موضوع مقاله: آلبرت حورانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آلبرت حورانی | مقدمه: پس از تحصیل در مدرسه میل‌هیل و کالج مگدالن آکسفورد، در ۱۹۳۶ با رتبه اول فارغ‌التحصیل شد و استادش همیلتون گیب نقش مهمی در شکل‌گیری دیدگاهش داشت. | ## بخش 1: آلبرت حورانی | او از ۱۹۴۸ زندگی علمی خود را آغاز کرد و در مؤسسات برجسته‌ای چون آکسفورد، هاروارد، شیکاگو و دانشگاه آمریکایی بیروت تدریس نمود. هورانی استاد نسل مؤثری از مورخان خاورمیانه بود و بر پژوهش‌های غرب درباره جهان عرب اثر ژرف نهاد. پدر و مادر او، «فدللو هورانی» و «سومایا راسی»، مهاجرانی بودند از شهر «مرجعیون» در جنوب لبنان. پدرش فدللو در «کالج پروتستان سوریه» تحصیل کرده بود و سپس به‌عنوان بازرگان پنبه در منچستر ساکن شد. از میان برادرانش، «جورج هورانی» فیلسوف، مورخ و پژوهشگر متون کلاسیک بود و «سیسیل هورانی» مشاور اقتصادی رئیس‌جمهور تونس، حبیب بورقیبه، شد. خانوادهٔ هورانی در ابتدا از مسیحیت ارتدوکس شرقی به «پروتستانیسم اسکاتلندی» گرویده بودند و پدرش یکی از بزرگان کلیسای محلی در منچستر بود. فدللو بازرگانی گسترده‌ای میان جامعهٔ مهاجران مشرق‌زمینی در منچستر و بازرگانان امپراتوری عثمانی داشت. سیسیل هورانی بعدها دربارهٔ فضای خانوادگی‌شان نوشت که خانهٔ آنان آمیزه‌ای از فرهنگ انگلیسی-شامی بود:«در خاطرات اولیه‌ام از منچستر دو چهره وجود داشت: یکی مشرق‌زمینی و لبنانی، آکنده از شعر، سیاست و تجارت؛ دیگری نیمه‌اسکاتلندی و پروتستان، پر از رفتن به کلیسا و مدرسهٔ یکشنبه‌ای، و از سوی دیگر، انگلیسی، به‌سبب پرستاران، آشپزها و خدمتکاران انگلیسی و ایرلندی.»پدرش ابتدا کوشید آلبرت را در یکی از مدارس آمادگی منچستر ثبت‌نام کند، اما مدرسه از پذیرش او خودداری کرد چون «اتباع خارجی» را نمی‌پذیرفت. در نتیجه، فدللو مدرسهٔ خصوصی کوچکی راه انداخت که آلبرت تا چهارده‌سالگی در آن تحصیل کرد. | ## بخش 2: آلبرت حورانی | هورانی بعدها در «مدرسهٔ میل‌هیل» لندن درس خواند و سپس وارد «کالج مگدالن» آکسفورد شد؛ جایی که در رشتهٔ فلسفه، سیاست، اقتصاد و تاریخ با گرایش روابط بین‌الملل تحصیل کرد و در سال ۱۹۳۶ با رتبهٔ نخست از آن‌جا فارغ‌التحصیل شد. هورانی در سال ۱۹۵۵، هنگامی که در کالج مگدالنِ آکسفورد تدریس می‌کرد، با کریستین مری اودیل وِگ-پروسِر‌ (۱۹۱۴–۲۰۰۳) ازدواج کرد. هورانی در سال ۱۹۹۳ در آکسفورد در هفتادوهفت‌سالگی درگذشت، و همسرش نیز در سال ۲۰۰۳ در هشتادونه‌سالگی چشم از جهان فروبست. ثمرهٔ این ازدواج، دختری به نام سوزانا هورانی بود که بعدها استاد داروسازی و رئیس دپارتمان در