aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: بزرگراه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بزرگراه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی | مقدمه: بزرگراه آیت الله هاشمی رفسنجانی با نام پیشین بزرگراه نیایش و با شماره بزرگراهی بزرگراه ۲۲ تهران بزرگراهی در شمال شهر تهران است که به‌صورت شرقی ـ غربی امتداد دارد. | ## بخش 1: بزرگراه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی | این بزرگراه در شرق از خیابان ولیعصر یا چهارراه اسفندیار آغاز می‌شود و در انتها به تقاطع بزرگراه اشرفی اصفهانی و بزرگراه آبشناسان ختم می‌شود. این بزرگراه در مسیر خود با بزرگراه‌های چمران، یادگار امام و اشرفی اصفهانی تقاطع دارد. | ## بخش 2: بزرگراه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی | تونل نیایش تونل نیایش که نقطه آغازین آن در انتهای این بزرگراه قرار دارد، پیوند دهندهٔ بزرگراه هاشمی رفسنجانی به بزرگراه صدر است و در اردیبهشت ماه ۱۳۹۲ خورشیدی کار ساخت آن به صورت کامل به پایان رسید و مورد بهره‌برداری قرار گرفت. پس از ایجاد تونل نیایش و اتصال بزرگراه‌های صدر و هاشمی رفسنجانی به یکدیگر، تقاضای سفر در بزرگراه هاشداد غربی آن به‌شدت افزایش یافت. | ## بخش 3: بزرگراه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی | ## جمع‌بندی | در نتیجه اعلام‌شد که هر طرحی که بتواند بخشی از ترافیک این معبر بزرگراهی را کاهش دهد، و به عنوان یک گزینه ترافیکی موازی مطرح شود، مؤثر و راهگشا خواهد بود.
موضوع مقاله: دونگا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دونگا | مقدمه: کارلوس کائتانو بلدورن وری معروف به «دونگا» (متولد ۳۱ اکتبر ۱۹۶۳ در ایجویی از توابع ریو گراند دو سول، برزیل) یکی از سرشناس‌ترین بازیکنان فوتبال و مربیان فوتبال برزیلی است. | ## بخش 1: دونگا | بازیگری دونگا فوتبال حرفه‌ای را از پورتو آلگره در پست دفاع میانی (۱۹۸۰ – ۱۹۸۴)آغاز کرد، سپس در کورین تیانس، اف ث سانتوز و واسکودوگاما بازی کرد. در ۱۹۸۷ راهی ایتالیا شد و تا سال ۱۹۹۵ در تیم‌های فیورنتینا و اشتوتگارت بازی کرد. دونگا سال‌ها کاپیتانی تیم ملی فوتبال برزیل، از جمله در دو جام جهانی ۱۹۹۴و ۱۹۹۸ را برعهده داشت. | ## بخش 2: دونگا | مربیگری کارلوس دونگا روز ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۶ به طرز غیرمنتظره‌ای سرمربیگری تیم ملی کشورش را برعهده گرفت، او تا قبل از آن هیچ تجربه‌ای در عرصه مربیگری نداشت. دونگا در اولین اقدام خود پس از مربیگری این تیم جورجینیو هم‌بازی سابق خود در تیم ملی را به عنوان دستیارش برگزید. این تصمیم فدراسیون فوتبال برزیل را می‌توان در ادامه موفقیت‌های مربیان جوانی همچون مارکو فان باستن و یورگن کلینزمن در تیم‌های ملی تیم ملی فوتبال هلند و تیم ملی فوتبال آلمان دانست. | ## بخش 3: دونگا | دونگا نیز همچون این دو مربی تیم شکست خورده برزیل در جام جهانی ۲۰۰۶ را با ترکیبی متحول و جوان شده در اولین مسابقات خود به میدان فرستاده‌است. دونگا با تیم‌ملی کشورش قهرمان جام ملت‌های فوتبال آمریکای‌جنوبی در سال ۲۰۰۷ و قهرمان جام کنفدراسیون ها ٢٠٠٩ شد. | ## جمع‌بندی | پس از نتایج ناامیدکننده برزیل همراه با اسکولاری در جام جهانی ۲۰۱۴ وی مجدداً به عنوان سرمربی تیم ملی برزیل انتخاب گردید.دونگا با تیم ملی برزیل در کوپا آمریکا ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ با نتایج بسیار ضعیف و عدم صعود به مرحله حذفی جای خودش را به تیته داد.
