موضوع مقاله: فهرست نام‌های ایرانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست نام‌های ایرانی | مقدمه: در این فهرست تنها آن دسته از نام‌ها که ریشه‌ای از زبان‌های ایرانی‌تبار دارند آمده است. | ## بخش 1: فهرست نام‌های ایرانی | نام‌های پسران آ آفریدون آتش آبتین آرازنام لُری به معنی بعض آترین آتروپات آیدین آذرخش آذرمه آرتین آراد آدرین آرین آرتا آرتان آرش آرشام آرمان آروین آریا آریابان آریانا آریوبرزن آزاد آزرمگان آلان آوه آویژه آیین‌گشسب آریو آریافر آریامن آریامنش آریامهر آریان آرکا ا اخگر ارخشا اَرسامنام لُری به معنی اشک‌هایم اُرُد اردشیر اردواننام طبری (مازندرانی) رییس گارد سلطنتی خشایارشا بود زادگاه او ورکانه (گرگان امروزی) بود ارژنگ ارس ارشا آرشام اَرَشک ارمایل اروند اژدر اسفندیار اشک اشکان اشکبوس افراسیاب افشارشریک، رفیق، نام یک سلسله پادشاهی ایران افشین البرزنام مازندرانی (نام رشته کوه‌های شمال ایران) اَل به معنی: عقاب، البرز یعنی جایگاه عقاب الوند امید انوش انوشیروان اورمزد اورنگ ایرج ایشتوویگو ب بابک باربد بامداد بامین بامشاد بردیا(نام لُری به معنای سخت و محکم، استوار) بازیارنام لُری به معنای کشاورز، دِروگر به‌آفرید به‌آیین بهبد بهداد بهرام بهمن بهمنش بیژن بهروز بهراد بهرنگ بهزاد بهشاد بهنام برسام برزو(معنی: قد بلند) (مترادف امروزی آن در لری بَرز، بَرزول به معنای بلند، مرتفع) (پارسی کهن) برنا برزن برومند برزین بیستون ت تیامنام لُری، به معنای چشم‌هایم تیرداد تهماسب تهمتن تهمورث تورج تابان ج جاماسب جاوید جمشید جوانشیر جهانگیر جهانبخش جهانشاه جهاندار جهان خ خداداد خدابخش خدایار خسرو خشایار خوبیار خورشید خورزاد د دارا دادویه دادمهر دایارنام لُری (به معنی یار مادر) داموننام مشترک در گیلکی و طبری و لری (مازندرانی) به معنی:جنگل دانوش دانو داراب داریوش دیاکو ر رادین رامبد رامین رامتین رخشان رستان رشنواد روزبه رادمان رادمهر رامان رایانهم‌ریشه با واژه رایانه از مصدر رایانیدن به معنای اندیشیدن. بن مضارع:رآی (رایان:اندیشمند، متفکر، باهوش) رایکانام گیلکی (گیلانی) به معنای دوست داشتنی، محبوب است. رها رهام راد رستم ریونیز(دهخدا:نام پسر کیکاوس و داماد طوس) (فردوسی:جز از ریونیز آن گو تاجدار سزد گر نباشد یک اندر شمار) ریکانام مازندرانی/تبری. به معنای پسر ز زاب زانا زال زامیاد زاوش زرتشت زردشت زانیارنام کردی به معنی دانا زند نام یک ایل لُر زوبین زربال زرمهر زرفام ژ ژوبین ژیار ژیوار ژیوان ژیهات ژیان ژوناس س سیرواننام کردی ساسان ساماننظم و ترتیب سامنام یکی از پهلوانان شاهنامه سروش[فرشته] پیام رسان، گاهی به جبریل اشاره دارد. سرخاب سپهرآسمان سپنتا سورن سورنانام