موضوع مقاله: اسپکتروم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اسپکتروم | مقدمه: این رایانه خانگی ۸ بیتی در آوریل سال ۱۹۸۲ توسط یک شرکت کوچک انگلیسی به نام شرکت تحقیقاتی سینکلر و مدیریت سر کلایو سینکلرClive Sinclair در انگلستان به بازار عرضه شد. | ## بخش 1: اسپکتروم | در طول مدت زمان توسعه و ساخت «زد اکس ۸۱ کالر»ZX81 Colour و «زد اکس ۸۲»،ZX82 این سیستم با نام «زد اکس اسپکتروم» و توسط شرکت سینکلر عرضه گردید. اسپکتروم با برجسته کردن قابلیت پخش تصاویر رنگی خود در مقایسه با پخش تصاویر سیاه و سفید محصول قبلی (ZX81) به کاربران معرفی شد. اولین مدل این دستگاه با ۱۶ کیلوبایت رَم در سال ۱۹۸۲ وارد بازار شد و با Zx Spectrum ۱۲۸+۳ که دارای ۱۲۸ کیلوبایت حافظه به همراه یک دیسک گردان داخلی نیز بود در سال ۱۹۸۷ پایان گرفت. اسپکتروم بدون شک اولین جریان در میان کامپیوترهای خانگی در انگلستان بوده‌است و از لحاظ اهمیت معادل کمودور ۶۴ در آمریکاست. معرفی زد اکس اسپکتروم منجر به توسعه نرم‌افزارها و سخت‌افزارها برای این دستگاه شد. با ورود این دستگاه انقلابی در صنعت کامپیوتر ایجاد گردید که اثرات آن هنوز قابل مشاهده و ملموس است. کمودور ۶۴، Oric-1 و آتموس، بی‌بی‌سی میکرو و بعدها آمستراد سی‌پی‌سی به عنوان رقیبان رایانه اسپکتروم در بازار بریتانیا و در اوایل دهه ۸۰ میلادی مطرح شدند. از زمان عرضه اسپکتروم بیش از ۲۴۰۰۰ عنوان نرم‌افزاری تولید، و تا الان نیز ادامه داشته‌است (بیش از ۱۰۰ عنوان در سال ۲۰۱۲). این کامپیوتر علاوه بر اینکه کیفیت و گرافیک بهتری داشت، نخستین کامپیوتر رنگی این کمپانی بود. اما نکته دیگری که این کامپیوتر را به یکی از سیستم‌های موفق زمان خود تبدیل کرد، قیمت ارزان آن بود: ۱۲۵ پوند برای دستگاهی با ۱۶ کیلوبایت رم و ۱۷۵ پوند برای مدل ۴۸ کیلوبایت؛ یعنی چیزی حدود نصف قیمت رقبای خود. سه نفر در موفقیت این کامپیوتر نقش داشتند؛ «کلایو سینکلر»، بنیان‌گذار شرکت تحقیقاتی سینکلر، «ریچارد التواسر»، مهندس و «ریک دیکینسون»، طراح صنعتی این دستگاه. این کامپیوتر به عنوان دستگاهی آموزشی بازاریابی می‌شد، اما عملاً بیشتر خریداران آن برای بازی‌های کامپیوتری سراغ آن رفتند. در نخستین نقدها دربارهٔ این کامپیوتر، ارزان بودن و ظاهرش به عنوان نقاط مثبت آن برشمرده می‌شد، اما بسیاری دربارهٔ صفحه کلیدش نظر مثبتی نداشتند. در سال ۱۹۸۶ کلایو سینکلر کمپانی اش را به آمستراد که مالک آن «آلن شوگر» بود فروخت. مدل اصلی اسپکتروم دارای ۱۶ کیلوبایت حافظه رام (۱۶×۱۰۲۴ بایت) و ۱۶ یا ۴۸ کیلوبایت حافظه رَم است. خروجی ویدئوی این رایانه از میان یک مدولاسیون فرکانس تلویزیونی (آراف)RF modulator عبور می‌کند و طوری طراحی شده بود که بتوان از این رایانه در تلویزیون‌های آن زمان و برای نمایش صفحه رنگی ساده، به راحتی استفاده کرد. کاراکترها از یک پلت که دارای ۱۵ سطح از سایه هستند (هفت رنگ در دو سطح از شفافیت برای هر کدام به علاوه رنگ سیاه) منتشر می‌شوند. رزولوشن اسپکتروم ۲۵۶×۱۹۲ به همراه محدودیت رنگ ذکر