aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: سائوتومه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سائوتومه | مقدمه: سائوتومه پایتخت و بزرگ‌ترین شهر کشور جزیره‌ای مرکزی آفریقا یعنی سائوتومه و پرنسیپ است. | ## بخش 1: سائوتومه | این شهر که در سده پانزدهم بنیاد نهاده شده، یکی از قدیمی‌ترین شهرهای دوران استعماری در آفریقا است. سائوتومه که در حدود شمال استوا واقع شده، آب‌وهوایی به اندازه کافی مرطوب داشت تا نیشکر در آن به وفور رشد کند. در سال ۱۴۹۷، ۲٬۰۰۰ کودک یهودی هشت‌ساله و کوچک‌تر، از شبه‌جزیره ایبری ربوده شده و به زور تغییر دین داده شدند تا طبق سیاست ملی تغییر دین به مذهب کاتولیک، آموزش‌های کاتولیک دریافت کنند. جزیره سائوتومه در سده شانزدهم مرکز اصلی تولید شکر بود؛ اما تا سال ۱۶۰۰ برزیل جای آن را گرفت. سائوتومه حول یک کلیسای جامع سده شانزدهمی بنا شده که در سده نوزدهم به طور گسترده بازسازی شده است. ساختمان قدیمی دیگر قلعه سائو سباستیائو است که در سال ۱۵۶۶ ساخته شده و اکنون موزه ملی سائوتومه است. در ۹ ژوئیه ۱۵۹۵، شورش بردگان به رهبری ری آمادور کنترل پایتخت را به دست گرفت؛ آن‌ها در سال ۱۵۹۶ سرکوب شدند. | ## بخش 2: سائوتومه | در سال ۱۵۹۹، جمهوری هلند شهر و جزایر را به مدت دو روز اشغال کرد؛ آن‌ها دوباره در سال ۱۶۴۱ به مدت یک سال آن را در اختیار گرفتند. 275 جغرافیا سائوتومه که به عنوان یک بندر اهمیت دارد، در خلیج آنا چاوس در شمال شرقی جزیره سائوتومه واقع شده و ایلئو داس کبراس در نزدیکی ساحل آن قرار دارد. سائوتومه در شمال شرقی ترینیداد، جنوب شرقی گوادالوپ و شمال غربی سانتانا قرار دارد. این شهر از طریق بزرگراهی که تقریباً کل جزیره سائوتومه را دور می‌زند، به این شهرک‌ها متصل می‌شود. این شهر همچنین محل استقرار مدرسه‌ها، مدارس راهنمایی، دبیرستان‌ها، یک پلی‌تکنیک، دو بازار، سه ایستگاه رادیویی، ایستگاه تلویزیون دولتی تی‌وی‌اس‌پی، چندین درمانگاه و بیمارستان، فرودگاه اصلی کشور – فرودگاه بین‌المللی سائوتومه (با پروازهای منظم مستقیم به آنگولا، گابن، غنا و پرتغال و همچنین پروازهای داخلی گاه‌به‌گاه به فرودگاه پرینسیپه) و میدان‌های متعدد است. پیشینه جمعیت ترابری سائوتومه توسط فرودگاه بین‌المللی سائوتومه با پروازهای منظم به اروپا و سایر کشورهای آفریقایی خدمات‌رسانی می‌شود. آب‌وهوا سائوتومه دارای اقلیم گرم‌دشت حاره‌ای (سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن As) است، اگرچه به دلیل تأثیر جریان بنگوئلای سرد، فاصله چندانی با اقلیم نیمه‌خشک (BSh) ندارد. | ## بخش 3: سائوتومه | این جریان باعث می‌شود حتی مرطوب‌ترین ماه‌ها خشک‌تر از حد انتظار برای چنین عرض جغرافیایی پایینی باشند، اما در عین حال باعث می‌شود شهر حتی در طول فصل خشک بدون باران در اواسط سال، بسیار ابری و مه‌آلود باشد. شهر دارای یک فصل باران‌های موسمی نسبتاً طولانی از اکتبر تا مه و یک فصل خشک کوتاه است. دما در شهر نسبتاً ثابت است و میانگین دمای بالا معمولاً حدود و میانگین دمای پایین حدود است. مدرسه پرتغالی سائوتومه مؤسسه اسقفی آموزشی ژان پل دوم مدرسه بامبینو مدرسه بین‌المللی سائوتومه و پرنسیپ سلامت بیمارستان اصلی کشور بیمارستان آیرس دو منزس است. ورزش باشگاه‌های ورزشی مستقر در شهر عبارتند از اسپورتینگ پرایا کروز و ویتوریا اف‌سی مستقر در محله ریبورک. | ## جمع‌بندی | نیایشگاه‌ها در میان نیایشگاه‌ها، عمدتاً کلیساها و معابد مسیحی وجود دارند: اسقف‌نشین کاتولیک رومی سائوتومه و پرنسیپ (کلیسای کاتولیک)، کلیسای جهانی پادشاهی خدا، کلیسای جماعت ربانی.
