موضوع مقاله: سمندر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سمندر | مقدمه: سمندرها جانورانی هستند که در حالت لاروی و همچنین هنگام بلوغ و تا پایان عمر دارای دم هستند و از این جهت با دوزیستانی چون قورباغه‌ها و وزغ‌ها تفاوت دارند. | ## بخش 1: سمندر | این حیوانات بدن دراز و باریک، دم بلند و پاهای کوتاه و پرده‌دار برای شنا کردن دارند. بیشتر سمندرها دوران بلوغ خود را در خشکی می‌گذرانند، ولی بعضی از آن‌ها بیشتر عمرشان در آب زندگی می‌کنند. سمندرها عموماً قادر به ترمیم و بازسازی اعضای بدن و بعضی از اندام‌های بدنی قطع شدهٔ خود هستند. واژه‌شناسی سمندر برگرفته از واژهٔ یونانی «سالامندرا» است، اما در تداول عامیانه گفته می‌شود که از دو واژهٔ «سام» به معنای آتش و «اندر» تشکیل شده‌است و گفته‌اند که در بسیاری از افسانه‌های کهن، سمندر حیوانی متولد شده از آتش معرفی شده‌است و به همین سبب، این نام را به آن داده‌اند. ویژگی‌ها بیشتر سمندرها در آب تخم‌گذاری می‌کنند و بچه سمندرهایی که از تخم بیرون می‌آیند، از جانوران کوچک آبزی تغذیه می‌کنند. بقیهٔ سمندرها در خشکی و در گودال‌های مرطوب زیر درخت‌های قدیمی و سنگ‌ها تخم‌گذاری می‌کنند. تعداد کمی از سمندرها بچهٔ زنده به دنیا می‌آورند و بعضی سمندرهای ساکن در محیط‌های نامناسب و پُر تنش در حالی که هنوز دورهٔ لاروی را به پایان نرسانده‌اند، شروع به تولید مثل می‌کنند و تعداد کمی از نوزادان سمندر هیچ‌وقت به بلوغ واقعی نمی‌رسند. در این گونه‌ها، جانور بالغ مانند یک نوزاد بزرگ است و مثل نوزادها آبشش پَرمانندی در بیرون سرش دارد. در پوست بدن بعضی از سمندرها مانند سمندرک سخت‌پوست سمی بسیار قوی و خطرناک چون تترودوتوکسین وجود دارد. این سمندرها بسیار آرام حرکت کرده و دارای رنگ‌های خاص یا روشن و الگوهای پوستی غیرعادی و گیرا هستند و از این طریق به دشمنان خود اعلام خطر می‌کنند. این دوزیست در رودهای سرد کوهستان‌های شمال شرقی، مرکزی و جنوبی چین و مرداب‌های اطراف آن‌ها زندگی می‌کند. اکثر سمندرهای خشکی‌زی نیاز به رطوبت و به‌طور معمول به زیستگاه‌های جنگلی نیاز دارند، در حالی که سمندرهای آبزی در حوضچه‌های بهاری، چشمه‌ها، رودها، و در دریاچه‌ها و رودخانه‌های بزرگ یافت می‌شوند. از ۶۵۵ گونهٔ کشف شده از سمندرها حدود یک سوم آن‌ها در آمریکای شمالی و به ویژه در ارتفاعات آپالاشیا زندگی می‌کنند. فیزیولوژی تنفس پوست سمندرها دارای سلول‌های ویژه‌ای به نام "سلول‌های کلراید" است که به تنظیم تعادل یونی کمک می‌کنند و در عین حال تبادل گازی را تسهیل می‌نمایند. افزایش دما می‌تواند باعث افزایش نرخ تنفس و در نتیجه از دست دادن آب بیشتر از طریق پوست شود. با گشاد یا تنگ کردن این عروق، حیوان می‌تواند میزان تبادل حرارتی با محیط را کنترل کند. حتی پس از آسیب‌های شدید، قلب می‌تواند کاملاً ترمیم شود بدون آنکه بافت اسکار تشکیل شود. | ## بخش 2: سمندر | در زمستان، حجم خون کاهش یافته و ویسکوزیته آن افزایش می‌یابد تا از اتلاف انرژی جلوگیری شود. ماکروفاژها برای موفقیت آمیز بودن فرآیند بازسازی کاملاً ضروری هستند و بدون آنها بازسازی اتفاق نمی‌افتد. این ویژگی به دلیل تحمل ایمنی بالای آنها است و برای تحقیقات پزشکی بسیار ارزشمند است. دوره لاروی می‌تواند از چند هفته تا چند سال بسته به گونه و شرایط محیطی متغیر باشد . جالب اینجاست که برخی گونه‌ها مانند اکسلوتل مکزیکی می‌توانند به طور نامحدود در حالت لاروی باقی بمانند (نئوتنی) که این ویژگی تحت تأثیر عوامل