موضوع مقاله: عشق ممنوع (مجموعه تلویزیونی ۲۰۰۸) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عشق ممنوع (مجموعه تلویزیونی ۲۰۰۸) | مقدمه: عشق ممنوع یک سریال تلویزیونی رمانتیک و درام ترکی است که از ۴ سپتامبر ۲۰۰۸ تا ۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ روی شبکه کانال د پخش شد و تولید آن را آی یاپیم بر عهده داشت. | ## بخش 1: عشق ممنوع (مجموعه تلویزیونی ۲۰۰۸) | بازیگران اصلی این سریال برن سات، کیوانچ تاتلیتوغ، سلجوق یونتم، نباهات چهره و زرین تکیندور هستند. این سریال با قسمت پایانی خود به‌عنوان پربیننده‌ترین سریال در تاریخ سریال‌های ترکیه ثبت شد و به رتبه بینندگی ۲۳٫۴ در کل مخاطبان و ۲۷٫۱ در میان قشر تحصیل‌کرده و مرفه جامعه دست یافت. این سریال که توسط کرم چاتای تهیه شده، عشق ممنوع دو انسانی را روایت می‌کند که در یک خانه در استانبول زندگی می‌کنند و زندگی اطرافیانشان را به تصویر می‌کشد. این سریال که از ۲ فصل تشکیل شده بود، با پخش قسمت ۷۹ام در تاریخ ۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ به پایان رسید. عشق ممنوع که هر تابستان روی کانال د بازپخش می‌شود و همچنان محبوبیت خود را حفظ کرده، یکی از پربازپخش‌ترین سریال‌های تلویزیونی در تاریخ تلویزیون ترکیه است. بهلول، جوان خوش‌گذران و دانشجو، که از کودکی تحت سرپرستی عدنان بزرگ شده و در خانه او زندگی می‌کند، رابطه‌ای پنهانی با بیهتر آغاز می‌کند. فردوس (مادر بیهتر)، مادموازل دو کورتون (دنیز)، پیکر (خواهر بیهتر)، نیهال و بولنت (فرزندان عدنان) و دیگر اعضای خانواده درگیر رویدادهای دراماتیک این رابطه می‌شوند. شبکه تله‌موندو، که از ایالات متحده آمریکا به زبان اسپانیایی پخش می‌کند، این سریال را با نام عشق ممنوع بازسازی کرده است. فصل‌ها تعداد قسمت‌ها قسمت‌ها شروع فصل پایان فصل بینندگان در ترکیه (میلیون) روز و ساعت پخش فصل تلویزیون کانال تلویزیون ۱ فصل ۱ ۳۸ ۱–۳۸ ۴ سپتامبر ۲۰۰۸ ۱۸ ژوئن ۲۰۰۹۹٫۶~۱۶٫۱۴ پنجشنبه ۲۰:۰۰ ۲۰۰۸–۲۰۰۹ کانال د ۲ ۴۱ ۳۹–۷۹ (آخرین قسمت) ۳ سپتامبر ۲۰۰۹ ۲۴ ژوئن ۲۰۱۰۱۵٫۱~۲۷٫۱ پنجشنبه ۲۰:۱۵ ۲۰۰۹–۲۰۱۰ خلاصه فصل‌ها فصل اول (۲۰۰۸–۲۰۰۹) اولین قسمت فصل اول عشق ممنوع در ۴ سپتامبر ۲۰۰۸ و آخرین قسمت آن در ۱۸ ژوئن ۲۰۰۹ پخش شد. فصل اول از ۳۸ قسمت تشکیل شده و کارگردانی تمام قسمت‌ها را هیلال سارال بر عهده داشت. فصل اول به‌طور کلی دربارهٔ عاشق شدن بیهتر، زنی متأهل، و بهلول، برادرزاده معنوی شوهرش، به یکدیگر است. او مادرش فردوس را مسئول مرگ پدرش می‌داند، چون پدرش هنگامی که از خیانت همسرش آگاه شد دچار حمله قلبی شد. پدر بیهتر، ملیح، پیش از مرگ ورشکسته شده و بدهی سنگینی برای خانواده به جای گذاشته بود که ولخرجی‌های فردوس خانم این بدهی را روز به روز بیشتر می‌کند. فردوس خانم برای رهایی از مشکلات مالی می‌خواهد با عدنان زیاگیل، تاجر ثروتمند، ازدواج کند. فردوس خانم در ابتدا با بهانه اختلاف سنی زیاد با این رابطه مخالفت می‌کند، اما سرانجام ثروت عدنان زیاگیل او را وادار به پذیرش می‌کند. بهلول جوانی بی‌بندوبار است که پیش از این با پیکر، خواهر بیهتر، رابطه داشته و به او خیانت کرده؛ به همین دلیل بیهتر از او خوشش نمی‌آید. نیهال، دختر عدنان بی، دختری درون‌گراست که سال‌هاست عاشق بهلول است، اما