موضوع مقاله: کالیفرنیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کالیفرنیا | مقدمه: کالیفرنیا (تلفظ ) ایالتی در غرب ایالات متحده آمریکا بر کرانه اقیانوس آرام است که پرجمعیت‌ترین ایالت در ایالات متحده می‌باشد. | ## بخش 1: کالیفرنیا | مرکز آن ساکرامنتو و شهرهای مهم آن لس‌آنجلس، سن‌دیگو، سن‌خوزه و سان‌فرانسیسکو هستند. لس‌آنجلس پرجمعیت‌ترین شهر کالیفرنیا و بزرگ‌ترین کلان‌شهر ایالات متحده پس از کلان‌شهر نیویورک است. اقتصاد کالیفرنیا، با تولید ناخالص ۳ تریلیون دلاری، بزرگ‌ترین اقتصاد زیرملی در جهان است. اگر این ایالت را یک کشور در نظر بگیریم، کالیفرنیا پنجمین اقتصاد بزرگ جهان و سی‌وهفتمین کشور پرجمعیت در سال ۲۰۲۰ به‌شمار می‌آمد. منطقه لس‌آنجلس بزرگ و منطقه خلیج سان‌فرانسیسکو پس از کلان‌شهر نیویورک (۲ تریلیون دلار) به‌ترتیب دومین و سومین اقتصاد شهری بزرگ در ایالات متحده آمریکا محسوب می‌شوند (۱٫۳ تریلیون دلار و ۱٫۰ تریلیون دلار در سال ۲۰۲۰). منطقه آماری ترکیبی خلیج سانفرانسیسکو بالاترین سرانه تولید ناخالص داخلی آمریکا را طی سال ۲۰۱۸ (۱۰۶٬۷۵۷ دلار) در میان مناطق بزرگ آماری اولیه داشته‌است که شامل مواردی همچون: چهار شرکت از ده شرکت بزرگ جهان از نظر سرمایه بازار و چهار فرد از ده فرد ثروتمند جهان بوده‌است. کالیفرنیا در فرهنگ عامه، ارتباطات، اطلاعات، نوآوری، محیط‌زیست، اقتصاد، سیاست و سرگرمی به‌عنوان یک الگوی جهانی شناخته می‌شود. به‌دلیل مهاجرت بسیار و تنوع فرهنگی، در سراسر کشور و حتی در سراسر جهان، کالیفرنیا منشأ پادفرهنگ هیپی، فرهنگ ساحل و خودرو، اینترنت و رایانه شخصی است. منطقه خلیج سان‌فرانسیسکو و منطقه لس‌آنجلس بزرگ به‌عنوان مراکز صنعت جهانی، فناوری و سرگرمی شناخته می‌شوند. اقتصاد کالیفرنیا بسیار متنوع است: ۵۸٪ آن برپایه امور مالی، دولتی، خدمات املاک و مستغلات، فناوری و خدمات تجاری حرفه‌ای، علمی و فنی است. صنعت کشاورزی کالیفرنیا بیشترین میزان تولید نسبت به سایر ایالت‌های آمریکا را دارد، اگرچه تنها ۱٫۵٪ از اقتصاد این ایالت را تشکیل می‌دهد. کالیفرنیا از شمال با اورگن، از شرق با نوادا و آریزونا و از جنوب با باخا کالیفرنیا که خاک مکزیک است مرز مشترک دارد. جغرافیای متنوع این ایالت از ساحل اقیانوس آرام در غرب تا رشته‌کوه سیرا نوادا در شرق، از جنگل‌های سرخ و درختان صنوبر داگلاس در شمال غربی تا صحرای موهاوی در جنوب شرقی گسترش دارد. گرچه کالیفرنیا به‌دلیل آب و هوای گرم مدیترانه‌ای و موسمی خود بسیار مشهور است؛ اما با توجه به‌وسعت این ایالت، آب و هوای آن در چشم‌اندازهایی همچون جنگل‌های معتدل بارانی در شمال، صحرای خشک داخلی در مرکز و کوه‌های برفی در مناطق کوهستانی متفاوت است. پیشینه آنچه امروزه