موضوع مقاله: التهاب مخاط بینی آلرژیک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # التهاب مخاط بینی آلرژیک | مقدمه: رینیت آلرژیک که نوع فصلی آن تب یونجه یا حساسیت فصلی نامیده می‌شود، نوعی التهاب در بینی است و زمانی رخ می‌دهد که دستگاه ایمنی بدن به مواد آلرژی‌زا (آلرژن‌ها) موجود در هوا بیش‌ازحد واکنش نشان دهد. | ## بخش 1: التهاب مخاط بینی آلرژیک | نشانه‌ها شامل آبریزش یا گرفتگی بینی، عطسه، قرمزی، خارش و آبریزش چشم‌ها، و تورم اطراف چشم است. شروع علائم اغلب ظرف چند دقیقه پس از مواجهه با آلرژن رخ می‌دهد و می‌تواند خواب و توانایی کار یا مطالعه را تحت تأثیر قرار دهد. برخی افراد ممکن است فقط در زمان‌های خاصی از سال دچار علائم شوند که اغلب ناشی از مواجهه با گرده گیاهان است. بسیاری از افراد مبتلا به رینیت آلرژیک همچنین به آسم، التهاب ملتحمه آلرژیک یا درماتیت آتوپیک نیز مبتلا هستند. رینیت آلرژیک معمولاً توسط آلرژن‌های محیطی مانند گرده گیاهان، موی حیوانات، مایت‌های گرد و غبار یا کپک تحریک می‌شود. رشد در محیط‌های روستایی (مانند مزرعه) و داشتن چندین خواهر و برادر بزرگ‌تر با کاهش خطر ابتلا مرتبط است. سازوکار اصلی بیماری شامل آنتی‌بادی‌های IgE است که به آلرژن متصل می‌شوند و در پی آن باعث آزاد شدن مواد شیمیایی التهابی مانند هیستامین از سلول‌های ماست می‌گردند. این فرایند باعث التهاب و خارش غشاهای مخاطی بینی، چشم‌ها و گلو می‌شود، زیرا این بافت‌ها تلاش می‌کنند آلرژن را دفع کنند. تشخیص معمولاً بر اساس ترکیبی از علائم و آزمون پوستی (تست خراش پوستی) یا آزمایش‌های خونی برای شناسایی آنتی‌بادی‌های IgE اختصاصی آلرژن انجام می‌شود. علائم آلرژی شبیه سرماخوردگی معمولی هستند؛ با این تفاوت که اغلب بیش از دو هفته طول می‌کشند و برخلاف نام رایج، معمولاً با تب همراه نیستند. مواجهه با حیوانات در اوایل زندگی ممکن است خطر بروز این نوع آلرژی‌ها را کاهش دهد. داروهای مختلفی برای کاهش علائم آلرژیک استفاده می‌شوند، از جمله کورتیکواستروئیدهای بینی، آنتی‌هیستامین‌های داخل بینی مانند اولوپاتادین یا آزلاستین، آنتی‌هیستامین‌های خوراکی نسل دوم مانند لوراتادین، دسلوراتادین، ستیریزین یا فکسوفنادین؛ همچنین تثبیت‌کننده‌های سلول ماست مانند کرومولین سدیم و آنتاگونیست‌های گیرنده لوکوترین مانند مونته‌لوکاست. در بسیاری از موارد، داروها علائم را به‌طور کامل کنترل نمی‌کنند و ممکن است عوارض جانبی نیز داشته باشند. قرار دادن فرد در معرض مقادیر تدریجاً افزایشی از آلرژن، که به‌عنوان ایمن‌درمانی آلرژن شناخته می‌شود، اغلب مؤثر است و زمانی استفاده می‌شود که درمان‌های خط اول نتوانند علائم را کنترل کنند. درمان معمولاً سه تا پنج سال طول می‌کشد و پس از آن ممکن است اثرات مفید آن پایدار بماند. ارتباط این بیماری با یونجه از یک نظریه اولیه (و نادرست) ناشی شد که علائم را به بوی یونجه تازه نسبت می‌داد. بیماری ترکیب پادتن با آلرژن موجب آزاد شدن میانجی‌های شیمیایی مانند هیستامین و لکوترینها می‌شود. | ## بخش 2: التهاب