موضوع مقاله: هیئت دولت‌های جمهوری اسلامی ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هیئت دولت‌های جمهوری اسلامی ایران | مقدمه: کابینهٔ ایران دارای نوزده وزارتخانه می‌باشد که از طریق معرفی رئیس‌جمهور به مجلس شورای اسلامی و رای اعتماد وزیر مورد نظر توسط نمایندگان مجلس، تشکیل می‌شود. | ## بخش 1: هیئت دولت‌های جمهوری اسلامی ایران | از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ تا کنون کابینه‌های زیر تشکیل شده‌اند: دولت موقت به ریاست مهدی بازرگان (۱۵ بهمن ۱۳۵۷ – ۱۵ آبان ۱۳۵۸) دولت موقت شورای انقلاب به ریاست سید محمد بهشتی (۱۵ آبان ۱۳۵۸ – ۱۸ بهمن ۱۳۵۸) و ابوالحسن بنی‌صدر (۱۸ بهمن ۱۳۵۸ – ۲۰ مرداد ۱۳۵۹) دولت نخست به ریاست ابوالحسن بنی‌صدر و نخست‌وزیری محمدعلی رجایی (۲۰ مرداد ۱۳۵۹ –۱۴ مرداد ۱۳۶۰) دولت دوم به ریاست محمدعلی رجایی و نخست‌وزیری محمدجواد باهنر (۱۴ مرداد ۱۳۶۰ – ۱۱ شهریور ۱۳۶۰) دولت موقت به ریاست محمدرضا مهدوی کنی (۱۱ شهریور ۱۳۶۰ – ۷ آبان ۱۳۶۰) دولت سوم به ریاست سید علی خامنه‌ای و نخست‌وزیری میرحسین موسوی (۷ آبان ۱۳۶۰ – ۲۱ مهر ۱۳۶۴) دولت چهارم به ریاست سید علی خامنه‌ای و نخست‌وزیری میرحسین موسوی ( ۲۱ مهر ۱۳۶۴ – ۲۵ مرداد ۱۳۶۸) دولت پنجم به ریاست اکبر هاشمی رفسنجانی (۲۵ مرداد ۱۳۶۸ – ۱۲ مرداد ۱۳۷۲) دولت ششم به ریاست اکبر هاشمی رفسنجانی (۱۲ مرداد ۱۳۷۲ – ۱۲ مرداد ۱۳۷۶) دولت هفتم به ریاست سید محمد خاتمی (۱۲ مرداد ۱۳۷۶ – ۱۲ مرداد ۱۳۸۰) دولت هشتم به ریاست سید محمد خاتمی (۱۲ مرداد ۱۳۸۰ – ۱۲ مرداد ۱۳۸۴) دولت نهم به ریاست محمود احمدی‌نژاد (۱۲ مرداد ۱۳۸۴ – ۱۲ مرداد ۱۳۸۸) دولت دهم به ریاست محمود احمدی‌نژاد (۱۲ مرداد ۱۳۸۸ – ۱۲ مرداد ۱۳۹۲) دولت یازدهم به ریاست حسن روحانی (۱۲ مرداد ۱۳۹۲ – ۱۲ مرداد ۱۳۹۶) دولت دوازدهم به ریاست حسن روحانی (۱۲ مرداد ۱۳۹۶ – ۱۲ مرداد ۱۴۰۰) دولت سیزدهم به ریاست سید ابراهیم رئیسی (۱۲ مرداد ۱۴۰۰ – ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳) و محمد مخبر (سرپرست) (۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ – ۷ مرداد ۱۴۰۳) دولت چهاردهم به ریاست مسعود پزشکیان (۷ مرداد ۱۴۰۳ – اکنون) دولت موقت بازرگان و شورای انقلاب کابینه دولت موقت مهدی بازرگان با پیشنهاد نامبرده و تأیید روح‌الله خمینی تشکیل شد. پس از استعفای مهدی بازرگان، کابینه شورای انقلاب به ریاست سید محمد بهشتی، از آبان ۱۳۵۸ تا بهمن ۱۳۵۸ و سپس به ریاست ابوالحسن بنی‌صدر، از بهمن ۱۳۵۸ تا مرداد ۱۳۵۹ تشکیل شد. دولت رجایی و باهنر با آغاز ریاست جمهوری ابوالحسن بنی صدر، وی محمد علی رجایی را به عنوان نخست‌وزیر منصوب کرد. پس از برکناری ابوالحسن بنی صدر، و پیروزی محمد علی رجایی در انتخابات وی محمد جواد باهنر را به عنوان نخست‌وزیر منصوب نمود. کابینه باهنر که ۲۸ روز بیشتر دوام نیاورد، دومین و کوتاه‌ترین کابینه رسمی ریاست جمهوری در جمهوری اسلامی ایران بود. دولت موقت مهدوی کنی پس از ترور محمد علی رجایی و محمد جواد باهنر، با حکم روح‌الله خمینی، محمدرضا مهدوی کنی به عنوان نخست‌وزیر دولت موقت با مشورت عباس لطفیان سرگزی (از مشاوران رجایی و باهنر) مسئول تشکیل کابینه شد. دولت اول و دوم خامنه‌ای سومین رئیس‌جمهور ایران، سید علی خامنه‌ای بود که میرحسین موسوی را به عنوان نخست‌وزیر به مجلس معرفی