موضوع مقاله: پاراماریبو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پاراماریبو | مقدمه: پاراماریبو پایتخت و بزرگ‌ترین شهر سورینام است که در سواحل رودخانهٔ سورینام در ناحیه پاراماریبو واقع شده است. | ## بخش 1: پاراماریبو | شهر تاریخی داخلی پاراماریبو از سال ۲۰۰۲ در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفته‌است. جغرافیا شهر پاراماریبو در بخش پاراماریبو با جمعیتی بالغ بر ۲۵۰هزار نفر واقع شده‌است. این شهر بر روی رودخانه سورینام در فاصله تقریبی ۱۵ کیلومتری از اقیانوس اطلس در داخل این کشور واقع شده‌است. پاراماریبو در موقعیت جغرافیایی '۵۲ °۵ شمالی، و '۱۰ °۵۵ غربی قرار گرفته و محدوده زمانی آن به استثنای وضعیت یک ساعت جلوتربردن ساعت، در ۳-UTC قرار دارد. جمعیت این شهر حدوداً ۲۵۰ هزار نفر است و نیمی از جمعیت کشور سورینام را در خود جای داده است و بر کرانهٔ رود پاراماریبو قرار گرفته‌است. تاریخچه این منطقه، یک مقر بازرگانی هلندیان بود که بعداً در سال ۱۶۳۰ در تصرف انگلیسیان درآمد. این ناحیه در سال ۱۶۳۰ توسط انگلیس مسکونی شد، و در سال ۱۶۵۰ این شهر پایتخت مستعمره جدید انگلیس شد. | ## بخش 2: پاراماریبو | این ناحیه بین بریتانیا و هلند دست به دست شد اما تا زمان استقلال سورینام در سال ۱۹۷۵، از سال ۱۸۱۵ تحت حکومت هلند بود. شهروندان آن عمدتاً از نژاد هندی - آسیایی، بومی، آفریقایی، و تبار مردم هلندی هستند. در ژانویه ۱۸۲۱، آتش‌سوزی در مرکز شهر حدود ۴۰۰ خانه و ساختمانهای دیگر را ویران نمود. در آتش‌سوزی دوم در سپتامبر ۱۸۳۲، ۴۶ خانه در بخش غربی «واتر کانت» ۴۶ خانه دیگر نیز تخریب گردید. اقتصاد چپ|280px صادرات اصلی این شهر، بوکسیت، نیشکر، برنج، کاکائو، قهوه، عرق نیشکر و چوبهای مناطق حاره است. فرهنگ پاراماریبو به دلیل بافت نژادی متضاد خود مشهور است از جمله هندیها، دورگه‌ها، برده‌های فراری، اندونزیایی‌ها، آمریندیها، چینی‌ها و اروپاییها. پرندگان سیاه " تواتوا " (سهره پهن منقار، "اوریزوبروس کراسیروستریس ") رایجترین پرندگانی هستند که برای این منظور استفاده می‌شوند. | ## بخش 3: پاراماریبو | فوتبال و پاراماریبو پاراماریبو محل تولید تعدادی بازیگر فوتبال می‌باشد؛ برخی از آنها بعدها در تیم ملی فوتبال هلندیها حاضر شده‌اند. نقاط جالب دیگر سورینام عبارتند از موزه، موزه ضرابخانه، قلعه زیلاندیا (پاراماریبو)| قلعه زیلاندیا (با قدمت قرن هفدهم، یک بازار و کانال‌های برجای مانده از هلند. دو کنیسه، یک مسجد، و دو ماندیر (معبد هندو)، یک کلیسای اصلاح طلب هلندی و یک کلیسای اعظم کاتولیک رمی (کلیسای اعظم کاتولیک رمی سن پیتر و سن پاول که در سال ۱۸۸۵ از چوب ساخته شده، قرار دارند. تصور می‌شود آن بزرگترین ساختمان چوبی در کشورهای آمریکایی باشد، اما فعلاً برای مرمت و بازسازی بسته‌است. هتلهای متعددی در شهر وجود دارند، یک هتل اصلی آن هتل توراریکا است که یک کازینو داشته و کلاً" به عنوان بهترین و بزرگترین هتل سورینام محسوب می‌شود. هتلهای دیگر شامل هتل سفیر (امباسادور)، مهمانسرای کومبی این، دولوافه، اقامتگاه اکوریزورت، مهمانخانه فانا، آمیس، هتل ساووی، کراسناپولسکی، مهمانسرای لیزا، مهمان خانه سولانا و مهمانسرای YMCA هستند. | ## جمع‌بندی | سفر پاراماریبو دارای یک فرودگاه بین‌المللی یوهان آدولف پنگل و فرودگاه «زورگن هوپ» برای پروازهای داخلی است.
