موضوع مقاله: فیلیپین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فیلیپین | مقدمه: فیلیپین با نام رسمی جمهوری فیلیپین کشوری مجمع‌الجزایری در جنوب شرقی آسیا، واقع در شرق ناحیهٔ هندوچین و شمال اندونزی است. | ## بخش 1: فیلیپین | فیلیپین با مساحت ۳۴۲٬۳۵۳ کیلومتر مربع؛ شصت و چهارمین کشور پهناور و با جمعیت ۱۰۹٬۵۸۱٬۰۷۸ نفر؛ سیزدهمین کشور پرجمعیت در جهان است. بعدها در جنگ آمریکا و اسپانیا، فیلیپین مستعمرهٔ آمریکا شد و در آخر مستعمرهٔ امپراتوری ژاپن گردید تا اینکه بالاخره کشوری مستقل شد. واحد پول فیلیپین، پزوی فیلیپین است و اقتصاد آن سی و چهارمین اقتصاد بزرگ دنیا با تولید ناخالص داخلی ۳۷۱٫۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۸ می‌باشد. فیلیپین دارای یک حکومت دموکراتیک و مطابق قانون اساسی با نظام ریاست‌جمهوری به ریاست بونگ بونگ مارکوس است. کاوشگر اسپانیایی روی لوپز د والالوبوس در زمان اکتشافاتش در سال ۱۵۴۲ نام جزایر لیته (Leyte) و سامار (Samar) را فلیپیناس نام نهاد که شاهزاده آستوریاس، وارث تاج و تخت پادشاهی اسپانیا در آن زمان بود. تعداد کمی از استخوان‌های یافت‌شده در غار کالائو ممکن است مربوط به گونه‌ای ناشناخته به نام هومو لوزوننسیس باشد که حدود ۵۰٬۰۰۰ تا ۶۷٬۰۰۰ سال پیش زندگی می‌کرده‌اند. قدیمی‌ترین بقایای انسان امروزی در جزایر فیلیپین از غارهای تابون در پالاوان یافت شده است که قدمتی در حدود ۴۷٬۰۰۰ ± ۱۱–۱۰٬۰۰۰ سال دارند. انسان تابون احتمالاً از نگریتوها بوده است و از اولین ساکنان این جزایر به‌شمار می‌رود که از مهاجرت‌های اولیه انسان‌ها از آفریقا به سمت آسیا از مسیرهای ساحلی آمده‌اند. این نوشته به مالایی قدیم با استفاده از خط کاوی اولیه و دارای تعدادی واژه‌های فنی سانسکریت و القاب جاوه‌ای قدیم یا تاگالوگ قدیم است. تا قرن ۱۴ میلادی، چندین سکونتگاه ساحلی بزرگ به‌عنوان مراکز تجاری پدیدار شدند و به کانون تغییرات اجتماعی تبدیل شدند. ویژگی‌های فرهنگی هندی، مانند اصطلاحات زبانی و آیین‌های مذهبی، در قرن ۱۴ میلادی از طریق امپراتوری ماجاپاهیت که هندوئیسم را گسترش داده بود، در فیلیپین پخش شد. ایالت‌های اولیه تشکیل‌شده در فیلیپین بین قرون ۱۰ تا ۱۶ میلادی شامل ماینیلا، توندو، نامایان، پانگاسینان، سبو، بوتوان، ماگویندانائو، لانائو، سولو و ما-ای بودند. ساختار اجتماعی این جوامع معمولاً سه‌سطحی بود: اشراف، افراد آزاد، و بدهکاران وابسته. مانیل اسپانیایی در سال ۱۵۷۱ پایتخت فرمانداری کل فیلیپین و هند شرقی اسپانیا شد، که قلمروهای اسپانیا در آسیا و اقیانوسیه را شامل می‌شد. اسپانیایی‌ها با استفاده از اصل تفرقه بینداز و حکومت کن به ایالت‌های محلی حمله کردند، و بیشتر مناطقی را که امروزه فیلیپین خوانده می‌شوند، تحت یک حکومت واحد قرار دادند. بارانگای‌های پراکنده عمداً در شهرها ادغام شدند، تا مبلغان کاتولیک بتوانند راحت‌تر ساکنان آنجا را به مسیحیت که ابتدا ترکیبی بود، تبدیل کنند. مسیحی‌سازی توسط کشیشان در فیلیپین اسپانیا