موضوع مقاله: هنری فوندا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هنری فوندا | مقدمه: هنری جینز فوندا (؛ ۱۶ مهٔ ۱۹۰۵ – ۱۲ اوت ۱۹۸۲) بازیگر آمریکایی بود که پنج دهه در برادوی و هالیوود فعالیت کرد. | ## بخش 1: هنری فوندا | او در آغاز به‌عنوان بازیگر برادوی شناخته شد و نخستین حضور سینمایی‌اش در سال ۱۹۳۵ رقم خورد. شهرت سینمایی او با نقش‌آفرینی در فیلم‌هایی چون جزبل (۱۹۳۸)، جسی جیمز (۱۹۳۹) و آقای لینکلن جوان (۱۹۳۹) افزایش یافت. او برای نقش تام جود در فیلم خوشه‌های خشم (۱۹۴۰) نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر مرد شد. در سال ۱۹۴۱، فوندا در کنار باربارا استانویک در کمدی اسکروبال بانو ایو نقش‌آفرینی کرد. پس از خدمت در جنگ جهانی دوم، او در دو وسترن تحسین‌شده، حادثه آکس‌بو (۱۹۴۳) و کلمنتاین عزیزم (۱۹۴۶) به کارگردانی جان فورد بازی کرد و سپس در وسترن دیگر فورد، دژ آپاچی (۱۹۴۸) ظاهر شد. فوندا طی یک دورهٔ هفت‌ساله از سینما فاصله گرفت و بر تئاتر تمرکز کرد، اما در سال ۱۹۵۵ با فیلم آقای رابرتس، که پیش‌تر در برادوی نیز در آن نقش‌آفرینی کرده بود، به سینما بازگشت. یک سال بعد، در فیلم ۱۲ مرد خشمگین (۱۹۵۷) در نقش هیئت‌منصفهٔ شمارهٔ ۸ ظاهر شد؛ فیلمی که خود تهیه‌کنندهٔ آن بود و جایزهٔ بفتا برای بهترین بازیگر خارجی را برایش به همراه داشت. در ادامهٔ کارنامهٔ هنری‌اش، فوندا طیفی از نقش‌ها را ایفا کرد؛ از جمله نقش منفی در فیلم حماسی روزی روزگاری در غرب (۱۹۶۸) و نقش اصلی در کمدی رمانتیک مال من مال تو مال ما در کنار لوسیل بال. او همچنین در نقش‌های نظامی ظاهر شد؛ از جمله به‌عنوان سرهنگ در فیلم نبرد بولج (۱۹۶۵) و دریاسالار نیمیتز در فیلم میدوی (۱۹۷۶). | ## بخش 2: هنری فوندا | فوندا در پنجاه و چهارمین دوره جوایز اسکار برای آخرین نقش سینمایی خود در فیلم کنار برکه طلایی (۱۹۸۱)، که در کنار کاترین هپبورن و دخترش جین فوندا بازی کرده بود، جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر مرد را دریافت کرد. او به دلیل بیماری نتوانست در مراسم حضور یابد و پنج ماه بعد بر اثر بیماری قلبی درگذشت. فوندا پدرسالار خانواده‌ای از بازیگران بود که شامل دخترش جین فوندا، پسرش پیتر فوندا و نوه‌هایش بریجیت فوندا و تروی گاریتی می‌شود. در سال ۱۹۹۹، انستیتوی فیلم آمریکا او را به‌عنوان ششمین افسانهٔ مرد بزرگ سینمای کلاسیک هالیوود (ستارگانی که نخستین فیلمشان پیش از ۱۹۵۰ منتشر شده بود) معرفی کرد. ریشهٔ پدری فوندا به یکی از نیاکانش در جنوا، ایتالیا بازمی‌گردد که در سدهٔ پانزدهم به هلند مهاجرت کرد.. در سال ۱۶۴۲ شاخه‌ای از خانوادهٔ فوندا به مستعمرهٔ هلند نو در ساحل شرقی آمریکای شمالی مهاجرت نمودند. آنان از نخستین گروه‌های هلندی بودند که در منطقهٔ امروزی ایالت نیویورک ساکن شدند و شهر فوندا، نیویورک را بنیان گذاشتند. خانوادهٔ او بسیار صمیمی و حامی یکدیگر بودند و به دلیل باورهای مذهبی از مراجعه به پزشک پرهیز می‌کردند. او در کودکی پسری خجالتی و کوتاه‌قد بود که از معاشرت با دختران (جز خواهرانش) پرهیز می‌کرد، اما در اسکیت، شنا و دویدن مهارت داشت. | ## بخش 3: هنری فوندا | فوندا به‌طور نیمه‌وقت در چاپخانهٔ پدرش کار می‌کرد و به حرفهٔ روزنامه‌نگاری علاقه نشان می‌داد. در ۱۴ سالگی، فوندا همراه پدرش شاهد قتل وحشیانهٔ ویل براون در جریان شورش نژادی اوماها در سال ۱۹۱۹ بود. او در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی در سال ۱۹۷۵ گفت: «این وحشتناک‌ترین صحنه‌ای بود که در عمرم دیده‌ام. تنها چیزی که به ذهنم می‌رسید آن مرد سیاه‌پوست جوان بود که بر سر طناب آویزان شده بود.» تا سال پایانی دبیرستان، فوندا بیش از ۱۸۰ سانتی‌متر قد داشت، اما همچنان فردی خجالتی بود. او در دانشگاه مینه‌سوتا در رشتهٔ روزنامه‌نگاری تحصیل کرد، هرچند فارغ‌التحصیل نشد. او پدرسالار خانواده‌ای از هنرپیشگان معروف است: پسرش پیتر فوندا، دخترش جین فوندا و نوه‌هایش بریجیت فوندا و تروی گاریتی. فوندا در طی حضور ۴۷ ساله‌اش در عرصهٔ سینما در کلاسیک‌هایی همچون خوشه‌های خشم، ۱۲ مرد خشمگین، کلمنتاین عزیزم و روزی روزگاری در غرب نقش‌آفرینی کرده است. در سال ۱۹۶۸ سرجو لئونه با ایجاد انقلابی در سبک بازی فوندا کلیشه همیشگی او که بازی در نقش «آدم خوب‌ها» بود را شکست و نقش یک قاتل شیطان صفت را در فیلم روزی روزگاری در غرب به او داد که به عنوان یکی از به یاد ماندنی‌ترین شخصیت‌های منفی سینما شناخته می‌شود. فوندا در سال ۱۹۸۲ و در سن ۷۶ سالگی به خاطر بازی در فیلم «روی گلدن پاند» جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد را دریافت کرد که از این حیث به عنوان کهن‌سال‌ترین برنده جایزه اسکار شناخته می‌شود. | ## جمع‌بندی | درگذشت وی در ۱۲ اوت ۱۹۸۲ در لس آنجلس، کالیفرنیا بر اثر ناراحتی قلبی در سن ۷۷ سالگی درگذشت.