موضوع مقاله: ولسوالی ورسج | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ولسوالی ورسج | مقدمه: ولسوالی وُرسَج یا ولسوالی وَرسَج یکی از ولسوالی‌های ولایت تخار در شمال خاوری جمهوری اسلامی افغانستان است. | ## بخش 1: ولسوالی ورسج | موقعیت جغرافیایی این ولسوالی و ساختار فزیکی آن به گونه‌ای بوده که زیبایی حیرت‌آوری را به پیش روی هربیننده عرضه می‌دارد، ساختاراین ولسوالی را یک بدنهٔ طویل و سه دره بزرگ و خوش‌منظر قَوُندوز، میانشهر و تَرُشت و دره‌های کوچک دیگری که نقاط مرزی وصل و فصل با ولایت‌های بدخشان، پنجشیر و بغلان می‌باشد تشکیل می‌دهد. محصولات کشاورزی این ولسوالی شامل میوه‌هایی مختلف نظیر بادام، چهارمغز (گردو)، زردآلو، آلوبالو، گیلاس، سیب، شفتالو (هلو)، ناک (گلابی)، انگور و توت است. گندم، جو، جواری (ذرت)، لوبیا، کچالو (سیب زمینی) از جمله محصولات زراعتی آن به‌شمار رفته و سبزیجات گوناگون مایحتاج باشندگان آن است. این جنگل‌ها که شامل جنگل‌های طبیعی و خودروی، و درخت‌های دست نشانده مردم هستند یکی دیگر از خصوصیات خوب برای تفریح می‌باشد. مردم از دیگر مکان‌ها به دلیل آب و هوای پاک و سرد، و اینکه دارا بودن جنگل‌ها و درختان، مکان‌های تفریحی بیشتری را با سایه‌هایشان ایجاد نموده‌اند، به این‌جا می‌آیند. همچنان چراگاه‌های طبیعی ای که از سوی مردم برای حیوانات خانگی شان نگهداری شده و نگذاشته‌اند بر آن‌ها تغییراتی ایجاد گردد، نیز نمایی بسیار زیبا از این مکان به نمایش می‌گذارد. اما به دلیل علاقهٔ کم نسل جوان به کاشت نهال و فروش بی سابقهٔ چوب از این ساحه، همه روزه از تعداد این جنگل‌ها کاسته می‌شود. بعد از پایان نا امنی‌ها در افغانستان مردم دست به ساخت سازه‌های جدید بر روی این دریاها شدند، به گونه‌ای که هر روستا برای خود نیروگاه برقی مجزایی ایجاد نمود تا مردم از نعمت برق آبی که سال‌ها بود از آن بی بهره بودند، استفاده کنند. اما بیشتر روستاهایی که از دریا دور مانده بودند یا توانایی ساخت چنین سازه‌ای را نداشتند، تا سال‌ها به برق دسترسی پیدانکردند. بعدها دولت جمهوری اسلامی افغانستان به کمک مؤسسهٔ خارجی بند برقی را در روستاهای ورسج ساخت، و بدینسورت روستاهای زیادی به صورت ۲۴ ساعته شامل روستاهایی شدند که برق داشت. ورزش مردم ورسج در گذشته دسترسی محدودی به اطلاعات داشتند، که این اطلاعات شامل مکتب (مدرسه) نیز می‌شد. | ## بخش 2: ولسوالی ورسج | مردم ورسج از فرهنگ نسبتاً بالایی برخوردار بودند و این به دلیل علاقه آن‌ها به مطالعه بود، علاوه بر این آن‌ها دانسته‌های بسیاری را نیز با خود انتقال می‌دادند که باعث هرچه آگاه تر شدن مردم از موضوعات اجتماعی