موضوع مقاله: سد رودبار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سد رودبار | مقدمه: مورفولوژی رودخانه رودبار در این محدوده و چرخش مسیر آن در پایین‌دست محل احداث سد به‌گونه‌ای است که اختلاف ارتفاعی طبیعی حدود ۳۰۰ متر را ایجاد می‌کند (در محلی که رودخانه نام الکن بخود می‌گیرد) و این باعث افزایش بازده نیروگاه این سد که دارای ظرفیت ۴۵۰ مگاوات می‌باشد، شده است. | ## بخش 1: سد رودبار | سد رودبار یکی از اقدامات محمد تقی توکلی نماینده دوره نهم مجلس شورای اسلامی شهرستان الیگودرز است این نیروگاه برق‌آبی توسط گروه گژوبا اجرا شده و به‌عنوان نخستین پروژه بین‌المللی این شرکت در ایران تحت یک چارچوب مدیریت جامع به انجام رسیده است. بخش قابل توجهی از هزینه کل پروژه به تجهیزات الکترومکانیکی و سازه‌های فلزی ساخت چین اختصاص داشته و طراحی پروژه نیز تا حد زیادی بر اساس استانداردهای فنی چینی انجام شده است. اهداف تولید ۹۸۶ گیگاوات ساعت در سال انرژی برق‌آبی به منظور کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای (CO2) به میزان ۶۲۶٫۱۱۰ تن در سال در راستای CDM کاهش هزینه استهلاک نیروگاه‌های حرارتی اشتغال‌زایی در منطقه در حین اجرای طرح و در دوران بهره‌برداری ایجاد محیط تفریحی و توریستی برای گردشگران داخلی با ایجاد جاده جدید دسترسی به سد، دسترسی به شهر تیتکان (بزنوید) آسان و امن شده است، مخصوصاً با ایجاد چندین تونل، مکانی رؤیایی برای تفریح باخانواده در کناردست رودخانه فراهم شده است. زیان‌های ناشی از طولانی شدن پروژه عبارتند از افزایش قیمت تمام شده طرح و عدم‌النفع حاصل از فروش برق. منافع حاصل از تولید برق مطابق برآورد اولیه درآمد سالانه به بر۶۳۳ میلیارد ریال (بر حسب کیلوواتی ۶۴۲ ریال) می‌شود. در اجرای این طرح، حدود ۵۰ درصد از هزینه کل پروژه به تجهیزات الکترومکانیکی و سازه‌های فلزی تولیدشده در چین اختصاص یافته است و حدود ۸۰ درصد از طراحی پروژه بر اساس استانداردهای فنی چین انجام شده است. | ## بخش 2: سد رودبار | این پروژه در چارچوب همکاری‌های مهندسی و مدیریتی شرکت‌های چینی در ایران اجرا شده است. تاریخچه و سوابق مطالعات مرحله پیش شناخت و شناخت طرح‌های تولید انرژی برقابی حوزه رودخانه دز و سرشاخه‌های آن تا قبل از بهمن ماه ۱۳۷۲ توسط مهندسین مشاور مهاب قدس انجام شد. در آذر ماه ۱۳۷۳ مطالعات مرحله اول طرح سد و نیروگاه رودبار لرستان توسط مهندسین مشاور قدس نیرو آغاز گردید و در بهمن ماه ۱۳۸۱ مطالعات فاز دوم طرح با مشارکت شرکت مهندسین مشاورقدس نیرو و رهبری شرکت مشاور انگلیسی هالکرو ادامه یافت و عملیات اجرایی راه‌ها و تونل‌های دسترسی و تونل انحراف درنیمه دوم سال ۸۲ آغاز گردید. مشخصات رودخانه رودخانه رودبار از سرشاخه‌های اصلی شاخه شرقی دز یا بختیاری می‌باشد. سر شاخه‌های اصلی این رودخانه شامل رودخانه‌های قلیان (که خود از سرشاخه‌های دره دزدان، داعی و دره لکو تشکیل شده است)، رودخانه کاکلستان و رودخانه وهرگان می‌باشند. این رودخانه در مسیر خود یک رشته ارتفاعات U شکل و به‌طول ۳۸ کیلومتر را دور زده و به رودخانه الکن تغییر نام پیدا می‌کند. | ## بخش 3: سد رودبار | اختلاف ارتفاع حدود ۳۰۰ متری بستر رودخانه در طرفین ارتفاعات مذکور، موقعیتی استثنایی جهت تولید انرژی برق آبی را به‌وجود آورده است. رودخانه الکن پس از دریافت چند شاخه کوچک، با تغییر مسیر به سمت جنوب به لیرو و سپس رودخانه آب زالکی تغییر نام پیدا می‌کند. مشخصات حوضه آبریز مساحت حوضه آبریز رودخانه تا محل احداث سد رودبار لرستان ۲۲۵۵ کیلومترمربع و میزان متوسط جریان سالانه رودخانه در محل سد، معادل ۳۰٫۲ مترمکعب در ثانیه می‌باشد. حداقل دبی ماهیانه رودخانه پس از برداشت‌های بالادست در حدود ۴٫۱ مترمکعب بر ثانیه و حداکثر آن در حدود ۲۵۰٫۵ مترمکعب بر ثانیه می‌باشد. | ## جمع‌بندی | همچنین آورد سالیانه این رودخانه ۹۵۷ میلیون مترمکعب و حداکثر سیلاب محتمل حوضه در حدود ۳۷۳۴ مترمکعب بر ثانیه می‌باشد.