موضوع مقاله: فهرست میراث جهانی در غرب آسیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست میراث جهانی در غرب آسیا | مقدمه: فهرست میراث جهانی در غرب آسیا شامل ۷۱ میراث جهانی در ۱۶ کشور ارمنستان، آذربایجان، بحرین، قبرس، گرجستان، ایران، عراق، اسرائیل، اردن، لبنان، عمان، عربستان سعودی، سوریه، ترکیه، امارات متحده عربی و یمن می‌شود. | ## بخش 1: فهرست میراث جهانی در غرب آسیا | در میان کشورهای غرب آسیا ایران با ۲۶ میراث ثبت شده در یونسکو بیشترین میراث جهانی را دارد. چغازنبیل، تخت جمشید، میدان نقش جهان از ایران و دمشق در سوریه نخستین مکان‌هایی بودند که در ۱۹۷۹ در این منطقه در فهرست میراث جهانی ثبت شدند. میراث‌ها با شش معیار برای میراث فرهنگی و چهار معیار برای میراث طبیعی مشخص می‌شوند. در غرب آسیا از ۷۱ میراث ثبت شده تا سال ۲۰۱۱، ۶۷ میراث فرهنگی، ۱ میراث طبیعی و ۳ میراث ترکیبی بوده‌است. در سرزمین‌های غرب آسیا ۷ میراث از جمله، آشور و سامرا در عراق، زبیده در یمن، در فهرست میراث جهانی در معرض خطر قرار دارند. شرح نام; توسط کمیته میراث جهانی فهرست شده‌اند مکان; شهر ٬استان یا نام کشور، با مختصات> معیارها; ذکر شده برای میراث مساحت; برپایه هکتار سال; سالی که در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌است. این سیستم‌های آبیاری به حدود سال‌های ۵۰۰ بعد از میلاد بازمی‌گردند اما نتایج کارهای باستان‌شناسان از وجود سیستم‌های آبیاری مشابهی مربوط به ۲٬۵۰۰ سال پیش از میلاد در این کشورِ کم‌آب خبر می‌دهند. این اثر شامل مقبره‌هایی‌ست با نماهای تزئین‌شده که به خوبی محافظت شده‌اند و به فاصلهٔ زمانی یک قرن قبل از میلاد تا یک قرن بعد از میلاد بازمی‌گردد. فرهنگی:(iii iv) ۱۹۸۶از هزارهٔ دوم پیش از میلاد، بر سر راه چندین مسیر اصلی تجاری دنیا واقع بوده. در حلب به ترتیب هیتی‌ها، آشوریان، عرب‌ها، مغول‌ها، ممالیک و عثمانی‌ها حکم‌رانی می‌کرده‌اند. فرهنگی:(i iii vi) — ۱۹۸۰بصری پایتخت بخش رومیِ عربستان، از مهم‌ترین توقف‌گاه‌های کاروان‌های عازم مکه بود. در کنار دیوار بزرگ آن، بقایای یک تئاتر رومی متعلق به قرن دو میلادی، چند بنای مسیحی و تعدادی مسجد وجود دارد. فرهنگی:(i ii iii iv vi) ۱۹۷۹دمشق که در هزارهٔ سوم پیش از میلاد بنا نهاده شد، از قدیمی‌ترین شهرهای خاورمیانه است و در قرون وسطی مرکز شکوفایی صنعت، به ویژه ساخت شمشیر و یراق بود. فرهنگی:(iii iv) — ۱۹۸۴شهر انجار در قرن هشتم هجری توسط خلیفه ولید اول بنا نهاده شد. | ## بخش 2: فهرست میراث جهانی در غرب آسیا | ویرانه‌ها حکایت از پیکربندی بسیار منظمی دارد که یادآور کاخ-شهرهای باستان است و نمونهٔ منحصربه‌فرد برنامه‌ریزی شهریِ امویان است. در بازهٔ زمانی بین قرن‌های ۱۴ تا ۹ پیش از میلاد پایتخت قلمرو آشوریان بود و بعدها به دست بابلیان ویران شد. فرهنگی:(ii iii) ۲۰۰۸درعیه، اولین پایتخت خاندان سعود، در قلب شبه جزیرهٔ عربستان و شمال غربی ریاض واقع شده و شامل ویرانه‌های چندین قلعه و مناطق شهری است. فرهنگی:(iv) ۱۹۹۴به دلیل پروژهٔ بازسازی‌ای که مداخلات غیر بازگشت بزرگی را به این اثر وارد می‌آورد و از اصالت و یکپارچگی آن می‌کاهد، این اثر از سال ۲۰۱۰ در فهرست میراث جهانی در معرض خطر ثبت شده‌است. ارگ بم 150x150px|alt=نمایی از شهر ویران‌شدهٔ بم و قلعه‌ای که به شهری که احاطه‌اش کرده‌است مشرف است. فرهنگی:(ii iii iv v) — ۲۰۰۴از سال ۲۰۰۴ که زلزلهٔ بم خرابی‌های زیادی را در آن به‌وجود آورد، به فهرست میراث جهانی در معرض خطر اضافه شد. فرهنگی:(ii iv) ۲۰۰۶این دو قلعه به عنوان نمونه‌های بسیار گویا تأثیرِ تحولاتِ معماریِ استحکامات را در طول جنگ‌های صلیبی (قرن‌های ۱۱ تا ۱۳ میلادی) در خاور نزدیک ثبت کرده‌اند. فرهنگی:(ii iii iv vi) ۱۹۸۵هترا شهری مستحکم و بزرگ در قلمرو فرمانروایی پارتیان و پایتخت اولین پادشاهی عرب، به لطف دیوارهای بلند و مستحکمش که به باروهایی مجهز شده بود، حمله‌هایی را از سوی رومیان در سال‌های ۱۱۶ و ۱۹۸ میلادی تاب آورد. فرهنگی:(iii iv) —۱۹۹۴به دلیل نگرانی‌های موجود در رابطه با نگه‌داری اثر، در سال ۲۰۰۹ به فهرست میراث جهانی در معرض خطر اضافه شد.