موضوع مقاله: تاریخ فناوری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تاریخ فناوری | مقدمه: تاریخ فناوری، استفاده از ابزار توسط انسان‌های اولیه بخشی از روند کشف و تکامل است. | ## بخش 1: تاریخ فناوری | انسان‌های اولیه از یک گونه از هومینیدهای خوراکی تکامل یافتند که پیش‌تر دو قطبی بوده‌اند با جرم مغزی تقریباً یک‌سوم انسان‌های مدرن؛ استفاده از ابزار برای بسیاری از تاریخ اولیه انسان نسبتاً تغییر نکرده‌است. تقریباً ۵۰٬۰۰۰ سال پیش، استفاده از ابزارها و مجموعه‌ای از رفتارهای پیچیده، به نظر بسیاری از باستان‌شناسان مرتبط با ظهور زبان کاملاً مدرن بود. ابزار آلات سنگی محورهای دستی از دورهٔ Acheulian، نقطهٔ کلوویس، ساخته شده از طریق فشار پوسته شدن هومینید‌ها میلیون‌ها سال پیش از استفاده از ابزار سنگ اولیه استفاده کردند. | ## بخش 2: تاریخ فناوری | نخستین ابزار سنگی اندکی بیشتر از یک سنگ شکسته بود، اما تقریباً ۷۵٬۰۰۰ سال پیش، تنفس فشار دادن راهی برای انجام کارهای بسیار ظریف بود. کنترل آتش توسط انسان‌های اولیه کشف و بهره‌برداری از آتش، یک منبع انرژی ساده با بسیاری از کاربردهای عمیق، نقطهٔ عطفی در پیشرفت فناورانهٔ بشر بود. شواهدی از استخوان‌های سوختگی حیوانات در گهوارهٔ بشر، نشان می‌دهد که اهلی شدن آتش‌سوزی پیش از ۱ م، اجماع علمی نشان می‌دهد که هومو ارکتوس، آتش بین ۵۰۰ تا ۴۰۰ کیلو را کنترل کرده‌است. | ## بخش 3: تاریخ فناوری | آتش‌سوزی با چوب و زغال چوب باعث شد که انسان‌های اولیه غذای خود را برای افزایش قابلیت هضم آن، افزایش ارزش مواد مغذی و افزایش تعداد غذاهایی که می‌توانند خورده شوند، آماده کردند. لباس و سرپناه انسان‌های اولیه سایر پیشرفت‌های فناورانه که در دوران پالئولیت ساخته شد، لباس و پناهگاه بودند؛ پذیرش هر دو فناوری دقیقاً مشخص نیست، اما آن‌ها یک کلید پیشرفت بشریت بودند. | ## جمع‌بندی | لباس، که از خز و پنهان حیوانات شکار شده اقتباس شده بود، به بشریت کمک کرد تا مناطق سردتر را گسترش دهد؛ انسان‌ها از ۲۰۰ پ.م به قاره‌های دیگر مانند اوراسیا مهاجرت کردند.
موضوع مقاله: غیرت بستکی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # غیرت بستکی | مقدمه: محمد علی غیرت (۱۳۰۱ – ۴ تیر ۱۳۷۲) با نام کامل محمد علی بن محمد حسن بن مصطفی خان بستکی، متخلص به غیرت بستکی، از شعراء معروف منطقه شهرستان بستک هرمزگان در جنوب ایران بود. | ## بخش 1: غیرت بستکی | زندگی غیرت بستکی در سال ۱۳۰۱ خورشیدی در خانواده‌ای از اهل علم و قلم در قصبهٔ بستک پا به عرصه وجود نهاد. تعالیم خود نزد پدر و در مکتبخانه‌های محلی آن روزگار آغاز نموده و به فراگرفتن قرآن و حدیث و ادبیات فارسی و عربی پرداخت. | ## بخش 2: غیرت بستکی | قالب شعرش مثنوی، غزل، قصیده، قطعه و دوبیتی بود و به زبان فارسی و گویش بستکی سروده‌است. سفر به بحرین شاعر در سال ۱۳۲۴ خورشیدی سفری به کشور بحرین داشته‌است که مدت پنج سال درآنجا ماندگار می‌شود. | ## بخش 3: غیرت بستکی | تبارنامه محمد علی بن محمد حسن بن مصطفی خان بن احمد خان بن محمد رفیع خان بن هادی خان بن شیخ محمد خان بزرگ بن عبدالقادر بستکی، شیخ حسن بستکی، شیخ محمد کبیر، شیخ ناصر الدین، شیخ محمد، شیخ جابر، شیخ اسماعیل رابع، شیخ عبدالغنی، شیخ اسماعیل ثالث، شیخ عبدالرحیم عفیف الدین، شیخ عبدالسلام خنجی، شیخ عباس، شیخ اسماعیل ثانی، حمزه، احمد، محمد، هارون، مهدی، مرشد، محمود، احمد، علی، مبارک، عبدالسلام، سعید، عبدالغنی، طلحه، احمد، اسماعیل، سلیمان، محمد علی، عبدالله (حَبر الأُمَة) ابن عباس بن عبدالمطلب القرشی بن هاشم بن عبد مناف.بنی عباسیان، بستکی، محمد اعظم، «تاریخ جهانگیریه» چاپ تهران، سال ۱۳۳۹ خورشیدی. | ## جمع‌بندی | وفات محمد علی غیرت بستکی، شاعر معروف در روز جمعه چهارم تیرماه ۱۳۷۲ خورشیدی برابر با چهارم محرم الحرام ۱۴۱۴ قمری در بستک درگذشت و در همان‌جا دفن گردید.
