موضوع مقاله: قدیس جرج | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قدیس جرج | مقدمه: به دلیل عدم قطعیت پیرامون اینکه آیا جورج یک شخصیت تاریخی است یا صرفاً یک شخصیت افسانه‌ای، نام او در سال ۱۹۶۹ از تقویم عمومی کلیسای کاتولیک روم حذف شد، اما در سال ۱۹۷۵ دوباره به تقویم اضافه شد. | ## بخش 1: قدیس جرج | او قدیس حامی کشورهای مختلف، خانواده‌های اشرافی، شهرها و فرقه‌های شوالیه‌گری و همچنین پیشاهنگان است. صفات این قدیس، که علاوه بر صلیب سنت جورج، به عنوان نمادهای شناسایی عمل می‌کنند، شامل اژدها و تصویر او به عنوان یک شوالیه با نیزه سوار بر اسب است. ابن بابویه و قطب راوندی از ابن‌عباس روایت کرده‌اند، که حق‌تعالی، جرجیس را پیامبر گردانید و او را به‌سوی پادشاهی که در شام بود (به نام داذانه) فرستاد. مطابق روایتیدائرةالمعارف جدید کاتولیک>، ذیل "George, St."؛ یاقوت حموی، ذیل «موصل»، نیز رجوع کنید به د. پدرش اناک بن خسرو (از اشراف اشکانی) ساکن فلسطین (از توابع ایران آن روزگار در زمان ملوک الطوایفی) بوده و ازطرف حکومت مرکزی ایران ۱۴ سال بر شمال غرب ایران حکمرانی داشته است. جرجیس از پیامبران دوره فترت پس‌از عیسی بوده است نه رسول و مبلغ دین عیسی و با واسطه از شاگردان حواریون بوده است. وی پیامبری در روزگار داذانه ملک موصل (اقلیمی بین شام و عراق و خراسان (نیشابور) و آذربایجان) بوده است که بتی بنام افلون داشتند. در قرآن نیز ذکری از جرجیس به میان نیامده؛ اما، در تفاسیر و تواریخ، از پیامبران دوره فترت پس‌از عیسی شمرده شده است. وی ازجمله کسانی بود که بازماندگان حواریون مسیح را دیده و از آنان اخذ علم کرده و ایمان خود را پنهان داشته بودند. | ## بخش 2: قدیس جرج | وی در بذل مال بی‌دریغ بود، چندانکه گاهی خود تهی‌دست می‌شد و سپس به کسب و کار می‌پرداخت و مال به‌دست می‌آورد. جرجیس، که از فرمانروایی مشرکان بر سرزمین خود احساس ناامنی کرده بود، تصمیم گرفت به نزد داذانه، پادشاه جبار موصل (احتمالاً دیوکلسین، امپراتور روم از ۲۸۴ تا ۳۰۵ میلادی)، برود. وی برای جلب رضایت داذانه، که مشرکان را در آن سرزمین بر او مسلط نکند، مال فراوان به‌همراه خود برد تا به او هدیه دهد، اما متوجه شد که داذانه بت‌پرست است و مردم را به سجده کردن بر بتی به نام اِفّلون وامی‌دارد؛ ازاین‌رو، مالی را که با خود برده بود، بین مردم تقسیم کرد و او را به ترک بت‌پرستی دعوت نمود. داذانه هم متقابلاً جرجیس را به بت‌پرستی خواند و بین آن دو مجادله‌ای درگرفت و سرانجام پادشاه، جرجیس را مخیر کرد که یا تن به شکنجه دهد یا در مقابل افّلون (بت) سجده کند. جرجیس سجده نکرد و از این‌رو، چندبار شکنجه و سپس به حبس همراه با شکنجه محکوم شد، اما به کمک فرشته‌ای نجات یافت و نزد داذانه بازگشت و این‌بار داذانه او را به شکلی وحشیانه به قتل رساند ولی جرجیس این بار، به امر خدا، زنده شد. در این میان، همسر داذانه، با دیدن حالات جرجیس، ایمان آورد و به همین جرم به دستور داذانه به قتل رسید. جرجیس، پس‌از کشته شدن همسر داذانه، به درگاه خدا دعا کرد و برای خود رفع بلا و مرگ، و برای داذانه و قومش عذاب و نابودی درخواست کرد. در مراحل حبس و شکنجه جرجیس، معجزات و کرامات چندی روی داد، ازجمله زنده شدن گاو مرده، سبز شدن گیاهان خشکیده، زنده شدن مردگان و شفایافتن نابینا. ازجمله اینکه در نقل شیعی این روایت، تعبیر «بَعثَاللّه جرجیس الی ملِکٍ بالشام»(قطب راوندی، ص ۲۳۸) آمده که نشان می‌دهد وی را خدا برانگیخته است. | ## بخش 3: قدیس جرج | همچنین وقتی پادشاه از او می‌پرسد: «اهل کجایی؟» او می‌گوید: «رومی‌ام ولی در فلسطین سکونت دارم» که این نکته در نقل اهل سنّت نیامده است. همچنین در نقل شیعی، جرجیس به چاه انداخته می‌شود ولی در نقل اهل سنّت، به درون مجسمه توخالی گاوی انداخته می‌شود. در قصص‌الانبیاء قطب راوندی، قدیمی‌ترین روایت موجودِ شیعی از این داستان، کل حدیث از ابن بابویه نقل شده، اما چون این قصه در هیچ‌یک از کتابهای موجود ابن‌بابویه وجود ندارد، به نظر می‌رسد قطب راوندی قصه را از یکی از کتابهای ابن‌بابویه، که اینک در دسترس نیست، نقل کرده باشد و این کتاب ظاهراً کتاب‌النبوة ابن‌بابویه است که خود او در برخی آثارش به آن اشاره کرده است. احتمالاً مأخذ اصلی قطب راوندی در قصص الانبیاء همین کتاب النبوة ابن‌بابویه بوده است. منبع اصلی ابن بابویه هم در نقل مطالبی از این دست، ظاهراً کتاب المبتداء آبان بن عثمان بَجَلی، مورخ معروف شیعی، است که در بسیاری از آثارش از او حدیث نقل کرده است. پاره‌ای از ویژگیهای جرجیس، ازجمله صبر و شکیبایی، تحمل انواع شکنجه و بت‌شکنی، با ویژگیهای مشابهی در شخصیت علی بن ابیطالب تطبیق داده شده است. مرغ برای آخرین درخواست از او می‌خواهد که پیش‌از خوردن او نام یکی از پیامبران را به زبان آورد. روباه می‌دانست با آوردن نام دهانش باز می‌شود و مرغ را از کف می‌دهد، نام جرجیس را بر زبان می‌آورد تا هم به خواسته مرغ عمل کرده باشد و هم دهانش بسته بماند. بر این اساس مَثَلی به وجود آمد تحت این عنوان که فلانی بین این همه پیامبر جرجیس را انتخاب کرده است و به زرنگی یک شخص در انجام یک عمل اشاره دارد. | ## جمع‌بندی | کتاب تاریخ انبیاء (از خلقت آدم تا رحلت خاتم)-محمدجواد مولوی نیا فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی - محمدجعفر یاحقی – مدخل جرجیس پژوهشی پیرامون زندگی شگفت‌انگیز جرجیس پیامبر (شابک:۹-۰۰۵-۳۱۴-۶۰۰-۹۷۸)، علی اکبر ورمرزیاری، قم: میراث ماندگار، چاپ دوم ۱۳۹۵.