کالیفرنیا نامیده می‌شود؛ به زمانی برمی‌گردد که قبایل مختلف سرخ‌پوست و بومی در آن زندگی می‌کردند. پس از اینکه این منطقه طی قرن‌های ۱۶ و ۱۷ میلادی توسط اروپاییان کشف شد، امپراتوری اسپانیا با ادعای مالکیت بر این مناطق، شروع به استعمار آن کرد. این منطقه در سال ۱۸۲۱ پس از جنگ موفقیت‌آمیزی که برای کسب استقلال برپا شده بود، بخشی از مکزیک شد. بخش غربی آلتا کالیفرنیا سپس در ۹ سپتامبر ۱۸۵۰ به‌عنوان سی‌ویکمین ایالت آمریکا سازمان یافته و پذیرفته شد. تب طلای کالیفرنیا که از سال ۱۸۴۸ آغاز شد، با مهاجرت گسترده از شرق و خارج از کشور با یک پیشرفت اقتصادی، منجر به تغییرات چشمگیر اجتماعی و جمعیت شد. تاریخچه مکزیک با شکست از آمریکا در جنگ مجبور شد کالیفرنیا و ایالت‌های کنونی منطقه جنوب غربی آمریکا را به این کشور واگذار کند. نخستین ساکنان دست‌کم در طی ۱۳۰۰ سال گذشته با موج‌های پی در پی ورود مهاجران، کالیفرنیا یکی از متنوع‌ترین مناطق فرهنگی و زبانی در آمریکای شمالی قبل از کلمبیا بود. مردم بومی کالیفرنیا بیش از ۷۰ گروه قومی متمایز از بومیان آمریکا را شامل می‌شدند، از جمعیت زیاد ساکن ساحل گرفته تا ساکنان مناطق داخلی. اتحادهای تجاری، نظامی و ازدواج بسیاری از روابط اجتماعی و اقتصادی را در بین گروه‌های مختلف تقویت کرد. حکومت اسپانیا نخستین اروپایی‌هایی که در سواحل کالیفرنیا کاوش کردند، اعضای یک کشتی کاوشگر اسپانیایی به هدایت خوان رودریگز کابریلو، کاپیتان پرتغالی بودند. آنها در ۲۸ سپتامبر ۱۵۴۲ وارد خلیج سن‌دیگو شدند و حداقل تا شمال جزیره سن‌میگوئل پیش رفتند. کاشف معروف فرانسیس دریک در سال ۱۵۷۹ بخشی از ساحل کالیفرنیا را مشخص نکرد و ادعا نمود که در منطقه‌ای در شمال شهر سان‌فرانسیسکوی کنونی به ساحل رسیده‌است. فیلیپینی‌ها نخستین آسیایی‌هایی بودند که در سال ۱۵۸۷ میلادی سوار بر کشتی‌های اسپانیایی به آنچه که اکنون ایالات متحده آمریکا نامیده می‌شود رسیده و وارد خلیج مورو شدند. با وجود اکتشافات زمینی در کالیفرنیا در قرن شانزدهم، ایده رودریگز از کالیفرنیا به‌عنوان یک جزیره همچنان پابرجا ماند. چنین طراحی‌هایی از کالیفرنیا به‌عنوان یک جزیره در قرن هجدهم در بسیاری از نقشه‌های اروپا دیده می‌شد. حکومت مکزیک در سال ۱۸۲۱، جنگ استقلال مکزیک منجر به استقلال مکزیک (از جمله کالیفرنیا) از اسپانیا شد. برای ۲۵ سال آینده، آلتا کالیفرنیا به‌عنوان یک منطقه اداری دورافتاده، کم جمعیت و در شمال غرب کشور تازه استقلال‌یافته مکزیک باقی ماند. حاکمانی که بهترین زمین‌های ایالت را کنترل می‌کردند، در سال ۱۸۳۴ سکولار شدند و به مالکیت دولت مکزیک درآمدند. این دامداری‌ها تحت مالکیت کالیفرنیوس (اسپانیایی‌تبار ساکن کالیفرنیا) که با تاجران بوستون پوست گاو و پی