aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: نصف‌النهار مبدأ (گرینویچ) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نصف‌النهار مبدأ (گرینویچ) | مقدمه: چپ|310px نِصفُالنَّهار مَبدأ گرینویچ یا نیمروزان گرینویچ به آن نصف‌النهار (خط طولی زمین) گفته می‌شود که از رصدخانهٔ سلطنتی گرینویچ لندن در انگلستان گذر می‌کند. | ## بخش 1: نصف‌النهار مبدأ (گرینویچ) | این خط فرضی که شرق و غرب را از هم جدا می‌کند، به عنوان نقطهٔ مبدأ در جهت‌یابی بر روی کرهٔ زمین به‌شمار می‌رود و پایه‌ای برای اندازه‌گیری زمان محسوب می‌شود و تمام مناطق زمانی بر اساس نقطهٔ صفر طول جغرافیایی بنیان گذاشته شده‌اند. این نصف‌النهار از قطب شمال آغاز و با عبور از کشورهای زیر به قطب جنوب پایان می‌یابد:برداشت از محاسبات نصف النهارهای ۱ درجه شرقی و غربی: border|23px سرزمین شهبانو ماود در جنوبگان علت قرارگیری به عنوان مبدأ تا پیش از سال ۱۸۸۴ آشفتگی زیادی در ساعت مورد استفاده در سطح جهان وجود داشت و هر کشوری پایتخت خود را مبدأ قرار داده و آن را ملاک اندازه‌گیری زمان می‌دانست. بر این اساس، مشخص شد که بریتانیا از دیگر کشورها پیشروتر است و گرینویچ به عنوان نصف النهار مبدأ انتخاب شد. | ## بخش 2: نصف‌النهار مبدأ (گرینویچ) | اروپایی‌ها تا اواخر قرن هفده نصف‌النهار خالدات را به عنوان آغاز نیمروزی می‌شناختند ولی بعد نصف‌النهار پاریس مبدأ شناخته شد و سرانجام در سال ۱۹۱۲ نصف‌النهار گرینویچ که از لندن می‌گذرد نصف‌النهار مبدأ انتخاب گردید. ایرانی‌ها در سال ۱۷۶۸ با توجه به موقعیت سیستان که چون زمانی آفتاب در نصف النهار آن قرار می‌گرفت همه مناطق را روشن می‌ساخت آن را آغاز نیمروزی می‌دانستند و سیستان را نیمروز می‌شناختند. انحراف در اوت ۲۰۱۵ دانشمندان اعلام کردند که در تعیین نصف‌النهار مبدأ واقع در گرینویچ لندن اشتباه صورت گرفته است. | ## بخش 3: نصف‌النهار مبدأ (گرینویچ) | جی‌پی‌اس‌ها مشخص کرده‌اند که این محور ۱۰۲ متر به طرف شرق متمایل است و بر روی نقطهٔ صفر قرار ندارد. آژانس ملی اطلاعات مکانی دلیل این اشتباه را تأثیر توده‌های درون هسته زمین بر روی روش‌های اندازه‌گیری قدیمی معرفی کرد. | ## جمع‌بندی | در قرن نوزدهم طول جغرافیایی از روی موقعیت ستارگان و با بهره‌گیری از جیوه مشخص شده بود ولی توده سنگ‌های سنگین در هسته زمین جیوه را جذب و از خط افقی منحرف می‌کرده‌اند.نصف النهار مبدأ 102 متر کج است!
موضوع مقاله: نینواز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نینواز | مقدمه: فضل احمد زکریا مشهور به نینواز (زاده ۱۹۳۵ در کابل) (درگذشت ۱۹۷۹ در کابل) خواننده، شاعر، آهنگساز و موسیقی‌دان اهل افغانستان بود. | ## بخش 1: نینواز | بعد از اتمام تحصیل در دانشکده حقوق دانشگاه کابل به حیث کارمند در وزارت امور خارجه ایفای وظیفه می‌کرد. نینواز یک پسر بنام امیرخسرو و یک دختر بنام سحر دارد که در سال ۱۹۸۵ با احسان امان خواننده اهل افغانستان ازدواج کرده است. آهنگسازی نینواز کمپوزهای ماندگاری برای هنرمندان مشهور افغانستان مثل احمد ظاهر، عبدالرحیم ساربان، مهوش، حسیب دلنواز و دیگران ساخته که تا حال پرشنونده‌ترین آهنگهای افغانستانی می‌باشند. | ## بخش 2: نینواز | آثار ماندگار من نینوازم باران شوم بشنو از نی خورشید من کجایی ساقیا مرا دریاب دا زما زیبا وطن ستا د سترگو بلا واخلم شیرین عمر چه تیریژی و غیره... از کمپوز‌های ساخته نینواز می‌باشند.Compositions شاگردان استاد نینواز شاگردانی چون غلام سخی حسیب مشهور به دلنواز، اکبر رامش، احمد ولی، هنگامه، سلما جهانی، سیما ترانه و غیره داشته که هرکدام به نوبه خود شهرت فراوانی کسب کرده‌اند. مرگ نینواز در کنار موسیقی شیفته کشورش بود و هنرش را در خدمت مردم و ملتش می‌دانست. | ## بخش 3: نینواز | بعد از کودتای ۷ ثور ۱۳۵۷ و حاکم شدن رژیم وابسته به روسها، وی به سازمان رهایی افغانستان پیوست و در قیام بالاحصار کابل در ۱۴ اسد ۱۳۵۸ شرکت جست. | ## جمع‌بندی | نینواز از جمله صدها روشنفکر آزادیخواه افغانستان بود که به ‌وسیله دولت وقت دستگیر و ناپدید شدند.
