موضوع مقاله: ماوس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ماوس | مقدمه: دستگاه ورودی یکی از ابزارهای اشاره‌گر شبیه به موش است که جزو تجهیزات ورودی در رایانه‌های شخصی به حساب می‌آید. | ## بخش 1: ماوس | در نرم‌افزارهای کنونی ماوس قابلیت بخش عمده‌ای از وظایف صفحه‌کلید را عهده‌دار است. این ابزار در حقیقت یک توپ بولینگ فایو-پین کانادایی بود که بر روی یک سخت‌افزار ویژه سوار شده بود. این سخت‌افزار می‌توانست جهت چرخش توپ بولینگ را تشخیص داده و این اطلاعات را به حرکات روی صفحه رایانه تبدیل کند. از آنجا که این اختراع متعلق به یک پروژه کاملاً سری نظامی بوده، بنابرین حق امتیاز آن هیچ‌گاه ثبت نشده است. این دستگاه پس از جنگ جهانی دوم به عنوان بخشی از سامانه توزیع راداری آتش‌سوزی استفاده شد. به دلایل امنیتی این محصول به صورت مخفیانه مورد استفاده قرار می‌گرفت و کاربرد نظامی داشت. داگلاس انگلبارت پیوند= ماوس داگلاس انگلبارت|251x251pxماوس در نوامبر ۱۹۶۳ توسط داگلاس اِنگِلبارت در شرکت زیراکس اختراع شد. دستگاهی که این مخترع ساخته بود، جعبهٔ کوچک چوبی بود که «به کمک آن می‌توان از بیرون رایانه به محتوای درون آن به راحتی دسترسی یافت.»مخترع ماوس درگذشت دویچه‌وله فارسی این ابزار برای ثبت حرکت جهت‌های عمود و افق به‌صورت ابتدایی ساخته شد. اکنون این قطعه رایانه‌ای تاریخی و نمادین قرار است در تاریخ ۱۷ دسامبر از طریق حراج "RR" به فروش برسد. این ماوس در زیر خود یک گوی غلتان کوچک داشت و تنها یک دکمه برای کلیک بر روی آن پیش‌بینی شده بود. ماوس غلتکی ماوس غلتکی (یا نوری-مکانیکی) از یک گوی پلاستیکی تشکیل شده است که با چرخش در فضای زیرین در جهات مختلف ماوس، دو چرخ‌دنده مجاور خود را در داخل ماوس به حرکت درمی‌آورد. حرکت این چرخ‌نده‌ها توسط دو دیود که یکی برای حرکت افقی و یکی برای حرکت عمودی تشخیص داده می‌شود و به کنترل‌گر منتقل می‌شود. اما این ماوس برای کارکرد صحیح، به پد ویژه ای نیاز داشت که به شکل خاصی مدرج شده بود. امروزه این نوع ماوس‌ها در مدل پیشرفته، از محبوبیت بالایی برخوردار هستند و رایجتر از انواع دیگر ماوس محسوب می‌شود. برخی از انواع این ماوس‌ها که در آنها به صرفه‌جویی مصرف انرژی نیز فکر شده است در زمانی که بدون کار هستند، چراغ LED در آنها خاموش می‌شود. بعد از آن لاجیتک در سال ۱۹۹۱ اولین ماوس بیسیم با امواج رادیویی را به بازار عرضه کرد که نیازی به حضور در دامنه دید گیرنده نداشت. ماوس‌های بی‌سیم امروزی با دوباتری درون ماوس و یک دانگل متصل به درگاه یواس‌بی کیس کار می‌کنند. دلیل این امر استفاده از نور با فرکانسی خارج از محدوده فرکانس قابل رؤیت توسط چشم انسان است. این امر باعث می‌شود در حین کار ماوس توجه شما را به خود جلب نکند و نور ماوس قرمز رنگ در فضاهای تاریک به عنصری آزار