بهلول او را مثل خواهرش می‌بیند. بیهتر و بهلول به مرور زمان عاشق هم می‌شوند، اما در ابتدا این را نمی‌پذیرند و سعی می‌کنند از هم دور بمانند. بهلول برای این کار با دلبسته‌اش الیف نامزد می‌کند، اما این کار هم فایده‌ای ندارد و علاقه آن‌ها به یکدیگر روز به روز بیشتر می‌شود. فردوس خانم اولین کسی است که رابطه آن‌ها را می‌فهمد و برای حفظ ازدواج دخترش تلاش می‌کند توجه بهلول را به سمت نیهال جلب کند. فصل دوم (۲۰۰۹–۲۰۱۰) فصل دوم این مجموعه در ۳ سپتامبر ۲۰۰۹ در ترکیه از شبکهٔ کانال د پخش خود را آغاز کرد و در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ به پایان رسید. فیلمنامهٔ این فصل را اجه یورنج و ملک گنچ‌اوغلو نوشته‌اند و کارگردانی آن بر عهدهٔ هیلال سارال بود. فصل دوم داستان از جایی ادامه می‌یابد که رابطه پنهانی بیهتر و بهلول وارد مرحله‌ای پرتنش‌تر می‌شود. بهلول که برای فرار از این رابطه ممنوع تلاش می‌کند، بیشتر به نیهال نزدیک می‌شود، در حالی که نیهال سال‌هاست عاشق اوست. بیهتر میان عشقش به بهلول و زندگی مشترکش با عدنان گرفتار می‌ماند و این کشمکش درونی روز به روز او را نابود می‌کند. در قسمت پایانی، بشیر، یکی از خدمتکاران خانه که از رابطهٔ بیهتر و بهلول آگاه شده بود، همه‌چیز را به عدنان اطلاع می‌دهد. عدنان که از خیانت آگاه شده و به‌شدت خشمگین است، و بیهتر که گمان می‌کند بهلول به عشق و ازدواج با نیهال پاسخ مثبت داده است، دست به خودکشی می‌زنند. پس از مرگ بیهتر، بهلول که از خانه گریخته بود، بر سر مزار او می‌گوید که به جایی دور خواهد رفت. در پایان، عدنان و فرزندانش همراه با معلم بچه‌ها و کارکنان قدیمی خانه، زندگی تازه‌ای را آغاز می‌کنند. قسمت هفتاد و نهم، که آخرین قسمت سریال بود، در صدر رکوردهای بینندگی سریال‌های تلویزیونی ترکیه قرار گرفت. در این مسیر با بهلول، برادرزاده دور عدنان بیک، رابطه‌ای پرشور پنهانی آغاز می‌کند و سرانجام هنگامی که گمان می‌کند بهلول با دیگری ازدواج خواهد کرد، دست به خودکشی می‌زند. بیهتر شخصیتی است با سطح بالای همجوشی عاطفی و سطح پایین تمایز هویت که ریشه آن در رابطه پرتنش با مادرش است. ارزش خود را بر پایه زیبایی و موقعیت تعریف می‌کند — درست همان‌طور که مادرش آموخته بود — و در حالی که سبک زندگی فردوس را به شدت نقد می‌کند، ناخواسته همان الگوها را تکرار می‌کند. ازدواج با عدنان بیک در ظاهر تلاشی است برای فرار از مادر، اما رابطه با بهلول نشان می‌دهد که این جدایی هرگز به معنای واقعی رخ نداده است. جوانی هوسباز و بی‌مسئولیت است که زندگی‌اش را بر پایه خوشگذرانی بنا کرده و از حمایت مالی عدنان بیک بهره می‌برد. از دیدگاه روان‌شناختی، فقدان زودهنگام والدین ردپای عمیقی در شخصیت بهلول گذاشته است. او سطح پایینی از «تمایز هویتی» دارد — یعنی نمی‌تواند احساسات و تفکرش را از هم جدا کند و تصمیماتش بیشتر تحت تأثیر امواج احساسی لحظه‌ای است. در روابطش همیشه از پیوند عاطفی عمیق فرار می‌کند و هر بار که تعارضی جدی پیش می‌آید، ناپدید می‌شود. مردی آرام، صادق و دلبسته به فرزندانش که پس از خستگی از زندگی مجردی، با بیهتر یوره‌اوغلو، دختر جوان‌تر فردوس خانم، ازدواج می‌کند. عدنان در نگاه اول مردی متعادل و مسلط بر خویشتن است، اما این آرامش نوعی تعادل