aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: گاه‌شماری طبری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گاه‌شماری طبری | مقدمه: تاریخچه و مشخصات مبداء سال طبری از دوم مرداد ۱۳۳ سال پیش از هجرت، مصادف با پادشاهی قباد ساسانی و حاکم شدن فرزندش کیوس بر تبرستان است. | ## بخش 1: گاه‌شماری طبری | از آنجا که دوازده ماه سی روزه برابر سیصد و شصت روز خواهد شد، پنج روز اضافه محاسبه نمی‌شود. ۱۳۸۱ تهران(ISBN 964-7483-19-8) سال طبری با فردینه ما (مرداد ماه) آغاز و با نوروز ما (تیر ماه) پایان می‌پذیرد. مبدأ و خواستگاه دربارهٔ مبدأ تقویم تبری نظرات متفاوتی ارائه شده است و مبدأ آن را اسپهبدی (۲۴ خورشیدی)، یزدگردی، خراجی (۱۱ق. اما آنچه امروزه مشهور است بر اساس محاسبات نصرالله هومند آغاز آن باستانی و برابر با دوم مرداد ۱۳۳ سال پیش از هجرت مصادف با پادشاهی قباد ساسانی و حاکمیت فرزندش کیوس بر ساتراپ تبرستان است. | ## بخش 2: گاه‌شماری طبری | وی معتقد است که در این سال مردمان تبرستان با برقراری یک روز کبیسه به نام ششک سال را از گردش بازداشتند و از این رو آن را مبدأ در نظر گرفت. از اینرو این تقویم با تقویم هجری خورشیدی ۱۳۳ سال تفاضل دارد که بعلت تفاوتشان در سر سال از اول فروردین تا اول مرداد این تفاضل ۱۳۲ سال است.رویدادهای مهم مازندران وبگاه شخصی نصرالله هومند نصرالله هومند، کتاب «گفتاری درباره تقویم مردمان مازندران». ماه‌ها و سال تبری ماه‌های تبری معادل خورشیدی ۱ - فردینه ما(سیو ما) ۲ مرداد - ۳۱ مرداد ۲ - کرچه ما ۱ شهریور - ۳۰ شهریور ۳ - هَرِ ما (خَرا ما) ۳۱ شهریور - ۲۹ مهر ۴ - تیر ماه ۳۰ مهر - ۲۹ آبان ۵ - ملاره ما (مردال ما) ۳۰ آبان - ۲۹ آذر ۶ - شروینه ما (شَروَرِ ما) ۳۰ آذر - ۲۹ دی ۷ - میره ما ۳۰ دی - ۲۹ بهمن ۸ - اونه ما ۳۰ بهمن - ۲۹ اسفند «شیشک»«پیتک» ۳۰ اسفند۱–۵ فرودین ۹ - ارکه ما ۶ فرودین - ۴ اردیبهشت۱۰- دِ ماه ۵ اردیبهشت - ۳ خرداد۱۱- وهمنه ما ۴ خرداد - ۲ تیر۱۲- نوروز ما(عید ما) ۳ تیر - ۱ مرداد سال تبری دوازده ماه‌ است که با فردینه ما از ۲ مردادماه هجری خورشیدی آغاز می‌شود و هر ماه ۳۰ روز دارد. گاه‌شمار تبری مانند تقویم باستانی دارای پنجه است که «پیتک» نام دارد و با پنج روز اول فروردین هجری خورشیدی برابر است و در سالهای کبیسه ۳۰ اسفند با روز کبیسه «شیشک» برابر است.تقویم مازندرانی سرسال تقویم تبری با داشتن کبیسه‌گیری یکنواخت چهارساله نسبت به تقویم رسمی گردان بوده‌است و زمانی که به ۲ مردادماه خورشیدی رسیده‌است از نظر کبیسه‌گیری با تقویم رسمی هماهنگ شده‌است و سرسال آن تثبیت شده‌است. | ## بخش 3: گاه‌شماری طبری | این روز به‌علت تناسب فصلی سرسال گرفته شده و تثبیت گردیده‌است و از سویی روز کبیسه «شیشک» با این محاسبه با ۳۰ اسفند مطابقت دارد. این گاهشماری با قرائتی دیگر (غیررسمی و قدیمی‌تر) در تطبیق با تقویم هجری خورشیدی سال آن از ۳ مردادماه تثبیت شده و شروع می‌شود و در ماه‌های پاییز و زمستان با تقویم هجری خورشیدی مطابق است. | ## جمع‌بندی | در سالهای عادی روز اول فروردین با ۳۰ اونه ما تبری و پنج روز بعد با پیتک (۵ روزه) و در سال‌های کبیسه شش روز اول فروردین برابر با شیشک (۶ روزه) برابر است.