شده‌است، به جهت آزاد نگه داشتن حافظه دستگاه، رنگ‌ها در بخش جداگانه‌ای از «بیت مپ پیکسلی»pixel bitmap و در یک رزولوشن پایین ذخیره می‌شود. این بخش، از یک جدول ۳۲×۲۴ خانه تشکیل شده که دقیقاً مطابق بر تعداد ستون‌ها و ردیف‌های کاراکتر سیستم است. به عنوان مثال تمام پیکسل‌هایی که یک کاراکتر ۸×۸ را تشکیل می‌دهند از یک رنگ برای پیش زمینه و یک رنگ برای پس زمینه استفاده می‌کنند. «ریچارد التواسر» پس از طراحی این تکنیک در اسپکتروم، حق ثبت آن را به نام خود ثبت کرد. در این رایانه یک «خصیصه»attribute وجود دارد که شامل یک رنگ پیش زمینه، یک رنگ پس زمینه، یک سطح از شفافیت (معمولی یا درخشان) و یک «فلگ»flag چشمک زن (که وقتی فعال شود باعث جابجایی بین دو رنگ می‌شود) است. این یک ویژگی خاص در رایانه اسپکتروم است که برنامه و بعضی از بازی‌ها با وجود این محدودیت ساخته شدند. سیستم‌های هم عصر اسپکتروم، مانند کمودور ۶۴ و آمستراد سی پی سی از این محدودیت رنج نمی‌بردند. کمودور ۶۴ از خصوصیات رنگ مشابه استفاده می‌کرد، اما دارای یک حالت گرافیکی چند رنگ، توانایی ساخت اسپرایت‌های سخت‌افزاری و حرکت صفحه نمایش به صورت سخت‌افزاری بود که همین موارد باعث می‌شد تا کمودور ۶۴ با مشکل و محدودیت اسپکتروم درگیر نباشد. خروجی صدای این رایانه یک «مولد بیپ» است که البته توانایی پخش ۱۰ اکتاو مختلف بر روی یک کانال را داراست. البته بعضی نرم‌افزارهای تولید شده قادر به تولید دو کانال از سخت‌افزار صوتی اسپکتروم بودند. این سیستم همچنین شامل یک «ادج کانکتور»edge connector گسترش باس و یک درگاه ورودی/خروجی ۳٫۵ میلی‌متری صدا برای ارتباط با یک دستگاه ضبط‌کننده نوار کاست (جهت ذخیره کردن و بارگذاری اطلاعات و برنامه‌ها از روی نوار کاست) است. درگاه ورودی "ear" این سیستم قابلیت استفاده از هدفون و میکروفون را به کاربر می‌دهد. ثابت افزار مفسر زبان بیسیک در حافظه رام این دستگاه ذخیره شده‌است (به اضافه روتین‌های اصلی سیستم). برای مثال کاربر وقتی در حالت برنامه‌نویسی قرار دارد با فشردن کلید "G"، دستور GOTO زبان بیسیک را وارد می‌کند. «ست کاراکتر اسپکتروم» نیز نسخه توسعه یافته رایانه ZX81 است که البته قابلیت تایپ حروف کوچک را نداشت. «بیسیک اسپکتروم» شامل کلیدواژه‌های زیادتری است که جهت پخش صدا و تصویر مورد استفاده قرار می‌گیرند. اینترفیس کاست دستگاه نیز بهبودهایی یافته و سرعت ذخیره‌سازی و بارگذاری اطلاعات در آن حدود پنج برابر سریعتر از رایانه ZX81 انجام می‌پذیرد. (سرعت انتقال داده در اسپکتروم ۱۵۰۰ بیت بر ثانیه و در رایانه ZX81 حدود ۳۰۷ بیت بر ثانیه است) و بر خلاف ZX81 توانایی پخش تصاویر بر روی تلویزیون به صورت همزمان هنگام ذخیره‌سازی بر روی نوار کاست را نیز دارد. علاوه بر ذخیره برنامه‌ها، اسپکتروم توانایی ذخیره محتویات آرایه‌ها و محتویات هر قسمت از حافظه را نیز دارا است. مدل‌های شرکت تحقیقاتی سینکلر طرح‌های پیش تولید قبل از طراحی نهایی «زد اکس اسپکتروم»، ریک دیکینسون طرح‌های متفاوت زیادی برای پروژه ZX82 ارائه نمود. اسپکتروم از