می‌دهند. تزیینات و گچبری بسیار زیبایی در داخل اتاق‌ها و سیستم در و پنجره‌ها به کار گرفته شده است که توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌نماید. هم چنین گره چینی هلال‌ها، درها، کنده کاری روی اتاق‌ها و پنجره‌های دیواری از عوامل تزیین است. | ## بخش 3: عمارت دهدشتی | عمارت دهدشتی کاربری تجاری و مسکونی داسته و اکنون نیز ممکن است به صورت موزه فرهنگ مورد استفاده قرار گیرد. از جمله اقدامات مرمتی انجام شده در این بنا می‌توان به شمع‌گذاری قسمت‌های در حال تخریب‚ تعمیر پشت بام و بازسازی و مرمت قسمت‌های فروریخته اشاره کرد. حاتم، محمد، بن غریب، «تاریخ عرب الهولة» ، چاپ سوم، قاهره (مصر): دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۹۷ میلادی به (عربی). | ## جمع‌بندی | صدیق، محمد، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس» ، چاپ دوم،: مطبعة المعارف، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
موضوع مقاله: گورستان باستانی خارک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گورستان باستانی خارک | مقدمه: گورستان باستانی خارک واقع در جزیرهٔ خارک، در بخش مرکزی شهرستان بندر بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است. | ## بخش 1: گورستان باستانی خارک | «گورستان باستانی خارک» در قسمتی از کوهستان جزیره خارک قبرهای زیادی وجود دارد که با توجه به عمق کم و سطح مدور برخی از آن‌ها، این قبرها را می‌توان به زرتشتیان نسبت داد. بر روی بعضی از قبرها که مدخل‌های کوتاهی دارند نقش صلیب وجود دارد که نشان می‌دهد که مسیحیان نیز مرده‌های خود را در آن‌ها به خاک می‌سپرده‌اند. | ## بخش 2: گورستان باستانی خارک | باستان شناسان حدود قبر را در گورستانی در قسمت خاوری جزیره شکافته‌اند که همگی به اواخر دورهٔ ساسانی مربوط است، در گور مردان چیزهایی به دست نیامده ولی در قبر زنان شیشه‌های کوچکی که احتمالاً در آن عطر می‌ریختند و هم چنین جواهرات کم ارزش همانند حلقه انگشتری و آینه‌های مفرغی پیدا شده‌است. حاتم، محمد، بن غریب، «تاریخ عرب الهولة» ، چاپ سوم، قاهره (مصر) : دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۹۷ میلادی به (عربی). | ## بخش 3: گورستان باستانی خارک | ## جمع‌بندی | صدیق، محمد، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس» ، چاپ دوم ،: مطبعة المعارف، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
موضوع مقاله: دانیل پرل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دانیل پرل | مقدمه: دانیل (دنیل) پرل (در زبان انگلیسی: Daniel Pearl) (متولد ۱۰ اکتبر ۱۹۶۳ – مرگ ۱ فوریه ۲۰۰۲) یک خبرنگار آمریکایی بود که در سال ۲۰۰۲ میلادی توسط گروهی منتسب به القاعده در شهر کراچی پاکستان ربوده و در مقابل دوربین فیلمبرداری سرش را بریده و بدنش را قطعه قطعه می‌کنند. | ## بخش 1: دانیل پرل | وی قبل از ربوده شدنش به تحقیق در مورد ارتباطات ریچارد رید، عامل بمب‌گذاری در هواپیمای مسافرتی اروپا – آمریکا، با گروه القاعده و سازمان اطلاعات و امنیت پاکستان (ISI) برای روزنامه وال‌استریت جورنال اشتغال داشت. قتل فیلم ویدئویی سربریدن دنیل پرل در ۲۱ فوریه ۲۰۰۲ ویدئویی با عنوان «سلاخی جاسوس-خبرنگار یهودی، دانیل پرل» در شبکه اینترنت منتشر شد. | ## بخش 2: دانیل پرل | دلیل اسارت گروه القاعده شرط آزاد کردن دنیل پرل را آزادی اسرای القاعده در زندان گوانتانامو و تحویل هواپیماهای اف-۱۶ سفارش شده از سوی پاکستان به آمریکا که هیچگاه از سوی آمریکا به پاکستان تحویل داده نشده بود، اعلام کرده بودند. که در جریان دادگاه خالد شیخ محمد، (مظنون به طراحی حملات یازده سپتامبر) در زندان گوانتانامو در مارس ۲۰۰۷ میلادی وی اعتراف کرده که شخصاً سر دنیل پرل را از تنش جدا کرده‌است. | ## بخش 3: دانیل پرل | شیخ خالد محمد در دادگاه نظامی مدعی شده که «من با دست راست متبرک شده‌ام، سر یهودی آمریکایی، دنیل پرل منفور را در شهر کراچی در پاکستان جدا کردم.» وی همچنین در دادگاه اظهار می‌کند که «برای آنهایی که می‌خواهند این ادعای من برایشان ثابت شود، عکسها و فیلم سربریدن وی توسط من و نگاه داشتن سرش در دستانم را در اینترنت نگاه کنند.» دادگاه پاکستان حکم اعدام احمد عمر سعید شیخ قاتل دانیل پرل و سه نفر دیگر که حبس ابد گرفته بودند را لغو و آنها را تبرئه کرد. یودیا پرل دانشمند علوم رایانه است که در سال ۲۰۱۱ جایزه تورینگ را که معتبرترین جایزه در زمینهٔ رایانه است، دریافت نمود. | ## جمع‌بندی | در سال ۲۰۰۷ میلادی فیلمی در مورد زندگی و مرگ دنیل پرل، بر اساس کتاب همسرش ماریان پرل ساخته شد.