موضوع مقاله: فری‌تاون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فری‌تاون | مقدمه: این شهر دارای ۳۵۷ کیلومتر مربع مساحت و ۱٬۰۵۰٬۳۰۱ نفر جمعیت در سال ۲۰۱۵ میلادی بوده‌است. | ## بخش 1: فری‌تاون | فری‌تاون یک بندر عمده در اقیانوس اطلس است و در منطقه غربی کشور سیرالئون واقع شده‌است. اقتصاد شهر عمدتاً در اطراف بندرگاه آن متمرکز شده‌است که بخشی از خور رودخانه سیرالئون را تشکیل می‌دهد. این شهر دارای جمعیت قابل توجهی از تقریباً تمام گروه‌های قومی سیرالئون است، اما هیچ گروه قومی خاصی اکثریت جمعیت را در این شهر تشکیل نمی‌دهد. | ## بخش 2: فری‌تاون | مانند تقریباً تمام مناطق سیرالئون، زبان کریو، زبان اصلی ارتباطی مردم در فری‌تاون است و در کل شهر به‌طور گسترده‌ای استفاده می‌شود. شهر فری‌تاون در ۱۱ مارس ۱۷۹۲ توسط ستوان جان کلارکسون و بردگان سابق آفریقایی‌آمریکایی و افراد آزادی به نام ماندگاران نوا اسکوشیا که در سال ۱۷۹۲ توسط شرکت سیرالئون به این منطقه آورده شده بودند، تأسیس شد. شهر فری‌تاون پناهگاهی برای مهاجران آفریقایی‌آمریکایی آزادشده از بردگی و بردگان سابق آفریقایی و کارائیبی بود. | ## بخش 3: فری‌تاون | فری‌تاون قدیمی‌ترین پایتختی است که توسط آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار تأسیس شده‌است. | ## جمع‌بندی | این شهر سی سال پیش از مونروویا (در لیبریا) تأسیس شده و معماری منحصر به فرد کریولی آن که از سبک‌های آمریکایی و کارائیبی تأثیر گرفته حائز اهمیت است.
موضوع مقاله: پنوم‌پن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پنوم‌پن | مقدمه: پنوم‌پن از سال ۱۴۳۴ میلادی در کنار رود مکونگ بنا شده و از زمان استعمار فرانسه در کامبوج، پایتخت این کشور بوده‌است. | ## بخش 1: پنوم‌پن | این شهر از دهه ۱۹۲۰ یکی از زیباترین شهرهای ساخته‌شده توسط فرانسویان در هندوچین به‌شمار می‌آمد و «مروارید آسیا» لقب گرفته بود. با این وجود بسیاری از ساکنان شهر پنوم پن، پایتخت کامبوج در واقع مهاجرین نواحی روستایی این کشور هستند که در جریان چندین دهه جنگ خانه و مزارع خود را از دست داده و به این شهر پناه آورده‌اند. وجود میلیون‌ها مین ضد نفر که در جای جای خاک این کشور کار گذاشته شده عملاً مانع از زندگی مردم در مزارعی که ده‌ها سال به حال خود رها شده‌اند، است. بخشی از این مهاجران زندگی خود را با فروش زباله و یافتن وسایل دست دوم از میان زباله‌های شهر پنوم‌پن می‌گذرانند. | ## بخش 2: پنوم‌پن | حلبی‌آبادهایی که آنها ساکن آن هستند نیز در مجاورت محل تخلیه زباله شهر پنوم پن قرار دارد.داراگ میسون. پیشینه در هفدهم آوریل ۱۹۷۵ نیروهای «خمر سرخ»، به رهبری پول پوت، شهر دو میلیون و سیصد هزار نفری پنوم پن را اشغال کردند و «جمهوری دمکراتیک کامبوج» را به جای نظام هوادار غرب نشاندند. چهل و هشت ساعت بعد، تمامی جمعیت پایتخت، به فرمان فاتحان، خانه و کاشانه خود را رها کرده و بدون کمترین آمادگی، به سوی روستاها و جنگل‌ها رانده شدند. بدین سان شهر بسیار گسترده پنوم پن به شهر ارواح بدل شد و تنها شماری از صاحب منصبان ارشد نظام تازه، همراه با چند شکنجه‌گاه، در آن منزل گزیدند.خاوند، فریدون: محاکمه ای بزرگ در کشوری کوچک. | ## بخش 3: پنوم‌پن | مهم‌ترین «بنای تاریخی» پول پوتیسم، مدرسه بزرگی است در قلب پنوم پن که در سال‌های سلطه خمر سرخ به یک شکنجه گاه بزرگ با نام «توئول سلنگ» یا «اس ۲۱» بدل شد. در این مدرسه پیشین، که امروز «موزه کشتار عام» نام گرفته، حدود بیست هزار نفر بازجویی و شکنجه شدند که نزدیک به پانزده هزار نفر آنها ناپدید شدند. شمار زیادی از شکنجه‌شدگان «توئول سلنگ» در کشتارگاهی موسوم به «چونگ اک»، در پانزده کیلومتری پنوم پن، نابود شدند. | ## جمع‌بندی | در هفتم ژانویه ۱۹۷۹ در پی یک هجوم سراسری به کامبوج، ارتش ویتنام شهر پنوم پن را اشغال کرد، نظام خمر سرخ فرو ریخت و جمهوری دمکراتیک کامبوج (به رهبری پول پوت) جای خود را به جمهوری خلق کامبوج (که گوش به فرمان ویتنام است) سپرد.