ژنتیکی و محیطی است . برخلاف پستانداران، استخوان‌های جمجمه در سمندرها تا حد زیادی غضروفی باقی می‌مانند که به انعطاف‌پذیری سر در هنگام بلع طعمه‌های بزرگ کمک می‌کند . مطالعات نشان داده که سرعت بازسازی اندام در لاروها تا 30% بیشتر از سمندرهای بالغ است . مصرف اکسیژن می‌تواند تا 50% افزایش یابد و فعالیت آنزیم‌های مرتبط با متابولیسم پروتئین‌ها به شدت تغییر می‌کند . تنظیم دمایی سمندرها از استراتژی‌های رفتاری پیچیده‌ای برای تنظیم دمای بدن استفاده می‌کنند. مطالعات نشان می‌دهد آنها می‌توانند با دقتی در حد 0.5 درجه سانتیگراد، مکان‌های با دمای مطلوب را شناسایی و انتخاب کنند. در این حالت، دمای بدن آنها می‌تواند تا حد دمای محیط پایین بیاید بدون اینکه آسیب ببینند. برخی گونه‌های غارزی حتی بینایی خود را کاملاً از دست داده‌اند و به سایر حواس متکی هستند. فیبرهای عضلانی کند (نوع I) در سمندرهای کوهستانی تا 70% حجم عضلات را تشکیل می‌دهند که به استقامت آنها کمک می‌کند . این حرکت در آب بسیار کارآمد است و به آنها اجازه می‌دهد با حداقل مصرف انرژی شنا کنند . پاهای سمندرها دارای عضلات ویژه‌ای هستند که می‌توانند در دمای پایین نیز عملکرد مناسبی داشته باشند. این ویژگی به سمندرهای مناطق سردسیر اجازه می‌دهد در شرایطی که سایر دوزیستان غیرفعال هستند، به شکار بپردازند . برخی سمندرها مانند سمندر کوهستانی لرستانی توانایی جهش‌های کوتاه دارند که توسط انقباض سریع عضلات پشتی ایجاد می‌شود. | ## بخش 3: سمندر | تنظیم اسمزی و دفع سمندرها دارای کلیه‌های پیشرفته‌ای هستند که می‌توانند بر اساس محیط (آبی یا خشکی) عملکرد خود را تغییر دهند. در محیط آبی، کلیه‌ها ادرار رقیق تولید می‌کنند، در حالی که در خشکی قادر به تغلیظ ادرار تا 3 برابر هستند. سلول‌های ویژه‌ای به نام "سلول‌های میتوکندریایی غنی" مسئول جذب سدیم و کلرید از محیط هستند. آنها می‌توانند تا 85% انرژی موجود در غذا را جذب کنند که حدود 30% بیشتر از میانگین پستانداران است. جالب اینجاست که ترکیب این سموم بسته به رژیم غذایی و منطقه جغرافیایی تغییر می‌کند. نکته جالب این است که الگوی دفع (آمونیاک، اوره یا اسید اوریک) بسته به زیستگاه تغییر می‌کند. روده سمندرها حاوی جمعیت میکروبی ویژه‌ای است که به هضم کیتین (ماده اصلی سازنده بدن حشرات) کمک می‌کند. برخی سمندرها مانند سمندر آتشین از باکتری‌های پوستی برای تولید سموم استفاده می‌کنند. این تغییرات احتمالاً به دلیل ترشحات هورمونی است و ممکن است در جذب جفت نقش داشته باشد . این تغییرات می‌تواند به عنوان نشانگر زیستی برای سلامت جمعیت سمندرها استفاده شود . تغذیه سمندرها گوشت‌خوار هستند و تقریباً از هر موجود زنده که در دسترس باشد و توان شکار و بلعیدنش را داشته باشند تغذیه می‌کنند. اغلب سمندرها بر خلاف قورباغه‌ها دارای دندان‌های ریزی هستند که درگرفتن شکار به آن‌ها کمک می‌کند. جانداران مورد تغذیهٔ سمندرها شامل انواع حشرات و بندپایان مثل پشه، سوسک، ملخ، عنکبوت‌ها، میگو و ماهی‌های کوچک، انواع کرم‌ها، حلزون‌ها، لارو و نوزاد سایر موجودات زنده هستند. برخی از سمندرها مثل سمندر سیاه و سمندر ببری در صورت کمبود غذا به هم‌نوع‌خواری یا خوردن لارو سایر گونه‌های سمندر روی می‌آورند. سمندرهای با اندازه بزرگ‌تر مثل سمندر بزرگ ژاپنی از موجودات بزرگ‌تر مانند پستانداران، خرچنگ‌ها، ماهی و دوزیستان تغذیه می‌کند. | ## جمع‌بندی | اندازهٔ ژنوم سمندرها بسته به گونهٔ آن‌ها بین ۱۴ تا ۱۲۰ میلیارد جفت نوکلئوتید است.