موضوع مقاله: داش آکل (داستان کوتاه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # داش آکل (داستان کوتاه) | مقدمه: خلاصه داستان داش آکل لوطی مشهور شیرازی است که خصلت‌های جوانمردانه‌اش او را محبوب مردم ضعیف و بی‌پناه شهر کرده‌است اما کاکارستم که گردن‌کلفتی ناجوانمرد است و به همین سبب، بارها ضرب شست داش آکل را چشیده، به شدت از او نفرت دارد و در پی فرصتی است تا زهرش را به داش آکل بریزد و از او انتقام بگیرد. | ## بخش 1: داش آکل (داستان کوتاه) | در همین حین، حاجی صمد — از مالکان شیراز — می‌میرد، و داش آکل را وصی خود قرار می‌دهد. داش آکل، با اینکه آزادی خود را از همه چیز بیشتر دوست دارد، به ناچار این وظیفه دشوار را به گردن می‌گیرد. از آن پس، داش آکل، قرق کردن سرِ گذر و درگیری با سایر لوطی‌ها و اوباش را ترک می‌کند و اوقات خود را صرف رسیدگی به اموال حاجی و خانوادهٔ او می‌کند. داش آکل به عنوان آخرین وظیفهٔ خود، وسایل ازدواج مرجان را فراهم می‌کند و او را به خانهٔ بخت می‌فرستد. همان شب، در حال نشستن داش آکل در میدان‌گاهی محله — در حالی که مست است — کاکارستم سر می‌رسد. | ## بخش 2: داش آکل (داستان کوتاه) | با داش آکل یکی به دو می‌کند و در نهایت با او گلاویز می‌شود؛ و سرانجام، با قمه، زخمی‌اش می‌کند. فردای آن روز، وقتی پسر بزرگ حاجی صمد بر بالین داش آکل می‌آید، او طوطی‌اش را به وی می سپارد و کمی بعد، می‌میرد. عصر همان روز، مرجان قفس طوطی را جلوش گذاشته است و به آن نگاه می‌کند، که ناگهان طوطی با لحن داشی «خراشیده‌ای» می‌گوید: «مرجان... مرا کشت.» قسمت‌هایی از متن اصلی کتاب از طرف دیگر داش آکل را همهٔ اهل شیراز دوست داشتند. چه او در همان حال که محله سردزک را قرق میکرد، کاری به کار زن‌ها و بچه‌ها نداشت، بلکه بر عکس با مردم به مهربانی رفتار می‌کرد. | ## بخش 3: داش آکل (داستان کوتاه) | هر کس دفعهٔ اوّل او را می‌دید قیافه‌اش توی ذوق می‌زد، اما اگر یک مجلس پای صحبت او می‌نشستند یا حکایت‌هایی که از دورهٔ زندگی او وِرد زبان‌ها بود می‌شنیدند، آدم را شیفته او می‌کرد. ولی نصف شب، آن وقتی که شهر شیراز با کوچه‌های پر پیچ و خم؛ باغ‌های دل‌گشا و شراب‌های ارغوانیش به‌خواب می‌رفت؛ آن‌ وقتی‌ که ستاره‌ها آرام و مرموز بالای آسمان قیرگون به‌هم چشمک می‌زدند؛ آن وقتی که مرجان با گونه‌های گل‌گونش در رختخواب آهسته نفس می‌کشید و گزارش روزانه از جلوی چشمش می‌گذشت، همان‌وقت بود که داش آکل حقیقی، داش آکل طبیعی با تمام احساسات و هوی و هوس، بدون رودربایستی از تو قشری که آداب و رسوم جامعه به‌دور او بسته بود، از توی افکاری که از بچگی به‌ او تلقین شده بود، بیرون می‌آمد و آزادانه مرجان را تنگ در آغوش می‌کشید، تپش آهستهٔ قلب، لب‌های آتشی و تن نرمش را حس می‌کرد و از روی گونه‌هایش بوسه می‌زد، ولی هنگامی‌که از خواب می‌پرید، به‌خودش دشنام می‌داد، به زندگی نفرین می‌فرستاد و مانند دیوانه‌ها در اتاق به‌دور خودش می‌گشت، زیر لب با خودش حرف می‌زد و باقی روز را هم برای اینکه فکر عشق را در خودش بکشد به دوندگی و رسیدگی به‌کارهای حاجی می‌گذرانید. اقتباس‌ها نمایش نمایش‌های افعی طلاییِ علی نصیریان و داش آکُل به گُفته‌ی مرجانِ بهرام بیضایی بر اساس این داستان بوده‌اند. فیلم داش‌آکل به کارگردانی و تهیه‌کنندگی محمد عرب نیز از روی این داستان ساخته شده‌است. | ## جمع‌بندی | همچنین فیلم تگرگ و آفتاب به کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی رضا کریمی ساخته سال ۱۳۹۳ با الهام گرفتن از این داستان نوشته و ساخته شده‌است.