موضوع مقاله: سرگئی کارالیوف | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سرگئی کارالیوف | مقدمه: سرگئی پاولوویچ کارالیوف رئیس و مهندس ارشد پروژه‌های فضایی شوروی از آغاز مسابقه فضایی آمریکا و شوروی در دهه‌های ۵۰ و ۶۰ بود. | ## بخش 1: سرگئی کارالیوف | زندگی‌نامه سرگئی کارالیوف در ۱۲ ژانویه ۱۹۰۷ برابر با ۲۲ دی ۱۲۸۵ خورشیدی در شهر ژیتومیر، مرکز کوچک یک ایالت در اوکراین مرکزی (آن زمان اکراین بخشی از امپراتوری روسیه بود) به دنیا آمد. کارالیوف به عنوان پدر برنامه فضایی شوروی شناخته می‌شود، و بر خلاف همتای خود در آمریکا یعنی ورنر فون براون نقش محوری و اساسی کارالیوف در برنامه‌های فضایی شوروی تا زمان مرگش به شدت سری نگاه داشته شد. هر چند او در واقع برای طراحی هواپیما آموزش دیده بود، ولی توانایی‌های اصلیش در یک‌پارچه و هماهنگ کردن طرحها، سازماندهی و برنامه‌ریزی استراتژیک بود. او یکی از قربانیان بی‌گناه تصفیه‌های استالینی در سال ۱۹۳۸بود و شش سال از بهترین دوران زندگیش را در بند گذراند و چند ماه از این مدت را در اردوگاه‌های گولاک در سیبری به سر برد. به دنبال آزادی، او به عنوان طراح موشک مشغول به کار شد و نقش کلیدی در توسعه موشکهای بالستیک قاره‌پیمای (ICBM) شوروی داشت. | ## بخش 2: سرگئی کارالیوف | سپس او به ریاست برنامه فضایی شوروی گماشته شد و کمی بعد از آن پروژه‌های اسپوتنیک و وستوک تحت نظر او با موفقیت به اجرا در آمد. با مرگ ناگهانی او طی یک عمل جراحی ناموفق در سال ۱۹۶۶ برنامه‌های او برای رقابت با آمریکا برای فرستادن اولین انسان به ماه به اجرا در آمد. در طول دوران نقاهت، پزشکان متوجه شدند که او دچار ناراحتی کلیه نیز هست که این مسئله به دوران بازداشتش در اردوگاه‌های کار اجباری باز می‌گشت. پزشکان به وی هشدار دادند که اگر به سختی گذشته کار کند، مدت زیادی زنده نخواهد ماند. اما کارالیوف با این استدلال که اگر شوروی پیشگامی خود را در فعالیت‌های فضایی از دست دهد، دولت حمایت‌های مالی خود را از برنامه‌های فضایی متوقف خواهد کرد، به کار خود ادامه داد. | ## بخش 3: سرگئی کارالیوف | دلیل قطعی مرگ کارالیوف مشخص نیست؛ در دسامبر سال ۱۹۶۵، ظاهراً یک زائده خونی در روده بزرگ او تشخیص داده شد. وی در ۵ ژانویه سال ۱۹۶۶ برای یک جراحی به ظاهر معمولی به بیمارستان منتقل شد و ۹ روز بعد جان سپرد. ناراحتی قلبی وی نیز در مرگش بی‌تأثیر نبوده است؛ به هر حال، او پس از عمل جراحی، دیگر به هوش نیامد. | ## جمع‌بندی | کارالیوف در ۱۴ ژانویه ۱۹۶۶ برابر با ۲۴ دی ۱۳۴۴ خورشیدی در سن ۵۹ سالگی در مسکو چشم از جهان فرو بست.
