موضوع مقاله: کلیسا (ساختمان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کلیسا (ساختمان) | مقدمه: واژه "کلیسا" همچنین به یک گروه یا جماعت از ایمانداران مسیحی اشاره دارد، در حالی که "کلیسا" به جامعه مذهبی جهانی مسیحیان اطلاق می‌شود. | ## بخش 1: کلیسا (ساختمان) | افزون بر این، کلیساها گاهی برای گردهمایی‌های محلی، رویدادهای فرهنگی (مانند کنسرت‌ها)، سخنرانی‌ها و سایر فعالیت‌های کلیسایی، فرهنگی و اجتماعی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. کلیساسازی در حوزه معماری و ساختمان‌سازی به رشته‌ای گفته می‌شود که به طراحی، ساخت‌وساز جدید، بازسازی و حفظ و نگهداری کلیساها می‌پردازد. کلیساهای مدرن از سبک‌های معماری متنوعی استفاده می‌کنند و بسیاری از ساختمان‌ها که در اصل برای اهداف دیگری طراحی شده بودند، به کلیسا تبدیل شده‌اند. در آلمان تا سال ۲۰۲۵ در مجموع حدود ۴۴,۴۰۰ ساختمان کلیسایی کاتولیک و پروتستان وجود دارد که از این تعداد، حدود ۹۰ درصد تحت حفاظت آثار تاریخی(به آلمانی: Denkmalschutz) قرار دارند. بسیاری از کلیساها در سراسر جهان از اهمیت تاریخی، ملی، فرهنگی و معماری قابل توجهی برخوردارند. پس از ۱۵۱۷، اصلاحات پروتستانی به ایجاد تالارهای موعظه‌محور و طرح‌های متمرکز در بسیاری از مناطق پروتستان‌نشین انجامید، در حالی که شرق ارتدکس طرح‌های گنبددار چلیپایی-چهارگوش(به انگلیسی: cross-in-square) و دیگر طرح‌های متمرکز را حفظ و گسترش داد. گسترش جهانی ارتباطات، الگوهای اروپایی و تطبیق‌های محلی را به قاره‌های آمریکا، آفریقا و آسیا برد و سده نوزدهم شاهد بازآفرینی‌های گسترده سبک‌های تاریخی بود. بسیاری از این سازه‌ها در جریان آزار و شکنجه دیوکلتیانی در اوایل سده چهارم میلادی تخریب شدند. کلیساهای حتی بزرگ‌تر و پرکارتر در دوران سلطنت امپراتور کنستانتین بزرگ ظاهر شدند. قرون وسطی از سده یازدهم تا چهاردهم میلادی، موجی از ساخت کلیساهای جامع(به انگلیسی: cathedral) و کلیساهای محلی کوچک‌تر در سراسر اروپای غربی رخ داد. کلیساهای جامع و کلیساهای محلی علاوه بر خدمت به عنوان محل عبادت، اغلب به عنوان محل گردهمایی عمومی توسط جوامعی که در آن قرار داشتند مورد استفاده قرار می‌گرفتند و میزبان رویدادهایی مانند جلسات اصناف، ضیافت‌ها، نمایش‌های مذهبی و بازارها بود. زمین‌ها و ساختمان‌های کلیسا همچنین برای خرمن‌کوبی و ذخیره غلات استفاده می‌شدLevy. فضاهای داخلی گسترده‌تر شدند و نقوش مجسمه‌ها ویژگی‌ها و مضامین حماسی‌تری به خود گرفتند. معماری گوتیک سبک گوتیک در حدود سال ۱۱۴۰ در ناحیه ایل-دو-فرانس(به فرانسوی: Île-de-France) پدیدار شد و متعاقباً در سراسر اروپا گسترش یافت. نخستین طاق‌های نوک‌تیز، طاق‌های آجدار و تکیه‌گاه‌ها ظاهر شدند که همگی دارای ویژگی‌های هندسی بودند که نیاز به دیوارهای بزرگ و ضخیم برای تضمین پایداری سازه را کاهش می‌دادند. این امر همچنین امکان افزایش اندازه پنجره‌ها را فراهم آورد و فضاهای داخلی روشن‌تر و سبک‌تری ایجاد کرد. بسیاری از معماران از این پیشرفت‌ها برای به چالش کشیدن مرزهای امکان‌پذیری سازه‌ای استفاده کردند – تمایلی که منجر به فروپاشی چندین برج شد که طرح‌هایشان ناخواسته از مرزهای استحکام فراتر رفته بود. کلیساهای جامع گوتیک، همانند دوره رمانسک، با شکوه طراحی می‌شدند و بسیاری از ویژگی‌های رمانسک را با هم مشترک دارند. نئوگوتیک نئوگوتیک (به آلمانی: Neogotik) (برگرفته از واژه یونان باستان: νέος, néos به معنای 'نو') یک سبک هنری و معماری تاریخ‌گرا از سده نوزدهم است که به معماری گوتیک بازمی‌گردد. نئوگوتیک (صفت آن: neugotisch) یکی