کاذب است که از طریق فاصله‌گذاری عاطفی حفظ شده است. او به جای روبرو شدن با اندوه از دست دادن همسرش، احساساتش را درون خود مدفون کرده و خانه را با نظم و عقل اداره می‌کند. اگرچه او و بهلول مانند خواهر و برادر بزرگ شده‌اند، اما احساسات عاشقانه‌ای نسبت به او دارد و کورکورانه عاشقش می‌شود. بهلول در یکی از تلاش‌هایش برای سرپوش گذاشتن بر رابطه‌اش با بیهتر، با نیهال نامزد می‌کند. نیهال در میان شخصیت‌های این سریال نقش «حامل اضطراب خانواده» را دارد؛ یعنی تنش‌ها و دردهای حل‌نشده خانواده از طریق او نمایان می‌شوند. پس از مرگ مادرش، تمام محبت و وابستگی‌اش را به پدرش عدنان بیک معطوف کرده و هویت خود را نه به عنوان یک فرد مستقل، بلکه از طریق او تعریف می‌کند. | ## بخش 2: عشق ممنوع (مجموعه تلویزیونی ۲۰۰۸) | این وابستگی شدید باعث می‌شود که هر بار تعارض میان عدنان بیک و بیهتر شدت می‌گیرد، نیهال دچار بیماری یا غش می‌شود — گویی بدن او آینه‌ای است که درد خانواده را منعکس می‌کند. از سوی دیگر، عدنان بیک ناخواسته غم‌ها و احساس گناه خود را به دختر منتقل کرده و او را موجودی شکننده و نیازمند حمایت می‌بیند؛ این نگاه هرچند از سر محبت است، اما مانع رشد و استقلال نیهال می‌شود. وقتی می‌فهمد عدنان می‌خواهد با بیهتر ازدواج کند، ابتدا مخالفت می‌کند اما سرانجام می‌پذیرد و با آن‌ها زندگی می‌کند. مشکلات مالی با هلمی اونال آن‌ها را به هم دشمن می‌کند و سپس هلمی اونال با خانواده زیاگیل دشمن می‌شود. فردوس خانم در ظاهر زنی قوی، مسلط و پرکاریزما به نظر می‌رسد، اما پشت این قدرت‌نمایی، ترسی عمیق از طرد شدن و نیاز شدید به تأیید دیگران نهفته است. این وابستگی در رابطه‌اش با بیهتر کاملاً مشخص است؛ مدام در زندگی او دخالت می‌کند، روابطش را کنترل می‌کند و زمانی که بیهتر می‌خواهد راه خودش را برود، فردوس احساس می‌کند چیزی را از دست داده و با دستکاری سعی می‌کند دوباره بند را محکم کند. این رفتارها ریشه در گذشتهٔ خود فردوس دارد؛ او احتمالاً در خانواده‌ای بزرگ شده که محبت مشروط بوده و ارزش آدم‌ها با ظاهر و موقعیت اجتماعی‌شان سنجیده می‌شده، پس یادگرفته که برای ارزشمند بودن باید توجه دیگران را جلب کند. علاوه بر این، فردوس برای کاهش تنش‌های درونی‌اش، نفر سومی را وارد رابطه می‌کند؛ مثلاً رقابت بین فرزندانش را دامن می‌زند یا در رابطهٔ بیهتر و عدنان دخالت می‌کند تا از این طریق فشار عاطفی‌اش را تخلیه کند. دنیز دو کورتون (مادمازل) برخلاف دیگر اعضای خانه، می‌تواند احساسات و تفکرش را از هم جدا کند و در برابر طوفان‌های عاطفی خانواده زیاگیل آرامش خود را حفظ کند. عشق پنهانی‌اش به عدنان بیک که هرگز ابراز نمی‌شود، نه از سر ضعف، بلکه از سر انتخاب آگاهانه است. او برخلاف بیهتر که به مادرش فردوس شبیه است، از نظر شخصیتی به پدرش ملیح بیک نزدیک‌تر است — وفادار، صادق و استوار در برابر وسوسه. حتی بهلول که دوست‌پسر سابقش بوده، بارها تلاش می‌کند به او نزدیک شود اما پیکر هر بار او را رد می‌کند. پژوهشگر زاریچ در تحلیل خود نوشته که آرزوی او — عشق یک‌طرفه به نیهال — در مقایسه با آرزوهای پیچیده و مادی‌گرایانه سایر شخصیت‌ها ساده‌ترین و معصومانه‌ترین آرزوی سریال است. همین سادگی و پاکی است که تراژدی بشیر را عمیق‌تر می‌کند — مردی