موضوع مقاله: زبان‌های تخاری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان‌های تخاری | مقدمه: زبان‌های تُخاری شاخه‌ای منقرض‌شده از خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی بودند که در هزارهٔ اول پس از میلاد در شمال حوضه تاریم در منطقه سین‌کیانگ چین توسط تخارها گویش می‌شدند. | ## بخش 1: زبان‌های تخاری | در اسناد ثبت شده دو زبان نزدیک به هم تخاری A (همچنین تخاری شرقی، آنگیایی یا تورفانی) و تخاری B (تخاری غربی یا کوچایی) یافت شدند. موضوع متون حاکی از آن است که تخاری A باستانی‌تر بوده و به عنوان زبان دینی آیین بودایی کاربرد داشته در حالی که تخاری B رایج‌تر بوده و از تورفان در شرق تا تومشوق در غرب تکلم می‌شده‌است. مجموعه‌ای از وام‌واژگان و اسامی یافت شده در اسناد پراکریت حوزه لوپ نور، تخاری C (کرورنی) لقب گرفته‌اند. کهن‌ترین نسخه‌های خطی موجود به تخاری B اکنون به قرن ۵ یا حتی اواخر قرن ۴ میلادی مربوط می‌شود و باعث می‌شود که تخاری به زبانی باستانی پسین، هم‌عصر با گوتی، ارمنی کلاسیک و ایرلندی نخستین، تبدیل شود. پیشینه تخارها از اقوام آریایی ایرانی تبار بودند که در سدهٔ سوم پیش از میلاد در نواحی کوچا و تورفان در شمال شرقی سرزمینی که بعدها ترکستان شرقی یا ترکستان چین خوانده شد، به سر می‌بردند. | ## بخش 2: زبان‌های تخاری | در میانه‌های سدهٔ دوم پیش از میلاد تخارها بر اثر تهاجمات هون‌ها ناگزیر به نواحی غربی‌تر کوچ کردند. با برافتادن دولت یونانی باختر، این قبایل بیابان‌گرد دولت کوشانیان را بنیاد نهادند و پس از آن، تاریخ تخاریان و زیستگاه جدیدشان، یعنی تخارستان با تاریخ این دولت درآمیخت.رقیه بهزادی، قوم‌های کهن در آسیای مرکزی و فلات ایران، تهران، ۱۳۷۳ ه‍. ۲۹۲ بنابر سنگ‌نوشتهٔ شاپور اول ساسانی در کعبهٔ زرتشت، او حکومت تخارستان را به پسرش نرسی سپرد و پس از آن، این سرزمین را استانداران ساسانی ملقب به «کوشانشاه» اداره می‌کردند،بیوار (A. با تهاجمات گروهی از هون‌ها موسوم به هون‌های کیداری به نواحی شرقی شاهنشاهی ساسانیان، حکومت ایرانی کوشانشاهان برافتاد و این سرزمین به تصرف آن‌ها درآمد.همو، ص. ۲۱۲ اما دیری نپایید که در اواخر سدهٔ چهارم میلادی موج تازه‌ای از مهاجمان هون، معروف به هپتالی از جیحون گذشتند و کیداری‌ها را به نواحی جنوبی‌تر راندند و نخستین پادشاهی هپتالی را در تخارستان بنیاد نهادند که از تخارستان تا مرو را شامل می‌شد.همان‌جا تخارستان در دست هپتالیان باقی بود، تا آنکه در حدود سال ۵۵۸ م. | ## بخش 3: زبان‌های تخاری | خسرو اول انوشیروان با یاری خاقانات غربی ترک آنجا را تصرف کرد و هپتالیان را به اطاعت درآورد. اما چیرگی ساسانیان بر تخارستان چندان نپایید، زیرا با گذر ترکان غربی از جیحون و استقرار در نواحی جنوبی آن، تخارستان به دست آنان افتاد.تاریخ طبری، ظهیرالدین نیشابوری، سلجوق‌نامه، تهران ۱۳۳۲ ش، 7 2/100 تخارستان در سال ۳۲ هجری قمری/۶۵۲ میلادی توسط سپاهیان عبدالله بن عامر بن کریز به جنگ و صلح گشوده، و بر قلمرو مسلمانان عرب افزوده شد.