موضوع مقاله: ادی ون هیلن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ادی ون هیلن | مقدمه: ادی ون هیلن (زادهٔ ۲۶ ژانویه ۱۹۵۵–درگذشته ۶ اکتبر ۲۰۲۰) آهنگ‌ساز و گیتاریست هلندی بود. | ## بخش 1: ادی ون هیلن | ادی ون هیلن را که بیشتر به عنوان نوازنده و بنیان‌گذار گروه راک ون هیلن شناخته می‌شود، از بزرگ‌ترین و بااستعدادترین نوازندگان گیتار الکتریک قرن بیستم می‌دانند. درباره پدرش ژان ون هیلن نوازنده ساکسفون و کلارینت بود و مادرش یوژنیا تبار اندونزیایی داشت. نام کامل اِدی، ادوارد لودویگ ون هیلن است که بخش میانی آن برگرفته از اسم لودویگ وان بتهوون است. خود ون هیلن نیز بعدها این رویه نام‌گذاری را ادامه داد و زمانی که صاحب فرزند پسری شد او را ولفگانگ نام گذارد (برگرفته از نام ولفگانگ آمادئوس موتزارت). در اوایل دهه ۶۰ میلادی خانواده‌اش به آمریکا مهاجرت کردند و در پاسادینای کالیفرنیا اقامت گزیدند. او مدتی بعد به نواختن درامز روی آورد و سرانجام گیتار را به‌عنوان ساز اصلی‌اش انتخاب کرد. | ## بخش 2: ادی ون هیلن | تمرین‌های پیوسته دو برادر و آشنایی آن‌ها با دیوید لی راث در سال‌های بعد، به تشکیل گروه ون هیلن انجامید. مجله رولینگ استون در سال ۲۰۱۰ و در رده‌بندی ۱۰۰ گیتاریست برتر تمامی دوران، ادی ون هیلن را در رتبه ۷۰ قرار داد و در سال ۲۰۱۵ او را با ۶۲ پله صعود، پس از جیمی هندریکس، اریک کلپتون، جیمی پیج، کیث ریچارد، جف بک، بی.بی.کینگ و چاک بری، در رتبه هشتم جای داد. در سال ۱۹۸۲، ادی ون هیلن در تک‌آهنگ «بزن به چاک» اثر مایکل جکسون که جایزه گرمی «بهترین تک‌آهنگ سال» را برنده شد، تک نوازی گیتار الکتریک را برعهده داشت. تپینگTapping تکنیکی است که در آن با کوبیدن انگشت‌ها روی سیم‌ها در قسمت دسته ساز، نت را اجرا می‌کنند. دو دستی تکنیکی‌ست که توسط او ابداع شد و امروزه نوازندگان بیشماری در سبک‌های راک و متال از این تکنیک استفاده می‌کنند. سازهای اصلی او یک گیتار قرمز رنگ دست‌ساز (بوسیله خودش) با نام فرنکن استرت و یک میوزیک‌من (سری اختصاصی خودش با نام ارنی بال) هستند. | ## بخش 3: ادی ون هیلن | او همچنین از گیتارهای کرامر (سری اختصاصی خودش با نام فرانکن‌اشتین)، آیبانز (سری دسترایر)، پیوی (سری اختصاصی خودش با نام ولفگانگ) و شارول (سری آرت) استفاده می‌کند. ادی ون هیلن نشان تجاری مخصوص خودش با نام EVH را دارد که تولیدکننده گیتار، لوازم جانبی آن و آمپلی فایرهای ای.وی. به نظر می‌آمد که مصرف زیاد نوشیدنی‌های الکلی و سیگار دلیل ابتلای او به سرطان هستند. ون هیلن به توصیه پزشکان سیگار را کنار گذاشت و مدتی بعد بافت مشکوک ایجاد شده در قسمت زبان وی از بین رفت، اما بعد از چند ماه نشانه‌های بیماری دوباره بازگشت. | ## جمع‌بندی | ون هیلن دوباره سیگار کشیدن را شروع کرد و در مصاحبه‌ای اعلام کرد که او فکر نمی‌کند سیگار ربطی به این بیماری داشته باشد او همچنین گفته‌است که دلیلی ندارد بیماری‌اش را از هواداران مخفی نگاه دارد و دلیل ایجاد این بیماری را نگهداشتن پیک فلزی در دهانش برای زمان طولانی در هنگام کار در استودیو می‌داند.