موضوع مقاله: باغ دلگشا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # باغ دلگشا | مقدمه: باغ دلگشا باغی مربوط به دوره ساسانیان، صفویه و قاجار است که در شیراز جای گرفته است. | ## بخش 1: باغ دلگشا | این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۹۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. پیشینه باغ دلگشا یکی از باغ‌های تاریخی شیراز بوده و در ناحیه آرامگاه سعدی قرار دارد. پیشینه آبادانی و دیرینگی این باغ به دوران پیش از اسلام و زمان فرمانروایی ساسانیان می‌رسد. باغ دلگشا در دوره تیمور گورکانی در اوج آبادانی بوده تا جایی که گفته شده تیمور پس از دیدن آن، در سمرقند باغی را به همین نام بنا کرد. این باغ در دوره صفویه نیز بسیار نامور بوده، به گونه‌ای که در نوشته‌ها و نقاشی‌های به جا مانده از جهانگردان اروپایی در آن دوران از نام باغ هم فراوان یاد شده است. | ## بخش 2: باغ دلگشا | در فاصله دوره نادرشاه تا دودمان زندیه این باغ آسیب‌های فراوانی به خود دید و در زمان کریمخان زند باز آباد شد. معماری عمارت باغ به شیوه معماری کاخ‌های ساسانی بیشاپور ساخته شده است که از یک تالار با چهار شاه‌نشین شکل گرفته است. این عمارت دارای آینه‌کاری‌هایی به همراه نقاشی‌های رنگ روغن با سقف‌هایی از چوب و گچبری‌هایی آراسته به نقش گل و بته است. این عمارت دو در ورودی در دو سوی ساختمان و ایوانی در طبقه میانی و رو به استخر روبروی ساختمان دارد، ایوان و بارگاهی که نشانگر روزگار شکوه باغ است. در پیرامون ایوان نیز بر روی گچ، شعرهایی از شوریده به خط نستعلیق نگاشته شده است، نخستین کلاه فرنگی در ایران نیز در این باغ به ثبت رسیده است. | ## بخش 3: باغ دلگشا | مساحت این باغ ۵/۷ هکتار می‌باشد و سراسر آن را درختان نارنج و اندکی پرتقال فرا گرفته است. این درختان از میانه‌های فروردین تا میانه‌های اردیبهشت به بار می‌نشینند و شکوفه‌های سفید و زیبای آن‌ها بوی خوش‌دل‌انگیزی را در هوا می‌پراکند. جایگاه جغرافیایی باغ دلگشا در بخش شمال شرقی شهر شیراز در ضلع جنوبی تنگ آب خان و در دامنه کوهستان قرار دارد. | ## جمع‌بندی | این باغ در کنار قنات سعدی و در منطقه دژی به نام کهن دژ جای گرفته است و فاصله آن تا آرامگاه سعدی چند گامی بیشتر نیست.
موضوع مقاله: ایزاک بشویس سینگر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ایزاک بشویس سینگر | مقدمه: ایزاک بشویس سینگر (به زبان ییدیش: יצחק באַשעװיס זינגער یا יצחק בת־שבֿעס זינגער) (زاده ۱۹۰۴(یا ۱۹۰۲) - درگذشته ۲۴ ژوئیه ۱۹۹۱) داستان‌نویس یهودی و برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۷۸ است. | ## بخش 1: ایزاک بشویس سینگر | زندگی ایزاک بشویس سینگر نویسندهٔ لهستانی‌تبار آمریکایی در ۲۱ نوامبرِ ۱۹۰۲ در خانواده‌ای یهودی در دهکده‌ای نزدیک ورشو به نام رادزمین به دنیا آمد. در سال ۱۹۳۵ به ایالات متحده مهاجرت کرد، سردبیر روزنامهٔ «فوروارد» در نیویورک شد و اکثر داستان‌های کوتاه خود را برای اولین بار در آن روزنامه چاپ کرد. | ## بخش 2: ایزاک بشویس سینگر | پس از به شهرت رسیدن داستان‌های کوتاه و بلند او یکی پس از دیگری با نظارت خودش به انگلیسی برگردانده شدند. کسانی که با زبان ییدیش آشنایی دارند هنوز هم به ظرایفی اشاره می‌کنند که در ترجمهٔ انگلیسی داستان‌ها گاهی از دست رفته است، در مقابل، گروهی با توجه به ویژگی‌های زبان انگلیسی از جمله شفافیت، کارایی و سرراستی، نسخه‌های «اصل دوم» را حتی برتر از «اصل اول» می‌خوانند. | ## بخش 3: ایزاک بشویس سینگر | زمستان‌های سرد نیویورک در بازپسین سال‌های زندگی دیگر به او اجازهٔ پیاده‌روی‌های طولانی نمی‌داد، به فلوریدا رفت و در همان‌جا در میامی درگذشت. | ## جمع‌بندی | سینگر تحلیل‌های روانشناسانهٔ عمیقی از شخصیت‌هایش به دست می‌داد و از لحاظ فکری شیفتهٔ اسپینوزا فیلسوف معروف هلندی بود، شهرت او بیشتر مرهون داستان‌های کوتاهش بود.