احمد بلاذری، فتوح البلدان، به کوشش عبدالله انیس طباع و عمر انیس طباع، بیروت، ۱۴۰۷ ه‍.ق/۱۹۸۷ م.صص. این واکه‌ها عبارتند از: پیشین مرکزی پسین بسته i ä u میانه e a o باز ā همخوان‌ها در جدول زیر واج‌های بازسازی‌شده تخاری همراه با رونویسی استاندارد آن‌ها ارائه شده‌است. | ## جمع‌بندی | از آنجا که تخاری با الفبایی نوشته می‌شد که در اصل برای سانسکریت و نوادگان آن بود، رونویسی همخوان‌ها مستقیماً براساس رونویسی از صداهای مربوط به سانسکریت انجام می‌شود.
موضوع مقاله: تخارها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تخارها | مقدمه: تُخار نام قومی هندواروپایی ساکن تُخارستان بود که در سدهٔ سوم پیش از میلاد در نواحی کوچا و تورفان در شمال شرقی سرزمینی که بعدها ترکستان شرقی یا ترکستان چین خوانده شد، به سر می‌بردند. | ## بخش 1: تخارها | مردمی قوی و نیرومند بودند و به یکی از زبان‌های وابسته به گروه زبانی هندواروپایی سخن می‌گفتند که به زبان تخاری معروف است. هرچند این زبان شرقی‌ترین زبان شناخته شدهٔ هندواروپایی است، اما از لحاظ بخش‌بندی ستم-کنتوم، به شاخهٔ غربی یا کنتوم تعلق دارد.آناتولی لوین (Anatole V. در میانه‌های سدهٔ دوم پیش از میلاد تخارها بر اثر تهاجمات هون‌ها ناگزیر به نواحی غربی‌تر کوچ کردند. | ## بخش 2: تخارها | با برافتادن دولت یونانی باختر، این قبایل بیابان‌گرد دولت کوشانیان را بنیاد نهادند و پس از آن، تاریخ تخاریان و زیستگاه جدیدشان، یعنی تخارستان با تاریخ این دولت درآمیخت.رقیه بهزادی، قوم‌های کهن در آسیای مرکزی و فلات ایران، تهران، ۱۳۷۳ ه‍. ۲۹۲ بنابر سنگ‌نوشتهٔ شاپور اول ساسانی در کعبهٔ زرتشت، او حکومت تخارستان را به پسرش نرسی سپرد و پس از آن، این سرزمین را استانداران ساسانی ملقب به «کوشانشاه» اداره می‌کردند،بیوار (A. با تهاجمات گروهی از هون‌ها موسوم به هون‌های کیداری به نواحی شرقی شاهنشاهی ساسانیان، حکومت ایرانی کوشانشاهان برافتاد و این سرزمین به تصرف آن‌ها درآمد.همو، ص. | ## بخش 3: تخارها | ۲۱۲ اما دیری نپایید که در اواخر سدهٔ چهارم میلادی موج تازه‌ای از مهاجمان هون، معروف به هپتالی از جیحون گذشتند و کیداری‌ها را به نواحی جنوبی‌تر راندند و نخستین پادشاهی هپتالی را در تخارستان بنیاد نهادند که از تخارستان تا مرو را شامل می‌شد.همان‌جا تخارستان در دست هپتالیان باقی بود، تا آنکه در حدود سال ۵۵۸ م. خسرو اول انوشیروان با یاری خاقانات غربی ترک آنجا را تصرف کرد و هپتالیان را به اطاعت درآورد. اما چیرگی ساسانیان بر تخارستان چندان نپایید، زیرا با گذر ترکان غربی از جیحون و استقرار در نواحی جنوبی آن، تخارستان به دست آنان افتاد.تاریخ طبری، ظهیرالدین نیشابوری، سلجوق‌نامه، تهران ۱۳۳۲ ش، 7 2/100 تخارستان در سال ۳۲ هجری قمری/۶۵۲ میلادی توسط سپاهیان عبدالله بن عامر بن کریز به جنگ و صلح گشوده، و بر قلمرو مسلمانان عرب افزوده شد.