معامله می‌کرد، توسعه یافتند. از دهه ۱۸۲۰، دام و مهاجران از ایالات متحده و کانادای کنونی وارد کالیفرنیای شمالی شدند. جمهوری کالیفرنیا در سال ۱۸۴۶، گروهی از شهرک‌نشینان آمریکایی در سونوما و اطراف آن در جریان شورش پرچم خرس علیه حکومت مکزیک قیام کردند. | ## بخش 2: کالیفرنیا | پس از آن، شورشیان پرچم خرس (دارای یک خرس، یک ستاره، یک نوار قرمز و کلمات "جمهوری کالیفرنیا") را در سونوما برافراشتند. این شورش توسط شهرک‌نشینان آمریکایی مقدمه‌ای برای حمله نظامی بعدی آمریکا به کالیفرنیا بود. اسلوات با نیروی دریایی ایالات متحده به خلیج مونتری رفت و اشغال نظامی کالیفرنیا را آغاز کرد و کالیفرنیای شمالی در کمتر از یک ماه تسلیم نیروهای آمریکایی شد. پس از یکسری نبردهای دفاعی در کالیفرنیای جنوبی، معاهده Cahuenga در ۱۳ ژانویه ۱۸۴۷ توسط کالیفرنیا امضا شد و این ایالت به‌طور کامل به کنترل آمریکا درآمد. ابتدای دوره حکمرانی آمریکا به‌دنبال پیمان گوادالوپه - هیدالگو (۲ فوریه ۱۸۴۸) که به جنگ پایان داد، غربی‌ترین قسمت قلمرو مکزیکی آلتا کالیفرنیا، به‌زودی به ایالت کالیفرنیای آمریکا تبدیل شد و باقیمانده سرزمین قدیمی بعدها در آمریکا به سرزمین‌های آریزونا، نوادا، کلرادو و یوتا تقسیم گشت. منطقه پائینتر و خشک، کم‌جمعیت و قدیمی باخا کالیفرنیا همچنان به‌عنوان بخشی از مکزیک باقی مانده‌است. در سال ۱۸۴۶، کل جمعیت ساکن در قسمت غربی آلتا کالیفرنیای قدیمی کمتر از ۸۰۰۰ نفر تخمین زده شده بود به‌علاوهٔ حدود ۱۰۰۰۰۰ بومی آمریکایی، درحالی‌که این رقم قبل از استقرار اسپانیایی‌ها در سال ۱۷۶۹ حدود ۳۰۰۰۰۰ بود. در سال ۱۸۴۸، تنها یک هفته پیش از پیوستن رسمی کالیفرنیا به آمریکا، در این منطقه طلا کشف شد. این رویدادی بود که برای همیشه می‌توانست آمار جمعیتی این ایالت و امور مالی آن را تغییر دهد. اندکی پس از آن، هجوم گسترده مهاجران به این منطقه رخ داد و هزاران نفر از جویندگان طلا به آنجا رسیدند. جمعیت منطقه درگیر طوفان‌های بزرگ مهاجرت شهروندان ایالات متحده، اروپایی‌ها، چینی‌ها و دیگران شد. کالیفرنیا به‌طور ناگهانی دیگر یک منطقه آب‌خیز کم جمعیت نبود، بلکه یک‌شبه به یک مرکز بزرگ جمعیتی تبدیل شد. پایگاه دولت کالیفرنیا نخست به‌عنوان نماینده حکومت اسپانیا و پس از آن مکزیک از سال ۱۷۷۷ تا ۱۸۴۵ در مونتری واقع شده بود. پیو پیکو، آخرین فرماندار مکزیکی آلتا کالیفرنیا، در سال ۱۸۴۵ مدت کوتاهی مرکز ایالت را به لس‌آنجلس منتقل کرد. مرکز کالیفرنیا از سال ۱۸۵۴ شهر ساکرامنتو می‌باشد و فقط با وقفه‌ای کوتاه در سال ۱۸۶۲ که جلسات قانونگذاری به‌دلیل شورش در ساکرامنتو در سان‌فرانسیسکو برگزار شد. کنوانسیون قانون اساسی کالیفرنیا قانون اساسی ایالت خود را نهایی کرد و برای پذیرفته