موضوع مقاله: باشگاه فوتبال تراکتور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # باشگاه فوتبال تراکتور | مقدمه: باشگاه فوتبال تراکتور یک باشگاه حرفه ای و خصوصی فوتبال در شهر تبریز، ایران است که در سال ۱۳۴۹ بنیان‌گذاری شد. | ## بخش 1: باشگاه فوتبال تراکتور | این تیم که با نام تراکتورسازی شناخته می‌شد، بعد از شروع مالکیت محمدرضا زنوزی مطلق نام این باشگاه به «تراکتور» تغییر یافت و در حال حاضر نام کامل این باشگاه، «باشگاه فرهنگی، ورزشی و اقتصادی تراکتور» می‌باشد. از مهم‌ترین افتخارات باشگاه فوتبال تراکتور می‌توان به ۱ قهرمانی و ۳ نایب قهرمانی لیگ برتر، ۲ قهرمانی و ۳ نایب قهرمانی جام حذفی، ۱ قهرمانی و ۱ نایب قهرمانی سوپر جام و ۱ قهرمانی در جام میلز هندوستان، و ۲ قهرمانی در جام سرداران شهید آذربایجان اشاره کرد. تاریخ قبل از انقلاب ۱۳۵۷ (دوران ظهور) انگشتدان|چپ|280px|تیم فوتبال تراکتور در جام تخت جمشید ۱۳۵۴ تراکتور در سال ۱۳۵۴ به جام تخت جمشید صعود کرد. آنان در جام تخت جمشید ۱۳۵۴ شرکت کردند و در میان ۱۶ تیم، در جایگاه شانزدهم ایستاده، به دستهٔ پایین‌تر سقوط کردند. پس از یک سال دوری از سطح اول لیگ فوتبال ایران، آنان در جام تخت جمشید ۱۳۵۶ شرکت کرده و جایگاه پنجم را کسب کردند. در این دوران، سرمربی تراکتور حسین فکری بود و بازیکنانی چون پرویز مظلومی، عباس کارگر و ابراهیم کیان‌طهماسبی در این تیم بازی می‌کردند. تراکتور در جام تخت جمشید ۱۳۵۷ هم حاضر بود و تا پیش از تعطیلی مسابقات به دلیل وقوع انقلاب ۱۳۵۷، در جایگاه نهم جدول بودند. این باشگاه در جام حذفی ۱۳۵۶ که اولین دوره جام حذفی بود نیز به فینال راه یافت؛ اما در بازی پایانی، نتیجه را به ملوان بندرانزلی واگذار کرد و نایب‌قهرمان شد. در این سال‌ها ماشین‌سازی نیز به عنوان تیمی از شهر تبریز و قدرتی موازی با تراکتور در فوتبال ایران حاضر بود. دهه ۱۳۶۰ (دوران افول) در دهه ۱۳۶۰ به دلیل وقوع جنگ ایران و عراق، لیگ فوتبال ایران تعطیل بود و تنها جام‌های استانی برگزار می‌شد و تراکتور در لیگ فوتبال تبریز بازی می‌کرد. در سال ۱۳۶۵، منتخب تبریز متشکل از بازیکنان تراکتور و ماشین‌سازی به فینال لیگ استانی قدس راه یافت، ولی از تیم استان اصفهان شکست خورد و دوم شد. در این دهه بازیکنانی مانند احد شیخ لاری، حسین قوی‌فکر، غلامرضا باغ‌آبادی و امیر داداش‌ضیایی بازیکنان برجسته تراکتور بودند که در تیم ملی فوتبال ایران نیز بازی کردند. دهه ۱۳۷۰ و آغاز دهه ۱۳۸۰ (دوران استعداد یابی) واسیلی گوجا، تیم‌های پایه تراکتور را زیر نظر گرفت و به کارهای بنیانی پرداخت. آنان در لیگ آزادگان ۱۳۷۱ در گروه یک بالاتر از استقلال و کشاورز اول شدند، اما در پلی‌آف با باخت به پاس تهران، به مقام سوم رسیدند. در این تیم که بهترین نتیجه تاریخ تراکتور در لیگ تا آن روز، را به دست آورد؛ احد شیخ لاری به عنوان کاپیتان تیم، کریم باقری، سیروس دین‌محمدی وحسین خطیبی حضور داشتند. تراکتور در سال ۱۳۷۳ با باخت به بهمن در جام حذفی، برای بار دوم در این جام دوم شد. باشگاه در لیگ آزادگان ۱۳۷۹، آخر می‌شود ولی با این وجود سال بعد به حکم فدراسیون فوتبال ایران در لیگ حرفه‌ای تازه‌تاسیس شرکت می‌کند. آنان در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۰-۸۱ با مربیگری رضا وطنخواه و محمود یاوری باز هم در لیگ آخر شدند و این بار به دسته پایین‌تر سقوط کردند. دوران دسته اول: ۱۳۸۱–۱۳۸۸ (دوران تلاش برای حضور مجدد) تراکتور هفت فصل را در لیگ دسته اول فوتبال ایران سپری کرد، و نتوانست به لیگ برتر خلیج فارس صعود کند. تراکتور در این هفت سال تنها یک بار به بازی صعود رسید، و با باخت به شیرین‌فراز کرمانشاه فرصت صعود را از دست داد. سرانجام تراکتورسازی در فصل ۸۸–۸۷ با مربی‌گری فراز کمالوند و با حمایت‌مالی ناصر شفق به لیگ برتر صعود کرد. اما به دلیل فضای امنیتی کشور باشگاه از مالکیت ناصر شفق سلب شده و به مالکیت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تحت مدیریت سردار آجرلو واگذار شد. ۱۳۸۸ تاکنون (دوران استحکام) تراکتور تا فصل ۸۱–۱۳۸۰ در سطح اول فوتبال ایران بازی می‌کرد؛ اما در پایان آن فصل به دسته پایین‌تر سقوط کرد و پس از ۸ سال تلاش ناموفق برای صعود، سرانجام در سال ۱۳۸۸ دوباره به لیگ برتر فوتبال ایران راه یافت. تراکتور از سال ۱۳۸۸ با مسئولیت سپاه عاشورا بوده و به دلیل قرار گرفتن در رده تیم‌های نظامی، قادر به جذب بازیکنان سرباز بود.مؤسسه قرض الحسنه جوانان خیر - ۳۰ درصد از سهام باشگاه تراکتورسازی به مؤسسه قرض الحسنه جوانان خیّر واگذار شد تراکتور پس از صعود به لیگ برتر، روند رو به رشدی داشته و پس از قرار گرفتن در میانه جدول در فصل‌های ۸۹–۱۳۸۸، ۹۰–۱۳۸۹، سه بار نایب قهرمان لیگ برتر در لیگ‌های ۹۱–۱۳۹۰، ۹۲–۱۳۹۱، ۹۴–۱۳۹۳، شده است. پس از صعود به لیگ برتر فراز کمالوند، امیر قلعه‌نوعی (دو بار)، تونی اولیویرا (سه بار)، مجید جلالی و رسول خطیبی مربیگری تیم را بر عهده داشته‌اند. کمالوند به دلیل صعود به لیگ برتر، تونی به دلیل فتح جام حذفی و قلعه‌نوعی به دلیل کسب اولین سهمیه آسیایی با تراکتور و اولین صعود از مرحله گروهی لیگ قهرمانان باشگاه‌های آسیا نام خود را در تاریخ باشگاه ثبت کرده‌اند. مهدی کیانی، عضو تیمی که سال ۱۳۸۸ به لیگ برتر صعود کرد، با سابقه ۱۱ فصل حضور در تراکتور و محمد ابراهیمی با ۷ فصل حضور از با سابقه‌ترین بازیکنان تراکتور بودند.