موضوع مقاله: الیزابت راس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # الیزابت راس | مقدمه: الیزابت نس مک بین راس (زاده ۱۴ فوریه ۱۸۷۸ – درگذشته ۱۴ فوریه ۱۹۱۵) پزشک اسکاتلندی است که برای کار به کشورهای مختلفی از جمله ایران و صربستان سفر کرده‌است. | ## بخش 1: الیزابت راس | او مدرک پزشکی خود را از کالج کویین مارگارت در گلاسگو گرفت ولی بیشتر دوران کاری خود را خارج از انگلستان گذراند. الیزابت راس در ۱۴ فوریه ۱۹۱۵ در بحبوحه جنگ جهانی اول و هنگام خدمت در کراگویواتس صربستان بر اثر ابتلا به تیفوس درگذشت. برادرش جیمز نس مک بین راس نیز تحصیلات پزشکی و جراحی داشت و به عنوان جراح کشتی کار می‌کرد. الیزابت در سن ۱۸ سالگی وارد کالج شد و یکی از اولین زنان اسکاتلند بود که مدرک پزشکی خود را در سال ۱۹۰۱ با نمرات بالا دریافت کرد. راس پس از فراغت از تحصیل برای مدتی در لندن و سپس در جزیره کولونسی مشغول به کار شد. در سال ۱۹۰۸ به یک آگهی با عنوان «یک خانم دکتر برای (کار) در شرق نیازمندیم» جواب داد و به عنوان دستیار یک پزشک ارمنی به ایران آمد و سپس مشغول کار میان ایل بختیاری شد. او در کتابی با عنوان «خانم دکتری در سرزمین بختیاری» به ذکر خاطراتش از این دوران می‌پردازد. بار اول برای گذراندن دوران نقاهت در خانه و بار دوم برای کار به عنوان جراح کشتی عازم سواحل هند و ژاپن. | ## بخش 2: الیزابت راس | با این حال او دوباره به ایران برگشت و تا آغاز جنگ جهانی اول در ایران مشغول به کار بود.صفحه الیزابت راس در دانشگاه گلاسگو پس از شروع جنگ جهانی اول در سپتامبر ۱۹۱۴، به دلیل کمبود نیرو برای کار در صربستان داوطلب شد و اواخر ژانویه ۱۹۱۵ کار خود را در بیمارستان نظامی شهر کراگویواتس این کشور شروع کرد. او تنها دو همکار یونانی داشت و بدون پرستار آموزش‌دیده کار می‌کرد.صفحه الیزابت راس در دانشگاه کلاسگو الیزابت که در بخش تیفوس بیمارستان نظامی در کراگیواتس کار می‌کرد، خود مبتلا به تیفوس شد و در ۱۴ فوریه ۱۹۱۵ در زادروز ۳۷ سالگیش درگذشت و همان‌جا به خاک سپرده شد. زندگی در میان ایل بختیاری زمان سفر الیزابت راس به ایران مقارن با دوران انقلاب مشروطه بود. در این دیدار نجف‌قلی‌خان به راس گفت که تمایل دارد یک پزشک انگلیسی در میان ایل بختیاری باشد. کتاب خاطرات او مشروحی از زندگی بختیاری‌ها به خصوص زنان بختیاری و نقش آن‌ها را در آن دوران بیان می‌کند. منجمله یک بار در بیابان گم شد و مورد دستبرد راهزنان قرار گرفت.مصاحبه با خواهرزاده الیزابت راس الیزابت راس درباره انتخابش به عنوان همراه بی‌بی صاحب‌جان (همسر نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه) برای سفر به مکه نوشته است: «من خودم نزدیک بود در پاییز سال ۱۹۱۱ به مکه بروم و همیشه افسوس می‌خورم که در آخرین لحظه، نقشه‌ام به‌علتِ آشوب‌های ایران و نیز ناآرامی‌هایی که از سوی قبایل عرب در اطراف مکه — که بر ضد ترک‌ها شوریده بودند — رخ داد، نقش بر آب شد. بی‌بی صاحب‌جان، همسر صمصام‌السلطنه، تصمیم داشت به زیارت برود و چون در وضع جسمانی نسبتاً ناپایداری بود، میل داشت مرا به عنوان پزشکِ همراه با خود ببرد. او ترتیب داده بود که من چونان یک بی‌بی بختیاری لباس بپوشم، با موهای سیاه مصنوعی و دیگر لوازم لازم برای این کار. | ## بخش 3: الیزابت راس | قرار بود در همه‌جا مرا به عنوان زنی کر و لال معرفی کنند و من در این هیأتِ مبدّل، بتوانم به همهٔ رازهای شهر راه یابم. به تمام خادمان او هشدار داده شده بود که اگر این راز را فاش کنند، گوش‌هایشان بریده خواهد شد و اگر از افشای راز آسیبی پدید آید، زبان‌هایشان نیز به همان‌سان قربانی خواهد شد.»او همچنین درباره اعتقادات و باورهای بختیاری‌ها نوشته است: «بختیاری‌ها هیچ‌گاه مردمی خرافاتی نبوده‌اند و بیشترشان به جن یا موجودات مشابه آن باور ندارند. البته طبقات پایین‌تر تا حد زیادی چنین اعتقاداتی دارند، گرچه من یقین دارم که حتی آنان نیز به اندازه‌ی کوه‌نشینان اسکاتلندیِ هم‌طبقه‌ی خود ساده‌دل و خرافاتی نیستند. در طول اقامتم در چهارمحال فقط یک‌بار با پدیده‌ای از نوع «ماوراءالطبیعه» روبه‌رو شدم. کدخدا که می‌بایست مقداری پول را، که برای بی‌بی حاجی (پیرزنی از خیرآباد) جمع کرده بود، بیاورد، پیغام فرستاد که بیمار است و نمی‌تواند بیاید. نزدش رفتم و او با من در میان گذاشت که شب پیش، جنّی گلویش را گرفته و پول را ربوده است. به او گفتم درمان بیماری‌اش از توان یک «حکیم فرنگی» بیرون است، ولی گفتم اندکی کاربرد سنجیده‌ی «چوب» در حضور بی‌بی [اگر در حضور بی‌بی چند ضربه‌ی چوب بخورد]، بی‌تردید هم دردش را تسکین خواهد داد و هم باعث می‌شود جن پول را بازگرداند. | ## جمع‌بندی | تنها چیزی که آن‌ها واقعاً به آن باور دارند نوعی سالنما است، مشابه سالنمای مورِ پیر [کتابچه‌ی سالانه‌ی پیشگویی‌ها و طالع‌بینی‌ها که در قرن نوزدهم و بیستم در بریتانیا بسیار مشهور بود]، که روزهای نحس و میمون را معیّن می‌کند.