موضوع مقاله: زبان‌های بانتو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان‌های بانتو | مقدمه: زبان‌های بانتو گروهی متشکل از حدود ۵۰۰ زبان است که در گستره وسیعی از آفریقای سیاه توسط بانتوها گویش می‌شوند. | ## بخش 1: زبان‌های بانتو | گسترهٔ پراکندگی این زبان‌ها باعث شده‌است که این گروه با حدود ۳۱۰میلیون گویشور پرکاربردترین گروه زبان‌های بومی در آفریقا باشد. زبان‌های بانتو به‌طور گسترده در جنوب شرق کامرون، سرتاسر مرکز، جنوب شرق و جنوب آفریقا تکلم می‌شوند. حدود یک ششم سخنگویان بانتو، و حدود یک سوم زبان‌های بانتو، در جمهوری دموکراتیک کنگو یافت می‌شوند (حدود ۶۰ میلیون سخنگو در سال ۲۰۱۵). اتنولوگ دو گویش نزدیک رواندایی و روندی را جدا از هم می‌شمرد، که اگر با هم در نظر گرفته شوند، حدود ۲۰ میلیون سخنگو دارند. زبان‌های مهم زبان‌های مهم از خانواده بانتو عبارت‌اند از: در آفریقای مرکزی و شرقی سواحلی لینگالا لوگاندا گیکویو بوکوسو لوسوگا کیکونگو تشیلوبا چیچوا در جنوب آفریقا شونا ندبله (سیندبله) تسوانا سسوتهو زولو خوسا سپدی سوازی لوزی اوشیوامبو در آفریقیای غربی آبانیوم ایبیبیو خاستگاه زبان‌های بانتو از یک زبان نیا-بانتوی مشترک ریشه گرفته‌اند که گمان می‌رود در منطقه‌ای که امروزه کامرون در آفریقای مرکزی نامیده می‌شود، تکلم می‌شده است.Philip J. در حدود ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سال پیش (بین ۱۰۰۰ پیش از میلاد تا ۵۰۰ پیش از میلاد)، گویشوران زبان نیا-بانتو مجموعه‌ای از مهاجرت‌ها به سوی شرق و جنوب را آغاز کردند و کشاورزی را با خود به همراه بردند. ویژگی مشترک زبان‌های بانتو آن است که واژگانی مانند مونتو یا موتو را برای «انسان» یا به‌طور ساده «شخص» به‌کار می‌برند و پیشوند جمع برای اسم‌های مرتبط با انسان که با mu- (ردهٔ ۱) آغاز می‌شوند، در اغلب این زبان‌ها ba- (ردهٔ ۲) است؛ بنابراین واژهٔ بانتو به معنای «مردم» شکل می‌گیرد. بلیک و بعدها کارل مینهوف مطالعات گسترده‌ای در زمینهٔ مقایسهٔ ساختارهای دستوری زبان‌های بانتو انجام دادند. | ## بخش 2: زبان‌های بانتو | ویژگی برجستهٔ دستوری در زبان‌های بانتو استفادهٔ گسترده از وندهاست (برای بررسی تفصیلی این وندها بنگرید به دستور زبان سوتو و رده‌های اسمی در زبان لوگاندا). هر اسم در یکی از رده‌های اسمی جای می‌گیرد و هر زبان ممکن است چندین ردهٔ شماره‌دار داشته باشد، تا حدی مشابه جنسیت دستوری در زبان‌های اروپایی. این رده با پیشوندی مشخص می‌شود که بخشی از اسم است و نیز با نشانه‌های تطابقی که در فعل و ریشه‌های توصیفی وابسته به اسم ظاهر می‌شوند. برای نشان دادن جمع، اسم به رده‌ای دیگر منتقل می‌شود و پیشوند آن نیز تغییر می‌کند. افعال در این زبان‌ها معمولاً چند پیشوند دارند، هرچند در زبان‌های بانتوی غربی این پیشوندها اغلب به‌صورت واژه‌های مستقل تلقی می‌شوند.Derek Nurse, 2008. در اینجا «kitoto» به‌معنای «کودک» است که پیشوند صفتی «ki-» (نشانهٔ تصغیر) و پیشوند فاعلی فعل «a-» را کنترل می‌کند. سپس، نشانهٔ زمان گذشتهٔ کامل «-me-» و شناسهٔ مفعولی «-ki-» می‌آید که با اسم ضمنی «kitabu» (کتاب؛ وام‌گرفته از عربی «کتاب») هماهنگ است. واژه‌های بانتویی معمولاً از هجای باز نوع CV (همخوان-واکه) تشکیل می‌شوند و بیشتر زبان‌ها به‌طور کامل به این ساختار پایبندند. | ## بخش 3: زبان‌های بانتو | از این رو، ویژگی بارز این خانوادهٔ زبانی آن است که تقریباً تمام واژه‌ها به واکه ختم می‌شوند، چراکه ساختار هجایی بسته (CVC) در اغلب زبان‌های ثبت‌شده مجاز نیست. تمایل به اجتناب از همخوان‌آغازی در برخی موقعیت‌ها، در هنگام وام‌گیری از زبان‌هایی مانند انگلیسی نمود می‌یابد. در این فرایند، خوشهٔ آغازین sk- با درج واکهٔ -u- شکسته شده و واکه‌ای نیز در پایان افزوده شده است. پدیده‌ای مشابه در زبان‌های غیرآفریقایی پیرو ساختار CV مانند ژاپنی نیز دیده می‌شود. به‌جز معدود استثناهایی مانند سواحیلی و روتورو، زبان‌های بانتو آوای واختی دارند و از دو تا چهار لحن ثبت‌شده در آن‌ها وجود دارد. در برخی زبان‌ها، تکرار معنای عکس دارد؛ یعنی شدت کمتر، مدت کوتاه‌تر یا تکرار کمتر را می‌رساند. | ## جمع‌بندی | رده اسمی در زبان‌های بانتو، اسم‌ها به رده‌های اسمی مشخصی تقسیم می‌شوند که هر کدام پیشوند خاص خود را دارند.