رسان تبدیل نشود. استفاده لیزر سبب شد تا روی سطح‌های بسیار متفاوت کارایی و دقت کافی ماوس‌ها حفظ شود. نور در ماوس‌های لیزری قابل رویت نیست اما از دقت بالاتری نسبت به ماوس‌های نوری برخوردارند. تفاوت‌ها در انواع این سخت‌افزار در حوزه‌های مختلفی از نظر نحوهٔ عمل‌کرد فیزیکی، نحوهٔ ارتباط با رایانه و همچنین چگونگی اتصال به آن هستند. ماوس‌ها از نظر نحوهٔ عملکرد در انواع غلتکی، نوری (اپتیکال)، ژیروسکوپی و سه‌بعدی وجود دارند. نحوهٔ ارتباط ماوس با رایانه، متشکل از پروتکل‌های مشابه مورد استفاده توسط شرکت اپل است. ماوس‌ها می‌توانند توسط درگاه متوالی، درگاه پی‌اس/۲ و درگاه یواس‌بی به رایانه متصل شوند. ماوس‌های بی‌سیم از فناوری بلوتوث، مادون قرمز یا فرکانس رادیویی (RF) بهره می‌برند. پس از معرفی محصولاتی نظیر آی‌فون، آی‌پد، آی‌پاد تاچ و ترک‌پد چندلمسی، ماوس جادویی به کاربر اجازه می‌دهد از ژست‌های حرکتی نظیر سوایپ و اسکرول بر روی بدنه ماوس استفاده کند. محل قرارگیری درگاه شارژ لایتنینگ آن در قالب زیرین ماوس قرار دارد که عمل استفاده از ماوس در شارژ را ندارد. ماوس‌های گیمینگ معمولاً مجموعه وسیع‌تری از کنترل‌ها و دکمه‌ها را به کار می‌گیرند و دارای طرحی متفاوت از ماوس‌های معمولی هستند. همچنین این ماوس‌ها ممکن است دارای نور تزئینی تک رنگ یا LED RGB قابل برنامه‌ریزی باشند. از دکمه‌های اضافی اغلب می‌توان برای تغییر حساسیت ماوس استفاده کردیا می‌توان آن‌ها را با برنامه‌ریزی به ماکروها اختصاص داد. انواع ماوس بازی معمولاً برای استفاده در بازی‌های استراتژی بی‌درنگ مانند استارکرفت یا در بازی‌های آنلاین جنگ چند نفره مانند Dota 2 که دارای حساسیت نسبتاً بالایی هستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد که با نقطه در اینچ (DPI) اندازه‌گیری می‌شود و می‌تواند تا ۲۵۶۰۰ نیز برسد. کیفیت ارگونومیک نیز یک عامل مهم در ماوس‌های بازی است، زیرا ممکن است استفاده از ماوس در زمان طولانی گیم پلی، آزاردهنده باشد. برخی از ماوس‌های پیشرفته گیمینگ تولید شده نیز به کاربران اجازه می‌دهند تا با افزودن یا کم کردن قطعات ماوس، وزن ماوس را تنظیم کنند تا کنترل راحت‌تری داشته باشند.DPI یک بخش مهم در ماوس‌های گیمینگ است. استفاده از ماوس‌های ارگونومیک برای افرادی مناسب است که زمان طولانی را با رایانه سپری می‌کنند اما مناسب گیمینگ نیست. ماوس‌های ارگونومیک به‌صورت عمودی طراحی شده‌اند تا از لمس مچ دست با سطح ماوس پد جلوگیری شود. هدف واقعی ماوس ارگونومیک، ارائه پشتیبانی راحت و تمام برای کاربر و تشویق به وضعیت مناسب ساعد است. ماوس Sculpt شرکت مایکروسافت با طراحی ارگونومیک دارای یک لبه گرد است که برای ارائه پشتیبانی قابل اعتماد کف دست و بدون ویژگی‌های جانبی طراحی شده است. | ## بخش 2: ماوس | همچنین ماوس‌های