تعدادی از المنت‌های طراحی ZX81 استفاده مجدد نمود: کد حافظه رام برای محاسبه ممیز شناور و نمایش پارسر که عملکرد آن‌ها در اسپکتروم بسیار شبیه ZX81 است. یک اشکال نرم‌افزاری در ULA باعث می‌شد که صفحه کلید به‌طور دائم نتواند به اسکن ورودی کلیدها بپردازد، این مشکل توسط یک برد مدار چاپی کوچک (موسوم به سوسک مرده)dead cockroach که کنار «سی پی یو» مادربوردهای اصلاحی اسپکتروم نصب می‌شد، حل گردید. این سیستم در تاریخ ۲۴ آوریل ۱۹۸۲ با ۱۶ کیلوبایت حافظه رَم به قیمت ۱۲۵ پوند یا ۴۸ کیلوبایت حافظه رم به قیمت ۱۷۵ پوند عرضه گردید که البته بعد از مدتی قیمت آن‌ها به ترتیب به ۹۹ و ۱۳۹ پوند کاهش پیدا کرد. صاحبان مدل ۱۶ کیلوبایت می‌توانستند یک ارتقاء داخلی از حافظه رم دستگاه به میزان ۳۲ کیلوبایت داشته باشند. بعد از مدتی سیستم‌های اصلاح شده این مدل دارای ۸ تراشه داینامیک رم و تعدادی تراشه بر پایه ساختار TTL بودند. کاربران مدل ۱۶ کیلوبایت می‌توانستند رایانه‌های خود را به شرکت سینکلر پست کرده تا آن را به مدل ۴۸ کیلوبایت ارتقاء دهند. | ## بخش 2: اسپکتروم | مدل‌های بازبینی شده بعدی دارای ۶۴ کیلوبایت حافظه بودند اما طوری پیکربندیconfigure شده بودند که فقط ۴۸ کیلوبایت آن قابل استفاده باشد. هر دو مدل این سیستم‌ها دارای ۱۶ کیلوبایت حافظه رام به صورت نصب شده بر روی مادربورد بودند. حدود ۶۰۰۰۰ دستگاه از اسپکتروم اصلاح شده با نام "شماره ۱"Issue 1 ساخته شده که علامت مشخصه آن‌ها رنگ کلیدهای صفحه کلید است (خاکستری روشن برای مدل شماره ۱ و خاکستری مایل به آبی برای مدل‌های بعدی). تمام مدل‌های رایانه سینکلر دارای یک خروجی و ورودی صدا بودند که به نام‌های "ear" و "mic" بر روی دستگاه مشخص شده‌اند. برای بارگذاری برنامه‌های تولید شده توسط شرکت‌های سازنده، نیاز به یک دستگاه «ضبط کننده کاست»tape recorder هست که باید آن را جداگانه تهیه و به رایانه متصل نمود. هنگامی که هدفون یا میکروفون به سوکت‌های صوتی دستگاه متصل شوند، همچنان صدای داخلی این رایانه فعال باقی مانده و از کار نمی‌افتد. این دستگاه ۴۸ کیلوبایتی (با کد رمز TB) دارای یک کیس جدید (شبیه به مدل اسپکتروم QL) به همراه یک صفحه کلید «قالب تزریقی» و یک دکمه «راه‌اندازی مجدد»reset button که در واقع یک سوئیچ تخلیه‌کننده خازن «سی پی یو» است، می‌باشد. از نظر الکترونیکی این مدل شبیه مدل ۴۸ کیلوبایت اسپکتروم اورجینال بود و امکان تعویض مادربورد بین «اسپکتروم +» و «اسپکتروم» اورجینال با هزینه حدود ۱۷۹٫۹۵ پوند وجود دارد. همچنین یک کیت تعویضی برای ماشین‌های قدیمی تر نیز در دسترس بود که کاربران می‌توانستند به‌طور شخصی اقدام به تعویض آن نمایند. «اینوسترونیکا» اقدام به عرضه و سازگار نمودن رایانه Spectrum+ با بازار اسپانیا نمود، زیرا دولت اسپانیا قوانین مالیاتی جدیدی برای رایانه‌های دارای حافظه ۶۴ کیلوبایت یا کمتر وضع کرده بود. همچنین قانون دیگری وضع شده بود که تمام رایانه‌های فروخته شده در اسپانیا را ملزم به پشتیبانی از حروف اسپانیایی و نمایش پیام‌ها به زبان