موضوع مقاله: فهرست اصطلاحات سینما و تئاتر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست اصطلاحات سینما و تئاتر | مقدمه: آمفی تئاترها در گذشته و دوران باستان به صورت فضای کاملاً باز و بدون سقف بودند و امروزه معمولاً به صورت فضاهای بسته ساخته می‌شوند. | ## بخش 1: فهرست اصطلاحات سینما و تئاتر | پلان: پلان یا نما یا شات از نظر فنی، عبارت است از تصویر یا تصاویری که در یک زمان ممتد کار دوربین یعنی از زمان به کار افتادن دوربین تا متوقف شدن آن، روی نوار فیلم ثبت می‌شود. اتالوناژ (تصحیح رنگ در فیلم): به اصلاح رنگ و نور فیلم در مرحلهٔ پایانی تدوین می‌گویند که در آن، نور و رنگ تصاویر به گونه‌ای همسان اصلاح می‌شوند. اسکوپ: فیلم پرده عریض سینمایی است که هنگام نشان دادن در تلویزیون سیاهی در بالا و پایین تصویر دیده می‌شود. انیمیشن: به نقاشی متحرک گفته می‌شود یا به اصطلاح، به فیلم‌های کارتونی نیز می‌گویند. آیریس: آیریس یا دیافراگم، قطعه‌ای تعبیه شده در دوربین فیلمبرداری و عکاسی است که ساختمانی مانند عنبیه چشم دارد و میزان نوردهی به نگاتیو را کنترل می‌کند. ایستمن کالر: نوعی نسخهٔ منفی فیلم رنگی است که پس از تکنی کالر و برای رفع نقایص آن، ابداع شد. در تکنیک تکنی کالر به علت استفاده از سه نوار فیلم، دوربینی سنگین‌تر و بزرگتر از دوربین‌های عادی لازم بود؛ اما فیلم رنگی ایستمن کالر در دوربین‌های عادی قابل استفاده بود. همچنین سهولت کار و ارزانی و امکان چاپ در تمامی لابراتوارهای چاپ رنگی از دیگر مزایای ایستمن کالر است. بازگشت به گذشته (فلش بک): نمایش صحنه‌های اتفاق افتاده در گذشته که در حال حاضر نشان داده می‌شود. ممکن است به دلیل ایراد در بازی، گفت‌وگو، نور، صدا و ورود غیر منتظرهٔ افراد به کادر یا هر ایراد غیرقابل پیش‌بینی دیگر، برداشت مجدد صورت می‌گیرد. برش (قطع یا کات): قطع صحنه یا نما، اصطلاحی است تدوینی (مونتاژی) که با برش راش‌ها در نهایت فیلم توسط مونتاژگر بر اساس دکوپاژ آماده می‌شود. بک گراند: صداها، اجسام و مناظری را که در عمق تصویر دیده یا شنیده می‌شوند بک گراند می‌گویند. بوم: بوم میلهٔ قابل انعطافی است که میکروفون را بر سر آن، نصب می‌کنند و برای صدابرداری به کار می‌رود. پانا ویژن: نوعی روش فیلم‌برداری برای نمایش بر روی پردهٔ عریض است که روی فیلم نگاتیو۷۰ میلی‌متری انجام می‌شود؛ سپس این نگاتیو یا روی فیلم پوزتیو ۷۰ میلی‌متری نمایش داده می‌شود یا از طریق عدسی آنامورفیک روی فیلم ۳۵ میلی‌متری چاپ می‌گردد. در نهایت، فیلم ۳۵ میلی‌متری به وسیلهٔ عدسی دیگری منبسط و روی پردهٔ نمایش تابانده می‌شود. پرده‌های امروزین، حساس و مشبکند و نورهای اضافی و اذیت‌کننده را از خود عبور می‌دهند و تصویر را شفافتر از گذشته به معرض نمایش می‌گذارند. پرده عریض: پرده عریض به ابعاد تصویری گفته می‌شود که در مقایسه با استاندارد تصویر ۳۵ میلی‌متری که ۳۳/۱ به ۱ می‌باشد (اگر طول تصویر ۳۳/۱ متر باشد عرض آن ۱ متر خواهد بود) دارای استاندارد آمریکایی ۸۵/۱ به ۱ است. پس زمینه (بک گروند): هر چیزی که در انتهای صحنه و بعد از موضوع اصلی واقع شده باشد. پلاتو: صحبت‌های مجری برنامه تلویزیونی که در ابتدا، وسط و انتهای برنامه اجرا می‌گردد. پلان (نما): از لحظهٔ روشن شدن دوربین فیلمبرداری