aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: قلعه رومیان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه رومیان | مقدمه: تپه قلعه رومیان یا قلعه رَمیان (لری قِلا رَمیون) که با نام‌های قلعه ارمیان و قلعه وامیان نیز در برخی کتاب‌های تاریخی از آن نام برده شده‌است، قلعه و تپه‌ای باستانی و تاریخی در جنوب شهر بروجرد است. | ## بخش 1: قلعه رومیان | این محوطه دارای آثاری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بروجرد، روستای نصیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این تپه منفرد، که از زمین‌های اطراف کاملاً متمایز است در سه کیلومتری جنوب شهر بروجرد در آبادی رمیان واقع است.ایزدپناه، حمید. تهران: ۱۳۶۳، ج۲، ص ۵۱۰ نام گذاری عده‌ای معتقدند که نام گذاری این قلعه به عنوان قلعه رومیان به دلیل ساخته شدن یا اهمیت یافتن آن در زمان حمله اسکندر به ایران بوده‌است. ایرانیان در مقابله با سپاهیان روم، از قلعه‌های متعدد پراکنده در مناطق مختلف استفاده می‌کردند که یکی از آنها قلعه رومیان بروجرد بوده‌است. | ## بخش 2: قلعه رومیان | در اواخر قرن دهم و اوایل قرن یازدهم هجری و همزمان با حکومت صفویان، لشکریان عثمانی (رومی) به مناطق غربی ایران حمله‌های متعددی کردند و بخش‌هایی از این مناطق را به اشغال خود درآوردند و ایرانیان را در حوالی بروجرد شکست دادند.احمد بن حسین منشی قمی. با توجه به قدمت پیش از تاریخ و نیز دوره‌های تاریخی پیش از اسلام قلعه رومیان، ساخت و بهره‌گیری از قلعه در هزاره چهارم تا سوم قبل از میلاد مسجل است. هرچند تا کنون پژوهش عمیق باستان‌شناسی بر روی این قلعه صورت نگرفته اما برخی آثار و یافته‌های به دست آمده از تپه قلارمیان دارای مشابهت با تپه گیان هستند و دست کم پنج هزار سال قدمت دارند. آثاری از دوره ماد، هخامنشیان و سلسله‌های پس از آنها در تپه قلعه رومیان دیده می‌شود. | ## بخش 3: قلعه رومیان | والیان لر کوچک در قرن هشتم هجری، بروجرد و قلعه رومیان را که تا آن زمان بخشی از عراق عجم بودند در تسلط خود درآوردند اما در سال ۷۹۰ هجری، امیر تیمور گورکانی که پیشتر بروجرد و خرم‌آباد را به تصرف درآورده بود، عزالدین بن شجاع الدین محمود از حاکمان لرِ کوچک را که در این قلعه قرار داشت، به سوی سمرقند روانه کرد.احمد بن محمد غفاری قزوینی. تیمور به سال ۸۰۵ هجری و به هنگام عزیمت به گرجستان، به امیرزاده رستم از فرماندهان خود دستور داد تا به بروجرد برود و قلعه رومیان را بازسازی کند.شرف الدین علی یزدی. | ## جمع‌بندی | در سال ۹۹۷ هجری، سپاه ایران به فرماندهی قورخمس خان شاملو در حوالی بروجرد از قشون عثمانی شکست خورد.
