موضوع مقاله: اکس‌ام‌ال | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اکس‌ام‌ال | مقدمه: زبان نشانه‌گذاری گسترش‌پذیر با کوته‌نوشت XML نوعی زبان نشانه‌گذاری است که شامل مجموعه قواعدی است که به کمک آن می‌توان یک سند رایانه‌ای را کدبندی کرد. | ## بخش 1: اکس‌ام‌ال | قالب کدبندی ایجاد شده توسط زبان XML هم برای انسان و هم برای ماشین (رایانه)ها قابل خواندن است. ائتلاف وب جهان‌گستر مشخصات XML ورژن ۱٫۰ را در سال ۱۹۹۸ ارائه داد، که این استاندارد، XML را به دقت تعریف کرده‌است. اکس‌ام‌ال ویرایشی از اس‌جی‌ام‌ال است که می‌کوشد پلی بین سادگی اچ‌تی‌ام‌ال و قدرت اس‌جی‌ام‌ال ایجاد کند. در واقع اکس‌ام‌ال زیر مجموعه‌ای از اس‌جی‌ام‌ال است که صرفاً برای استفاده با وب طراحی شده‌است. در حال حاضر، گوناگونی، میزان، و ابعاد فراوان به‌کارگیری اکس‌ام‌ال در اغلب زمینه‌ها و ساختارهای اینترنت امروزی به راستی شگفت‌آور است. چرایی و چگونگی این امر برای فهم آسان‌تر و درک همه‌جانبه‌تر اینترنت در حال حاضر، و به ویژه، جهت آشنایی با تدابیری که بشر برای هموار نمودن راه‌های گسترش آن در آینده اتّخاذ خواهد کرد، از اهمّیّت بالایی برخوردار است. انگیزه‌ها و بنمایه‌ها بسیاری از پرسش‌های عمده پیرامون پدیده‌های نوین جهانی، و به ویژه موهبت عالم‌گیر اینترنت را ساده‌تر و منطقی‌تر است که با مطالعه و شناخت هر چه واقعی‌تر و همه‌جانبه‌تر تاریخ و فلسفه علوم، مخصوصاً، از ابتدای دوران تولد دوباره تا به امروز پاسخ داد. آفرینش و نمایش دانش اصلی‌ترین و ذاتی‌ترین وظیفهٔ زبان اکس‌ام‌ال بیان، نمایش، و تحت سیطره درآوردن داده‌ها ست. | ## بخش 2: اکس‌ام‌ال | تبیین نقش و اهمیت اکس‌ام‌ال در خلق و نمایش انعطاف‌پذیر، قابل گسترش، و اندازه یاب دانش را بهتر است با اشاره‌ای گذرا بر نقش عنصر خط در هنر نقاشی آغاز کنیم. در واقع، پیش از کشیدن اولین خط، فقط یک‌نواختی، بی‌دانشی، بی‌نظمی، و بی‌ساختاری مطلق بر تمامی فضا حاکم است. اصطلاحات کلیدی در XML آنچه در ادامه می‌آید براساس مشخصات رسمی XML است، و لیست کاملی از همهٔ ساختارهای مشاهده شده در XML نیست؛ در واقع معرفی ساختارهای کلیدی است که در استفاده روزانه XML به کار می‌رود. پردازشگر و برنامه‌کاربردی پردازشگر نشانه‌گذاری‌ها را تحلیل می‌کند و اطلاعات ساختاردار را به برنامه‌کاربردی تحویل می‌دهد. مشخصات XML نیازمندی‌هایی برای پردازشگر XML قرار می‌دهد و تعیین می‌کند که پردازشگر چه بکند و چه نکند؛ اما کاربردهای پردازشگر بالاتر از این مورد است. «پردازشگر» کلمه ای است که مشخصات از آن نام برده‌است، پردازشگر در زبان محاوره‌ای «تجزیه کننده» نام دارد. نشانه‌گذاری و محتوا نویسه‌هایی که یک سند XML را می‌سازند به دو بخش «نشانه‌گذاری » و «محتوا » تقسیم می‌شوند. عنصر (Element) یک عنصر یک مولفهٔ منطقی در سند است که یا در برچسب شروع و خاتمه قرار دارد، یا شامل برچسب بدون‌عنصر است. | ## بخش 3: اکس‌ام‌ال | «محتوای عنصر» ممکن است خودش شامل شامل «نشانه‌گذاری» باشد، از این رو می‌تواند شامل عناصر دیگری باشد، به این عناصر «عنصر فرزند» گفته می‌شود. یک نشانه XML تنها یک مقدار می‌تواند داشته باشد و هر نشانه نیز حداکثر یکبار می‌تواند هر عنصر ظاهر شود. اما در شرایطی که باید یک «لیست از مقادیر» داشت، باید لیست را به یک نشانه «خوش فرم» XML کدبندی کرد. در اینجا لیست‌ها می‌توانند دارای جداکنندهٔ «کاما»، «سمیکولن»، یا «نویسه فاصله سفید» باشند. اگر چه برچسب‌های (tags) متعدّدی می‌تواند در هر سند موجود باشد، فقط یکی از آن‌ها - و همواره یکی از آن‌ها (در اینجا University) - نقش ریشه و در خودگیرندهٔ سایر برچسب‌ها را برعهده دارد. از آن‌جا که شرکت مایکروسافت یکی از متن‌شکن‌های اکس‌ام‌ال، موسوم به ام‌اس‌اکس‌ام‌الMSXML را، در درون مرورگر خود یعنی آی‌ای (IE) تعبیه نموده‌است، فقط کافی‌ست سند اکس‌ام‌ال خود را با آی‌ای باز کنیم. فضای نام‌های اکس‌ام‌ال مقالهٔ اصلی: فضای نام‌های اکس‌ام‌ال تعریف انواع در سندها مقالهٔ اصلی: تعریف انواع در سندها با کمک تعریف انواع در سندها یا دی‌تی‌دیDocument Type Definition - DTD می‌توانیم به تعریف و شرح انواع گوناگون عناصر و المان‌های مورد استفاده در یک سند اکس‌ام‌ال و نیز بیان صفات و شناسه‌های مختلف آن‌ها مبادرت نماییم. | ## جمع‌بندی | طرح‌واره اکس‌ام‌ال و اعتبارسنجی مقالهٔ اصلی: طرح‌واره اکس‌ام‌ال و اعتبارسنجی مدل اشیاءنگر سند مقالهٔ اصلی: مدل اشیاءنگر سند ا گرچه سندهای اکس‌ام‌ال از متن ساخته می‌شود، جستجوی داده‌های موجود در آن‌ها از طریق دستیابی ترتیبی،Sequential-file access نه عملی خواهد بود و نه صرفه‌بر.Efficient این امر، به‌ویژه، در مواردی دشوارتر خواهد شد که بخواهیم داده‌ها را به‌طور دینامیکی به سند افزوده یا آن‌ها را از آن پاک نماییم.