از نخستین زیرگونه‌های سبکی تاریخ‌گرایی به شمار می‌رود که به سبک‌های هنری و معماری گوناگون دو هزاره پیشین در فرهنگ‌های مختلف بازمی‌گشت، پس از آنکه کلاسیسیسم(به آلمانی: Klassizismus) خود را به دوران باستان، به ویژه معماری معابد یونانی و رومی، معطوف کرده بود، بوجود آمد. معرفی در کانون گسترش نئوگوتیک یک برنامه جامع ساخت‌وساز و تجهیزات قرار داشت که تا ادبیات و سبک زندگی نیز نفوذ کرد. در آلمان، نئوگوتیک از یک سو به بازسازی‌های "تحریف‌کننده" از بناهای اصلی انجامید، به‌گونه‌ای که بناهای اصلی گوتیک و همچنین بناهای باروک و دیگر بناهای قدیمی‌تر بدون هیچ تردیدی "نئوگوتیک‌سازی" شدند. در برخی کشورهای دیگر، کلیساهای نئوگوتیک به‌طور پراکنده تا نیمه دوم سده بیستم نیز ساخته می‌شدند. خاستگاه و گسترش در بریتانیا و آلمان احیای گوتیک ابتدا در بریتانیا با ادامه استفاده از فرم‌های گوتیک پایانی تحت تأثیر سبک تودور(به آلمانی: Tudorstil) آغاز شد که به آن "بقای گوتیک" می‌گویند. در کنار تقلید دقیق از الگوهای قرون وسطایی، بناهایی با تناسبات روکوکو یا کلاسیسیسم اما با تزئینات گوتیک ساخته شدند که در انگلیسی "گاتیک" نامیده می‌شوند. ویژگی‌ها، تنوع و سرانجام نئوگوتیک نئوگوتیک شامل طیف وسیعی از کاربردها بود، قلعه هوهنتسولرن نزدیک هشینگن، قلعه اشتولتسنفلز(به آلمانی: Schloss Stolzenfels) در کوبلنتس و کاخ نویشوانشتاین از نمونه‌های برجسته قلعه‌سازی نئوگوتیک هستند. نئوگوتیک در آلمان با جنگ جهانی اول به پایان رسید، هرچند نمونه‌های متأخری مانند کلیسای پائول در مونیخ (۱۹۰۶) وجود دارد. در جنگ جهانی دوم، بسیاری از بناهای نئوگوتیک تخریب شدند؛ کلیسای نیکولای(به آلمانی: Nikolaikirche) در هامبورگ، با وجود ایستادگی در برابر بمباران ۱۹۴۳، در ۱۹۵۱ تخریب و تنها برج ۱۴۷ متری آن باقی ماند. رنسانس در سده‌های پانزدهم و شانزدهم، تغییرات در اخلاقیات و جامعه به دلیل رنسانس و اصلاحات پروتستانی بر ساخت کلیساها نیز تأثیر گذاشت. باسیلیکا دیگر محبوب‌ترین نوع کلیسا نبود، بلکه در عوض، کلیساهای تالاری ساخته می‌شدند. وضعیت ناتمام کلیسای جامع فلورانس که به مریم مقدس تقدیم شده بود، برای شهری که تحت حمایت او بود مایه افتخار نبود. در کلیساهای پروتستان، که در آن اعلام کلام خدا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، خط دید بازدیدکننده به سمت منبر هدایت می‌شود. معماری باروک سبک باروک برای اولین بار در حدود سال ۱۵۷۵ در ایتالیا مورد استفاده قرار گرفت. برای اولین بار، کلیساها به عنوان یک اثر هنری پیوسته دیده می‌شدند و مفاهیم هنری توسعه یافتند. جماعت‌های پروتستان کلیساهای اغلب نزدیکی میان عبادت‌کنندگان، تالار میانی و محراب را ترجیح می‌دادند. این امر از طریق طرح‌ها و شیوه‌های معماری گوناگون، از جمله نزدیک‌تر کردن محراب به جماعت، کاهش فاصله میان ورودی و محراب، و به‌کارگیری سبک‌های معماری ساده‌تری که توجه را بر منبر و میز عشای ربانی متمرکز می‌کنند، محقق می‌شد. بخشهای ساختمانی کلیساها بخشهای بیرونی برج ناقوس برج یا برجهای کلیسا، برج کلیسا (به آلمانی: Kirchturm) برجی است که به یک بنای کلیسا تعلق دارد. در بیشتر کشورهای مسیحی‌نشین، یک تالار گردهمایی به همراه برج، الگوی پایه ساختمان‌های کلیسا است، اگرچه برای وجود برج هیچ توجیه الهیاتی وجود ندارد. پیشینه و نمادگرایی برج‌ها تک‌سنگ‌های عظیم، ستون‌ها و برج‌های سنگی بلند پیش از این در کهن‌ترین تمدن‌ها نیز یافت می‌شوند. همچنین در نخستین دوره ساخت کلیساهای مسیحی، یعنی از زمان کنستانتین به بعد، هنوز برج‌هایی ساخته نمی‌شد. از سده ششم میلادی