موضوع مقاله: مسجد علیخان اشکنان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد علیخان اشکنان | مقدمه: مسجد علیخان اشکنان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان لامرد، اشکنان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: مسجد علیخان اشکنان | یادگاری از زمان گذشته و مردی مومن و رعیت دوست که حتی هزینه ساخت مسجد را به نجف فرستاد تا اول متبرک بشود به حرم حضرت علی (ع) و سپس اقدام به ساخت مسجد کرد،سال۱۲۹۲ هجری قمری ساختن مسجد توسط رئیس علیخان و با کوشش و تلاش معماران با سلیقه شروع شد و در سال ۱۲۹۷ هجری قمری به بهره برداری رسید. | ## بخش 2: مسجد علیخان اشکنان | مساحت مسجد ۶۰۰متر می باشد مسجد دارای یک صحن و دو شبستان در بالا و پایین میباشد که سقف شبستان زیر زمین از پایین گنبدی شکل و از بالا صاف میباشد که بین ان را با اجر و گچ پر کرده اند هر دو شبستان دارای محراب میباشد که محراب شبستان اصلی دارای نقش و نگارهای ویژه و زیبایی میباشد مسجد دارای یک حوض خانه زیبا و چاه اب می باشد که در کنار مسجد وجود دارد در گذشته مردم از اب حوض مسجد برای وضو استفاده میکردند یکی از ویژگی های جذاب این مسجد گچبری های زیبای ان که با نقوشی خیره کننده بسیار زیبا میباشد در گچبری ها رنگ سبز نیز بکار رفته بوده است که در تعمیرات از بین رفته است. | ## بخش 3: مسجد علیخان اشکنان | ## جمع‌بندی | همچنین مصالح به کار رفته در سقفش که بسیار زیبا میباشد و چوب های سقف که رنگ شده از رنگ های طبیعی میباشد با نقوشی زیبا است مسجد دارای دو کتبیه میباشد کتیبه در ورودی در مورد سازنده مسجد و ناصرالدین شاه قاجار و سال ساخت مسجد که ۱۲۹۷ هجری قمری اشاره دارد.و دومین کتیبه در مورد ازدواج دختران و...
موضوع مقاله: تل جهیدون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تل جهیدون | مقدمه: تُل جهیدون یا قلعهٔ یهودیان، نام قلعه‌ای تاریخی و تخریب‌شده در کازرون است که بر روی یک تپه قرار داشته است. | ## بخش 1: تل جهیدون | این تپه و نواحی اطراف آن در گذشته، گورستان اختصاصی یهودیان کازرون به‌شمار می‌رفته است. موقعیت جغرافیایی این اثر در جنوب شرقی شهر کازرون و در مجاورت شهرک ناصرآباد قرار دارد. ثبت ملی این اثر در ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. | ## بخش 2: تل جهیدون | با این حال این مکان در سده‌های گذشته، گورستان یهودیان کازرون به‌شمار می‌رفته است و به همین دلیل به تُل جهیدون (تپهٔ یهودیان) شهرت دارد. در جریان جنگ جهانی اول و تسلط انگلیسی‌ها بر جنوب ایران، این تپه محل تجمع نیروهای انگلیسی بود و حفاری‌های بسیاری در آن انجام دادند. پیدا شدن سکه‌های فراوان در این تپه، این شک را به وجود آورده که ممکن است در این محل ضرابخانه‌ای تاریخی وجود داشته است. | ## بخش 3: تل جهیدون | در سال‌های ۱۳۵۳ و ۱۳۵۴ با تلاش برخی از فعالین میراث فرهنگی در کازرون، گروهی از کارشناسان امور باستانی از این محل بازدید کردند. | ## جمع‌بندی | آثار طاق آتشکده و دیوار حصار قلعه که در آن سال‌ها هنوز باقی بود، در اثر بی‌توجهی در سال‌های بعد تخریب شد.
موضوع مقاله: قلعه مارکوه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه مارکوه | مقدمه: قلعه مارکوه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رامسر، شهر کتالم، مسیر جاده تلارسر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: قلعه مارکوه | در کتاب زیده التواریخ از این قلعه سخن به میان آمده‌است همچنین در کتاب جامع التواریخ خواجه رشید الدین فضل‌الله همدانی و از وقایعی که در سال ۵۳۶ هجری قمری در این قلعه اتفاق افتاده وقلعه به تسخیر اسماعیلیان درآمد سخن به میان آمده‌است. میزرا حسن خان اعنماد السلطنه که این قلعه را از نزدیک دیده‌است می‌نویسد: “در تنکابن کوهی است موسوم به مارکوه و دخمه‌های متعدد و شب‌پره‌های زیادی در این دخمه‌ها هست که خود را به آدم و چراغ می‌زنند و مانع از دخول به دخمه‌ها می‌باشند. بالای آن کوه، جایی است مشهور به نقاره خانه، هرگاه سنگی بر آن موضع بزنند صدایی مثل طبل حادث می‌شود و تا نیم فرسخ آن صدا می‌رود. | ## بخش 2: قلعه مارکوه | وضع داخلی قلعه مارکوه از لحاظ وسعت به نحوی است که گنجایش صد سرباز را دارد و همگی به راحتی می‌توانند در آن سکنی گزینند. طول ضلع شرقی آن ۷۰/۱۷ متر و قعر آن ۳۰/۲ متر و ارتفاعش ۳۰/۶ متر و طول ضلع غربی آن ۹ متر تمام است. ضلع شمالی با سنگی که در امتداد آن قرار دارد به دو قسمت تقسیم می‌شود: قسمت غربی آن ۸۰/۱۴ متر و قسمت شرقی آن که از سر سنگ جدا می‌گردد ۱۵ متر است. | ## بخش 3: قلعه مارکوه | از بالای این بنا به راحتی می‌توان از شمال تا دریا، از شرق تا تنکابن، از غرب تا رامسر و از جنوب نیز کوه‌های البرز را تحت نظر داشت. | ## جمع‌بندی | این قلعه منظره بسیار زیبایی به کوه روبه رویش دارد که توجه بینندگان را به خود جذب میکند.