تراکتور در سال ۱۳۹۹ دومین مقام قهرمانی خود در جام حذفی ایران را همراه ساکت الهامی کسب کرد. افتخارات تاریخ باشگاه تراکتور باشگاه تراکتور ۱ قهرمانی در لیگ ایران(فصل ۴۰۴-۱۴۰۳)، ۲ قهرمانی در جام حذفی ایران(فصول ۹۳-۱۳۹۲ و ۹۹-۱۳۹۸) و ۱ قهرمانی در سوپرجام ایران(سال ۱۴۰۴) را در کارنامه دارد. تراکتور هفتمین تیم پرافتخار تاریخ لیگ ایران و ششمین تیم پرافتخار تاریخ جام حذفی فوتبال ایران است. افتخارات رسمی تراکتوررقابت‌هاقهرمانیفصل‌هانایب‌قهرمانیفصل‌هالیگ‌های فوتبال ایران۱ ۰۴–۱۴۰۳۳۹۱–۱۳۹۰، ۹۲–۱۳۹۱، ۹۴–۱۳۹۳جام حذفی ایران۲۹۳–۱۳۹۲، ۹۸–۱۳۹۷۳۱۳۵۵، ۱۳۷۳، ۹۶–۱۳۹۵سوپر جام ایران۱۱۴۰۴۱۱۳۹۹ مالکیت +ردیفمالکیت باشگاه تراکتورشروعپایان۱شرکت تراکتورسازی ایران۱۳۴۹۱۳۷۹۲ناصر شفق۱۳۷۹۱۳۸۷۳سپاه پاسداران انقلاب اسلامی۱۳۸۸۱۳۹۶۴محمدرضا زنوزی مطلق۱۳۹۶اکنون تغییر نام از فروردین ۱۳۹۸ مدیران و مالک باشگاه در تلاش بودند تا نام باشگاه را تغییر دهند. سرانجام با همت مدیران و موافقت اداره کل ورزش و جوانان آذربایجان شرقی و تأیید فیفا در ۱ تیر ۱۳۹۸ نام باشگاه تراکتورسازی تبریز به باشگاه تراکتور آذربایجان تغییر یافت. هواداران انگشتدان|چپ|340px|هواداران تراکتور در ورزشگاه یادگار امام تبریز تراکتور پرتماشاگرترین تیم لیگ برتر در فصل‌های نهم، دهم، یازدهم، دوازدهم، چهاردهم، هجدهم و بیست‌وچهارم است، همچنین در لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۶ پرطرفدارترین و پرتماشاگرترین تیم انتخاب گردید. باشگاه تراکتور بر اساس نظرسنجی اینترنتی AFC میان تیم‌های ایرانی درسال ۲۰۲۰ به‌عنوان پرطرف‌دارترین و محبوب‌ترین تیم ایرانی شناخته شد. در دیگر نظرسنجی AFC میان تیم‌های آسیای جنوبی و مرکزی، تیم فوتبال تراکتور توانست با کسب ۵۹/۴۳ درصد از آرا، به‌عنوان محبوب‌ترین و پرهواداران‌ترین تیم آسیای جنوبی و مرکزی انتخاب شود. در ادامه AFC، نظرسنجی دیگری بین تیم‌های آسیای شرقی و پرهوادارترین تیم‌های آسیای جنوبی و مرکزی (تراکتور و پرسپولیس) برگزار نمود، تا پرطرف‌دارترین تیم قارهٔ آسیا مشخص گردد. سرانجام تیم فوتبال تراکتور آذربایجان با کسب بیش از نیمی از تمامی آرا یعنی ۵۱/۱۳ درصد از کل آرا (۷۵۱ هزار رای از ۱میلیون و ۴۷۰ هزار رأی) به‌عنوان پرهواداران‌ترین و محبوب‌ترین تیم قارهٔ کهن مشخص شد. با این وجود برخی نظرسنجیهای اینترنتی AFC را معتبر نمی‌دانند و باور دارند به دلیل افزایش مشارکت راه تقلب در آن باز گذاشته شده است. به گفتهٔ مدیر باشگاه تراکتور این تیم در سال ۱۳۸۹ حدود ۴۸۲ هزار هوادار رسمی داشته که چندین برابر هوادران ثبت‌شدهٔ رئال مادرید، یکی از باشگاه‌های پرطرف‌دار دنیا، است. این باشگاه پیش‌تر تعداد تماشاگر ثابتی در ورزشگاه و هوادارانی در داخل تبریز داشت؛ اما اکنون هواداری از این تیم به سراسر آذربایجان و برخی شهرهای دیگر از شهرهای ترک زبان ایران رسوخ کرده است، به‌گونه‌ای که در رقابت‌های لیگ برتر، استادیوم‌های استان‌های البرز، قم، گیلان، خراسان، مازندران، کرمان و تهران نیز در اکثر بازی‌ها پذیرای هواداران پرتعداد تراکتور بوده‌اند؛ مشخصاَ هواداران تراکتوری پس از راه‌یابی به لیگ برتر در سال ۸۸ حضور پرشماری در ورزشگاه آزادی تهران و در برابر سرخابی‌های این شهر داشته‌اند. «پرشورها» لقبی است که پس از انتخاب هواداران تراکتور به عنوان «پرشورترین هواداران ایران» در برنامه نود به آن‌ها داده شد و اینک در بیش‌تر شهرها و محافل ورزشی کشور با این لقب خوانده می‌شوند. برخی، شیوهٔ تشویق هواداران این باشگاه را با هواداران فوتبال در شرق آسیا مقایسه می‌کنند اما طریقهٔ تشویق تماشاگران این باشگاه تبریزی بیش‌تر به‌مانند تماشاچیان ترکیه‌ای می‌باشد. در سال ۲۰۱۹ هواداران تراکتور رتبه پنجم برترین هواداران از نظر حمایت در بازی‌های خانگی را پس از تیم‌های بروسیا دورتموند، بارسلونا، بایرن مونیخ و منچستر یونایتد توسط سایت ترانسفر مارکت به‌دست آوردند و از هواداران تیم‌هایی همچون آرسنال و رئال مادرید نیز بالاتر قرار گرفتند. تونی، سرمربی پرتغالی پیشین این تیم که سابقهٔ بازی و مربی‌گری در بنفیکا را دارد، در مورد هواداران این باشگاه گفته است:«در ۳۴ سال بازی و مربی‌گری در تیم‌های مختلف چنین استقبالی را از یک تیم ندیده بودم. تماشاگران تبریزی در هر بازی یا سر تمرین طوری در ورزشگاه حضور می‌یابند که گویی آن‌روز را برای تیم جشن گرفته‌اند. من در بنفیکا هم چنین هواداران پرشوری ندیده بودم.» «لوئیس میا»، سرمربی اسپانیایی تیم الجزیره امارات نیز که سابقهٔ بازی در باشگاه‌های رئال مادرید و بارسلونا را دارد، در نشست خبری پس از بازی رفت با تراکتور در لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۳، در مورد