موضوع مقاله: فروردین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فروردین | مقدمه: در گاه‌شماری رسمی ایران نام این ماه از نام ماه نخست گاه‌شماری اوستایی نو برگرفته شده‌است. | ## بخش 1: فروردین | در گاه‌شماری زرتشتی نوزدهمین روز هر برج نیز فروردین روز نام دارد و در فروردین روز از فروردین ماه، جشن فَروَردینگان یا فرودُگ برگزار می‌شود. واژه‌شناسی پیوند= فروردین برگرفته از fravaši است که در اوستا برای ارواح درگذشتگان نیکوکار و پارسا بکار می‌رود که روح پارسایان را پس از مرگ راهنمایی می‌کنند. آنان یاران اهورا مزدا در آفرینش جهانند و هنگام جنگ به یاران اهورامزدا و باورمندان پیروزی می‌بخشند. زادروزها ۱ فروردین ۱۲۹۲ - سید محمدولی قرنی، فرمانده نظامی اهل ایران بود، که از ۲۳ بهمن ۱۳۵۷ تا ۷ فروردین ۱۳۵۸ به‌عنوان نخستین رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کرد ۱ فروردین ۱۲۹۶ - علی‌پناه اصلانی اشتهاردی، یکی از مراجع تقلید شیعه ۱ فروردین ۱۳۰۰ - شعبان جعفری، معروف به شعبون بی مخ ۱ فروردین ۱۳۰۱ - قمر آریان، پژوهشگر و نویسنده، از نخستین فارغ‌التحصیلان زن از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران (درگذشته ۱۳۹۱) ۱ فروردین ۱۳۰۱ – محمود ماهرالنقش، معماری و کاشی کار ایران (درگذشته ۱۳۸۹) ۱ فروردین ۱۳۰۲ - محمد عبدی، بازیگر ۱ فروردین ۱۳۰۲ - حسن کامکار، بنیان‌گذار گروه موسیقی کامکارها و نوازنده ویولن (درگذشته ۱۳۷۱) ۱ فروردین ۱۳۰۳ - عباس بلوکی‌فر، نقاشِ قهوه‌خانه‌ای (درگذشتهٔ ۱۳۸۸) ۱ فروردین ۱۳۰۳ - مرضیه، خواننده ایرانی ۱ فروردین ۱۳۰۳ - خلیل عقاب، سیرک‌باز و هنرپیشه (درگذشته ۱۴۰۲) ۱ فروردین ۱۳۰۴ - خسرو تسلیمی، تهیه‌کننده سینما ۱ فروردین ۱۳۰۴ - عباسقلی دانشور، پزشک ۱ فروردین ۱۳۰۴ - علی بهزادی، روزنامه‌نگار ۱ فروردین ۱۳۰۵ - ژازه تباتبایی، نقاش، مجسمه‌ساز، شاعر و نمایش‌نامه‌نویس ۱ فروردین ۱۳۰۵ - محمد صادقی تهرانی، فقیه و مرجع تقلید شیعه ۱ فروردین ۱۳۰۵ - محمد شیرخدایی، نوازنده و ترانه‌سرای ایرانی ۱ فروردین ۱۳۰۵ - محمد هژبر ابراهیمی، مجسمه‌ساز ۱ فروردین ۱۳۰۷ - عبدالحسین جلالیان، شاعر ۱ فروردین ۱۳۰۷ - محمود عبادیان، استاد ایرانی فلسفه ۱ فروردین ۱۳۱۰ - جمشید لایق، بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون ۱ فروردین ۱۳۱۰ - پرویز کلانتری، نقاش، طراح، نویسنده و روزنامه‌نگار ۱ فروردین ۱۳۱۱ - پری صابری، کارگردان تئاتر و نویسنده ۱ فروردین ۱۳۱۲ - پریرخ دادستان، استاد روان‌شناسی دانشگاه ۱ فروردین ۱۳۱۹ - ارسلان فلاح حجت انصاری، نماینده لاهیجان در اولین دوره مجلس شورای اسلامی ۱ فروردین ۱۳۲۲ - کتایون مزداپور، زبان‌شناس و پژوهشگر زبان‌های باستانی ۱ فروردین ۱۳۲۳ - محمد منتظری، نماینده مجلس شورای اسلامی و فرزند حسینعلی منتظری ۱ فروردین ۱۳۲۶ - عبدالحمید آقارحیمی، نماینده دوره اول مجلس شورای اسلامی در حوزه انتخابیه کرمان (شهر بابک) ۱ فروردین ۱۳۲۹ - کاظم هژیرآزاد، بازیگر تئاتر و سینمای ۱ فروردین ۱۳۳۰ - محرم زینال‌زاده، بازیگر، کارگردان ۱ فروردین ۱۳۳۰ - نوری کسرائی، بازیگر ۱ فروردین ۱۳۳۳ - شهناز تهرانی، بازیگر ۱ فروردین ۱۳۳۵ - محمدعلی طاهری، بنیان‌گذار مجموعه عرفان کیهانی ۱ فروردین ۱۳۳۵ - بمانی دلدار گلچین، بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون ایران است. | ## بخش 2: فروردین | ۱ فروردین ۱۳۳۶ - حمید چیت‌چیان، دولتمرد و از وزیران نیروی جمهوری اسلامی ایران ۱ فروردین ۱۳۳۷ - بیتا فرهی؛ بازیگر سینما و تلویزیون ۱ فروردین ۱۳۳۸ - عطاءالله سلمانیان، بازیگر ۱ فروردین ۱۳۳۸ - سلمان هراتی، شاعر ۱ فروردین ۱۳۳۸ - سید حسن قاضی‌زاده هاشمی، وزیر بهداشت و درمان ایران در کابینه حسن روحانی ۱ فروردین ۱۳۳۸ - حشمت الله طبرزدی، روزنامه‌نگار و فعال دانشجویی و سیاسی ۱ فروردین ۱۳۳۹ - محمدحسن نظافتی، جراح قلب ۱ فروردین ۱۳۴۴ - مهشید افشارزاده، بازیگر ۱ فروردین ۱۳۵۲ - بیژن بنفشه‌خواه، بازیگر ۱ فروردین ۱۳۵۳ - بابک زنجانی، بازرگان ایرانی ۱ فروردین ۱۳۵۳ - پانته آ سیروس، بازیگر ۱ فروردین ۱۳۵۴ - یوسف علیخانی، نویسنده ۱ فروردین ۱۳۵۴ - مریم حسینیان، نویسنده ۱ فروردین ۱۳۵۵ - حسن ریوندی، استندآپ کمدین و مجری ۱ فروردین ۱۳۵۶ - محمدرضا گلزار، بازیگر، خواننده، مدل و نوازنده ایرانی ۱ فروردین ۱۳۵۷ - زهره فکور صبور، بازیگر ۱ فروردین ۱۳۵۸ - مهرنوش شریعتی، بازیگر و عروسک‌گردان ۱ فروردین ۱۳۶۲ - بابک جهانبخش، خواننده ۱ فروردین ۱۳۶۳ - روح‌الله بیگدلی، بازیکن فوتبال ۱ فروردین ۱۳۶۵ - میلاد زنیدپور، بازیکن فوتبال ۱ فروردین ۱۳۶۵ - علی حمودی، بازیکن فوتبال ۱ فروردین ۱۳۶۵ - حسام محمودی، بازیگر ۱ فروردین ۱۳۶۷ - سیامند رحمان، وزنه‌بردار ۱ فروردین ۱۳۷۱ - اکبر ایمانی، بازیکن فوتبال ۱ فروردین ۱۳۷۱ - وحید خشتان، بازیکن فوتبال ۱ فروردین ۱۳۷۱ - بهادر مولایی، وزنه‌بردار ۱ فروردین ۱۳۷۵ - مجتبی مقتدایی، فوتبالیست ۱ فروردین ۱۳۷۸ - سارا بهمنیار، کاراته‌کار ۲ فروردین ۱۳۰۰ – ابوالقاسم گرجی، دانشمند دینی ایرانی (درگذشت ۱۳۸۹) ۲ فروردین ۱۳۱۲ - ربابه مرادوا، خواننده شهیر موسیقی مقامی آذربایجانی، ایرانی‌تبار آذربایجانی ۲ فروردین ۱۳۱۲ - ابوالحسن بنی صدر؛ رئیس‌جمهور سابق ایران ۲ فروردین ۱۳۲۲ - ناظم گنجاپور، فوتبالیست ۲ فروردین ۱۳۳۴ - بهروز کریمی، شعبده باز ۲ فروردین ۱۳۳۶ - حسین فرکی، فوتبالیست ۲ فروردین ۱۳۶۲ - یوسف کرمی، تکواندوکار ۲ فروردین ۱۳۶۷ - حسین سمندر، کاراته‌کار ۲ فروردین ۱۳۶۷ - مهسا مردانی، تکواندوکار ۳ فروردین ۱۳۰۶ - حسن اکبرزاده، پژوهشگر و ریاضی‌دان (درگذشته ۱۳۹۹) ۳ فروردین ۱۳۱۰ - فرهنگ شریف، نوازنده و موسیقی‌دان ۳ فروردین ۱۳۲۳ - جمشید هاشم‌پور، بازیگر ۳ فروردین ۱۳۴۱ - حسینعلی حاجی دلیگانی، نماینده مجلس شورای اسلامی ۳ فروردین ۱۳۴۳ - مهرشاد کارخانی، فیلم‌ساز، کارگردان، نویسنده، بازیگر و عکاس ۳ فروردین ۱۳۴۴ - ویگن کاراپتیان، از کشته‌شدگان ارمنی‌تبار ایرانی جنگ ایران و عراق (د. ۱۳۶۶) ۳ فروردین ۱۳۴۵ - جواد نوروزبیگی، تهیه‌کننده سینما ۳ فروردین ۱۳۵۱ - شبنم مقدمی؛ هنرپیشه سینما ۷ فروردین ۱۳۲۳ - خسرو شکیبایی؛ بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر و نویسنده ایرانی ۷ فروردین ۱۳۲۴ - عنایت‌الله بخشی بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون ۷ فروردین ۱۳۳۰ - پوران درخشنده؛ نویسنده، تهیه‌کننده و کارگردان ایرانی ۸ فروردین ۱۳۰۹ - ناصر ملک‌مطیعی، بازیگر و کارگردان سینما و تلویزیون ۱۰ فروردین ۱۳۷۶ - شروین حاجی پور؛ خواننده، آهنگساز و ترانه‌سرا ۱۰ فروردین ۱۲۸۰- حاج‌علی رزم‌آرا، نخست‌وزیر ایران، نظامی و سیاستمدار (درگذشته ۱۳۲۹) ۱۰ فروردین ۱۳۳۷ - علیرضا افتخاری؛ خواننده سبک سنتی ایرانی ۱۱ فروردین ۱۳۵۰ - خشایار اعتمادی؛ اولین خواننده سبک پاپ ایران بعد از انقلاب ۱۳ فروردین ۱۳۲۲ - ژاله کاظمی، دوبلور، نقاش و مجری و تهیه‌کننده سابق تلویزیون (درگذشته ۱۳۸۳) ۱۴ فروردین ۱۳۳۳ - رخشان بنی اعتماد؛ کارگردان، فیلمنامه‌نویس