موضوع مقاله: بیسائو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیسائو | مقدمه: ریشه‌شناسی عبارت بیسائو برگرفته از نام itchassu است، که به معنی «شجاع» است، به عقیده صاحبنظران این نام احتمالاً در اشاره به «جگوار»، حیوان بومی منطقه است. | ## بخش 1: بیسائو | تاریخچه این شهر در سال ۱۶۸۷ توسط پرتغال به عنوان یک بندر مستحکم و مرکز خرید تأسیس شد. این شهر پس از اعلام استقلال توسط شبه نظامیان ضد استعماری، در سال ۱۹۷۳، به عنوان پایتخت مناطق شورشی اداره شد، در حالی که گینه‌بیسائو پایتخت مستعمراتی باقی ماند. | ## بخش 2: بیسائو | هنگامی که پرتغال استقلال یافت، پس از کودتای نظامی ۲۵ آوریل در لیسبون، گینه‌بیسائو به پایتخت دولت مستقل جدید تبدیل شد. گینه‌بیسائو صحنه نبرد شدید در آغاز و پایان جنگ داخلی گینه‌بیسائو در ۱۹۹۸ و ۱۹۹۹ بود. | ## بخش 3: بیسائو | اقتصاد این بزرگ‌ترین شهر گینه بیسائو است که، بندر اصلی، آموزشی، اجرایی، صنعتی و نظامی است. بادام‌زمینی، سخت‌چوب، مغز نارگیل، روغن خرما، محصولات لبنی، و لاستیک محصولات اصلی این شهر هستند. | ## جمع‌بندی | خواهرخوانده شهرهای تایپه، آگوئدا، داکار، لیسبون، پرایا، چونگ‌کینگ، آنکارا و سینترا خواهرخوانده‌های بیسائو هستند.
موضوع مقاله: آپیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آپیا | مقدمه: جغرافیا جمعیت این شهر در سال ۲۰۰۱ برابر با ۳۸٬۸۰۰ نفر بوده‌است و بخشی از شهرستان توآماساگا بشمار می‌آید. | ## بخش 1: آپیا | صادرات اصلی این کشور ماهی و مغز (خشک‌شده) نارگیل است و واردات آن کالاهای پنبه‌ای، وسایل نقلیه، گوشت و شکر است. خانه‌ها و ساختمان‌های آپیا بیشتر به سبک استعماری اروپایی هستند که در میان آنها گاه خانه‌هایی به سبک بومی ساموآیی (فاله) هم دیده می‌شود. - پایتخت ساموآست که بر کرانهٔ شمالی جزیرهٔ آپولوا قرار گرفته، آپیا مرکز مالی و تجاری و تنها بندر این کشور است. بزرگ‌ترین بندر و شهر ساموآی غربی است که در طول بندر باز کرانه شمالی جزیره آپولو Apolu قرار گرفته‌است. شهر آپیا در دامنه تپه‌هایی که قله‌های آتشفشانی دارد، گسترش یافته و مسلط بر مرکز جزیرهٔ آپولو می‌باشد. | ## بخش 2: آپیا | چون اروپایی‌های میلیونر و بازرگانان در دههٔ ۱۸۳۰ وارد ساموآئی غربی شدند، آپیا یک روستای ساموآ بود. در بندر طبیعی آن در مرکز جزایر (اقیانوس) آرام محل داد و ستد ساخته شد و در ۱۸۷۹ انگلیسی‌ها، آلمانی‌ها و ایالات متحده آمریکا کولونی در آن ایجاد کردند و این وضع تا ۱۸۹۹ ادامه داشت. جمعیت ۳۶۰۰۰ نفری این شهر تقریباً ساموآبی و مسیحی و مذهب‌های مسلط آن کاتولیک رومی و متودیست است. خانه و کاشانه و محل زیست ساموآئی‌ها به وسیلهٔ یک جداکننده و مردم در این منطقه محصور، خوراک خود را فراهم می‌سازند. صنایع این شهر شامل کارخانه‌های الواربری، صنایع دستی و عمل‌آوری کاکائو، قهوه و نارگیل خشک و مهم‌ترین صادراتش موز، نارگیل خشک و کاکائو می‌باشد. | ## بخش 3: آپیا | بیمارستان، مدرسه تربیت معلم و کالج کشاورزی و یک ایستگاه