مخاط بینی آلرژیک | این میانجی‌ها با افزایش نفوذپذیری مویرگ‌های اطراف و سایر واکنش‌های شیمیایی موجب احتقان بینی و قرمزی، آبریزش بینی، خارش، تورم گلو وسایر علائم حساسیت می‌شوند. افتراق آن با سرماخوردگی ساده در درازای مدت بیماری (سرماخوردگی کمتر از یک هفته طول می‌کشد)، عامل بیماریزا، مسری نبودن و عود آن است. عطسه، آبریزش بینی، خارش و اشک آمدن از چشم‌ها، احساس خارش در سقف دهان و پشت گلو از نشانه‌های این نوع حساسیت هستند. با توجه به فصل ممکن است علائم شدیدتری مانند سرفه، خس خس سینه، تنگی نفس و در برخی موارد افسردگی، کم اشتهایی و اختلال خواب نیز نمایان شوند. همچنین به علت گرفتگی سینوس‌ها، سردرد نیز می‌تواند از دیگر علائم این حساسیت باشد. در فصل بهار، به دلیل وزیدن بادهای بهاری، گرده افشانی گل‌ها و شکوفه کردن درختان این نشانه‌ها بیشتر نمایان می‌شوند. مصرف ادویه‌ها، خوراک‌هایی با بوی تند و مواد فرآوری شده یا سرخ کردنی نیز می‌توانند به تشدید نشانه‌های حساسیت فصلی کمک کنند. نشانه‌های زیر مربوط به آلرژی هستند و می‌توانند آن را از سرماخوردگی متمایز کنند: بیمار تب نمی‌کند. به‌طوری‌که اگر پدر و مادری هر دو مبتلا به آلرژی باشند، به احتمال ۶۶ درصد، فرزندانشان به آلرژی فصلی گرفتار می‌شوند و اگر تنها یکی از والدین مبتلا باشد این احتمال به زیر ۶۰ درصد می‌رسد. هنگامی که فرد مبتلا به آلرژی، در معرض عوامل حساسیت زایی چون گردهٔ گیاهان، گرد و خاک و غیره قرار می‌گیرد، بدن او نسبت به آن‌ها واکنش نشان می‌دهد و موجب می‌شود تا سلولی به نام ماستوسیت از خود هیستامین ترشح کنند. ترشح شدن هیستامین باعث به وجود آمدن نشانه‌هایی چون آبریزش بینی، سرفه، عطسه، خارش و غیره در بدن می‌شود. هرچه تماس فرد با عامل ایجاد حساسیت بیشتر باشد، بیشتر احتمال دارد که به آلرژی مبتلا شود. کرمهای آنتی بیونیک، ناخن مصنوعی، خالکوبی، پشم و موی حیوانات و عروسکهای پولیش عواملی هستند که می‌توانند به بروز و تشدید نشانه‌های حساسیت کمک کنند. به بیان دیگر حساسیت یا آلرژی فصلی در اثر واکنش طبیعی بدن به عواملی به وجود می‌آید که بی‌ضرر هستند ولی دستگاه ایمنی بدن به شدت نسبت به آن‌ها واکنش نشان می‌دهد. انواع رینیت آلرژیک نوع حاد و فصلی: حساسیت فصلی یا تب یونجه که بیشتر در فصل بهار و اواخر تابستان به دنبال برخورد با دانه‌های گرده درختان، علف‌ها و گل‌ها علایم بیمای ایجاد می‌شود که چند هفته به درازا می‌کشد و سپس از بین می‌رود و سال بعد دوباره عود می‌کند. انواع مزمن و همیشگی: در این نوع که رینیت آلرژیک غیر فصلی نیز نامیده می‌شود معمولاً شدّت علایم از نوع فصلی کمتر است. به دلیل اینکه عوامل حساسیت زا تقریباً همیشه در محیط زندگی بیمار وجود دارند بیماری در درازای سال مرتّباً تکرار می‌شود ویا ممکن است علایم همیشه همراه بیمار باشد. | ## بخش 3: التهاب مخاط بینی آلرژیک | این نوع می‌تواند ناشی از قارچ‌ها، گرد و غبار خانه، دود سیگار، خاکه گچ، روزنامه، مواد شوینده، پشم، پَر، انواع خوراک همچون ماهی، توت فرنگی، تخم مرغ، خربزه