می‌شد و همچنان آن‌ها علاقه‌مند به نوشتن و خواندن شده بودند، و فرزندان شان را تشویق به تعلیم و تربیه می‌کردند. تا آنجا که در جوانان در این اواخر برای بدست آوردن نمرهٔ (معدل) بلندتر با یکدیگر رقابت می‌کنند، مبارزه بر سر دروس موجب پیشرفت سطح علم دانش آموزان می‌گردد. تاجایی که جوانان در کنار فراگرفتن درس‌های خویش به ورزش نیز می‌پردازند، و توانایی خویش را در مسابقات نیز اندازه‌گیری می‌کنند. ورزش‌هایی که جوانان در ورسج به آن می‌پردازند عبارت اند از: والیبال، فوتبال، کنگفو، کرکت … و انواع مختلف ورزش‌های دیگر نیز در این منطقه رواج دارندکه به گونهٔ سرگرمی صورت می‌گیرند مثلاً: غُرسَی، شیشتَن لَغَتَک، تُشله (تیله) بازی… می‌باشند. دریای میانشهر حاوی مقادیر بالایی ماهی از سه نوع مختلف بود، که دو نوع: خالدار و زرده قابل استفاده و نوع سوم آن که در نزد مردم محل با نام سگ ماهی مشهور است به دلیل شکل متفاوت و تصور اینکه شاید حرام باشد، غیرقابل استفاده است. مردم بسیاری در گذشته علاقه‌مند شکار بودند که البته این علاقه مانند علاقه پادشاهان به شکار نبود، بل؛ علاقه به شکار از روی داشتن نیاز به گوشت حیوانات بود. در آن زمان بیشتر مردم نمی‌توانستند از گوشت استفاده کنند؛ و همین باعث می‌شد تا خیلی از مردم که توانایی خریداری گوشت را نداشتند، اقدام به شکار حیوانات وحشی نمایند. قچ کوهی، کبک، چرده، زاغچُک، گُنجِشک، ماهی… از حیواناتی بودند که توسط شکارچی‌های محلی شکار می‌شدند. اما متأسفانه گونه قچ کوهی سال‌ها قبل به دلیل شکارهای بی‌رویه از بین رفته‌است، و تعداد اندکی از متباقی حیوانات مذکور در کوه‌های سربه فلک کشیده میانشهر هنوز هم موجود هستند. جمعیت تراکم نفوس در مرکز ولایت تخار (شهر تالقان) به (۵۴۹) نفر در هر کیلومتر مربع می‌رسد، درحالیکه ولسوالی ورسج کمترین نفوس را با داشتن (۱۳) نفر در هتر فی کیلومتر مربع داشته‌است. ینگی قلعهچاه آبدرقدخواجه بهاوالدینورسجدشت قلعهاشکمشرستاقخواجه غارفرخارکلفگاننمک آبچالبنگیبهارکهزار سموچتالقان۴٫۹۷٫۱۲٫۲۳٫۷۳٫۱۴٫۸۶٫۰۱۵٫۲۵٫۶۴٫۵۳٫۶۱٫۳۲٫۶۳٫۴۴٫۸۱٫۰۲۶٫۳ مردم باشندگان ولسوالی ورسج تاجیک‌ها هستند و به زبان فارسی دری با لهجه تخاری سخن می‌گویند زبان مردم ولسوالی ورسج به زبان فارسی دری تکلم می‌نمایند و از نظر قرابت زبانی نخست به تاجیکی و سپس به پارسی نزدیک است. | ## بخش 3: ولسوالی ورسج | اما در ورسج مردم به لهجه‌های متفاوت زیادی صحبت می‌کنند که از جملهٔ بارزترین آن‌ها می‌توان به لهجه‌های میانشهری و خانقاهی نام برد. در این اواخر اما این لهجه‌ها در حال تغییر کردن است و همهٔ مردم به یادگیری زبان ادبی (فارسی دری) هستند، زیرا در ادارات