رادیو در آغاز داشته و در ۱۹۰۲ در انتهای شمال غربی، شبه جزیره مالینو رصدخانه ژئوفیزیک در کوه وه‌آ Vaea در جنوب شهر به وسیلهٔ دانشمندان آلمانی ساخته شد. چون اروپایی‌های میلیونر و بازرگانان در دههٔ ۱۸۳۰ وارد ساموآئی غربی شدند، آپیا یک روستای ساموآ بود. در بندر طبیعی آن در مرکز جزایر (اقیانوس) آرام محل داد و ستد ساخته شد و در ۱۸۷۹ انگلیسی‌ها، آلمانی‌ها و ایالات متحده آمریکا کولونی در آن ایجاد کردند و این وضع تا ۱۸۹۹ ادامه داشت. چون آلمانی‌ها، ساموآی غربی را به صورت یک کولونی درآوردند، آپیا را پایتخت آن قرار دادند. | ## جمع‌بندی | زلاندنو در جریان جنگ جهانی اول ساموآی غربی را به زیر فرمان خود درآورد و فرمانروایی خود را در آپیا برقرار کرد و آپیا از زمان استقلال ساموآی غربی در ۱۹۶۲ پایتخت کشور شد.
موضوع مقاله: لوکزامبورگ (شهر) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لوکزامبورگ (شهر) | مقدمه: لوکزامبورگ در قلب اروپا جای گرفته است؛ به طوری که فاصلهٔ آن از پاریس ۲۸۹ کیلومتر، از بروکسل ۱۸۸ کیلومتر و از کلن ۱۹۰ کیلومتر می‌باشد. | ## بخش 1: لوکزامبورگ (شهر) | لوکزامبورگ یکی از ثروتمندترین شهرهای جهان بوده و به صورت یکی از مراکز مهم بانک‌داری و اداری درآمده است. این شهر مقر چندین نهاد مربوط به اتحادیه اروپا است از جمله دادگستری اروپا، دیوان حسابرسی اروپا و بانک سرمایه‌گذاری اروپا در این شهر قرار گرفته‌اند. جغرافیا محدوده شهر لوکزامبورگ در اصل یک بخش شهرستان است که رسماً عنوان شهر هم یافته و پایتخت دوک‌نشین بزرگ لوکزامبورگ اعلام شده است. تاریخ دیوارهای دژ تاریخی بزرگی در شهر لوکزامبورگ به چشم می‌خورد که در اوایل سده‌های میانه توسط فرانک‌ها ساخته شده است. | ## بخش 2: لوکزامبورگ (شهر) | جمعیت شهر لوکزامبورگ در سال ۲۰۰۹ میلادی ۹۰ هزار نفر بود که تقریباً سه برابر بیشتر از جمعیت شهر دوم این کشور است. شهر لوکزامبورگ به اضافه مناطق حومهٔ آن یعنی هسپرانژ، سندوایلر، اشتراسن، والفردانژ ۱۰۳٬۹۷۳ نفر جمعیت دارد. تاریخچه در روزگار رومیان یک برج و بارو در محل کنونی شهر لوکزامبورگ ساخته شده‌بود تا پیوندگاه دو جاده رومی را در این محل پاسبانی کند. در سال ۹۶۳ میلادی، زیگفرید یکم آردن که از خویشاوندان نزدیک لوئی دوم، پادشاه فرانسه بود، توانست صاحب زمین‌های لوکزامبورگ شود. | ## بخش 3: لوکزامبورگ (شهر) | در سال ۹۸۷ سراسقف تری‌یر پنج مذبح به کلیسای رستگاری (امروز به نام کلیسای سان میشل) در لوکزامبورگ پیشکش کرد که بر اهمیت آن افزود. پس از آن در پیوندگاه دو جاده رومی که در نزدیکی این کلیسا قرار داشت بازارچه‌ای توسعه یافت که شهر به مرور در پیرامون این بازارچه شکل گرفت. به مرور زمان مهندسان گوناگون از جمله وُبانVauban دیوارهای دفاعی زیادی در این شهر ساختند که آن را تبدیل به حفاظ‌ترین شهر اروپا کرد. | ## جمع‌بندی | در پی کنگره لندن که در سال ۱۸۶۷ برگزار شد لوکزامبورگ بی‌طرف اعلام شد و قرار شد تمامی برح و باروها و دیوارهای دفاعی آن ویران شود.