کرد. | ## بخش 2: هیئت دولت‌های جمهوری اسلامی ایران | در انتخابات دولت چهارم نیز سید علی خامنه‌ای پیروز شد و بار دیگر، میرحسین موسوی را به عنوان نخست‌وزیر به مجلس معرفی نمود و موسوی نیز کابینه دولت چهارم را تشکیل داد. وقتی هاشمی به ریاست جمهوری رسید به دنبال بازنگری قانون اساسی، پست نخست‌وزیر حذف شده و رئیس‌جمهور مسئول تشکیل کابینه شد. دولت اول و دوم خاتمی پنجمین رئیس‌جمهور ایران سید محمد خاتمی بود، به دلیل گرایش سیاسی خاتمی و گفتمان پیروز در انتخابات، دولت هفتم و هشتم، دولت اصلاحات نام گرفت. کابینه اول و دوم احمدی‌نژاد بیشترین عزل و نصب‌ها را در تاریخ دولت‌های ایران به خود دید. با آغاز کار دولت دهم، محمود احمدی‌نژاد برای نخستین بار در تاریخ جمهوری اسلامی ایران ۳ زن را برای تصدی مقام وزارت به مجلس معرفی کرد که فقط یکی از آن‌ها (وزیر بهداشت) موفق به اخذ رای اعتماد شد. بررسی رأی اعتماد وزیران پیشنهادی کابینهٔ دوم وی، از روز یک‌شنبه ۸ شهریور ۱۳۸۸ در مجلس آغاز شد. مجلس با دادن رای اعتماد به ۱۵ وزیر و عدم رای اعتماد به ۳ وزیر رسماً کار خود را آغاز کرد. | ## بخش 3: هیئت دولت‌های جمهوری اسلامی ایران | با آغاز کار دولت یازدهم، روحانی بلافاصله در مراسم تحلیف وزیران پیشنهادی را به مجلس معرفی کرد و مجلس به ۱۵ وزیر رأی اعتماد و به ۳ وزیر رأی عدم اعتماد داد. روحانی سپس سرپرست وزارتخانه‌های بی وزیر را مشخص کرد و سایر اعضای کابینه را نیز منصوب نمود. با آغاز کار دولت سیزدهم، رئیسی، یک هفته پس از مراسم تحلیف، وزیران پیشنهادی را به مجلس معرفی کرد و مجلس، به ۱۸ وزیر رأی اعتماد داد و تنها حسین باغگلی، وزیر پیشنهادی آموزش و پرورش، نتوانست رأی اعتماد بگیرد. پس از سانحه به‌وجود آمده برای ابراهیم رئیسی، تا پایان دولت سیزدهم محمد مخبر سرپرست ریاست جمهوری بود. با آغاز کار دولت چهاردهم، پزشکیان ظرف دو هفته پس از مراسم تحلیف، باید وزیران پیشنهادی را به مجلس معرفی کند. | ## جمع‌بندی | فهرست وزیرانرأی اعتماد مجلسی‌ها به ده کابینه پیشین (تابناک) نام وزارتخانه دولت موقت بازرگان دولت موقت شورای انقلاب دولت اول دولت دوم دولت موقت مهدوی کنی دولت سوم دولت چهارم دولت پنجم دولت ششم دولت هفتم دولت هشتم دولت نهم دولت دهم دولت یازدهم دولت دوازدهم دولت سیزدهم دولت چهاردهم رئیس دولتبازرگانشورای انقلابرجاییباهنرمهدوی کنیموسویموسویهاشمی رفسنجانیهاشمی رفسنجانیخاتمیخاتمیاحمدی‌نژاداحمدی‌نژادروحانیروحانیرئیسیمخبر (سرپرست)پزشکیان وزارت آموزش و پرورششکوهیرجاییباهنرپرورشپرورشپرورشاکرمیاکرمینجفینجفینجفی در زمان مجلس سوم استیضاح ولی در مقام خود ابقا شدنجفیمظفرحاجیفرشیدیعلی احمدیحاجی باباییفانیاحمدی دانش‌آشتیانیبطحاییحاجی میرزایینوری (یوسف)صحراییکاظمی (علیرضا) وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامیمیناچیوزیر تبلیغات و جهانگردیمیناچیدوزدوزانیمعادیخواهمعادیخواهمعادیخواهخاتمیخاتمیخاتمیخاتمی در زمان مجلس چهارم استعفا داد و علی لاریجانی جای وی را گرفتلاریجانیلاریجانیمیر سلیممهاجرانیمسجد جامعیمسجد جامعیصفار هرندیحسینی (سید محمد)جنتیصالحی امیریصالحی (سید عباس)اسماعیلیصالحی (سید عباس) وزارت اطلاعات - - - --محمدی ری‌شهریمحمدی ری‌شهریفلاحیانفلاحیاندری نجف‌آبادییونسییونسیمحسنی اژه‌ایمصلحیعلویعلویخطیبخطیب وزارت امور اقتصادی و