سردار پارتی سوشیانت سوشیانس سهراب سهندپایدار و استوار سیامک سیاوشنام یکی از شاهزادگان ایرانی که در شاهنامه آمده است سیروس سینا ش شادمهر شرویننام مازندرانی (از اسپهبدان طبرستان) شراگیمبا کسره: مانند شیر (شیر به مازندرانی:شِر) نام پسر نیما یوشیج (شِرآگیم یوشیج). | ## بخش 2: فهرست نام‌های ایرانی | نام یکی از اسپهبدان تبرستان در دوران ساسانی شاپور شایا شایان شاهرخ شاهین شباهنگ شهرام شاهکام شهراد شهاب شهرداد شهریار شهریوش شهروز شیرزاد شیرنگ شهیار شهبد شهنام شوپهنام مازندرانی شو به معنی: شب و په به معنی:نگهبان یا مراقب (در شالیزارهای مازندران سازه‌ای چوبی قرار می‌دهند به نام نپار تا فرد شب در آنجا نگهبان شالیزار باشد برای امان ماندن از حیوانات وحشی همانند خوک) شیریزدان شیرویه ف فربد فرزان فرسا فرامرز فرزاد فرزام فرزین فردین فرداد فرود فرورتیش فرمان فرهنگ فریبرز فرناد فرهاد فرنام فرهام فرهود فروهر فیروز فرشاد فرشید فرخ فرخان فرخزاد فربد فهام فریاد ک کورش کارننام مازندرانی (خاندان کارن طبرستان) کامبیز کامران کامشاد کامیار کاوه کاووس کنارنگ کورس کورش کیانوش کیارش کیاوش کیا کیان کیوس کوشا کیخسرو کیقباد کیکاووس کیوان کیومرث کیوسنام اصیل ایرانی (فارسی و مازندرانی/تبری)، دارای پیشینه تاریخی منسوب به دوره ساسانیان منتصب به شاهنشاه کاواد/قباد (قباد یکم). نام کیوس گوران شاعر ایرانی اهل مازندران گ گرگین گستهم گیو گودرز گَرسیوَز گرشاسب گشتاسب گلینوش گرشانام مازندرانی به معنی پادشاه کوه و کوهستان ل لهراسب م مهدیار مازیارنام مازندرانی (نام سردار طبری) ماکاننام سردار دیلمی (نام مشترک در گیلکی و تبری) مانی ماهان مرداس مرزبان مهرگانبرتخت نشستن فردیدون شاه پیشدادی بعد از شکست ضحاک مصادف بود با اول مهرماه از جشن‌های ایران باستان مرداویجبنیانگزارسلسله زیاریان (نام مشترک در گیلکی/تبری) مزدک مکابیز منوچهر مهبد مهداد مهرداد مهرزاد مهراننام مشترک در (فارسی/تبری) یکی از هفت خاندان ممتاز ایران باستان مرکز حکومت آنها ری و طبرستان بود مهزاد مهراب مهراسپ مهرشاد مهرمردان مهزیار مهیارنام مشترک در (فارسی /تبری) در زبان طبری به معنی یار یا همراه من می‌باشد مهرنگ میلاد ن نامآور نرمن نریمان نکیسا (نگیسا) نوید نوشزاد نیمانام مشترک در فارسی و تبری در زبان طبری فعل نیامدن یا کماندار می‌باشد نام نیما یوشیج پدر شعر نو فارسی نوژن نوذر نیاسا و وارشنام مازندرانی (تبری)، به معنای باران (بارش). برای مثال: بارش=وارش (مازنی)، برف=ورف (مازنی) وندادنام مازندرانی (از اسپهبدان طبرستان) وندیداد وهومن (باستانی‌بهمن) ویَشارنام مازندرانی (تبری) به معنی: بیدار یا هوشیار وشمگیر ه هیرماننام لُری، به معنای به یاد ماندنی