به بعد، کلیساها در ایتالیا دارای برج‌های ناقوس جداایستاده شدند، مانند کلیسای سنت آپولیناره نوئوو در راونا. اینکه برج به عنصری شاخص در معماری کلیسا تبدیل شد، بنابراین با نقش ناقوس کلیسا به‌عنوان نشان‌دهنده صوتی کلیسای مسیحی مرتبط است. با این حال، ساخت برج‌های پرهزینه قرون وسطایی را نمی‌توان صرفاً با کارکرد آویختن ناقوس‌ها توجیه کرد. استفاده مذهبی از برج‌ها در طبقه همکف، به‌عنوان نمازخانه پیشین فضای ورودی یا بخشی از تالار کلیسا صورت می‌گرفت. طبقات فوقانی می‌توانستند به‌عنوان ایوان یا نمازخانه خدمت کنند که در این میان، نمازخانه های برجی اغلب به فرشته مقرب میکائیل تقدیم می‌شدند. در چین نیز ناقوس‌ها از کهن‌ترین دوران کارکرد آیینی داشتند، اما برج‌های مذهبی آسیا، یعنی استوپاها و پاگوداها، از آرامگاه‌ها و بناهای مقبره‌ای تکامل یافتند. مناره‌ها در کارکردشان به‌عنوان مکان‌های بلند برای پخش صدا (اذان)، با برج‌های ناقوس مسیحی قابل مقایسه هستند. افزون بر مکان‌های اطلاع‌رسانی، برج‌های کلیسا همچون مناره‌ها دارای جنبه‌ای نمایش حاکمیت نیز بودند. این ناقوس که معمولاً از جنس برنز و به‌ندرت از آهن ریخته‌گری می‌شود، شکل یک جسم چرخشی دارد، به این معنا که نسبت به محور مرکزی خود دارای تقارن چرخشی است. یک برج ناقوس‌نواز یا کاریلون که از چندین ناقوس تشکیل شده، یک ساز موسیقی است که به‌صورت خودکار یا دستی از طریق یک سیستم اهرمی نواخته می‌شود و نمونه‌های آن در خارج از کلیساها نیز یافت می‌شود. علاوه بر برج‌های کلیسا، ناقوس‌ها در برج‌های ساعت ساختمان‌های عمومی مانند تالارهای شهر و مدارس برای نمایش زمان یا به‌عنوان علامت هشدار به کار می‌روند. اگر چندین ناقوس به یک مجموعه متصل شوند، از آن به عنوان ناقوس‌نواز یا مجموعه ناقوس‌( به آلمانی: Geläut) یاد می‌شود. اگر این مجموعه از طریق یک میز نواختن دستی قابل نواختن باشد و حداقل ۲۳ ناقوس (دو اکتاو) داشته باشد، به آن کاریلون گفته می‌شود. این فضا می‌تواند یک ساختمان کلیسایی مستقل یا اتاقی درون یک ساختمان بزرگ‌تر باشد. درون کلیساهای (بزرگ‌تر)، نمازخانه‌ها فضاهای جانبی عبادتی هستند که می‌توانند کارکردهای گوناگونی داشته باشند. | ## بخش 2: کلیسا (ساختمان) | در بناهای کلیسایی بزرگ، به‌ویژه در اواخر قرون وسطی، به اصناف و خانواده‌های ثروتمند این فرصت داده می‌شد تا به‌عنوان بنیان‌گذار، طاقچه‌هایی(به آلمانی: Nischen) در سطح داخلی دیوارهای بیرونی ایجاد کرده و به محراب مجهز کنند. در برخی مناطق، از سوی جوامع بزرگ دینی اصطلاح "نمازخانه" به‌عنوان مترادف برای کلیسای وابسته به کار می‌رود. اگر در اثر این جداسازی، فضاهای نیمه‌بازی پدید می‌آمد، به آن‌ها "نمازخانه‌های جانبی" می‌گویند. اگر این‌ها به‌طور متعدد پیرامون محراب‌گاه وجود داشته باشند، این مجموعه "تاج نمازخانه‌ها" نامیده می‌شود. یکی از نخستین تاج‌های نمازخانه در تور(به آلمانی: Tours) (حدود ۱۰۰۰) طراحی و اجرا شد. "نمازخانه‌های گروه سرایندگان" عمدتاً در میان کلونی‌ها(به آلمانی: Cluniazensern) به یک فرقه مذهبی مسیحی (راهبان بندیکتی) اشاره دارد که مرکز آن‌ها صومعه معروف کلونی (Cluny) در فرانسه بود، این فرقه در قرون وسطی بسیار ثروتمند و قدرتمند بود و سبک خاصی از معماری رومانسک را گسترش داد. بسیاری از کلیساهای متعلق به این فرقه از اولین و باشکوه‌ترین نمونه‌های طاق‌های متقاطع استفاده می‌کردند. آن‌ها به دنبال بازگشت به معنویت بودند، اما صومعه‌هایشان به دلیل شکوه معماری و هنری بسیار مشهور شد. آن‌ها در واقع از دل همان فرقه کلونیایی‌ها بیرون آمدند، اما با یک تفاوت بزرگ: آن‌ها معتقد بودند کلونیایی‌ها بیش از حد تجملاتی و ثروتمند شده‌اند. در رابطه با معماری سیسترسی‌ها ویژگی‌های منحصربه‌فردی داشتند: سادگی محض: برخلاف کلونیایی‌ها که عاشق تزیینات و مجسمه‌های پیچیده بودند، سیسترسی‌ها معتقد بودند تزیینات حواس راهبان را از دعا پرت می‌کند. در واقع، بسیاری از تاریخ‌نگاران معماری معتقدند سادگی و دقت مهندسی سیسترسی‌ها راه را برای پیدایش سبک گوتیک هموار کرد. نور و تناسب: به جای طلا و نقره، آن‌ها از تناسبات ریاضی و نور طبیعی برای ایجاد شکوه در کلیساهایشان استفاده می‌کردند. 34–47 اینکه یک نمازخانه کم‌وبیش مستقل به‌عنوان یک ساختمان جداگانه محسوب شود، به موقعیت آن در کالبد بنا بستگی دارد. ساختمان‌های جانبی مستقل در کنار کلیساها با بنای اصلی یک مجموعه معماری تشکیل می‌دهند، یعنی از نظر حفاظت از آثار تاریخی یک مجموعه کلی. ایوان‌های جانبی که از بیرون به کلیسا افزوده شده‌اند، به‌عنوان بخشی از ساختمان به بنای اصلی محسوب شده و اگر از داخل نیز قابل دسترسی باشند، یک مجموعه ساختمانی را تشکیل می‌دهند. همچنین ساختمان‌های نمازخانه در قلعه‌ها، صومعه‌ها، محوطه‌های بیمارستانی یا گورستان‌ها گاهی به‌عنوان بخشی از بنا و گاهی به‌عنوان بنایی از مجموعه یا مجموعه ساختمانی به حساب می‌آیند. جنبه‌های کارکردی نمازخانه درون کلیساها، بسته به موقعیت یا کارکرد، می‌تواند انواع مختلفی از نمازخانه‌ها وجود داشته باشد: بر اساس موقعیت می توان به نمازخانه‌های تالار عرضی، گروه سرایندگان، محراب‌گاه، تاجی یا تالارهای جانبی اشاره کرد. بر اساس کارکرد می توان نمازخانه‌های تعمید، اعتراف، آیین مقدس، مقبره‌ای یا نذری را برشمرد. نمازخانه‌های صومعه‌ای شعبات جوامع مذهبی باید، اگر کلیسای خاص خود را ندارند، "حداقل یک نمازخانه داشته باشند که در آن عشای ربانی برگزار و نگهداری شود، تا واقعاً مرکز جماعت باشد". این نمازخانه معمولاً درون ساختمان صومعه قرار دارد، اما اغلب از بیرون نیز قابل دسترسی هستند. نمازخانه های معاصر تحولات جدیدتر "نمازخانه‌های ایستگاه قطار" و "نمازخانه‌های فرودگاه" هستند؛ همچنین در دوران جدیدتر، نمازخانه‌هایی در ورزشگاه‌های فوتبال نیز ایجاد شده‌اند، در آلمان در ورزشگاه المپیک برلین، پارک دویچه بانک در فرانکفورت آم ماین و همچنین ورزشگاه ولتینس-آرنا در گلزنکیرشن. نمازخانه تعمید از سده چهارم میلادی تا قرون وسطی، در کنار کلیساها نمازخانه‌های تعمید ساخته می‌شد که معمولاً مستقل بودند و می‌توانستند با کلیسا مرتبط باشند. امروزه در کلیساها، به نمازخانه‌هایی که در آن‌ها سنگ تعمید(به آلمانی: Taufstein) قرار دارد، نمازخانه تعمید می‌گویند. در آن‌ها تصویر فیض‌بخش یا نماد مذهبی دیگری مورد احترام قرار می‌گیرد که اغلب به یک "معجزه" (ظهور مریم یا قدیس، نجات از خطر، شفا و غیره) بازمی‌گردد. این نمازخانه‌ها گاهی توسط شخص یا اشخاص بهره‌مند از یک معجزه وقف می‌شدند، اما بعداً اغلب بازسازی و بزرگ‌تر می‌شدند. برخی از نمازخانه‌های زیارتی در موقعیت‌های برجسته در چشم‌انداز پیرامون خود قرار دارند (مثلاً بر روی تپه‌ای، بر فراز چشمه‌ای یا در دره‌ای رودخانه‌ای). نمازخانه خصوصی به پیروی از الگوی کاخ سلطنتی فرانک‌ها، در دربارهای غیرمذهبی و کلیسایی، نمازخانه‌هایی به‌عنوان فضاهای خصوصی دعا و عبادت اربابان کاخ ایجاد شد. همچنین در برخی تالارهای شهرداری و خانه‌های شهروندی چنین فضاهای عبادی وجود دارد که در آن‌ها عمدتاً یادگارهای مقدس، نشان‌های سلطنتی، اسناد یا مهرها نگهداری می‌شود. نمازخانه‌های حیاطی نمازخانه‌های حیاطی کلیساهای کوچک یا ستون‌های تصویری هستند که به یک یا چند