اسپانیولی می‌کرد. شکل ظاهری «اسپکتروم ۱۲۸» شبیه مدل «اسپکتروم +» بود البته به استثناء یک هیت سینک بزرگ خارجی جهت دفع گرمای تنظیم‌کننده ولتاژ ۷۸۰۵ که با یک هیت سینک داخلی در قسمت راست کیس تعویض گردیده‌است. قابلیت‌های جدید این مدل شامل ۱۲۸ کیلوبایت حافظه رَم، صوت سه کاناله از طریق تراشه AY-3-8912، سازگاری با میدی، یک درگاه سریال RS-232، یک درگاه خروجی «آر جی بی» نمایشگر، ۳۲ کیلوبایت حافظه رام (شامل یک ویرایشگر بیسیک بهبود یافته) و یک کی‌پدkeypad خارجی است. این سیستم برای اولین بار در سپتامبر ۱۹۸۵ و در نمایشگاه SIMO '85 (اسپانیا) معرفی و همان زمان هم با قیمت ۴۴٬۲۵۰ پزوتا عرضه گردید. به دلیل به فروش نرفتن تعداد زیادی دستگاه «اسپکتروم +» در بریتانیا، شرکت سینکلر تصمیم گرفت که فروش و عرضه اسپکتروم ۱۲۸ را در بریتانیا تا ژانویه ۱۹۸۶ به تعویق بیندازد و سپس آن را با قیمت ۱۷۹٫۹۵ پوند به فروش برساند. ضمن اینکه مدل عرضه شده در بریتانیا فاقد کی‌پد خارجی موجود در مدل‌های دیگر بود تراشه سی پی یو «زد۸۰» به کار رفته در اسپکتروم، یک تراشه ۱۶ بیتی است که فقط توانایی آدرس دهی ۶۴ کیلوبایت حافظه را به‌طور مستقیم دارد. برای حل مشکل ۸۰ کیلوبایت حافظه اضافه، طراحان اقدام به استفاده از روش «Bank switching» نمودند که طی آن حافظه سیستم به ۸ صفحه ۱۶ کیلوبایتی تقسیم و در بالای فضای آدرس دهی قرار می‌گرفت. این روش در قسمت حافظه رام و بین ۱۶ کیلوبایت ویرایشگر و ۱۶ کیلوبایت رام بیسیک نیز انجام پذیرفت و در قسمت پایین فضای آدرس دهی قرار گرفت. تراشه جدید صوتی و توانایی خروجی میدی این رایانه با استفاده از دستور PLAY در بیسیک رایانه، به هم مرتبط و دستور جدید SPECTRUM به سیستم اضافه گردید تا به وسیله این دستور بتوان به حالت ۴۸ کیلوبایت در این کامپیوتر سوئیچ نموده که در این حالت برنامه بیسیک دست نخورده باقی می‌ماند (در ضمن پس از رفتن به حالت ۴۸ کیلوبایت امکان بازگشت به حالت ۱۲۸ کیلوبایت وجود ندارد). برای فعال کردن برنامه بیسیک و دستیابی به حافظه اضافی سیستم، یک دیسک مجازی به نام «دیسک رم»RAM disk در جایی که فایل‌ها، در قسمت ۸۰ کیلوبایت حافظه رم ذخیره می‌شدند، ایجاد کردند. مدل «اسپکتروم ۱۲۸» برخلاف مدل‌های قبلی اسپکتروم، بلندگوی داخلی ندارد و به جای آن صدا از بلندگوهای تلویزیون پخش می‌شود. نسخه اسپانیایی این مدل دارای یک لوگوی "128K" به رنگ سفید دارد، در حالیکه رنگ این لوگو در نسخه بریتانیایی قرمز است. صفحه منوی اصلی فاقد گزینه "Tape Test" است، ضمن اینکه پیام جدیدی شامل «کپی رایت آمستراد ۱۹۸۶» در حافظه رام قرار داده شده‌است، این تغییرات باعث ناسازگاری‌های کوچکی در بعضی برنامه‌ها گردیده که باید به آدرس‌های معینی در حافظه رام دسترسی داشته باشند. بهای تولید این رایانه کاهش داشته و به همین دلیل قیمت این سیستم در خرده فروشی‌ها با کاهش به ۱۳۹–۱۴۹ پوند رسیده بود. صفحه کلید جدید بر عکس اسپکتروم‌های پیشین، فاقد علامت‌های بیسیک چاپ شده بر روی کلیدها بود (به جز کلیدهای LOAD, CODE و RUN که برای