موضوع مقاله: تپه قلعه مارون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تپه قلعه مارون | مقدمه: قلعه مارون یا تپه قلعه پرچیکلا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساری، روستای پرچین‌کلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: تپه قلعه مارون | مشخصات قلعه قلعهٔ مارون در ۱۳ کیلومتری جنوب ساری و در روستای پرچین‌کلا واقع شده‌است. نام قلعه مشتقی است که از واژهٔ مازندرانی «مار» به معنی مادر و «ون» که در اینجا پسوند مکانی است، تشکیل شده و در کل به معنی «محل سکونت مادر» است. این تپه از سه جهت شمال، جنوب و شرق با شیب تند و از جهت غرب با شیب ملایم به پای قلعه می‌رسد. | ## بخش 2: تپه قلعه مارون | پیش‌تر، در دههٔ ۱۳۴۰، حفاری‌هایی انجام شد که به سه نقب در سطح تپه رسید ولی آجرهای آن بعدها توسط اهالی روستا، صرف ساخت خانه‌های محلیان شد. در حال حاضر نمای آجری از قلعه به ظاهر نمی‌رسد و تنها در دیواره غربی سنگ‌چینی از سنگ‌های رودخانه و ملات گل دیده می‌شود. قسمت‌هایی از سطح تپه زیر کشت کشاورزان رفته و ارتفاع اثر اکنون ۲ متر و عرضش ۱٫۸۰ متر است. | ## بخش 3: تپه قلعه مارون | سفال‌ها سامان سورتیجی، پژوهشگر تاریخی، در سطح قلعه سفال‌های پراکنده و متعددی کشف کرده‌است و این سفال‌ها را به دسته‌های زیر قابل دسته‌بندی دانسته و مشخصات هر یک و لبه‌های آن‌ها را مورد کاوش دقیق قرار داده‌است: سفال‌های خاکستری؛ که خود شامل دو گروه‌اند: سفال‌های مات با خمیر مایه درشت سفال‌های خاکستری با خمیر مایه ریز و متراکم با سطح سیقلی، براق و داغ‌دار سفال‌های قرمز و قرمز-قهوه‌ای با خمیر متراکم و نقوش کنده یا افزوده قدمت با توجه به قدمت سفال‌های مکشوفه در دیواره‌ی غربی این قلعه، می‌توان تخمین زد که این بنا متعلق به هزاره اول پیش از میلاد و احتمالاً دوره‌ی اشکانیان تعلق دارد. | ## جمع‌بندی | این حدس هم قابل تصور است که زمانی روی تپه عمارتی وجود داشته که میان هزاره اول پیش از میلاد تا دوران ساسانی برپا بوده.
موضوع مقاله: غار فارسان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # غار فارسان | مقدمه: غار فارسان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرییلاقی خضری دشت بیاض، روستای ییلاقی [ثقوری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: غار فارسان | مشخصات غار فارسان در 10 کیلومتری شمال غرب شهرخضری محفل ادیبان و بزرگانی مانند شیخ محمدعلی و2 کیلومتری شمال روستای ثغوری بر دامنه جنوبی یک کوه بزرگ با سه دهنه واقع شده است. | ## بخش 2: غار فارسان | یکی از این غارها که بزرگترین آنها بوده در گذشته‌های دور فرو ریخته و از آن تنها یک هلال پل مانند باقی مانده است. | ## بخش 3: غار فارسان | در سمت چپ این دهانه پل مانند غار دیگری وجود دارد که دارای فضای وسیع و دهلیزهای فرعی متعدد است .این غارها دارای لایه‌های باستانی قابل کاوش می‌باشد سفالهای پراکنده اکثراً مربوط به دوره سلجوقی است و سفالهای صدر اسلام دوره تاریخی و پیش از تاریخ نیزدر میان آنها دیده می‌شود. | ## جمع‌بندی | این غارها از دوره میان سنگی مورد توجه انسان بوده و از آن بعنوان سکونت گاه امن استفاده می‌شده است .غار فارسان علاوه بر دیدگاه باستان‌شناسی، به لحاظ دارا بودن پل سنگی طبیعی حائز اهمیت می‌باشد.