که عمرش را صرف محافظت از خانواده‌ای کرد که هرگز به او تعلق نداشت و سرانجام پس از فاش کردن راز بیهتر و بهلول، بر اثر بیماری درگذشت.Cemile جمیله Pelin Ermiş پلین ارمیش دختر سلیمان (آشپز خانه عدنان) و شاکیره. بهلول در تلاش برای دوری از بیهتر از او خواستگاری می‌کند، اما عشق واقعی به او ندارد. این دومین اقتباس تلویزیونی از رمان است؛ اولین اقتباس در سال ۱۹۷۵ به کارگردانی هالیت رفیع از شبکه سازمان رادیو و تلویزیون ترکیه پخش شد. پیشینه ادبی رمان عشق ممنوع در بستر جنبش ادبی ثروت فنون پدید آمد؛ جنبشی که در دهه پایانی قرن نوزدهم در امپراتوری عثمانی شکل گرفت و ادبیات ترکی را به‌شدت تحت تأثیر رئالیسم و ناتورالیسم فرانسوی قرار داد. خالد ضیا که نویسنده و سردبیر مجله ثروت فنون بود، در این رمان سبک روایی غربی را با فضای اجتماعی استانبول اواخر عثمانی درهم آمیخت. این رمان نخستین رمان ترکی است که به تحلیل روان‌شناختی ژرف شخصیت‌ها پرداخته و از این نظر نقطه عطفی در تاریخ ادبیات ترکی به‌شمار می‌آید. سریال ۲۰۰۸ داستان را از دوران اواخر امپراتوری عثمانی به استانبول معاصر منتقل کرد. پژوهشگر سویلای چلنک این اقتباس را نه یک بازسازی صادقانه، بلکه نوعی «به‌روزرسانی» می‌داند که طرح اصلی رمان را نگه داشته اما زیرطرح‌ها و شخصیت‌ها را به شکل گسترده‌ای دگرگون کرده است. یکی از این مضامین ازدواج ناهمسال است؛ بیهتر با عدنان بیک که به‌مراتب از او بزرگ‌تر است ازدواج می‌کند، در حالی که نیهال به‌عنوان دختر عدنان، از پیامدهای روان‌شناختی این ازدواج رنج می‌برد. مضمون دیگر این است که ثروت مادی به‌تنهایی خوشبختی نمی‌آورد؛ خیانت بیهتر به عدنان و پیامدهای تراژیک ناشی از تضاد میان انتظارات و واقعیت، همگی در بستر خانواده‌ای ثروتمند روی می‌دهند. رمان اصلی بر اساس الهام آشکار خالد ضیا از شخصیت اِما در رمان مادام بواری فلوبر شکل گرفته است. پژوهشگران شخصیت بیهتر را با آنا کارنینای تولستوی و اِمای فلوبر مقایسه کرده‌اند؛ هر سه از بحران‌های عاطفی و وجودی ناشی از ازدواج‌هایی رنج می‌برند که سرانجام به خودکشی منجر می‌شود و سرنوشت مشترک زنان در جوامع قرن نوزدهم را بازتاب می‌دهند. سریال همچنین به موضوعات سنگینی چون تنهایی، خودکشی، و سقوط شخصیتی می‌پردازد که از طریق چارچوب روان‌کاوانه قابل تحلیل‌اند. نقد جنسیتی از منظر مطالعات جنسیتی، سریال تصویری نابرابر از زن و مرد ارائه می‌دهد. بیهتر علی‌رغم شخصیت چندوجهی‌اش، عمدتاً به دلیل خیانتش مورد انتقاد قرار می‌گیرد، در حالی که مردان — به‌ویژه بهلول — اعمالشان توجیه یا نادیده گرفته می‌شود. پژوهشگران همچنین نشان داده‌اند که شخصیت‌های اصلی مرد در سریال در راستای گفتمان مسلط جنسیتی ساخته شده‌اند. این شخصیت آن قربانیان معصوم سریال‌های عاشقانه‌ای که به آن‌ها عادت کرده‌ایم نیست. شخصیتی است که با بلندپروازی‌هایش زندگی بسیاری را تحت تأثیر منفی قرار می‌دهد… چون کارهای بسیار سرزنش‌برانگیزی انجام خواهد داد، تلاش می‌کنم تمام کشمکش‌های درونی‌اش را تا آنجا که می‌توانم برای مردم قابل درک کنم.» مقایسه رمان و سریال سریال ۲۰۰۸ اقتباسی آزاد از رمان خالد ضیا است که داستان را از دوران اواخر امپراتوری عثمانی به استانبول معاصر منتقل کرده است. پژوهشگر سویلای چلنک این اقتباس را