موضوع مقاله: روابط غیرسیاسی ایران و اسرائیل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # روابط غیرسیاسی ایران و اسرائیل | مقدمه: روابط غیرسیاسی ایران و اسرائیل مجموعه رخدادهایی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران بین ایران و اسرائیل پیش‌آمد. | ## بخش 1: روابط غیرسیاسی ایران و اسرائیل | روادید جمهوری اسلامی برای دارندگان گذرنامه اسرائیلی یا شهروندان کشورهای دیگر که در گذرنامه‌شان مهر ورود به اسرائیل را دارند روادید صادر نمی‌کند. البته در مواردی، برخی از خبرنگاران و روزنامه نگاران اسرائیلی به ایران سفر کرده‌اند. از جمله این افراد می‌توان از آنیکا هرنروث روث استین، اورلی ازولای و لری کوهلر-اسس اشاره کرد. شهروندان ایرانی برای ورود به اسرائیل نیاز به دریافت مجوز ویژه از دولت اسرائیل دارند. خاخام اعظم کنونی ایران، یهودا گرامی، در یشیوای آتریز یسرائیل در اورشلیم تحصیل کرده است. پسر مسعود درخشان استادتمام اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی و یکی از مشاوران سعید جلیلی به نام جمشید درخشان در اسرائیل تحصیل کرده است. در چند سال گذشته برای حل مشکل مهر ورود به اسرائیل در گذرنامه، مهر ورود را نه در گذرنامه بلکه در ورقه دیگری زده می‌شود تا برای کسانی که به اسرائیل سفر می‌کنند مشکلی در سفر به دیگر کشورها پیش نیاید. تجاری مارک ریچ در سال ۱۹۷۹ و با تغییر دولت ایران، فروش نفت خام ایران به خارج از کشور با مشکل جدی روبرو شد. بر اساس گفتار مارک ریچ در کتاب زندگینامه او، او نفت ایران را از طریق یک خط لوله مخفی به اسرائیل می‌برد. او در تهیه اسلحه و مهمات برای دولت ایران در زمان جنگ ایران و عراق نقش بسیار مهمی داشت. به دلیل تجارت گسترده او با ایران در زمان گروگان‌گیری در سفارت ایالات متحده آمریکا، دولت آمریکا او را به ۶۵ فقره جرم از جمله اختلاس مالی و شکستن تحریم‌ها بر علیه ایران محکوم کرد. او سال‌ها در لیست ده نفر مجرم مهم اداره تحقیقات فدرال یا پلیس فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی) بود. بر اساس گزارش‌های زیادی رؤسای پیشین موساد انور ازولای و شبتای شاویت در عفو او نقش مهمی داشتند و این عفو به دلیل فعالیت‌های زیاد مارک ریچ برای اسرائیل و کمک به تهیه اطلاعات برای موساد بوده است. بازار پسته در ۶ فوریه ۱۹۹۸ روزنامه سیاتل تایمز مقاله‌ای منتشر کرد که بر اساس آن واردات پسته اسرائیل از ایران باعث بی‌رونق شدن پسته آمریکایی در اسرائیل شده است. بر اساس گزارش پسته کاران کالیفرنیا از اینکه اسرائیل از ایران پسته وارد می‌کند ناراضی بودند. | ## بخش 2: روابط غیرسیاسی ایران و اسرائیل | بر اساس این گزارش نیمی از پسته اسرائیل از انگلستان و آلمان وارده شده است با اینکه این دو کشور تولیدکننده پسته نیستند. اسدالله عسگراولادی در این مقاله در مورد این تجارت گفته است: «این کار به راحتی ممکن است». همچنین در این گزارش ذکر شده است که در سال ۱۹۹۷ میلادی دولت اسرائیل شرکت حماما برادرز (Hamama Borthers) را به دلیل وارد کردن ۱۰۵ تن پسته از ایران در سال‌های ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵ جریمه کرده است. در سال ۲۰۰۷ روزنامه واینت بار دیگر گزارش داد که دولت آمریکا