موضوع مقاله: ولسوالی شیبر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ولسوالی شیبر | مقدمه: جغرافیا شیبر در ۴۸ کیلومتری مرکز بامیان و در شمال شرق ولایت بامیان واقع شده است. | ## بخش 1: ولسوالی شیبر | این ولسوالی در ارتفاع ۲۶۰۰ متری واقع شده و از پنج دره بزرگ (غندک و جلمیش (۹۸٪ تاجیک و ۲٪ هزاره)، دره‌های شمبول و شیبر (۷۰٪ هزاره شیعه و ۲۵٪ هزاره اسماعیلی) و دره کالو (۹۵٪ هزاره شیعه و ۵٪ هزاره اسماعیلی) تشکیل شده است. دره‌های شمبول و شیبر از ولسوالی شیخ علی ولایت پروان سرچشمه می‌گیرند و تا شمال غرب دره شکاری امتداد دارند. دره کالو از تنگه حاجیگک در همسایگی ولایت وردک شروع می‌شود و تا شونبول یا دره بامیان امتداد دارد. منطقه غندک و جلمیش که عمدتاً ساکنان آن تاجیک هستند، تحت کنترل حزب جمعیت اسلامی قرار دارند. بخش‌های جنوبی این ولسوالی که عمدتاً ساکنان آن هزاره هستند، در معرض درگیری‌های سنگین قرار گرفت و منجر به تخریب بیشتر خانه‌ها شد. | ## بخش 2: ولسوالی شیبر | از شرق به ولسوالی شیخ علی مربوط ولایت پروان، از غرب به مرکز ولایت بامیان، ازشمال به ولسوالی تاله و برفک ولایت بغلان و ولسوالی سیغان ولایت بامیان و از جنوب به بهسود ولایت میدان ورک همسایه است. دریاهای مشهور این ولسوالی عبارت اند ازشنبل، کالو، جلمش، غندگ، عراق و شیبراست ، این دریاها از ارتفات کوه بابا و هندوکش بین بامیان و سیغان سرچشمه میگیرند که در قسمت های شش پل، شکاری، دهن غندگ و دهن جلمش به دریای بامیان میریزند که این دریا در دوآب میخ زرین با دریای کهمرد یکجا گردیده ودر حصه ولسوالی دوشی بغلان با آب های سالنگ و خنجان اندراب یکجا میگردد و از ولایت بغلان و کندز عبور کرده که انرژی برق پلخمری و آبیاری زراعت آن را به عهده دارد.حدود اربعه ولسوالی شیبر ترابری این ولسوالی بر سر راه سه شاهراه بزرگ استراتیژیکی قرار گرفته است؛ شاه راه حاجیگگ ـ میدان وردک، شاه راه شیبر ـ پروان و شاه راه شکاری ـ بغلان، که شیبر و بامیان را به بیرون وصل کرده می کنند. مردم براساس گزارش سال ۲۰۰۲ منتشر شده توسط UNHCR و AIMS: جمعیت ولسوالی شیبر از اقوام مختلف تشکیل شده که ترکیب تقریبی آن به شرح زیر است: ۸۵٪ هزاره ها ۳٪ تاجیک ها ۱٪ سایر اقوام آموزش در سطح ولسوالی شبر ٣١ باب مکتب رسمی فعالیت دارند که ٨ باب آن لیسه، ١٧ باب آن متوسطه و ۶ باب آن ابتداییه می باشند. این مکاتب ۶٩۰٥ نفر متعلم را که ٣١۰٢ نفر آن اناث و ٣٨۰٣ نفر آن ذکور می باشند، تحت پوشش قرار داده و توسط ٢۶٧ نفر معلم (٢٢١ نفر رسمی و ۴۶ نفر قرار دادی) که از مجموع ٢۶٧ نفر آن ٣٨ نفر معلم اناث می باشد، آموزش داده می شود.هفته نامه صدای شهروند: ولسوالی شیبر اقتصاد موجودیت معدن آهن حاجیگک، اهمیت اقتصادى این ولسوالى را بر ملا مى سازد و یکی از معادن بزرگ در سطح آسیا محسوب میگردد. معدن آهن حاجیگک که در سلسله کوه های هندوکش، میان بامیان و میدان وردک واقع است، در سال ۱۳۳۹هجری شمسى، شناسایی شده و١٦ کیلومتر طول و ۵۵۰ مترعمق دارد.در این معدن که یکى از بزرگترین معادن دنیا به شمار میرود،دو میلیارد ُتن آهن وجود دارد.در داوطلبى ماه قوس سال ١٣٩٠، کنسرسیوم کمپنى هاى هندی (SAIL/ AFISCO) براى استخراج سه بلاک و یک کمپنی کانادایى (Kilo Gold Mines)براى استخراج یک بلاک این معدن برنده شده است و قرار است که کار استخراج آن در سال ١٣٩٢ آغاز گردد. | ## بخش 3: ولسوالی شیبر | اماکن دیدنی آثار تاریخی در معرض نابودی قرار دارد؛ در ولسوالی شبر جاذبه های توریستی؛ تاریخی و طبیعی نیز وجود دارد. شهر سرخوشک در دره ی غندک است، یک استوپا در خود غندک است، یک قلعه تاریخی در دره ی جلمش است، همین طور در تَغمه چی عراق هم یک قلعه ی تاریخی وجود دارد و لخشوم قلعه در مسیر سرک عمومی شبر ـ بامیان، می باشد. همچنان سرای تاریخی کالو که مساحت چند جریب زمین را احتوا می‌کند و معرف معماری بامیان قدیم است. در تمام مناطق اسماعیلی‌نشین شیبر قلعه‌ها و حصارهای تاریخی موجود است که سنت قلعه‌نشینی در میان شیعیان اسماعیلی افغانستان با دوره الموت و خراسان بزرگ را نشان می‌دهد. | ## جمع‌بندی | این آثار تاریخی متأسفانه توسط ریاست اطلاعات و فرهنگ محافظت نمی شود و در حال تخریب شدن و تقریبا نابودی هستند و باید روی این ها کار شود.