موضوع مقاله: کاروانسرای چینی چیان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کاروانسرای چینی چیان | مقدمه: کاروانسرای چینی چیان مربوط به دوره پهلوی است و در رشت، شمال غرب بازار، نزدیک چهارسوق (بازار رشت) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: کاروانسرای چینی چیان | این کاروانسرا، مستطیل شکل و در ارتفاع ۸ متر در یک طبقه کاملا متقارن با دو در شرق و غرب ساخته شده است. برای جلوگیری از آتش‌سوزی سقف رو طاق ضربی بوده و برای این که باران و برف به کاروانسرا آسیب نرساند، از شیروانی و حلب به صورت دو پشته استفاده شده است. | ## بخش 2: کاروانسرای چینی چیان | مهم ترین تزیین این بنا، گره چینی سقف دالان‌های شرقی و غربی و قندیل‌های آن است دودمان چینی چیان از تقریبا دو قرن گذشته (۱۲۴۰ هجری شمسی تا کنون) به تجارت داخلی و پس از جنگ جهانی اول باگسترش فعالیت‌ها توسط حاج محمد جعفر چینی چیان معروف به (قلی اُف) به تولید، کارآفرینی و تجارت خارجی با شوروی، اروپا و کشور های همسایه ی ایران در آسیای میانه مشغول شدند. به روایتی از ایرانیان ساکن جمهوری آذربایجان بودند که به دلایل شرایط نامساعد تاریخی در باکو، ابتدا به انزلی و سپس به رشت مهاجرت کردند، در گیلان کارخانه‌ای تاسیس کردند که محصولاتش (بلورجات)، در این کاروانسرا به فروش می‌رسید و محل بارگیری کاروان های تجاری بود. | ## بخش 3: کاروانسرای چینی چیان | ## جمع‌بندی | «چهار راه میکائیل» در رشت هم بنام یکی از برادران موسس کارخانه: «حاج میکائیل چینی چیان»، «میکائیل» نامیده شد و همین نام نیز تا به امروز بر آنجا ماند البته تفاوت نظر‌هایی در خصوص علت این نامگذاری وجود دارد.
موضوع مقاله: بشیر و نذیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بشیر و نذیر | مقدمه: بنا وبقعه تاریخی بشیر و نذیر دو تن از مقدسین و حاخام‌های یهودی مربوط به دوره صفوی است و در بهبهان، بلوار بشیر ونذیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: بشیر و نذیر | جالب‌تر اینکه هنوز بسیاری از مردم روزهای شنبه برای زیارت این قبور به آرامگاهشان می‌روند. مثلاً زنان بزرگان و ثروتمندان شهر برای سلامتی خانواده‌شان نذر می‌کردند که نان و پنیر، باقالی پخته و آجیل مشکل‌گشا در این محل پخش کنند. | ## بخش 2: بشیر و نذیر | همچنین، عقیده بر این بود که اگر فردی از اعضای خانواده به سفر راه دور می‌رفت، روزهای شنبه‌ی هر هفته زنان فامیل به بشیر و نذیر رفته، آش رشته درست کرده و میان حاضران تقسیم می‌کردند و باور داشتند مسافرشان به سلامت باز خواهد گشت. یا هرگاه پسری به سربازی فرستاده می‌شد مادرش عصرهای شنبه به مدت دو سال تا برگشتن پسر به مقبره بشیر و نذیر رفته و آش رشته و باقالی پخته پخش می‌کرد. | ## بخش 3: بشیر و نذیر | در این باره خصوصا مربوط به زیارت این مکان در روز شنبه به‌دلیل تقدس شبات(شنبه) نزد یهودیان جالب توجه است و بازمانده‌ی دوره‌ای است که یهودیان بسیاری ساکن بهبهان بودند. | ## جمع‌بندی | امروزه نیز به باور مردم شهر، بهبهان در دوره‌ای یکی از مراکز بزرگ یهودیان بوده است.