هامون هودین هرمز هورمزد هِنارَسنام لُری به معنای فریاد رِس هومن هوشنگ هوتن هومان هوشیار هورداد هیربد ی یاور یزدگرد یزدان یزدان‌دار یادگار نام‌های دختران آ آبگینه آبنوس آتوسانام یک شاهزاده ایرانی، به معنی دارندهٔ ران فربه و زیبا آذرآتش، نهمین ماه ایرانی آذرافروزنام پسر مهرنوش پسر اسفندیار آذرگوننام گلی به رنگ سرخ آزرمیدخت آذرنوشپاک دین آذین آرا آرام آرتمیس آرزو آرمانا آرمیتا آرمیتی آریانا آریادخت آریانوش آرینا آزاده آسا: مانند آسانا آستیاژ آفتاب آفرین آگرین آلا آلاء آلالهنام گل آناهیتاالهه آب آندریا آنوشا آوانغمه، صدا آوید آویده آویزه آویسا آوین آوینه آهو ا ابریشم اخترستاره ارغواننام درختی که گل و شکوفه سرخ رنگ می‌دهد اَسپاکو اروشا افروز افروغ افسانه افسر افسونطلسم و جادو افشان افشار اومَتی(دختر هووخشتره شاهنشاه ایران و همسر بخت‌النصر دوم، که باغ‌های معلق بابل را برای او ساخت) امتیس(یونانی‌شدهٔ نام ایرانی «اومتی») امیتیس(یونانی‌شدهٔ نام ایرانی «اومتی») اناهید اندیشه انوشهخوشبخت ایران ایرانابه معنای ای ایران. (ایران پسین=فرزند پسین/آخرین/کوچکتر) ایرمن ایریانا(نام دختر شاهزاده سابق پهلوی، علیرضا پهلوی (دوم)، پسر محمدرضا پهلوی برادر ولیعهد سابق رضا پهلوی (دوم ایران بانو ایراندخت ایلدانام لُری، به معنای مادر ایل ب بانوخانم، متشخص، زن مجرد بنفشهنام گل بهار بهاران بهارهآورنده بهار بهارکبهار کوچک بهدیس بهدخت بهرخ بهشید بهنازدارنده بهترین ناز بهنوش بوسه بیتابی نظیر باران پ پائیزه پارمیس پدیده پرتو پردیس پرستو پرند پرنیا پرنیان پروانه پروین پری پریا پریچهر پریدخت پریرو پریزاد پریسا پریشاد پریماه پریناز پریوش پگاه پوپک پوران پوران پوراندخت پوری پونه پژهان پیمانه پرنیان پارمیدا پادینا ت تیارانام لُری، به معنای چشم آرا تیانازنام لُری، به معنای چشم‌های ناز تیدانام لُری، به معنای چشم مادر تابنده ترانه ترسا ترمه ترنه تهمینه ترنگنام مازندرانی به معنی: قرقاول می‌باشد توراندخت توسکانام مازندرانی (مربوط به تبری باستان). تینا تینارنام مازندرانی (تبری) تی تی به معنی:شکوفه و نار مخفف انار در زبان تبری به معنی شکوفه انار می‌باشد تیکانام مازندرانی (تبری)، نام یک پرنده بومی در شمال ایران به‌ویژه استان مازندران. | ## بخش 3: فهرست نام‌های ایرانی | توسکا ج جوانه چ چکامه خ خجسته خورشید خوروَش د دانه دُرّی دریا دلارا دلارام دلبر دلکشنام مازندرانی به معنی: دلنشین دلوسهنام مازندرانی به معنی:دل‌انگیز دوکا دینا دلبین دادآفرید دادخت دالیا دالیه دالاهو دامور دامینه دیانوش دایا دخت میتر درادیس درخشا دردانه درسا درنا درناز دربار dorbaar دره dorreh دریا دل آسای دل‌آرا دلارام دل‌انگیز دل آویز