ترک‌بال دارای موقعیت ثابتی هستند و فقط نیاز است انگشت‌های دست تکان داده شوند و اگر شما از تکیه گاهه مچ در ماوس ترک‌بال استفاده کنید، مچ شما در زاویهٔ سالم تری قرار خواهد گرفت. این کار شما، مچتان را از آسیب‌هایی که به خاطر چرخاندن ماوس به اطراف مختلف ایجاد می‌شود، محافظت می‌کند. از آن جایی که دست شما در یک محل قرار می‌گیرد، بازو و مچ شما با رفتن جلو به عقب مداوم خسته نمی‌شوند. ماوس‌های تاشو اوریگامی نیز از فناوری فروسرخ در نور حسگر و از بلوتوث بدون استفاده از دانگل در ارتباط با درگاه استفاده می‌کنند. وزن آن ۴۰ گرم بوده و زمانی که در حالت صاف قرار داشته باشد، ۴٫۵ میلی‌متر ضخامت دارد. این نوع ماوس‌ها به تولید انبوه نرسیده‌اند و هنوز در مرحله ابتدایی به سر می‌برند. پوینتر با حرکات ساده مچ دست کنترل و از حرکات دست در هوا برای کلیک‌های چپ و راست استفاده می‌شود. قابل فرار شرکت سامسونگ ماوس‌هایی را تولید کرده است که درصورت کار زیاد با آن‌ها، ماوس شروع به فرار کردن می‌کند. آن‌ها دلیل اصلی طراحی اینگونه ماوس را بهبود تعادل کار و زندگی در کره جنوبی اعلام کرده‌اند. این نوع ماوس مخصوص شرکت‌های شلوغ است که هدف آن‌ها از استفاده این نوع ماوس پایین آوردن هرچه بیشتر سروصدا در محیط کار است. همچنین برای افرادی که نیاز به تمرکز بالا در هنگام کار با رایانه را دارند می‌توانند از ماوس‌های سایلنت استفاده کنند. با جابجایی یک ماوس بر روی یک سطح، برد مدار چاپی درون ماوس سیگنال‌های آنالوگ را به معادل سیگنال‌های دیجیتالی تبدیل کرده و آن را برای سیستم عامل ارسال می‌کند و بدین ترتیب پوینتر نیز همزمان با آن جابجا می‌شود. برنامه‌نویسان سعی می‌کنند برنامه‌های امروزی را طوری طراحی کنند که بیشتر قابلیت اجرا با ماوس را داشته باشند. ماوس به کمک کابلی به رایانه متصل می‌شود و اشاره‌گر یا پوینتر را در صفحهٔ نمایشگر حرکت داده و هدایت می‌کند. ماوس در هر کجا باشد با توجه به نیاز، با ضربه (کلیک کردن دکمه سمت راست یا چپ) عمل کرده و کار را پیش می‌برد. کلید سمت راست معمولاً جهت یک سری از برنامه‌های سیستمی (کپی، برش، حذف، انتخاب، ذخیره، تغییرات و…) به کار می‌رود. زمانی اشاره‌گر ماوس در صفحه نمایش رایانه ناپدید می‌شود که سامانه درحال خاموش شدن یا روشن شدن باشد. همچنین در برخی از نرم‌افزارها و بازی‌های رایانه‌ای اشاره‌گر ممکن است به شکلی متناسب با سبک مربوطه تغییر کند. کلید سمت چپ که مهم‌ترین اعمال را انجام می‌دهد چهار جسچر زیر را به عهده دارد: کلیک چپ: با یک بار فشار دادن کلید سمت چپ می‌توانیم آن را جهت اعمال کارهای دیگر (مورد نظر) انتخاب کنیم که رنگ آن آبی یا سیاه می‌شود. کلیک راست: با یک بار فشار دادن کلید سمت راست منوی میانبر برای کارهای مورد نیاز ظاهر می‌شود. دابل کلیک: دو بار فشار دادن سریع کلید