موضوع مقاله: استریم‌لاین مدرن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # استریم‌لاین مدرن | مقدمه: استریم‌لاین مدرن یا مُنحنی‌سازی نوین، سبکی بین‌المللی در معماری و طراحی منبعث از آرت دکو است که در دههٔ ۱۹۳۰ میلادی ظهور کرد. | ## بخش 1: استریم‌لاین مدرن | با الهام از طراحی آیرودینامیکی در آن بر فرم‌های منحنی و انحناهایی که حداقل مقاومت در برابر جریان سیال نشان می‌دهند و همین‌طور استفاده از خطوط افقی کشیده و گاهی عناصر دریایی تأکید می‌شود. در طراحی صنعتی، از آن در طراحیِ لوکوموتیو، تلفن، توستر، اتوبوس، لوازم خانگی و سایر دستگاه‌ها استفاده می‌شد تا حس شیک بودن و مدرنیته را القا کند. تأثیرات و ریشه‌ها با پیشرفت رکودِ بزرگ اقتصادی جهان در دههٔ ۱۹۳۰ میلادی، آمریکایی‌ها جنبهٔ جدیدی از آرت دکو را دیدند یعنی منحنی‌سازی (Streamlining)، مفهومی که برای اولین بار توسط طراحان صنعتی که تزئینات طراحیِ آرت دکو را بواسطهٔ توسعهٔ علمی، به نفعِ مفهوم خط خالصِ آیرودینامیکی، حرکت و سرعت حذف کردند. استریم‌لاین مدرن گاهی بازتابی از دوران سختِ اقتصادی بود؛ زوایای تیز با منحنی‌های سادهٔ آیرودینامیکی و تزئینات با بتنِ هموار و شیشه جایگزین می‌شدند. در اتاق ناهارخوریِ درجه یکِ کشتی اس‌اس نورماندی که در سال‌های ۱۹۳۵–۱۹۳۳ میلادی تعبیه شده بود، دوازده ستون بلند از شیشهٔ لالیک (Lalique) و ۳۸ ستون منور، داخل اتاق را روشن می‌کردند. سرسرای هتل سترَند پالاس (Strand Palace) (۱۹۳۰)، که در طول سال ۱۹۶۹ میلادی توسط موزهٔ ویکتوریا و آلبرت از تخریب محافظت شد، یکی از اولین استفاده‌ها از شیشه‌های معماری با نور داخلی بود و اتفاقاً اولین فضای داخلی مدرن بود که در یک موزه حفظ شد. معماری استریم‌لاین مدرن اغلب در ساختمان‌های مرتبط با حمل و نقل و جابجایی، مانند ایستگاه‌های اتوبوس و قطار، پایانه‌های فرودگاه، کافه‌های کنار جاده‌ای و ساختمان‌های بنادر ظاهر می‌شود. ویژگی‌های مشترکی با معماری مدرن از جمله گرایش به جهت افقی، نبش‌های گرد، استفاده از دیوارهای بلوک شیشه‌ای یا پنجره‌های دریچه‌ای، پنجره‌های هم‌سطح، دیوارهای اندودکاری شده، شیارها یا خطوط افقی در دیوارها، انحنای دیوارهای پشت، استفاده از فلز با روکش کُروم، نرده‌کشی‌های افقی از جنس فولاد زنگ‌نزن و سقف‌های مسطح را دارد؛ همین‌طور رنگ‌های مورد استفاده غالباً از بیرنگِ سفید یا در رنگ‌های بسیار ملایم (Pastel) [از خانوادهٔ رنگ‌هایی با ترکیبِ درصد بالایی از سفید] هستند. معماری این بنا با خطوط افقی متمایز، نرده‌هایی با گوشه‌های گرد کلاسیک و پنجره‌های دریچه‌ای گرد، برگرفته از عناصر کشتی است. هتل نورماندی (Normandie) در سان خوآن/پورتوریکو، که در سال ۱۹۴۲ میلادی افتتاح شد، به روش یا سبکِ طراحیِ کشتی اقیانوس‌پیمای اس‌اس نورماندی ساخته شده‌است و نشانگر شمایل اصلی کشتی است. اگرچه خانه‌های مسکونیِ استریم‌لاین مدرن کمتر از ساختمان‌های تجاری استریم‌لاین رایج هستند، اما اقامتگاه‌هایی به این سبک وجود دارند. | ## بخش 2: استریم‌لاین مدرن | در بسط اثرگذاری، گاهی از این عناصر سبکی به عنوان عامل تغییر در معماریِ خانه‌های ردیف‌ساز شهریِ (Terraced House) پس از جنگ در منطقهٔ سانست در سان فرانسیسکو استفاده می‌شد. در ایران در دوره پهلوی اول معمارانی مثل وارطان هوانسیان در طرهای خود که به سبک آرت دکو طراحی کرده، مانند کاخ شهناز در سعد آباد از استریم لاین در احجام ساختمان استفاده کرده است . نسخهٔ فرانسوی الهام گرفته شده از کشتیِ اقیانوس‌پیمای نورماندی بود که از زمانِ به آب انداختن آن در سال ۱۹۳۵ میلادی آغاز شد؛ این کشتی مجلل دارای یک اتاق غذاخوری به سبک آرت دکو با ستون‌هایی از کریستال لالیک بود. ساختمان‌هایی که از انواع سبک‌های معماری استفاده می‌کردند در بلژیک و پاریس، ظاهر شدند؛ به ویژه ساختمانی واقع در بلوار ۳ ویکتور در منطقهٔ ۱۵پاریس، با طراحی پیر پاتو (Pierre Patout). او ورودی غرفهٔ یک مجموعه‌دار را در نمایشگاه هنرهای تزئینی ۱۹۲۵ میلادی زادگاه این سبک، طراحی کرد. ساختمان پاتو در خیابان ویکتور فاقد خطوط انحنای نسخهٔ آمریکایی این سبک بود، اما دارای یک کمان باریک در یک انتها بود، جایی که زمین باریک می‌شد؛ همین‌طور بالکنهای بلند، مانند عرشهٔ کشتی و ردیفی از برجستگی‌ها مانند دودکش روی پشت‌بام. یکی دیگر از ساختمان‌های آپارتمانی پاریس در سال ۱۹۳۵ میلادی در خیابانِ یکم پُل-دومیه (Paul-Daumier) در منطقهٔ ۱۶ پاریس دارای یک سری تراس بود که از عرشه‌های یک کشتی اقیانوس‌پیما الگوبرداری شده بود. این ساختمان به‌طور گسترده بازسازی شد؛ و در نهایت، سال ۲۰۰۲ میلادی آن را به عنوان یک مرکز فرهنگی به نام لُفلاژه (Le Flagey) بازگشایی کردند. خودروهای جدید با اقتباس از خطوط نرم کشتی‌های اقیانوس‌پیما و فضاپیماها، احساسی از کارایی، پویایی و سرعت را می‌دادند. جلوپنجره و شیشه‌های جلو به عقب متمایل شده بودند، خودروها عریض‌تر و متمایل به پایین و از ویژگی طرح آنها استفاده از منحنی‌های نرم و خطوط سرعت افقی بودند. به ترتیب در سال‌های ۱۹۳۹ و ۱۹۴۱ میلادی، هر دو کارخانهٔ کرایسلر (Chrysler) و جنرال موتورز (GM)، خطوط تولید وانت‌بار‌ها (Pick-Up) و کامیون‌های (Truck) خود را راه‌اندازی کردند که طراحی‌های متمایز و در عین حال مشابهی داشتند که به آرت دکو و سبک استریم‌لاینِ مد روز ولی تحتِ نام‌های تجاری مختلف ارائه می‌شدند. | ## بخش 3: استریم‌لاین مدرن | هواپیماها، قایق‌ها و قطارها اطلاعات بیشتر در مورد هواپیماها، قایق‌ها و قطارهای استریم‌لاینر (منحنی‌ساز): استریم‌لاینر سبک استریم‌لاینینگ به یک روش طراحی گسترده برای هواپیماها، لوکوموتیوها و کشتی‌ها تبدیل شد. یکی از دلایل طراحی‌های ساده در کارکردگرایی، کاهش هزینه‌های تولید اقلام بود تا تولید محصولات را برای طبقهٔ بزرگی از کارگران اروپایی مقرون به صرفه سازد. استریم‌لاینینگ و کارکردگرایی دو مکتب متفاوت را در طراحی صنعتی مدرن نشان می‌دهند. ۱۹۲۸: لاکهید وگا؛ طراحی شده توسط: جک نورثروپ؛ هواپیمای تک‌موتورهٔ با گنجایش شش سرنشین مورد استفادهٔ آملیا ارهارت. ۱۹۳۱: نیپیر، نیوزلند؛ پس از یک زلزله بزرگ به سبک آرت دکو و سبک استریم‌لاین مدرن بازسازی شد. ۱۹۳۶: لاسیپالاتسی، در هلسینکی، فنلاند؛ ساختمان اداری (به سبک کارکردگرا) و اکنون مرکز فرهنگی و رسانه ای. طراحی «شهر زمرد» در فیلم «جادوگر شهر اُز» محصول ۱۹۳۹ میلادی و به کارگردانی: ویکتور فلمینگ. کلاه و موشک شخصیت اصلی در فیلم «موشک‌زن» محصول ۱۹۹۱ میلادی و به کارگردانی: جو جانستون. آپارتمان‌های برج مرتفع، در فیلم «خداحافظی طولانی» محصول ۱۹۷۳ میلادی، به کارگردانی: رابرت آلتمن و فیلم «مرگ دوباره» محصول ۱۹۹۱ میلادی و به کارگردانی: کنت برانا. | ## جمع‌بندی | آپارتمان مسکونی ساختمان مالوک در ۱۳۶۰ خیابان مونتگومری در سانفرانسیسکو که به عنوان مکان سکونت شخصیت لورن باکال در فیلم «گذرگاه تاریک» محصول ۱۹۴۷ میلادی به کارگردانی: دلمر دیوز است.