از دولت اسرائیل تقاضا کرده است که از واردات گسترده پسته از ایران جلوگیری کند. در سال ۲۰۰۸ ریچارد جونز سفیر آمریکا در اسرائیل در نامه‌ای خطاب به وزیر اقتصاد اسرائیل رانی بار اون خواستار توقف واردات پسته از ایران شد. دیگر تجارت‌ها در سال ۱۹۹۸ دولت اسرائیل ناهوم منبر تاجر اسرائیلی را به دلیل تجارت گسترده با ایران به ۱۶ سال زندان محکوم کرد. در جریان بررسی این پرونده مشخص شد که صدها شرکت اسرائیلی دارای تجارت گسترده با ایران هستند. در سال ۲۰۰۶ روزنامه هاآرتص در مقاله‌ای نوشت که پالایشگاه پاز در اسرائیل بیشتر نفت خام خود را از ایران خریداری می‌کند. در این مقاله نوشته شده است که نفت خام از طریق ایران به هلند و از طریق روتردام به اسرائیل منتقل می‌شود. بر اساس گزارش دیگری در روزنامه هاآرتص وزیر انرژی اسرائیل بنجامین بن الیزر گفته است: «هرگونه رابطه تجاری که با کشورهای متخاصم برقرار شود که به نفع اقتصاد اسرائیل باشد باعث ثبات منطقه خواهد شد.» کشاورزی و دامداری در مقاله ای در روزنامه یهودیان کالیفرنیای شمالی در سال ۱۳۶۷ خاخام موردخای الیاهو گفت آخرین ارتباط غیرمستقیم او با خمینی در زمان جنگ ایران و عراق بوده است در زمانی که ایرانیان قادر به تهیه گوشتی که ذبح اسلامی یا یهودی شده باشد نبودند و گوشتی که اینگونه نباشد را نمیخوردند. او ادامه داد خمینی حاضر شد ۳۰ برابر قیمت عادی پرداخت کند تا گوشت از اسرائیل وارد شود. در مقاله‌ای در سال ۲۰۱۱ در روزنامه واینت نیوز، نوشته شد که تجارت بین ایران و اسرائیل بسیار گسترده است. یهوشوا میری رئیس سازمان دوستی اسرائیل و اعراب در این مورد گفته است: «بر خلاف آنچه در ظاهر به نظر می‌رسد رابطه تجاری ما با ایران در حد ده‌ها میلیون دلار آمریکا در سال است.» بر اساس این گزارش بیشتر صادرات ایران به اسرائیل پسته، بادام هندی و سنگ مرمر است. در این حال صادرات اسرائیل به ایران بیشتر لوازم کشاورزی مانند بذر، کود، لوله‌های آبیاری و هورمون‌های افزایش شیر است. اران سیو، مسئول واردات مرمر اسرائیل در این مورد گفته است: «ایرانیان به من پیشنهاد دادند که به قیمت بسیار پایین از طریق ترکیه مرمر بفروشند اما من رد کردم». | ## بخش 3: روابط غیرسیاسی ایران و اسرائیل | در ادامه همین گزارش آمده است که در نوامبر ۲۰۰۰ دولت ایران از کارفرمای اسرائیلی که ۳۰ سال پیش سیستم فاضلاب تهران را نصب کرده بود درخواست کرد که برای بازبینی وارد ایران شوند. در همین زمان معاون وزیر جهاد و کشاورزی ایران نیز از تل آویو بازدید کرده و در هتل هیلتون تل آویو اقامت کرد. در اردیبهشت سال ۱۳۸۸ (آوریل ۲۰۰۹) مشخص شد که چند صد تن پرتقال با مارک یک شرکت اسرائیلی از طریق دبی و با مجوز وزارت بازرگانی ایران و توسط یکی از واردکنندگان اصلی میوه در ایران، وارد ایران شده و در شهرهای تهران و کرج توزیع شده است.پرتقال‌های اسرائیلی در بازار ایران مردم‌سالاری نفت خام در تاریخ ۲۴ مه ۲۰۱۱ میلادی، دولت ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که هفت شرکت خارجی از جمله یک شرکت اسرائیلی به نام گروه برادران عوفر را به دلیل «تأمین فراورده‌های نفتی ایران» تحریم کرده است. نام شرکت اسرائیلی در حالی در میان شرکت‌های تحریم‌شده دیده می‌شود که ایران و اسرائیل، پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران هیچ‌گونه رابطه رسمی با یکدیگر نداشته‌اند.