موضوع مقاله: زبان‌های سامی (اورالی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان‌های سامی (اورالی) | مقدمه: زبان‌های سامی مجموعه‌ای از زبان‌های اورالی هستند که در میان مردمان سامی در شمال اروپا در کشورهای سوئد، نروژ، فنلاند، و قسمت‌هایی از شمال‌شرقی و غرب روسیه رواج دارند. | ## بخش 1: زبان‌های سامی (اورالی) | بسته به ماهیت و شرایط اقلیمی گسترش آن، هم‌اکنون ده یا بیشتر زبان سامی وجود دارد که دارای اسامی چندگانه هستند. دسته‌بندی زبان‌های سامی با زبان‌های فینی بسیار مرتبط هستند و در کنار چند شاخهٔ دیگر، خانوادهٔ زبان‌های اورالی را شکل می‌دهند. بخشی از زبان‌های سامی زنجیره گویشی را به گونه‌ای شکل می‌دهند که زبان‌های همسایه از فهم متقابل نسبت به هم برخوردار هستند اما با افزایش فاصله، این درک از بین می‌رود. زبان‌های سامی به دو گروه شرقی و غربی تقسیم می‌شوند که هریک دارای زیرشاخه‌هایی نیز هست: پراکندگی جغرافیایی زبان‌های سامی در لاپ‌لند در شمال اروپا، در منطقه‌ای که بین چهار کشور نروژ، سوئد، فنلاند و روسیه گسترده‌است و تا بخش جنوبی مرکز اسکاندیناوی در سر جنوب غربی شبه‌جزیره کولا در شرق نیز می‌رسد، سخن گفته می‌شوند. مرزهای بین زبان‌ها با مرزهایی که دولت‌های امروزی منطقه را از هم جدا می‌کند، همسو نیست. | ## بخش 2: زبان‌های سامی (اورالی) | در دوران قرون وسطی و دوران مدرن نخستین، گروهی از زبان‌های سامی که امروزه منقرض شده‌اند، در مرکز و بخش‌های جنوبی فنلاند و کارلیا و در منطقه گسترده‌تری در شبه‌جزیره اسکاندیناوی رایج بودند. این زبان‌ها پس از این دوران، در پی پیشروی کشاورزان فنلاندی و کارلیایی منقرض شدند و امروزه آثار آن‌ها را تنها می‌توان در مستندات تاریخی، سنت‌های شفاهی فنلاندی-کارلیایی، وام‌واژه‌های سامی در گویش محلی مردم و جای‌نام‌های سامی این مناطق یافت. اما هر زبان دارای چند حرف اضافه است که به شرح زیر می‌باشند: {| |سامی شمالی: || Áá Čč Đđ Ŋŋ Šš Ŧŧ Žž |- |سامی ایناری: || Áá Ââ Ää Čč Đđ Šš Žž |- |سامی اسکولت: || Ââ Čč Ʒʒ Ǯǯ Đđ Ǧǧ Ǥǥ Ǩǩ Ŋŋ Õõ Šš Žž Åå Ää |- |سامی لوله در سوئد: || Áá Åå Ŋŋ Ää |- |سامی لوله در نروژ: || Áá Åå Ŋŋ Ææ |- |سامی جنوبی در سوئد: || Ïï Ää Öö Åå |- |سامی جنوبی در نروژ: || Ïï Ææ Øø Åå |- |سامی اومه: || Áá Đđ Ïï Ŋŋ Ŧŧ Üü Åå Ää Öö |} تفاوت در حروف الفبای یک زبان یکسان در در دو طرف سوئد و نروژ به دلیل تفاوت در معیارهای نگارشی الفبای سوئدی و نروژی است و تلفظ‌های متفاوت را نشان نمی‌دهد. از بالا به پایین: سوئدی، سامی لوله، سامی شمالی نروژ سامی از دهه ۱۹۹۰ در ۸ شهر سامی‌زبان در شمال نروژ در کنار نروژی زبان رسمی است. طبق قانون اساسی نروژ دولت‌مردان باید شرایطی را ایجاد کنند که مردم سامی قادر به حفظ و توسعه زبان، فرهنگ و شیوه زندگی خود باشند. | ## بخش 3: زبان‌های سامی (اورالی) | استفاده از سامی در برخورد با مقامات رسمی شهرداری‌های آریپلوگ، جلیواره، یوکموک و کیرونا مجاز است. فنلاند در فنلاند قانون زبان سامی در سال ۱۹۹۱ به گویشوران سامی شمالی، ایناری و اسکلت حق استفاده از زبان‌هایشان را برای کلیه خدمات دولتی اعطا کرد. برخی از اسناد، مانند قوانین خاصی، به این زبان‌های سامی ترجمه می‌شوند، اما دانستن همهٔ یک از این زبان‌های سامی در بین مقامات رایج نیست. از آنجایی که زبان اصلی منطقه فنلاندی است، سخنوران سامی در اصل همیشه دو زبانهٔ سامی-فنلاندی هستند. در آموزش و پرورش، سامی شمالی، و به مراتب کمتر، سامی ایناری و اسکلت، می‌توانند در مقاطع ابتدایی و متوسطه، هم به عنوان یک زبان مادری (برای افراد بومی) و هم به عنوان یک زبان خارجی (برای افراد غیربومی) مورد آموزش قرار گیرند. | ## جمع‌بندی | روسیه در روسیه سامی هیچ وضعیت رسمی، در سطح ملی، منطقه ای یا محلی ندارد و به عنوان یک زبان اقلیت نیز به رسمیت شناخته نشده‌است؛ با این حال در برخی از دانشگاه‌ها آموزش داده می‌شود.