موضوع مقاله: ای‌تی‌آر ۷۲ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ای‌تی‌آر ۷۲ | مقدمه: ای‌تی‌آر ۷۲ هواپیما دو موتوره توربوپراپ کوتاه برد منطقه‌ای است که توسط شرکت هواپیماسازی فرانسوی-ایتالیایی آ.ت. | ## بخش 1: ای‌تی‌آر ۷۲ | از این هواپیما معمولاً برای حمل و نقل منطقه‌ای توسط شرکت‌های مسافربری استفاده می‌شود، اما به عنوان هواپیمای اختصاصی (شرکتها یا موسسات)، باری و برای گشت دریایی هم استفاده شده است. هواپیماهای ATR هم‌اکنون پرفروش‌ترین هواپیمای مسافربری توربوپراپ جهان است که تا سال۲۰۲۶ بیش از ۱۹۰۰ فروند ان ساخته شده است در ضمن این هواپیماها کم مصرف‌ترین هواپیمای منطقه ای جهان می‌باشد و از ایمنی بالایی برخوردار است. طراحی و مشخصات در گذشته هواپیماهای ملخی از موتور پیستونی (همانند خودروها) استفاده می‌کردند این موتورها قدرت و بازده کمی داشتند اما موتورهای کنونی ملخی هواپیماهای مسافربری زیرمجموعه موتورهای توربینی هستند و بازده بالایی دارند. موتور این هواپیما توربوپراپ است به این معنی که به جای فن بزرگ در موتورهای توربو فن یک پروانه ملخی در آن قرار گرفته است. توربوپراپ نوعی موتور توربینی گازی است که در آن از گردش محور توربین برای گرداندن ملخ و ایجاد پیش‌رانش استفاده می‌شود. این نوع موتورها برای هواپیماهایی با برد ۲۰۰۰ کیلومتر با ۵۰۰ کیلومتر ساعت مناسب و به دلیل مصرف سوخت و تعمیرات ارزان‌ترشان نسبت به موتورهای توربو فن دارای صرفه اقتصادی هستند. این هواپیما برای جایگزینی با توربوپراپ‌های منطقه‌ای از جمله آنتونوف ۲۴ که عمر پروازی آن رو به پایان بود، طراحی شد، و بازار هدف آن شوروی سابق و کشورهای متحد آن بود. هواپیما دارای دو موتوره توبوپراپ شرکت پرت اند ویتنی برد۲۰۰۰ کیلومتر سرعت اقتصادی ۵۰۰ سرعت کرروز ۵۳۰ سقف پروازی ۲۵۰۰۰فوت (۷۶۲۰متر > و دارای ۷۰ صندلی است. | ## بخش 2: ای‌تی‌آر ۷۲ | آر ۱۰۱–۷۲ این تیپ با دو در ورودی در جلو و عقب هواپیما ساخته شده که با دو موتور PW124B در سپتامبر ۱۹۸۸ گواهی پرواز دریافت کرد. آر ۱۰۲–۷۲ در این تیپ قسمت بار در جلو و مسافر در عقب هواپیماست و با دو موتور PW124B در دسامبر ۱۹۸۸ گواهی پرواز دریافت کرد. آر ۲۰۱–۷۲ این مدل با بیشینه وزن برخاست بیشتر از مدل ۱۰۱ مجهز به موتور PW124B در سپتامبر ۱۹۸۸ گواهی پرواز دریافت کرد. آر ۲۰۲–۷۲ این مدل با بیشینه وزن برخاست بیشتر از مدل ۱۰۲ مجهز به موتور PW124B در دسامبر ۱۹۸۸ گواهی پرواز دریافت کرد. ۲۱۱ , (با در بزرگ قسمت بار، مخصوص حمل بارهای با سایز بزرگ ۲۱۲)، مدل ۲۰۰ مجهز به موتورPW127 شرکت پرت اند ویتنی این موتورها توانایی تحمل ارتفاع بیشتر و درجه حرارت بالاتر است. ۶۰۰–۷۲ متعلق به شرکت هواپیمایی ایر نوستروم لحظاتی پس از برخاست از باند در فوریه ۱۹۹۷ این تیپ با ملخ شش پره روی موتور PW127F و PW127M با افزایش توان و تقویت امکانات برای خلبان به سهولت کار کادر پروازی افزود. این مدل مجهز به موتور کانادایی PW127M است که با ۵٪ افزایش توان به برخاست راحت‌تر کمک می‌کند. تولیدکنندگان با اضافه کردن چندین صفحه نمایش رایانه در کابین پرواز به امنیت پرواز اضافه کردند. | ## بخش 3: ای‌تی‌آر ۷۲ | متوسط عمر ناوگان: ۲۱ سال (سال ۲۰۱۷) ایران ایر: ۱۳ فروند از نوع ATR 72-600 ساخت سال ۲۰۱۸–۲۰۱۷ خرید ۲۰ تا ۴۰ فروند) خرید هواپیماهای ATR 72-600 توسط شرکت ایران ایر در پی برداشته شدن تحریم‌ها علیه ایران، شرکت ATR اعلام کرد که با ایران برای تأمین حداکثر ۴۰ فروند هواپیمای توربوپراپ از نوع ATR 72-600 برای شرکت هواپیمایی ایران ایر قراردادی یک میلیارد یورویی امضا کرده است. این قرارداد پس از مذاکرات تهران و رم که در نخستین سفر اروپایی حسن روحانی به اروپا انجام گرفت، امضا شد.قرارداد هواپیماساز ایتالیایی با ایران یک میلیارد یورویی است ایسنا در اواخر اردیبهشت ۱۳۹۶ اولین سری از هواپیمای ATR 72-600 به تعداد چهار فروند تحویل شرکت هواپیمایی ایران‌ایر شد و در فرودگاه مهرآباد فرود آمد. همچنین ۵ فروند از این هواپیماها نیز در تاریخ ۱۴ مرداد سال ۱۳۹۷ به ناوگان ایران ایر افزوده شدند. در ۳۱ اکتبر سال ۱۹۹۴ یک فروند هواپیمای ATR 72–212 دچار حادثه شد و تمامی ۵۲ مسافر ان (۴ نفر خدمه) در دم جا سپردند. اما دو روز بعد یعنی در ۲۶ اوت فیلمی توسط قردی آماتوری گرفته شده بود، منتشر شد که خروج و فرار مسافران را (۶۰ مسافر) از هواپیمای در حال آتش‌سوزی نشان می‌داد. سال ۲۰۱۸: ۱۸ فوریه ۲۰۱۸ (۲۹ بهمن ۱۳۹۶) پرواز شماره ۳۷۰۴ خطوط هواپیمایی آسمان (Iran Aseman Airlines) یک فروند هواپیمای ATR 72-212 در مسیر تهران-یاسوج ۵۰ دقیقه بعد از زمان پرواز، از صفحه رادار محو شد و در نزدیکی شهرستان دنا و کوه دنا از توابع استان کهگیلویه و بویراحمد سقوط کرد و تمامی ۶۶ سرنشین این پرواز جان‌باختند. | ## جمع‌بندی | سال۲۰۲۳=۱۵ ژانویه۲۰۲۳ پرواز شماره۶۹۱ یتی ایرلاینز (yeti airlines)یک فروند هواپیمای atr72_500 شانزده ساله که پرواز کاتماندو به پخارا را انجام می‌داد در دقایقی قبل از فرود به دلیل نامعلومی ناگهان به سمت چپ چرخید و سقوط کرد.