موضوع مقاله: گوری (گرجستان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گوری (گرجستان) | مقدمه: این شهر توسط یکی از بزرگ‌ترین شاهان گرجستان به نام داویت چهارم (۱۰۸۹–۱۱۲۵) بنیان گذاشته‌ شد. | ## بخش 1: گوری (گرجستان) | معرفی کلی گوری (به گرجی:გორი) شهری در شرق گرجستان است که به عنوان پایتخت منطقه ای شیدا کارتلی عمل می کند و در محل تلاقی دو رودخانه متکواری و لیاخوی واقع شده است. نام آن از کلمه گرجی گورا (გორა) گرفته شده است که به معنای «تپه»، «پشته» یا «کوه» است.ویکی پدیای انگلیسی سکونتگاهی که از دوره هلنیستی در اینجا شناخته شده است، با قلعه گوری که حداقل در قرن هفتم ساخته شده است، در قرن دوازدهم وضعیت شهر را تشکیل کرد. گوری یک دژ نظامی مهم در قرون وسطی بود و به دلیل قرار گرفتن در بزرگراه اصلی که بخش‌ های شرقی و غربی گرجستان را به هم متصل می‌کرد، از اهمیت استراتژیک برخوردار بود. گوری همچنین به عنوان زادگاه رهبر و سیاستمدار شوروی جوزف استالین، طراح موشک بالستیک الکساندر نادیرادزه و فیلسوف مراب مامارداشویلی شناخته می شود. جغرافیا و آب و هوا گوری در ۸۶ کیلومتری غرب تفلیس پایتخت گرجستان، در محل تلاقی رودخانه‌های متکواری و لیاخوی بزرگ، ۵۸۸ متر (۱۹۲۹ فوت) بالاتر از سطح دریا واقع شده است. آب و هوای آن نیمه گرمسیری مرطوب است که در حال گذار به آب و هوای مرطوب قاره ای با هوای گرم و نسبتا مرطوب است. میانگین دمای سالانه ۱۱.۲ درجه سانتی گراد (۵۲.۲ درجه فارنهایت)، حداقل در ژانویه(۴- درجه سانتی گراد یا ۳۱.۳ درجه فارنهایت) و حداکثر در ماه جولای و آگوست (۲۲.۱ درجه سانتی گراد یا ۷۱.۸ درجه فارنهایت) است. بیشترین میزان بارش در ماه می (۶۵.۸ میلی متر یا ۲.۶ اینچ) و حداقل در ماه فوریه (۲۸.۲ میلی متر یا ۱.۱ اینچ) رخ می دهد. بالاترین دمای ثبت شده: ۳۸ درجه سانتی گراد معادل(۱۰۰.۴ درجه فارنهایت) در ۱۳ اوت سال ۲۰۰۶ میلادی توسط ایستگاه هواشناسی منطقه به ثبت رسید. کمترین دمای ثبت شده: ۲۲.۲- درجه سانتی گراد (۰.۸- درجه فارنهایت) در ۱۶ دسامبر سال ۲۰۰۴ میلادی به ثبت رسید. طبق تواریخ قرون وسطی گرجستان، شهر گوری توسط پادشاه داوید چهارم (۱۰۸۹-۱۱۲۵) که پناهندگان ارمنستان را در آنجا اسکان داد، تأسیس شد. با این حال، به نظر می رسد که قلعه گوری (گوریس-تسیخه) قبلاً در قرن هفتم مورد استفاده قرار می گرفته است و شواهد باستان شناسی حاکی از وجود جامعه شهری در دوران باستان کلاسیک است. در سال ۱۲۹۹، گوری توسط قبایل آلان که از فتح وطن اصلی خود در قفقاز شمالی توسط مغول ها فرار می کردند، تسخیر شد. پادشاه گرجستان، جورج پنجم، شهر را در سال ۱۳۲۰ پس گرفت و آلان ها را از بالای کوه های قفقاز به عقب راند. اولین بار توسط اوزون حسن از آک کویونلوها