موضوع مقاله: محور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محور | مقدمه: در وسایل نقلیه چرخ‌دار، محور ممکن است به چرخ‌ها ثابت شود و با آن‌ها بچرخد یا روی خودرو ثابت باشد و چرخ‌ها به دور محور بچرخند. | ## بخش 1: محور | در حالت دوم، یاتاقان یا بوش مکانیکی در سطح داخلی سوراخ چرخ یا چرخ‌دنده قرار می‌گیرد تا به آن‌ها اجازه دهد که آزادانه به دور محور بچرخد. در سامانه تعلیق محور دوار (live-axle)، وظیفهٔ محورها انتقال گشتاور به چرخ و همچنین حفظ موقعیت چرخ‌ها نسبت به یکدیگر و بدنه خودرو می‌باشد. محورهای موجود در این سامانه باید بتوانند وزن وسیله نقلیه به اضافه بار مجاز را تحمل کنند. در اکثر خودروهای تک دیفرانسیل، در صورتی که چرخ‌های جلو خودرو متحرک باشند، در چرخ‌های عقب از این سامانه استفاده می‌شود و بالعکس. این طرح می‌تواند چرخ‌ها را تحت فشار شدید در موقعیت خود ثابت نگه دارد و بنابراین می‌تواند بارهای سنگین را تحمل کند. از محورهای مستقیم در قطارها (یعنی لکوموتیوها و واگن‌های راه‌آهن)، محورهای عقب کامیون‌های تجاری و خودروهای سنگین و آفرود استفاده می‌شود. در این محورها می‌توان با محصور کردن محور در یک محفظه، از آن محافظت و استحکامش را تقویت کرد. در برخی از طراحی‌ها، این امر باعث تعلیق مستقل چرخ‌های چپ و راست می‌شود و در نتیجه خودرو سواری نرم تری خواهد داشت. | ## بخش 2: محور | حتی در صورتی که سامانه تعلیق مستقل نباشد، محورهای شکافی اجازه استفاده از دیفرانسیل را دارند و به این ترتیب چرخ‌های محرک چپ و راست با چرخش خودرو با سرعت‌های مختلف حرکت می‌کنند و باعث بهبود کشش و افزایش عمر لاستیک‌ها می‌شوند اکسل‌های چند محوره (tandem axle) یک گروه از دو یا چند محور است که نزدیک به هم قرار دارند. فولاد SAE با درجه 41xx معمولاً با نام فولاد کروم مولیبدن (کروم-مولی) شناخته می‌شود در حالی که فولاد SAE با درجه 10xx به عنوان فولاد کربنی شناخته می‌شود. تفاوت‌های اصلی بین این دو مورد این است که فولاد کروم مولی به‌طور قابل توجهی در برابر خم شدن یا شکستن مقاومت بیشتری دارد ولی جوشکاری آن با ابزارهای جوشکاری معمولی بسیار دشوار است. در خودروهای مدرنی که محورجلو هستند، به‌طور معمول محور به گیربکس (جعبه دنده و دیفرانسیل) متصل می‌شود که به آن ترنس اکسل (transaxle) می‌گویند. هر نیم محور با استفاده از اتصال ثابت (CV) به چرخ متصل می‌شود که به مجموعه چرخ اجازه می‌دهد تا آزادانه حرکت کند. در خودروهای دیفرانسیل عقب و کامیون‌ها، موتور یک میل کاردان را (که شافت پروانه نیز نامیده می‌شود) می‌چرخاند که نیروی چرخشی را به محور محرک در عقب خودرو منتقل می‌کند. در این حالت، یک نیم محور یا نیمه شافت دیفرانسیل را به چرخ عقب سمت چپ متصل می‌کند، نیمه شافت دوم نیز همین کار را با چرخ عقب راست انجام می‌دهد؛ بنابراین دو نیم محور و دیفرانسیل محور عقب را تشکیل می‌دهند. در برخی از وسایل نقلیه ساده، مانند ماشین‌های کارتینگ تفریحی، ممکن است دارای یک چرخ متحرک باشند که در آن محور گرداننده یک اسپلیت اکسل است که فقط یکی از دو شافت آن به موتور وصل است، و در ماشین‌های کارتینگ مسابقه ای هر دو چرخ بدون دیفرانسیل به یک شافت متصل هستند. | ## بخش 3: محور | اکسل مرده اکسل مرده، که (lazy axle) نیز نامیده می‌شود، بخشی از پیشرانه نیست، بلکه محوری است که به بخش محرک یا موتور متصل نیست و می‌تواند آزادانه بچرخد. بسیاری از کامیون‌ها و تریلرها از اکسل‌های مرده برای تقسیم وزن بار استفاده می‌کنند. در نیمه تریلرها، تجهیزات مزرعه و برخی ماشین آلات سنگین ساختمانی نیز همین اکسل‌ها به کار می‌روند. در بعضی از این اکسل‌ها برای کم شدن ساییدگی غیرضروری لاستیک‌ها، چرخها فقط در صورت بارگیری زیاد با زمین تماس پیدا می‌کنند. در صورت عدم نیاز، محور از زمین برداشته می‌شود تا ساییدگی لاستیک‌ها و استهلاک محور را کاهش دهد و باعث افزایش چسبندگی در چرخ‌های باقیمانده شود. بلند کردن یک محور همچنین باعث می‌شود که در پیچ‌های بسیار تند، سایش جانبی آن با جاده کاهش یابد و اجازه می‌دهد تا وسیله نقلیه با سرعت بیشتری بچرخد. در برخی از مواقع، برای دور زدن کامل وسیله نقلیه نیاز است که محور اضافی بلند شود. | ## جمع‌بندی | محورهای مرده را می‌توان در صورت لزوم با فشار دادن یک دکمه، برای قدرت مانور بیشتر، بلند کرد.