هواداران تراکتور چنین گفته است: «شگفت‌زده شدم. در اسپانیا هم تماشاگران زیادی می‌آیند؛ اما این اندازه سر و صدا تولید نمی‌کنند و هیجان ندارند. به‌خاطر تماشاگران با تعصب به تیم تراکتور تبریک می‌گویم.» تراکتور و مسائل قومیتی با اینکه تراکتور تنها یک باشگاه ورزشی است، اما امروزه برای هوادران این تیم در ایران جذابیتی فراتر از این دارد و به پدیده‌ای اجتماعی و ناسیونالیستی بدل شده است؛ درصد بالایی از طرفداران، چندان به بازی فوتبال و نتایج‌اش کار ندارند و به دنبال یک تجمع بی‌خطر هستند تا وجود خود را ابراز کنند، به گونه‌ای که برخی از هواداران تراکتور رابطه خود و آذربایجان را با باشگاه فوتبال بارسلونا و کاتالونیا مقایسه می‌کنند. علاوه‌بر این، بازی‌های این تیم به‌طور ضمنی صحنه استفاده برخی از گروه‌های قوم‌گرا و پان‌ترک شده است. اما برخی باور دارند که این جریانات مستقیماً به حکومت جمهوری اسلامی و دستگاه‌های امنیتی آن متصل بوده و این اقدامات را در راستای عدم شکل‌گیری اتحاد در ایران، یا همان عبارت قدیمی «تفرقه بینداز و حکومت کن» دانسته‌اند. این حرکات عمدتاً شامل سردادن شعارها و بردن پارچه نوشته‌هایی قوم گرایانه بوده و در مواقعی هم مضامینی در حمایت از کشورهای ترکیه و جمهوری آذربایجان داشته است، حتی شماری از هواداران تراکتور در مقاطعی، شعار «خلیج عربی» سر داده‌اند. این رویکردها در مواردی از طرف محافل ورزشی، سیاسی و بخشی از خود مردم آذربایجان مورد انتقاد قرار گرفته‌اند، این موضوع نمودهای سیاسی هم داشته و در میان مسئولان سیاسی حکومت ایران حساسیت ایجاد کرده است. واکنش‌های حکومت به این‌گونه مسائل در میان هواداران تراکتور، به دستگیری، درگیری میان مأموران امنیتی و شعاردهندگان، جمع برخی پارچه نوشته‌ها از ورزشگاه و برخی پوسترهای تراکتور از چاپخانه‌ها انجامیده است. | ## بخش 2: باشگاه فوتبال تراکتور | در جریان نقل و انتقالات لیگ شانزدهم، مدیرعامل باشگاه تراکتور مصطفی آجرلو خبر از عقد قراردادی دو ساله با وارازداد هارویان مدافع میانی تیم ملی ارمنستان داد؛ ولی با گذشت ۱۲ ساعت از این اتفاق مدیرعامل باشگاه تراکتور با انتشار مطلبی در اینستاگرامش اعلام کرد از جذب هارویان منصرف شدند. آجرلو دلیل این اقدام را وحدت ترک‌ها و در پاسخ به اعتراض عده‌ای از هواداران تیم اعلام کرد که اعتراض هواداران به علت اِشغال قره باغ توسط ارمنی‌ها بود. این اقدام به دلیل شائبه‌هایی در مورد نژادپرستی و دخالت سیاست در ورزش، از سوی رسانه‌ها مورد انتقاد قرار گرفت. همچنین در تاریخ دهم اسفند ۱۳۹۷، در جریان مسابقه دو تیم تراکتور و سپاهان که در استادیوم «یادگار امام» تبریز برگزار شد، عده‌ای از هواداران تراکتور در اعتراض به حواشی پیش آمده در جریان سفر نخست‌وزیر ارمنستان به تهران، پرچم ارمنستان را در داخل ورزشگاه به آتش کشیدند. بازی تراکتور و استقلال این بازی که توسط سایت ترانسفرمارکت با ۱۰۰هزار تماشاگر به عنوان پرتماشاگرترین بازی هفته جهان انتخاب شده بود حواشی فراوانی داشت در لیگ ۱۹ عده ای از هواداران تراکتور در بازی با استقلال تهران با دادن سلام نظامی هنگام تلاوت قرآن در مراسم آغازین بازی؛ از حمله ترکیه به کردهای سوریه حمایت کردند چرا که به عقیده آنها این حمله‌ای به گروه تروریستی PKK بود و به گفتهٔ آنها غرب و پروپاگاندای رسانه‌ای قصد داشت جلوهٔ دیگری به آن ببخشد که از جمله ان انتشار عکس غیر نظامیان آسیب دیده در جنگ سوریه به عنوان حمله ترکیه بود. شعارهای حمایتی از ترکیه بازتاب گسترده‌ای در جهان داشت و رسانه‌های ترکیه از این حرکت هواداران تراکتور استقبال کردند. معاون امنیتی وزیر کشور ایران روز یکشنبه ۱۱ آبان ۱۳۹۸ در جمع خبرنگاران از دستگیری هفت تماشاگر بازی تیم‌های تراکتور و استقلال تهران خبر داد و دلیل بازداشت این افراد را انجام حرکات خارج از بحث‌های ورزشی عنوان کرد البته پارچه نوشته‌ای دربارهٔ یوگسلاوی باعث این رفتارها شد. کمیته اخلاق فدراسیون فوتبال بعد اتفاقات این بازی بیانیه صادر و اعلام کرد هرگونه شعارها و اقدامات غیر ورزشی که متأثر از عوامل سیاسی یا قومی و نژادی بوده باشد در این حوزه برخورد قاطع صورت می‌گیرد. مسعود سلطانی‌فر، وزیر ورزش و جوانان با اشاره به وقایع اخیر در برخی استادیوم‌های ورزشی از معاون فرهنگی وزارت ورزش خواست هر چه سریع‌تر نسبت به تشکیل کارگروه صیانت از ارزش‌های اخلاقی و فرهنگی در محیط‌های ورزشی اقدام کند. این کارگروه با حضور نمایندگان وزارت اطلاعات، ارشاد اسلامی، صداوسیما، فدراسیون فوتبال، کمیسیون فرهنگی مجلس، نیروی انتظامی، معاونت فرهنگی سپاه و نمایندگان باشگاه‌های ورزشی تشکیل خواهد شد. سایت مشرق نیوز از رسانه‌های نزدیک به حکومت از انفعال مسئولان فدراسیون و مجلس به شدت انتقاد کرد و نوشت: «آیا مسئولان می‌توانند به خود به قبولانند که نوشتن شعار دربارهٔ چکسلواکی و یوگسلاوی بدون اتاق فکر اجنبی بوده و آن عده تماشاگرنما بدون دلیل این پرچم‌ها را به نمایش درآورده اند؟ اگر آوردن پرچم ژاپن به خاطر ملیت یکی از بازیکنان توجیه دارد، آوردن پرچم آذربایجان و ترکیه و فریاد یک صدای نام این کشورها چه توجیهی دارد؟ آیا چیزی جز شعار و اقدام تجزیه طلبانه است؟!» شهاب‌الدین بی‌مقدار، نماینده تبریز در مجلس شورای اسلامی برخلاف علی دایی اعتقادی به حضور تجزیه‌طلبان در ورزشگاه یادگار امام تبریز ندارد و می‌گوید: «شما خبرنگاران نباید زیاد به این موضوع بپردازید. در تهران مردم به نفع رضا شاه شعار دادند، در تبریز هم عده‌ای بحث یوگسلاوی را مطرح کردند. کسانی هم فعالیت می‌کنند، هدفشان این است که زبان و ادبیات ترکی به رسمیت شناخته شود. کسانی که خواهان آموزش زبان مادری در مدارس آذربایجان هستند، هیچ وقت شعار جدایی آذربایجان از ایران را سر نمی‌دهند.» زنان هوادار تراکتور انگشتی|چپ|200px|هواداران زن تیم تراکتور در اطراف ورزشگاه در دیدار دو تیم تراکتور و پرسپولیس، از دور برگشت رقابت‌های لیگ نهم، تعدادی از زنان تبریزی، با حضور در استادیوم، خواهان ورود به ورزشگاه جهت تماشای بازی شدند. این هواداران، با مشاهده جلوگیری نیروهای امنیتی از ورود آن‌ها به ورزشگاه، با رفتن به تپه‌های مشرف به زمین چمن، به تماشای بازی پرداختند. تراکتور و دریاچه ارومیه هواداران این تیم همچنین در طی چند بازی شعارهایی دربارهٔ خشک شدن دریاچه ارومیه سر داده و عده‌ای از آنان با پرچم‌های این تیم در ساحل دریاچه حاضر شده‌اند. تراکتور به پویش «به امید احیای دریاچه ارومیه» پیوسته است و در لیگ شانزدهم با شعارهایی با مضمون حمایت از احیای دریاچه ارومیه به میدان می‌رود. ترانه‌سرا: ایوب شهبازی آهنگساز: غلامرضا میرزازاده تنظیم: محمد حسین درابلو خواننده: اسفندیار قره‌باغی «تیراختور ایفتیخاریمیز» ظفر مارشین چالان بیزیک. قهرمانلیق بیزیمکی دیر آذربایجان دیاریمیز ادب، شرف شوعاریمیز بیرلیک گۆجون اینانمیشیق چوخ مئیدانلار دوْلانمیشیق آذربایجان دیاریمیز ادب، شرف شوعاریمیز دونیا بوْیو قالان بیزیک ایرانا باش اوْلان بیزیک تیراختور ایفتیخاریمیز تیراختور ایفتیخاریمیز(۲) داغلار کیمی دایانمیشیق ایفتیخارلار قازانمیشیق تیراختور ایفتیخاریمیز تیراختور ایفتیخاریمیز(۲) شعارها تراکتور در بین هوادارانش به «تراختور» یا «تیراختور» معروف است. «» ، «» «» «» هواداران این تیم گاهی در زمان گل خوردن این شعار سر می‌دهند؛ «تۆرک دیلینده مدرسه، اوْلمالؽدؽ هر کسه» (به فارسی: مدرسه به زبان ترکی حق افراد است) گاهی در دقیقه ۱۵ بازی این شعار را برای اجرای اصل ۱۵ قانون اساسی سر می‌دهند. هواداران تراکتور در تقابل با تیم های دیگر تیم تراکتور و مسولان آن همواره از فرهنگ غنی هواداری این تیم گفته اند. اما کارشناسان زیادی معتقدند که هواداران این تیم در بسیاری از دیدارها اقدام به فحاشی و توهین به بازیکنان و مجموعه دیگر تیم ها کرده اند که نمونه های آن شامل توهین به علی دایی، کریم باقری، مرحوم منصور پورحیدری در زمان بیماری، مرحوم هادی نوروزی بعد از وفات ایشان، مرحوم سیروس قایقران،میرزا کوچک خان، علی کریمی ،بیرانوند، عالیشاه، افشین پیروانی، یحیی گل محمدی، محمود خوردبین، ووریا غفوری، خسرو حیدری، آرش برهانی،سیاوش اکبرپور حنیف عمران زاده، سیدمهدی رحمتی، لوسیانو پریرا ،امیر قلعه نویی، محمد ابراهیمی، محسن مسلمان، مجتبی جباری، پرویز مظلومی، محسن فروزان و... در سال‌های اخیر، رقابت بر سر قهرمانی و کسب سهمیه حضور در جام باشگاه‌های آسیا به این حساسیت افزوده است. این بازی که در استادیوم‌های یادگار امام و آزادی برگزار می‌شود، تماشاگران زیادی دارد. هواداران تراکتور حضوری پرشمار در استادیوم آزادی تهران و در مواردی بیش از هواداران تیم تهرانی داشته‌اند. در سه لیگ متوالی سیزدهم، چهاردهم، پانزدهم تراکتور با پیروزی در دیدار برابر استقلال در هفته‌های پایانی، مانع از کسب سهمیه آسیایی یا قهرمانی استقلال شده است. در حالی که در هفته پایانی لیگ سیزدهم، آبی‌های پایتخت برای قهرمانی، نیاز به شکست تراکتور و توقف فولاد داشتند و با یک مساوی هم سهمیه آسیایی را کسب می‌کردند، سه گل فخرالدینی، نصرتی و انصاری‌فرد قهرمانی و سهمیه را هم‌زمان از استقلال گرفت. در لیگ چهاردهم هم، تراکتور در تهران، ۴ گل به استقلال زد تا قبل از پایان لیگ سهمیه نگرفتن استقلال قلعه‌نویی قطعی شود و دوران سه ساله او در استقلال به پایان برسد. در لیگ پانزدهم، برد ۳ بر ۲ تراکتور در هفته ما قبل آخر و در استادیوم آزادی امید قهرمانی استقلال را از بین برد. بهترین برد تراکتور در برابر استقلال در چارچوب هفته ۲۹، لیگ چهاردهم در استادیوم آزادی و با حساب ۴ بر ۱ و با هت‌تریک سامان نریمان جهان به دست آماده است. بدترین نتیجه تراکتور در برابر استقلال به شکست ۷ بر ۱ در لیگ برتر در تهران و دو شکست ۵ بر ۱ در لیگ آزادگان سال ۷۵–۷۶ و ۷۹–۸۰ و یک شکست ۴ بر صفر در نخستین دوره لیگ برتر در تهران بازمی‌گردد. نخستین بازی دو تیم در ۲۴ فروردین ۱۳۵۴ در تبریز برگزار شد و تراکتور با گل حسین نور محمدزاده توانست استقلال را شکست دهد و اولین برد استقلال نیز در بازی برگشت همان سال اتفاق افتاد و با گل‌های هادی نراقی و غلامحسین مظلومی استقلال پیروز شد. بدترین شکست