موضوع مقاله: بمب‌گذاری در حرم عسکریین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بمب‌گذاری در حرم عسکریین | مقدمه: اولین حمله در ۳ اسفند ۱۳۸۴ و دومین حمله پس از گذشت شانزده ماه در ۲۳ خرداد ۱۳۸۶ رخ داد. | ## بخش 1: بمب‌گذاری در حرم عسکریین | حمله اول ۳ اسفند ۱۳۸۴ هجری شمسی حدود ساعت ۷ صبح تکفیری‌های وابسته به القاعده به رهبری ابومصعب زرقاوی، با پوشیدن لباس نیروهای تکاور عراق، وارد حرم عسکرین شدند و پس از خلع سلاح نگهبانان، آنها را همراه با خادمان حرم در یکی از غرفه‌های صحن زندانی کردند. سپس با به‌کارگیری بیش از ۲۰۰ کیلوگرم تی ان تی و کارگزاری آن در مرکز گنبد اقدام به تخریب گنبد و بخشی از گلدسته‌های طلائی حرم کردند. در نتیجه این بمب‌گذاری، گنبد بنا با پوشش آجری و طلاکاریش و همچنین تزئینات کاشی‌کاری در دیوارهای آن، فرو ریخت. شدت این انفجار به حدی بود که برخی از مصالح و تزئینات به کار رفته تا شعاع نیم کیلومتر به بیرون پرتاب شد. | ## بخش 2: بمب‌گذاری در حرم عسکریین | واکنش‌ها محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت ایران، در اولین واکنش ضمن تسلیت این اقدام تروریستی به حجت بن الحسن، سید علی خامنه‌ای و عموم مسلمانان جهان اعلام کرد: اهانت به پیامبر اسلام و اصرار بر تخریب و انفجار اماکن متبرکه و مورد احترام مسلمانان از یک توطئه سازمان یافته علیه اسلام و مسلمانان نشان دارد. همچنین مراجع تقلید شیعه با صدور اطلاعیه‌های جداگانه هتک حرمت و حمله تروریست‌ها به حرم علی النقی را محکوم و مسلمانان را به هوشیاری دعوت کرده و از آنان خواستند به دام تفرقه افکنی دشمنان اسلام نیفتند و نیز روز پنجشنبه را عزای عمومی اعلام کردند. حمله دوم دو سال بعد ۲۳ خرداد ۱۳۸۶ ساعت ۹صبح به وقت محلی دو انفجار دیگر در حرم عسکرین روی داد. با انفجار اول، مناره سمت چپ حرم به صورت کامل تخریب شد و ۵دقیقه بعد، با اصابت گلوله دوم مناره سمت راست نیز فرو ریخت. | ## بخش 3: بمب‌گذاری در حرم عسکریین | نوری مالکی نخست‌وزیر عراق در دیدار با دیوید پترائوس فرمانده نظامی آمریکایی در عراق و رایان کروکر سفیر آمریکا در عراق خواستار اعزام نیروهای آمریکایی به سامرا برای جلوگیری از خشونت‌های احتمالی شد. سید عبدالعزیز حکیم، رئیس مجلس اعلای اسلامی عراق این اقدام تروریستی را محکوم کرد و از دولت عراق خواست در تأمین امنیت اماکن مقدسه و جان شهروندان عراقی مسئولانه تر عمل کند. مقتدی صدر نیز تکفیریها و صدامی‌ها را مسئول این انفجارها دانست و هواداران خود را به آرامش دعوت و سه روز عزای عمومی اعلام کرد. | ## جمع‌بندی | عبدالسلام الکبیسی، سخنگوی هیئت علمای مسلمین عراق که از اهل سنت می‌باشند این حمله تروریستی را محکوم و از عراقی‌ها خواست اقدام تلافی جویانه نکنند.