تا لحظه‌ای که کارگردان کات می‌دهد، یک پلان شکل می‌گیرد. پن: حرکت دوربین بر محور ثابت به سمت راست و چپ، مانند آدمی که ثابت ایستاده و با گردش سر حول محور گردن، به سمت راست یا چپ نگاه می‌کند. پن شلاقی: چرخش سریع دوربین از نقطه‌ای به نقطهٔ دیگر که در اثر آن، تصویر ناواضحی از صحنه یا صحنه‌ها به چشم تماشاگر می‌آید. نمای دید پرنده : نمای گرفته شده توسط دوربین هنگامی که مانند پرنده زاویه دید از بالا به پایین باشد. پوزتیو: نسخه مثبت از فیلم که در لابراتوار از روی نگاتیو (منفی) تهیه می‌شود و تصویر واقعی سوژه است. تدوین (مونتاژ): تدوین مرحلهٔ بعد از اتمام فیلم‌برداری است که نماها بر اساس خط داستانی فیلم‌نامه کنار هم چیده می‌شوند. در تدوین، فیلم، ضرباهنگ و ریتم مورد نظر را پیدا می‌کند و اندازهٔ زمانی نما و نقطهٔ قطع هر نما مشخص می‌شود، به گونه‌ای که انتقال از صحنه‌ای به صحنه‌ای دیگر، نرم و بی‌پرش و بدون در ذوق زدن انجام می‌پذیرد. در واقع، اندازه نماها و سکانس‌ها و چگونگی استفاده از تمهیدات ویژهٔ سینمایی در این مرحله انجام می‌گیرد. تکنی کالر: تکنی کالر نخستین شیوهٔ موفقیت‌آمیز فیلم‌برداری رنگی است که در سال ۱۹۱۵ ابداع و در سال ۱۹۳۲ تکمیل شد. تروکاژ (حقه‌های سینمایی): به‌طور کل به جلوه‌های ویژه گفته می‌شود مانند انفجار، افکت‌های کامپیوتری… . تیلت: حرکت دوربین به صورت عمودی (بالاو پایین) بر محور ثابت، مانند پایین و بالا بردن سر انسان. جلوه‌های اپتیکی: کلیه افه‌های تصویری (فید این و فید اوت، دیزالو، وایپ) و هر تکنیکی که از چاپ نوری استفاده می‌کند. جلوه‌های صوتی: سر و صداهای متفرقه، مانند صدای پا، باز و بسته شدن در… که علاوه بر صدای هم‌زمان (موسیقی و گفتار) به باند صدای فیلم اضافه می‌شود. جلوه‌های ویژه: عبارت است از ترفندها و روش‌هایی که به وسیلهٔ آن‌ها می‌توان صحنه‌ای را که اتفاق نیفتاده است و گاه اساساً رخ دادنی نیست، به گونه‌ای نشان داد که گویی اتفاق افتاده‌است. جلوه‌های ویژه معمولاً در صحنه‌هایی شامل آتش‌سوزی، انفجار، زلزله، سفر به سرزمین رؤیاها… به کار می‌رود. چند دوربینه: استفاده از چند دوربین برای فیلم‌برداری صحنه‌های گران که امکان تکرار آن، وجود ندارد؛ همچون: تصادف، انفجار… . حرکت (اکشن): ۱- فرمانی است که کارگردان سر صحنهٔ فیلم‌برداری برای شروع کار به بازیگران می‌دهد. این فرمان معمولاً بعد از آمادگی نور، صدا و دوربین صادر می‌شود و کارگردان به ترتیب می‌گوید «نور، صدا، دوربین» و اگر ایرادی در عملکرد شروع این مرحله پیش نیاید دستور «حرکت» می‌دهد. ۳- در اصطلاح به فیلم‌های پُر از زد و خورد با حرکات فراوان دوربین و ریتم پرهیجان و سریع تدوین نیز گفته می‌شود. حرکت آرام (اسلوموشن): حرکت کندتر از معمول اشیا و آدم‌ها بر پرده سینما یا صفحهٔ تلویزیون. برای دستیابی به این نوع حرکت، فیلم با دور تند ۴۸ کادر در ثانیه فیلم‌برداری می‌شود. حرکت سریع (فست‌موشن): به حرکت سریع‌تر از معمول اشیا و آدم‌ها بر پرده یا صفحهٔ تلویزیون گفته می‌شود؛ برای مثال، فیلم‌های صامت چارلی چاپلین را می‌توان نام برد (۱۸ فریم در ثانیه). برای دست یافتن به چنین حرکتی، فیلم با سرعت کمتر از ۲۴ کادر در ثانیه فیلم‌برداری می‌شود. خارجی: نمایی است که در فضای باز، فیلم‌برداری می‌شود