سمت چپ ماوس (دابل-کلیک) جهت اجرای (یا بازکردن) برنامه‌ها به کار می‌رود. عملیات دابل کلیک باید سریع انجام گردد و اگر ما بین کلیک‌ها وقفه ای ایجاد شود عملیات دابل کلک انجام نمی‌شود. معمولاً می‌توانید با کلیک کردن و نگه داشتن کلید در پایین، (بدون رها کردن کلید) پنجره‌ها را بزرگ و کوچک یا جابه‌جا کنید (Drag کردن). می‌توانید پرونده‌ای یا متنی را کلیک کرده و با نگه داشتن کلید آن را در جای دیگری (جهت رونوشت‌برداری یا حذف) بیندازید. این چهار عمل در برنامه‌های خاص کار خاص خود را انجام می‌دهند که تقریباً شبیه اعمال بالا است. لازم است ذکر شود که بیشتر ماوس‌ها برای افراد راست دست که تعداد آن‌ها بیشتراز چپ دست‌ها است طراحی می‌شوند و اگر فرد چپ دست باشد و بخواهد با انگشت اشاره عملکرد کلید سمت چپ ماوس را اجرا کند. می‌تواند در تنظیمات رایانه در قسمت تغییرات کلیدهای ماوس نحوه عملکرد کلید سمت راست و چپ را با هم عوض کند. در مرورگرها کلید میانی وظیفه حذف تب‌ها یا باز کردن پیوندها در صفحهٔ جدید را دارند. کلید میانی در نرم‌افزارهای گرافیک رایانه‌ای سه‌بعدی، وظیفه انتقال نقطه دید را بر عهده دارد. برای واضح‌تر شدن این مفهوم، بیایید با این مثال ساده شروع کنیم؛ اگر دی پی ای ماوس ۱۶۰۰ باشد و شما ماوس خود را یک اینچ (۲٫۵۴ سانتی‌متر) حرکت دهید، نشانگر ۱۶۰۰ پیکسل حرکت خواهد کرد. هرچه DPI ماوس بالاتر باشد، حساس‌تر است؛ به این معنا که کوچک‌ترین حرکت موجب می‌شود تا نشانگر ماوس به میزان زیادی در صفحه نمایش حرکت کند. دی پی آی واحدی برای اندازه‌گیری میزان حساسیت حرکت نشانگر ماوس در صفحه نمایش است. هرچه DPI ماوس بالاتر باشد، حرکت نشانگر بر روی صفحه نمایش در مسافت بیشتری خواهد بود. هرچه DPI ماوس پایین‌تر باشد، در واقع دقت ماوس بالاتر بوده و میزان حرکت نشانگر بر روی صفحه نمایش، در مسافت کمتری است. در بسیاری مواقع ما نمی‌خواهیم با یک حرکت کوچک ماوس، نشانگر مقدار بسیار زیادی در صفحه نمایش حرکت کند. از طرف دیگر، اگر ماوس از دی پی آی بالایی برخوردار باشد، نشانگر این است که شما قادر به پاسخگویی به هر حرکت کوچکی در صفحه نمایش خواهید بود و در نتیجه، می‌توانید با دقت بیشتری به محتوای صفحه نمایش اشاره کنید. به عنوان مثال، اگر شما در حال انجام بازی شوتر اول شخص هستید، اگر یک اسلحه بزرگ داشته باشید و هدف شما کوچک باشد، دی پی آی بالای ماوس در این حرکت می‌تواند بسیار به شما کمک کند. به عقیده برخی از کارشناسان این حوزه، دی پی آی ماوس نمی‌تواند یک عامل تعیین‌کننده در میزان دقت یک ماوس باشد و تنها به افزایش قیمت آن محصول منجر می‌شود. | ## بخش 3: ماوس | بسیاری از کاربران در واقع نیازی به DPI ماوس بالاتر ندارند و این امر، موجب بازاریابی سازندگان هوشمند برای فروش بیشتر ماوس‌های خود شده است. تنظیم دی‌پی‌آی بسیاری