احمد بلاذری، فتوح البلدان، به کوشش عبدالله انیس طباع و عمر انیس طباع، بیروت، ۱۴۰۷ ه‍.ق/۱۹۸۷ م.صص. | ## جمع‌بندی | ۵۷۱–۵۷۴ از سدهٔ نهم میلادی به بعد (پس از آمدن قوم ترک‌تبار اویغور در سدهٔ نهم میلادی) از قوم تُخار و زبان تخاری دیگر اثری پیدا نشده و گمان می‌رود این زبان با هجوم اقوام ترک به منطقه منقرض شده باشد.[مجموعهٔ یونسکو از تاریخ تمدن‌ها در آسیای میانه، جلد سوم UNESCO Collection of History of Civilizations of Central Asia مومیایی‌شده‌های تکله‌ماکان در اواخر دههٔ هشتاد میلادی، اجساد ۳۰۰۰-سالهٔ مومیایی‌شدهٔ چند تخاری که به خوبی سالم باقی مانده‌بودند در صحرای دورافتادهٔ تکله‌ماکان در چین کشف شد.وبگاه شبکهٔ رادیویی و تلویزیونی پی‌بی‌اِس، مومیایی‌شده‌های اسرارآمیز چین، بازیابی: ۸ نوامبر ۲۰۰۹ آنان دارای موی سرخ-طلایی و ویژگی‌های اروپایی بودند و به نظر نمی‌رسید که نیاکان مردمان امروزی چینی باشند.وبگاه شبکهٔ رادیویی و تلویزیونی پی‌بی‌اِس، مومیایی‌شده‌های تکله‌ماکان (نگاره‌های اجساد مومیایی‌شده)، بازیابی: ۸ نوامبر ۲۰۰۹ ژنتیک بر اساس پژوهش‌های صورت گرفته بر روی مومیایی‌ها یافت شده در صحرای تکله مان، هاپلوگروپ پدری میان تخارها به R1b و C2a تعلق داشت.
موضوع مقاله: فرودگاه بین‌المللی شهدای لامرد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرودگاه بین‌المللی شهدای لامرد | مقدمه: فرودگاه بین‌المللی شهدای لامِرد (یاتا: LFM، ایکائو: OISR) فرودگاهی در شهر لامرد، یکی از شهرهای جنوبی استان فارس، است. | ## بخش 1: فرودگاه بین‌المللی شهدای لامرد | در سال ۱۳۹۸ خورشیدی ۴۱۶ نشست و برخاست هواپیما در این فرودگاه انجام شد و ۱۵٬۷۱۷ نفر مسافر و ۱۱۰ تن بار از طریق آن جابجا شدند. در ابتدای احداث، این فرودگاه بیشتر به عنوان فرودگاه کمک‌رسان مطرح بود ولی با بعدتر فرودگاه لامرد تغییرکاربری داد و به یک پایانه مسافربری تبدیل شد، اولین نشست و برخاست هواپیما در سال ۱۳۷۲ به مقصد شیراز انجام شد. | ## بخش 2: فرودگاه بین‌المللی شهدای لامرد | در سال ۱۳۷۵ به فرودگاه بین‌المللی ارتقا یافت و اجازه انجام پروازهای خارجی از این فرودگاه صادر شد. از فروردین ماه ۱۳۹۶ مدیریت فرودگاه لامرد از فرودگاه شیراز جدا شد و به صورت مستقل و زیر نظر تهران به صورت مستقیم اداره می‌گردد. | ## بخش 3: فرودگاه بین‌المللی شهدای لامرد | از مرداد ماه ۱۳۹۹ با ابلاغ مشاور اجرایی مدیرعامل شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران فرودگاه بین‌المللی لامرد به نام شهدا مزین گردید و نام فرودگاه به «فرودگاه بین‌المللی شهدای لامرد» تغییر کرد. | ## جمع‌بندی | موقعیت فرودگاه بین‌المللی لامرد یکی از فرودگاه‌های استان فارس می‌باشد که در فاصله ۱۲۰ مایلی (۱۹۳ کیلومتری) فرودگاه شیراز و در موقعیت «۲۳ ' ۲۲ º۲۷ شمالی و» ۱۷ ' ۱۱ º۵۳ شرقی و به ارتفاع ۴۰۷ متر (۱۳۳۶ پا) از سطح دریا و در شمال شهر لامرد در ۶ کیلومتری از مرکز شهر قرار گرفته است.
