موضوع مقاله: لیسبون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لیسبون | مقدمه: این شهر که شهری مدرن و مبتنی بر اصول شهرسازی محسوب می‌شود، وسعت بسیاری داشته و حدود ۳٬۳۴۰٬۰۰۰ نفر ساکن آن هستند که از این تعداد ۵۶۴٬۴۷۷ نفر در مرکز شهر و حدود ۲٬۸۰۰٬۰۰۰ نفر در پیرامون آن ساکن شده‌اند. | ## بخش 1: لیسبون | امروزه لیسبون از لحاظ مختلف اهمیت فراوانی یافته و به‌عنوان دومین قطب اقتصادی در شبه‌جزیرهٔ ایبری پس از مادرید مطرح می‌شود. این شهر بیش‌ترین ثروت کشور پرتغال را در خود ذخیره کرده و از شهرهای مهم اتحادیهٔ اروپا محسوب می‌شود؛ این شهر قطب اقتصادی کشور پرتغال است و حدود ۴۵ درصد از کل تولیدات ناخالص پرتغال در این شهر تولید می‌شود. ژولیوس سزار این شهر را «شهر فراخوانده» نام نهاد و در تقویم جولیا نام آن را «اولیس سیپو» نوشتند. از سدهٔ پنجم تا هشتم پس از میلاد، قبیله‌ای آلمانی‌تبار لیسبون و نواحی پیرامونی آن را تحت سلطهٔ خود درآورد تا این‌که در سال ۱۱۴۷ کشورهای شرکت‌کننده در جنگ‌های صلیبی تحت فرماندهی آفونسو هنری قویس، این شهر را به‌عنوان شهری مسیحی فتح نمودند. پس از فتح لیسبون به‌دست مسیحیان، این شهر ثروت بسیاری را صاحب شد و به‌عنوان قطب اقتصادی و فرهنگی پرتغال شناخته شد. البته بیشتر کشورها مدت‌ها لیسبون را به‌طور رسمی به پایتختی پرتغال نپذیرفتند و در هیچ کتابی نام این شهر را تحت عنوان پایتخت ذکر نکردند. لیسبون پس از این‌که پایتختی کشور را برعهده گرفت، مطابق قوانینی که به تصویب مجلس رسید، با شیوه‌ای نوین و اصولی ساخته شد. در طی جنگ جهانی دوم شهر لیسبون دروازه بی‌طرف راه‌های دریایی و هوایی به قاره اروپا بود. قسمت کهنه شهر، بر تپه‌های نزدیک رود تژو است و خیابان‌های باریک و پیچاپیچ آن در دامنه سراشیب تپه‌ها پله می‌خورد و بالا می‌رود. خانه‌های سنگی و کهنسال این بخش با رنگ‌های روشن در و دیوار و جعبه‌های گُلی در کنار پنجره‌ها قرار داده‌اند، تزیین شده‌اند. بخش نو شهر، خیابان‌های وسیع و ساختمان‌های امروزی دارند.موریس پارکر، برتا: فرهنگنامه پارکر، جلد اول. از نمایندگی‌های اتحادیهٔ اروپا در لیسبون می‌توان به مرکز دیدبانی اروپا برای دارو و داروی اعتیاد (EMCDDA) و نمایندگی امنیت ساحلی اروپا (EMSA) اشاره کرد. جغرافیا شهر لیسبون در ۴۲ درجه و ۳۸ دقیقهٔ شمالی و ۵ درجه و ۹ دقیقهٔ غربی واقع شده و غربی‌ترین پایتخت در قارهٔ اروپا محسوب می‌گردد. این شهر در غرب کشور پرتغال و در ساحل شرقی اقیانوس اطلس قرار گرفته و رودخانهٔ تاقوس از داخل آن می‌گذرد. | ## بخش 2: لیسبون | البته این وضعیت به ضرر شهرهای پیرامون آن نظیر آلمادا، آمادورا، اوایراس، اودیولاس، بارریرو، ساکاوم، سیکسال، قولوس، کاکم و لورس تمام شده که به‌عنوان حومهٔ شهر لیسبون شناخته می‌شوند و جزء اصلی آن به‌شمار نمی‌روند. مساحت پارک‌ها و فضای سبز شهر لیسبون حدود ۱۰ کیلومتر مربع می‌باشد که در کل قارهٔ اروپا کم‌نظیر است. پارک جنگلی مونسانتو در غرب شهر که محیطی خشک دارد قرار گرفته و باعث زیبایی این منطقه از لیسبون شده‌است. مناطق برجسته بایشا شیادو این منطقه دارای انواع رستوران‌های بین‌المللی برای همه انواع سلیقه‌ها است. گل فروشان دوره‌گرد، فروشندگان شاه بلوط داغ، کافه‌های خیابانی، هنرمندان خیابانی مستقل مانند مرد مجسمه‌ای (آقای مجسمه) یا نوازندگان ملودی‌های آشنا و بسیاری دیگر از جاذبه‌های این منطقه است. وسایل چوبی، فلزی یا چرمی برای خریداران و رهگذران توسط مهاجرینی از آفریقای جنوبی یا آمریکای جنوبی عرضه