عمدتاً در دشت‌های سکونتی در طی زمان انجام شد. از سال ۱۵۶۵ تا ۱۸۲۱، فیلیپین به‌عنوان بخشی از معاونت سلطنتی اسپانیای نو تحت حکومت مکزیکو سیتی قرار داشت؛ و پس از جنگ استقلال مکزیک از مادرید اداره شد. مانیل به قطب غربی تجارت ترانس‌اقیانوس آرام از طریق کشتی‌های گالیون مانیل که در بیکول و کویت ساخته می‌شدند، تبدیل شد. در دوران حکومت اسپانیا، این کشور تقریباً خزانه خود را برای سرکوب شورش‌های بومی و دفاع در برابر حملات نظامی خارجی تهی کرد. این حملات شامل دزدی دریایی مورو، جنگی در قرن هفدهم با هلندی‌ها، اشغال بریتانیا در قرن هجدهم بر مانیل، و درگیری با مسلمانان جنوب بود. اداره فیلیپین به‌عنوان یک بار اقتصادی برای اقتصاد اسپانیای نو محسوب می‌شد، و موضوع رها کردن آن یا مبادله‌اش با سرزمین‌های دیگر مورد بحث قرار داشت. اما این اقدام به دلیل پتانسیل اقتصادی جزایر، امنیت، و تمایل به ادامه تبدیل مذهبی در منطقه، مورد مخالفت قرار گرفت. این مستعمره با یک کمک‌هزینه سالانه از تاج اسپانیا دوام آورد، که به‌طور متوسط ۲۵۰٬۰۰۰ پزو بود. نیروهای بریتانیایی بین سال‌های ۱۷۶۲ تا ۱۷۶۴ طی جنگ هفت‌ساله، مانیل را اشغال کردند و حکومت اسپانیا با معاهده پاریس ۱۷۶۳ بازگردانده شد. درگیری اسپانیا و مورو چندین قرن به طول انجامید؛ اسپانیا بخش‌هایی از میندانائو و هولو را در سه‌ماهه آخر قرن نوزدهم تصرف کرد، و مسلمانان مورو در سلطنت سولو حاکمیت اسپانیا را پذیرفتند. هویت اجتماعی تغییر کرد، به‌طوری‌که اصطلاح «فیلیپینی» دیگر تنها به اسپانیایی‌های متولد فیلیپین اشاره نمی‌کرد، بلکه تمامی ساکنان مجمع‌الجزایر را شامل می‌شد. حس انقلابی در سال ۱۸۷۲ افزایش یافت، پس از اینکه ۲۰۰ سرباز محلی و کارگران همراه با سه کشیش فعال کاتولیک به دلایل بحث‌برانگیز اعدام شدند. دل پیلار، خوزه ریزال، گراسیانو لوپز ژائنا و ماریانو پونس سازماندهی شد و به دنبال اصلاحات سیاسی در فیلیپین بود. خوزه ریزال در ۳۰ دسامبر ۱۸۹۶ به اتهام شورش اعدام شد و مرگ او بسیاری از افراد وفادار به اسپانیا را رادیکال کرد. تلاش‌ها برای اصلاحات با مقاومت مواجه شد؛ آندرس بونیفاسیو در سال ۱۸۹۲ انجمن مخفی کاتیپونان را تأسیس کرد که هدفش استقلال از اسپانیا از طریق شورش مسلحانه بود. اختلافات داخلی منجر به کنوانسیون تجروس شد، جایی که بونیفاسیو موقعیت خود را از دست داد و امیلیو آگوینالدو به‌عنوان رهبر جدید انقلاب انتخاب شد. سال بعد، جنگ آمریکا و اسپانیا آغاز شد و به فیلیپین رسید؛ آگوینالدو بازگشت، انقلاب را از سر گرفت و در ۱۲ ژوئن ۱۸۹۸ استقلال فیلیپین از اسپانیا را اعلام کرد. در دسامبر ۱۸۹۸، پس از جنگ آمریکا و اسپانیا، این جزایر همراه با پورتوریکو و گوام از طریق پیمان پاریس (۱۸۹۸) به ایالات متحده واگذار شدند. عدم به رسمیت شناخته شدن این جمهوری توسط ایالات متحده منجر به نبرد مانیل (۱۸۹۹) و آغاز جنگ فیلیپین-آمریکا شد که پس از رد پیشنهاد آتش‌بس از سوی فرمانده نظامی آمریکا در محل و اعلام جنگ توسط جمهوری نوپا شدت یافت. این