و یکی از کلمات راهنمایی است که بالای هر صحنه از «فیلم‌نامه» نوشته می‌شود؛ همچون: خارجی. داخلی: نمایی است که در مکان سرپوشیده فیلم‌برداری می‌شود و یکی از کلمات راهنمایی است که بالای هر صحنه از «فیلم‌نامه» نوشته می‌شود؛ همچون: داخلی، آپارتمان، روز. دالی: دالی ارابه‌ای است با چهار چرخ که فیلمبردار روی آن سوار می‌شود و بسته به دکوپاژ از موضوع دور یا نزدیک می‌شود و همراه با موضوع یا درتعقیب موضوع حرکت می‌کند. دالی بر روی ریل یا روی چرخهای لاستیکی بادی اش حرکت می‌کند و صحنه‌های حرکتی به نرمی برداشت می‌شود. دکوپاژ: تقطیع فنی فیلم‌نامه که در آن، صحنه‌ها به نماهای مشخصی تقسیم و در اصطلاح خرد می‌شود. در این مرحله، اندازهٔ نماها، زاویهٔ دوربین و حرکت دوربین توسط کارگردان معین می‌شود. دکور صحنه: فضایی که به تقلید از یک مکان واقعی استودیو برای فیلم‌برداری آماده می‌شود. دوبله: دوبله به برگردان زبان اصلی و گفتاری فیلم‌ها به زبان کشور نمایش دهنده فیلم (درایران، فارسی) گفته می‌شود. دوربین روی دست: در این روش، دوربین یا در دست قرار می‌گیرد یا به بدن فیلم‌بردار وصل می‌شود و برای فیلم‌برداری فضاهای شبه مستند و خبری و تأثیرگذار به کار می‌رود؛ مانند فیلم‌های مستند جنگی مرتضی آوینی (روایت فتح) یا سکانس دادگاه در فیلم جدایی نادر از سیمین (اصغر فرهادی). دیافراگم: دریچه‌ای به شکل عنبیهٔ چشم در دوربین فیلم‌برداری یا عکاسی است که بین نوار خام و عدسی قرار می‌گیرد و میزان نوردهی به نوار فیلم را کنترل می‌کند. دیپ فوکوس: در عمق میدان وضوح یا ژرف‌نمایی، پیش‌زمینه و پس‌زمینهٔ تصویر، وضوح کامل دارد و قابل دیدن است و با لنز واید فیلم‌برداری می‌شود. دیزالو: ساده‌ترین و پرکاربردترین افه تصویری است برای چسباندن دو تصویر پشت سر هم که باعث می‌شود تصویر اول در تصویر دوم محو بشود. | ## بخش 2: فهرست اصطلاحات سینما و تئاتر | دیسک: از دو دههٔ پیش با رشد دستاوردهای دیجیتالی در صنعت سینما واژهٔ دیسک - که در فارسی به «لوح فشرده» ترجمه شده‌است - در سینما نیز رواج یافته است. دفیوزر: ورقه‌ای از جنس پارچهٔ ریزبافت که جلوی منبع نور صحنه قرار می‌گیرد تا نور صحنه پخش شود و سایه روشن‌ها به اصطلاح، نرم گردد. نسخهٔ چاپ شدهٔ نگاتیوهای فیلم‌برداری شده همراه با صدا را نیز راش می‌گویند که معمولاً برای بازبینی نماهای برداشت شدهٔ روزانه برای بررسی کیفیت آن‌ها از نظر بازی و تصویر، مورد استفاده قرار می‌گیرد. راف کات: عبارت است از بریدن و چسباندن نماهای پی در پی بر اساس خط داستانی فیلم‌نامه بدون تطبیق شروع و پایان نماها با نماهای قبلی و بعدی و نیز بدون اضافه کردن باند صدا و موسیقی و حذف تصاویر راش‌های خراب و بی‌استفاده است؛ در واقع، مونتاژ اولیه است که تصاویر مورد استفاده را از راش‌ها انتخاب می‌کنند و پشت سر هم می‌چسبانند. با توجه به پرهزینه بودن وسایل مختلف به‌کاررفته در ساخت فیلم، از تجهیزات فیلم‌برداری گرفته تا وسایل صحنه و به ویژه اجاره بهای مکان‌ها، دستیار کارگردان مجموعه نماهای مثلاً مربوط به یک هتل یا خانه یا موقعیت دیگر را - که در کل فیلم‌نامه پراکنده شده - بر اساس خط داستانی فیلم‌نامه کنار هم، ردیف کرده و آن را برای کارگردان مشخص می‌کند. همچنین چون برخی بازیگرها به دلایل حرفه‌ای یا