تراکتور در لیگ برتر نیز مقابل استقلال رقم خورد جایی که در هفته پایانی لیگ بیست و دوم تراکتور در ورزشگاه آزادی با نتیجه ۷-۱ از استقلال شکست خورد. پرسپولیس بازی تراکتور و پرسپولیس، برای سالیان یک رقابت حساس و پر تماشاگر بوده است. اولین برد تراکتور در برابر پرسپولیس و در دهه ۸۰، در هفته هجدهم لیگ دهم، به دست آمد. کرار جاسم، ستاره آن فصل تراکتور در این بازی به دلیل نواختن سیلی به گوش محسن خانبان کمک داور بازی اخراج شد. شهرآوردها انگشتدان|چپ|240px|پوستر قدیمی طراحی شده برای دربی تبریز با مضمون اتحاد تراکتور و گسترش فولاد (منحل) در دهه‌های ۵۰ تا ۸۰، ماشین‌سازی رقیب مهمی برای تراکتور بود به‌طوری‌که ماشین‌سازی موفق به کسب ۲۲ برد در برابر ۱۲ برد تراکتور شده بود و ۱۹ بازی این دو تیم به تساوی انجامیده بود. تقابل دو تیم سبز و سرخ تبریزی، شهرآورد تبریز را تبدیل به یک بازی مهم و پر هیجان کرده بود ولی این شرایط پس از افول ماشین‌سازی تغییر کرد. در سالهای اخیر، دو تیم شهرداری و گسترش فولاد به تناوب در بازیهایی کم تماشاگر به مصاف تراکتور رفته‌اند . هواداران تراکتور، در دربی تبریز گاهی با سر دادن شعار «آذربایجان تیملری فرق المز رهلری» هر دو تیم را تشویق می‌کردند. در این بازی، یک هفته مانده به پایان لیگ و در یک بازی سرنوشت ساز برای قهرمانی به مصاف گسترش فولاد رفت. این بازی در نهایت به تساوی انجامید و تراکتور که با برد در این بازی قهرمان می‌شد با یک تساوی دیگر در برابر نفت تهران، دوم شد. پس از دست رفتن قهرمانی، عده‌ای از هواداران تراکتور با انتقاد از رویکرد تشویق هر دو تیم در جریان دربی تبریز، اعلام کردند در آینده تنها به تشویق تراکتور خواهند پرداخت. از زمانی که باشگاه ماشین‌سازی تبریز نیز به مالکیت زنوزی درآمده است، شائبه تبانی در بازی‌های این دو تیم که مالک یکسانی دارند به‌وجود آمده است. درحالی که در لیگ نوزدهم در دوره ای از نظر جمع امتیازات تراکتور در بحران بود به ماشین رسول خطیبی ۲_۰ باخت. مثل اینکه در سال ۹۹ ماشین‌سازی به محمد پوررضایی واگذار شد تا این حرف و حدیث‌ها پایان یابند سپاهان اصفهان از سال ۱۳۵۴ دو تیم تراکتور و سپاهان دیدارهای مختلفی با یک‌دیگر داشته‌اند. اولین دیدار بین این دو تیم در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۵۴ در شهر تبریز و در مسابقات جام تخت جمشید ۱۳۵۴ برگزار شده است که با تساوی ۱–۱ همراه بوده است. دیدار دو تیم تراکتور و سپاهان، دیدار بین پرطرفدارترین تیم‌های غیر تهرانی فوتبال ایران می‌باشد. آمار کلی آمار تیم تراکتور در برابر رقیبانبازیهابرد تراکتورتساویباخت تراکتورگل زدهگل خوردهاستقلال۱۶۱۵ ۲۷ ۶۲ ۹۲پرسپولیس۱۱۱۶۲۹ ۴۵۸۱سپاهان۹ ۱۲ ۲۴ ۳۵ ۶۱ماشین‌سازی۲۱ ۲۰ ۲۵ ۵۱ ۵۵گسترش فولاد۷ ۶ ۰ ۲۲ ۱۲ نشان‌واره‌ها باشگاه فوتبال تراکتور یکی از قدیمی‌ترین باشگاه‌های فوتبال ایران است. این باشگاه در سال ۱۳۴۹ در تبریز تأسیس شده است و تا کنون چهار نشان‌واره داشته است. | ## بخش 3: باشگاه فوتبال تراکتور | رنگ و پوشاک رنگ رنگ پیراهن باشگاه تراکتور از همان ابتدا به رنگ قرمز ساده بود، امروزه نیز پیراهن اول تراکتور بدون هیچ تغییری رنگ قرمز است. پوشاک از سال ۱۳۴۹ تا ۱۳۸۴ تراکتور با هیچ اسپانسری قرارداد نداشت، اما پس از سال ۱۳۸۴ با حرفه ای تر شدن باشگاه اسپانسرها متعددی جذب باشگاه شده و با تراکتور قرارداد تجاری بستند. دورهطراح لباساسپانسر۱۳۴۹–۵۳40pxامبرو<small>۱۳۵۳–۸۴40pxپوما۱۳۸۴–۸۹40px پوشاک داییبانک سپه/همراه اول/بیمه نوین۱۳۸۹–۹۲50px آل اشپورتهمراه اول۱۳۹۲–۹۳ مروژپروژه آیسان تبریز۱۳۹۳–۹۶40pxکلمههمراه اول/پروژه آیسان تبریز/خودروسازی فاو/بانک مهر اقتصاد۱۳۹۶–۹۷40px لی-نینگایرانسل/اطلس گلوبال/آذرتل۱۳۹۷–۹۸ مروژمؤسسه اعتباری کوثر۱۳۹۸–۱۴۰۰40pxآدیداسهواپیمایی آتا/تراپ۱۴۰۰–۱۴۰۴ استارتهواپیمایی آتا/رخش خودرو دیزل/کولاک شرق/آتا سنتر۱۴۰۴–کاپیتان (کاپ)هواپیمایی آتا/رخش خودرو دیزل مسابقه‌ها لیگ برتر تراکتور موفق به قهرمانی در فصل ٠۴–۱۴٠۳ لیگ برتر شد.پایان نیم‌ قرن صبر؛ تراکتور‌ قهرمان لیگ بیست و چهارم شد اولین حضور تراکتور در در سطح اول فوتبال ایران به ۱۳۵۴ بازمی‌گردد، تراکتور در این مسابقات آخر شد. پس از آن تراکتور در اغلب رقابت‌های لیگ برتر ایران حضور داشته است اما در کسب قهرمانی لیگ برتر ایران، ناکام مانده است. کسب مقام سوم لیگ برتر سال ۱۳۷۲ به مربیگری واسیلی گوجا، توسط تیمی که در آن سال بازی‌های درخشانی انجام داد از بهترین نتایج تراکتور در ده‌های ۶۰ و ۷۰ به‌شمار می‌رود. تراکتور پس از صعود مجدد به لیگ برتر فوتبال ایران، سه بار در سال‌های ۹۱ به مربیگری امیر قلعه‌نویی و سال ۹۲ و ۹۳ به مربیگری تونی اولیویرا تا آستانه قهرمانی لیگ پیش رفت اما در پایان به نایب قهرمانی رضایت داد. بازی تراکتور و نفت تهران بازی فوتبال تراکتور – نفت تهران در چارچوب هفته ۳۰ام لیگ چهاردهم، در روز جمعه ۲۵ اردیبهشت در ورزشگاه یادگار امام تبریز برگزار شد. هر دو تیم در حالی با ۵۷ امتیاز به مصاف یکدیگر می‌رفتند که با پیروزی در این مسابقه برای