موضوع مقاله: سنجگان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سنجگان | مقدمه: این روستا در دهستان راهجرد شرقی قرار دارد و در فاصلهٔ ۶۵ کیلومتری جنوب غربی شهر قم قرار گرفته‌است. | ## بخش 1: سنجگان | در فصول گرم سال، وجود باغ‌ها و مراتع سرسبز و همچنین دریاچهٔ سد مخزنی گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند. این روستا در کنار بخش خلجستان و کهک یکی از مناطق نمونهٔ گردشگری استان قم می‌باشد. جمعیت براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت سنجگان ۳۳۶ نفر (۱۱۹خانوار) بوده‌است که ۱۸۱ نفر آن‌ها مرد و ۱۵۵ نفر زن می‌باشند.درگاه ملی آمار ایران این روستا درسال‌های اخیر با کاهش جمعیت روبرو بوده‌است. ازدواج در این روستا اغلب به صورت فامیلی و طایفه ای می‌باشد .آمار و درصد طلاق در روستای سنجگان کمتر از 5 درصد می‌باشد.این پایبندی به زندگی مشترک خود به این نشانه می‌باشد که مردم این روستا بسیار سازگار و مردمی اصیل خانواده دوست می‌باشند که تحکم بنیان خانواده در بین آنها جایگاه ویژه ای دارد. محوطه باستانی محوطهٔ سنجگان مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شمال روستای سنجگان واقع شده و این اثر در تاریخ ۹ بهمن ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۰۷۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. اجرای عملیات ساختمان‌سازی (مسکن مهر روستایی) در این محوطه نگرانی‌هایی مبنی بر تخریب این اثر تاریخی رقم زده است. | ## بخش 2: سنجگان | سد مخزنی سنجگان هم‌اکنون با ۲۵ متر ارتفاع و ۰.۵ میلیون متر مکعب حجم آب یکی از چهار سد استان قم است. در سال ۱۳۶۰ نیز عملیات مرمت این سد توسط جهاد سازندگی انجام شده و بر ارتفاع آن افزوده شد. در سال ۱۳۸۰ نیز ادارهٔ آب و فاضلاب استان مرمت این سد را آغاز کرد و باز هم به ارتفاع سد افزوده شد تا به ارتفاع ۲۵ متری رسید. سد مخزنی سفره‌های آب زیرزمینی منطقه را تغذیه و از مهار سیلاب‌های احتمالی نیز جلوگیری می‌کند. با وجود تابلوهای «شنا ممنوع» «خطر غرق شدن» که نشان دهنده خطرناک بودن شنا در این منطقه است، گردشگران همچنان در دریاچه این سد شنا می‌کنند. انواع میوه‌های سردسیری و محصولات باغی چون سیب، هلو، زردآلو و میوه‌های مغزدار مانند گردو و فندق، و همچنین غله در این روستا کشت می‌شود. | ## بخش 3: سنجگان | فعالیت‌های صنعتی محدود و شامل فعالیت‌های خانگی چون قالی بافی، و همچنین دامداری، پرورش ماهی و تولید آب معدنی پروشات و دیسنا می‌شود. وجود آتشکده و محوطهٔ باستانی با نام « گبری‌ها» و مجموعه‌ای از آداب و رسوم، سنت‌ها و اعتقادات خاص در بین مردم این روستا نشان می‌دهد که آن‌ها زمانی از آیین زرتشت پیروی می‌کرده‌اند. برخی از این واژه‌ها وارد زبان عامیانه و معیار فارسی هم شده‌اند و امروزه مردم مناطق مختلف ایران از واژه‌های محلی سنجگان استفاده می‌کنند: هوچ پلا: آبکش او وُشمک (O-Voshmak): آویشن سبزی شوری: سبد جخ: تازه (وارد فارسی معیار شده) جمشینک: زالزالک سگرمه در هم کردن: اخم کردن (وارد فارسی عامیانه شده) چکی کردن: سیلی زدن (وارد فارسی عامیانه شده) منم کردن: ادعای بیهوده کردن، خودستایی کردن جول: دستمال کماجدون: دیگ کوچک (وارد فارسی عامیانه شده) قزقون: دیگ بزرگ سلمه ساق: سیر او (Ow): آب پووش: ترد * پسوجک (pasojjak) : جمع کردن گردوهای ته باغ آمو: عمو کوله کارد: چاقوی کوچک تندره ستون: تنور نان پزی شاغالخون: غروب استل: استخر کَریز (Kariz): کاریز یا قنات سندرمه، رج: طناب ول دادن: دست از سر کسی برداشتن چسونه (Chosoone): نوعی سوسک سینجیگون: سنجگان بد پیله: سمج (وارد فارسی عامیانه و معیار شده) جیمبیک (Jimbic): نیشگون گلیدن (با تشدید بر روی ل) (gellidan): افتادن دون دیزه: گوشت کوبیده بیاقبت : زیرک سیاه تووه: سیاه گون آلچه : آلوچه آلچه سگک: آلوچه ترش سوخولمه: با مشت یا آرنج دست به صورت آرام به کسی زدن نوکو و نیشه ( به تشدید کاف): زخم زبان تعزیه هنر تعزیه خوانی در روستای سنجگان رواج دارد. جمعی از تعزیه خوانان بومی ده روز اول ماه محرم در حسینیه روستا مراسم تعزیه خوانی برگزار می‌کنند که با استقبال بومیان و حتی غیربومی‌ها مواجه شده‌است. پردهٔ موسوم به «ظهر عاشورا» که توسط محمود فرشچیان تصویرگری شده به حسینیهٔ این روستا اهدا شده‌است. حمام تاریخی حمام تاریخی روستای سنجگان در دوره قاجاریه توسط هنرمند معروف عصر ناصری "حسین قمی" معروف به "معمارباشی" طراحی و اجرا شد.حمام تاریخی روستا در فهرست ابنیه تاریخی و آثار با ارزش بجامانده از دوره قاجاریه می باشد . | ## جمع‌بندی | طرح هادی و گازرسانی از اقدامات اساسی جهت پیشرفت و توسعهٔ روستا طرح هادی و سنگ فرش نمودن خیابان اصلی بود که طی چندین ماه به پایان رسید و نمای جدیدی را به روستا بخشید.