مزرعه تعلق دارند و اغلب توسط خانواده‌های کشاورز در محل مزرعه خود یا نزدیک آن وقف و ساخته شده‌اند. بسیاری از نمازخانه‌های حیاطی که برخی از آن‌ها با هزینه زیاد تجهیز شده‌اند، تحت حفاظت آثار تاریخی قرار دارند. نمازخانه‌های کنارراهی نمازخانه‌های کنارراهی، نمازخانه‌های کوچکی هستند که اغلب در چهارراه‌ها یا انشعابات جاده‌ها قرار دارند. گاهی به آن‌ها "کلبه های مقدس" نیز گفته می‌شود؛ مرز میان آن‌ها با نمازخانه‌های مزرعه‌ای و ستون‌های تصویری سیال است. برخی از نمازخانه‌ها به صلیب‌ها و سنگ‌های کنارراهی قدیمی‌تر که سرپوشیده یا محصور شده‌اند، محدود می شوند. نمازخانه نذری افراد، انجمن‌ها، اخوت‌ها یا جوامع روستایی از روی شکرگزاری یا در پی یک نذر، نمازخانه‌های نذری ساخته‌اند. نمازخانه‌های گوشه‌نشینان به‌ویژه در منطقه جنوب اروپا تعداد زیادی "نمازخانه‌های گوشه‌نشینان" وجود دارد. در بیشتر موارد، در این‌جا هیچ گوشه‌نشینی زندگی نمی‌کرد، بلکه آن‌ها به‌عنوان نمازخانه‌های زیارتی و راهپیمایی که یک یا دو بار در سال از آن‌ها بازدید می‌شد، خدمت می‌کردند. نمازخانه‌های بزرگراهی نماز خانه هایی در بزرگراهها که عمدتاً به هر فرد مسافری، ناشناس و در هر زمانی برای توقف و تفکر خدمت می‌کنند. نگارخانه نمازخانه محراب‌گاه محراب‌گاه ( ( به آلمانی: Apsis)؛ برگرفته از یونانی باستان: ἁψίς (hapsís) به معنای "طاق")، یک بخش فضایی با پلان نیم‌دایره است که به یک فضای اصلی متصل می‌شود. آن‌ها معمولاً به‌صورت گرد از سطح دیوار بیرون می‌زنند، اما می‌توانند درون دیواره ضخیم نیز قرار گرفته باشند یا از بیرون با پوششی چهارگوش محصور شده باشند. راهروی سرپوشیده معمولاً در مجاورت ضلع جنوبی کلیسا قرار گرفته و دسترسی به ساختمان‌های پیرامون صومعه یا دیر را فراهم می‌کند. از طریق آن می‌توان به فضاهای مختلف اشتراکی و اقامتگاهی صومعه و همچنین خود کلیسا دسترسی داشت. در پیرامون کلیساهای اسقفی کاتولیک (کلیسای جامع)، راهروی سرپوشیده اغلب به عنوان محل دفن اعضای بخش کلیسای جامع (Domkapitulare) و برای دسترسی به خانه اسقف، تالار بخش و سایر ساختمان‌های اداری اسقف‌نشین مورد استفاده قرار می‌گیرد. بخشهای درونی کلیساها در قرون وسطی قاعده بر این بود که ساختمان کلیسا از غرب به شرق ساخته می شد. بعد بسمت محراب اصلی که می روید قبل از محراب اصلی بخش گروه سرایندگان قرار دارد که در دو طرف آن نیمکت های کانون قرار دارند و در انتها بعد از بخش گروه سرایندگان محراب اصلی قرار دارد. در اصل، بخش گروه سرایندگان – چنان‌که از نامش پیداست – فضایی برای خوانندگان نیایش‌های مذهبی بود. اصطلاح "بخش گروه سرایندگان" می‌تواند به بخشی جداگانه گرد محراب اصلی نیز اشاره داشته باشد، مانند گروه سرایندگان راهبه‌های زن( به آلمانی: Nonnenchor). بخش گروه سرایندگان می‌تواند از نظر پهنا یک‌تالاره یا چند تالاره باشد و از نظر ژرفا یک یا چند دهانه( به آلمانی: Joch) را در بر گیرد. راهروی دور گروه سرایندگان به معنای دقیق جزو بخش گروه سرایندگان محسوب نمی‌شود، زیرا اختصاص به روحانیون نداشت. با این حال، تعریف گسترده‌تری از اصطلاح گروه سرایندگان نیز وجود دارد که کل بخش ساختمانی شامل محراب اصلی را در بر می‌گیرد و گاهی در حوزه معماری استفاده می‌شود.. بخش گروه سرایندگان شامل سه بخش محراب اصلی، بخش گروه خوانندگان، بخش کانون می باشد محراب اصلی محراب اصلی مهم‌ترین نقطه مذهبی کلیسا است. در انتهای گروه سرایندگان و معمولاً بصورت نمادین در شرقی‌ترین نقطه ساختمان قرار دارد. مکان گروه خوانندگان در کلیسا ( کٌر) بخش گروه خوانندگان، درست در بین تالار اجتماعات