موضوع مقاله: نواکشوت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نواکشوت | مقدمه: این شهر از دیگر شهرهای موریتانی بسیار بزرگ‌تر است و در صحرای بزرگ آفریقا نیز یکی از شهرهای بزرگ به‌شمار می‌آید. | ## بخش 1: نواکشوت | نواکشوت در باختر موریتانی در کرانه اقیانوس اطلس واقع شده و مرکز اداری و اقتصادی موریتانی است. آب‌وهوای شهر خشک و بیابانی است و تابستان‌های بسیار گرم و زمستان‌های نسبتاً گرم دارد. نواکشوت در سال ۱۹۵۸ یک دهکده کوچک ماهیگیری بود اما پس از استقلال موریتانی از فرانسه گسترش یافت و در سال ۱۹۶۲ پس از استقلال، به عنوان پایتخت این کشور برگزیده شد. خشکسالی شدید دهه ۷۰ میلادی در منطقه کناره‌ای صحرای بزرگ آفریقا باعث مهاجرت زیاد به نواکشوت و گسترش زیاد این شهر شد. | ## بخش 2: نواکشوت | نواکشوت در سال ۱۹۷۶ مورد هجوم جبهه پولیساریو قرار گرفت که برای استقلال صحرای غربی مبارزه می‌کند. در سال‌های ۱۹۸۸ و ۱۹۸۹ ستیز نژادی میان اعراب و سیاه‌پوستان در منطقه نواکشوت بالا گرفت. زیرساخت نواکشوت دارای بندر است که ۹۶٬۴ از تأسیسات آن برای واردات استفاده می‌شود. شهر نواکشوت پیرامون یک خیابان وسیع پردرخت به نام خیابان عبدالناصر ساخته شده‌است که از میان مرکز شهر به سمت شمال شرق و فرودگاه می‌رود. | ## بخش 3: نواکشوت | بقیه خیابان‌های اصلی شهر نیز به نام چهره‌های سرشناس موریتانیایی و جهانی دهه ۱۹۶۰ نام‌گذاری شده‌اند برای نمونه: خیابان‌های شارل دوگل، کندی، و لومومبا. شهر به مناطقی تقسیم و شماره‌گذاری شده‌است و این مناطق نیز به محله‌هایی با نام‌هایی با ترتیب الفبایی بخش شده‌اند. نواکشوت در آغاز در سال ۱۹۷۳ به پنج منطقه بخش شد ولی از سال ۱۹۸۶ نه منطقه (محله) دارد. | ## جمع‌بندی | ۹ محله اصلی امروزه این شهر عبارتند از: الریاض، عرفات، السبخة (سینکیم)، المیناء (سیزییم)، توجونین (انبیت عشره)، دارالنعیم، تفرغ زینه، لکصر، و تیارت (بریمییر).
موضوع مقاله: ماپوتو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ماپوتو | مقدمه: شهر ماپوتو ۱٫۲ میلیون نفر جمعیت دارد و با احتساب حومه جمعیت آن ۱٫۸ میلیون نفر برآورد می‌شود. | ## بخش 1: ماپوتو | شهر ماپوتو مرکز استان ماپوتو نیز هست و اسقف‌نشین کلیساهای کاتولیک و انگلیکن نیز در این شهر قرار گرفته‌است. نخستین دانشگاه موزامبیک به نام دانشگاه ادواردو موندلانه نیز در ماپوتو قرار دارد. | ## بخش 2: ماپوتو | پیشینه ماپوتو در سده هجدهم میلادی بنیاد شد و نخست لورنسو مارکز نام داشت که نام خود را از کاشف پرتغالی لورنسو مارکز گرفته بود. در سال ۱۸۹۵ خط‌آهنی تا پرتوریا در آفریقای جنوبی ساخته شد که این امر باعث افزایش جمعیت ماپوتو شد. | ## بخش 3: ماپوتو | شهر لورنسو مارکز در سال ۱۸۹۸ پایتخت کشور موزامبیک شد و پس از استقلال کشور در سال ۱۹۷۵ نام آن تغییر کرده و ماپوتو نامیده شد. | ## جمع‌بندی | این شهر پس از رفتن پرتغالی‌ها با رکود مواجه شد اما امروزه بار دیگر رو به رونق نهاده‌است.