اولین بار قهرمان لیگ برتر می‌شدند. از سوی دیگر سپاهان ۵۶ امتیازی نیز با تساوی این دو تیم و پیروزی در دیدار با سایپا برای پنجمین بار قهرمان لیگ برتر می‌شد. مهم‌ترین اتفاق این بازی، پخش خبر دروغ نتیجه بازی هم‌زمان در اصفهان بود، که منجر به تغییر روند بازی از دقیقه ۸۶ شد. پس از این خبر بازیکنان تراکتور با تصور اینکه بازی سپاهان و سایپا با حساب ۲ بر ۲ به پایان رسیده است به جای تلاش برای به ثمر رساندن گل، به اداره بازی پرداختند. این اتفاقات بعد اشتباه در یک صحنه مشکوک به پنالتی روی بازیکن تراکتور و اخراج تیموریان توسط داور مسابقه علیرضا فغانی اتفاق افتاد، پس از این اخراج و در حالی که تراکتور ۳ بر ۱ از نفت پیش بود، بازی به تساوی کشید. بعدتر، کارشناسان داوری اعلام کردند که داور در این بازی اشتباهات اثرگذاری داشته است. دیگر اتفاق جنجالی این دیدار خوشحالی بازیکنان و برخی از هواداران تراکتور پس از نتیجه بازی بود که بعداً مشخص شد خبری به اشتباه مبنی بر تساوی ۲ بر ۲ سپاهان و سایپا به آن‌ها رسیده است؛ قطع خطوط تلفن، شبکه اینترنت و پخش خبر اشتباه از بازی هم‌زمان و فریب حاضران در ورزشگاه انتقادات بسیاری برانگیخت. تراکتور در اولین دوره جام حذفی به فینال رسید، با این وجود ۴ بر ۱ مغلوب ملوان شد. بعد از ۱۸ سال، در سال ۱۳۷۳ تراکتور با راه یافتن به فینال جام حذفی در دو بازی رفت و برگشت مقابل بهمن به میدان رفت. در بازی رفت در تبریز تراکتور با حساب ۱ بر هیچ بهمن را شکست داد، ولی در بازی برگشت با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب این تیم شد و از کسب جام بازماند. در بازی برگشت شبهاتی در مورد اشتباهات داوری، از جمله مردود اعلام شدن یک گل سالم تراکتور وجود داشتند. سرانجام تراکتور پس از گذشت ۱۹ سال از آخرین حضور خود در فینال جام حذفی در مقابل مس کرمان قرار گرفت و با نتیجه ۱ بر صفر با گل سعید دقیقی به برتری رسید و اولین قهرمانی مهم خود را در سال ۱۳۹۳، رقم زد. دومین قهرمانی تراکتور در جام حذفی فصل ۹۹_۱۳۹۸ مقابل استقلال قرار گرفت که تراکتور با برتری ۴ بر ۲ این تیم را در ورزشگاه امام رضا شهر مشهد، شکست داد. لیگ قهرمانان آسیا تراکتور ۶ دوره از سال ۲۰۱۳ به آن‌سو، به عنوان نماینده ایران در این مسابقه حضور داشته است. تیم تراکتور بعد از نایب قهرمانی در سال ۱۳۹۱ شمسی موفق شد برای اولین بار جواز شرکت در مسابقات لیگ قهرمانان آسیا را کسب کند جام میلز هندوستان تیم تراکتور در بازی برگشت فینال جام حذفی سال ۷۳ برابر بهمن کرج گل درستی را با شوت از راه دور به ثمر رساند که داور مسابقه آن را آفساید اعلام کرد. این حق کشی آشکار به ضرر تراکتور منجر به از دست رفتن قهرمانی جام حذفی برای تراکتور گشت و در ابتدا شایعه شد که بازی فینال تکرار خواهد شد، اما در پایان فدراسیون فوتبال برای دلجویی از تراکتور، این تیم را روانه جام بین‌المللی میلز هندوستان کرد. تراکتور در این مسابقات با پیروزی بر تمامی حریفان خود و بدون دریافت گل خورده، به عنوان قهرمانی دست یافت. لیگ برتر خلیج فارس بدترین باخت تاریخ باشگاه تراکتور تبریز در هفته سی ام لیگ ۲۲ ام در مصاف با استقلال نتیجه را ۷ بر ۱ واگذار کرد. بهترین برد تاریخ باشگاه تراکتور تبریز در هفته هشتم لیگ هجدهم در مصاف با استقلال خوزستان با نتیجه ۶ بر ۰ پیروز گشت. لیگ قهرمانان آسیا بدترین باخت تاریخ باشگاه تراکتور تبریز در سال ۱۶–۲٠۱۵ در بازی یک هشتم نهایی لیگ نخبگان آسیا در مصاف با النصر دبی نتیجه را ۴ بر ۱ واگذار کرد. بهترین برد تاریخ باشگاه تراکتور تبریز در سال ۲۵–۲٠۲۴ در لیگ سطح دو آسیا در مصاف با روشن تاجیکستان با نتیجه ۷ بر ٠ پیروز گشت تا به عنوان بهترین برد تاریخی باشگاه ثبت شود. گل‌های این بازی با دبل امیرحسین حسین‌زاده، هت‌تریک سوکول سیکالشی، ریکاردو آلوز و گل به‌خودی یکی از بازیکنان تیم حریف به ثمر رسید. ورزشگاه خانگی ورزشگاه یادگار امام تبریز (سهند) هم‌اکنون باشگاه تراکتور، بازی‌های خانگی رسمی خود را در ورزشگاه یادگار امام تبریز (سهند) انجام می‌دهد. این استادیوم، دومین ورزشگاه بزرگ ایران است و این ورزشگاه یکی از ۱۴ مکان ورزشی دهکده المپیک تبریز به‌شمار می‌رود. این ورزشگاه، طبق ارزیابی‌های انجام گرفته توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا، موفق به دریافت درجه A شده است.