در سال ۱۴۷۷ و پس از آن طهماسب اول از ایران در اواسط قرن شانزدهم تصرف و غارت شد. در پایان آن قرن، گوری برای مدت کوتاهی از طریق جنگ عثمانی-فارس (۱۵۹۰-۱۵۷۸) به دست عثمانی‌ها افتاد و به پایگاه اصلی آنها در گرجستان تبدیل شد تا اینکه پس از نبردهای سنگین در سال ۱۵۹۹ توسط گرجی‌ها تحت فرماندهی سیمون اول کارتلی پس گرفته شد. | ## بخش 2: گوری (گرجستان) | بار دیگر در سال ۱۶۱۴ توسط ایرانیان تحت فرمان شاه عباس اول عمدتاً یک پادگان نظامی شد. پس از اشغال های پی در پی توسط عثمانی ها (۱۷۲۳-۱۷۳۵) و ایرانی‌ها (۱۷۳۵-۱۷۴۰)، گوری به کنترل گرجستان تحت فرمان پادشاهان تیموراز دوم و ارکل دوم بازگشت که تلاش های آنها به پیشرفت شهر کمک شایانی کرد.اقتصاد و فرهنگ در شهر پس از الحاق گرجستان به روسیه کمی دستخوش تغییر شد، گوری در سال ۱۸۰۱ به عنوان یک شهر در منطقه گوری اویزد در استان تفلیس قرار گرفت. گوری که یک مرکز صنعتی مهم در زمان شوروی بود، از یک فروپاشی اقتصادی و خروج جمعیت در طول سال‌های بحران پس از شوروی در دهه ۱۹۹۰ رنج برد. گوری به منطقه درگیری گرجستان و اوستیایی نزدیک است.این شهر از طریق یک خط آهن که از اوایل دهه ۱۹۹۰ منحل شده است، به تسخینوالی، پایتخت اوستیای جنوبی متصل بود. بدین ترتیب، بیمارستان نظامی مرکزی از تفلیس به گوری منتقل شد و در اکتبر ۲۰۰۶ تجهیز شد. در ۱۸ ژانویه ۲۰۰۸، دومین پایگاه استاندارد ناتو گرجستان برای قرار دادن تیپ پیاده نظام ۱ (گرجستان) از نیروهای زمینی گرجستان در گوری تأسیس شد. اهداف نظامی و مناطق مسکونی گوری توسط حملات هوایی مورد هدف قرار گرفتند که منجر به زخمی شدن و کشته شدن غیرنظامیان شد. دیده‌بان حقوق بشر (HRW) مدعی شد که نیروهای روسیه به طور بی رویه بمب های خوشه ای را در مناطق غیرنظامی اطراف گوری مستقر کرده اند. به گفته دیده‌بان حقوق بشر، در ۱۲ اوت، نیروهای روسی بمب‌های خوشه‌ای را در مرکز گوری پرتاب کردند که در نتیجه آن ۱۱ غیرنظامی کشته و ده‌ها نفر دیگر زخمی شدند. مقامات نظامی روسیه استفاده از مهمات خوشه‌ای در درگیری را رد می‌کنند و ادعای دیده‌بان حقوق بشر را «تهمت‌آمیز» می‌خوانند و عینی بودن آن را زیر سؤال می‌برند. تعداد زیادی بمب منفجر نشده توسط مردم محلی و کارمندان دیده‌بان حقوق بشر پیدا شده است. تا ۱۱ اوت، پرسنل نظامی گرجستان، دولت و اکثر ساکنان شهر را ترک کردند، که سپس توسط ارتش روسیه و شبه نظامیان جدایی طلب اوستیای جنوبی تسخیر و اشغال شد. دیده بان حقوق بشر شبه‌نظامیان را به راه اندازی کمپین های غارت، آتش زدن، آدم ربایی و سایر حملات علیه جمعیت غیرنظامی باقی مانده متهم کرد. با این حال، پست های بازرسی روسیه در نزدیکی گوری و همچنین در مناطق به اصطلاح حائل در نزدیکی مرزهای آبخازیا و اوستیای