موضوع مقاله: چغور پغور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # چغور پغور | مقدمه: چغور پغور یک غذای سنتی ایرانی است که بیشتر در مناطق شمالی ایران و زنجان محبوبیت دارد. | ## بخش 1: چغور پغور | این غذا شامل جگر، دل و قلوه، و سایر اعضای داخلی پرندگان و دام‌ها می‌شود که با پیاز و ادویه‌جات مختلف طبخ می‌شود. این غذا به‌دلیل استفاده از مواد مغذی و پروتئینی بالا، بسیار مقوی و سالم است.فیلم|طرز تهیه جغور بغور زنجان این غذا ثبت ملی شده است. چغور پغور معمولاً از جگر و شش گوسفندی تهیه می‌شود درحالی که واویشکا از گوشت چرخی، گوشت تکه‌ای یا گوشت مرغ تهیه می‌شود. دستور پخت دل، قلوه و جگر را پس از تمیز کردن و شستن به قطعات یک اندازه برش می‌دهند. پیاز را در تابه‌ای حاوی کره و کمی روغن مایع، روی حرارت ملایم تفت می‌دهند سپس رزماری، آویشن و سیر را به آن می‌افزایند و کمی دیگر تفت می‌دهند. | ## بخش 2: چغور پغور | قطعات دل و قلوه را اضافه کرده و به‌مدت ۱۰ دقیقه تفت می‌دهند تا آبِ آن کشیده شود. رب گوجه‌فرنگی را در تابه‌ای دیگر حاوی روغنِ داغ تفت می‌دهند تا خوش‌رنگ شود، سپس آن را به تابه حاوی جگر اضافه کرده و می‌گذارند روی حرارت ملایم به‌مدت ۳۰ دقیقه بپزد. در این فاصله، سیب‌زمینی را در تابه‌ای جداگانه حاوی روغنِ داغ سرخ کرده سپس آن را به‌همراه آب‌غوره، کمی نمک و فلفل به تابه اضافه می‌کنند و به‌مدت ۱۵ دقیقه دیگر می‌پزند. در ۵ دقیقه آخر پخت، جعفری را به آن افزوده، سپس آن را در ظرف مورد نظر ریخته و به‌همراه نان تازه سرو می‌کنند. از جمله: حسرت الملوک (کرمان) جغول بغول (زنجان) جئز بئز (آذربایجان) هگیس (اسکاتلند) ماجرای جالب نام حسرت الملوک روایات مختلفی دربارهٔ اینکه این غذا به حسرت الملوک معروف است، ثبت شده. | ## بخش 3: چغور پغور | در یکی از آنها گفته می‌شود که ناصر الدین شاه قاجار از خیابانی عبور می‌کرده که بویی از مغازه‌ای کوچک که چغور پغور در آن پخته می‌شده است، او را مدهوش می‌کند، اما به دلیل این که در شأن و مقام ملوکانه او نبوده است در آن مغازه کوچک غذای ارزان بخورد، به کاخ بازمی‌گردد و نام این غذا را حسرت الملوک می‌نامد؛ یعنی پادشاهان حسرت خوردن این غذا را دارند. روایت دیگری نیز هست که روزی ناصرالدین شاه با خانواده خود از زنجان عبور می‌کرده و یک شب را در این شهر اتراق می‌کند و همسرش که آن زمان باردار بوده بوی این غذا (جغور بغور) را می‌فهمد ولی برای تهیه آن وقت نمی‌کنند و قافله حرکت کرده و خانواده ناصرالدین شاه از زنجان می‌روند. دیری نمی‌گذرد که همسر ناصر الدین شاه دچار بیماری می‌شود و پس از انجام دوا و درمان فراوان که بی‌نتیجه می‌ماند به این نتیجه می‌رسند که او به خاطر نخوردن غذایی که دیده یا بوی آن را استنشاق کرده دچار بیماری شده است. | ## جمع‌بندی | تعدادی از کارگران پادشاه به زنجان می‌آیند و از غذا تهیه می‌کنند و برای همسر پادشاه می‌برند و او با خوردن آن دوباره سلامتی خود را بازمی‌یابد و بعد از آن روز نام این غذا به عنوان «حسرت الملوک» در خاطره‌ها ثبت می‌شود.