و تهیه‌کننده ایرانی ۱۵ فروردین ۱۳۲۶ - فریده سپاه منصور؛ بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون ایرانی ۱۶ فروردین ۱۳۱۹ - بهروز برومند؛ سیاستمدار، پزشک و پدر علم نفرولوژی ایران ۱۶ فروردین ۱۳۶۱ - اردلان آشتیانی؛ بازیکن فوتبال ۱۶ فروردین ۱۳۷۱ - کاوه رضایی؛ بازیکن فوتبال ۱۷ فروردین ۱۳۶۵ - نوید محمدزاده؛ بازیگر ایرانی ۱۸ فروردین ۱۳۱۴ - نجمی فروهی، دوبلور و بازیگر ایرانی ۱۸ فروردین ۱۳۴۶ - مهران مدیری؛ کارگردان، بازیگر سینما و تلویزیون، خواننده، مجری، طراح صحنه و لباس، مجری طرح، صداپیشه و تهیه‌کننده ۱۸ فروردین ۱۳۵۶ - علی‌رام نورایی، بازیگر ۱۸ فروردین ۱۳۷۱ - داریوش شجاعیان؛ بازیکن فوتبال ۱۹ فروردین ۱۳۵۸ - کامران تفتی؛ بازیگر، خواننده و مجری ۲۰ فروردین ۱۳۰۸ - جعفر سبحانی تبریزی، فقیه، اصولی، مفسر، مجتهد ۲۰ فروردین ۱۳۱۸ - فریدون جنیدی؛ شاهنامه پژوه و نویسنده ایرانی ۲۰ فروردین ۱۳۲۹ - رضا سقایی، خواننده موسیقی لری ۲۰ فروردین ۱۳۴۱ - سعید حاجی‌میری، کارگردان، تهیه‌کننده و فیلمنامه‌نویس ۲۰ فروردین ۱۳۵۵ - علی لهراسبی، خواننده ۲۰ فروردین ۱۳۵۷ - کامران صباحی، خواننده و ترانه‌سرا ۲۰ فروردین ۱۳۵۹ - محسن بیاتی‌نیا، بازیکن سابق و مربی فوتبال ۲۰ فروردین ۱۳۷۶ - امید نورافکن؛ بازیکن فوتبال ۲۱ فروردین ۱۳۲۱ - هایده خواننده ایرانی ۲۴ فروردین ۱۳۷۱ - سعید قائدی‌فر، فوتبالیست ۲۴ فروردین ۱۳۶۶ - امیدرضا روانخواه، بازیکن فوتبال ۲۵ فروردین ۱۳۳۸ - مجید مجیدی؛ کارگردان و نویسنده ۲۵ فروردین ۱۳۵۳ - مریلا زارعی؛ بازیگر سینما و تلویزیون ۲۵ فروردین ۱۳۰۰ – عبدالرحمن شرفکندی (ماموستا هه‌ژار)، نویسنده، شاعر، مترجم ایرانی (درگذشت ۱۳۶۹) ۲۶ فروردین ۱۳۰۹ - محمدعلی کشاورز؛ بازیگر سینمای ایران ۲۷ فروردین ۱۳۰۷ - نادر جهانبانی؛ سپهبد خلبان نیروی هوایی شاهنشاهی ایران ۲۷ فروردین ۱۳۲۱ - محمدعلی بهمنی؛ شاعر ۲۸ فروردین ۱۳۴۹ - اکبر منتجبی؛ روزنامه‌نگار ایرانی و سردبیر روزنامه سازندگی ارگان حزب کارگزاران سازندگی ۲۹ فروردین ۱۳۶۰ - مهراوه شریفی‌نیا، بازیگر ایرانی ۳۰ فروردین ۱۲۹۰ - محمدتقی دانش‌پژوه نویسنده، مصحح، موسیقی‌دان، مترجم و نسخه‌پژوه ایرانی (د. ۱۳۷۵) ۳۰ فروردین ۱۳۳۳ - مهدی باکری، نظامی و پاسدار ایرانی و از فرماندهان جنگ ایران و عراق (د. ۱۳۶۳) ۳۰ فروردین ۱۳۷۱ - مرتضی پورعلی‌گنجی، فوتبالیست ایرانی ۳۱ فروردین ۱۳۶۴ - سجاد افشاریان، بازیگر و نویسنده ایرانی درگذشت‌ها ۱ فروردین ۱۲۹۹ - کلنل فضل‌الله خان، فرمانده هنگ چهارم ژاندارمری (زاده ۱۲۶۵) ۱۳۴۴ - مرتضی محجوبی، نوازندهٔ ایرانی پیانو و آهنگساز بسیاری از برنامه‌های گل‌ها (زاده ۱۲۷۸) ۱۳۷۰ - علی دریابیگی، کارگردان سینما (زاده ۱۲۸۲) ۱۳۷۵ - کلارا آبکار، نگارگر ایرانی (زاده ۱۲۹۴) ۱۳۸۵ - سروش خلیلی، بازیگر ایرانی (زاده ۱۳۱۵) ۱۳۸۸ - خدیجه ثقفی، همسر روح‌الله خمینی (زاده ۱۲۹۲) ۱۳۹۰ - محمد صادقی تهرانی، فقیه و مرجع تقلید شیعه (زاده ۱۳۰۵) ۱۳۹۹ - ارسلان فلاح حجت انصاری، نماینده لاهیجان در اولین دوره مجلس شورای اسلامی (زاده ۱۳۱۹) ۱۴۰۱ - محمد محمدی ری‌شهری، روحانی و سیاستمدار ایرانی (زاده ۱۳۲۵) ۱۴۰۱ - مهرنوش شریعتی، بازیگر و عروسک‌گردان (زاده ۱۳۵۸) ۲ فروردین ۱۲۲۳ - محمدباقر شفتی، فقیه و روحانی ۱۳۴۱ - حسین کاشی‌پز، کاشی‌کار (ز. | ## بخش 3: فروردین | ۱۲۶۳) ۱۳۹۲ – هوشنگ کاووسی، کارگردان، نویسنده و منتقد ایرانی سینما ۱۳۹۹ - ژیلا تقی‌زاده، داستان‌نویس و نقاش (ز. ۱۳۳۸) ۱۴۰۱ - سید محمد فقیه، نماینده مجلس خبرگان و امام جمعه نی‌ریز (زاده ۱۳۲۱) ۱۴۰۲ -احمد سمیعی گیلانی، مترجم، ویراستار، سردبیر فرهنگستان (زاده ۱۲۹۹) ۳ فروردین ۱۳۴۴ - عبدالعظیم قریب، نویسنده (زاده ۱۲۵۸) ۱۳۸۴ - سید جلال‌الدین میری آشتیانی، فیلسوف (زاده ۱۳۰۴) ۱۳۸۷ - داوود اسدی، بازیگر (زاده ۱۳۴۸) ۱۳۹۱ - غلامحسین سمندری، دوتار نواز (زاده ۱۳۱۱) ۱۳۹۳ - جمشید دانایی‌فر، مرزبان اسیر شده به وسیله جیش العدل (زاده ۱۳۶۶) ۱۳۹۳ - پرویز راجی، سفیر ایران در بریتانیا در زمان محمدرضا پهلوی ۱۳۹۸ - سهیل پرسته، کشتی‌گیر (زاده ۱۳۷۷) ۱۳۹۹ - حسن اکبرزاده، پژوهشگر و ریاضی‌دان (زاده ۱۳۰۶) ۴ فروردین ۱۳۲۶ - مهدی نوایی، نوازنده نی (ز. ۱۲۵۸) ۱۳۷۹ - رافیک آرزومانیان، فیلم‌بردار و تصویربردار تلویزیونی ایرانی ارمنی‌تبار بود. | ## جمع‌بندی | ۱۲۸۹) ۱۶ فروردین ۱۳۰۴ - محمدعلی شاه، ششمین پادشاه قاجار ۱۳۳۳ - محمدعلی مدرس خیابانی، روحانی و ادیب ۱۳۷۶ - مازیار، خواننده ۱۴۰۲ - کیومرث پوراحمد، کارگردان، تدوین‌گر و نویسنده ۱۸ فروردین ۱۳۵۸ - اعدام امیرعباس هویدا نخست‌وزیر ایران پیش از انقلاب به دست صادق خلخالی ۱۳۷۲ - علیرضا افضلی‌پور، شیمی‌دان (ز.