موضوع مقاله: کلیسای مسروپ مقدس، اراک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کلیسای مسروپ مقدس، اراک | مقدمه: کلیسای مسروپ مربوط به دوره قاجار است و در اراک، خیابان شهید چمران (نیسانیان) واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۳۵۳۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: کلیسای مسروپ مقدس، اراک | در سنگ نبشته بالای سر در ورودی این بنا به زبان ارمنی آمده‌است: «کلیسای مسروپ مقدس در زمان خود و با همیاری ارمنی‌های کزاز (شازند)، کمره هفت جامپلق و بور به سال ۱۹۱۴ میلادی ساخته شده‌است.» بنابراین، بنا مربوط به دوره قاجاریه است. معماری و توصیف کلیسا این کلیسا که با سرمایه ارامنه در سال ۱۹۱۴ میلادی ساخته شده‌است دارای چهار بخش مدرسه، منزل کشیش، تالار اجتماعات و کلیسا است. | ## بخش 2: کلیسای مسروپ مقدس، اراک | ساختمان اصلی نیز از سه بخش مردم نشین، محراب و دو اتاق کناری در نزدیکی محراب تشکیل شده‌است. پلان کلیسا بازیلیکا مستطیل شکل به ابعاد ۶×۲۴ در ۶×۱۵ متر بوده و در جهت شرق به غرب واقع شده‌است. | ## بخش 3: کلیسای مسروپ مقدس، اراک | سقف کلیسا بر روی چهار ستون که توسط قوسهایی به یکدیگر و به دیوارهای جانبی وصل شده‌اند تکیه دارد. | ## جمع‌بندی | کلیسا دارای نورگیرهای متعددی در چهار جهت بنا است و دو ورودی در قسمت‌های جنوبی و غربی می‌باشد.
موضوع مقاله: امامزاده شاه نظر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # امامزاده شاه نظر | مقدمه: اطلاعات فیزیکی آستان امامزاده سلطان شاه نظر (علیه السلام) در شهر آرادان حدود ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر گرمسار روی تپه‌ای واقع شده که از فاصله دور به خوبی نمایان است و برابرشواهد موجود، قدمت تپه به دوران قبل از اسلام می‌رسد. | ## بخش 1: امامزاده شاه نظر | بنای ساختمان حرم تقریباً مستطیل شکل و طاق‌های آن جناقی و گنبدی شکل تقریباً مخروطی است و از نظر معماری در نوع خود کم نظیراست و داخل گنبد از گچبری‌های زیبائی برخوردار است و سبک معماری آن به صورت خشت وگلی بوده و نمای آن آجری و سفال می‌باشد در وسط حرم ضریح چوبی به طول ۲ متر و عرض ۱/۵ متر وجود دارد. مساحت کل بنای بقعه ۳۰۰ متر مربع است و مجموع مساحت عرصه بقعه امامزاده ۵۰۰ متر مربع می‌باشد. | ## بخش 2: امامزاده شاه نظر | به گفته معمرین و معتمدین محل درسال‌های قبل، این امامزاده دارای زائران و مراجعه کنندگان بسیار بود، اما به علت عدم رسیدگی در گذشته و نامطلوب بودن وضعیت ساختمان، بقعه به تدریج از رونق افتاد. این بنا بر اثر وقوع زلزله‌ای آسیب‌های فراوان و خسارات جبران‌ناپذیری دیده و شکاف‌های عمیق در نقاط مختلف ساختمان به خصوص در ضلع غربی گنبد و ایوان‌ها ایجاد شده است. | ## بخش 3: امامزاده شاه نظر | زیارت نامه السَّلامُ عَلَیکَ اَیُّهَا السَّیِّدُ الزَّکِیُّ، اَلطّاهِرُ الوَلِیُّ، وَالدّاعِی الحَفِیُّ؛ اَشهَدُ اَنَّکَ قُلتَ حَقّاً، حَقّاً، وَنَطَقتَ حَقّاً وَصِدقاً، وَدَعوتَ اِلی مَولایَ وَمَولاکَ، عَلانِیَةً وَسِرًّا، فازَ مُتَّبِعُکَ، وَنَجا مُصَدِّقُکَ، وَخابَ وَخَسِرَ مُکَذِّبُکَ، وَالمُتَخَلِّفُ عَنکَ، اَشهَد لی بِهذهِ الشَّهادَةِ، لِاَکونَ مَنَ الفائِزینَ بِمَعرِفَتِکَ وَطاعَتِکَ، وَتَصدیقِکَ وَاتِّباعَکَ، وَالسَّلامُ عَلَیکَ یا سَیِّدی وَابنَ سَیِّدی. اَنتَ بابُ اللهِ المُؤتی مَنهُ، وَالمَأخوذُ عَنهُ، اَتَیتُکَ زائِراً، وَحاجاتی لَکَ مُستَودِعةً، وَها اَنَا ذا اَستَودِعُکَ دینی وَاَمانَتی، وَخَواتیمَ عَمَلی، وَجَوامِعَ اَمَلی اِلی مُنتَهی اَجَلی، وَالسَّلامُ عَلَیکَ وَ رَحمَةُ اللهِ وَبَرَکاتُه. | ## جمع‌بندی | *** سلام بر تو ای آقای پاک و پاکیزه و سرور من و ای دعوت کننده (به حق) به مهربانی، گواهی دهم که تو حق گفتی و به حق و راستی سخن کردی و (مردم را) آشکارا و نهان بسوی مولای من و مولای خودت دعوت فرمودی رستگار شد پیرو تو و نجات یافت تصدیق کننده ات و نومید و زیانکار شد تکذیب کننده ات و آن کس که با تو مخالفت کرد گواه باش برای من این گواهی را تا من بوسیله معرفت و اطاعت تو و تصدیق و پیروی کردنت از زمره رستگاران باشم و سلام بر تو ای آقای من و ای فرزند آقای من توئی درگاه خدا که از آن درآیند و (معالم دین را) از آن بگیرند آمده‌ام به درگاهت برای زیارت و حاجتهای خود را به تو سپرده‌ام و من اکنون به تو می‌سپارم دینم و امانتم و سرانجام کارهایم و همه آرزوهایم را تا پایان عمرم و بر تو باد سلام و رحمت خدا و برکاتش.
موضوع مقاله: بازار آرادان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بازار آرادان | مقدمه: بازار آرادان مربوط به دوره قاجار است و در آرادان، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: بازار آرادان | بازار آرادان در مرکز شهر آرادان واقع شده‌است که ابعاد آن در حدود ۵۵/۷۰×۴۰/۲۲ می‌باشد، این بنا در اوایل دوران قاجار با مصالح خشت و آجر ساخته شده و در اواسط دوران قاجار نماسازی جالبی توسط تاجری از خانواده یغمایی در آن صورت پذیرفته‌است. این بنا دارای ۳۱ حجره و دارای سردرهای جنوبی و شمالی زیبایی است که با آجر تراش نماسازی شده‌است. | ## بخش 2: بازار آرادان | در میانه بازار یک فضای روباز و هشت ضلعی قرار دارد و در طرفین بازار برف انداز و بارانداز وجود داشته‌است. طاقهای بنا از نوع جناغی و کاسه پوش و اکثر مغازه‌ها دارای طاق آهنگ است این بازار در حال حاضر مورد استفاده مردم است و در سال ۱۳۹۱ به همت و پشتکار اداره میراث فرهنگی مرمت گردیده‌است.استانداری سمنان در زبان عامه مردم این بازار به عنوان بازار بالا شناخته می‌شود و مسجد مجاور آن به نام مسجد بالا شناخته می‌شود. | ## بخش 3: بازار آرادان | در آرادان، بازار پایین نیز وجود داشته‌است که در گذشته مسقف بوده‌است و به مرور فرو ریخته‌است. | ## جمع‌بندی | مسجدی نیز در مجاورت و در ضلع پایینی این بازار قرار دارد که به نام مسجد پایین شناخته می‌شود.
