موضوع مقاله: گالاتیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گالاتیا | مقدمه: گالاتیا در جنوب بیتینی و پافلاگونیا، شمال لوکائونیا، غرب پونتوس و کاپادوکیه و شرق فریجیه جای داشته‌است، راستی این است که گالاتیا در در بخش خاوری فریجیه کهن بوده‌است که گُل‌ها (سلت‌ها) به آن سرزمین تاختند و نام خویش را بر آن نهادند. | ## بخش 1: گالاتیا | گل‌هایی که از راه مقدونیه به این سرزمین آمده بودند از سپاه برنوس جدا شدند و رهبری ایشان را در این کوچ دو تن به نامهای لئونوریوس و لوتاریوس بر عهده داشتند. اینان در سالهای ۲۷۸–۲۷۷ پیش از میلاد به آسیای صغیر رسیدند و شاه بطلمیوس کرائنوس را در تاخت و تازهایشان کشتند ولی سرانجام کسی به نام آنتیگونوس گوناتاس آنها را راند. ولی هنوز چندی از این رویداد نگذشته بود که نیکومدس یکم شاه بیتونیا از ایشان برای پیروزی در جنگ خانگی با برادرش یاری خواست. سه قبیله از گل‌ها به نامهای تروکمی، تولیستوبوگی و تکتوزاگس باز به آسیای میانه آمدند تا به نیکومدس یاری رسانند. پس از این گلها به بخشی از آسیای کوچک، کوچیدند که زمانی دراز در آن ماندگار شدند یعنی همان بخش خاوری فریجیه که پیشتر گفتیم و از آن پس گالاتیا خوانده شد. آنها همان‌جا ماندند و مرزهایشان را تا بیتونیا گستردند و نیازهای زندگی خویش را با تاراج همسایگانشان برآورده می‌کردند. بر پایه گفته استرابون تاریخ‌نگار یونانی هر قبیله از گلها به دو بخش تقسیم می‌شد که هر بخش را یک سرکرده رهبری می‌کرد. از کارهای او داوری میان ایشان بود که او در این کار تا مرز کشتن یک تن نیز آزادی کارکرد داشت. | ## بخش 2: گالاتیا | مردمان کاپادوکیه از دست گل‌ها بر برج و باروی شهرهای خویش افزودند تا جلوی تاراج ایشان را بگیرند. از آنجا که مزدور هم می‌شدند گاه پیش می‌آمد که در جنگی رویاروی یکدیگر شمشیر بزنند. سردستگان و سربازان مزدور گل، سالها بخش خاوری آسیای میانه را عرصه تاخت و تاز خویش قرار داده بودند. آنها از اینکه روبروی یکدیگر شمشیر بزنند نیز ابایی نداشته و همدیگر را سرزنش نمی‌کردند. تا آنکه زیر فرمان آنتیوخوس هیراکس شاهزاده خائن سلوکی که بر آسیای کوچک فرمان می‌راند جای گرفتند. هیراکس کوشید تا شاه آتالوس یکم را شکست دهد، ولی شهرهای یونانی‌نشین زیر فرمان این شاه و ارتشش نزدیک به سال ۲۳۲ چندین ضربه سخت به ایشان وارد آوردند که آنان ناچار شدند در جای زندگی خویش بمانند و بیرون نیایند. قبیله‌های سه‌گانه گلها در سه نقطه به نامهای آنکورا (امروز آنکارا)، پسینوس وتاویوم جاگیر شدند. البته این شکست نیروی آنان را به پایان نبرد چه همین پادشاه پیروز چندی پس از آن از توان رزمی ایشان بهره گرفت. | ## بخش 3: گالاتیا | نزدیک به سده دوم پیش از میلاد گل‌ها تبدیل به همپیمانانی برای آنتیوخوس سوم شاه سلوکی شده بودند؛ ولی پس از شکست شاه سلوکی از رومیان، رومیان برای ایشان محافظانی گذاشتند تا بر کارهایشان دیدبانی داشته باشند. اینچنین آنها زیر چیرگی فرمانروایی رومیان در کرانه دریای سیاه قرار گرفتند؛ ولی به زودی رویدادی آنان را از وضع رهانید و آن جنگهای مهردادی بود. آنها در سال ۶۴ پیش از میلاد نظام و قانونی هم داشته‌اند که البته امروزه در دست نیستویکی از رهبران آنها دیوتاروس همدوره یا ژولیوس سزار بوده‌است. او دو سردسته دیگر را کنار زد و رومیان نیز او را به نام شاه گالاتیا به رسمیت شناختند. در ۲۵ پیش از میلاد که سومین شاه گالاتیا درگذشت این سرزمین به امپراتوری روم ضمیمه شد. جانشین این واپسین شاه هم به نشان وفاداری از امپراتور روم در نزدیکی شهر آنکارا کنونی معبدی برای خدایگانی فریجی ساخت. در انجیل آمده‌است که پولس قدیس حواری عیسی در راه دعوتش به همراه سیلاس و تیموتی به سرزمین گلها رسیده‌اند و آنها را گرفتار بیماری دیده‌اند. مردمان گاتالیا با شور او را پذیرفته‌اند؛ ولی گویا پس از آن بی‌وفایی پیشه کرده و با سنگ او را تا مرز مرگ زده‌اند. | ## جمع‌بندی | دربارهٔ سرنوشت آنها می‌نماید که آنها در میان یونانیان و سده‌ها پس از آن با ترکان -که به تازگی پا به این سرزمین می‌گذاشتند - آمیخته شده‌اند.