بارگذاری نرم‌افزارها بسیار مورد استفاده بودند) این رایانه همچنین دارای یک منوی شبیه به «اسپکتروم ۱۲۸» است که قابلیت سوئیچ و جابجایی بین حالت برنامه‌نویسی ۴۸ کیلوبایت و ۱۲۸ کیلوبایت را دارد. اگر یک گرداننده دیسک خارجی به این سیستم اضافه شود، منوی سیستم عامل اسپکتروم +2A تبدیل به سیستم عامل +۳ خواهد شد. جعبه تأمین نیروی این رایانه بسیار شبیه جعبه مورد استفاده در اسپکتروم +۳ است که بر روی بدنه آن عبارت "Sinclair +2" نوشته شده‌است. این سیستم در سال ۱۹۸۷ و با قیمت پایه ۲۴۹ پوند و پس از مدتی با قیمت ۱۹۹ پوند عرضه شد. این مدل تنها رایانه اسپکتروم بود که توانایی اجرای سیستم عامل «سی پی/ام»CP/M را بدون نیاز به سخت‌افزار اضافی داشت. اولی برای سازماندهی مجدد حافظه رام بخش دوم اسپکتروم ۱۲۸ و دومی نیز برای سیستم عامل مربوط به دیسک رایانه بود. این دو حافظه اضافی ۱۶ کیلوبایتی رام به همراه دو حافظه رام ۱۶ کیلوبایتی اصلی، به صورت دو تراشه ۳۲ کیلوبایتی ساخته و بر روی سیستم قرار داشتند. برای اجرای سیستم عامل «سی پی/ام» (که نیاز به حافظه رم در پایین فضای آدرس دهی داشت)، گزینه bank-switching سیستم بهبود یافته بود و به حافظه رام دستگاه اجازه می‌داد تا ۱۶ کیلوبایت دیگر از حافظه رَ م را جهت استفاده «سی پی/ام» مورد استفاده قرار داده و به صورت صفحه ۱۶ کیلوبایتی به آن سوئیچ نماید. تعدادی از تغییرات اساسی که باعث وجود ناسازگاری گردید: حذف تعدادی از خطوط توسعه کانکتور باس، که باعث مشکل در تعداد زیادی از دستگاه‌های خارجی شد از جمله مودم VTX5000 که البته با دستگاه FixIt قابل استفاده است. عملیات خواندن یک درگاه ورودی/خروجی که دیگر وجود ندارد، باعث اجرا نشدن بعضی از بازی‌ها بر روی این سیستم می‌گردد (مانند آرکانویدArkanoid) زمان‌بندی حافظه تغییر کرده‌است، تعدادی از محل‌های نگهداری حافظه رم سیستم به دلیل تغییر در هنگام انجام افکت‌های سریع (برای مثال تغییر رنگ بالا) با مشکل مواجه می‌شوند. تعداد زیادی از بازی‌های قدیمی اسپکتروم 48K و تعداد اندکی از بازی‌های اسپکتروم 128K با این سیستم ناسازگار و غیرقابل اجرا هستند. اینترفیس شماره ۱ زد اکس به‌طور کامل و به دلیل تغییرات حافظه رام و کانکتور توسعه سیستم، با این رایانه ناسازگار است به همین دلیل اتصال و استفاده از دستگاه‌های میکرو درایو بر روی این سیستم غیرممکن است. جعبه تأمین نیرو اسپکتروم +۳ همان ولتاژ دستگاه‌های اسپکتروم +2A و 2B+ را تولید می‌کند و به دلیل استفاده از کانکتور اتصال مشابه، در دستگاه‌های اسپکتروم +2A و 2B+ نیز قابل استفاده است. در دسامبر سال ۱۹۹۰ میلادی شرکت آمستراد تولید اسپکتروم +۳ را متوقف کردند و دلیل آن را عرضه دوباره رایانه «آمستراد سی پی سی» عنوان کردند و احتمال دادند که وجود این مدل به موفقیت «سی پی سی» لطمه وارد می‌کند. طی برآوردها در آن زمان، حدود ۱۵٪ از کل اسپکتروم‌های فروخته شده شامل اسپکتروم +۳ می‌شد. تولید مدل +2B همچنان ادامه پیدا کرد به این دلیل که شرکت آمستراد اعتقاد داشت این مدل به عنوان رقیب دیگر رایانه‌های