جنگ منجر به مرگ ۲۵۰ هزار تا ۱ میلیون غیرنظامی شد که عمدتاً بر اثر قحطی و بیماری جان باختند. بسیاری از فیلیپینی‌ها توسط آمریکایی‌ها به اردوگاه‌های کار اجباری منتقل شدند که هزاران نفر در آنجا جان باختند. | ## بخش 2: فیلیپین | پس از سقوط جمهوری اول فیلیپین در سال ۱۹۰۲، یک دولت غیرنظامی آمریکایی با قانون ارگانیک فیلیپین تأسیس شد. نیروهای آمریکایی به سرکوب و گسترش کنترل خود بر جزایر ادامه دادند، تلاش‌های احیای جمهوری فیلیپین را سرکوب کردند، و کنترل سلطان‌نشین سولو را تضمین کردند. آمریکایی‌ها کنترل مناطق کوهستانی داخلی که در برابر فتح اسپانیا مقاومت کرده بودند را تثبیت کردند و اسکان گسترده مسیحیان را در مناطق عمدتاً مسلمان میندانائو تشویق کردند. سیاست پیوند= مارکوس رئیس‌جمهور کنونی فیلیپین و ریچارد نیکسون رئیس‌جمهور پیشین آمریکا به همراه خانواده فیلیپین دارای حکومت دموکراتیک و مطابق قانون اساسی با نظام ریاست‌جمهوری است که به‌استثنای ناحیه خودگردان مسلمان میندانائو (که به‌صورت بسیار گسترده از حکومت جدا اداره می‌شود)، به‌شکل یکپارچه اداره می‌گردد. حکومت فیلیپین چندین‌بار از زمان ریاست‌جمهوری راموس در تلاش بوده تا نظام حکومتی را به نظام فدرال، پارلمانی یا تک‌مجلسی تغییر دهد. همچنین تعیین اعضای کابینه نیز برعهده رئیس‌جمهور و برای این کار نیازی به تصویب در مجلس نیست. مجلس نمایندگان، مجلس سفلای این کشور است و نمایندگان آن هر سه سال یک‌بار انتخاب می‌شوند. مجلس نمایندگان شامل دویست نماینده انتخاب شده با رأی مردم در حوزه‌های محلی و پنج نماینده انتصابی است که این پنج نماینده را رئیس‌جمهور از بین گروه‌های اقلیت انتخاب می‌نماید.. سناتورها از طرف تمام مردم انتخاب می‌شوند ولی نمایندگان از طریق حوزه‌های قانونگذاری هر منطقه و ۲۰٪ از نمایندگان از طریق انتخابات درون‌حزبی انتخاب می‌شوند. قانون اساسی فیلیپین دوره ریاست‌جمهوری در این کشور را به یک دوره شش ساله محدود کرده است تا مانع از تبدیل شدن یک فرد به دیکتاتور شود.ایرنا: رئیس‌جمهور فیلیپین با فشار افکار عمومی از موضع خود عقب‌نشینی کرد. در فیلیپین رئیس‌جمهور و معاون وی به‌طور جداگانه در انتخابات به‌وسیله مردم برگزیده می‌شوند. قوهٔ قضائیه دادگاه عالی کشور است که توسط ریاست قوهٔ قضائیه و ۱۴ قاضی دستیار که از طرف رئیس‌جمهور انتخاب و توسط شورای قضات و وکلا منصوب می‌شوند اداره می‌گردد. تقسیمات اداری نوشته اصلی: فهرست شهرهای فیلیپین نوشته اصلی: فهرست استان‌های فیلیپین فیلیپین به سه جزیره اصلی تقسیم شده: لوزون، ویسایا و میندانائو. در تقسیم‌بندی، کشور به ۱۷ ناحیه، ۸۱ استان، ۱۴۵ شهر، ۱٬۴۸۹ بخش و ۴۲٬۰۳۶ بارانگای تقسیم شده است. در بخش دوم قانون شماره ۵۴۴۶ اشاره شده که طبق تعریف آب‌های سرزمینی فیلیپین، ادعایی بر مالکیت قسمت شرقی جزیره صباح وجود ندارد. تقسیمات منطقه‌ای منطقه‌ها در فیلیپین برای تقسیم‌بندی اداری ایجاد شده‌اند تا ادارهٔ استان‌ها در هر بخش را سهولت بخشند. این جزایر عموماً در سه مجمع‌الجزایر بزرگ طبقه‌بندی می‌شوند که عبارتند از: لوزون، میندانائو، و ویسایا. فیلیپین پنجمین کشور بزرگ جزیره‌ای دنیا به‌حساب می‌آید و با داشتن خط ساحلی، پنجمین کشور از این نظر است. بلندترین کوه فیلیپ که در جزیره میندانائو قرار دارد کوه «آپو» (Mount Apo) می‌باشد که ۲۹۵۴ متر ارتفاع دارد.