و غیره و فضولات حیوانات خانگی باشد. رینیت ناشی از دارو: برخی از دارو می‌توانند باعث رینیت شوند ولی معمولاً پس از قطع مصرف این داروها، التهاب بینی ناشی از آنها بر طرف می‌شود. مهم‌ترین داروهای که می‌توانند باعث این بیماری شوند شامل داروهای ضد فشار خون، قرص ضدبارداری، قطره‌های ضد احتقان در بینی است. تشخیص با ارزیابی علائم و نشانه‌های بیمار و انجام معاینات فیزیکی، پزشکان می‌تواند تشخیص دهند که بیمار دارای حساسیت فصلی هست یا خیر. پس از تشخیص، پزشک قادر به شناسایی عامل اصلی آلرژیک می‌باشد و می‌تواند درمان را شروع کند. برای اینکار دو نوع آزمایش لازم است انجام شوند:آزمایش خون و آزمایش از طریق پوست آزمایش پوستی به دو صورت انجام می‌شود: با چکاندن مقداری از عامل حساسیت زا (آلرژن) روی پوست بیمار و سوزن زدن به آن یا با تزریق مقداری آلرژن زیر پوست. ابزارهای جایگزین دیگری نیز برای تشخیص آلرژی فصلی وجود دارند مانند: تست‌های آزمایشگاهی، تصویربرداری و آزمایش آندوسکوپی بینی. اگر فاکتورهای چون تعداد گلبول‌های سفید خون، افزایش یافته باشند نشان دهنده احتمال بروز آلرژی است. درمان درمان حساسیت فصلی می‌تواند شامل، استفاده از گیاهان دارویی، داروهای بدون نیاز به نسخه، تجویز آنتی هیستامین، یا نئوتادین استفاده از داروهای ضد احتقان، ایمونوتراپی و طب مکمل و جایگرین باشد. درمان علامتی با آنتی هیستامینها (مانند دیفن هیدرامین و پرومتازین)، مقلدهای سمپاتیک (مانند سودو افدرین و فنیل آفرین)، کرومولین سدیم، تئوفیلین و گاه استروئیدها (به خصوص افشانه بینی) است. در صورتی که نشانه‌ها مربوط به بینی (مانند عطسه و آبریزش) مشاهده شوند، معمولاً تجویز آنتی هیستامین‌ها، اولین انتخاب است. ممکن است سودوافدرین تجویز شود تا گرفتگی بینی را تسکین دهد و خارش و سرفه را متوقف کند یا بنادریل و کلماستین تجویز شوند. با این حال، استفاده از آنتی هیستامین‌ها ممکن است به خواب‌آلودگی شدید منجر شوند بنابراین هنگام تجویز، به مصرف‌کنندگان آن‌ها توصیه می‌شود تا از کار کردن با دستگاه‌های سنگین و رانندگی خودداری کنند. از عوارض دیگر استفاده از این داروها می‌توان به خواب آلودگی، تاری دید، یبوست، ادرار کردنِ سخت، گیجی و سرگیجه اشاره کرد. شستشوی سینوس‌ها و مجاری بینی با محلول آب نمک و پرهیز از در معرضِ باد و گردوخاک قرارگرفتن، با کاهش نشانه‌های حساسیت فصلی تأثیر مستقیم دارند. نوشیدن مایعات فراوان به‌طور مداوم، باعث می‌شود که ترشحات تنفسی رقیق‌تر شوند و عامل حساسیت زا، اثر کمتری بر بدن بگذارد. استفاده از کورتون نیز یکی دیگر ار روش‌های درمان است ولی به دلیل عوارض جانبی زیادی که این دارو دارد، در موارد حاد و شدید درصورتی که سایر روش‌ها جواب نداده‌اند و به عنوان آخرین انتخاب تجویز می‌شود. | ## جمع‌بندی | مطالعات جدید دانشگاه وندربیلت آمریکا نشان می‌دهد که علایم آلرژی فصلی در بیمارانی که از غذاهای حاوی پروبیوتیک استفاده می‌کنند، بهبود یافته است و کیفیت زندگی بهتری دارند.باکتری‌های پروبیوتیک در درمان آلرژی فصلی مؤثر هستند .