این شرکت نخواهد بود. اختلاف الکترونیکی بین آن‌ها در سیگنال خروجی صوتی است تا مشکل وقفه‌های ناخواسته صوتی حل گردد. بر خلاف دو رایانه +2A و +۳، اسپکتروم‌های 2B و +3B از یک مادربورد مشترک استفاده نمی‌کنند. مادربورد سیستم +2B (با شماره فنی آمستراد Z70833) مدارهای کنترلی فلاپی دیسک را ندارد، ضمن اینکه مادربورد سیستم +3B (با شماره فنی آمستراد Z70835) نیز امکان اضافه کردن گرداننده کاست داخلی را ندارد. | ## بخش 3: اسپکتروم | یک مدل بهبود یافته از اسپکتروم با صوت، گرافیک و تغییرات بهتر در آمریکا به وسیله «تایمکس» و به نام «تایمکس سینکلر ۲۰۶۸» به بازار عرضه شد. این رایانه به‌طور زیادی با سیستم‌های شرکت سینکلر ناسازگار بود، با این حال تعدادی از نوآوری‌های تولید شده شرکت تایمکس، توسط شرکت تحقیقاتی سینکلر مورد قبول و حمایت واقع شد. اما در آن مقطع زمانی رایانه‌های کمودور آمیگا و آتاری اس تی بازار را گرفته بودند و در نهایت منجر به ناکامی و ورشکستگی شرکت «مایلز گوردون تکنولوژی» شدند. در اتحاد جماهیر شوروی، رایانه همسان اسپکتروم به‌طور غیررسمی در بسیاری از مغازه‌های کوچک اسمبل شده و عرضه می‌شد. یک مدل اسپکتروم دوباره طراحی شده و مدرن نیز با نام «زد اکس اسپکتروم وگا» و به صورت یک کنسول بازی توسط «سر کلایو سینکلر» در سال ۲۰۱۴ معرفی گردید. این دستگاه بعد از مدتی بر روی رایانه Sinclair QL نیز عرضه شد (فورمت ذخیره‌سازی این دستگاه از نظر الکتریکی سازگار ولی از نظر عملی با رایانه‌های اسپکتروم ناسازگاری داشت) شرکت سینکلر بعد از مدتی «زد اکس اینترفیس ۲» را به اضافه دو عدد درگاه برای جوی استیک و یک درگاه جهت اتصال کارتریج، به بازار عرضه کرد. مشهورترین سیستم‌های ''فلاپی دیسک (به استثناء اروپای شرقی) مدل‌های DISCiPLE و +D بودند که هردو توسط شرکت «مایلز گوردون تکنولوژی» در ۱۹۸۷ و ۱۹۸۸ عرضه شدند. هر دو سیستم قادر بودند یک ایمیج از حافظه را بر روی دیسک و به صورت snapshots ذخیره کنند که بعداً بتوان با بازیابی آن به وضعیت قبلی حافظه رجوع کرد. در ضمن هردو سیستم با ساختار دستوری «میکرودرایو» جهت پورت نمودن ساده‌تر نرم‌افزارها، سازگاری داشتند. این سرویس توسط شرکت بریتانیایی «پرستل»Prestel میزبانی می‌شد و اخبار و اطلاعات در مورد ریز کامپیوترها را در اختیار کاربران خود قرار می‌داد. نرم‌افزار تا تاریخ ژوئیه ۲۰۱۲ تعدادی بالغ بر ۲۴۰۰۰ عنوان نرم‌افزار برای سری رایانه‌های اسپکتروم تولید و منتشر شده‌است. مدل‌های اولیه اسپکتروم با وجود نداشتن ورودی جوی استیک و دارا بودن مولد صوتی داخلی و وجود محدودیت رنگ (که مناسب نمایش متن بودند)، تبدیل به یک پلتفرم موفق در زمینه بازی‌های رایانه شده بودند. محدودیت‌های سخت‌افزاری اسپکتروم باعث ایجاد روش‌های خاص در تولید بازی از طرف سازندگان و طراحان بازی شد. گروه کوچکی خرگوش وجود داشت که برای تغذیه روباه‌های داخل برنامه ناکافی بود، این مسئله باعث کاهش جمعیت روباه‌ها می‌شد و در طرف مقابل مجدداً باعث افزایش جمعیت خرگوش‌ها، و این چرخه همچنان ادامه پیدا