موضوع مقاله: کارزان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کارزان | مقدمه: این شهر، مرکز بخش کارزان است.کارزان شهری تازه‌تأسیس است که در مرداد ۱۴۰۳ خورشیدی به‌عنوان شهر شناخته شد. | ## بخش 1: کارزان | کارزان پیش‌تر شامل روستاهای چشمه‌پهن و چشمه‌رشید بود که در سال ۱۴۰۲ با یکدیگر ادغام شده و سپس در سال ۱۴۰۳ به جایگاه شهر ارتقاء یافت.. این شهر بخشی از ناحیه کوهستانی شهرستان سیروان است و پیرامون آن ارتفاعات قلارنگ، مانشت، سیوان و چرمین قرار دارد. اقلیم منطقه معتدل کوهستانی است و تراکم بالای جنگل‌های بلوط از ویژگی‌های بارز آن به‌شمار می‌آید. با تشکیل شهرستان سیروان در سال ۱۳۹۱، این منطقه به بخش کارزان ارتقاء یافت و روستای چشمه‌پهن به‌عنوان مرکز بخش تعیین شد. یک سال بعد، در مرداد ۱۴۰۳، این منطقه به شهر تبدیل شد و به مرکز اداری بخش کارزان ارتقاء یافت. جمعیت بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت کارزان (شامل روستاهای چشمه‌پهن و چشمه‌رشید) ۶۵۷ نفر در قالب ۱۹۲ خانوار بوده‌است. تاریخ و فرهنگ اکثریت جمعیت بخش کارزان از ایل خزل هستند که حضور تاریخی و نقش پررنگی در ساختار اجتماعی محلی دارند. این منطقه در جریان جنگ ایران و عراق، به‌ویژه در آزادسازی ارتفاعات میمک در دی ۱۳۵۹ نقش مهمی ایفا کرد و دهستان کارزان ۱۵۸ کشته داد. | ## بخش 2: کارزان | مردم کارزان عمدتاً کرد هستند و به گویش کلهری تکلم می‌کنند و پیرو اسلام شیعه هستند. سنت‌های محلی از طریق جشنواره‌ها و رویدادهایی مانند جشنواره اسب‌دوانی و بازی‌های بومی که در کارزان برگزار می‌شود، زنده نگه داشته می‌شوند. ولی‌محمد امیدی کارزانی، متخلص به «ولی بیگانه» (۱۳۰۱-دهه ۱۳۷۰)، شاعری نامدار از اهالی کارزان بود که در اواخر عمر از طریق پخش آثارش از رادیو به شهرت ملی دست یافت. اشعار او به دلیل توصیفات قدرتمند از طبیعت و قهرمانی‌های دوران جنگ با عراق، مورد ستایش قرار گرفته است. طرح‌های توسعه‌ای شامل کشتارگاه مرغ پاطلایی و پروژه آبرسانی از سد سیمره برای آبیاری دشت‌های کارزان در دست اجرا است. موقعیت کارزان در مسیر زائران اربعین که به کربلا سفر می‌کنند، یک دارایی اقتصادی مهم است. دولت محلی برپایی غرفه‌ها و نمایشگاه‌هایی را در سه‌راهی کارزان برای فروش صنایع دستی و محصولات محلی به زائران تسهیل می‌کند که بازاری مستقیم برای صنعتگران محلی فراهم می‌آورد. مهم‌ترین پروژه توسعه‌ای برای منطقه، طرح پمپاژ آب از سد نزدیک سیمره برای آبیاری دشت‌های کارزان است. | ## بخش 3: کارزان | انتظار می‌رود این پروژه با تبدیل ۱۰ هزار هکتار از اراضی دیم به کشاورزی آبی، حدود ۸ هزار شغل ایجاد کرده و بهره‌وری کشاورزی را به شدت افزایش دهد. مهم‌ترین مکان تاریخی مرتبط با کارزان، «گورستان آهنگران» است که در نزدیکی روستای سراب کارزان قرار دارد. این گورستان باستانی به هزاران سال پیش و به عصر آهن بازمی‌گردد و دارای سنگ قبرهای عظیم و سنگین است. مکان‌های کلیدی شامل «شهر باستانی سیروان» (که بقایای آن زیر روستای امروزی سراب‌کلان قرار دارد) و مرکز مهم دوره ساسانی بوده است و قلعه‌های تاریخی مختلفی مانند قلعه وازیل و قلعه سازبن. این شهرستان همچنین میزبان چندین زیارتگاه مورد احترام (امامزاده) از جمله امامزاده محمدباقر در بخش کارزان، امامزاده عباس و امامزاده سیدعلی است که زائران محلی را به خود جذب می‌کنند. جاذبه‌های اصلی گردشگری در کارزان و اطراف آن: جاذبه نوع موقعیت توضیحات مختصر جنگل‌های بلوط کارزان طبیعی بخش کارزان جنگل‌های انبوه و بکر بلوط، یکی از ویژگی‌های اصلی چشم‌انداز منطقه. گورستان آهنگران تاریخی نزدیک روستای سراب کارزان گورستان عصر آهن با سنگ‌قبرهای عظیم به سبک خرسنگی. شهر باستانی سیروان تاریخی روستای سراب‌کلان شهر دوره ساسانی، زمانی مرکز ایالت ماسبذان. | ## جمع‌بندی | تنگه سازبن طبیعی/تاریخی نزدیک لومار امامزاده محمدباقر مذهبی روستای سفیدخانی وسطی زیارتگاه محلی در بخش کارزان.