دانشکدهٔ علوم زیست‌پزشکی و مولکولی دانشگاه ساری شد. فعالیت البرت در سال‌های ۱۹۳۸ تا ۱۹۳۹ در دانشگاه آمریکایی بیروت تدریس کرد؛ این نخستین باری بود که در کشوری عربی‌زبان زندگی می‌کرد. در جریان جنگ جهانی دوم، در «مؤسسه سلطنتی امور بین‌الملل» (که به «چتم هاوس» نیز معروف است) و دفتر وزیر دولت بریتانیا در قاهره مشغول به کار شد. در دوران اقامت در قاهره، در خانهٔ «پل کراوس» خاورشناس جرمنی اتاقی اجاره کرده بود. هورانی هرچند در آغاز، خود را یک «لیبرال انگلیسی بی‌چون‌وچرا» می‌دانست، اما با تعمیق شناختش از خاورمیانه، نوعی گرایش لیبرال عرب ملی‌گرا در او پدید آمد. سپس زندگی علمی‌ای را آغاز کرد که تا پایان عمرش ادامه یافت: در سال ۱۹۴۸ تدریس را در کالج مگدالن و کالج سنت آنتونی ـ جایی که «مرکز مطالعات خاورمیانه» را پایه گذاشت و مدیریت کرد ـ در دانشگاه آکسفورد آغاز نمود. | ## بخش 3: آلبرت حورانی | همچنین او در دانشگاه آمریکایی بیروت، دانشگاه شیکاگو، دانشگاه پنسیلوانیا و هاروارد به تدریس پرداخت. دوران علمی‌اش را به‌عنوان پژوهشگر کالج سنت آنتونی و دانشیار تاریخ خاورمیانه مدرن در آکسفورد به پایان برد. او بیش از هر تاریخ‌نگار دیگری از نسل خود، مورخان حرفه‌ایِ خاورمیانه مدرن را آموزش داد و اکنون شاگردانش در دانشگاه‌هایی چون مدرسه اقتصاد لندن (LSE)، آکسفورد، کمبریج، هاروارد، ییل، پنسیلوانیا، کلمبیا، MIT و دانشگاه حیفا تدریس می‌کنند. تأثیر بر مطالعات خاورمیانه به گفتهٔ تاریخ‌نگار برجسته رشید خالدی ـ به نقل از مجموعه‌ مقالاتی که برای بزرگداشت هورانی در کنفرانسی گردآوری شده بود ـ «شاگردان هورانی و شاگردانِ شاگردان او طی چند دههٔ گذشته عملاً بدنهٔ اصلی رشتهٔ تاریخ خاورمیانهٔ مدرن را در آمریکای شمالی و اروپا، و نیز در بخش‌هایی از خاورمیانه و دیگر مناطق، شکل داده و بسط داده‌اند» (۲۰۱۶). هورانی همچنین پژوهش‌هایی گسترده دربارهٔ دیدگاه شرق‌شناسی نسبت به فرهنگ‌های خاورمیانه در قرن‌های هجدهم و نوزدهم نوشت و مفهوم اثرگذارِ «اعیان شهری» (urban notables) را بپروراند؛ یعنی نخبگان اجتماعی و سیاسی شهرهای درجه‌دو و شهرک‌های خاورمیانه که نقش واسطه‌ای میان پایتخت‌های امپراتوری (مانند استانبولِ عثمانی) و جامعهٔ محلی ایفا می‌کردند. هورانی همچنین عضو افتخاری هم «انجمن مطالعات خاورمیانه» و هم «انجمن تاریخ‌نگاران آمریکا» (AHA) بود. آثار ترجمه شده تاریخ مردمان عرب، ترجمه فرید جواهرکلام، نشر امیرکبیر، تهران، ۱۳۷۸. | ## جمع‌بندی | اسلام در تفکر اروپایی، ترجمه حمید نساج، نشر پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ۱۳۸۸.