به هر دلیل دیگر باید زودتر پروژه را ترک کنند، تمام نماهای مربوط به آن‌ها رج زده می‌شود. پس از رج زدن، با یک برنامه‌ریزی دقیق روزانه، فیلم‌برداری به سرعت انجام می‌شود وهزینه‌ها کاهش می‌یابد. روز به جای شب: با استفاده از فیلترهای خاص می‌توان در روز فیلم‌برداری و آن را به جای نمای شب استفاده کرد. زاویه (انگل): دوربین نسبت به سوژه، سه زاویه می‌تواند داشته باشد: اگر از بالا به پایین فیلم‌برداری شود به آن زاویهٔ سرپایین (های انگل) و اگر پایین به بالا فیلم‌برداری شود به آن زاویهٔ سربالا (لوانگل) گفته می‌شود. زاویهٔ دید (پوینت آف ویو): به نمایی گفته می‌شود که بیانگر گفت‌وگو بین دو نفر است و ابتدا یکی و بعد دیگری را در زاویهٔ عکس زاویهٔ قبلی به‌طور متناوب و یک در میان می‌بینیم. گرچه زیبایی را نمی‌توان امری فردی و سلیقه‌ای دانست، عموم مردم معمولاً در مورد زیبایی یا نازیبایی یک اثر ادبی یا فیلم به اتفاق نظر می‌رسند. کشف علل و عناصر دخیل درزیبا ماندن یک اثر یا فیلم درحوزهٔ دانش گستردهٔ زیبایی‌شناسی نهفته‌است. زیرنویس: عبارت است از ترجمه متن گفت‌وگوها یا روایت فیلم و ثبت آن در حاشیهٔ پایین فیلم به زبان کشور نمایش دهندهٔ فیلم. ژانر: ژانر یا گونه به گروه فیلم‌هایی گفته می‌شود که دارای مشخصه‌های یکسانی هستند. تا کنون حداقل بیست ژانر و چندین زیرژانر توسط منتقدان سینمایی شمارش شده‌است که از جمله، می‌توان به ژانر کمدی، ژانر وسترن و ژانر علمی-تخیلی اشاره کرد. سبک: شیوهٔ استفاده از تکنیک‌های سینمایی مشخص که معمولاً برای فیلم‌سازان بزرگ، منحصر به فرداست و می‌تواند فیلم یا گروهی از فیلم‌های هم‌شکل را پدیدآورد. سینک کردن: منطبق کردن تصاویر و صداهای مربوطه است که در مرحلهٔ صداگذاری انجام می‌شود. سینما توگراف: دستگاه فیلم‌برداری و نمایش فیلم که توسط برادران لومیر اختراع و در سال ۱۸۹۵ به ثبت رسید. سینما سکوپ: نوعی فیلم‌برداری برای نمایش روی پردهٔ عریض که در آن از عدسی آنامورفیک استفاده می‌کنند. در آغاز، سه دوربین و سه پروژکتور به کار می‌رفت تا تصویری زیبا و باورپذیر از موضوع مورد نظر ارائه شود. سکانس (فصل): هر فیلم از چند بخش (فصل) تشکیل شده که هر بخش یک قسمت از موضوع را بیان می‌کند. شات (برداشت): از لحظه‌ای که دکمه ضبط دوربین شروع می‌شود تا وقتی که قطع می‌شود را یک شات می‌گویند. شات لیست (فهرست برداشت‌ها): در واقع، گزارش کار فیلم‌برداری است که به ترتیب شات‌های برداشت شده را در آن می‌نویسند و توضیح می‌دهند که کدام لحظه از نوارِ فیلم‌برداری‌شده، شامل چه تصویری است. شخصیت اصلی: بازیگر یا شخصیت اصلی در فیلم به فردی گفته می‌شود که مجموعه رویدادها حول محور او اتفاق می‌افتد. این نوع طبقه‌بندی کردن بازیگران یک فیلم بیشتر در فیلم‌های کلاسیک رواج داشته‌است؛ اما در فیلم‌های مدرن به همهٔ شخصیت‌ها نسبی نگریسته می‌شود و تلاش می‌شود به جای انسان آرمانی، انسان عادی و عرفی تصویر شود. صحنه‌آرا (طراحی صحنه): به هنرمندی گفته می‌شود که با توجه به فضا و حال و هوا و زمان و مکان رویدادهای فیلم تلاش می‌کند فضا را مطابق آنچه مورد نظر کارگردان است طراحی کند. صحنه‌یاب: صحنه‌یاب یا ویزور، دریچه‌ای است که فیلم‌بردار از طریق آن، صحنه را می‌بیند. صحنه‌یاب جدا از دوربین نیز وجود دارد