موضوع مقاله: موسیقی ترکمنی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # موسیقی ترکمنی | مقدمه: مفهوم قرق به چگونگی ارائه دستگاه مربوط است؛ زیرا در اجرای این دستگاه نوازنده پس از پرده پنجم به پرده چهارم و سپس به پرده اول تامدئرا(دوتار) عبور می‌کند. | ## بخش 1: موسیقی ترکمنی | حذف پرده‌های دوم و سوم به مفهوم پاره کردن یا بریدن توالی اصوات یا مُد دستگاه قرق‌لر است. عقیده بر این است که این شیوه اجرا – که به علت دشواری نواختن دستگاه قرق‌لر شکل گرفته – به نحوه نواختن تامدئرا خدشه وارد کرده‌است و در اصل، ضعف نوازندگی محسوب شده، سهولت اجرا را ایجاب می‌کند. دستگاه قرق‌لر بعد از دستگاه نوایی تکامل یافته و مشتمل بر ترکیب چهل مقام نوایی است. چپ|300px مخمّس مخمّس نیز عنوان یکی از مقامهای رایج در موسیقی خراسان است و عبارت از بند شعری است که از پنج مصراع تشکیل می‌شود (مشابه بش‌بند یا بیش در موسیقی ترکی نواحی غرب ایران). در رساله‌ها و نسخ خطی فارسی موسیقی، مخمس یکی از اصول یا ادوار ایقاعی معرفی شده‌است. | ## بخش 2: موسیقی ترکمنی | از جمله ادوار موسیقی عربی در این زمینه عبارتند از: مخمس عربی، مخمس مصری، مخمس ترکی و نصف‌مخمس ترکی است. نوایی دستگاه نوایی منسوب به امیر علیشیر نوایی وزیر سلطان حسین میرزا بایقراست که از نوادگان جغتای پسر چنگیز و از اعاظم دانشمندان و ادبای قرن نهم هجری بوده‌است و بر موسیقی دوران خود احاطه کامل داشته‌است. مقام نوایی در منطقه تربت جام و اطراف آن نیز اهمیت بسیار دارد و از رایج‌ترین و همگانی‌ترین مقامها محسوب می‌شود. بسیاری از داستانهای ترکی و ترکمنی که از سوی اوزانها و بخشیها به اجرا درمی‌آید، در مقام تجنیس، مخمس و نوایی است.نمایش و موسیقی در ایران تحقیق و تألیف جهانگیر نصری اشرفی، انتشارات اَروَن، تهران،1383 ساز ساز اصلی در موسیقی ترکمنی، تامدیراست که به نظر کوچکترین انواع دوتار است. و در دههٔ اخیر برخی، به اجرای نغمات این موسیقی با سازهای الکترونیک روی آورده‌اند. | ## بخش 3: موسیقی ترکمنی | بنگرید به دائرةالمعارف سازهای ایرانی، محمدرضا درویشی، مؤسسه فرهنگی هنری ماهور، تهران،1380 در موسیقی اصیل ترکمنی ساز کوبه‌ای به کار نمی‌رود. دستگاه‌های موسیقی ترکمنی معمولاً بر اساس تعداد پرده‌های مورد استفاده در تامدئرا و چگونگی توالی آنها نسبت به هم متمایز می‌شوند. تشخص دستگاه‌ها و تمایز آنها نسبت به هم بر اساس پرده‌ها و نحوه توالی آنها در تامدئرا تدوین یافته به نظر می‌رسد. مقدمه کتاب موسیقی ترکمنی، آوانویسی و تجزیه و تحلیل محمد تقی مسعودیه، تهران: مؤسسه فرهنگی – هنری ماهور، ۱۳۷۹ مشابه برخی از مقامها، داستانها یا تصانیف ترکمنی، در بین ترکهای شمال خراسان، آذربایجان شرقی و غربی و اردبیل، زنجان، همدان، ساوه، قم و... | ## جمع‌بندی | شنیده می‌شود؛ مانند گؤراوغلی (کور اوغلی)، حمرا (یا همرا)، اصلی و کرم، غریب و شاه صنم، نه باغ دویدی نه باغبان (نه باغ بیلدی نه‌ده باغبان) به خنیاگران (نوازنده و خواننده) ترکمن بخشی و در مرحله بالاتر خلیفه گفته می‌شود.