موضوع مقاله: تبدیل لورنتس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تبدیل لورنتس | مقدمه: یعنی اگر یک ناظر برای رویداد خاصی در فضا-زمان مختصه‌های مکانی و و و زمان را اندازه بگیرد، و ناظر دیگری (که در مکان دیگری واقع است و با سرعت خاصی نسبت به ناظر اول حرکت می‌کند) مختصه‌های ،، و را برای همان رویداد اندازه بگیرد، تبدیلات لورنتس رابطهٔ بین این دو مختصات را بیان می‌کند. | ## بخش 1: تبدیل لورنتس | پیش از نسبیت خاص، این کار با تبدیلات گالیله انجام می‌شد.اما نظریه نسبیت خاص نشان داد که قوانین ماکسول زمانی که تحت تبدیل گالیله قرار بگیرند دچار تناقض می شوند از این رو یا باید معادلات ماکسول را اشتباه تلقی کرد یا تبدیلات گالیله. اما انیشتین در اقدامی خلاقانه تبدیل لورنتس را جایگزین تبدیلات گالیله کرد که قوانین ماکسول در تبدیل لورنتس دچار تناقض نمی شوند و شکل صحیح خود را حفظ می کنند. تبدیلات لورنتس تا قبل از نظریه نسبیت خاص هیچ توجیه فیزیکی نداشتند تاکه برای اولین بار انیشتین با طرح نسبی بودن زمان ، تبدیلات گالیله ایی را نقض کرد و سپس مکانیک را تحت تبدیل لورنتس تصحیح کرد. | ## بخش 2: تبدیل لورنتس | تبدیلات گالیله در سرعتهای زیاد (نزدیک به سرعت نور) با مشکل مواجه می‌شوند و باید با تبدیلات لورنتس جایگزین شوند. اگرچه، در سرعت‌های کم (کم نسبت به سرعت نور)، یعنی در بیشتر کاربردهای روزمره، تبدیلات گالیله تقریباً نتایج مشابهی با تبدیلات لورنتس دارند. شکل تبدیلات لورنتس ساده‌ترین شکل تبدیلات لورنتس مربوط به حالتی است که دو دستگاه و نسبت به هم فقط «خیز» (boost) داشته باشند؛ یعنی دستگاه با سرعت نسبت به دستگاه حرکت کند و سرعت در راستای محور باشد و محورهای دو دستگاه در لحظهٔ برهم منطبق باشند. | ## بخش 3: تبدیل لورنتس | تبدیلات لورنتس در این حالت عبارت‌اند از: با معرفی کمیت سودمندی به نام (گاما) می‌توان تبدیلات لورنتس را به شکل ساده‌تری نوشت: در حالت کلی شکل تبدیلات لورنتس پیچیده‌تر می‌شود. رابرت رزنیک، آشنایی با نسبیت خاص، ترجمهٔ جعفر گودرزی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: ۱۳۷۴ . | ## جمع‌بندی | آلبرت اینشتین، اینشتین ۱۹۰۵: مجموعهٔ مقاله‌های سال ۱۹۰۵، ترجمهٔ احمد شریعتی، تهران: دانشگاه الزهراء، ۱۳۸۳.