نه یک بازسازی صادقانه، بلکه نوعی «به‌روزرسانی» می‌داند که طرح اصلی رمان را نگه داشته اما زیرطرح‌ها و شخصیت‌ها را به شکل گسترده‌ای دگرگون کرده است. تفاوت‌های اصلی شخصیت‌های اضافه‌شده: رمان اصلی هیچ شخصیتی مشابه هلمی اونال و خانواده‌اش ندارد. در رمان هیچ اطلاعاتی دربارهٔ خانواده نیهات وجود ندارد و این شخصیت‌ها کاملاً ساخته فیلمنامه‌نویسان برای ایجاد تنش دراماتیک هستند. شخصیت فردوس: در رمان فردوس به دلیل دردهای شدید رماتیسم از ویلچر استفاده می‌کند — جزئیاتی که در سریال حذف شده است. همچنین در رمان فردوس مدتی با پیکر و نیهات زندگی می‌کند که این بخش هم به سریال منتقل نشده است. پژوهشگر دنیز گدیزلیوغلو معتقد است شخصیت فردوس در رمان اصلی «اساساً برای عبرت نوشته شده»، در حالی که سریال ۲۰۰۸ این شخصیت را به شکل گسترده‌ای دگرگون کرده است. در رمان بیهتر خود از روی کنجکاوی و احساس زیبایی‌اش به بهلول نزدیک می‌شود، نه برعکس. بهلول اما بیهتر را پس از مدتی صرفاً ابزاری برای ارضای خود می‌بیند و در طول رابطه به او خیانت می‌کند. در سریال اما این رابطه به عشقی متقابل و تراژیک تبدیل شده که برن سات در نشست خبری سریال به این تفاوت بنیادی اشاره کرد. نیهال و بهلول: در رمان برخلاف سریال، نیهال چندان به ازدواج با بهلول علاقه‌ای ندارد و این بهلول است که به این ازدواج تمایل دارد. در سریال این روابط کاملاً معکوس شده — نیهال سال‌هاست عاشق بهلول است اما بهلول او را مثل خواهر می‌بیند. همچنین در رمان مادموازل رابطه بیهتر و بهلول را با چشمان خود می‌بیند، اما در سریال از بشیر می‌شنود. بولنت: در رمان بولنت پس از ازدواج عدنان بیک به مدرسه شبانه‌روزی فرستاده می‌شود و نقش بسیار کم‌رنگ‌تری دارد، اما در سریال در خانه می‌ماند و شخصیت فعال‌تری است. برای تصویر کردن خانه خانواده زیاگیل، یالی سه‌طبقه و ده‌اتاقه خاندان کوچ در ساریر اجاره شد. | ## بخش 3: عشق ممنوع (مجموعه تلویزیونی ۲۰۰۸) | در باغ پشتی خانه یک گلخانه و اتاقی که عدنان زیاگیل به‌عنوان کارگاه از آن استفاده می‌کند وجود دارد و طبقه پایین خانه محل زندگی کارکنان است. طراحی لباس طراحی لباس و استایل سریال بر عهده دو مشاور استایل، دنیز مارشان و باشاک دیزر بود که شرکت مشاوره استایل و خرید «۲شاپرز» را با هم اداره می‌کردند. عشق ممنوع نخستین سریال تلویزیونی ترکیه بود که با مشاوران استایل کار کرد؛ تهیه‌کننده کرم چاتای از همان ابتدا می‌خواست سریالی بسازد که لباس‌هایش به اندازه داستانش مورد توجه قرار گیرد. طراح اوزگور مانسور که لباس‌های فردوس یوره‌اوغلو را طراحی می‌کرد، شخصیت فردوس را نماد ثروت و شکوه می‌دانست و معتقد بود لباس‌هایش باید این قدرت را منعکس کنند. باشاک دیزر که استایل کیوانچ تاتلیتوغ را در سریال بر عهده داشت، پس از آشنایی در پشت صحنه سریال، رابطه عاشقانه‌ای با این بازیگر آغاز کرد و در سال ۲۰۱۶ در پاریس با او ازدواج کرد. این هنرمند در همان دوره موسیقی سریال‌های برگ‌ریزان و از لب تا قلب را نیز می‌ساخت. اشیکلی می‌گوید هنگام ساخت موسیقی برای سریال‌ها، با گوش دادن به فیلمنامه‌نویس و کارگردان و خواندن فیلمنامه، ملودی‌های مناسبی متناسب با هر شخصیت طراحی می‌کند. آلبوم موسیقی متن عشق ممنوع در سال ۲۰۱۲ منتشر شد و تمام قطعات آن توسط