که به کارگردان این امکان را می‌دهد که شخصاً صحنه را زیر نظر بگیرد، زاویهٔ مناسب را برای دوربین پیدا کند یا کار بازیگران را با آن پیگیری کند. صداگذاری پس از فیلم‌برداری: افزودن صدا به تصاویر بعد از فیلم‌برداری و تدوین است که شامل دوبله گفت‌وگوها، موسیقی و جلوه‌های صوتی است. صدای اپتیک: سیگنالی است که در حاشیهٔ نوار فیلم به صورت یک رشته خطوط نوری و زیگزاگ شکل ثبت شده و هنگام نمایش توسط یک چشم الکتریکی به صدا تبدیل می‌شود. صدای استریو فونیک: صدایی که به لحاظ بُعد، عمق و جهت به صدای طبیعی نزدیک است و می‌تواند میزان مشارکت تماشاگر در فیلم را بالا ببرد. صدای دالبی دیجیتال: شکل تکامل‌یافته صدای استریو فونیک است که در این حالت، صدا در شش باند، ضبط و پخش می‌شود. این شیوه، مشکلات خاص خودش را دارد؛ اما بسیار طبیعی‌تر از شیوهٔ دوبله است که صدابرداری پس از فیلم‌برداری و در استودیو انجام می‌گیرد. صدای واقعی: صدایی که منبع تولید آن در تصویر دیده می‌شود؛ مانند صحبت آدم‌هایی که می‌بینیم. صدای همزمان: صدایی که با کنش‌های درون تصویر هم‌زمان باشد؛ مانند گفت‌وگو و لب زدن بازیگران طراح چهره آرایی (گریمور): هنرمندی که با توجه به ویژگی‌های شخصیتی کاراکترهای موجود در فیلم‌نامه، طرح آرایشی و گریم بازیگران را می‌ریزد. طراح دکور: کسی که براساس داستان و طبق ذهنیت کارگردان، دکورهای فیلم و فضاها و مکان‌های وقوع داستان فیلم را طراحی می‌کند و تحت نظارت او این امکان ساخته می‌شود. طراح صدا: اخیراً با توجه به حجم صداهای مورد نیاز برخی فیلم‌ها در ایران و از دیرباز در سینمای جهان، هنرمندی که در کار مهندسی صدا تخصص دارد با توجه به حجم و نوع صداهای مورد نیاز فیلم و کارگردان، طراحی صدا را برای صدابرداران انجام می‌دهد. عدسی (لنز) :وسیله اپتیکی است که بازتاب پرتوهای نور اشیای جلوی دوربین را در نقطه‌ای خارج از مرکز عدسی - که به آن کانون عدسی می‌گویند - جمع کرده تصویر شیء را تشکیل می‌دهد. عدسی آنا مورفیک: عدسی ویژه‌ای است که در هنگام فیلم‌برداری جلوی دوربین قرار می‌دهند تا میدان دید وسیع‌تری (تقریباً دو برابر حد معمولی) فیلم‌برداری شود. عدسی زاویه بسته (تله): نوعی عدسی که به فیلم‌بردار امکان می‌دهد از موضوع در فاصله‌ای نسبتاً دور، نماهای درشت بگیرد. فاصلهٔ کانونی این نوع عدسی، زیاد بوده و زاویه عدسی، بسته‌است؛ به این ترتیب، بخشی از تصویر دروضوح کامل است. عدسی زاویه باز (واید): نوعی عدسی است که از فاصلهٔ کم می‌تواند حوزه‌های وسیع‌تر از معمول را در تصویر نشان دهد. زاویهٔ این عدسی، باز بوده و فاصلهٔ کانونی آن، کوتاه است؛ در نتیجه، تصویر حاصل، بر خلاف عدسی تله فوتو کاملاً وضوح دارد. عدسی زوم: این عدسی به فیلم‌برداری امکان می‌دهد از یک نمای باز به یک نمای بسته و بر عکس برود بدون اینکه به تغییر محل دوربین، نیاز داشته باشد؛ البته پرسپکتیو در زمان زوم کردن تغییر می‌کند و بعضی از فیلم‌سازان برای نزدیک شدن به سوژه دالی را ترجیح می‌دهند. عدسی ماکرو: این عدسی، زاویه دید نرمال دارد و فاصله کانونی آن، مشابه لنز نرمال است با این تفاوت که به وسیلهٔ این لنز می‌توان از موجودات و اشیای ریز، تصویربرداری کرد و دوربین کاملاً به سوژه، نزدیک شود. عدسی چشم‌ماهی: فاصله کانونی این عدسی، بسیار کوتاه