موضوع مقاله: مرگ یزدگرد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مرگ یزدگرد | مقدمه: مرگِ یزدگرد [مجلسِ شاه‌کُشی] نمایشنامه‌ای تاریخی از بهرام بیضایی است دربارهٔ مرگِ یزدگردِ سوّم، نوشته به سالِ ۱۳۵۸، که نخستین بار پاییزِ همین سال در تئاترِ شهرِ تهران به کارگردانیِ نویسنده به نمایش درآمد. | ## بخش 1: مرگ یزدگرد | داستان نمایشنامه برگرفته از سرگذشتِ یزدگردِ سوّم است که از جنگِ مسلمانان به مرو می‌گریزد و در آسیابی پناه می‌گیرد. داستان از زبانِ آسیابان و زنِ آسیابان و دخترشان بیان می‌شود و همهٔ روایت‌ها با هم تفاوت دارد. موبد و سرکرده و سردارِ سپاهِ یزدگردِ سوّم در آسیابی نزدیکِ مرو گرد می‌آیند تا آسیابان (و زن و دخترش) را به جُرمِ کُشتنِ پادشاه محاکمه کنند. روایت‌های آسیابان و همسر و دخترش با هم نمی‌خواند: یکی می‌گوید پادشاه را به خاطرِ تجاوز به همسرش کشته، دیگری می‌گوید جسدی که با جامهٔ پادشاه بر میانهٔ آسیاب افتاده آسیابان است که به دستِ پادشاه کشته شده تا همه باور کنند که پادشاه مرده است. داوری که به پایان می‌رسد و صاحب‌منصبان حکم بر برائتِ آسیابان و خانواده‌اش می‌دهند، سربازی خبر از سررسیدنِ اعراب می‌آورد. | ## بخش 2: مرگ یزدگرد | همسرِ آسیابان می‌گوید که داوری به پایان نرسیده است و اینک داورانِ اصلی، با درفش‌های سیاه، از راه می‌رسند: «شما را که درفش سپید بود، این بود داوری! متنش نخستین بار در شمارهٔ ۱۵ کتاب جمعه (۲۴ آبانِ ۱۳۵۸) و بعد در سالِ ۱۳۵۹ توسّطِ انتشاراتِ روزبهان (تهران) به صورتِ کتاب منتشر شد. ترجمه‌های دیگری هم به زبان‌های دیگر، از جمله بنگالی (کارِ سودیپتو چاترجی) و آلمانی (کارِ نیلوفر بیضایی)، و فرانسوی از مرگ یزدگرد هست که اغلب برای نمایش تهیه شده است. مرگ یزدگرد نخستین بار از ۱ مهر تا ۲۰ آبانِ ۱۳۵۸ به کارگردانیِ بیضایی در تالارِ چهارسوی تئاترِ شهرِ تهران اجرا شد.بهرام بیضایی، مرگ یزدگرد، انتشارات روشنگران و مطالعات زنان (تهران)، چاپ هفتم ۱۳۸۳، به نقل از مقدمه کتاب عوامل نام نقش سوسن تسلیمی زن مهدی هاشمی آسیابان یاسمن آرامی دختر امین تارخ سردار محمود بهروزیان موبد کریم اکبری سرکرده یعقوب شکوری سرباز طرّاح: بهرام بیضایی اجرای طرح: ایرج رامین‌فر خیّاطی: نینا فرجادی لباس، وسایل: حمید تحسینی تدارکات: اسدالله فلاحتی‌نژاد مدیرِ صحنه: شهداد دخانی عکسِ برنوشت: عزیز ساعتی عکس: جواد رستمی تهیه و کارگردانی − پوشاک و پس‌آرایی: بهرام بیضایی چهره‌پرداز: جلال‌الدّین معیّریان صدابرداری سرِ صحنه: احمد امیری، بهمن حیدری نخست قرار بود نقشِ زنِ آسیابان را فخری خوروش بازی کند و نقشِ دختر را سوسن تسلیمی و نقشِ آسیابان را اکبر زنجانپور. مثلاً در سالِ ۱۳۷۰ در دهمین جشنوارهٔ تئاترِ فجر مرگ یزدگرد به کارگردانیِ گلاب آدینه بر صحنه رفت. | ## بخش 3: مرگ یزدگرد | فیلم بیضایی سالِ ۱۳۶۰ این نمایشنامه را با همان بازیگرانِ نمایشِ ۱۳۵۸ (به استثنای یعقوب شکوری، که به جایش علیرضا خمسه آمد) به فیلم درآورد. نقد و نظر بعضِ ناقدان نوعِ روایتگری در مرگ یزدگرد و استفاده از قضاوت‌های گوناگون دربارهٔ یک رویداد را متأثّر از فیلمِ راشومون (۱۹۵۰ میلادی) دانسته‌اند. کنایه‌های احتمالیِ بیضایی با ویلیام شکسپیر (آنجا که سخن از خوردنِ اسبِ شاه است) و کارل مارکس (آنجا که می‌گوید آسیابان دایه و ماما نیست) در این نمایشنامه از زمانِ نخستین نمایش شناخته بوده است. | ## جمع‌بندی | کانون ملّی منتقدین تئاتر و نیز هیئتِ داورانِ هفته‌نامهٔ سروش در جشنوارهٔ تئاترِ فجرِ ۱۳۷۰ مرگ یزدگرد را بهترین متنِ نمایشی شناختند.