تویگار اشیکلی ساخته شده‌اند. برخی از قطعات دارای کلام با همکاری آجدا پکان و اشیکلی اجرا شده‌اند، از جمله «بیر گوناه گیبی» (مثل یک گناه). فهرست آهنگ‌ها شماره نام قطعه مدت زمان ۱ موسیقی تیتراژ عشق ممنوع ۱:۳۷ ۲ بیر گوناه گیبی (مثل یک گناه) ۴:۰۹ ۳ تنهایی در عمارت (عدنان و بیهتر) ۱:۰۱ ۴ مرثیه عشق ۱:۰۷ ۵ همه ردپایت را پاک کردم ۱:۴۲ ۶ عشق ممنوع (بیهتر و بهلول) ۱:۳۳ ۷ امانتت پیش من پنهان است ۱:۳۱ ۸ تسلیم عشق ۱:۰۶ ۹ لمس ۱:۱۵ ۱۰ آیا دلم را بشمارم؟ ۱:۲۴ ۱۱ از خودم شاکی‌ام ۱:۳۱ ۱۲ این راز سرانجام فاش می‌شود ۱:۰۲ ۱۳ محال بودیم ۱:۰۸ ۱۴ تو پرتگاه بودی ۱:۲۰ ۱۵ بشیر ۱:۵۰ ۱۶ آیا بهار دوباره می‌آید؟ ۱:۲۰ ۱۷ دلم را از من بگیرید ۱:۰۴ ۱۸ درماندگی مثل مرگ است ۰:۵۴ ۱۹ راز ۱:۰۰ ۲۰ مرا به گریه نیندازید ۱:۰۱ ۲۱ نیهال ۱:۱۰ ۲۲ ناگفته‌هایم (مادموازل) ۱:۰۵ ۲۳ انتظار تو ۱:۰۳ ۲۴ رویاهای ویران ۱:۳۰ ۲۵ خیال‌پرداز ۱:۰۰ ۲۶ خاطره‌ات پیش من پنهان است ۱:۱۸ ۲۷ بیهتر (خودکشی) ۱:۰۶ ۲۸ داستانی با پایان معلوم ۲:۲۳ ۲۹ امیدهای کوچک ۰:۵۵ ۳۰ در گذشته ۰:۵۵ ۳۱ بیداری برای روز نو ۰:۵۲ ۳۲ ساعت شنی دارد پر می‌شود ۰:۳۳ ۳۳ عشق ممنوع - ریمیکس (اوغور کیریک) ۴:۵۱ مجموع ۴۹:۳۰ دقیقه بازخورد این سریال در طول دو فصل خود محبوبیت زیادی پیدا کرد. قسمت آزمایشی این سریال در اولین اکران خود در ترکیه ۹٫۶ میلیون بیننده به دست آورد و این تعداد تا پایان فصل اول که ۱۶٫۱۴ میلیون بیننده آن را تماشا کرده‌اند افزایش یافت. فصل دوم اولین بار با ۱۵٫۱ میلیون بیننده با تعداد بیننده بین ۱۵ تا ۲۷ میلیون در طول فصل پخش شد. شورای عالی رادیو و تلویزیون ترکیه پس از پخش قسمت فینال فصل اول، صحنه رابطه جنسی میان بیهتر و بهلول را که پنج دقیقه و سی ثانیه به طول انجامید «افراطی» و «مغایر با ساختار خانواده ترکی» ارزیابی کرد و به کانال د جریمه داد. ارطغرل گونای، وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه، نیز با اشاره به اینکه سریال از داستان اصلی رمان فاصله گرفته و صحنه‌های جنسی زیادی دارد، آن را به شورای عالی رادیو و تلویزیون ترکیه شکایت کرد. عشق ممنوع در سال ۲۰۰۹ پرشکایت‌ترین سریال تلویزیونی نزد شورای عالی رادیو و تلویزیون ترکیه شد و بیش از نیمی از کل شکایت‌های مربوط به سریال‌های داخلی را به خود اختصاص داد؛ بینندگان بیشتر به دلایل «مغایرت با ساختار خانواده و اخلاق ترکی» و «نبود حمایت از کودکان و نوجوانان» شکایت کرده بودند. کارگردان نسخه ۱۹۷۵ سریال، هالیت رفیع، در واکنش به این جریمه‌ها گفت که میان درک اخلاقی بینندگان و درک اخلاقی شورا فاصله بزرگی به وجود آمده است. نقد محتوایی منتقدان عشق ممنوع از همان هفته‌های نخست پخش، هم تحسین و هم انتقاد منتقدان تلویزیونی و پژوهشگران فرهنگی را برانگیخت. در ستون مثبت، بسیاری از منتقدان بر این نکته تأکید کردند که سریال توانست برای نخستین بار در تلویزیون ترکیه، تنش جنسی و روان‌شناختی یک رابطه ممنوع را با عمق و جسارت به تصویر بکشد و این امر آن را از سریال‌های عاشقانه معمول متمایز کرد. پژوهشگران همچنین به این نکته اشاره کردند که موفقیت سریال تصادفی نبود، بلکه با دوره‌ای از تاریخ ترکیه همزمان شد که طبقه متوسط جدید در حال شکل‌گیری بود و سریال توانست تضادهای اقتصادی و فرهنگی این دوره