موضوع مقاله: خانه مؤتمن الاطباء | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه مؤتمن الاطباء | مقدمه: منزل مؤتمن الاطباء عمارتی تاریخی در تهران و مربوط به دوره قاجار است که متعلق به «میرزا زین‌العابدین خان دنبلی ضرابی» ملقب به موتمن الاطباء پزشک ناصرالدّین شاه بوده است. | ## بخش 1: خانه مؤتمن الاطباء | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و در خیابان پامنار، کوچه نوری زاده واقع شده است. تاریخچه میرزا زین‌العابدین خان ضرابی ملقب به مؤتمن الاطباء از خاندان ضرابی کاشان (فرزند میرزا محمدخان ضرابی و نواده میرزا احمدخان (ملقب به صبور)، نخستین فارغ التحصیل دارالفنون و شاگرد دکتر تولوزان فرانسوی بوده و از پزشکان نامی ایران در دوران قاجار به‌شمار میرود. | ## بخش 2: خانه مؤتمن الاطباء | محسن روستایی موتمن الاطباء از بزرگ‌ترین جراحان زمان خود بود و از تخصص و مهارت بالای وی در بیرون آوردن سنگ از مثانه در کتب و مقاله های متعددی سخن به میان آمده است. این خانه در سال ۱۳۸۳ توسط آقای موسوی از بازماندگان موتمن الاطباء خریداری و تبدیل به محلی برای ساخت فیلم و سریال شد که تا به حال لوکیشن چندین فیلم و سریال از جمله خانه پدری و شهرزاد بوده و در نوروز سال ۱۳۹۸ نیز درب های آن برای بازدید عموم گشایش پیدا کرد. | ## بخش 3: خانه مؤتمن الاطباء | ## جمع‌بندی | ویژگی‌های عمارت خانه مؤتمن‌الاطبا یا عمارت ضرابی تهران که از نخستین خانه‌های چند طبقه در تهران است، از عمارت‌های تاریخی تهران بشمار میرود، و نقشه‌ آن در سال ۱۲۷۰ شمسی توسط مهندس عبدالغفار تهیه شده است.
موضوع مقاله: یخچال زریسف | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یخچال زریسف | مقدمه: یخدان زریسف کرمان مربوط به دوره قاجار است و در خیابان زریسف، چهار راه آلاشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: یخچال زریسف | معماری عناصر تشکیل دهنده این یخدان : عبارتند از : مخزن، حصار، استخر، چاله یخ پلان مخزن دایره ای شکل است که گنبدی از نوع پستو بر روی آن احداث کرده‌اند. چال یا گودال یخدان گنبد مخروطی شکل و گنبد مخروطی را با چینه گلی و ضخیم ساخته‌اند. نقش این دیواره‌ها ایجاد سایبان روی یخدان و همچنین جویی بوده که آب در آن یخ می زده است. | ## بخش 2: یخچال زریسف | داخل این یخدان گودی یا چاله نسبتا عمیقی وجود دارد که در حدود ۵ متر ارتفاع آن بوده که باعث می‌شده یخ‌های جمع‌آوری شده همچنان تازه بماند و در طول تابستان از آن استفاده کنند. نحوه ساخت یخ در پشت دیوارهای بلند و قطور آن سطوحی صاف تعبیه می‌کردند که در شب‌های زمستان به‌طور یکنواخت روی آن آب قرار می‌گرفت و در سرمای شدید زمستان یخ می‌بست وظیفه دیوار بلند این بود که در طول روز از تابش آفتاب بر روی آب‌های منجمد شده قبلی جلوگیری کند در صورتی که در شرق و غرب کمی آفتاب بر روی سطوح یخ‌گیری می‌تابید آن وقت در این نقاط هم دیوارهای جانبی بنا می‌کردند. مقدار آبی که هر شب روی توده‌های منجمد از یخ‌های قبلی هدایت می‌شد تا حدودی بود که سرمای یک شب بتواند آن را منجمد سازد و یا به عبارت دیگر ارتفاع آب روی سطوح یخ گیر از چند سانتی متر تجاوز نمی‌کرد این شرط فنی به خوبی می‌رساند که یخچال سازان مجبور بودند با کمال دقت سطوح یخ‌گیری را طراز کنند. | ## بخش 3: یخچال زریسف | پس از آن تقریباً قطر یخ به ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر می‌رسید، یخ‌ها را قطعه‌قطعه کرده و به داخل یخدان که در مجاورت سطوح یخ‌گیری قرار داشت می‌بردند و انبار می‌کردند. | ## جمع‌بندی | در کف یخدان، یک یا چند چاه پیش‌بینی شده بود تا آب هائی که احتمالا در فصل گرما از آب شدن یخ‌ها به وجود می آمد از کف یخدان دور گردد و روی هر طبقه از یخ‌ها مقداری کاه می‌ریختند تا از چسبیده شدن آن‌ها به یکدیگر جلوگیری شود.