می‌کرد. کاربر در ابتدا تعداد خاصی برای روباه‌ها و خرگوش‌ها تعیین می‌کرد و سپس به تماشای گراف مربوط به افول و ازدیاد آمار جمعیت خرگوش‌ها و روباه‌ها می‌نشست و در هر زمان می‌توانست نرم‌افزار شبیه‌ساز را متوقف و آن را بر روی نوار کاست صوتی ذخیره نماید. عمل ذخیره با فشردن دکمه Record بر روی دستگاه «ضبط کننده نوار کاست» که به اسپکتروم متصل بود، انجام می‌گرفت و در هر زمان که می‌خواست می‌توانست از همان نقطه ذخیره شده، نرم‌افزار شبیه‌ساز را بازیابی کند. اسپکتروم طوری تهیه شده بود که بتواند از دستگاه‌های ضبط‌کننده کاست خانگی استفاده کند. علی‌رغم اختلاف در تولیدات صوتی، سرعت بارگذاری برنامه‌ها از روی نوار کاست قابل اعتماد و مطمئن بود (هر چند در مقایسه با استانداردهای امروزی کند بودند). با وجود بازتاب مثبت «زد اکس میکرودرایو»، این وسیله هرگز نتوانست به عنوان استانداردی برای توزیع نرم‌افزارهای اسپکتروم دربیاید و علت آن هم نگرانی از کیفیت کارتریج‌ها و مسایل مربوط به کپی غیرقانونی بود. فقط تعداد محدودی از نرم‌افزارها (مانند نرم‌افزار واژه پرداز «تاسورد» و نرم‌افزار کپی نوار کاست به میکرودرایو با نام ترانس اکسپرسTrans Express) بر روی میکرودرایو منتشر شدند و هیچ بازی برای آن توزیع نگردید. پس از عرضه «اینترفیس ۲» و با وجود محبوبیت آن، به دلیل بهای بالای کارتریج‌ها، تعداد بسیار اندکی از عناوین اسپکتروم بر روی این فورمت توزیع گردیدند. رایانه اسپکتروم +۳ به علت داشتن گرداننده فلاپی دیسک در زمینه توزیع نرم‌افزار موفقیت بیشتری به دست آورد و بیش از ۷۰۰ عنوان بر روی فلاپی دیسک‌های ۳٫۵ اینچی از تاریخ ۱۹۸۷ الی ۱۹۹۷ منتشر گردید. تعدادی از نرم‌افزارها هم از طریق رسانه‌های چاپی مانند مجله و کتاب‌ها توزیع شدند. کاربر می‌توانست لیست برنامه‌های بیسیک را به صورت دستی وارد اسپکتروم نموده، اجرا کرده و سپس آن را برای استفاده‌ای بعدی بر روی نوار کاست ذخیره نماید. توزیع نرم‌افزار به این روش یکی از ساده‌ترین روش‌های موجود بود هرچند نتیجه آن از نظر سرعت بسیار آهسته‌تر از روش برنامه‌نویسی اسمبلی از کار درمی‌آمد. بعضی از لیست‌های چاپ شده در مجله‌ها، بسیار طولانی و دارای رقم‌های زیادی به صورت الگوریتم‌های چک‌سام هگزادسیمال بود که در واقع نوعی کدنویسی زبان ماشین در قالب برنامه‌های قابل فهم بیسیک و حاوی ابزار کاربردی یا بازی بودند. روش دیگر توزیع نرم‌افزار عبارت بود از جریانی از صوت از یک نوار کاست به رسانه دیگری که کاربر می‌توانست شخصاً اقدام به ذخیره آن بر روی نوار کاست بکند. در بسیاری از کشورهای اروپایی این روش به این صورت بود که اطلاعات (به‌طور مثال برنامه‌ها) در شبکه رادیویی یا تلویزیونی میزبانی می‌شد و کاربران می‌توانستند با اتصال دستگاه «ضبط کننده کاست» خود و از طریق امواج، اقدام به دریافت برنامه‌ها به صورت فورمت صوتی نمایند. به همین دلیل تولیدکنندگان برای نرم‌افزارهایشان از «ابزارهای محافظت از کپی»copy protection استفاده می‌کردند از جمله می‌توان به ترفندهای مختلف در هنگام بارگذاری