جنوبی باقی ماندند. اگرچه برای بسیاری از خارجی‌ها، گوری به‌عنوان زادگاه جوزف استالین شناخته می‌شود، اما در حافظه تاریخی گرجستان، این شهر از دیرباز با ارگ آن، قلعه گوری، که بر روی تپه‌ای صخره‌ای مشرف به بخش مرکزی شهر مدرن ساخته شده، مرتبط بوده است. بر روی تپه ای دیگر، کلیسای سنت جورج قرن هجدهم گوریجواری، مکانی محبوب برای زیارت، قرار دارد. | ## بخش 3: گوری (گرجستان) | شهر سنگی باستانی معروف اوپلیستسیخه و کلیسای آتنی سیونی قرن هفتم در نزدیکی گوری قرار دارند. همراهی استالین با شهر توسط موزه جوزف استالین در مرکز شهر گوری و تا همین اواخر، بنای یادبود استالین در مقابل تالار شهر گوری، یکی از معدود بناهایی از این دست که از برنامه استالین زدایی نیکیتا خروشچف جان سالم به در برده است، تاکید شده است. این بنای تاریخی در دهه ۱۹۹۰ در گرجستان تازه استقلال یافته منبع بحث و جدل بود، اما برای چندین سال دولت پساکمونیستی با درخواست شهروندان گوری موافقت کرد و مجسمه را دست نخورده رها کرد. با این حال، در ۲۰ دسامبر ۲۰۱۲، مجمع شهرداری گوری به بازسازی این بنای تاریخی رای داد. پیش از انقلاب بزرگ، هیچ گونه صنایعی در شهر وجود نداشت و فقط صنایع دستی و بازرگانی فعالیت عمده را در کنار کشاورزی تشکیل می‌داد. زمین‌لرزه سال ۱۹۲۰ گوری سبب شد که بخش‌های زیادی از این شهر نابود شود.دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، گرجستان، ۲۳−۲۴. جغرافیا این شهر، هم‌اکنون مساحتی حدود ۸۰۰ هکتار را در دو سوی ساحل رودهای متکواری و لیاخوی تشکیل می‌دهد. موقعیت جغرافیایی آن به عنوان محل تلاقی راه‌ها و دارا بودن اقلیم مناسب، تأثیر بسیار زیادی در شهر داشته‌است. راه‌های ارتباطی که نقاط مختلف را به هم متصل می‌کنند در این شهر یکدیگر را قطع می‌کنند. ساکنان این شهر بیشتر در صنایع گوناگون از جمله صنعت ساختمان و صنعت حمل و نقل اشتغال دارند. کارخانه کنسروسازی و شراب‌سازی گوری، جزو کارخانه‌های معتبر مواد غذایی گرجستان به‌شمار می‌روند. کمپوت میوه تولیدی این کارخانه در تمام منطقه و خارج از مرزهای کشور از شهرت زیادی برخوردار است. گوری یکی از مراکز مهم تولید میوه گرجستان است؛ و همچنین از صنعت تولید آلومینیم و آهن آلات سنگین این شهر برخوردار است.دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، گرجستان، ۲۴. صومعه سیونی یکی از آثار بسیار معروف معماری قرن هفتم میلادی گرجستان است که در نزدیکی روستای آتنی قرار دارد. خانهٔ استالین به موزه تبدیل شده‌است و همچنین مجسمهٔ بزرگی از استالین در شهر گوری ساخته شده بود که تا چندی پیش نیز پابرجا بود. | ## جمع‌بندی | موزه استالین شهر گوری در فاصله ۶۸ کیلومتری شمال شرقی تفلیس پایتخت گرجستان قرار گرفته است.