موضوع مقاله: بخشی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بخشی | مقدمه: بَخشی لقبی است که به برخی از نوازندگان دوتار در ترکمنستان، ترکمن‌صحرا و خراسان داده می‌شود. | ## بخش 1: بخشی | بخشی‌ها نوازندگان دوتار، آوازخوان، داستان‌گو، سراینده و سازندهٔ ساز (دوتار) هستند. اصلی‌ترین مراکز بخشی‌ها عشق آباد، ترکمنصحرا، استان مرو، بالکان، آخال، مشهد، بجنورد، قوچان، آشخانه و شیروان است. بخشی‌ها روایتگران فرهنگ شفاهی از مناطق خود هستند و از احترام و جایگاه ویژه‌ای برخوردارند. بخشی‌ها معمولاً به بداهه‌نوازی و بداهه‌گویی معروف بوده‌اند و توانایی نوازندگی و خوانندگی در مدت زمان طولانی را دارند. | ## بخش 2: بخشی | از قدیم بخشی‌ها معمولاً در مجلس‌های عروسی و شادی‌ها به هنرمندی می‌پرداختند و اجرای برنامه در مراسم سوگواری مرسوم نبوده‌است. روایت عامه در روایت عامیانه لقب بخشی این‌گونه تعریف می‌شود: بخشی کسی است که خداوند به او محبت و مقامی ویژه بخشیده‌است. بخشی خودبند «خودبند» به بخشی می‌گویند که هم بتواند ترانه‌سرایی کند و شعر بگوید، هم مهارت آهنگسازی داشته باشد و هم در نوازندگی و خوانندگی چیره‌دست باشد. «بخشی خود بند» بالاترین رتبه را در میان بخشی‌ها دارد که خود مؤلف، مصنف و تولیدکننده اصلی موسیقی است. | ## بخش 3: بخشی | پژوهش‌ها از دیدگاه هوشنگ جاوید، پژوهشگر موسیقی نواحی ایران، در موسیقی شمال خراسان بخشی‌ها بر چند نوع‌اند که بخشی‌های مذهبی یکی از انواع آنها است. بخشی قربان سلیمانی بر این اعتقاد بود که یک بخشی نباید به کسی یا چیزی محتاج باشد و باید به تنهایی از عهده تمام مراحل خلق یک اثر برآید.همشهری آنلاین در مورد اصل واژه بخشی نظرات گوناگون وجود دارد. برخی اصل آن را چینی، تبتی یا مغولی دانسته‌اند و می‌گویند نقش روحانی و معنوی بخشی ریشه بودایی دارد. | ## جمع‌بندی | افراد از سرشناس‌ترین بخشی‌های شمال خراسان می‌توان از افراد زیر نام برد: سهراب محمدی، خان محمد قیطاقی، عیوض بخشی، احمدقلی احمدی (احمد بخشی)، غلامحسین برازنده، غلامحسن برازنده، محمدحسین یگانه سلمان، اولیاقلی یگانه، قربان سلیمانی، حسن یزدانی، حیدر کارگر، سلطان رضا ولی نژاد، حمرا گل افروز، علی گل افروز، رحیم بیچرانلو (رحیم‌خان بخشی)، مختار زنبیل باف، عباسقلی رنجبری، علی غلامرضایی، آی‌محمد یوسفی، غلامحسین افکاری، علی اصغر اسلامی و نادر محمد آهنگر بیک و از میان بخشی‌های ترکمن ارازمراد آرخی، نظرلی محجوبی نام برد.
موضوع مقاله: شعر سپید | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شعر سپید | مقدمه: شعر سپید یا شعر شاملویی یا آزاد، گونه‌ای از شعر نو فارسی است که در دهه سی شمسی و با مجموعهٔ هوای تازه از احمد شاملو ظهور پیدا کرد و شاید بتوان آن را با شعر آزاد در ادبیات کشورهای غربی مقایسه کرد. | ## بخش 1: شعر سپید | در دسته‌بندی عرفی شعر نو فارسی، گاهی به هر شعری که در قالب شعر نیمایی نگنجد سپید می‌گویند. از جهتی چون در پی شعر نیمایی بوده و متفاوت با آن از قید وزن عروضی نیز رها شده در عین حال برخلاف موج نو (شعر منثور) همچنان با فرم نثر متمایز بوده اصطلاحاً شعر بی‌وزن یا آزاد نامیده می‌شود. برخی از منتقدان متاخر شعر سپید مانند محمد مستقیمی شعر سپید را پالاییده‌ترین نوع شعر فارسی می‌دانند که خود را از موسیقی و همهٔ چیزهای دیگر آزاد کرده‌است. | ## بخش 2: شعر سپید | وی در کتاب آیینه پردازان خود با این تعریف از شعر که کلامی است مخیل دربارهٔ شعر سپید یکی از دلایل خوانده شدن این شعر به عنوان شعر سپید را معنی و خوانش سپیدی‌هایی می‌داند که در تقطیع‌های شعر سپید در فضای خیال خواننده بازآفرینی می‌شود یا خواننده آنها را در فضای خیال خود پر می‌کند. به نظر وی «در شعر سپید به دنبال موسیقی نباشید چون شعر سپید به معنای شعر بی‌قید و بند است این شعر از قیود موسیقی که هنر دیگریست خود را رها کرده و صفت سپیدیش به همین معناست مثل ازدواج سپید پس نه موسیقی دارد نه نیازی به موسیقی دارد و آن تعاریف شعر سپید یعنی آن که خواننده سپیدی‌های کاغذ را هم بخواند همه ناشی از ناآگاهی در مورد این صفت و کاربرد آن است سپید یعنی بی‌قید» نمونه اشعار تاریخچه و شاعران معروف در مسیر شعر نو نیمایی در سال ۱۳۲۶ نخستین مجموعه شعر احمد شاملو به نام آهنگ‌های فراموش شده به چاپ رسید. به جهت آن که این مجموعه حاوی نخستین نمونه‌های «شعر سپید» در زبان فارسی است نشر آن در این سال سزاوار توجه‌است (برای دیدن نقد و نظرهای چند در مورد این کتاب، رک :شمس لنگرودی، تاریخ تحلیلی شعر نو، ۱/۳۵۴ به بعد) قطعنامه نام مجموعهٔ دیگر شعر احمد شاملو بود که نخستین بار در سال ۱۳۳۰ منتشر شد. | ## بخش 3: شعر سپید | این مجموعه حاوی چهار شعر بلند بود که نشان می‌داد شاملو با عبور از شیوهٔ نیمایی برای خود راه تازه‌ای می‌جوید (جعفر یاحقی، جویبار لحظه‌ها:۶۱). | ## جمع‌بندی | در دهه هشتاد شمسی گروهی از شاعران جوان در تداوم شعر نو به تعادل خوبی در فرم و محتوای شعر دست یافتند.