موضوع مقاله: موناکو-ویل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # موناکو-ویل | مقدمه: موناکو-ویل ، ، و به معنای "شهر موناکو"(ویل در زبان فرانسوی معادل شهر است.) پایتخت کشور موناکو و یکی از چهار ناحیه(یا استان) این کشور است. | ## بخش 1: موناکو-ویل | در 43°43'51" شمالی 7°25'26" شرقی واقع شده است و جمعیت کلانشهری آن حدود ۴۰ هزار نفر تخمین زده می شود.(۲۰۲۴) دارای ۱۹.۶۴ هکتار مساحت و بین مناطق فونت-وییل و لا کاندامین واقع شده است. تاریخچه موناکو-ویل در اصل به یونانی "مونویکوس" نامیده می شد، از معبد هرکول مونویکوس که در یک مستعمره فوکای قرن ششم قبل از میلاد قرار داشت. در اینجا بود که فوکایان ماسالیا (مارسیل کنونی) مستعمره مونویکوس را در قرن ششم قبل از میلاد تأسیس کردند. باتوجه به آثار هرکول، و همچنین به گفته دیودوروس سیسیلی و استرابون، یونانیان و لیگوریان گزارش دادند که هرکول از منطقه عبور کرده است. | ## بخش 2: موناکو-ویل | در ۱۰ ژوئن ۱۲۱۵، گروهی از گیبلین ها به رهبری فولکو دل کاسلو ساخت قلعه ای را بر روی صخره موناکو آغاز کردند تا آن را به یک موقعیت نظامی استراتژیک و وسیله ای برای کنترل منطقه تبدیل کنند. برای جذب ساکنان جنوا و شهرهای اطراف، زمینی را پیشنهاد کردند و تازه واردان را از مالیات معاف کردند. در ۸ ژانویه ۱۲۹۷، فرانسوا گریمالدی، از نوادگان اتو کانلا، کنسول جنوا در سال ۱۱۳۳، این قلعه را تصرف کرد. اگرچه او ارتش کوچکی داشت، اما قبل از اینکه دروازه‌ها را به روی سربازانش بگشاید، خود را به شکل یک راهب فرانسیسکن درآورد تا وارد شود. | ## بخش 3: موناکو-ویل | به همین دلیل است که امروزه بازوهای موناکو دو فرانسیسکن مسلح به شمشیر را حمل می کنند. نقاط دیدنی علیرغم اینکه شهر موناکو در وسط شهر موناکو-ویل، پرجمعیت ترین مرکز شهری جهان واقع شده است، در قلب موناکو یک روستای قرون وسطایی باقی مانده است که تقریباً به طور کامل از خیابان های عابر پیاده آرام تشکیل شده و با سکوت پس از غروب خورشید مشخص شده است. اگرچه افراد بی‌شماری از شهر موناکو و میدان کاخ بازدید می‌کنند، فقط وسایل نقلیه محلی تا شهر مجاز هستند و موتورسیکلت‌های بنزینی بعد از ساعت ۱۰ شب ممنوع است. کاخ شاهزاده موناکو: تعویض رنگارنگ نگهبان هر روز در خارج از کاخ در ساعت ۱۱:۵۵ صبح رخ می دهد. | ## جمع‌بندی | این شهر: به دلیل اینکه نقطه شروع یک راهپیمایی مذهبی مشعل توسط ساکنان محلی است که هر سال در آستانه بلک فرایدی برگزار می شود، مشهور است.
موضوع مقاله: مزگت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مزگت | مقدمه: مَزگَت واژه‌ای ایرانی به معنی مسجد است و ریشهٔ آن به فارسی باستان بازمی‌گردد: مزکد از «مزداکده». | ## بخش 1: مزگت | برخی از مسجدهای کهن شمال ایران با نام مزگت نامیده می‌شوند، از جمله: «ایسپیه مزگت» در گیلان، «دزگامزگت» در مازندران. این واژه هم‌اکنون در زبان کردی با گویش مزگت و مزگوت به معنای مسجد به کار می‌رود. | ## بخش 2: مزگت | نخستین ترجمه‌های قرآن به گزارش فرهنگنامه قرآنی، در بسیاری از نخستین ترجمه‌های قرآن به فارسی، این واژه به همان مزگت بازگشته است. در متون کهن در تفسیر سورآبادی، در تفسیر آیهٔ ۲۴ سورهٔ بقره، آمده است: همچنین، در کتاب «قصص الأنبیاء» (عرائس المجالس) نیشابوری، در صفحهٔ ۳۵۴، آمده است: در ادبیات فارسی ناصر خسرو قطران تبریزی مزگت در رامسر در روستاهای رامسر، این واژه هنوز به معنای مسجد به کار می‌رود. | ## بخش 3: مزگت | گفته می‌شود پیش از اسلام، در این مکان نیایشگاه آناهیتا وجود داشته و پس از اسلام به مسجد تبدیل شده و به مزگت آدینه معروف شده است. گورهای بزرگ زرتشتیان در پیرامون آن، خود شاهدی بر این است که در گذشته و دوره‌های مختلف این مکان به عنوان معبد و آتشکده زرتشتی مورد توجه بوده است. | ## جمع‌بندی | در بخشی دیگر از جواهرده رامسر، که در کنار چکاد سماموس قرار دارد، مسجدی وجود داشت که مردمان آن را به عنوان مزگت مزگتا می‌خواندند و در توصیف آن آمده است: مسجد بزرگ و جامع.