(2011-04-06). طویل‌ترین رود فیلیپین در شمال جزیره لوزون قرار دارد که نام آن رود «کاگایان» است. Retrieved March 21, 2010 from این کشور از شمال غرب با تایوان و چین، از شمال شرق با ژاپن، از جنوب با اندونزی و از جنوب غربی با مالزی، تایلند و سنگاپور همسایه است و شرق آن را دریای فیلیپین و غرب آن را دریای چین جنوبی فراگرفته است. از ۷۱۰۷ جزیره فیلیپین فقط ۱۰۰ جزیره مسکونی هستند و در این بین فقط یازده جزیره به‌صورت عمده جمعیت بزرگی دارد و فقط ۲۷۷۰ جزیره دارای نامی مشخص هستند. کشور فیلیپین به‌طور کلی در محاصره آب‌های اقیانوس آرام و دریای چین جنوبی قرار دارد. وسیع‌ترین دریاچه‌های این کشور عبارتند از،: لاگونا در غرب جزیره لوزون و تاآل در مرکز آن، دو دریاچه لانائو و دریاچه سوریاگو نیز در جزیره میندانائو قرار دارند.رایزنی ایران در مانیل . بزرگ‌ترین رودهای این کشور یعنی کاگایان و پاکساهان در جزیره‌های لوزون و رودهای پالانگی و آگوسان در جزیره میندانائو جریان دارند. فیلیپین یکی از کشورهای دارای تنوع زیستی کلان است و دارای یکی از بالاترین نرخ‌های کشف گونه‌های جدید و بوم‌زادی (۶۷ درصد) در جهان است. جنگل‌های بارانی فیلیپین تنوع زیادی از گیاهان را در خود جای داده‌اند: حدود ۳٬۵۰۰ گونه درخت، ۸٬۰۰۰ گونه گیاهان گل‌دار، ۱٬۱۰۰ گونه سرخس (گیاه) و ۹۹۸ گونه ارکیده شناسایی شده‌اند. فیلیپین همچنین دارای ۱۶۷ گونه پستانداران زمینی (۱۰۲ گونه بوم‌زاد)، ۲۳۵ گونه خزندگان (۱۶۰ گونه بوم‌زاد)، ۹۹ گونه دوزیستان (۷۴ گونه بوم‌زاد)، ۶۸۶ گونه پرندگان (۲۲۴ گونه بوم‌زاد)، و بیش از ۲۰٬۰۰۰ گونه حشرات است. آب‌های این کشور دارای تنوع بی‌نظیری از حیات دریایی و بیشترین تنوع گونه‌های ماهیان ساحلی در جهان هستند. آب‌های فیلیپین به پرورش ماهی، سخت‌پوستان، صدف‌ها و جلبک‌های دریایی اختصاص یافته است. فیلیپین هشت نوع جنگل عمده دارد: دوبال‌میوگان، جنگل ساحلی، جنگل کاج، جنگل مولیو، بوم‌سازگان کوهستانی، جنگل ابری، مانگروها، و جنگل سنگ فرامافیک. فیلیپینی‌ها در طول سال همواره با طوفان و باران‌های موسمی روبرو هستند و به‌خاطر همین باران‌های سیل‌آسا تقریباً ۷۰٪ این جزایر را جنگل‌های سرسبز استوایی فراگرفته است. مهم‌ترین قلل آتشفشانی فیلیپین قله مایون و پیناتابو در جزیره لوزون، قله آپو در جزیره میندانائو، و قله کان‌لائون در جزیره نگروس هستند که فعال شدن این قلل گاهی باعث خسارات مالی و جانی زیادی برای ساکنان اطراف آنها گردیده است. فعال شدن آتشفشان پیناتابو در جنوب جزیره لوزون در سال ۱۹۹۰ علاوه‌بر خساراتی که برای مردم داشت، پایگاه‌های نظامی آمریکا در فیلیپین را نیز تخریب نمود و درنهایت منجر به