قسمت‌های تاریخی استانبول 150x150px|alt=ساختمانی بزرگ در کنار آب با برجی مربع شکل، ۳ مسجد و ده مناره. فرهنگی:(iii) — ۱۹۹۳زبیده پایتخت یمن در قرن‌های ۱۳ تا ۱۵، نقش مهمی در جهان عرب و جهان اسلام بازی کرد. وضعیت رو به وخامت بناهای زبیده، این شهر را از سال ۲٬۰۰۰ در فهرست میراث جهانی در معرض خطر قرار داده. فرهنگی:(iv v vi) — ۱۹۸۶بیش از ۲٬۵۰۰ سال است که صنعا مسکونی است و در قرن‌های ۷ و ۸ میلادی، کانون اصلی تبلیغ و ترویج اسلام بوده‌است. این میراث سیاسی و مذهبی در ۱۰۳ مسجد، ۱۴ حمام و بیش از ۶٬۰۰۰ خانه خلاصه شده که همگی قبل از قرن ۱۱ میلادی بنا شده‌اند. فرهنگی:(iii iv v) — ۱۹۸۲شبام که در قرن ۱۶ میلادی ساخته شده، بهترین نمونهٔ برنامه‌ریزی شهری بر مبنای ساخت و ساز عمودی است. | ## بخش 3: فهرست میراث جهانی در غرب آسیا | فرهنگی:(i iii iv) — ۱۹۸۵پترا، شهری که از دوران پیشاتاریخی مسکونی بوده، در میان دریای سرخ و دریای مرده، نقش چهاراهی را بین عربستان، مصر و سوریه(فینیقیه) برای نبطی‌ها ایفا می‌کرد. این شهر که نیمی از آن در صخره‌ها حجاری شده و نیم دیگر آن ساخته شده، توسط کوه‌ها و راه‌ها و دره‌ها محاصره شده‌است. فرهنگی:(i iii iv) — ۱۹۸۵این قلعه که در ابتدای قرن هشتم میلادی در صحرا بنا شده، هم به عنوان محل استقرار خلفای بنی‌امیه به کار می‌رفته و هم دژ و پادگان آن‌ها بوده‌است. مسجد جامع سامرا و منارهٔ مارپیچی آن از جالب توجه‌ترین بناهای باستان‌شناسی سامرا هستند که ۸۰٪ آن‌ها هنوز در دست کاوش‌اند و به دلیل عدم کنترل دولت برای محافظت و مدیریت آن، پس از جنگ عراق، در فهرست میراث جهانی در معرض خطر جای گرفته‌است. فرهنگی:(i ii iv) ۱۹۸۰واحهٔ پالمیرا در صحرای سوریه، شمال شرقی دمشق، شامل ویرانه‌های به یادماندنی از یک شهر بزرگ است که یکی از مهم‌ترین مراکز فرهنگی جهان باستان بوده‌است. طبیعی:(x) ; buffer zone ۲۰۰۸مجمع‌الجزایر سقطرا، در شمال‌غربی اقیانوس هند در نزدیکی خلیج عدن، ۲۵۰ کیلومتر طول دارد و شامل چهار جزیره و جزایر صخره‌ای کوچکی است که به عنوان امتداد شاخ آفریقا به نظر می‌رسند. این سایت از لحاظ تنوع زیستی از اهمیت جهانی خاصی برخوردار است چرا که پوشش گیاهی و جانوری آن بسیار غنی و متمایز است. فرهنگی:(ii iii vi) — ۱۹۸۱به عنوان یک شهر مقدس یهودیت، مسیحیت و اسلام، اورشلیم همیشه از اهمیت نمادین بالایی برخوردار بوده‌است. این شهر از سوی هر سه دین به عنوان محل قربانی‌کردن ابراهیم به رسمیت شناخته شده‌است. دیوار ندبه حدود این ادیان را تا پای مقبرهٔ مسیح در کلیسای مقبره مقدس مشخص می‌کند. به دلیل توسعهٔ شهری کنترل نشده و وخیم‌شدن اوضاعِ نگهداری ناشی از گردشگری و کمبود امکانات، از سال ۱۹۸۲ در فهرست میراث جهانی در معرض خطر جای گرفته‌است. فرهنگی:(iii vi) ۱۹۸۴صور بر دریاها و مستعمرات مرفهی چون کادیز و کارتاژ حکومت می‌کرد ولی نقش تاریخی آن در پایان جنگ‌های صلیبی رو به افول نهاد. در آن‌جا بقایای باستان‌شناسی مهمی وجود دارد که عموماً مربوط به دوران رومیان است. این اثر شامل بقایایی از دوران رومیان، بیزانس و ابتدای اسلام یعنی از پایان قرن سوم تا قرن نهم میلادی و همچنین یک اردوگاه مستحکم نظامی روم است. | ## جمع‌بندی | این میراث، مناظر کویری متعددی را داراست که ۲۵٬۰۰۰ سنگ حجاری شده و ۲۰٬۰۰۰ کتیبه را شامل می‌شود و نشان دهندهٔ تکامل فکری بشر و تکوین اولیهٔ الفبا هستند.