موضوع مقاله: بهرام مرادی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بهرام مرادی | مقدمه: ‌بهرام مرادی‌ (زادهٔ ۴ مهر ۱۳۳۹) نویسنده ایرانی است که از سالِ ۱۹۸۸ در برلین، آلمان زندگی می‌کند. | ## بخش 1: بهرام مرادی | کانونِ مرکزی آثارِ او زندگی انسانِ ایرانی پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران و مهاجرت است. برای آگاهی بیش‌تر به این سایت بروید: زندگی‌ کودکی بهرام مرادی در بروجرد، شهری در غربِ مرکزی ایران، گذشت. در هنگامهٔ انقلابِ ۱۳۵۷ به فعالیتِ سیاسی/ تشکیلاتی در یکی از سازمان‌های چپِ آن‌زمان پرداخت و هم‌چنان به بازیگری، نمایش‌نامه‌نویسی وکارگردانی صحنه‌ای و خیابانی ادامه داد. وی در سالِ ۱۳۶۴ از ایران خارج شد و در کنارِ به صحنه بردنِ نمایش‌نامه، آغاز به نوشتنِ داستان کوتاه کرد. درونمایه‌های آثار «پدر، پسر،‌ روح‌القُدُس» مجموعه‌داستان دیگری از بهرام مرادی است که در سالِ ۱۴۰۴ از سوی نشر نوگام در لندن منتشر شده است. این رُمان زندگی مردی است که در سالِ ۱۳۶۰ خورشیدی، زمانی که تنها چهارده سال داشته، به‌جای برادرِ بزرگ‌ترش که فعالیتِ تشکیلاتی در یکی از سازمان‌های چپِ مخالفِ رژیم داشته دستگیر می‌شود به ده سال زندان محکوم می‌شود. | ## بخش 2: بهرام مرادی | این شخصیت با موضعی بی‌طرف راوی زندگی انسان‌هایی است که با شور و شوق در انقلاب شرکت کردند و بعدها توسطِ حکومتِ جدید دستگیر، محاکمه، زندان و اعدام شدند. پنجمین کتابِ بهرام مرادی، رُمانِ خودسَر، با موضوعی متفاوت نسبت به آثارِ پیشینِ او در سالِ ۲۰۱۹ در انگلیس منتشر شد. این رُمان به زندگی مردی می‌پردازد که پس از انقلابِ ۵۷ به باندهای اقتصادی حکومتِ جدید می‌پیوندد، ثروتی به‌هم می‌زند و سرانجام در جنگِ باندهای گوناگون ناچار می/ شود از ایران به آلمان برود؛ اما روابطش را با همکارانِ سابق حفظ می‌کند و برای آزادشدنِ اموالش در ایران نقشی کوچک در ترورِ رستورانِ میکونوس برلین بازی می‌کند و به خبرچینی از ایرانیانِ تبعیدی برای حکومتِ ایران روی می‌آورد. دو کتابِ بعدی او خنده در خانهٔ تنهایی (نشرِ اختران/ ۱۳۸۱) و مردی آن‌ورِ خیابان، زیرِ درخت (نشرِ کاروان/ ۱۳۸۴) در تهران منتشر شد. داستان‌های این دو مجموعه‌داستان به زندگی مهاجرینِ ایرانی می‌پردازد چشم‌به‌راه تحولاتِ سیاسی در ایران و بازگشت هستند. این دو کتاب موردِ توجه منتقدین و خواننده‌ها قرار گرفت و کاندید و برنده‌ی جوایزی در ایران شد. | ## بخش 3: بهرام مرادی | مجموعه‌داستانِ دومِ او یک بغل رُز برای اسبِ کَهر در سالِ ۲۰۰۰ به‌زبانِ فارسی در سوئد منتشر شد. در شکارِ لحظه‌ها اولین مجموعه‌داستان بهرام مرادی است که در سالِ ۱۹۹۳ میلادی به‌زبانِ فارسی در آلمان منتشر شد. صحنهٔ بیشترینهٔ داستان‌های این مجموعه در ایران می‌گذرد و به تأثیراتِ انقلاب در زندگی مردمانِ ساده و طبقاتِ فقیر و متوسطِ شهری می‌پردازد. تنها سه داستان از این کتاب به زیستِ مهاجرِ ایرانی و حاشیه‌های آن در آلمان می‌گذرد. حذف شود/ بهرام مرادی · نقد و بررسی رُمانِ «خودسَر» نوشته‌ی بهرام مرادی/ راویون · رُمانِ «خودسَر»/ گفت‌وگوی آتفه خیرآبادی با بهرام مرادی . | ## جمع‌بندی | / گفت‌وگویی با بهرام مرادی/ پدرام رضایی‌زاده/ روزنامهٔ شرق/ تهران/ ۲۸ خرداد ۱۳۸۵ .
