موضوع مقاله: ادد-نیراری یکم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ادد-نیراری یکم | مقدمه: ادد-نیراری یکم یا آدادنراری یکم ، که در همه کتیبه‌ها به جز دو کتیبه به صورت ایدئوگرافیک mdadad-ZAB+DAH ترجمه شده‌است، به معنی «ادد یاور من است» (۱۳۰۵–۱۲۷۴ پیش از میلاد یا ۱۲۹۵–۱۲۶۳ پیش از میلاد) پادشاه آشور در دوران امپراتوری آشور میانه بود. | ## بخش 1: ادد-نیراری یکم | او در کتیبه‌های یافت شده آشور خود را پسر آریک-دَن-ایلی می‌خواند، که در فهرست پادشاهی ناسوحی نیز همین نام‌گذاری‌ها ثبت شده‌است. او به‌عنوان پسر انلیل‌نیراری در فهرست پادشاهی خورساباد ثبت شده‌است و فهرست پادشاهی SDSA احتمالاً در اشتباه است. توسعه دهنده قلمروی آشور میانه ادد-نیراری یکم خویشتن را نابودکنندهٔ قبایل نیرومند کاسیهای بابل و گوتیان و لولوبیان می‌نامد و از پدر خود آریکدنیلوآغاز ۱۴۰۰ پ. م سخن می‌گوید که کشور توروکی و نیکی‌مخی را تا حدود آن و تمام فرمانفرمایان کوهساران و تل‌های وسیع قلمرو گوتیان را مسخر و مطیع ساخت و همچنین کشور کوتموخی و تمام متحدان آن را. از قرن پانزدهم پیش از میلاد آشوریان کوشیدند در ناحیهٔ آراپخاکرکوک فعلی که پوششی برای مدخل‌های ناماراز نواحی بابل در شمال و شمال‌شرقی ایلام بود نفوذ کنند. در قرن چهاردهم پیش از میلاد پس از شکستی که از طرف ادد-نیراری یکم، فاتح آشوری بر نازی ماراتاش پادشاه کاسی در بابل وارد آمد میان آشور و بابل مرزی از محل پی‌لاسکی در کرانهٔ دیگر دجله از طریق کوه آرمانکوه هالمان، کوه آلمان به اوگارساللی تا لولوبیانلولومیان کشیده شد. | ## بخش 2: ادد-نیراری یکم | در موزه لوور او می‌بالید که "شکست ارتش قهرمان کاسی‌ها (همسایگان بابلی آنها در جنوب)، گوتو (همسایگان گوتی شرقی آنها)، لولومو (قبایل لولوبی ایران باستان بلافاصله در شرق آشور) و شوبارو ("شمال آسیای صغیر "). شکست نیروهای کاسی نازی-ماروتاش باید بسیار شیرین بوده باشد، زیرا پدرش «نتوانست مصیبت‌های وارد شده توسط پادشاه سرزمین‌های کاسی را در دوران سلطنت خود اصلاح کند». این پیروزی منجر به همسویی مجدد مرزها با آشور شد که قلمروی خود را به سمت جنوب، به پیلاسکو، شهر آرمان در اوگارسالو و لولومو گسترش داد. جانشین نازی-ماروتاش، کاداشمان-تورگو به اندازه کافی برای تأمین صلح انگیزه داشت که به نظر می‌رسد او با یک معاهده تحقیرآمیز با آداد نیراری موافقت کرده‌است که در آن «او (نازی-ماروتاش) پسرش را برای جنایت عفو کرد.»Tablet VAT 15420. در زمان شاتیوازا، هانیگالبات (بقایای امپراتوری میتانی) به یک دولت تابع امپراتوری هیتی تبدیل شده بود که با عهدنامه‌ای جشن گرفته می‌شد و به عنوان حایلی در برابر آشوری‌های در حال رشد عمل می‌کرد. اما در اواخر عصر مفرغ، معاهده‌هایی بین پادشاهان منفرد بسته شد، زیرا دولت‌های ملی هنوز پدید نیامده بودند و با الحاق شاتوارای یکم در هانیگالبات و اورهی تششوپ به عنوان مورسیلی سوم در هیتی و کاهش مشارکت هیتی‌ها در امور بین‌المللی، ممکن است اولی به دنبال اتخاذ موضع مستقل‌تری بود. | ## بخش 3: ادد-نیراری یکم | ادد-نیراری که از پیروزی‌های نظامی خود تقویت شده بود، خود را به تقلید از سلف باستانی خود شمشی-ادد یکم، پادشاه کائنات (šar kiššati) نامید و با گستاخی به همتای هیتیایی خود به عنوان یک «شاه بزرگ» سلام کرد. او خود را به بازدید از کوه آمان (آمانوس، شاید یک مرکز فرقه؟) در قلمرو «برادر» خود دعوت کرد، که باعث شد تا مورسیلی سوم، پادشاه هیتی‌ها (Urhi Teššup) را تحت فشار قرار دهد. پادشاه هیتی هاتوسیلی سوم ( – ۱۲۳۷ پیش از میلاد) اورهی تسشوپ را سرنگون کرد، این فتح یک امر انجام شده و یک واقعیت بود و هاتوسیلی باید از ادد-نیراری درخواست می‌کرد تا تهاجمات مردم توریرا، یک شهر مرزی هانیگالبات، علیه مردم کارکمیش، که هنوز یک دست‌نشانده وفادار هیتی بود، مهار کند. اموال سپاهانت را که در شهر ساکن هستند، مطالبه نمی‌شود.» با این حال، شکایت اصلی هاتوسیلی، نقض پروتکل بود که وقتی ادد-نیراری مراسم تحلیف خود را رد کرد: «این رسم است که هنگامی که پادشاهان به سلطنت می‌رسند، پادشاهان، که همتایان او در رتبه هستند، برای او [هدایای خوشامدگویی] مناسب می‌فرستند. اما شما امروز این کار را نکردید.» هاتوسیلی به دنبال «تجارب غم‌انگیزی» که فرستادگانش در برخورد با پادشاه پیشین آشور با آن مواجه شدند، تلاش زیادی برای آرام کردن همتای آشوری خود داشت و از ادد-نیراری خواست تا با فرستاده خود، بل-گاراد، تأیید کند که با او رفتار خوبی داشته‌است. اگرچه هنوز در عصر برنز، آهن ناشناخته نبود و هاتوسیلی در مورد درخواست ادد-نیراری برای این فلز صحبت می‌کند: درگیری با هانیگالبات زمانی از سر گرفته شد که پسر شاتوارا، واساشاتا، شورش کرد و برای حمایت با هیتی‌ها وارد مذاکره شد. | ## جمع‌بندی | در حالی که نام این فرد ناشناخته است، یکی از جانشینان او، در دوره بعدی سلطنت شولمانو آشاردو، گابی-آشور بود که سلسله کوتاهی از نایب السلطنه‌های آشوری را تأسیس کرد که بر این منطقه حکومت می‌کردند.