جمع‌آوری این پایگاه‌ها شد. چین و فیلیپین بر سر مالکیت جزایر رنای که پکن از آنها با عنوان جزایر نن‌شا یاد می‌کند و تپه‌های دریایی جانسون اختلاف دارند. چین مدعی مالکیت مطلق بر آب‌های دریای چین جنوبی است و همواره از مدعیان دیگر از جمله فیلیپین، ویتنام و ژاپن خواسته تا از طریق گفتگوهای دو جانبه به این تنش‌ها پایان دهند. از لحاظ موقعیت جغرافیایی این شهر در دهانه رود بزرگ پسیگ قرار دارد که در شرق آن خلیج مانیل و در غرب آن ناحیه لوزون قرار گرفته است. | ## بخش 3: فیلیپین | این شهر در ۹۵۰ کیلومتری جنوب شرقی هنگ‌کنگ و در ۲۴۰۰ کیلومتری شمال شرقی سنگاپور است. رودخانه پسیگ همچنین از میان شهر عبور می‌کند و تقریباً تمام مردم مانیل به آن دسترسی دارند. با نرخ رشد جمعیت حدود ۲٫۴ در سال، جمعیت این کشور در سال ۱۹۹۵ به ۶۸ میلیون نفر رسید و در سال ۲۰۰۰ با نرخ رشد ۲٫۳ از ۷۸ میلیون نفر گذشت. با مهاجرت گروه‌های مختلف مردم اسپانیایی زبان از اروپا و آمریکای جنوبی، فرهنگ این کشور شباهت زیادی با کشورهای لاتین پیدا کرد و زبان‌های محلی آنان نیز تحت تأثیر واژه‌های اسپانیایی قرار گرفت. ۹۰٪ مردم فیلیپین مسیحی می‌باشند که ۸۱٪ کاتولیک و ۹٪ پروتستان هستند و بقیه که شامل ۱۰٪ از کل جمعیت می‌باشند، بیشتر مسلمان هستند که اکثراً در جزیره میندانائو در جنوب کشور ساکن‌اند. اکثریت نژاد فیلیپینی‌ها را گروه ماله و باقی آنها را چینی‌ها، آمریکایی‌ها و اسپانیایی‌ها تشکیل می‌دهند. ۲۹٪ درصد مردم فیلیپین، فیلیپینی، ۲۳٪ از نژاد سبوئانو و ۱۰٪ ایلکانو هستند و بقیه از سایر اقوام می‌باشند. از نظر جمعیتی، زبان انگلیسی گویشوَران بسیار بیشتری از زبان اسپانیایی دارد و بیشتر مردم این کشور به زبان انگلیسی تسلط دارند، با این حال بیش از ۱۰۰۰ لهجه مختلف در فیلیپین وجود دارد. اقتصاد فیلیپین اقتصاد فیلیپین سی و چهارمین اقتصاد بزرگ جهان است و طبق تخمین‌های سال ۲۰۲۳، تولید ناخالص داخلی (GDP) اسمی آن برابر با ۴۳۵٫۷ میلیارد دلار آمریکا بوده است. به عنوان یک کشور تازه صنعتی‌شده اقتصاد فیلیپین در حال گذار از یک پایه کشاورزی به سمت تأکید بیشتر بر خدمات و تولید است. نیروی کار این کشور در سال ۲۰۲۳ حدود ۵۰ میلیون نفر بوده و نرخ بیکاری آن ۳٫۱ درصد اعلام شده است. ذخایر بین‌المللی این کشور تا ژانویه ۲۰۲۴ برابر با ۱۰۳٫۴۰۶ میلیارد دلار آمریکا بوده است. نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی در پایان سال ۲۰۲۳ به ۶۰٫۲ درصد کاهش یافت که از بالاترین سطح خود در ۱۷ سال گذشته (۶۳٫۷ درصد در پایان سه‌ماهه سوم آن سال) پایین‌تر آمده و مقاومت اقتصادی کشور را در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ نشان می‌دهد. فیلیپین یک واردکننده خالص است و یک کشور بدهکار در موقعیت سرمایه‌گذاری بین‌المللی است. , بازارهای اصلی صادرات این کشور چین، ایالات متحده آمریکا، ژاپن، هنگ‌کنگ و سنگاپور بودند؛ صادرات اصلی شامل نیمه رساناها، ماشین‌آلات اداری و قطعات آن‌ها، ترانسفورماتورهای الکتریکی، سیم‌های