و آموزش و پرورش کاربرد نداشته و فقط لهجه‌ای منطقه‌ای است. سواد ولسوالی ورسج در دوره‌های ابتدائیه(دبستان ۸۰٫۵٪)؛ متوسطه(راهنمایی ۴۷٫۴٪) و لیسه(دبیرستان ۳۶٫۹٪) درصد، بلندترین میزان حضور خالص را نسبت به دیگر ولسوالی‌های ولایت تخار در مکاتب دارد. از اینرو درمیابیم که علاقه‌مندی مردم ولسوالی ورسج به آموزش و پرورش بیشتر از دیگر ولسوالی‌های ولایت تخار بوده‌است. این والسوالی از سال های ۱۳۹۰ به بعد دارای یک برق ۵۰۰ کیلووات است که نقش به سزایی در روشنایی مرکز این والسوالی و کم شدن آمار سوخت های طبیعی مانند جنگلها و ذغال سنگ دارد آب آشامیدنی حدود ۴۷٫۹ درصد از مجموعه خانواده‌ها در این ولایت به یک منبع بهبود یافته آب آشامیدنی دسترسی دارند، ۳۰٫۰ درصد چاه سرپوشیده، ۶٫۸ درصد چشمه پوشیده، ۵٫۶ درصد چاه برمه ای، ۳٫۴ درصد لوله‌کشی داخل محوطه ای، ۱٫۶ درصد لوله‌کشی داخل خانه ای، و ۰٫۶ درصد از لوله‌کشی خانه همسایه. مواد ساختمانی برای ساخت دیوارهای بیرونی سنگ و گل مواد اساسی برای ساختن دیوارهای بیرونی در ولایت تخار هستند؛ که ۸۷٫۶ درصد مجموع خانواده‌ها در ولایت تخار برای ساختن دیوارها از آن استفاده می‌کنند. به سطح ولسوالی درصد خانواده‌هایی که دیوار بیرونی خانه‌های شان از سنگ و گل ساخته شده. هزار سموچ ۹۹٫۸ درصد بلندترین و ولسوالی ورسج با ۲۷٫۳ درصد پایین‌ترین را تشکیل می‌دهد. خشت خام معمول‌ترین مواد ساختمانی دیوارهای بیرونی خانه‌ها در ولسوالی ورسج ۷۱٫۰ درصد به تعقیب آن ولسوالی فرخار با ۱۷٫۷ درصد و در تالقان ۱۰٫۰ درصد را تشکیل می‌دهد. تقسیمات منطقه‌ای ولسوالی ورسج سه دره یا تگاب مهم دارد ۱-تَگاب تَرُشت ۲-تَگاب قَوُندوز روستاهای مربوط حوزه قوندز. | ## جمع‌بندی | 1-تگاب قوندز 2- دره ایمند 3- دره انوی 4- دره خخند 5-دره تکاب یاوار 6-دره پیو شروع تگاب قوندز 1-عبدالمطلب 2-دشت مورچکان پاین 3-دشت مورچکان بالا 4- قریه مورچکان 5-قریه پیش آ 6- قریه کنبز 7-قریه یاوار سفلی 8-قریه ده ملا 9- قریه یاوار علیآ 10-قریه ده شاهان 11-قریه بوستان سرای 12-قریه پیتاب پاین 13قریه پیتاب بالا 14-قریه یرع 15- قریه جوی شهر 16 قریه یوچخش 17- قریه ده گز 18- قریه جنگل مخنوی 19- قریه سوختیک 20 قریه سنگ آب این قریه ها از مربوطات حوزه قوندز بود که به معرفی گرفته شد قریه یاوار سفلی.یاوار علیا بوستان سرای از جمله قریه جات مهم وپهناور بوده ودارای آب وهوای مناسب در فصول سال است قریه یاوار علیا از جمله قریه جات متذکره قریه مرکزی ودارای بازارچه خورد غرض رفع ضروریات ساکنین این محل است واز زیبای های فوق العاده برخوردار است مردمش بیشترین باسواد های جامعه را تشکیل داده واهل قلم وخرد است.