آمریکا هفت شرکت را به دلیل «تأمین فراورده‌های نفتی ایران» تحریم کرد بی‌بی‌سی فارسیآمریکا مجازات‌های جدیدی علیه برنامه اتمی ایران وضع کرد، رادیو بین‌المللی فرانسه بانک ملی ایران در سال ۲۰۱۶ خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد که محمودرضا خاوری رئیس پیشین بانک ملی ایران و از متهمان فراری پرونده اختلاس ۳ هزار میلیارد تومانی، دارای رابطه تجاری بلند مدت با تاجر ایرانی-اسرائیلی-کانادایی سام میزراهی بوده است. بر اساس این گزارش خشایار خاوری (پسر محمود خاوری)، در زمانی که پدرش رئیس بانک ملی بوده است بر روی چندین پروژه متعلق به میزراهی در تورنتو کانادا از جمله کنیسه یهودی فورست هیل سرمایه‌گذاری نموده و احتمالاً سرمایه این پروژه‌ها از پول‌های اختلاس شده تأمین شده است. کشتیرانی در خرداد سال ۱۳۹۰ (مه ۲۰۱۱) رسانه‌های اسرائیلی گزارش کردند که شرکت «تانکر پاسیفیک - سهامی عام» که متعلق به سام عوفر از شرکت کشتی‌رانی برادران عوفر است، یک فروند کشتی نفت‌کش به نام «رافلز پارک» را در سال ۲۰۱۰ میلادی، به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران تحویل داده و آن را به ایران فروخته است.ایران پهلو گرفتن کشتی‌های تجاری اسرائیل را تکذیب کرد، بی‌بی‌سی فارسی اینترنت در ماه دسامبر سال ۲۰۱۱ خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی اعلام کرد که بیشتر تجهیزات فیلترینگ اینترنت در ایران از شرکت‌های اسرائیلی تهیه شده است. بر اساس این گزارش تجهیزات فیلترینگ از اسرائیل به دانمارک و از آنجا به تهران منتقل شدند. بر اساس ارزیابی یک متخصص کامپیوتر آمریکایی این سیستم اجازه جاسوسی از هر دستگاهی که به اینترنت وصل باشد را می‌دهد. بر اساس این گزارش این دستگاه‌ها توسط شرکت اسرائیلی آلوت کامیونیکشنز تولید شده است. پزشکی در سال ۱۳۶۳ لوس آنجلس تایمز گزارش داد که یکی از بستگان نزدیک خمینی برای معالجه به اورشلیم در اسرائیل سفر کرده است. سال ۱۳۶۶ روزنامه‌های عربی و روزنامه واشینگتن پست گزارش دادند که یکی از بستگان بسیار نزدیک خمینی برای درمان به مرکز پزشکی هدسه در اسرائیل سفر کرده است. دکتر شائول فلدمن رئیس این مرکز در مصاحبه با واشینگتن پست ابراز کرد که مقامهای ایرانی به صورت مرتب به این مرکز سفر می‌کنند و قسمتی از بیمارستان به نام شاخه ایرانی معروف است. در سال ۱۳۸۷، یک نوجوانی ایرانی مبتلا به بیماری سرطان مغز از طریق ترکیه خود را به اسرائیل رسانید و در بیمارستان تل هشومر درمرکز تل آویو تحت درمان قرار گرفت. دولت اسرائیل ویزای ویژه نامحدودی را از طریق سفارت خود در ترکیه برای این بیمار وخانواده‌اش با وجود داشتن گذرنامه جمهوری اسلامی، صادر کرد. عمرانی میر جاودانفر که از یهودیان ایرانی مقیم اسرائیل است در گزارشی در المانیتور در سال ۲۰۱۳ نوشت که بر اساس نوشته روزنامه یدیعوت احارونوت در سال ۲۰۰۶ تهران اجازه داده بود که متخصصین اسرائیل به بازدید مناطق زلزله زده بروند. | ## جمع‌بندی | بر اساس این گزارش دلیل قبول جمهوری اسلامی این بود که بیشتر پل‌های آن منطقه در زمان شاهنشاهی پهلوی توسط متخصصین اسرائیلی ساخته شده بود.