موضوع مقاله: گیاهان گوشتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گیاهان گوشتی | مقدمه: گیاهان گوشتی (انگلیسی: Succulent plants)، که در گیاه‌شناسی به آن‌ها گیاهان آب‌دار، ساکولنت‌ها و گیاهان شیره‌دار نیز گفته می‌شود، گیاهانی هستند که قسمت‌هایی از آن‌ها ضخیم، گوشتی و محکم شده‌است تا بتوانند در اقلیم خشک یا شرایط بد خاک، آب را در خود نگه دارند. | ## بخش 1: گیاهان گوشتی | البته در بیشتر موارد، از این ویژگی برای طبقه‌بندی علمی این‌گونه گیاهان استفاده نمی‌شود چرا که این ویژگی هنگامی باعث طبقه‌بندی درست می‌شود که گیاهان یک گونه خاص را بررسی کنیم. برخی از تعاریف شامل ریشه نیز می‌شود، بنابراین زمین‌گیاهان، گیاهانی که در شرایط ناسازگار از بالا شروع به مردن می‌کنند تا در نهایت تنها ریشه زنده بماند و سپس در شرایط مناسب اقلیمی دوباره رشد می‌کنند، به عنوان ساکولنت در نظر گرفته می‌شوند. در باغبانی، اصطلاح ساکولنت برای گیاهانی مانند کاکتوس‌ها که در گیاه‌شناسی آن‌ها را ساکولنت می‌نامند به کار نمی‌رود. ساکولنت‌ها به دلیل ظاهر چشمگیر و غیرمعمول و همچنین توانایی رشد با حداقل مراقبت، غالباً به عنوان گیاهان زینتی پرورش می‌یابند. بسیاری از خانواده‌های گیاهی دارای چندین گونه ساکولنت هستند (بیش از ۲۵ خانواده گیاهی). در بعضی از خانواده‌ها مانند، گل‌نازیان، کاکتوس‌ها و علف‌فرشیان، بیشتر گونه‌ها ساکولنت هستند. زیستگاه این گیاهان بیشتر در مناطقی با دمای بالا و بارندگی کم، مانند بیابان‌ها است. برخی منبع‌ها ویژگی داشتن ریشه گوشتی را از این تعریف جدا می‌کنند؛ تعریفی همچون: «گیاهی با ساقه‌های ضخیم، گوشتی و متورم یا برگ سازگار با محیط‌های خشک». این تعریف زمین‌گیاهان را در یک دسته با گیاهان گوشتی طبقه‌بندی نمی‌کند، این اندام‌های زیرزمینی شامل پیاز، تجه و کورم هستند. این اندام‌ها غالباً گوشتی و همراه بافت‌های ذخیره‌کنندهٔ آب هستند؛ بنابراین اگر داشتن ریشه‌های گوشتی را در تعریف ساکولنت بگنجانیم، بسیاری از زمین‌گیاهان در دسته ساکولنت‌ها طبقه‌بندی می‌شوند. گیاهان سازگار با زندگی در محیط‌های خشک مانند گیاهان آبدار، گیاه خشکی‌زی نامیده می‌شوند. با این حال، همه گیاهان خشکی‌زی، گیاه آب‌دار نیستند، زیرا روش‌های دیگری نیز برای سازگاری با کمبود آب وجود دارد، برای نمونه، با ایجاد برگ‌های کوچک که ممکن است لوله شوند یا برگ‌های چرمی به جای برگ‌های گوشتی. برخی از کسانی که به عنوان سرگرمی گیاهان گوشتی پرورش می‌دهند ممکن است این کلیدواژه را به روشی متفاوت از گیاه‌شناسان به کار برند. در استفاده باغبانی، بیشتر وقت‌ها کلیدواژه گیاه گوشتی، کاکتوس‌ها را دربر نمی‌گیرد. | ## بخش 2: گیاهان گوشتی | بسیاری از کتاب‌هایی که در مورد کشت اینگونه گیاهان نوشته شده‌است، «کاکتوس‌ها و گیاهان آب‌دار» را در یک عنوان همراه با هم بیان می‌کنند. با این حال، در کلیدواژه‌های گیاه‌شناسی، کاکتوس‌ها گیاه گوشتی هستند، اما برعکس آن درست نیست زیرا بسیاری از گیاهان آبدار، کاکتوس نیستند. کاکتوس‌ها یک گروه تک‌تبار را تشکیل می‌دهند و جدا از یک گونه، فقط بومی بر جدید (نیم‌کره غربی) هستند، اما در طی فرگشت موازی، گیاهان مشابه ظاهری در خانواده‌های کاملاً متفاوت مانند خرزهره‌ایان در دنیای قدیم فرگشت یافتند. در بسیاری از سرده‌ها و خانواده‌ها، گیاهان به ترتیب از گیاهانی با برگ‌های نازک و ساقه‌های متوسط تا آن‌هایی که برگ یا ساقه کاملاً ضخیم و گوشتی دارند طبقه‌بندی می‌شوند، بنابراین ویژگی «ساکولنت» برای تقسیم گیاهان به سرده و خانواده بی‌معنی می‌شود. باغبانان بیشتر از کلیدواژه‌های تجاری پیروی می‌کنند و ممکن است سایر گروه‌های گیاهان مانند آناناسیان را که از نظر علمی ساکولنت محسوب می‌شوند را کنار بگذارند. یک تعریف غیر علمی و کارامد باغبانان این است: «یک گیاه آب‌دار، گیاهیست که در کویر بروید و یک گرد آورنده