و محراب اصلی، مستقر بود. که این چیدمان به افراد کانون اجازه می‌داد که در طول مراسم، هم رو به محراب (به سمت خدا) و هم رو به مردم (هنگام خواندن دعاها) قرار بگیرند. نیمکت‌های کانونبه آلمانی: Chorgestühl مجموعه‌ای از نیمکت‌ها است که معمولاً در دو طرف گروه سرایندگان و روبه‌روی هم قرار می‌گیرند. منبر منبر( به آلمانی: Kanzel) یک سازه مرتفع و معمولاً باریک است که با پله‌هایی به آن دسترسی پیدا می‌کنند. | ## بخش 3: کلیسا (ساختمان) | معمولاً در تالار و نزدیک به مردم قرار دارد، تا واعظ بتواند مستقیماً با جماعت صحبت کند. در مسیحیت اولیه، محل منبر در نزدیکی نرده‌های میان گروه سرایندگان ( کٌر) و تالار اجتماعات بود. منبر به‌عنوان سکوی موعظه، اختراع واعظین فرقه ای بنام (فرقه گدایی) در سده ۱۳ میلادی است. با بزرگ‌تر شدن کلیساها و اهمیت یافتن موعظه، منبرها بلندتر و هنرمندانه‌تر تزئین شدند. در دوران باروک، منبر-محراب( به آلمانی: Kanzelaltar) در کلیساهای پروتستانی رایج شد که منبر بالای محراب و در یک سازه واحد با آن قرار می‌گرفت. تزئینات بدنه منبر اغلب چهار انجیل‌نویس یا چهار پدر کلیسا را نشان می‌دهد، سرپوش انعکاس صوتی با پیکره مسیح یا فرشته و در سطح زیرین آن با کبوتر (نماد روح‌القدس) تزئین می‌شد. در کلیساهای کاتولیک امروزی، به‌دنبال اصلاحات عبادی شورای دوم واتیکان، منبرها کمتر استفاده می‌شوند و جایگاه موعظه اهمیت یافته است. نگاره های منبر در کلیساها تالار اجتماعات تالار اجتماعات به، فضاهای طولی کلیساها گفته می‌شود. اگر یک کلیسا چندین تالار داشته باشد، این تالارها توسط دیوارهای جداکنندهبه آلمانی: Scheidewände با ردیف‌هایی از طاق‌نماها از یکدیگر جدا می‌شوند. کلیساهای سالنی تک‌تالاره هستند، در حالی که کلیساها اغلب از چندین تالار موازی تشکیل شده‌اند که ممکن است عرض‌ها و ارتفاع‌های متفاوتی داشته باشندVgl. یک بازیلیکابه آلمانی: Basilika کلیسایی است که تالار میانی آن از تالارهای جانبی بلندتر بوده و تالار میانی دارای پنجره‌های مخصوص به خود در بخش فوقانی دیوار ( روشن‌گذار ) است. در مقابل، یک کلیسای تالاری دارای تالارهایی با ارتفاع برابر است، به‌گونه‌ای که تالار میانی فاقد بخش پنجره‌های مخصوص به خود است، زیرا از تالارهای مجاور بلندتر نیست. علاوه بر این، انواع متنوعی از این فرم‌های ساختمانی نیز وجود دارد، مانند شبه‌باسیلیکا و کلیسای پلکانی، که در آن‌ها تالارها از نظر ارتفاع پلکانی هستند، اما برخلاف یک باسیلیکای واقعی، فاقد بخش روشن‌گذار می‌باشند. به ساختمان‌های تالاری که در آن‌ها ستون‌های متصل به دیوار از دیوارها به سمت داخل کلیسا بیرون زده‌اند، به‌گونه‌ای که در دیوارهای طولی، میان ستون‌ها فضاهای قفسه ای مانند ایجاد می‌شود، کلیسای ستون‌دیواری گفته می‌شود. دیوارهای جداکننده میان تالار میانی و تالارهای جانبی و نیز میان خود تالارهای جانبی، دیوارهای جداکنندهبه آلمانی: Scheidewände نامیده می‌شوند که اغلب با ردیف‌هایی از طاق‌نماها باز و گشوده می‌گردند. تا جایی که زمین ساختمانی اجازه دهد، تالار طولی معمولاً در جهت غربی-شرقی ساخته می‌شود و گروه سرایندگان به سمت شرق جهت‌گیری می‌کند – به عنوان نمادی از خورشید نو(به آلمانی: Neue Sonne) یا رستاخیز مسیح. انتهای نیم‌دایره‌ای تالار طولی در پشت گروه سرایندگان، محراب‌گاه(به آلمانی: Apsis) نامیده می‌شود. نگارخانه نقشه تالارهای میانی و جانبی نگارخانه طرحهای انواع کلیساهای تالاری بخش سرداب سرداب کلیسا یا سردابه ( از یونانی باستان κρυπτή kryptḗ به معنی «گذرگاه پنهان، طاق، مقبره» به انگلیسی: Crypt یه آلمانی: Krypta) ، که گاهی کلیسای پایینی نیز نامیده می‌شود، فضایی است که در زیر جایگاه گروه کر (آپیس) یا زیر محراب کلیساهای مسیحی قرار دارد و معمولاً برای مقبره‌های مقدسین (همچنین محل نگهداری اشیاء مقدس) و محراب‌ها استفاده می‌شد. در قرن های اولیه مسیحیت مقبره های زیرزمینی مسیحیان اولیه در خارج از دیوارهای روم باستان، سردابه در نظر گرفته می‌شوند. بعدها کلیساهایی بر روی برخی از این مقبره‌ها ساخته شدند، مانند کلیسای قدیمی سنت پیتر در رم که گفته می‌شود بر روی مقبره حواری عیسی مسیح، پطرس ساخته شده است. در بیشتر موارد، مقبره ها در زیر محراب و در معماری رومانسک، گاهی اوقات در زیر گروه کٌر غربی قرار دارد. مقبره واقعی قدیس در زیر محراب ممکن است یک اتاق کوچک و غیرقابل دسترس باشد که می‌توان آن را از طریق یک پیش‌اتاق کوچک به نام کنفتسیو مشاهده کرد. برای ایجاد حس نزدیکی به مقبره، تونلی تا مقبره امتداد می یافت و یک مسیر پیاده‌روی در گرد مقبره تشکیل می شد. اولین سردابه حلقه‌ای را می‌توان در کلیسای قدیمی سنت پیتر یافت که قدمت آن به حدود سال ۵۹۰ میلادی برمی‌گردد. بمرور زمان بدلیل ساخت سردابه حلقه‌ای، سردابه بیرونی بوجود آمد که در آن عمدتاً روحانیون عالی‌رتبه دفن می‌شدند و این امر مستلزم محراب‌هایی برای مراسم یادبود بود. اولین سردابه بیرونی در بریکسورث انگلستان یافت می‌شود و در اوایل قرن هشتم ساخته شد. سردابه به عنوان یک فرم معماری در دوره رومانسک به اوج خود رسید و به شکل سردابه سالنی تکامل یافت. صدا توسط لوله‌های تک‌نت که به صورت مقیاسی(به آلمانی: skalamäßig) چیده شده‌اند و با جریان هوایی به نام باد ارگ دمیده می‌شوند، تولید می‌گردد. بیشتر ارگ‌ها عمدتاً دارای لوله‌های لبیالLabialpfeifen (لوله‌های لب‌دار) هستند که در آن‌ها ستون هوا در داخل با دمیدن بر روی یک لب مانند فلوت به ارتعاش درآمده و صدا تولید می‌شود. این لوله‌ها اغلب با لوله‌های لینگوال (لوله‌های زبانه‌دار) تکمیل می‌شوند که در آن‌ها تولید صدا (مانند کلارینت(به آلمانی: Klarinette توسط یک زبانه ارتعاشی انجام می‌شود. اجزای اصلی ارگ سه بخش اصلی ارگ عبارتند از: مجموعه لوله‌ها، مجموعه باد(به آلمانی: Windwerk) (شامل دمنده، دم‌ها، کانال‌ها، محفظه باد، و جعبه‌های باد) و مجموعه کنترل(به آلمانی: Regierwerk)، یعنی سازوکاری که دسترسی باد را به لوله‌های جداگانه باز می‌کند (میز نواختن، تراکتور نواختن، تراکتور ثبت). نتها از طریق یک یا چند کلاویه و در صورت وجود، پدال هدایت می‌شوند که معمولاً ثبت‌ها(به آلمانی: Register) به طور ثابت به آن‌ها اختصاص یافته‌اند. در این فرآیند، حرکت کلاویه‌ها از طریق تراکتور به‌صورت مکانیکی، بادی، الکتریکی یا با امواج نوری (فیبر نوری) به دریچه‌های زیر لوله‌ها منتقل می‌شود. ارگ‌ها از دوران باستان شناخته شده‌اند و به‌ویژه در دوره باروک و دوران رمانتیک(به آلمانی: Romantik) به شکل امروزی خود تکامل یافته‌اند. آلمان با حدود ۵۰٬۰۰۰ ارگ، بالاترین تراکم ارگ‌های لوله‌ای را در جهان نسبت به مساحت و جمعیت دارد. این فضاها - مانند بالکن‌ها و لژها در تئاتر مدرن - در کلیساهای صومعه‌ای و کلیساهای کاخ که با دسترسی عمومی محدود همراه بودند، برای راهبان در نظر گرفته می‌شدند، در کلیساهای جامع (کلیساهای اسقفی) به عنوان گذرگاه اسقف(به آلمانی: Bischofsgang) برای روحانیون عالی‌رتبه بودند، یا به اشراف اختصاص داشتند، اغلب با ورودی کاملاً جداگانه از ساختمان‌های جانبی بودند. به موازات آن، ارگ به عنوان ساز اصلی عبادی وارد شد و مجموعه‌ای از لوله‌ها را به نام نمای ارگ(به آلمانی: Orgelprospekt) توسعه داد که