موضوع مقاله: حسین سناپور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حسین سناپور | مقدمه: از سال ۱۳۶۸ با حضور در کلاس‌های هوشنگ گلشیری دوره‌ی تازه‌ای در داستان‌نویسی او آغاز شد. | ## بخش 1: حسین سناپور | رمان او با عنوان نیمه‌ی غایب از جمله پرفروش‌ترین رمان‌های معاصر فارسی است که به چاپ بیست‌ودوم رسیده‌ است. اولین کتاب‌هایی که از او منتشر شد، دو رمان برای نوجوانان بود: پسران دهکده (۱۳۶۹) و افسانه و شب طولانی (۱۳۷۱).سپس به روزنامه‌نگاری روی آورد و در روزنامه همشهری و زن و حیات‌نو و صدای عدالت شروع به همکاری کرد. | ## بخش 2: حسین سناپور | جایزه‌ی مهرگان در سال ۱۳۷۹ و جایزه‌ی یلدا( به‌طور مشترک) در سال ۱۳۸۰.میرعابدینی ۱۵۶ در سال ۱۳۸۰ کتابی در شناخت زندگی و آثار هوشنگ گلشیری به نام همخوانی کاتبان تألیف و منتشر کرد. کتاب‌شناسی داستان کوتاه و رمان ۱۳۷۸ - نیمه‌ی غایب، برندهٔ جایزهٔ مهرگان ادب در سال ۱۳۷۹ و جایزه یلدا (به طور مشترک) در سال ۱۳۸۰ ۱۳۸۲ - ویران می‌آیی ۱۳۸۳ - با گارد باز ۱۳۸۴ - سمت تاریک کلمات، برنده بهترین مجموعه داستان کوتاه در ششمین دوره جایزهٔ هوشنگ گلشیری ۱۳۸۸ - شمایل تاریک کاخ‌ها ۱۳۹۰ - لب بر تیغ ۱۳۹۳ - دود ۱۳۹۴ - سپیدتر از استخوان ۱۳۹۶- خاکستر ۱۳۹۷ - آتش ۱۳۹۸ - مخلوقات غریب ۱۴۰۰ - کلاه‌گردانی میان آس‌وپاس‌ها/ نشر برج دربارهٔ داستان‌نویسی ۱۳۸۰ - همخوانی کاتبان ۱۳۸۳ - ده جستار داستان‌نویسی(درس نامه‌های داستان‌نویسی) ۱۳۸۷ - جادوهای داستان(چهار جستار داستان‌نویسی) ۱۳۸۹ - یک شیوه برای رمان‌نویسی ۱۳۹۵- تودرتویی شگردها ۱۳۹۷- آغاز کننده‌گان رمان مدرن ایران (تحلیل رمان‌های بوف کور، سنگی بر گوری، سنگ صبور، خروس، شازده احتجاب، کریستین و کید، آشغالدونی، ملکوت) ۱۴۰۲- مردی میان دوسنگ آسیاب( تحلیل داستان‌های کوتاه برگزیده‌ی جلال آل احمد و شرحی بر داستان‌نویسی او)/ نشر بازتاب نگار شعر ۱۳۸۹ - سیاهه‌ی من ۱۳۹۲ - خانه‌ی این تابستان ۱۳۹۲ - آداب خداحافظی ۱۳۹۴ - مهلکه گردآوری داستان‌های دیگران مجموعه‌داستان‌های پرسه (۴ و ۱،۲،۳) جوایز ۱۳۷۸ - مهرگان ادب برای نیمهٔ غایب. | ## بخش 3: حسین سناپور | ۱۳۹۸ - مجموعه داستان مخلوقات غریب در سومین دوره جایزه احمد محمود جزو سه کاندیدای نهایی بوده است. | ## جمع‌بندی | نمونه‌ای از آثار ویران می‌آیی، داستان سوم: نام تو گنج من است بوی گندِ شاش توی پرزهای پتو می‌دود توی دماغم.