ساکولنت، بخواهد آن را در کلکسیون خود جای دهد». در بازار گیاهانی که با نام «ساکولنت» ارائه می‌شوند، کمتر شامل زمین‌گیاهان می‌شوند اما شامل گیاهان تنه خرمایی (گیاهانی که اندام ذخیره‌سازی مواد خوراکی آن‌ها از جنس ریشه، ساقه یا هردو است و به صورت بادکرده، در سطح خاک و بیرون از زمین هستند). افزون بر گوشتی بودن، تعدادی از گونه‌های ساکولنت دارای ویژگی‌هایی برای صرفه‌جویی در مصرف آب نیز هستند. این ویژگی‌ها دربردارنده: متابولیسم اسید کراسولاسه (CAM) برای به حداقل رساندن اتلاف آب کاهش یا از دست دادن کامل برگ‌ها یا استوانه‌ای و کروی شدن آن‌ها کاهش تعداد روزنه‌ها به جای برگ‌ها، ساقه‌ها به عنوان پایگاه اصلی فتوسنتز انتخاب می‌شوند. رشد به صورت فشرده، کاهش یافته، کوسن-گونه، ستونی یا کروی سطح دندانه‌دار، گیاه را توانا به افزایش حجم در مدت کوتاه و کاهش سطح مقطع رو به آفتاب می‌کند. سطح خارجی مومی، مویی یا خاردار یک ریز-زیستگاه مرطوب در اطراف گیاه ایجاد می‌کند، که باعث کاهش جریان هوا در سطح گیاه و در نتیجه کاهش تبخیر و همچنین ایجاد سایه می‌شود. ریشه‌ها در برخی از این گیاهان، بسیار نزدیک به سطح خاک هستند، بنابراین آن‌ها قادر به جذب رطوبت حاصله از بارش‌های بسیار کوتاه و حتی شبنم هستند. در حالی که معمولاً تصور می‌شود بیشتر گیاهان گوشتی در مناطق خشک مانند استپ‌ها، مناطق نیمه‌بیابانی و بیابان‌ها می‌رویند، خشک‌ترین مناطق جهان، زیستگاه‌های مناسبی برای گیاهان گوشتی به‌شمار نمی‌آیند چرا که گیاه ساکولنت بسیار کند رشد می‌کند و در طول این مدت می‌تواند زیر شن دفن شود. استرالیا، خشک‌ترین قاره مسکونی جهان، به دلیل خشک‌سالی‌های مکرر و طولانی‌مدت، تعداد بسیار کمی ساکولنتِ بومی دارد. | ## بخش 3: گیاهان گوشتی | حتی آفریقا، قاره‌ای که بومی‌ترین گیاهان گوشتی را در خود جای داده‌است، ساکولنت‌های زیادی در خشک‌ترین منطقه‌های آن وجود ندارند. هرچند ساکولنت‌ها نمی‌توانند در خشک‌ترین منطقه‌ها رشد کنند، اما آن‌ها می‌توانند در منطقه‌هایی برویند که گیاهان دیگر نمی‌توانند. در حقیقت، بسیاری از گیاهان گوشتی در شرایط خشک قادر به رشد و نمو هستند و برخی از آن‌ها بسته به محیط و خودسازگاری تا دو سال بدون آب دوام می‌آورند. گاهی، گیاهان گوشتی ممکن است به صورت گیاه هوازی ظاهر شوند و روی گیاهان دیگر جای بگیرند. تماس آن‌ها با زمین محدود یا بدون تماس هستند و توانایی ذخیره آب و به‌دست آوردن مواد مغذی را از راه‌های دیگر دارند؛ تیلاندزیا جای مناسبی برای زیست این‌گونه گیاهان است. گیاهان گوشتی همچنین می‌توانند در کناره دریا و دریاچه‌های خشک زندگی کنند؛ منطقه‌هایی که دارای مقادیر زیادی مواد معدنی محلول هستند که برای بسیاری از گونه‌های گیاهی دیگر سمی و کشنده است. خانواده‌ها و سرده‌ها تقریباً شصت خانواده مختلف گیاهی وجود دارد که ساکولنت‌ها را در خود جای می‌دهند. جدول زیر، تعدادی از گونه‌های آبدار موجود در خانواده‌ها و محل بومی زندگی آنان را نشان می‌دهد. ساکولنت‌ها به دلیل رخسار فریبنده و آسانی در نگهداری، در جایگاه گیاهان آپارتمانی مورد علاقه هستند. برای بیشتر پرورش‌دهندگان این گیاه، آبیاری بیش از حد و عفونت‌های ناشی از آن، دلیل اصلی مرگ‌و میر است. در این روش قلمه‌هایی به‌طول چندین اینچ از ساقه با برگ بریده می‌شود و پس از بهبود، در ناحیه برش یک پینه تولید می‌شود. روش دوم 'تقسیم' است که در ان یک دسته از ساقه‌ها و ریشه‌های آنها که بیش از حد رشد کرده جدا می‌شوند. سپس به برگ چند روز زمان داده می‌شود تا خشک شده و پینه تشکیل شود تا موقع کاشت مانع از جذب رطوبت زیاد برگ و در نتیجه پوسیدگی آن شود. این روش چند هفته طول می‌کشد و پس از آن ریشه‌های سالمی تشکیل می‌شوند که خود می‌توانند گیاه تازه‌ای رشد دهند. | ## جمع‌بندی | پایه گیاه می‌پوسد و ساقه می‌میرد گیاه دچار بیماری پوسیدگی پایه ناشی از رطوبت زیاد در زمستان است.