موضوع مقاله: فلج اطفال | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فلج اطفال | مقدمه: همه‌گیرشناسی تا پیش از انجام واکسیناسیون جهانی، همه‌گیری‌های این بیماری در ماه‌های تابستان و به‌خصوص در نیمکرهٔ شمالی رخ می‌داد. | ## بخش 1: فلج اطفال | این ضایعات به‌طور مشخص در مادهٔ خاکستری شاخ قدامی نخاع، هسته‌های حرکتی پونز و پیاز نخاعی یافت می‌شوند.Bodian D نمای بالینی دورهٔ کمون دورهٔ کمون این ویروس از زمان برخورد فرد با ویروس تا شروع علائم پیش‌درآمد (Prodrome علائم شبه‌آنفلوانزا) بین ۹ تا ۱۲ روز است و تا زمان ایجاد فلج بین ۱۱ تا ۱۷ روز طول می‌کشد.Horstmann DM این ویروس را همچنین می‌توان تا حداکثر ۱۹ روز پیش از ایجاد فلج از مدفوع بیماران جدا کرد.Brown GC البته آسیب به اعصاب دائمی است و تا آخر عمر باقی می‌ماند. ، سایت پارسه گرد تظاهرات بالینی مرحلهٔ ایجاد عفونت تظاهرات بالینی عفونت با ویروس پولیو از یک بیماری ناپیدا و غیر مشخص تا فلج شدید و مرگ متغیر است. حداقل ۹۵ درصد از موارد عفونت ناپیدا و غیر مشخص و بدون علائم بالینی هستند و تنها به‌وسیلهٔ جدا کردن ویروس از مدفوع یا گلو یا از طریق افزایش سطح پادتن‌های سرمی تشخیص داده می‌شوند.Nathanson N پولیومیلیت غیرمؤثر پولیومیلیت غیرمؤثر با نام علمی Abortive poliomyelitis در ۴ تا ۸ درصد موارد عفونت اتفاق می‌افتد و با تب، سردرد، گلودرد، بی‌اشتهایی، استفراغ و درد شکمی مشخص می‌شود که ۲ تا ۳ روز ادامه می‌یابد. این نوع عفونت ناشی از ویروس پولیو از یک عفونت ویروسی اکتسابی از جامعه غیرقابل افتراق است. مرحلهٔ کوچک بیماری: در این مرحله که هم‌زمان با نفوذ ویروس پولیو به داخل جریان خون است، علائمی همانند مرحلهٔ پولیومیلیت غیرمؤثر آشکار می‌شود. این علائم ۱ تا ۳ روز به درازا می‌کشد و سپس یک بهبودی موقت ۲ تا ۵ روزه ایجاد می‌شود. به دنبال این بهبودی موقت مرحلهٔ بزرگ بیماری آغاز می‌شود.WEINSTEIN L مرحلهٔ بزرگ بیماری: در این مرحله دوباره تب، سردرد، درد ماهیچه، استفراغ، سفتی گردن، علائم تحریک مننژ و افزایش سلول‌های التهابی در مایع مغزی-نخاعی ایجاد می‌شود و پس از آن فلج ماهیچه‌ها آغاز می‌شود. شدت فلج ماهیچه‌ها بسیار متغیر است و از فلج در قسمتی از یک ماهیچه تا فلج کلی چهار اندام متغیر است. این واقعه به‌خصوص در مورد ماهیچه‌های کام نرم و حلق ایجاد می‌شود و باعث دیسفاژی، صحبت کردن تودماغی و در برخی موارد تنگی نفس می‌شود. اعصاب نهم و دهم مغزی شایع‌ترین اعصاب درگیر هستند.Baker AB بیمار به دلیل ناتوانی در بلع و تنفس، بسیار آژیته و بی‌قرار می‌شود. پولیوانسفالیت انسفالیت ویروسی ناشی از ویروس پولیو در ابتدا خود را با گیجی و اختلال در تمرکز نشان می‌دهد. | ## بخش 2: فلج اطفال | در این عارضه تشنج شایع است و برخلاف پولیومیلیت فلجی نخاعی، این عارضه ایجاد فلج اسپاستیک می‌کند. انواع واکسن‌ها دو نوع واکسن جهت پیشگیری از فلج اطفال وجود دارد: واکسن تزریقی: این واکسن اولین واکسنی بود که بر ضد فلج اطفال تهیه شد. واکسن خوراکی: این واکسن چند سال پس از واکسن تزریقی تهیه شد و حاوی ویروس ضعیف‌شده بود. از سال ۱۹۶۱ تا سال ۱۹۸۹ به‌طور متوسط سالانه ۹ نفر در آمریکا دچار عارضهٔ فلج ناشی از ویروس ضعیف‌شدهٔ واکسن شدند. به همین دلیل در سال ۱۹۹۹ تغییری در سیاست واکسیناسیون فلج اطفال در آمریکا به وجود آمد و واکسن تزریقی جایگزین واکسن خوراکی گردید. بدین ترتیب از ۸–۱۰ مورد فلج ناشی از واکسن ویروس ضعیف‌شدهٔ پولیو، جلوگیری به عمل آمد. در ایران تولید واکسن خوراکی فلج اطفال تولید واکسن خوراکی فلج اطفال (OPV) در ایران به همت سید حسین میرشمسی (پدر واکسن‌سازی ایران) و عباس شفیعی، بنیان‌گذاری گردید. پس از تولید و کنترل کیفیت چند نمونهٔ اولیهٔ واکسن OPV، این واکسن توسط سازمان جهانی بهداشت و آلبرت سابین مورد ارزیابی قرار گرفت و مؤسسهٔ تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی در سال ۱۹۷۲ میلادی موفق به دریافت مجوز تولید به عنوان ششمین کشور تولیدکنندهٔ واکسن خوراکی فلج اطفال در جهان گردید. از آن زمان تا کنون قریب به کل واکسن مصرفی در ایران توسط مؤسسهٔ رازی تولید گردیده‌است. تا کنون مطالعاتی بر روی بهینه‌سازی شرایط تولید و فرمولاسیون و ارزیابی این فراورده صورت پذیرفته‌است. استفاده از بسترهای سلولی مطمئن از جمله سلول‌های دیپلوئید MRC-5 و WI38 می‌تواند از خطر انتقال عوامل ناخواسته بکاهد. | ## بخش 3: فلج اطفال | با توجه به برنامهٔ سازمان جهانی بهداشت (WHO) در جایگزینی واکسن سه‌ظرفیتی فلج اطفال tOPV با واکسن دوظرفیتی فلج اطفال bOPV مؤسسهٔ رازی از سال ۲۰۱۳ میلادی اقدام به تولید این فراورده نموده‌است. واکسیناسیون فلج اطفال در ایران بر اساس برنامهٔ ایمن‌سازی همگانی کودکان مصوب کمیتهٔ کشوری ایمن‌سازی وزارت بهداشت، درمان ایران که از ابتدای سال ۱۳۷۳ به اجرا درآمد، واکسیناسیون در کشور ایران بر ضد فلج اطفال با استفاده از واکسن زندهٔ خوراکی پولیو OPV) صورت می‌گیرد. برنامهٔ واکسیناسیون فلج اطفال نوزادان: واکسن خوراکی به ترتیب در بدو تولد، ۲ ماهگی، ۴ ماهگی، ۶ ماهگی، ۱۸ ماهگی و ۶ سالگی به کودک خورانده می‌شود.برنامهٔ واکسیناسیون کشور ایران برنامهٔ واکسیناسیون فلج اطفال کودکان زیر ۷ سال که به‌موقع مراجعه نکرده‌اند: واکسن خوراکی به‌ترتیب در بدو مراجعه، یک ماه، دو ماه و شش ماه تا یک سال پس از اولین نوبت و همچنین در ۶ سالگی به کودک خورانده می‌شود. برنامهٔ واکسیناسیون فلج اطفال کودکان ۷ ساله و بالاتر که به‌موقع مراجعه نکرده‌اند: واکسن خوراکی به‌ترتیب در بدو مراجعه، یک ماه، دو ماه و شش ماه تا یک سال پس از اولین نوبت به کودک خورانده می‌شود. برنامهٔ جهانی ریشه‌کنی فلج اطفال در سال ۱۹۸۸ و در جریان چهل و چهارمین مجمع سازمان جهانی بهداشت، برنامهٔ حذف جهانیِ فلج اطفال به تصویب اعضا رسید. به‌دنبال اجرای این برنامه، سازمان جهانی بهداشت گواهینامهٔ منطقهٔ بدون فلج اطفال (Certified Polio-free) را در سال ۱۹۹۴ به کشورهای قارهٔ آمریکا که شامل ۳۶ کشور است اعطا کرد و به دنبال آن این گواهینامه به کشورهای ساحل غربی اقیانوس آرام که شامل ۳۷ کشور و به همراه کشور چین در سال ۲۰۰۰ اهدا شد. اروپا (دارای ۵۱ کشور) نیز در سال ۲۰۰۲ موفق به دریافت این گواهینامه شد.سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۷ بیش از ۴۰۰ میلیون نفر در ۲۷ کشور و طی ۱۶۴ برنامهٔ تکمیلی ایمن کردن، واکسینه شدند. در اوایل قرن بیست و یکم این ویروس تنها در شمال هند، شمال نیجریه و دو کشور همسایه افغانستان و پاکستان یافت می‌شد. در سال ۲۰۱۴ سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد که فلج اطفال در کشورهای جنوب شرق آسیا از جمله هند ریشه‌کن شده‌است. هم‌اکنون تعداد مبتلایان در سال در حدود چند صد نفر در سال است که اکثراً بر اثر واکسیناسیون است. این‌که بیمار خواهد توانست قدرت ماهیچه‌ای خود را به دست آورد یا نه، به میزان آسیب دستگاه عصبی بستگی دارد و پزشک در این مورد کار زیادی نمی‌تواند انجام دهد.Crawford Adams J داروی ضد ویروس خاصی بر ضد ویروس پولیو هنوز در دسترس نیست. | ## جمع‌بندی | در صورت فلج ماهیچه‌های تنفسی، حمایت تنفسی با استفاده از دستگاه تنفس مصنوعی (ونتیلاتور) پیش از آن‌که هیپوکسی ایجاد شود، لازم است.