از سیستم عامل‌های امروزی به‌خصوص مایکروسافت ویندوز، قابلیت تنظیم دی‌پی‌آی را دارا هستند. اما ماوس‌های پس از آن، که در ابتدا دارای یک گوی فلزی در زیر خود بودند، برای عملکرد بهتر نیاز به یک زیرموشی داشتند. علت آن این است که گوی زیر آن‌ها برای عملکرد بهتر نیاز به اصطکاک مناسب دارد ولی این اصطکاک معمولاً توسط سطح اکثر میزهایی که ماوس روی آن‌ها کار می‌کند فراهم نمی‌شود. از کاربردهای دیگر زیرماوسی می‌توان به مواردی اشاره کرد که بیم آن برود که سطح میز دچار خراش و آسیب شود یا زمانی که نقوش روی سطح میز موجب حرکت غیردقیق ماوس گردند. زمانی که ماوس بر روی این زیر ماوسی قرار می‌گیرد به‌طور پیوسته از طریق بیسیم شارژ می‌شود. هنگام حرکت دادن ماوس نور شروع به تابش به سمت سطح ماوس کرده و سنسور تشخیص حرکت یا سیماس آن را ردیابی می‌کند. سپس برد مدار چاپی طی فرآیندی آن را به رقم‌های دیجیتالی تبدیل کرده و آن را به رایانه توسط سیم یا دانگل متصل شده ارسال می‌کند. انکودر به تجهیزی گفته می‌شود که یک حرکت مکانیکی را به سیگنال الکتریکی قابل پردازش تبدیل کند. حرکت اسکرول ماوس باعث چرخش انکودر و سپس نوار پیمایش در رابط گرافیکی کاربر می‌شود. پیشتر انکودرها به وسیله دیگری به نام دیکودر به معنای رمزگشا متصل می‌شدند که آن نقش رمز گشایی کدهای انکودر را داشت اما امروزه خود برد مدار چاپی وظیفه دیکودرها را برعهده دارد. همچنین یک غلتک در وسط ماوس وجود دارد که با ان می‌توان کارهای مختلفی کرد و همچنین با فشار دادن آن غلتک کلید میانی ، می‌توان کارهای دیگری هم کرد. امروزه ماوس‌های پیشرفته تر در خود کلیدهای خاصی برای جلو رفتن، عقب رفتن، کم کردن صدا، زیاد کردن صدا، تنظیم حساسیت ماوس و… را در خود جا داده‌اند. بسیاری از کلیدهای ماوس‌ها توانایی پذیرش تا چندین میلیون کلیک را دارند که این کار باعث می‌شود کلیدها بسیار مقاوم باشند و در مدت زمان طولانی خراب نشوند. در برخی مدل‌های ماوس دکمه‌ای جداگانه به عنوان دکمه جانبی تعبیه شده تا امکان کم یا زیاد کردن DPI را به کاربر بدهد. پس از فشردن این کلید پیامی در سیستم عامل مبنی بر تغییر مقدار DPI نمایش داده می‌شود. پریسم (Prism) یک قطعه پلاستیکی ساده است که میان برد مدار چاپی درون قالب ماوس قرار می‌گیرد. با استفاده از پریسم در ماوس نور از یک سو تابیده می‌شود و از سوی دیگر توسط حسگر تصویربرداری می‌شود. حسگرها با کمک دیود نورگسیل (LED) که از طریق پریسم به سطح ماوس تابیده می‌شود، می‌توانند در هر ثانیه بیش از هزار عکس بگیرند تا مختصات ماوس را نسبت به موقعیت ابتدایی مقایسه کرده و جابجایی را بررسی کنند. با عملکرد معماری میپس قادر است الگوها را در تصویرهای ثبت شده را شناسایی کرده و نوع حرکت آن‌ها را از تصویر قبلی بگیرد. بر اساس تغییر الگوها در تصویرها، پردازشگر سیگنال