عایق‌بندی شده و بوده است. بازارهای اصلی واردات آن سال چین، ژاپن، کره جنوبی، ایالات متحده آمریکا و اندونزی بودند. محصولات عمده صادراتی شامل نارگیل، موز و آناناس هستند؛ این کشور بزرگ‌ترین تولیدکننده abaca در جهان است و دومین صادرکننده بزرگ سنگ معدن نیکل در سال ۲۰۲۲ بوده است، همچنین بزرگ‌ترین صادرکننده فلزات پوشیده شده از طلا و بزرگ‌ترین واردکننده copra در سال ۲۰۲۰ بوده است. با نرخ رشد متوسط سالانه شش تا هفت درصد از حدود سال ۲۰۱۰، فیلیپین به یکی از سریع‌ترین اقتصادهای در حال رشد جهان تبدیل شده است، که عمدتاً ناشی از تکیه روزافزون آن بر بخش خدمات است. با این حال، توسعه منطقه‌ای نامتناسب است و به ویژه مانیل بیشترین سهم را از رشد اقتصادی جدید به دست آورده است. حواله‌های پولی از فیلیپینی‌های خارج از کشور به‌طور قابل توجهی به اقتصاد کشور کمک می‌کنند؛ در سال ۲۰۲۳ به رکورد ۳۷٫۲۰ میلیارد دلار آمریکا رسید که ۸٫۵ درصد از GDP را تشکیل می‌دهد. با این حال، این کشور عضوی از گروه ۲۰ نیست و در دسته کشورهای با بازار نوظهور قرار دارد. نیروی کار فیلیپینی شاغل در خارج از کشور (OFW) نیز سهم مهمی در اقتصاد دارد ولی در آمار بخش‌های داخلی لحاظ نمی‌شود. حواله‌های دریافتی از این کارگران سهم به‌سزایی در رشد اقتصادی داشته و رتبه اعتباری کشور را نیز بهبود داده است. در سال ۲۰۲۳، حواله‌های فیلیپینی‌های خارج از کشور به رکورد ۳۷٫۲ میلیارد دلار رسید (۸٫۵ درصد GDP). کشاورزی تا سال ۲۰۲۲، کشاورزی ۲۴ درصد نیروی کار را در اختیار دارد و ۸٫۹ درصد GDP را تشکیل می‌دهد. فیلیپین سومین تولیدکننده بزرگ نارگیل در جهان است و در صادرات محصولات نارگیلی پیشتاز است. محصولاتی همچون شکر، نارگیل، آناناس، برنج و سایر محصولات کشاورزی در مناطق گوناگون کشت می‌شود. خودروسازی و هوافضا قطعات ABS برای مرسدس بنز، بی‌ام‌و و ولوو در فیلیپین تولید می‌شود. الکترونیک شرکت‌هایی چون تکزاس اینسترومنتز تراشه‌های DSP را در باگیو تولید می‌کنند. توشیبا هارددیسک، لکس‌مارک چاپگر و صنایع دیگر الکترونیک در مناطق مختلف فعالیت دارند. طلای این کشور، نیکل، مس، پالادیوم و کرومیت از بزرگ‌ترین ذخایر جهانی محسوب می‌شود. با این وجود چالش‌هایی مانند قیمت پایین فلزات، هزینه‌های بالا و زیرساخت‌های نامناسب پیش روست. برون‌سپاری فرآیندهای کسب‌وکار (BPO) BPO و صنعت مرکز تماس رشد چشمگیری در فیلیپین داشته و سهم مهمی در ایجاد اشتغال و رشد دارد. انرژی‌های تجدیدپذیر فیلیپین پتانسیل بالایی در انرژی خورشیدی دارد ولی عمده برق آن از سوخت‌های فسیلی است. دولت به تازگی مالکیت ۱۰۰ درصد خارجی را در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر مجاز کرده تا سهم انرژی‌های تجدیدپذیر افزایش یابد. کشتی‌سازی و تعمیر فیلیپین یکی از تولیدکنندگان مهم کشتی در جهان است (در سال ۲۰۲۲ هفتمین تولیدکننده بر اساس تناژ). | ## جمع‌بندی | پدرش سناتور بود و پدر بزرگش از انقلابیونی که با اسپانیا و بعد از آن با آمریکا می‌جنگیدند.