موضوع مقاله: مسافی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسافی | مقدمه: مسافی (به عربی: مسافی) روستای کوهستانی کوچکی از توابع امارت رأس‌الخیمه از امارات هفتگانه دولت امارات متحده عربی و در شمال شرقی دولت امارات واقع شده‌است. | ## بخش 1: مسافی | البته روستای دیگری نیز به همین نام در نزدیگی بازار جمعه وجود که از توابع امارت فجیره است و به نام ( مسافی الفجیره ) معروف است. این روستا در وسط رشته کوه‌های سر بفلک کشیدهٔ کوه حجر و در بطن وادی (دره) مسافی قرار دارد. راه این روستا از شهر ذَید می‌گذرد، و پس از عبور از بازار جمعه و از سربالایی تپهٔ وادی مسافی وارد روستا می‌شود. خانه‌های روستا در دو طرف وادی و روی تپه‌ای قرار دارند که منظره‌ای جالبی به خود داده‌اند. در پایهٔ کوه مملوه از درختان کوهستانی مانند: سلم، سمر، کُنار، کُور، کِرت است که برزیبایی این روستای کوهستانی افزوده‌است. | ## بخش 2: مسافی | باغ‌های مرکبات به علت وجود آب شیرین درختان مرکبات و میوه‌های گوناگون، و باغ‌های فواکه مختلف مانند: سیب، خوخ، انار، پرتقال، نارنگی، لیمو ترش، لیمو شیرین، نارنج، بالنگ، نخل وسبزیجات، وسیفی جات کاشته می‌شود. جمعیت جمعیت این روستا در حدود ۲۶۰ نفر می‌باشند، شغل عمدهٔ مردم کشاورزی و دامداری است. در این منطقه سالیانه در ماه اوت (أغسطس) باران موسمی می‌بارد ودرختان میوه جات وباغ‌ها سیراب می‌سازد، مخصوصاً که در این ماه (اوت) منطقه از شدت گرمای زیاد برخوردار است، این باران موسمی به لهجهٔ محلی اماراتی ( امطار الروایحة ) می‌نامند. بارش باران در این موسم و در این منطقهٔ کوهستانی و در فصل گرما نقش مؤثری روی درختان فواکه وباغ‌ها دارد وبر رشد آن‌ها می‌افزاید. منطقهٔ مسافی از جاذبه‌های گردشگری خاصی برخوردارد است، مخصوصاً در فصل زمستان و بهار. | ## بخش 3: مسافی | جمعه بازار مسافی جمعه بازار (سوق الجمعه) مسافی که در 5 کیلومتری غرب مسافی (در جاده الذید) واقع شده است، در واقع در تمام طول هفته باز است و به یک مقصد گردشگری محبوب تبدیل شده است. این بازار از تعدادی غرفه دائمی و نیمه دائمی تشکیل شده که اسباب بازی، سوغاتی، گیاهان دارویی، فرش و قالیچه، گلدان و میوه و سبزیجات می‌فروشند. این بازار در اطراف محل فعالیت تعدادی از کشاورزان و سایر فروشندگان شکل گرفت که از وجود سرعت‌گیرها در جاده‌ها و کاهش سرعت ترافیک استفاده می‌کردند و پشت کامیون‌های خود سبزیجات و لوازم جانبی می‌فروختند. بخش عمده‌ای از یک طرف بازار (در گذرگاه مسافی/الذید) در 30 مه 2015 بر اثر آتش سوزی از بین رفت. | ## جمع‌بندی | دکتر:ادوارد، هندرسون، “ (ذکریات عن دولة الإمارات و سلطنة عمان) “، چاپ موتیف آیت للنشر، مطبعة راشد، عجمان ۱۹۸۸ میلادی.