موضوع مقاله: علی تراب جهرمی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # علی تراب جهرمی | مقدمه: بر پایه اسناد سازمان ثبت احوال ایران، وی در سال ۱۲۶۲ هجری شمسی زاده شد و سنگ مزارش نیز نشان می‌دهد که در سال ۱۳۰۸ هجری شمسی در شهر شیراز چشم از جهان فروبست و همان‌جا به خاک سپرده شد. | ## بخش 1: علی تراب جهرمی | با این حال، استعلام از اداره ثبت احوال استان فارس نشان می‌دهد که در این بازه زمانی فرد دیگری با این نام زیست نمی‌کرده است و در نتیجه، روایت‌های نادرست درباره این شاعر نامدار تنها ناشی از ثبت شفاهی و غیرمستند وقایع بوده است. ص ۲۳۷ دلشدگان، نام آلبومی است که با صدای محمدرضا شجریان و آهنگسازی حسین علیزاده تدوین شده‌است. پیش از انتشار این آلبوم، تمام آوازها و تصنیف‌های آن در فیلمی با همین نام ساختهٔ علی حاتمی استفاده شده بود. فریدون مشیری به درخواست محمدرضا شجریان شعرها و آهنگ‌های فیلم را بررسی کرد و مورد بازبینی قرار داد. شعر علی ترابی جهرمی در این آلبوم و فیلم با این تغییرات خوانده می‌شود: محمد کریم اشراق در کتاب «بزرگان جهرم» نقل کرده‌است: فتحعلیشاه قاجار در راه بازگشت از گرمسیر (مناطق جنوب فارس) به جهرم می‌آید. ص ۱۰۸ فتحعلی شاه گویا در جواب فوری می‌گوید: با توجه به دوره زمانی فتحعلی شاه (۱۱۵۱ خورشیدی در دامغان – ۱۲۱۳ خورشیدی در اصفهان) و دوره زمانی خواجه ملا علی ترابی (تراب) جهرمی، قطعاً این روایت ناصحیح می‌باشد یا شاه مورد نظر، یکی دیگر از شاهان قاجار بوده‌است. دیوان بیگی شیرازی در کتاب حدیقه الشعرا که این کتاب تذکره‌ای ارزنده و مفصل از شاعران و ادیبان و عارفان و درویشان و بزرگان عصر قاجاری از آغاز تا سال‌های واپسین سلطنت ناصرالدین شاه است، اشاره دارد که این غزل نیز در مجموعه‌ به نام این ترابی جهرمی مرقوم بود: محل دفن برخی از کتاب‌های زندگی‌نامه‌ی بزرگان جهرم، به اشتباه محل فوت خواجه ملاعلی ترابی جهرمی را قبرستان تاریخی «شاه حاجات» واقع در شهرستان جهرم معرفی کرده‌اند. وی که پیشه‌ی بازرگانی داشت، در جریان یکی از سفرهایش در شیراز درگذشت و همان‌جا به خاک سپرده شد؛ زیرا در آن زمان، به دلیل مسافت طولانی و نبود وسایل نقلیه مناسب برای انتقال پیکر، امکان انتقال او به جهرم وجود نداشت. | ## بخش 2: علی تراب جهرمی | همچنین در آن روزگار رسم بر این بود که اگر فردی در دیاری غریب درگذرد، برای یادبود او تخته‌سنگی نمادین در گورستان زادگاهش نصب کنند. همین امر موجب شده که برخی پژوهشگران و نویسندگان به اشتباه تصور کنند آرامگاه اصلی وی در آن مکان قرار دارد. آرامگاه خواجه ملاعلی ترابی جهرمی پس از ۹۵ سال توسط یکی از نوادگان وی، وحید ترابی جهرمی، در شهر شیراز شناسایی شد. این مکان در آرامستان تاریخی دارالسلام واقع شده و به‌عنوان بخشی از میراث فرهنگی و ادبی منطقه شناخته می‌شود. کشف دوبارهٔ آرامگاه او توجه پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ و ادبیات جهرم و فارس را برانگیخته است. امسال این روز را به نام پدری فرهیخته و شاعری بزرگ یعنی «خواجه ملاعلی ترابی جهرمی» مزین می‌کنیم. وی فرزند عبدالغفور و حسنیه‌جان بود و در سال ۱۲۶۲ هجری شمسی در کوی مصلی شهرستان جهرم چشم به جهان گشود و در رمضان سال ۱۳۰۸ در شهر شیراز چشم از جهان فروبست. خواجه ملاعلی ترابی جهرمی، شاعری با ذوق لطیف و اندیشه‌ای ژرف، حدود هزار بیت شعر سرود که بازتابی از ظرافت خیال و دغدغه‌های اجتماعی و فرهنگی دوران اوست. | ## بخش 3: علی تراب جهرمی | در این اشعار، نسیم و آفتاب با زمزمه‌ای آرام از «عشق و امید» سخن می‌گویند و بذرهایی از خرد و آگاهی در دل‌ها می‌نشانند. پس از حدود ۹۵ سال، وقتی خاک راز مزار این شاعر گهربار را دوباره گشود، گویی پدر دوباره به خانه بازگشت. همان‌گونه که در سروده‌هایش آفتاب آهسته گام می‌نهد تا خواب را نیازارد، اکنون نیز دست تقدیر با نغمه‌ای آرام، حضور خاموش او را از دل تاریخ به روشنای جان‌ها بازگردانده است. کشف آرامگاه ابدی این شاعر شیرین‌سخن قرن سیزدهم هجری شمسی در دارالسلام شیراز، پس از دهه‌ها فراموشی، فرصتی برای بازشناسی میراث گران‌بهای او فراهم آورد و یادآور این حقیقت است که میراث پدران هیچ‌گاه در خاموشی از بین نمی‌رود. خواجه ملاعلی ترابی جهرمی، با عشق به فرهنگ و ادبیات، نه‌تنها در نقش یک پدر بلکه در قامت شاعری که کلماتش بذرهایی از خرد و هویت فرهنگی کاشت، الگویی جاودانه از مفهوم «پدر» برای سرزمین ما خواهد بود. در روز پدر، صدای آرام شعر او که از جنس نسیم و نسترن است را بار دیگر در گوش جانمان زمزمه می‌کنیم و یاد این چهره فرهنگی را همچون عطری دل‌انگیز در هوای دل‌هایمان جاری می‌سازیم؛ باشد که چراغی برای جان‌های جوینده و راه‌گشای فردا باشد. | ## جمع‌بندی | آدرس مزار خواجه ملاعلی ترابی جهرمی: شیراز، آرامستان‌ دارالسلام، ضلع شرقی، جنب بقعه شاه داعی‌الله.