موضوع مقاله: محمد بهارلو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محمد بهارلو | مقدمه: او سال‌ها مدرس کارگاه داستان‌نویسی بوده است و در مراکز و نهادهای فرهنگی از جمله خانۀ هنرمندان ایران و مؤسسۀ پرسش، جلسات آموزشی برگزار می‌کرده است. | ## بخش 1: محمد بهارلو | مقالات بسیاری از بهارلو در زمینۀ داستان‌نویسی و فرهنگ عامیانه و قصه‌های هزارویک شب منتشر شده‌است. | ## بخش 2: محمد بهارلو | ## بخش 3: محمد بهارلو | ## جمع‌بندی | کتاب‌شناسی رمان‌ها سال‌های عقرب (۱۳۶۹) رمان، انتشارات نگاه بختک بومی (۱۳۶۹) رمان عشق‌کشی (۱۳۷۸) برگزیدۀ ده رمان سال ۷۸ بانوی لیل (۱۳۸۰) رمان عروس نیل (۱۳۸۶) رمان، انتشارات آگه مجموعه داستان‌ها باد در بادبان (۱۳۷۰) مجموعه داستان حکایت آن که با آب رفت (۱۳۷۹) مجموعه داستان شهرزاد قصه بگو (۱۳۸۴) مجموعه داستان سایر آثار کلیدر سرگذشت نسل تمام شده (۱۳۶۸) داستان کوتاه ایران (۱۳۷۲) انتخاب و نقد و بررسی نامه‌های صادق هدایت (۱۳۷۴) با مقدمه و حواشی / چاپ نو این کتاب با بیست و پنج نامۀ منتشر نشده از سوی نشر گوته، حافظ در سال ۲۰۱۹ روانۀ بازار شده‌است.
موضوع مقاله: دستجرد (جرقویه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دستجرد (جرقویه) | مقدمه: از شمال به شهرستان ورزنه از جنوب و جنوب شرق به شهر حسن‌آباد از غرب به بخش جرقویه سفلیبه مرکزیت نیک آباد و از شرق به روستای کمال‌آباد محدود است. | ## بخش 1: دستجرد (جرقویه) | نقاط زیارتی - سیاحتی امامزاده سلطان ابوسعید؛ در ورودی روستا گنبد این امامزاده قابل دیدن است. چشمه دستجرد؛ سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اقدام به بهینه‌سازی این چشمه به عنوان یک نقطه گردشگری کرده‌است آتشکده (مجاور چشمه دستجرد) مسجد آدینه قلعه حسن خان (بازسازی شده‌است) تل ماسه‌ها (تپه‌های ماسه ای)؛ در فاصله ۳ کیلومتری دستجرد - ورزنه، اولین جاده ورودی به تل ماسه‌ها وجود دارد که ۷ کیلومتر مسیر خاکی داردو مورد توجه گردشگران ایرانی و خارجی که از کشورهای چین روسیه هلند عراق مورد توجه قرار گرفته است و دارای اقامتگاه دردست ساخت و تفریحات افرودی میباشد جاده بعدی در فاصله ۱۳ کیلومتری قرار دارد که مسیر خاکی آن کمتر است. | ## بخش 2: دستجرد (جرقویه) | معدن نمک دیزی کوه زمین‌های پاقصر گنبد شیر ارگ مزرعه عرب برج کبوترخانه چشمه دستجرد مرکز بهداشتی این روستا دارای یک مرکز بهداشتی درمانی است که در سال ۱۳۴۸ به بهره‌برداری رسیده‌است. در چند سال اخیر گرایش مردم به کشت محصولات سازگار با اقلیم منطقه از قبیل زعفران و دانه‌های روغنی از قبیل کلزا و نیز زیتون افزوده شده‌است. | ## بخش 3: دستجرد (جرقویه) | کاشت درخت پسته نیز که در قدیم جزء محصولات خاص این روستا بوده و باغ‌های قدیمی پسته در روستا حاکی از این گفته‌است روبه افزایش است. | ## جمع‌بندی | درزمان حجاج زعفران وشراب جرقویه اصفهان درجهان بینظیر بوده وبه گفته تاریخدانان گذشته پنبه جرقویه رتبه سوم جهان را بعدازمصروامریکا دارا بود درتحقیقات جدید مشخص شده که کاشت زرشک درمنطقه به نحو عجیبی موردتوجه قرارگرفته.
موضوع مقاله: لو لانداو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لو لانداو | مقدمه: لِو داویدوویچ لاندائو زاده ۲۲ ژانویه ۱۹۰۸ در باکو – درگذشته ۱ آوریل ۱۹۶۸ در مسکو)، فیزیکدان یهودی‌تبار شوروی و برنده جایزه نوبل فیزیک بود که خدمات با ارزشی در مباحث مختلف فیزیک نظری انجام داد. | ## بخش 1: لو لانداو | از جمله کارهای او می‌توان به تئوری کوانتومی دیامغناطیس، نظریه ابرمیعان و نظریه گذار فاز درجه دو، نظریه گینزبورگ-لانداو در ابررسانایی، اصطکاک لانداو در نظریه پلاسما و همچنین قطب لانداو در الکترودینامیک کوانتوم اشاره کرد. | ## بخش 2: لو لانداو | از لِو لانداو به خاطر پژوهش‌های با ارزشش در مورد ابرمیعان، در سال ۱۹۶۲ با جایزه نوبل فیزیک قدردانی شد. | ## بخش 3: لو لانداو | ## جمع‌بندی | نجات از مرگ لو لانداو در ۷ ژانویه ۱۹۶۲ در اثر تصادف با خودرو دچار ضایعات وسیعی شد که به کمک یکصد تن پزشک و کارشناس معروف شوروی که در مسکو حضور داشتند وی را از مرگ حتمی نجات دادند و این مجموعه عمل‌های جراحی را بزرگترین عمل نجات بخشی تاریخ نامیدند.مردی که چهار بار زنده شد!