انگشتدان|چپ|280px|احد شیخ لاری در کنار علیرضا نیک‌مهر دروازه‌بان تراکتور در ورزشگاه باغشمال تبریز ورزشگاه تختی تبریز تراکتور، تا پیش از لیگ آزادگان ۸۸–۸۷، بیشتر بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه قدیمی تختی تبریز (معروف به باغشمال) برگزار می‌کرد. ورزشگاه باغشمال با گنجایش ۲۵٬۰۰۰ نفر تا پیش از بهره‌برداری از ورزشگاه یادگار امام تبریز، به عنوان ورزشگاه اصلی فوتبال تبریز به حساب می‌آمد. باشگاه تراکتور، پس از صعود به لیگ برتر، بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه یادگار امام تبریز انجام می‌دهد. ورزشگاه شهید باکری تبریز باشگاه تراکتور، دارای یک ورزشگاه اختصاصی ۱۰٬۰۰۰ نفری به نام ورزشگاه شهید باکری، واقع در کنار کارخانجات تراکتورسازی است. از جمله امکانات این ورزشگاه می‌توان به استخر، سونا، سالن بدن‌سازی، سالن سرپوشیده و چند زمین چمن اشاره کرد. بلیت فروشی برای نخستین بار در ایران، طرح استفاده از بلیت الکترونیکی برای تسهیل در خرید بلیت برای هواداران تراکتور، به اجرا درآمد. تراکتور اولین باشگاه در سطح ایران است که توانسته بلیت فروشی را طبق استاندارد کنفدراسیون فوتبال آسیا به‌دست بگیرد، گفتنی است بلیت فروشی سایر باشگاه‌ها از طریق هیئت فوتبال استان‌ها انجام می‌گیرد. تراکتور در رسانه‌ها بازی‌های رسمی این باشگاه در لیگ برتر، جام حذفی و لیگ قهرمانان آسیا از طریق شبکه سراسری ورزش سیما و شبکه استانی سهند، به‌طور زنده در بستر دیجیتال و ماهواره پخش می‌شود. امکان مشاهده اینترنتی بازی‌های این تیم از طریق وبگاه شبکه سهند و شبکه ورزش نیز وجود دارد. اما در سالهای اخیر تراکتوری‌ها با اشاره به پرطرفدار بودن خود در سراسر ایران خواستار پخش بازیها در شبکه سه شده‌اند. افزون بر این بازی‌های مهم تراکتور با باشگاه‌های استقلال تهران، پرسپولیس تهران و سپاهان اصفهان به صورت زنده از شبکه سراسری سوم سیما، شبکه جهانی جام جم و شبکه جهانی سحر آذری نیز پخش می‌گردد. این باشگاه با همکاری صدا و سیمای آذربایجان شرقی در روز ۲۱ خرداد ماه ۱۳۹۱ و طی جشنی که به مناسبت آسیایی شدن تراکتور برگزار شده بود از سرود رسمی این باشگاه که توسط اسفندیار قره‌باغی اجرا شد، رونمایی کرد. در ۱۴ آذر ۱۳۹۸ باشگاه تراکتور، اپلیکیشن رسمی هواداران باشگاه تراکتور به نام تراپ را رونمایی کرد که خدمات هواداری و غیر هواداری ارائه می‌دهد. بازیکنان بازیکنان کنونی فهرست بازیکنان باشگاه فوتبال تراکتور در فصل ۰۵–۱۴۰۴ به شرح زیر است: بیشترین حضور #نامملیتپستبازیاحد شیخ‌لاریمهاجم۳۵۲ایوب ذوالفقاریمدافع۳۲۴مهدی کیانیهافبک۳۱۶حسن آذرنیامدافع۲۴۵محمد ابراهیمیمهاجم۲۲۱۶محمدرضا اخباریدروازه‌بان۱۷۴۷محمد ایرانپوریانمدافع۱۷۰۸کاظم محمودیمدافع۱۴۶۹مرتضی اسدیمدافع۱۴۴۱۰مصطفی اکرامیمدافع۱۳۶۱۱یونس باهنرمدافع۱۳۳۱۲شجاع خلیل‌زادهمدافع۱۳۰۱۳محمد نادریمدافع۱۲۹۱۴مهدی هاشم‌نژادمهاجم۱۲۹۱۵مسعود ابراهیم‌زادهمدافع۱۲۴۱۶دانیال اسماعیلی‌فرمدافع۱۲۱۱۷محمد نصرتیمدافع۱۲۰۱۸احسان حاج‌صفیمدافع۱۱۸۱۹فرزاد حاتمیمهاجم۱۱۳۲۰میلاد فخرالدینیمدافع۱۰۶۲۱هادی محمدیمدافع۱۰۵۲۲امیرحسین حسین‌زادهمهاجم۱۰۲۲۳حسین خطیبیمهاجم۱۰۲۲۴سامان نریمان‌جهانهافبک۱۰۱۲۵اکبر ایمانیهافبک۱۰۰۲۶ریکاردو آلوزهافبک۱۰۰(۲۷)مهدی شیریهافبک۸۸ بازیکنانی که بیش از ۱۰۰ بازی برای تراکتور بازی کرده‌اند. گلزنان برتر گلزنان تراکتور در تمامی رقابت‌ها بهترین گلزنان تراکتور به شرح زیر هستند: ردیفنامملیتتعداد گلتعداد بازی۱احد شیخ‌لاری۱۱۱۳۵۲۲امیرحسین حسین‌زاده۳۸۱۰۱۳محمد عباس‌زاده۳۴۸۴۴محمد ابراهیمی۳۴۲۲۱۵فرزاد حاتمی۳۱۱۱۳۶ادینیو۲۹۶۳۷محمد ایرانپوریان۲۷۱۷۰۸فلاویو لوپز۲۱۶۷۹مهدی هاشم‌نژاد۲۰۱۲۸۱۰سید مهدی سید صالحی۱۹۳۸۱۱رضا اسدی۱۸۵۹۱۲کریم انصاری فرد۱۷۳۶۱۳سامان نریمان جهان۱۷۱۰۰۱۴دوماگوی دروژدک۱۶۴۴۱۵احسان حاج صفی۱۶۱۱۸۱۶مسعود ابراهیم‌زاده۱۶۱۵۹۱۷تومیسلاو اشترکالی۱۴۶۵۱۸کرار جاسم۱۴۷۴۱۹اشکان دژاگه۱۴۷۵۲۰دانیال اسماعیلی‌فر۱۴۱۲۰۲۱آنتونی استوکس۱۳۲۴۲۲رحیم مه نمای اقدم۱۲۵۱۲۳محمد نصرتی۱۲۱۲۳۲۴مهدی کیانی۱۲۳۱۶۲۵پرویز مظلومی۱۱۳۱۲۶غلامحسین دین محمدی۱۱۴۵۲۷حسین خطیبی۱۱۱۰۲۲۸فرهاد خیرخواه۱۰۳۱۲۹مهدی شریفی۱۰۴۷۳۰علی اکبر ذوالمجدیان۱۰۵۲۳۱علی باغمیشه۱۰۶۰۳۲علی علیزاده۱۰۶۱۳۳فرشاد احمدزاده۱۰۶۸ بیشترین بازی برای تراکتور در تاریخ لیگ برتر بازیکنانی که بیش از ۱۰۰ بازی رسمی در لیگ برتر ایران برای تراکتور انجام داده‌اند. #ناممهدی کیانی۱۳۸۸-۱۳۹۷۱۴۰۲–۱۴۰۰۲۵۷۲محمد ابراهیمی۱۳۸۸-۱۳۹۷۱۹۷۳محمدرضا اخباری۱۳۹۴-۱۳۹۶۱۴۰۲–۱۳۹۷۱۴۴۴محمد ایرانپوریان۱۳۹۷–۱۳۹۱۱۳۲۵مرتضی اسدی۱۳۹۳–۱۳۸۹۱۲۷۶احسان حاج‌صفی۱۳۹۲–۱۳۹۰۱۴۰۰–۱۳۹۷۱۱۴۷مصطفی اکرامی۱۳۸۸–۱۳۹۲۱۰۷۸محمد نصرتی۱۳۸۸-۱۳۹۰۱۳۹۳–۱۳۹۱۱۰۵۹مسعود ابراهیم‌زاده۱۳۹۳–۱۳۸۸۱۰۵۱۰ مهدی هاشم‌نژاد ۱۴۰۱–۱۰۴۱۱ محمد نادری۱۳۹۷-۱۳۹۵۱۴۰۲–۹۹۱۲ شجاع خلیل‌زاده۱۳۹۵-۱۳۹۴۱۴۰۲–۹۸۱۳ دانیال اسماعیلی‌فر۱۳۹۸-۱۳۹۶۱۴۰۳–۹۴ بهترین گلزنان تاریخ تراکتور در لیگ برتر #نامگل لیگ برتریبازی لیگ برتری۱محمد عباس‌زاده۳۰۷۳۲محمد ابراهیمی۳۰۱۹۷۳ لوسیانو ادینیو۲۷۵۲۴امیرحسین حسین‌زاده۲۷۷۸۵محمد ایرانپوریان۲۲۱۳۲۶فلاویو لوپز۲۰۶۱۷سیدمهدی سیدصالحی۱۶۲۹۸رضا اسدی۱۶۵۴۹احسان حاج‌صفی۱۶۱۱۴۱۰سامان نریمان‌جهان۱۵۷۵ باسابقه‌ترین بازیکنان تاریخ تراکتور در مسابقات آسیایی #نامملیتپستتعداد بازی آسیایی۱مهدی کیانیهافبک۲۷۲شجاع خلیل‌زادهمدافع۲۴۳دانیال اسماعیلی‌فرمدافع۲۲۴محمد نادریمدافع۲۱۵محمد ایرانپوریانمدافع۲۱۶امیرحسین حسین‌زادهمهاجم۱۸۷مهدی هاشم‌نژادمهاجم۱۸۸علیرضا بیرانونددروازه‌بان۱۷۹مهدی شیریهافبک۱۵۱۰تومیسلاو اشترکالیمهاجم۱۵ بهترین گلزنان تاریخ تراکتور در مسابقات آسیایی #نامتعداد گل آسیاییتعداد بازی آسیایی۱امیرحسین حسین‌زاده۱۰۱۸۲مهدی هاشم‌نژاد۵۱۸۳محمد عباس‌زاده۴۵۴تومیسلاو اشترکالی۴۱۵۵فرزاد حاتمی۴۱۲۶رگی لوشکیا۳۵۷گیلسون سوارز۳۶۸بختیار