شدن توسط دولت آن را به کنگره ایالات متحده ارسال کرد. در ۹ سپتامبر ۱۸۵۰، به‌عنوان بخشی از مصالحه ۱۸۵۰، کالیفرنیا به یک ایالت آزاد و ۹ سپتامبر به یک ایالت رسمی تبدیل شد. با این حال، به‌دلیل حضور گروه بزرگی از طرفداران ایالت‌های جنوب در داخل کالیفرنیا، این ایالت قادر به جمع کردن هیچ هنگ کامل نظامی برای اعزام به شرق به منظور خدمت رسمی در جنگ اتحادیه نبود. در زمان پذیرش کالیفرنیا در آمریکا، سفر بین کالیفرنیا و بقیه مناطق ایالات متحده یک کار طولانی و خطرناک بوده‌است. نوزده سال پس از آن، در سال ۱۸۶۹، اندکی پس از پایان جنگ داخلی، با ساخت اولین راه‌آهن شبه‌قاره در سال ۱۸۶۹، ارتباط مستقیم‌تری ایجاد شد. گندم، سایر غلات، محصولات گیاهی، پنبه، درختان میوه و آجیل و میوه‌جات (از جمله پرتقال در جنوب کالیفرنیا) در مقیاسی گسترده پرورش داده شد و پایه تولید محصولات خارق‌العاده کشاورزی این ایالت در دره مرکزی و جاهای دیگر نهاده شد. مردم بومی تحت حاکمیت اسپانیا و مکزیک، بیش از هر چیز، جمعیت بومیان اصلی کالیفرنیا به‌طور چشمگیری به‌دلیل ابتلا به بیماری‌های اوراسیایی که هنوز مصونیت طبیعی نسبت به آنها نداشتند، کاسته شده بود. تحت حاکمیت دولت آمریکا، سیاست‌های سختگیرانه دولت کالیفرنیا در قبال مردم بومی خود بهبود نیافت. همانند دیگر ایالت‌های آمریکا، بسیاری از ساکنان بومی توسط مهاجران آمریکایی مانند معدنکاران، دامداران و کشاورزان به‌زور از سرزمین‌های خود خارج شدند. گرچه کالیفرنیا به‌عنوان یک کشور آزاد به اتحادیه آمریکا وارد شده بود، «سرخپوستان خشمگین یا یتیم» طبق قانون دولت و حمایت از هندی‌ها (بومیان آمریکا) در سال ۱۸۵۳ توسط کارفرمایان جدید انگلیسی و آمریکایی به‌طور واقعی به بردگی گرفته شده که در نتیجه آن صدها بومی کشته شدند. بین سال‌های ۱۸۵۰ و ۱۸۶۰، دولت ایالت کالیفرنیا حدود ۱٫۵ میلیون دلار (که حدود ۲۵۰٬۰۰۰ دلار آن توسط دولت فدرال بازپرداخت شد) برای استخدام شبه‌نظامیانی با هدف محافظت از مهاجران در برابر جمعیت بومی، پرداخت کرد. چندین محقق و فعال بومی آمریکا، از جمله بنجامین مدلی و اد کاستیلو، اقدامات دولت کالیفرنیا را به عنوان یک نسل‌کشی توصیف کرده‌اند. قرن بیستم مهاجرت به کالیفرنیا در اوایل قرن بیستم با ساخت بزرگراه‌های مهم بین قاره‌ای مانند بزرگراه لینکلن و جاده ۶۶ سرعت گرفت. در سال ۱۹۴۰، اداره سرشماری کالیفرنیا جمعیت این ایالت را متشکل از ۶٫۰٪ اسپانیایی‌تبار، ۲٫۴٪ آسیایی و ۸۹٫۵٪ سفیدپوست غیر اسپانیایی گزارش کرد. زلزله سال ۱۹۰۶ سان‌فرانسیسکو و سیل سد فرانسیس ۱۹۲۸ و آتش‌سوزی اخیر در کالیفرنیا که خسارتی حدود پنج میلیارد دلار به ایالات متحده آمریکا وارد کرده است.Robert M. این جزیره توسط یک ملکهٔ قدرتمند و زیبا به نام