موضوع مقاله: زبان آبخازی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان آبخازی | مقدمه: بیشتر آبخازها در جمهوری آبخاز زندگی می‌کنند که ۵۰.۷ درصد کل جمعیت جمهوری آبخاز را تشکیل می‌دهند. | ## بخش 1: زبان آبخازی | ساختار زبان آبخازی به دو لهجه تقسیم می‌شود: آبژو و بزیب که عمدتاً به جهت خصوصیات آوایی از یکدیگر قابل تمیزند. نخستین مطالعهٔ جامع و علمی دربارهٔ زبان آبخازی توسط محقق و قفقازشناس نامی پ.ک.اوسلار انجام شده‌است. این زبان تعداد زیادی حروف بی‌صدا دارد که جمعاً ۶۵ حرف بی‌صدا با گذاشتن نشانه‌های اضافی بر روی حروف یا ترکیب چند حرف، در نوشتن به کار برده می‌شود. تاریخچه در سال ۱۸۶۲م اوسلار خطی برای زبان آبخازی ابداع کرد که بر مبنای الفبای سیریلیک بود و شیوهٔ نگارش آن بر پایه گویش بزیب استوار شده بود. | ## بخش 2: زبان آبخازی | کتاب درسی مجزا و ترجمه‌ای از کتب مذهبی نیز طی دورهٔ گسترش زبان آبخازی، یعنی اواخر سده ۱۹م و اوایل سده ۲۰م منتشر شد. زبان نوشتاری آبخازی، پیش از انقلاب اکتبر، کمتر توسعه یافته بود و فقط توسط معدودی از افراد باسواد، به کار برده می‌شد. پس از برقراری حکومت شوروی در آبخازیا، کوشش‌های زیادی در بهبود بیشتر زبان ادبی، خط ملی و نیز معرفی و به کارگیری آن در فضاهای مختلف زندگی فرهنگی و اقتصادی مردم به عمل آمد. در سال ۱۹۲۸م در کنفرانس آبخاز-آدیگه تصمیم گرفته شد که خط لاتینی به کار برده شود. | ## بخش 3: زبان آبخازی | از سال ۱۹۳۸م تا ۱۹۵۴م، آبخازها برای نوشتن از خط گرجی استفاده می‌کردند و سپس مجدداً الفبای سیریلیک جایگزین آن شد. هم اکنون این زبان در رادیو و تلویزیون، مدارس، تعلیمات متوسطه در مؤسسه تعلیم و تربیت دانشگاه سوخومی، تئاتر، انتشارات متعدد سیاسی-اجتماعی و داستان‌نویسی به کار برده می‌شود. | ## جمع‌بندی | توسعه زبان آبخازی مرهون فعالیت‌ها و آثار نویسندگانی چون گولیا، چانبا، گوگونیا، پاکاس خیری، شین کوبا، خاشبا، تاربا و دیگران است.
موضوع مقاله: رضاقلی‌میرزا ظلی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رضاقلی‌میرزا ظلی | مقدمه: برخی از آثار وی در سال‌های ۱۳۱۱ و ۱۳۱۲ توسط ساسان سپنتا به شیوهٔ آنالوگ بر صفحه‌های ریل مغناطیسی ضبط شده است. | ## بخش 1: رضاقلی‌میرزا ظلی | پدرش احمدمیرزا ظِلّی قاجار از نوادگان علی میرزا ظل‌السلطان پسر فتحعلی شاه قاجار بود که هنگام کودکی وی درگذشت. هنگام تحصیل در دوره دوم متوسطه در اداره تلفن (مخابرات) استخدام شد و سپس به آموزگاری مشغول شد. این آشنایی سبب شد تا ضمن بهره‌مندی از صدای عارف با دستگاه‌های موسیقی ایرانی آشنا شود. | ## بخش 2: رضاقلی‌میرزا ظلی | شهرت ظلی در حوالی دههٔ ۱۳۱۰ شمسی بود و به خاطر صدای خوش با چند تن از نوازندگان مشهور آن زمان آشنایی و همکاری هنری کرد. آثار رضا قلی میرزا ظلی صفحهٔ گرامافونی با ارسلان درگاهی ،احمد عبادی (سه‌تار)، ابوالحسن صبا (ویولن) و مشیر همایون شهردار (پیانو) ضبط کرده است. از جمله آوازهای او آواز اصفهان است که محمدرضا لطفی در بروشور آلبوم بازسازی‌اش از این آواز دربارهٔ آن نوشته: «این آواز در دورهٔ خودش یکی از آوازهای مورد توجه عام و خاص بود و تا به امروز، بیشتر خوانندگان مانند بنان و شجریان متأثر از آن بوده و هستند.» به عقیده بسیاری از صاحب‌نظران رضا قلی میرزا ظلی یکی از خوانندگانی است که در آوازهایش بهترین تحریرها را ارائه داده است. | ## بخش 3: رضاقلی‌میرزا ظلی | او با وجود عمر کوتاهی که داشت آثارش در حد خوانندگان درجه اولی چون طاهرزاده، قمرالملوک، اقبال آذر و ادیب خوانساری است. بیماری و درگذشت ظلی در حدود سال ۱۳۱۶ به بیماری سل ریوی مبتلا شد و پزشکان او را از خوانندگی منع کردند و بنا به تجویز آنان مدتی به شیراز و همدان رفت. | ## جمع‌بندی | در دوره جنگ جهانی دوم بر اثر پیش‌روی بیماری سل جسم او بیش از پیش ضعیف شد و در زمستان ۱۳۲۴ بر اثر سرماخوردگی شدید در بیمارستان بانک ملی در تهران بستری شد و سرانجام در ۲۳ بهمن ۱۳۲۴ در ۳۹ سالگی درگذشت.