داراییاردلانبنی‌صدرنمازینمازینمازینمازیایروانینوربخشمحمدخاننمازیمظاهریحسینی (سید صفدر)دانش جعفریحسینی (سید شمس‌الدین)حسینی (سید شمس‌الدین)طیب نیاکرباسیاندژپسندخاندوزیهمتیمدنی‌زاده وزارت امور حارجهسنجابییزدیقطب زادهموسویموسویموسویموسویولایتیولایتیولایتیولایتیخرازیخرازیمتکیمتکیصالحی (علی اکبر)ظریفظریفامیرعبداللهیانباقری (سرپرست)عراقچی وزارت بازرگانیصدرصدرکاظم‌پور اردبیلیعسگراولادیعسگراولادیعسگراولادیعابدی جعفریعابدی جعفریوهاجیآل‌اسحاقشریعتمداری (محمد)شریعتمداری (محمد)میرکاظمیغضنفریمنحل و در وزارت صنایع و معادن ادغام شد - - -- وزارت بهداشت، درمان، و آموزش پزشکیسامیزرگرمنافیمنافیمنافیمنافیمرندیمرندیفاضلفاضل در زمان مجلس سوم استیضاح و از کار برکنار شدملک‌زادهمرندیفرهادیپزشکیانباقری لنکرانیوحید دستجردیطریقت منفردقاضی زاده هاشمیقاضی زاده هاشمینمکیعین‌اللهیظفرقندی وزارت پست، تلگراف و تلفندر سال ۱۳۸۲ نام وزارت پست و تلگراف و تلفن به "وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات" توسط مجلس شورای اسلامی تغییر یافتاسلامی (محمدحسن)قندیقندینبوی (مرتضی)نبوی (مرتضی)نبوی (مرتضی)غرضیغرضیغرضیعارفعارف شهریور ۱۳۷۶ تا خرداد ۱۳۷۹معتمدیاز دی ۱۳۷۹ تا شهریور ۱۳۸۴معتمدیتغییر نام به "وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات"سلیمانیتقی پورنامیواعظیآذری جهرمیزارع‌پورهاشمی (سید ستار) وزارت تعاون - - - - - - -شافعیشافعیحاجیصوفیناظمی اردکانیعباسی (محمد)عباسی (محمد)در وزارتخانه‌های ۱ـ وزارت کار و امور اجتماعی و ۲ـ وزارت رفاه و تأمین اجتماعی، ادغام شد - - - - وزارت جهاد سازندگی - - - - -نامدار زنگنهنامدار زنگنهفروزشفروزشفروزشسعیدی کیااز سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹حجتیبا وزارت کشاورزی ادغام شد - - - - - - - وزارت دادگستریمبشریصدرحاج سیدجوادی شورایی زیر نظر بهشتیاحدیاحدی استعفا داداصغریاصغریاصغریاصغریحبیبیحبیبیشوشتریشوشتریشوشتریشوشتریکریمی رادالهامبختیاریپورمحمدیآواییرحیمیرحیمی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلحمدنیریاحیچمرانچمرانفکورینامجو (موسی)نامجو (موسی)سلیمیجلالیترکانفروزندهشمخانیشمخانیمحمدنجاروحیدیدهقانحاتمیقرایی آشتیانینصیرزاده وزارت راه و ترابریدر سال ۱۳۹۰ «وزارت راه و ترابری» در «وزارت مسکن و شهرسازی» ادغام شد و «وزارت راه و شهرسازی» نام گرفتطاهری قزوینیطاهری قزوینیکلانتری (موسی)کلانتری (موسی)امری (سرپرست)نژادحسینیاننژادحسینیانسعیدی‌کیاسعیدی‌کیاترکانحجتیدادمانخرمرحمتیرحمتیبهبهانیبهبهانینیکزادایجاد «وزارت راه و شهرسازی»آخوندیآخوندیاسلامی (محمد)قاسمیبذرپاشصادق مالواجرد وزارت رفاه و تأمین اجتماعیوزارت رفاه و تأمین اجتماعی در سال ۱۳۸۳ و پس از تصویب قانون نظام جامع تأمین اجتماعی در مجلس ششم تشکیل شد - - - - - - - - --شریف زادگانکاظمی (پرویز)کاظمی توسط احمدی‌نژاد در مهر ۱۳۸۵ برکنار شدمصریمحصولیدر سال ۱۳۹۰ از ادغام سه وزارتخانه ۱ـ تعاون ۲ـ کار و امور اجتماعی و ۳ـ رفاه و تأمین اجتماعی، وزارتخانه «تعاون، کار و رفاه اجتماعی» تشکیل گردید - - - - وزارت صنایع و معادن«وزارت صنایع و معادن» در سال ۱۳۶۰ به دو وزارتخانه «وزارت صنایع» و «وزارت معادن و فلزات» تبدیل شد و سپس مجدداً در سال ۱۳۷۹ پس از ادغام دو وزارتخانه اخیر به همان «وزارت صنایع و معادن» برگشت.