موضوع مقاله: خانه منجم‌باشی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه منجم‌باشی | مقدمه: خانه منجم باشی مربوط به دوره قاجار است و در لنگرود، روبروی اداره برق و سبز میدان واقع شده است. | ## بخش 1: خانه منجم‌باشی | این خانه از آثار قدیمی و تاریخی لنگرود و نماد این شهر است و متعلق به خاندان منجم باشی است که با روی کار آمدن آغامحمدخان قاجار در گیلان صاحب نام و عنوان شدند و همچنین سالن و تزئینات این خانه نمونه‌ای از هنر معماری گیلان در دوره قاجار است. | ## بخش 2: خانه منجم‌باشی | ساختار بنا خانه منجم باشی در حال حاضر از یکدیگر مجزا می‌باشد هرچند در ابتدا به صورت یک مجموعه ایجاد گشته بود و شامل بیرونی، اندرونی، خلوت خانه، مسجد، حمام و… بوده است. | ## بخش 3: خانه منجم‌باشی | ورودی اصلی ساختمان که «مهتابی» می‌باشد دارای سر در ورودی هلالی شکل و حاوی گچ‌بری ساده است، طبقه فوقانی شامل یک سالن پذیرایی و سه اتاق است، جلوی اتاق‌ها ایوانی به عرض یک متر و طول ۱۰ متر وجود دارد که چهار ستون چوبی سقف آن را سر پا داشته است، بام بنا به شیوه سنتی گیلان واشن ریزی شده و چوب یا سفال پوش است، لبه به شیوه سر بندی سه پوش و چکش برگردان ایجاد گشته است. | ## جمع‌بندی | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موضوع مقاله: باغ خونی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # باغ خونی | مقدمه: مجموعه باغ خونی مربوط به دوره قاجار و در مشهد در ضلع شمال شرقی میدان بسیج (در محدوده خیابان عنصری) واقع است. | ## بخش 1: باغ خونی | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در اوایل قاجاریه، در بخش جنوبی خارج از حصارهای شهر مشهد نمادی از باغ ایرانی با وسعت ۵۶ هزار متر مربع ساخته شد که به باغ خونی یا به واسطه وجود چشمه‌ای در آن به باغ چشمه (خانی=چشمه) موسوم گشت. پس از انقلاب اکتبر و تغییر نظام در روسیه، ایران و شوروی در ۲۶ فوریه ۱۹۲۱ عهدنامه مودت بستند که طبق آن همه دارایی بانک استقراضی، از جمله باغ خونی به دولت ایران واگذار شد، با این شرط که یکی از خانه‌های این باغ به کنسول‌گری شوروی در مشهد داده شود. | ## بخش 2: باغ خونی | چون سرکنسول شوروی هنگام ورود به مشهد جایی نداشت، وزارت خارجه در دی ۱۳۰۰ (ژانویه ۱۹۲۲) دستور داد که باغ خونی را در اختیار او بگذارند. سال‌ها بعد کنسولگری در صدد ثبت باغ به نام خود درآمد که اداره مالیه خراسان به دستور مرکز پیشدستی کرد و در اسفند ۱۳۱۲ باغ را به نام بانک ایران به ثبت رساند که با دارایی بانک استقراضی تأسیس شده بود. وزارت امورخارجه از همان سال‌های اول بعد از انعقاد عهدنامه مودت بارها شفاهاً و کتباً چه در تهران و چه در مسکو از دولت شوروی خواهان تخلیه باغ خونی شد اما دولت شوروی با استناد به شرطی که در عهدنامه مودت ذکر شده بود، ادعای دولت ایران را بر باغ خونی مبنی بر سوءتفاهم دانست و از تخلیه باغ خودداری کرد. | ## بخش 3: باغ خونی | پس از تعطیل شدن سفارت شوروی در مشهد، استدلال دولت ایران این بود که وقتی اصلاً کنسولگری وجود ندارد، دیگر آن شرط در عهدنامه مفهومی نمی‌تواند داشته باشد. | ## جمع‌بندی | بنا بر روایات تاریخی در سال ۱۳۱۲ خورشیدی، از باغ خونی مسجد گوهرشاد را به توپ بستند.