کالیفیا اداره می‌شود که ارتشش از زنان جنگجوی سیاهپوست تشکیل شده و حیوانات خانگی‌شان هم گریفین است. هنگامی که کاشفان اسپانیایی، از جمله هرنان کورتس، در دههٔ ۱۵۳۰ میلادی به شبه‌جزیرهٔ باخا کالیفرنیا رسیدند، تصور کردند این همان جزیرهٔ افسانه‌ای است که در کتاب توصیف شده و آن را «کالیفرنیا» نامیدند. اگرچه این نظریهٔ اصلی است، برخی از مورخان معتقدند که نام «کالیفیا» ممکن است تحت تأثیر کلمهٔ عربی «خلیفه» به معنی «رهبر» بوده باشد. به عنوان یک ایالت مرزی و ساحلی، فرهنگ کالیفرنیا به شدت تحت تأثیر جمعیت‌های بزرگ مهاجر، به ویژه از آمریکای لاتین و آسیا، بوده است. کالیفرنیا مدت‌هاست که موضوعی پرهوادار در ذهن جوامع بوده است و بیشتر توسط حامیانش به عنوان گونه‌ای بهشت تبلیغ شده است. | ## بخش 3: کالیفرنیا | در اوایل قرن بیستم، با تلاش‌های ایالتی و محلی، پروژه‌های ساختمانی در دوران رکود بزرگ و حامیان بومی، بسیاری از آمریکایی‌ها ایالت طلایی را به عنوان مقصد تفریحی ایده‌آل می‌دیدند؛ آفتابی و خشک در تمام طول سال با دسترسی آسان به اقیانوس و کوه‌ها. در دههٔ ۱۹۶۰، گروه‌های موسیقی پرآوازه‌ای چون بیچ بویز تصویر کالیفرنیایی‌ها را به عنوان افرادی آرام، برنزه‌شده و علاقه‌مند به ساحل ترویج کردند. هالیوود و دیگر بخش‌های منطقه لس‌آنجلس یک مرکز جهانی برجسته برای سرگرمی بوده است، با صنعت فیلم ایالات متحده و "پنج بزرگ" استودیوهای عمده فیلم (کلمبیا، دیزنی، پارامونت، یونیورسال، و وارنر برادرز) و همچنین بسیاری از استودیوهای فیلم کوچک‌تر که در پیرامون منطقه مستقر هستند. چهار شبکه پخش تلویزیونی تجاری عمده آمریکایی (ای‌بی‌سی، سی‌بی‌اس، ان‌بی‌سی، و فاکس) و همچنین شبکه‌های دیگر، همگی تأسیسات تولید و دفاتر در این ایالت دارند. تمام چهار شبکه پخش تجاری عمده، به علاوه دو شبکه عمده زبان اسپانیایی (تلموندو و یونی‌ویژن)، هر کدام حداقل سه ایستگاه تلویزیونی متعلق و اداره‌شده در کالیفرنیا دارند، از جمله حداقل یکی در لس‌آنجلس و حداقل یکی در سان فرانسیسکو. یکی از قدیمی‌ترین ایستگاه‌های رادیویی ایالات متحده که هنوز وجود دارد، کی‌سی‌بی‌اس (ای‌ام) در منطقه خلیج سان فرانسیسکو، در سال ۱۹۰۹ بنیان‌گذاری گردید. گروه موسیقی یونیورسال، یکی از "چهار بزرگ" لیبل‌های ضبط، در سانتا مونیکا مستقر است، در حالی که وارنر رکوردز در لس‌آنجلس مستقر است. بسیاری از لیبل‌های ضبط مستقل، مانند مایند آو ا جینیوس رکوردز، نیز در این ایالت مقر اصلی دارند. کالیفرنیا همچنین زادگاه چندین ژانر موسیقی بین‌المللی است، از جمله صدای بیکرزفیلد، ترش متال منطقه خلیج، راک آلترناتیو، جی-فانک، نو متال، گلَم متال، ترش متال، راک سایکدلیک، استونر راک، پانک راک، هاردکور پانک، متالکور، پاپ پانک، موسیقی سورف، موج سوم اسکا، هیپ هاپ ساحل غربی، جاز ساحل غربی، جاز رپ، و بسیاری ژانرهای دیگر. ژانرهای دیگری مانند پاپ راک، ایندی راک، هارد راک، هیپ هاپ، پاپ، راک، راکابیلی، کانتری، هوی متال، گرانج، نیو ویو و دیسکو در این ایالت محبوب شدند. علاوه بر این، بسیاری از گروه‌های بریتانیایی، مانند لد زپلین، دیپ پرپل، بلک سبت، و رولینگ استونز، پس از کسب شهرت بین‌المللی در این ایالت ساکن شدند. به عنوان خانهٔ دره سیلیکون، منطقه خلیج مقر اصلی چندین شرکت برجسته رسانه اینترنتی، رسانه اجتماعی، و دیگر شرکت‌های فناوری بوده است. سه مورد از "پنج بزرگ" شرکت‌های فناوری (اپل، متا، و گوگل) در این منطقه مستقر هستند و همچنین خدمات دیگری مانند نتفلیکس، پاندورا رادیو، توییتر، یاهو!، و یوتیوب. کالیفرنیا، به ویژه جنوب کالیفرنیا، به عنوان زادگاه فرهنگ اتومبیل مدرن در نظر گرفته می‌شود. چندین زنجیره فست فود، رستوران فست کژوال، و رستوران‌های کژوال داینینگ نیز در کالیفرنیا تأسیس شدند، از جمله برخی که بعداً به صورت بین‌المللی گسترش یافتند مانند کالیفرنیا پیزا کیچن، دنیز، آی‌هاپ، مک‌دونالد، پاندا اکسپرس، و تاکو بل. ورزش کالیفرنیا دارای ۱۸ فرنچایز لیگ ورزشی حرفه‌ای عمده است، که بسیار بیشتر از هر ایالت دیگری است. منطقه خلیج سان فرانسیسکو دارای پنج تیم لیگ عمده است، در حالی که منطقه لس‌آنجلس بزرگ خانه ده تیم است. سوپر بول ان‌اف‌ال ۱۲ بار در کالیفرنیا در پنج استادیوم مختلف میزبانی شده است: کلوسیوم یادبود لس‌آنجلس، رز بول، استادیوم استنفورد، استادیوم لیوای، و استادیوم سن دیگو. سیزدهمین مورد، سوپر بول ال‌وی‌آی، در استادیوم سوفای در اینگلوود در ۱۳ فوریه ۲۰۲۲ برگزار شد. ان‌اف‌ال دارای سه تیم در این ایالت است: لس‌آنجلس رم، لس‌آنجلس چارجرز، و سان فرانسیسکو ۴۹رز. ام‌ال‌بی دارای چهار تیم در این ایالت است: سان فرانسیسکو جاینتز، لس‌آنجلس داجرز، لس‌آنجلس انجلز، و سان دیگو پادرس. ان‌بی‌ای دارای چهار تیم در این ایالت است: گلدن استیت واریرز، لس‌آنجلس کلیپرز، لس‌آنجلس لیکرز، و ساکرامنتو کینگز. علاوه بر این، دبلیو ان‌بی‌ای نیز دو تیم در این ایالت دارد: لس‌آنجلس اسپارکز و گلدن استیت والکری. ان‌اچ‌ال دارای سه تیم در این ایالت است: آناهایم داکز، لس‌آنجلس کینگز، و سان خوزه شارکس. ام‌ال‌اس دارای چهار تیم در این ایالت است: لس‌آنجلس گلکسی، سان خوزه ارث‌کوئیکز، لس‌آنجلس اف‌سی، و سان دیگو اف‌سی. کالیفرنیا تنها ایالت ایالات متحده است که هم المپیک تابستانی و هم المپیک زمستانی را میزبانی کرده است. پیست اسکی اسکوا ولی (حالا پالیسیدز تاهو) در منطقه دریاچه تاهو میزبان بازی‌های المپیک زمستانی ۱۹۶۰ بود. لس‌آنجلس میزبان بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۲۸ خواهد بود، که چهارمین بار است که کالیفرنیا میزبان بازی‌های المپیک می‌شود. چندین بازی طی جام جهانی فوتبال ۱۹۹۴ در کالیفرنیا برگزار شد، با رز بول میزبان هشت مسابقه (از جمله فینال)، در حالی که استادیوم استنفورد شش مسابقه میزبانی کرد. افزون بر بازی‌های المپیک، کالیفرنیا همچنین بازی‌های ایالتی کالیفرنیا را میزبانی می‌کند. بسیاری از ورزش‌ها، مانند موج‌سواری، اسنوبوردینگ، و اسکیت‌بوردینگ، در کالیفرنیا اختراع شدند، در حالی که دیگران مانند والیبال، فوتبال ساحلی، و اسکی در این ایالت محبوب شدند. ورزش‌های دیگری که در این ایالت بزرگ هستند شامل گلف، رودئو، تنیس، کوهنوردی، دویدن ماراتن، اسب‌دوانی، بولینگ، هنرهای رزمی مختلط، بوکس، و موتوراسپورت، به ویژه ناسکار و فرمول یک است. تیم ورزش لیگلس‌آنجلس رمفوتبال آمریکاییلیگ ملی فوتبال (NFL)لس‌آنجلس چارجرزفوتبال آمریکاییلیگ ملی فوتبالسان فرانسیسکو ۴۹رزفوتبال آمریکاییلیگ ملی فوتباللس‌آنجلس داجرزبیسباللیگ برتر بیسبال (MLB)لس‌آنجلس انجلزبیسباللیگ برتر بیسبالسان دیگو پادرسبیسباللیگ برتر بیسبالسان فرانسیسکو جاینتزبیسباللیگ برتر بیسبالگلدن استیت واریرزبسکتبالانجمن ملی بسکتبال (NBA)لس‌آنجلس کلیپرزبسکتبالانجمن ملی بسکتباللس‌آنجلس لیکرزبسکتبالانجمن ملی بسکتبالساکرامنتو کینگزبسکتبالانجمن ملی بسکتبالگلدن استیت والکریبسکتبالانجمن ملی بسکتبال زنان (WNBA)لس‌آنجلس اسپارکزبسکتبالانجمن ملی بسکتبال زنانآناهایم داکزهاکی روی یخلیگ ملی هاکی (NHL)لس‌آنجلس کینگزهاکی روی یخلیگ ملی هاکیسان خوزه شارکسهاکی روی یخلیگ ملی هاکیلس‌آنجلس گلکسیفوتباللیگ برتر فوتبال (MLS)سان خوزه ارث‌کوئیکزفوتباللیگ برتر فوتباللس‌آنجلس اف‌سیفوتباللیگ برتر فوتبالسان دیگو اف‌سیفوتباللیگ برتر فوتبالانجل سیتی اف‌سیفوتباللیگ ملی فوتبال زنان (NWSL)سان دیگو ویو اف‌سیفوتباللیگ ملی فوتبال زنانسان دیگو لژیونراگبی یونیونلیگ اصلی راگبی اقتصاد اقتصاد کالیفرنیا با بیش از ۳ تریلیون دلار (۳٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰) تولید ناخالص داخلی، بزرگتر از هر ایالت دیگری در آمریکا می‌باشد. اگر کالیفرنیا را یک کشور فرض کنیم، پنجمین اقتصاد بزرگ دنیاست (بزرگتر از بریتانیا یا فرانسه). کالیفرنیا صنعت فناوری اطلاعات و رایانه‌ای بسیار پیشرفته‌ای دارد به‌طوری‌که شرکت‌های کوآلکام، سیسکو سیستمز، اینتل، گوگل، یاهو، ای‌ام‌دی، سان مایکروسیستمز، وسترن دیجیتال، انویدیا، توییتر، ادوبی، اپل، سونی اینتراکتیو انترتینمنت و نیز شرکت نفت شورون در این ایالت مرکزیت دارند. | ## جمع‌بندی | علاوه‌براین، آزمایشگاه‌های فدرال بزرگ آمریکا با نام‌های آزمایشگاه ملی لارنس لیورمور و آزمایشگاه ملی لارنس برکلی در این قرار دارند.