موضوع مقاله: میکائیل نالباندیان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میکائیل نالباندیان | مقدمه: میکائیل "میکو" نالباندیان (زاده – درگذشته ) شاعر، نویسنده، اندیشمند سیاسی و مبارز پرشور استقلال ارمنستان بود. | ## بخش 1: میکائیل نالباندیان | وی یکی از تابناک‌ترین چهره‌های ادبی-اجتماعی دوران روشنگری و جنبش آزادیخواهانه ملی تاریخ ارمنستان در سده ۱۹ میلادی است. زندگی وی در شهر «نخجوان نو» (محدوده روستوف-نا-دونو کنونی) در یک خانواده صنعتگر به دنیا آمد. سفرهای گسترده‌ای در سراسر اروپا از جمله ورشو، برلین، پاریس و کنستانتینوپل و همچنین هند انجام داد. | ## بخش 2: میکائیل نالباندیان | در شهر کنستانتینوپل، نالباندیان جامعه انقلابی مخفی تحت عنوان «حزب جوان» و مجله ارمنی «زنبور» را تشکیل داد. در مهم‌ترین اثر روزنامه‌نگاریش، «کشاورزی به عنوان شیوه صحیح»، به صورت شدید اصلاح دهقانی سال ۱۸۶۱ میلادی را نقد نموده‌است. با وجود اینکه او آن را مواضع سوسیالیسم جامعه به محض بازگشت به روسیه، به خاطر فعالیت‌های پرشورش که منجر به دستگیری و زندانی شدنش در ژوئیه ۱۸۶۲ میلادی در سن پطرزبورگ شد. | ## بخش 3: میکائیل نالباندیان | بمانند خاچاطور آبوویان بخاطر معرفی زبان ادبی ارمنی جدید «آشخارابار» به‌جای زبان سنتی «گرابار» از سوی روحانیون و مرتجعین طرد شد. | ## جمع‌بندی | سرانجام در سال ۱۸۶۵ به کامیشین تبعید شد وی پس از شکنجه‌های بسیار بر اثر بیماری ریه در سال ۱۸۶۶ میلادی در سن ۳۶ سالگی در زندان شهر «کامیشین ایالت ساراتوف» زندگی را در تبعید بدرود گفت.