موضوع مقاله: هشت‌پای | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هشت‌پای | مقدمه: از متون پارسی میانه که به جای مانده، یکی نوشته‌ایست به نام «خسرو کواتان اود رتیکی» که ابومنصور ثعالبی در زمان سلطان محمود غزنوی بخش‌هایی از آن را به عربی برگردانده و در کتاب «غرر اخبار ملوک الفرس» آورده‌است. | ## بخش 1: هشت‌پای | در این کتاب نوجوانی به نام واسپوهر در ذکر پیروزی‌های خود در زمینه‌های گوناگون و برتری خود از دیگران می‌گوید: که مفهوم آن روشن است «و در شطرنج و نرد و هشت پای کردن از همالان برترم.» از ایران شناسان تنها هارولد بیلی کوشش برای دریافتن این بازی به کار بسته و پیداست که به نتیجه نرسیده‌است. چون این بازی همراه شطرنج و نرد آمده می‌توان دریافت که اگر سواری و چوگان و آموزش فنون رزمی برای پرورش جسم به کار گرفته می‌شده‌است، از هشت پای همچون شطرنج و نرد برای تقویت ذهن استفاده می‌کرده‌اند. از این بازی هرگز برای قمار استفاده نمی‌شده و تنها برای ورزش فکری و برانگیختن ستیزه‌جویی در برابر بیگانگان کاربرد داشته‌است. چگونگی بازی هشت پای بر صفحه‌ای که طرح مربوط به آن بر روی آن کشیده می‌شد، میان دو حریف انجام می‌گرفت و به سه نام، یعنی: رَچی رَچ یعنی رده دربرابر رده. طرح آن دژ دارای سه دیوار و هشت برج یا پایگاه است و هر حریف خود را سرداری می‌دانست که قصد تسخیر این دژ و هشت پایگاه آن را دارد. | ## بخش 2: هشت‌پای | برای مهره‌ها از سنگریزه‌های هم‌رنگ به اندازه یک لوبیای درشت یا از خود لوبیا و نخود با دو رنگ متمایز برای هر حریف استفاده می‌شد. چون آغازگر بازی اگر از هوش هم بهره‌ای داشت همواره برنده می‌شد، شروع‌کننده را با «پشت انداز» برمی‌گزیدند. هرگاه که سه مهره یک حریف در یک ردیف قرار می‌گرفت می‌گفت «رچ بکش» یعنی یک صف تشکیل شد، بکُش. حریف مقابل یک مهره خود را در فضای باز وسط دژ می‌گذاشت و می‌گفت «بکشته» یعنی کشته و با این کار یک نوبت بازی را از دست می‌داد. گاهی چنین می‌شد که با نهادن یک مهره، یکباره چند رچ روی می‌داد و طرف مقابل ناچار بود به همان تعداد مهره‌های کشته شده را در میان دژ بگذارد و به همان تعداد نوبت بازی را از دست می‌داد. | ## بخش 3: هشت‌پای | بازی بدین ترتیب ادامه می‌یافت تا مهره‌های دست، همه بر روی طرح بازی یا به صورت کشته در وسط قرار گیرد. آنگاه هر حریف به نوبت یکی از مهره‌های خود را بهر سمت که می‌خواست، به شرط اینکه راه باز بود، به اندازه یک بند جلو می‌برد و در این کار سه هدف را دنبال می‌کند: سه مهره خود را در یک ردیف قرار دهد یعنی رچ کند. در این حرکت‌ها هرگاه یکی از حریف‌ها رچ می‌کرد یک یا چند مهره حریف را به میل خود برای رسیدن به سه هدف مذکور شخصاً می‌کشت و در وسط می‌گذاشت. گاهی مهره‌های حریفی زندانی می‌شد یعنی راه جنبش او از هر سوی بسته می‌شد، بنابراین نوبت او را هم حریف مقابل بازی می‌کرد و آنقدر رچ می‌کرد و می‌کشت تا مگر راهی برای رهایی حریف از تنگنا گشوده شود. | ## جمع‌بندی | بازی به همین صورت پیش می‌رفت تا یکی از حریف‌ها شمار مهره‌هایش از سه کمتر شود که در آن موقع کاملاً شکست یافته و دژ را با هشت پایگاه به حریف سپرده بود.