است و زاویه دید بسیار زیادی دارد. عدسی چشمی (منظره‌یاب):عدسی که فیلم‌بردار به وسیلهٔ آن از توی دوربین به صحنه نگاه می‌کند. فانتزی: نوعی فیلم که رویدادهای آن، گویی در عالم خیال می‌گذرد و تماشاگر در عین باور کردن فیلم، آن را از عالم واقع جدا می‌داند. این وسیله مجموعه‌ای متوالی از تصاویر ثابت و مجزا را - که مربوط به انجام یک فعالیت خاص مانند پرش و اسب‌دوانی… بودند - روی یک لوح (دیسک) شیاردار ثبت می‌کرد. هنگامی که این لوح در برابر آینه به چرخش درمی‌آمد، در تصور تماشای یک تصویر متحرک را ایجاد می‌کرد. فرم روایی: ارتباط اجزا، ساختمان فیلم از طریق یک رشته رویدادهای علّی و معلولی که در زمان و مکان مشخص اتفاق می‌افتند. فلاش‌بک: ارجاع به گذشته یا پس‌نگاه یا بازگشت به گذشته را با قطع نمایش زمان حال روایی فیلم، فلاش‌بک می‌گویند. فوکوس: به وضوح تصویری در فیلم‌برداری و نیز در نمایش گفته می‌شود؛ به بیان دیگر، تنظیم فاصلهٔ کانونی عدسی نسبت به موضوع در طول فیلم‌برداری یک صحنه را فوکوس می‌گویند. فیلتر: ورقهٔ نازکی است که رنگ نور را تغییر می‌دهد یا بین رنگ نور و حساسیت فیلم رنگی هماهنگی ایجاد می‌کند. | ## بخش 3: فهرست اصطلاحات سینما و تئاتر | فیلمبردار (یا تصویربردار): فردی است که با شناخت عمیق خود از تور، رنگ، لنز دوربین، ترکیب‌بندی تصویری و کارکرد متنوع دوربین، ذهنیت کارگردان رابر روی فیلم ثبت می‌کند. فیلم بلند داستانی: بنا بر توافق عمومی، فیلم‌هایی را گویند که زمان آن‌ها بیش از ۷۵ دقیقه است در برابر فیلم کوتاه که حداکثر ۴۰ دقیقه و نیز فیلم نیمه‌بلند که حداکثر ۶۰ دقیقه دارد. فیلم چندداستانه: فیلمی که از چند داستان مستقل و در واقع چند فیلم کوتاه تشکیل شده‌است؛ اما دارای یک عنصر ارتباطی مضمونی است. فیلم «دستفروش» به کارگردانی مخملباف، از جمله فیلم‌های چندداستانه یا اپیزود یک است. فیلمخانه: محل بایگانی یا آرشیو فیلم‌ها که معمولاً نمایش‌های ویژه‌ای را در برنامهٔ خود دارد. فیلم خبری: قبل از اختراع تلویزیون، به فیلم‌های کوتاهی گفته می‌شد که به مسائل روز می‌پرداختند و بیشتر «تأویل موضوعی» مفهوم فیلم خبری بودند. پس از اختراع تلویزیون، به فیلمی گفته می‌شود که مشخصه‌هایی چون دوربین روی دست، صدای سر صحنه و حرکت پرشتاب دوربین و سواره‌ها… را دارد و از موقعیت خبری و اطلاع‌رسانی برخوردار است و معمولاً برای تلویزیون ساخته می‌شود. فیلم‌شناسی: شناخت و تحلیل سینما به مثابه پدیده‌ای اجتماعی و فرهنگی که دلالت‌های خاصی دارد. فیلمنامه: یا سناریو داستان فیلم به صورت بصری است که کارگردان از روی فیلم‌نامه دکوپاژ اثر را انجام می‌دهد. قطع: به عرض نوار که بر اساس میلی‌متر گفته می‌شود؛ برای مثال، فیلم‌های ۳۵ میلی‌متری سینمایی. کات: کات به معنی برش را در واژهٔ برش شناختیم، کات همچنین دستوری است که از صحنهٔ فیلم‌بردار ی، کارگردان بعد از برداشت کامل از صحنه یا احیاناً اگر برداشت مطلوب و منظور وی نباشد صادر می‌کند و به معنای توقف کامل فیلم‌برداری است؛ به این معنا که دوربین، صدا و بازی متوقف می‌شود تا با هماهنگی دوباره در زمینهٔ نور، صدا و دوربین و با دستور مجدد کارگردان با کلمه اکشن، دوباره برداشت و بازی آغاز شود. کارگردان (دایرکتور): کارگردان عنصر خلاق و مدیر اصلی خلق فیلم است و مجموعه عوامل فیلم با هدایت وی وظایفشان را با هماهنگی انجام می‌دهند. مهم‌ترین وظیفهٔ کارگردان، انتخاب درست بازیگران، دکوپاژ صحیح و بازی گرفتن درست از بازیگران است. کپی‌کار: نسخهٔ مثبت و نه چندان باکیفیت فیلم که با تدوین سردستی آن، تدوین‌گر، صداگذار، طراح جلوه‌های صوتی و تصویر و سایر نیروهای فیلم با آن کار می‌کنند و حکم یک علامت راهنما را دارد. همچنین کارگردان و تهیه‌کننده از کپی‌کار برای بازبینی روزانهٔ فیلم هم استفاده می‌کنند. کلاکت: تخته‌ای است که اطلاعات تصویر، مانند نام فیلم، شماره سکانس، شماره صحنه، شماره پلان و شماره برداشت را روی آن می‌نویسند و جلوی دوربین نگه می‌دارند. بعداً در مرحلهٔ تدوین از اطلاعات نوشته‌شده بر تخته برای مرتب کردن نماها بر حسب سناریو و نیز در مرحلهٔ صداگذاری از صدای تقه (یا بیب) کلاکت برای سینک‌کردن باند صدا با تصویر استفاده می‌شود. کرین: نوعی جرثقیل که دوربین بر آن سوارشده و حرکات عمودی و مورب و پیچیده‌ای را انجام می‌دهد. کنتراست: به مفهوم برجسته نمودن یا ایجاد اختلاف نوری بین اشیا یا فضاهای فیلم برای تأثیرگذاری و بالابردن جلوهٔ بصری فیلم است . کنتراست بالا از ویژگی‌های فیلم‌های اکسپرسیونیستی و فیلم‌های سیاه یا نوآر به‌شمار می‌آید. ملودرام: به هر فیلمی که دارای ابعاد عاطفی است گفته می‌شود؛ البته ملودرام گاه دارای پیرنگ‌های سیاسی یا اجتماعی نیز هست. منشی صحنه: کسی است که جزئیات هر نما از قبیل شمارهٔ سکانس و نما، لباس و آرایهٔ بازیگران، وضعیت اشیای صحنه، جهت نگاه و حرکت بازیگران، موقعیت آن‌ها در صحنه و کلاً نقشهٔ دقیق هر صحنه با تمام اجزایش را یادداشت می‌کند تا در تداوم فیلم‌برداری - که معمولاً بر اساس تداوم صحنه‌های سناریو صورت می‌گیرد - صحنه‌های مرتبط به هم به گونه‌ای درست برداشت شوند و در هنگام تدوین، مشکلات ارتباط صحنه‌ها و نماهای تداومی ایجاد نشود. موسیقی متن: موسیقی ویژه‌ای که برای فیلم با توجه به مشخصه‌های مضمونی و ساختاری آن توسط آهنگ‌ساز نوشته می‌شود. مونولوگ (تک‌گویی): گفت‌وگو با خود که نقطهٔ مقابل دیالوگ یعنی گفت‌وگو با یکدیگر است. این میز دارای صفحهٔ نمایشگری است که راش‌ها را نشان می‌دهد تا متصدی تدوین بتواند براساس آن کار کند. میکس کردن: در دو حالت کاربرد دارد: اول، ترکیب چند تصویر با هم یا انتخاب تصویر نهایی از سوی کارگردان تلویزیونی که از سوی چند دوربین به دستگاه میکس می‌آید. دوم، ترکیب باندهای سه‌گانه و چندگانه گفت‌وگوی بازیگران، صدای محیط افکت و موسیقی را با هم به صورت یک باند و صدای واحد می‌گویند. در واقع، نئورئالیسم در هر کشوری به این معناست که با حفظ اصالت و پایبندی به واقع‌گرایی، باید از تمام ظرفیت هنری و تکنیکی یک رسانهٔ هنری، به ویژه سینما بهره گرفت. آغازگران سینمای نئورئالیسم در ایتالیا بزرگانی همچون: «دیسکا» و «ویسکونتی» بودند. نگاتیو: فیلم منفی، در فیلم‌های عکاسی و سینمایی در حین فیلم‌برداری و عکاسی از این نوع فیلم استفاده می‌کنند. نمای تعقیبی: نمایی است که همگام با حرکات موضوع، آن را در کادر می‌گیرد؛ به بیان دیگر، سوژهٔ فیلم‌برداری در این نما تعقیب می‌شود. نمای خیلی درشت (اکستریم کلوز آپ): نمایی که از اجزای یک شی در فاصلهٔ بسیار نزدیک گرفته می‌شود؛ مثل نمای چشم. نمای