نرم‌افزار اشاره کرد. اغلب نرم‌افزارهای اسپکتروم در طی چند سال اخیر به صورت مدیاهای رایج، تبدیل و آماده برای دانلود شده‌اند. یکی از معروفترین برنامه‌های تبدیل فایل‌های اسپکتروم از نوار کاست، برنامه Taper است که اجازه اتصال دستگاه پخش‌کننده نوار کاست را از طریق ورودی کارت صدا به رایانه‌های امروزی می‌دهد. نرم‌افزارهای تبدیل شده می‌توانند توسط برنامه‌های شبیه‌ساز اسپکتروم بر روی پلتفرم‌های مختلف اجرا شوند. بزرگترین آرشیو نرم‌افزارهای آنلاین اسپکتروم متعلق به «دنیای اسپکتروم» با بیش از ۲۱۰۰۰ عنوان است. از نظر جنبه‌های قانونی و به دلیل وجود نرم‌افزارهای دارای حق کپی رایت، هنوز این روش جای شک و تردید زیادی دارد. البته تعدادی از نرم‌افزارها و بازی‌های موجود با اجازه رسمی و جهت نگهداری به عنوان آرشیو در آنجا نگهداری می‌شوند. محتوای اکثر آن‌ها در اوایل سال‌های انتشار شامل آموزش‌های کدنویسی و برنامه‌نویسی برای کاربران بود، ولی بعد از مدتی تغییر رویه داده و اغلب آن‌ها در مورد بازی‌های اسپکتروم مطلب منتشر می‌کردند. بسیاری از مجله‌های کامپیوتری غیر تخصصی آن دوران نیز کم یا زیاد در مورد اسپکتروم مطالبی را منتشر می‌کردند. بازتاب‌ها مجله «بایت»Byte magazine در تاریخ ۱۹۸۳ میلادی در مورد جذابیت‌های قیمت پایین (۱۲۵ پوند برای مشتریان بریتانیایی) اسپکتروم نوشت: «دستگاه امیدوار کننده» و البته اقدام به انتقاد از کیفیت صفحه کلید آن کرد: «ارزان یا گران بودن مهم نیست… هیچ چیزی نمی‌تواند کیفیت پایین آن را توجیه کند… با تمام احترام، اما طراحی آن بسیار ضعیف است.» منتقد این مجله در مورد جذابیت این رایانه برای مشتریان آمریکایی (به دلیل قیمت ۲۲۰ دلاری آن در ایالات متحده) اظهار شک و تردید کرد و نوشت: «رقابت بین این رایانه و سیستم‌های آمریکایی ارزان‌تر، بسیار سخت است» و البته اظهار امیدواری کرد که «تایمکس» (عرضه‌کننده اسپکتروم در آمریکا)، این سیستم را با قیمت ۱۲۵ الی ۱۵۰ دلار در آمریکا عرضه نماید. میراث اسپکتروم در ۲۳ آوریل ۲۰۱۲، گوگل به مناسبت روز جهانی «سنت جورج» و سی‌امین سالگرد تولد اسپکتروم، لوگوی خود را به شکلی طراحی کرد که در آن «سنت جورج» در حال جنگ با یک اژدها به سبک صفحه لودینگ اسپکتروم بود. در ژانویه ۲۰۱۴ شرکت «الیت سیستمز»Elite Systems (تولیدکننده تعداد زیادی از نرم‌افزارهای اسپکتروم در دهه ۸۰ میلادی) اعلام کرد که در حال ساخت یک صفحه کلید بلوتوث با شکل و شمایل صفحه کلید اسپکتروم است که می‌توان آن را به دستگاه‌های موبایل (مانند آیپد) متصل نمود. شرکت «الیت سیستمز» به این منظور تصمیم گرفت بودجه ساخت این صفحه کلید را از طریق سرمایه‌گذاری جمعی جمع‌آوری کند، ضمن اینکه قصد دارد آن را کاملاً سازگار با بازی‌های موجود در آی‌تیونز و گوگل پلی نماید. «الیت سیستمز» در پی شکایت تعدادی از صاحبان نرم‌افزارهای اسپکتروم اورجینال، مجموعه نرم‌افزاری خود را بر روی اسپکتروم جمع‌آوری نمود. | ## جمع‌بندی | همچنین اعلام شد که این کنسول بدون صفحه کلید کامل اسپکتروم و در ظرفیت محدود تولید خواهد شد.