موضوع مقاله: هنگامه اخوان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هنگامه اخوان | مقدمه: زندگی هنگامه اخوان در روستای کلاشم پایین صومعه‌سرا که در آن زمان از توابع شهرستان فومن بود زاده شد. | ## بخش 1: هنگامه اخوان | وی کوچک‌ترین فرزند خانواده است، گفته می‌شود که پدر، مادر و برادر او از صدای گرم و زیبا بهره‌مندند اما در میان این افراد تنها او به آوازخوانی روی آورد و به عنوان یک هنرمند رسمی به جامعه معرفی شد. هنگامه آواز را از ۱۰ سالگی با آموختن آواز دشتی (از متعلقات دستگاه شور که خود دارای گوشه‌های متنوع است) نزد پدرش آغاز کرد. نخستین‌بار پدر با او در مورد قمرالملوک وزیری صحبت کرد، وی شخصیت قمر را نه به عنوان یک خواننده بلکه به عنوان انسانی خیر و نیکوکار می‌ستود. در هنگام اقامت در تهران خواهر و برادرش او را تشویق به ماندن در تهران و تکمیل تحصیلات موسیقی نمودند. در کاستی که از صدای خود ضبط و ارائه کرده بود یکی از آثار علی تجویدی و تعدادی از ملودی‌هایی که پدرش به او آموخته بود اجرا شده بود. | ## بخش 2: هنگامه اخوان | هیئت داوران متشکل از پنج نفر بود: علی تجویدی، مرتضی حنانه، حبیب‌الله بدیعی، جواد معروفی و فلاح که همه از موسیقی‌دانان مطرح زمان بودند. سه نفر از داوران او را پذیرفته ولی دو نفر از او خواستند در آزمون دیگری شرکت کند. او در کلاس‌های ردیف رادیو ثبت نام کرد و پس از تکمیل آموخته‌های خود در آزمون پذیرفته شد. کار در رادیو با تشویق علی تجویدی هنگامه اخوان به مدت ۱۰ سال نزد ادیب خوانساری از استادان مکتب آوازی اصفهان رفت و به آموختن ردیف و تکنیک‌های آوازی پرداخت. ابراهیم سرخوش (نوازندهٔ تار) اغلب کلاس را به منظور کمک و همنوازی با هنرآموزان همراهی می‌کرد. | ## بخش 3: هنگامه اخوان | از سال ۱۳۵۴ هنگامه اخوان آغاز به خواندن در رادیو کرد و کار خود را با بازخوانی آثار قمرالملوک وزیری آغاز نمود. همچنین با گروه‌های عارف به سرپرستی پرویز مشکاتیان، شیدا به سرپرستی محمدرضا لطفی و … به عنوان خواننده همکاری داشت. او در سال ۱۳۶۳ از سوی آرشیو صدا و سیما دعوت به همکاری شد و هم‌اکنون در وزارت ارشاد به عنوان کارشناس موسیقی مشغول به کار است و به تدریس آواز نیز می‌پردازد. | ## جمع‌بندی | نصرالله ناصح‌پور در مورد وی گفته است: او در چهارمین مجمع عمومی کانون خوانندگان خانهٔ موسیقی به عنوان رئیس این کانون انتخاب شد.
موضوع مقاله: سفینه فرماندهی و خدمات آپولو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سفینه فرماندهی و خدمات آپولو | مقدمه: سفینه فرماندهی/خدمات فضاپیمایی بود که توسط نورث امریکن اوییشن برای اجرای برنامه‌های آپولوی ناسا ساخته شده بود. | ## بخش 1: سفینه فرماندهی و خدمات آپولو | پس از پایان برنامه آپولو از این گردونه برای ترابری‌های برنامه آزمایشگاه فضایی (اسکای‌لب) و پروژه آزمایشی آپولو-سایوز استفاده شد که در آن پروژه سفینه فرماندهی/خدمات با یک فضاپیمای سایوز شوروی در مدار قرار تماس گذاشته و به آن پیوست. ماژول فرماندهی و خدمات (CSM) توسط شرکت نورث امریکن اوییشن برای ناسا از آبان ۱۳۴۰ توسعه یافت و ساخته شد. | ## بخش 2: سفینه فرماندهی و خدمات آپولو | در ابتدا برای مأموریت صعود مستقیم طراحی شده بود که در آن فضاپیما با استفاده از یک مرحله فرود، مستقیم بر سطح ماه فرود می‌آمد و سه فضانورد را بدون استفاده از ماژول قمری جداگانه به زمین بازمی‌گرداند. تغییر نیازهای مأموریت منجر به ساخت دو نسخه شد: بلوک یک برای مأموریت‌های بدون سرنشین و یک پرواز آزمایشی سرنشین‌دار در مدار زمین (آپولو ۱) و بلوک دو برای استفاده همراه با ماژول قمری که مجهز به سامانه اتصال و بهبودهای ایمنی بود. | ## بخش 3: سفینه فرماندهی و خدمات آپولو | در بهمن ۱۳۴۵، مأموریت آپولو ۱ در پی آتش‌سوزی در کابین در جریان آزمایش پیش‌راه‌اندازی لغو شد. | ## جمع‌بندی | این حادثه باعث مرگ سه فضانورد شد و منجر به اصلاحات گسترده در طراحی و ایمنی گردید.