دلبر دلبند دلپذیر دلپسند دلخواه دلدار دلربا دلستان دلشاد دلکش دلگشا دلناز دلنشین دلنواز دلیجان دلینا (گل) دمیتر demitr درسین dorsin درجان dorjaan دومارا (خیلی زیبا) دومارینا (پیروزی) دوماریانا (گل امید) دونا دهما (پارسا) دی بانو دی دخت دیده دیهیم ر رامش راژین راشر رامینا رسا رها رهام روان رود رودابه روجانام مازندرانی (تبری) به معنی ستاره سرخ دم سحر نام دیوان تبری نیما یوشیج روشنک روناکروشنایی رؤیا روژین(=درخشنده و تابناک کردی) روژینا ریرانام مازندرانی (از مشهورترین اشعار نیما یوشیج) به معنی پرنده ای شبیه گنجشک ز زری زرین زرین‌دخت زَنوِر زِنوار زویا زیبا زینا زیوار زیور ژ ژاله ژرفا ژیلا ژینر ژینا س سارک سارینا(به معنی پاک و خالص) ساغر ساناز سایه سپیده ستاره ستوده سرگل سروناز سمانه سودابه سوری سوزان سوسن سوگل سوگندبه معنی گوگرد، در ایران باستان برای تشخیص گناه‌کار از بی‌گناه به متهم گوگرد می‌خوراندند که اگر زنده می‌ماند، بی‌گناه بود. سیما سیمین ش شاپرک شاپری شادان شادی شانا شانار شایسته شبره شبنم شرمینه شکیبا شمیلا شمیم شهپر شهربانو شهرخ شهربانو شهرزاد شهرناز شهره شهناز شهین شوکانام مازندرانی (تبری) به معنی نوعی آهویی کمیاب شقایق شکوفه شکوه شکیلا شیدا شیده شیرین شیرین‌بانو شیفته شیلا شیما شیوا شورانگیز غ غمزه غنچه ف فاختک فرانک فرشته فروزنده فروغ فرنیا(فر) در فارسی یعنی دارای جلال و شکوه و (نیا) یعنی جد و پدربزرگ و در کل (فرنیا) یعنی (دارنده اصل و نسب و نیاکان بزرگ) و این اسم برای دختران مورد استفاده قرار می‌گیرد فریبا فریما فرین فریناز فوژان فیروزه فریماه فرنوش ق قشنگ ک کاساندانهمسر کوروش بزرگ کتایون کمند کرانه کیانا کیجانام مازندرانی/تبری. به معنای دختر کیمیا کیهانه گ گردآفرید گلاره گلاوژ گل‌افروز گل‌اندام گلبانو گلبهار گلابتون گلبیز گلپا گلپری گلپونه گلتاج گلتن گلرخ گلرو گلشن گلشید گلشیفته گلمیس گلنار گلناز گلنوش گل‌ورچین گلی گوهر گوهرشاد گیتا گیتی گیسو گیلا ل لُردانام لُری، به معنای مادر لُر لادن لاله لاله‌رخ م *مهدیه مازون مامک مانا ماندان ماندانا مانلی ماتیسانام مازندرانی (تبری)، به معنای ماه خالی (ماه کامل). | ## جمع‌بندی | ماه+تیسا(=خالی، یکدست، ساده) ماه‌پری ماهتو ماه‌چهر ماهدخت ماه‌برزین ماهنوش ماه‌جهان ماهزاد ماهک ماه‌تی‌تینام مازندرانی (تبری) مرجان مرجانه مروارید مژده مژگان مسل مستانه مشکان‌دخت مشکین‌دخت مونا منیژه مهتا مهتاب مهدخت مهدیس مهرآذر مهرا مهراد مهراب مهرانگیز مهرانه مهربانوزن با محبت مهرخ مهرریز مهرسا مهروا مهرک مهری مهزاد مهسا مهستی مهشید مهکامه مهناز مهنوش مهکامه مهین موژان میترا میخک میگل میشکانام مازندرانی (تبری)، به معنای گنجشک.