در ابتدا اغلب به صورت قابل مشاهده مانند "آشیانه پرستو" نصب می‌شد. به همین دلیل، گروه هم‌سرایان و ارگ سپس به ایوان‌ها و بر روی بالکنی که مخصوص این منظور ایجاد شده بود، "نقل مکان کردند" و معمولاً دو ایوان جانبی را در ضلع غربی (ورودی) کلیسا به یکدیگر متصل می‌نمودند. پس از افول کلیساهای بزرگ گوتیک، این جایگاه ارگ حفظ شد و راه پله دسترسی به آن نهایتاً اغلب به پله‌های دیوارهای پشتی، در برج غربی(به آلمانی: Westturm) یا فضای پیش‌ورودی کلیسا منتقل شد و از آن پس به طور مشخص از ایوان غربی(به آلمانی: Westempore) نیز صحبت می‌شود. این ایوان به طور فزاینده‌ای با الزامات علم ارگ‌سازی تطبیق یافت، زیرا این سازها نیازهای ویژه متعددی دارند، از جمله افزایش وزن، دسترسی به فضای داخلی، اتاق دم‌ها(Balgkammer)، نور برای ارگ‌نواز، شرایط اقلیمی فضا، فضای خالی لازم تا سقف برای شکل‌گیری و قابلیت مشاهده نمای ارگ، و به ویژه آکوستیک(به آلمانی: Akustik) . به همین دلیل، برای این عنصر ساختمانی به طور کلی از اصطلاح ایوان ارگ استفاده می‌شود. در کلیسای روستایی، ایوان ارگ اغلب تنها یک جایگاه چوبی کاربردی بود، اما در کلیساهای باشکوه به عنصری مهم از مفهوم کلی معماری تبدیل شد. برای ارگ‌های کوچک دوم ( ارگ گروه سرایندگان)، و همچنین با پیدایش چندگروه‌خوانی(به آلمانی: Mehrchörigkeit) در موسیقی کلیسا (هم برای صداهای آوازی و هم برای گروه‌های بادی)، بالکن‌های دیگری در مکان‌های مناسب از نظر آکوستیک ایجاد شد. به ویژه افزایش وزن ارگ‌ها معماران کلیسا را با مشکلات جدیدی مواجه می‌کند؛ پایه دیوارهای جانبی بخش غربی که باید سقف را نگه دارد، برای ایجاد یک طاق اضافی مناسب نیست - مگر اینکه از قبل زیربنای عظیم خود برج غربی در آنجا وجود داشته باشد. از دوره باروک به بعد، گرایش به بنای متمرکز(به آلمانی: Rotunde) به عنوان پلان کلیسا، و از دوره کلاسیسیسم به بعد، گرایش به ستون به این امر کمک کرد، به گونه‌ای که گروه سرایندگان ارگ به طور فزاینده‌ای به یک تریبون به معنای واقعی تبدیل شد. تنها روش ساخت بتن در سده بیستم بود که دوباره امکان ساخت گروه‌های سرایندگان ارگ خودایستا را فراهم آورد. واژه "خیمه‌گاه مقدس" به معنای "محل سکونت" است که اکنون به مکانی اشاره دارد که "مسیح در عشای ربانی در آن سکونت دارد". در آیین کاتولیک رومی، ارتدکس شرقی، و برخی سنت‌های لوتری و آنگلیکن، خیمه‌گاه مقدس به عنوان یک ظرف جعبه‌مانند یا گنبدی‌شکل عمل می‌کند که منحصراً برای نگهداری عشای ربانی (نان‌های مقدس ) استفاده می‌شود. این ظرف معمولاً از مواد جامد، غیرشفاف و بادوام مانند فلز، سنگ یا چوب ساخته می‌شود، به یک قفل مجهز است و بر اساس هنجارهای عبادی و شرعی باید غیرقابل‌حرکت و محفوظ باشد تا از هتک‌حرمت یا برداشتن غیرمجاز آیین مقدس محافظت کند. در کلیسای غربی، این مکان به عنوان نقطه کانونی برای تفکر، مراقبه و دعا عمل می‌کند. هدف از کونوپئوم "نشانه‌ای از نگهداری آیین مقدس است، بمانند چراغی که پیش روی خیمه‌گاه مقدس روشن نگه داشته می‌شود". اگرچه این سنت دیگر الزامی نیست، اما در بسیاری از مکان‌ها، به ویژه در فرقه های سنت‌گرا، همچنان ادامه دارد. کاتولیک‌ها و ارتدوکس‌ها همچنین به مریم مقدس به عنوان خیمه‌گاه مقدس در نیایش‌های خود اشاره می‌کنند؛ مریم باکره بدن مسیح را در درون خود حمل می‌کرد. مسئولیت زاکریستای معمولاً بر عهده کلیسادار(به آلمانی: Küster) است که گاهی اوقات به همین دلیل زاکریستان نامیده می‌شود. | ## جمع‌بندی | دعای زاکریستای به دعایی گفته می‌شود که پیش از مراسم عبادی، معمولاً هنوز در زاکریستای، خوانده می‌شود.