موضوع مقاله: ورزشگاه فلتینس آرنا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ورزشگاه فلتینس آرنا | مقدمه: استادیوم فوتبال این ورزشگاه بیشتر از حیث کیفیت سکو های تماشاگران و چمن تازه و مرغوب و نیز امکانات الزامی و آپشن‌ها و خدمات بسیار عالی چندین بار در صدر استادیوم‌ های اروپا قرار گرفته است! | ## بخش 1: ورزشگاه فلتینس آرنا | این ورزشگاه میزبان فینال جام قهرمانان باشگاه‌های اروپا در فصل ۲۰۰۴–۲۰۰۵ بود و در جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان نیز ۵ بازی را میزبانی کرد. حقوق نامگذاری استادیوم در ۱ ژوئیه ۲۰۰۵ به کارخانه آبجوسازی آلمانی فلتینس فروخته شد. سامانه لوله‌کشی و مخازن آبجو ورزشگاه فلتینس آرنا نه تنها به کارخانه آبجوسازی متصل است بلکه مجهز به یک سامانه ۵ کیلومتری انتقال آبجو است و قادر است ۵۲۰۰۰ لیتر آبجو را به طور همزمان در چهار مخزن ذخیره‌سازی (دو مخزن ۱۶۰۰۰، یکی ۱۲۰۰۰ و یکی ۸۰۰۰ لیتری) نگهداری کند. | ## بخش 2: ورزشگاه فلتینس آرنا | تاریخ در دههٔ ۹۰ تقاضاهای بسیاری برای تغییر ورزشگاه تیم شالکه ۰۴ از ورزشگاه قدیمی «پارک اشتادیون» وجود داشت و از همین رو طرح‌هایی برای تأسیس ورزشگاهی جدید مد نظر قرار گرفت. پس از عملکرد عالی این تیم در جام یوفا ۱۹۹۷ و با توجه به نزدیکی سال ۲۰۰۴ (سالگرد صد سالگی شالکه) طرح‌های عملی ریخته شد و نهایتاً در ۱۹۹۸ قراردادی با شرکت ساختمانی «اچ بی ام» برای ساختن این ورزشگاه ریخته شد. این ورزشگاه ابتدا در سال ۲۰۰۱ و با نام «آرنا اوف شالکه» و به عنوان ورزشگاه اختصاصی تیم شالکه ۰۴ آغاز به کار کرد. | ## بخش 3: ورزشگاه فلتینس آرنا | در تابستان ۲۰۰۵ شرکت آبجوسازی ولتینز با حمایت مالی، نام آن را به "ولتینز آرنا تغییر داد. جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان این ورزشگاه از میزبانان بازی‌های جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان بود که مجموعاً ۵ بازی، ۴ بازی گروهی و یکی در یک چهارم نهایی، را میزبانی کرد. از گروه اول بازی اکوادور و لهستان این‌جا برگزار شد که با پیروزی ۲ بر صفر اکوادور خاتمه یافت. | ## جمع‌بندی | در مرحلهٔ یک چهارم نهایی، انگلستان و پرتغال در این‌جا دیدار کردند که بازی پس از نتیجهٔ ۰–۰ مساوی در وقت عادی در ضربات پنالتی به نفع پرتغال تمام شد.
موضوع مقاله: شهرچای (ارومیه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرچای (ارومیه) | مقدمه: این رود از کوه کان کبوتر به ارتفاع ۳۲۷۱ متر از کوه‌های استان آذربایجان غربی سرچشمه می‌گیرد و رشته‌ای از کوه‌های مرزی ترکیه نیز به آن افزوده شده، پس از کندن دره‌ای برای خود در بلندی‌های یادشده وارد بَرده سور شده و از آن گذشته، پس از دریافت رگه‌هایی چند در طول مسیر خود و آبیاری زمین‌های مسیر خود به روستای بند نزدیکی شهر ارومیه می‌رسد. | ## بخش 1: شهرچای (ارومیه) | در اینجا بخشی از آن برای تأمین آب آشامیدنی شهرستان ارومیه منشعب شده مابقی پس از آبیاری باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی از نزدیک شهر ارومیه می‌گذرد و به همین مناسب شهرچای (شهررود) نامیده شده‌است و سپس در جنوب محلی به نام دماغهٔ حصار وارد دریاچه ارومیه می‌گردد. | ## بخش 2: شهرچای (ارومیه) | مساحت حوضه آبریز رودخانه شهرچای در محل بند ۳۹۶ کیلومتر مربع و میانگین سالیانهٔ آب این رودخانه در محل بند پس از انشعاب آب آشامیدنی به ۱۶۸ میلیون متر مکعب می‌رسد. | ## بخش 3: شهرچای (ارومیه) | ## جمع‌بندی | از آب رودخانهٔ برده‌رود در طول مسیر خود در حدود ۹۱۱ روستا و آبادی استفاده می‌کنند.