می‌گردد. سایر فروشندگان به فروش کتاب، سوغاتی، عینک آفتابی، نقاشی، تی شرت، تتو موقت و هر چیز دیگری که جمعیت درحال گذر را جالب باشد، می‌پردازند. گیر دو اورینتس (استادیوم شرق) یکی از مراکز مهم حمل و نقل در شهر لیسبون به‌شمار می‌رود. در این مکان ایستگاه‌های اتوبوس، تاکسی و قطار شهری در کنار یک‌دیگر قرار گرفته‌اند. ساختمان تاریخی گیر دو اورینتس که بنای یادبود پیروزی نیز خوانده می‌شود، شیشه‌ای و بسیار مستحکم بوده و تاکنون سالم باقی‌مانده‌است. این ساختمان به هنگام تابش آفتاب یا نورافشانی شهر در شبانگاه، بسیار زیبا جلوه می‌کند. بنای گیر دو اورینتس که به سبک معماری «سانتیاگو کالاتراوا» ساخته شده، در جشنوارهٔ والنسیای اسپانیا به‌عنوان بنای برگزیده انتخاب شد. سنت جورج قلعه‌ای است به مساحت حدود ۶۰۰۰ متر مربع با تعداد زیادی برج، مقرر دیدبانی، یک خندق خشک و دو میدان که توسط دیواره داخلی و در از هم تفکیک شده‌اند. جاذبه تاریخی این قلعه و مناظر خیره کننده‌اش آن را تبدیل به مکانی ایدئال برای بازدید و گذراندن یک بعد از ظهر عالی نموده‌است. | ## بخش 3: لیسبون | عمارت بلم عمارت تاریخی بلم به موازات رودخانهٔ تاقوس و در مجاورت برج بلم واقع شده‌است. ساخت عمارت بلم در سال ۱۵۰۱ آغاز شد و سرانجام پس از ۷۰ سال در سال ۱۵۷۱ تکمیل گردید. حمل و نقل شهری لیسبون در مقایسه با اغلب شهرهای جهان، بسیار پیش‌رفته‌تر و مدرن‌تر است. در این شهر ۳ قطار برقی بندی به نام‌های «الوادور دا بیکا»، «الوادور دا گلوریا» و «الوادور دا لاورا» فعال هستند که الوادور دا بیکا به‌جهت عبور از قسمت باستانی شهر، مهم‌تر از سایر قطارهای برقی بندی است. پیش‌تر بایروو آلتو محل اجتماع اراذل و اوباش شهر بوده که پس از تصویب مجلس لیسبون، شب‌نشینی و شراب‌فروشی در این مکان ممنوع اعلام گردید و جوانان ولگرد به یکی از مناطق دورافتادهٔ لیسبون منقل شدند. امروزه به‌جهت ازدحام بیش از حد جمعیت، بایروو آلتو به مکانی بسیار شلوغ و پرترافیک تبدیل گشته و رفت‌وآمد در آن برای مردم مشکل شده‌است. مدارس ابتدایی و کودکستان‌ها که تحت نظر دولت اداره می‌شوند، از وضع بسیار خوب و متعادلی بهره‌مندند. مدارس راهنمایی و متوسطه نیز که به‌صورت بین‌المللی اداره می‌شوند، نسبت به مدارس دولتی از وضع مناسب‌تری برخوردارند و جزء مدارس خصوصی به‌شمار می‌روند. هم‌اکنون در شهر لیسبون ۴ دانشگاه بزرگ فعالیت می‌کند: «دانشگاه لیسبون» که در سال ۱۹۱۱ تأسیس شده و قدیمی‌ترین دانشگاه شهر محسوب می‌شود؛ «دانشگاه آی‌اس‌سی‌تی‌ای»، «دانشگاه جدید لیسبون» و «دانشگاه فنی لیسبون». همچنین «دانشگاه جامع پرتغال» که یکی از مؤسسه‌های برتر آموزشی در سطح کشور است، در این شهر قرار گرفته‌است. در شهر لیسبون به تدریج دانشگاه‌های قدیمی جای خود را به دانشگاه‌های مدرن می‌دهند. مهم‌ترین دانشگاه‌های مدرن این شهر عبارت‌اند از: «دانشگاه د آوتونوما»، «دانشگاه سوپریور پاسیکولوگیا آپلیکادا»، «دانشگاه لوسوفونا»، «دانشگاه لوسیادا» و «دانشگاه مدرن لیسبون». برپایهٔ آمار رسمی، جمعیت لیسبون از ۲۰۳٬۹۹۹ نفر در سال ۱۸۰۱ به ۵۲۹٬۴۸۵ نفر در سال ۲۰۰۴ رسیده‌ است؛ به‌عبارت دیگر در طول ۲۰۳ سال تنها ۱۵۹٫۵۵ درصد بر جمعیت این شهر افزوده شده است. | ## جمع‌بندی | +تغییرات جمعیت لیسبون بین سال‌های ۱۸۰۱ تا ۲۰۰۴.۱۸۰۱۱۸۴۹۱۹۰۰۱۹۳۰۱۹۶۰۱۹۸۱۱۹۹۱۲۰۰۱۲۰۰۴۲۰۳٬۹۹۹۱۷۴٬۹۰۰۳۵۰٬۹۱۹۵۹۱٬۹۳۹۸۰۱٬۱۵۵۸۰۷٬۹۳۷۶۶۳٬۳۹۴۵۶۴٬۶۵۷۵۲۹٬۴۸۵ مترو متروی لیسبون در سال ۱۹۵۹ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۴ خط و ۵۰ ایستگاه می‌باشد.