خیلی دور (اکستریم لانگ شات): نمایی بسیار دور از یک موضوع به شکلی که تمام اشیای پیرامون آن به صورت ریز در کادر باشد. نمای دور (لانگ شات): نمایی که مانند نمای تمام‌قد است و مقداری از پیرامون آن نیز آشکار است. نمای شلوغ (کرودشات): نمایی است که پر از جمعیت آدم‌هاست و بیشتر در فیلم‌های حماسی یا تاریخی به کار می‌رود. نمای شیشه‌ای (گلاس‌شات): گلاس‌شات یکی از ترفندهای سینمایی است؛ بدین ترتیب که بخشی از صحنه، روی شیشه، نقاشی می‌شود و بعد، از آن، فیلم‌برداری می‌کنند؛ مثلاً فیلم پل قدیمی که بخشی از آن تخریب شده و قرار است شکلِ قبل از خرابی آن، ابتدا نشان داده شود، با نقاشی روی شیشه کامل می‌شود و بعد از آن فیلم‌برداری می‌کنند. نمای لایی (اینسرت): نمایی درشت از جزئیات یک شیء که موقعیت خاصی در روند قصه دارد؛ مثل کلید، تلفن… . نمای دیدگاه (P.O.V): نمایی است که صحنه را از دیدگاه یا دریچهٔ دید یکی از شخصیت‌های فیلم نشان می‌دهد. نمای واکنشی: به نمایی گفته می‌شود که قبل از دیده شدن رویداد، تأثیرات آن را در چهره و رفتار شخصیت‌های فیلم می‌بینیم. نور اصلی (کی لایت): منبع نوری است که حین فیلم‌برداری از صحنه، از آن بهره می‌گیرند؛ شدت آن بیشتر از بقیه نورهاست و جهت نور صحنه را تعیین می‌کند. نور پایین: نوری که از پایین به چهرهٔ بازیگران به ویژه در فیلم‌های ترسناک، تابانده می‌شود. نورپردازی: نورپردازی یکی از اصلی‌ترین کارهایی است که پیش از فیلم‌برداری انجام می‌گیرد. طراحی نور، متناسب با نوع صحنه، صورت می‌گیرد و دیدگاه هنری طراح نور با مشارکت فیلم‌بردار و کارگردان اجرا می‌شود. نورپردازی سایه‌روشن: نورپردازی ویژه‌ای که تاریکی و نماهای سایه‌دار در آن، برجسته است. این نوع نورپردازی، بیشتر در گونهٔ فیلم ترسناک و سیاه یا نوآور برای القای حس دلهره به کار می‌رود. نور تنگستن: نوری است که به وسیله منبع الکتریکی (نور مصنوعی) لامپ تنگستن روشن شود. نور روز (دی لایت): نوری است که از منبع خورشید، به طور مستقیم یا غیرمستقیم به صحنه بتابد. نور پشت (بک لایت): نوری است که از بالای صحنه برای جداسازی موضوع از پس‌زمینه تابانده می‌شود. نورپردازی سه‌نقطه‌‌ای: نورپردازی در فیلم‌ها معمولاً از سه جهت صورت می‌گیرد: نور پشتی که از پشت موضوع تابانده شده، نور اصلی و نیز یک نور ضعیف‌تر برای پوشاندن سایه‌ها. نور فرعی (فیل لایت): (نور مکمل) نوری است که نسبت به نور اصلی، ضعیف است و برای پوشش دادن سایه‌ها و نیز نقاطی که نور اصلی آن‌ها را پوشش نداده به کار می‌رود. وایپ (جاروکردن): وایپ به جلوه‌ای تصویری گفته می‌شود که طی آن با حرکت خطی مشخصی، صحنهٔ قبلی تدریجاً جای خود را به صحنهٔ بعدی می‌دهد. وایپ از شیوه‌های قدیمی نقطه‌گذاری سینمایی است و امروزه کمتر از آن استفاده می‌شود. وله: تصاویر میان برنامه که با موسیقی همراه است و معمولاً برای جداکردن بخش‌های یک برنامه ترکیبی و ایجاد تنفس اجرا می‌شود و مدتش از ۳۰ ثانیه بیشتر است. ویزور (منظره‌یاب) :همان عدسی چشمی می‌باشد و در دوربین‌های امروزی دیجیتالی، علاوه بر ویزور، صفحه مانیتور نیز جهت راحتی کار تعبیه شده‌ است. | ## جمع‌بندی | یک‌پارچگی: بیانگر میزان و درجهٔ ارتباط عناصر و اجزای مختلف فیلم است که در خدمت بیان موضوع است و تأثیرگذاری‌اش بیشتر است.