رحمانی۳۷۹مهدی ترابی۳۱۴۱۰ لوسیانو ادینیو۲۵ بازیکنان خارجی فهرست بازیکنان خارجی باشگاه تراکتور شامل بازیکنانی می‌شود که با تابعیت غیر ایرانی برای باشگاه تراکتور بازی کرده‌اند. راهنما بازیکنانی که نامشان پر رنگ نوشته شده، حداقل در یکی از رده‌های ملی کشورشان حضور داشته‌اند. پاسورهای خارجی ردیفنامپاس گلبازی۱ریکاردو آلوز۲۹۷۴۲ادینیو۱۰۶۲۳کرار جاسم۱۰۷۱۴فلاویو لوپز۶۶۷۵یوکیا سوگیتا۵۴۰۶گوستاوو واگنین۴۵۸۷رودریگو توسی۳۳۳۸لئوناردو پیمنتا۳۵۲۹ایان رمزی۳۹۱۰آنتونی استوکس۲۲۴۱۱تومیسلاو اشترکالی۲۲۴۱۲ایگور پوستونیسکی۲۱۵۱۳آلویس نانگ۲۱۵۱۴آگوستو سزار موریرا۲۳۴۱۵دوماگوی دروژدک۱۶۱۶ویلیان میمبلا۱۱۶۱۷جاناتان۱۱۰۱۸اشپیتیم آرفی۱۹۱۹سوکول سیکالشی۱۹ حضور بر پایه قاره ردیفقارهتعداد بازیکن۱ اروپا ۳۰۲ آمریکا ۱۵۳ آفریقا ۷۴ آسیا ۶ بازیکنان دو تابعیتی دوبار حساب شدند. نامملیتسالاسماعیل هاشمی ۱۳۴۹–۱۳۵۳محمد بیاتی ۱۳۵۳–۱۳۵۴حسین فکری۱۳۵۴–۱۳۵۷هدایت مهابادپور۱۳۶۷–۱۳۶۹واسیلی گوجا۱۳۶۹–۱۳۷۶محمدحسین ضیایی۱۳۷۶–۱۳۷۷بوریس تیبیلوف۱۳۷۷فیروز کریمی۱۳۷۷–۱۳۷۸ستار نوبری۱۳۷۸محمدحسین ضیایی۱۳۷۸–۱۳۷۹رضا وطن‌خواه۱۳۷۹–۱۳۸۰ستار نوبری۱۳۸۰محمود یاوری۱۳۸۰–۱۳۸۱احد شیخ‌لاری۱۳۸۱–۱۳۸۲واسیلی گوجا۱۳۸۲حمید علیدوستی۱۳۸۲–۱۳۸۳محمدحسین ضیایی۱۳۸۳ارنست میدندروپ۱۳۸۳–۱۳۸۴فرشاد پیوس۱۳۸۴–۱۳۸۶احد شیخ‌لاری۱۳۸۶–۱۳۸۷فراز کمالوند۱۳۸۷–۱۳۹۰امیر قلعه‌نویی۱۳۹۰–۱۳۹۱تونی اولیویرا۱۳۹۱–۱۳۹۲حسن آذرنیا (موقت)۱۳۹۲مجید جلالی۱۳۹۲غلامرضا باغ‌آبادی (موقت)۱۳۹۲تونی اولیویرا۱۳۹۲–۱۳۹۳رسول خطیبی۱۳۹۳تونی اولیویرا۱۳۹۳–۱۳۹۴امیر قلعه‌نویی۱۳۹۴–۱۳۹۶یحیی گل‌محمدی۱۳۹۶مجتبی حسینی (موقت)۱۳۹۶ارطغرل ساغلام۱۳۹۶–۱۳۹۷جان توشاک۱۳۹۷محمد تقوی۱۳۹۷ژرژ لیکنز۱۳۹۷–۱۳۹۸مصطفی دنیزلی۱۳۹۸احد شیخ‌لاری (موقت) ۱۳۹۸ساکت الهامی ۱۳۹۸–۱۳۹۹علیرضا منصوریان ۱۳۹۹مسعود شجاعی (موقت)۱۳۹۹رسول خطیبی۱۳۹۹–۱۴۰۰فیروز کریمی (موقت)۱۴۰۰فراز کمالوند۱۴۰۰فیروز کریمی۱۴۰۰زوونیمیر سولدو۱۴۰۰ارطغرل ساغلام۱۴۰۰–۱۴۰۱قربان بردیف۱۴۰۱پاکو خمز۱۴۰۱–۱۴۰۳محمد نصرتی (موقت)۱۴۰۳حمید مطهری۱۴۰۳دراگان اسکوچیچ۱۴۰۳–اکنون بیشترین حضور روی نیمکت ردیفنامملیتسال‌ها۱واسیلی گوجا۷ سال و ۶ ماه۲اسماعیل هاشمی۴ سال۳حسین فکری۳ سال۴احد شیخ‌لاری۳ سال۵فراز کمالوند۳ سال۶امیر قلعه‌نوعی۳ سال۷تونی اولیویرا۳ سال مدیران رشید اردبیلی (۱۳۵۹–۱۳۵۰) علیرضا نجف لو (۱۳۶۳–۱۳۵۹) یوسف شفیعی (۱۳۶۸–۱۳۶۳) کریم پاداش (۱۳۷۰–۱۳۶۸) سعید مؤیدفر (۱۳۷۴–۱۳۷۰) کاظم امانی (۱۳۸۰–۱۳۷۴) خسرو عبدالله‌زاده (۱۳۸۰) داریوش سرخوش (۱۳۸۲–۱۳۸۰) اکبر گهرخانی (۱۳۸۴–۱۳۸۲) اکبر فیاض (۱۳۸۵–۱۳۸۴) کریم ملاحی (۱۳۸۶–۱۳۸۵) خسرو عبدالله‌زاده (۱۳۸۷–۱۳۸۶) ناصر شفق (۱۳۸۹–۱۳۸۷) محمدحسین جعفری (۱۳۹۲–۱۳۸۹) حمید زینی‌زاده (۱۳۹۲) جمشید نظمی (۱۳۹۳–۱۳۹۲) سعید عباسی (۱۳۹۵–۱۳۹۳) مصطفی آجرلو (۱۳۹۷–۱۳۹۵) عباس الیاسی (۱۳۹۷) صادق درودگر (۱۳۹۷) علیرضا اسدی (۱۳۹۷) ایوب بهتاج (۱۳۹۷) عباس الیاسی (۱۳۹۸–۱۳۹۷) غلامرضا صادقیان (۱۳۹۸) میرمعصوم سهرابی (۱۳۹۹–۱۳۹۸) محمد علیپور (۱۳۹۹) سجاد سیاح (۱۴۰۰–۱۳۹۹) جمشید نظمی (۱۴۰۰) میرمعصوم سهرابی (۱۴۰۱–۱۴۰۰) ایوب بهتاج (۱۴۰۱) هوشنگ نصیرزاده (۱۴۰۳–۱۴۰۱) سعید مظفری‌زاده (اکنون–۱۴۰۳) پرسنل کادر فنی سمت نامسرمربی محمد ربیعیمربی - -مربی دروازه‌بان‌ها -آنالیزور مهرداد خانبانفیزیوتراپیست مهرداد حبیبیپزشک کامران فخیمیبدنساز حمیدرضا جودکیسرپرست تیم سعید مظفری‌زادهمدیر آکادمی نناد نیکولیچمدیر رسانه‌ای کریم جمالیمدیر ورزشی خداداد عزیزی +جدول مدیریتی سمت ناممالکمحمدرضا زنوزی مطلقمدیرعاملسعید مظفری‌زادهرئیس هیئت مدیرهعباس الیاسیاعضای هیئت مدیره غلامرضا صادقیانمحمد جنگجومنصور رستگارپور گلزنان خارجی تراکتور ردیفنامملیت تعداد بازیتعداد گل۱ادینیو۵۲۲۸۲فلاویو لوپز۶۷۲۱۳کرار جاسم۷۱۱۴۴آنتونی استوکس۲۴۱۳۵رودریگو توسی۳۴۹۶لئوناردو پیمنتا۵۲۶۷حمزه یونس۱۵۵۸گیلسون۱۵۴۸لی اروین۶۴۱۰یوکیا سوگیتا۳۷۳۱۱کاردوسو۲۷۲۱۱سزار موریرا۲۵۲۱۳گوستاوو واگنین۱۹۱۱۳ویلیان میمبلا۱۴۱۱۳کوین فورچونه۱۰۱۱۳دیتمار بیکای۱۰۱۱۳دوس سانتوس۹۱۱۳اوکاچا حمزاوی۸۱۱۳آنسلمو کاردوزو۶۱۱۳اشپیتیم آرفی۵۱ رتبه جهانی بنا به رتبه‌بندی وبگاه «فوتبال دیتابیس»، رتبه‌های جهانی و آسیایی تراکتور بدین توضیح است: امتیاز کلی ۱۵۲۰ رنکینگ ۳ ایران رنکینگ ۶ آسیا رنکینگ ۱۸۷ جهان منبع : وبگاه فوتبال دیتابیس امضای تفاهم نامه همکاری با باشگاه‌ها باشگاه فوتبال تراکتور قصد داشت به بهانه پنجاهمین سالگرد تأسیس این باشگاه (در ۹ آذر ۱۳۹۹) با سه تیم بزرگ دنیا تفاهم نامه همکاری ببندد و دیداری تدارکاتی با این تیم‌ها برگزار کند. بر اساس این توافق بین مالک باشگاه تراکتور و مدیران بشیکتاش، قرار است دو طرف همکاری‌هایی در زمینه‌های فرهنگی، ورزشی و اقتصادی با یکدیگر داشته باشند. همچنین مقرر شده به مناسبت پنجاهمین سال تأسیس باشگاه تراکتور، تیم‌های فوتبال تراکتور و بشیکتاش در دو دیدار دوستانه به صورت رفت و برگشت مقابل یکدیگر به میدان بروند. | ## جمع‌بندی | طبق توافق صورت گرفته، اجرای برنامه‌های مشترک اقتصادی در دستور کار دو باشگاه قرار می‌گیرد.