را بازتاب دهد. پژوهشگر شُلن شانلی در مجله بیریکیم نوشت که سریال «ساختار کلی شخصیت‌ها و توازن‌های اصلی رمان» را به‌خوبی حفظ کرده است. دوم، کشیده شدن بیش از حد داستان؛ منتقدان اشاره کردند که فصل دوم با ۴۱ قسمت در مقایسه با فصل اول ریتم کندتری دارد و برخی خط‌های داستانی فرعی، به‌ویژه زیرداستان خانواده اونال، برای کشیده‌شدن سریال به ۷۹ قسمت افزوده شده‌اند نه برای غنای داستانی. سوم، انتقاد از بازنمایی جنسیتی؛ پژوهشگران نشان داده‌اند که سریال نابرابری آشکاری در قضاوت درباره زن و مرد دارد — بیهتر به‌شدت محکوم می‌شود در حالی که بهلول با وجود رفتارهای مشابه یا بدتر، به‌مراتب بازخورد ملایم‌تری دریافت می‌کند. با این حال، همان منتقدانی که این ایرادات را مطرح کردند، تأکید کردند که این نقص‌ها از ارزش سریال به‌عنوان یک اثر تلویزیونی مهم نمی‌کاهد. در پژوهشی درباره دریافت مخاطبان سریال، برخی از شرکت‌کنندگان تأکید کردند که سریال رابطه ممنوع را مشروع جلوه نمی‌دهد، چرا که شخصیت‌های درگیر آن نه پیروز می‌شوند و نه بی‌عقوبت می‌مانند، بلکه در بن‌بست‌هایی غرق می‌شوند که به فاجعه ختم می‌شود. واکنش‌ها به پایان سریال بازیگر سینما فیلیز آکین دربارهٔ پایان سریال گفت: «ارزش انتظار را داشت. اما صحنه بهلول بر سر مزار می‌توانست طبیعی‌تر باشد.» بازیگر سینمای ترکیه سلدا آلکور گفت: «واقعاً به برن سات تبریک می‌گویم، فوق‌العاده بازی کرد.» برن سات که نقش بیهتر را بازی کرد گفت: «بازی نقش بیهتر از نظر روحی مرا بسیار سیراب کرد.» گروه سریال و ۴۰۰ نفر که قسمت آخر را در کوروچشمه سوادا تماشا کردند، شب خداحافظی را برگزار کردند و درآمد ۳۵۰ هزار لیرایی آن به کمپین «بابا بنی اوکولا گوندر» اهدا شد. تأثیر فرهنگی عشق ممنوع یکی از پرچمداران موج صادرات سریال‌های ترکی (دیزی) در اواخر دهه ۲۰۰۰ بود که نقش مهمی در گسترش قدرت نرم ترکیه در خاورمیانه، بالکان و آمریکای لاتین ایفا کرد. بر اساس پژوهش مرکز مطالعات سیاست خارجی ترکیه (TESEV)، در سال ۲۰۱۰ حدود ۷۸ درصد از مخاطبان عرب حداقل یک سریال ترکی تماشا می‌کردند و عشق ممنوع در میان پرمخاطب‌ترین آن‌ها بود. جامعه‌شناس نیلوفر نارلی از دانشگاه بهچه‌شهیر در این باره گفته است که با گسترش سریال‌های ترکی در عرصه بین‌الملل، یادگیری زبان و فرهنگ ترکی در کشورهای عربی و بالکان اهمیت ویژه‌ای یافته است. این سریال همچنین موجی از گردشگری به استانبول — به‌ویژه بازدید از یالی ساحل بسفر که صحنه اصلی فیلمبرداری بود — در میان گردشگران عرب ایجاد کرد. روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی در سال ۲۰۱۰ نوشت که سریال‌های ترکی از جمله عشق ممنوع به همان اندازه که سینمای مصر در دهه‌های پیش برای جهان عرب نقش فرهنگی داشت، اکنون در فرهنگ عامه عربی و ایرانی نفوذ کرده‌اند. پژوهش آلیملانما نشان داد که سریال جامعه ترکیه را به دو گروه تقسیم کرد: «بیهترجی‌ها» که معتقد بودند بیهتر قربانی شرایط و احساساتش بود و نباید به‌تنهایی محکوم شود، و «بهلولجی‌ها» که بهلول را علی‌رغم بی‌مسئولیتی‌اش دوست داشتند و رفتارش را توجیه می‌کردند. دستاوردها +فهرست جایزه‌ها و نامزدی‌هاجشنوارهسالردهنامزدنتیجه منبعجوایز پروانه طلایی ۲۰۰۹بهترین سریال تلویزیونیعشق ممنوعبهترین بازیگر زنبرن ساتبهترین