موضوع مقاله: کاتماندو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کاتماندو | مقدمه: کاتماندو و یا کَتمَندو (به زبان نپالی: ، ) پایتخت کشور نپال و بزرگ‌ترین شهر این کشور است. | ## بخش 1: کاتماندو | جغرافیا این شهر با مساحت ۴۹٫۴۵ کیلومتر مربع در بلندی ۱٬۴۰۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است و در مرکز نپال در دره کاتماندو و در کنار رودخانه بگماتی قرار گرفته‌است. بزرگ‌ترین منطقهٔ این شهر، منطقهٔ ۱۶ با مساحت ۴٫۴ کیلومتر مربع است که در شمال شهر قرار دارد. از سوی دیگر، منطقهٔ ۲۶ که در مرکز شهر قرار دارد، با مساحت ۰٫۰۴ کیلومتر مربع کوچک‌ترین منطقهٔ شهر است. | ## بخش 2: کاتماندو | ریشه نام نام کاتماندو از ترکیب واژه‌های سانسکریت «کاستهـ» (काष्ठ) به معنی چوب و «مانداپ» (मंडप/मण्डप) به معنی سایه‌سار پدید آمده‌است. واژه کاسث‌مانداپ پس از سال‌ها استفاده در زبان‌های محلی به‌صورت کاتماندو تلفظ شده‌است. گفته می‌شود بخاطر فراوانی ساختمان‌های چوبی زیاد که باعث گسترده بودن سایه‌های فراوان در سطح شهر می‌شده این نام را بر آن شهر گذارده بودند. | ## بخش 3: کاتماندو | تاریخچه در سال ۲۰۱۵ میلادی، زلزله‌ای به بزرگیِ ۷٫۹ ریشتر منطقهٔ کاتماندو را لرزاند. | ## جمع‌بندی | در این زلزله، نزدیک ده هزار نفر کشته شده، و ساختمان‌های متعددی، منجمله ساختمان‌های تاریخی در کاتماندو و شهرهای اطراف، چون کاخ‌های درباری و معابد متعدد تخریب شدند.
موضوع مقاله: تگوسیگالپا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تگوسیگالپا | مقدمه: این شهر در میانه یک رشته کوه قرار دارد و جنگل‌های کاج پیرامون آن را پوشانده‌اند. | ## بخش 1: تگوسیگالپا | این شهر دارای آب و هوای نیمه‌گرمسیری و مرطوب با یک فصل خشک از نوامبر/دسامبر تا آوریل است. سوءاستفاده از مواد مخدر، فقر، دزدی از منزل و ماشین، تجاوز جنسی، گروگان‌گیری، کیف گاپی، بدرفتاری و فساد دولتی تگوسیگالپا را به ناامن‌ترین شهر جهان تبدیل کرده است. نام آن از واژه تِگوز-گالپا در زبان سرخ‌پوستی ناهوآتل گرفته شده که به معنی «تپه‌های نقره‌ای» است. | ## بخش 2: تگوسیگالپا | این شهر در ۲۹ سپتامبر ۱۵۷۸ توسط اسپانیایی‌ها بنا نهاده شد و در ۳۰ اکتبر سال ۱۸۸۰ در زمان رئیس‌جمهور مارکو آرلیو سوتو پایتخت کشور شد. این منطقه مرکز استخراج معادن طلا و نقره بود، و فاتحان اسپانیایی در معادن آن مردم محلی را به کار می‌گرفتند. تگوسیگالپا در زمان استعمار هنوز یک شهرک صنعتی بیش بود و پایتخت این منطقه تروخیلو بود که در ساحل قرار داشت. | ## بخش 3: تگوسیگالپا | در سده ۱۸ معادن پس از جاری شدن سیل و از دست رفتن تولید بسته شدند و این شهر سپس برای درآمد خود به ترابری کالا از ساحل اقیانوس آرام به سواحل کارائیب روی آورد. | ## جمع‌بندی | در زمان جمهوری آمریکای مرکزی در سال ۱۹۲۱، تگوسیگالپا به عنوان منطقه فدرال و پایتخت این جمهوری کوتاه‌مدت برگزیده شد.