دیجیتال میزان حرکت ماوس را تعیین می‌کند و مختصات مربوطه را به رایانه می‌فرستد. رایانه بر اساس مختصات دریافت شده از ماوس، پوینتر ماوس را در رابط کاربر گرافیکی حرکت می‌دهد. تفاوت ماوس نوری با لیزری، در نوع نوری است که حسگر سیماس برای ثبت تصویرها از آن بهره می‌گیرد. در ماوس‌های لیزری نیز سازوکار مشابه است اما به‌جای دیود نورگسیل از لیزر تابش سطحی با کاواک عمودی که نوعی لیزر دیودی است؛ استفاده می‌شود. دلیل انتخاب رنگ قرمز پایین بودن بسامد آن از هر رنگ نور مرئی است که باعث بازتاب بهتر نسبت به سایر رنگ‌ها است. به دلیل پشتیبانی بیشتر دستگاه‌های دیجیتالی با این درگاه؛ بیشترین تولید مادربردها و ماوس‌ها با این درگاه سازگار هستند. پورت‌های USB از قابلیت اتصال گرم پشتیبانی می‌کنند و این بدان معناست که بدون اینکه سامانه خود را خاموش کنید می‌توانید دستگاه‌ها را متصل یا جدا کنید. همچنین ماوس‌های امروزی که از درگاه یواس‌بی استفاده می‌کنند قابلیت اتصال به کنسول‌های بازی مانند پلی‌استیشن و اتصال به تلفن هوشمند از طریق یواس‌بی اوتی‌جی را دارند. مشکلات صرفاً به ماوس‌های ارزان‌قیمت محدود نمی‌شود بلکه کاربران از خرابی ماوس‌های گران‌قیمت هم شکوه می‌کنند. دلیل طراحی و مونتاژ بد یا کنترل کیفیت ضعیف، پس از چند ماه استفاده با مشکل روبرو می‌شوند. در اولین گزینه ابتدا درگاه ماوس را بررسی کنید و سپس آن را به یک درگاه دیگر متصل نمایید. برای اینکه ابتدا مطمئن شوید که مشکل از سخت‌افزار رایانه شما نیست می‌توانید ماوس خود را به یک رایانه دیگر یا سخت‌افزار مشابه آن را از یک دوست تهیه کنید و آن را بر روی رایانه خود امتحان کنید. در مرحله آخر می‌توان ماوسی که دارای گارانتی است، برای تعمیر یا تعویض به شرکت پشتیبان سپرد یا به یک تعمیرکار داده شود تا به‌صورت دقیق مشکل آن رفع بررسی و رفع شود. این مشکلات می‌تواند مشکلاتی از قبیل تمام شدن شارژ باتری، نصب نبودن درایورهای مناسب یا حتی مناسب نبودن سطحی که ماوس را روی آن قرار داده‌اید برای سنسور ماوس باشد. در صورت خراب شدن یا گم کردن دانگل می‌بایست با نمایندگی ماوس خریداری شده تماس گرفت و دانگل هم فرکانس با کد نرم‌افزاری ماوس را خریداری کرد. درصورت موفق نشدن در تماس با نمایندگی می‌توان دانگل‌هایی در بازار تهیه کرد اما باید از نحوه تنظیم دانگل با ماوس اطلاعات کافی داشت. برخی از دانگل‌ها با نزدیک کردن ماوس به دانگل به‌صورت وارونه و نگه داشتن کلید چپ به مدت پنج ثانیه تنظیم می‌شوند اما برخی دیگر نیاز به نرم‌افزار مخصوص از شرکت تولیدکننده دارند. | ## جمع‌بندی | درضمن اگر برای یک فضایی مانند گیم نت یا کافی نت می‌خواهید ماوس تهیه کنید بهتر است ماوس‌ها در جهت هر دو دست (Ambidexterity) باشند؛ یعنی هم راست دست‌ها و هم چپ دست‌ها بتوانند از آن به خوبی استفاده کنند.