بازیگر مردکیوانچ تاتلیتوغبهترین زوجبرن سات و کیوانچ تاتلیتوغجوایز پروانه طلایی ۲۰۱۰بهترین بازیگر زنبرن ساتبهترین بازیگر زن مکملنباهات چهره جوایز دانشگاه فنی ییلدیز ۲۰۰۹بهترین بازیگر زن (سریال تلویزیونی)برن سات جوایز دانشگاه فنی ییلدیز ۲۰۱۰بهترین بازیگر مرد (سریال تلویزیونی)کیوانچ تاتلیتوغجوایز تلویزیونی آنتالیا ۲۰۱۰بهترین سریال درامعشق ممنوعبهترین بازیگر مرد درامکیوانچ تاتلیتوغبهترین بازیگر زن درامبرن ساتبهترین بازیگر زن مکمل درامنباهات چهرهبهترین بازیگر مرد مکمل درامسلجوق یونتمبهترین فیلمنامه اقتباسیاجه یورنج و ملک گنچ‌اوغلوبهترین تیتراژ آغازینعشق ممنوعجوایز رسانه‌ای آی‌یاپیم (بهترین‌های سال) ۲۰۱۰بهترین سریال سالعشق ممنوعبهترین بازیگر زنبرن ساتبهترین بازیگر مردکیوانچ تاتلیتوغبهترین موسیقی سریال تلویزیونیتویگار اشیکلیبهترین طراحی لباسعشق ممنوعبهترین بازیگر زن مکملنباهات چهرهبهترین صحنه احساسیعشق ممنوعبهترین صحنه اکشنعشق ممنوع (صحنه خودکشی بیهتر)بهترین پشتیبانی اینترنتیعشق ممنوع جوایز مجله روزنامه‌نگاران هنری (آلتین اوبژکتیف) ۲۰۰۹بهترین سریال سالعشق ممنوع جوایز روزنامه‌نگاران شیلی ۲۰۱۵بهترین بازیگر زن بین‌المللیبرن سات سایر اقتباس‌ها این سریال پس از اقتباس ۱۹۷۵ از همین رمان ساخته شد؛ در آن نسخه صالح گونی نقش بهلول، مژده آر نقش بیهتر و ایتیر اسن نقش نیهال را بازی کردند و داستان در بستر اصلی اواخر قرن نوزدهم جریان داشت. سپس شبکه هندی استار پلاس بازسازی این سریال را با نام ای دل کمی آرام باش پخش کرد. همچنین یک اقتباس رومانیایی توسط آنتنا ۱ (رومانی) با عنوان میوه ممنوع (مجموعه تلویزیونی رومانیایی) در سال ۲۰۱۸ تولید شد. آنتنا ۱ در سال ۲۰۲۰ توسط نویسندگان عشق ممنوع تحت پیگرد قانونی قرار گرفت و تمام حقوق میوه ممنوع را از دست داد، زیرا دادگاه حکم داد که صحنه‌های بسیار زیادی عیناً کپی شده‌اند. این فیلم اقتباس مستقیمی از رمان نیست و فرح زینب عبدالله در نقش بیهتر و بوران کوزوم در نقش بهلول بازی می‌کنند. این سریال تا سال ۲۰۱۸ از شبکه ام‌بی‌سی پخش می‌شد، اما پس از تیرگی روابط عربستان سعودی و ترکیه، گروه MBC تصمیم گرفت پخش تمام سریال‌های ترکی را متوقف کند. در ایران این سریال از طریق تلویزیون ماهواره‌ای و با دوبله فارسی از جم تی‌وی پخش شد. با وجود اینکه قانون ۱۳۷۳ ایران استفاده از ماهواره را ممنوع کرده بود، بسیاری از ایرانیان با ماهواره‌های غیرقانونی این سریال را دنبال می‌کردند و در سال ۲۰۱۳ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران نسبت به انتشار کتاب داستان این سریال در نمایشگاه کتاب تهران هشدار داد. در پاکستان با نام «عشق ممنوع» از کانال اردو ۱ پخش شد و به موفق‌ترین سریال ترکی در این کشور تبدیل گردید. بر اساس گزارش سالانه شبکه رتبه‌بندی مدیالاجیک پاکستان، میانگین بینندگی این سریال در بازار شهری و روستایی ۴۵ تا ۵۵ میلیون نفر بود و قسمت پایانی آن بیش از ۹۰ میلیون بیننده داشت. عشق ممنوع پس از پخش در ترکیه، به ده‌ها کشور جهان صادر شد و به یکی از دروازه‌های اصلی ورود مخاطبان بین‌المللی به سریال‌های ترکی تبدیل گردید. | ## جمع‌بندی | این سریال به زبان‌های متعددی از جمله اردو، فارسی، عربی، هندی، پرتغالی، امهری و اسپانیایی دوبله شده است.