موضوع مقاله: قازاروس آقایان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قازاروس آقایان | مقدمه: قازاروس استپانی آقایان ( زاده ۵ آوریل ۱۸۴۰ - درگذشته ۲۰ ژوئن ۱۹۱۱)، آموزگار، داستانسرا، مترجم و شاعر کودکان، قصه پردازی بزرگ بود که برخی او را با هانس کریستیان آندرسن همانند دانسته‌اند. | ## بخش 1: قازاروس آقایان | زندگی آقایان از نویسندگان ارمنستان و تفلیس بود که آثارش در نشریه نشریه لوسابر به چاپ می‌رسید. شعر زیبای «آفتاب» (آرگاک) که کودکان ارمنی سال هاست به شکل آواز جمعی در مدرسه‌ها و کودکستان‌ها می‌خوانند و قابلیت بازی دارد، در این کتاب آمده‌است. «آموزش زبان مادری» در چهار جلد و «خورشید کوچک» نخستین کتاب‌های او به‌شمار می‌آیند که هزاران کودک ارمنی با آن‌ها زبان مادری خود را آموخته‌اند. او در داستان‌هایش به زندگی کودکان روستایی، بازی‌های کودکان و طبیعت توجه بسیار کرده‌است. بازتاب این رویکرد را در شعرهای «خروس» و «صبح در روستا» یا داستان‌های «قصه‌های ننه گلناز» و «نوه هایننه گلناز» می‌توان به خوبی دید. | ## بخش 2: قازاروس آقایان | شعرهای زیبای «ماه‌ها و چهار فصل» از زیباترین شعرهای اوست که کودکان ارمنی هنوز هم آن را دوست دارند و با آهنگ می‌خوانند. «دنیای جادویی» از کتاب‌های اوست که در سال ۱۹۰۳ در چاپخانه کلیسای وانک جلفای نو اصفهان برای نوجوانان منتشر شد. آقایان کتاب‌هایی نیز به ارمنی ترجمه کرده‌است که از برجسته‌ترین آن‌ها می‌توان از «ماهی طلایی» ۱۸۸۴ اثر آلکساندر پوشکین، «تبر طلایی» ۱۹۱۰ اثر لئون تولستوی و «قصه زمستانی» ۱۹۱۰ نوشته شکسپیر نام برد. با تلاش آقایان نخستین نشریات کودکان و نوجوانان ارمنی به نام‌های آغبیور (چشمه) و هاسکر (خوشه) منتشر شدند. پس از انقلاب دستور زبان ارمنی در ارمنستان دگرگون و دستور زبان جدیدی جایگزین آن شد. | ## بخش 3: قازاروس آقایان | با نگارش کتاب‌های ارمنی بر پایه این دستور زبان خواندن آن‌ها برای کودکان ارمنی ایران دشوار شد. افزون بر این ترویج میهن‌پرستی، جهان وطنی و اندیشه سوسیالیستی در کتاب‌های کودکان ارمنستان پررنگ شد و ادبیات کلاسیک ارمنی جای خود را به ادبیات نو داد. اگرچه هنوز شمار بزرگی از کتاب‌های کودکان از ارمنستان به ایران می‌آمد، محدود شدن پیوندهای فرهنگی ایرانیان، ارمنی با ارمنستان سبب توجه بیشتر به ادبیات کودکان ارمنی در ایران و بالا بردن چند و چون آن شد. رشد کیفی و کمی نشریه‌های کودکان ارمنی در ایران در سنجش با کتاب‌های کودکان، رشد چشمگیرتری داشتند. اگرچه باید یادآور شد که کتاب‌ها و نشریات چاپ ارمنستان شوروی، همچنان به ایران وارد می‌شدند و هنوز در میان ارمنیان هوادار انقلاب سوسیالیستی خوانندگانی داشتند. | ## جمع‌بندی | آثار هوانس تومانیان، آتابک خنکویان و قازاروس آقایان که از کتاب‌های محبوب دوران کودکی بسیاری از ارمنیان بودند، همچنان به زندگی خود در میان خانواده‌ها و به ویژه کودکان ارمنی ادامه می‌دهند.
موضوع مقاله: یقیشه چارنتس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یقیشه چارنتس | مقدمه: مجموعه‌ای بزرگ از موضوعات مختلف را که از تجربیات خودش ناشی می‌شدند در اشعارش مورد اشاره قرار داده‌است. | ## بخش 1: یقیشه چارنتس | زندگی یقیشه چارنتس با نام اصلی یقیشه آبگاری سوقومونیان ; در روز ۱۳ مارس ۱۸۹۷ در کارس (ارمنستان غربی و سپس بخشی از امپراتوری روسیه) به دنیا آمد. وی در بین سال‌های ۱۹۰۸ تا ۱۹۱۲ ابتدا در یک مدرسه ابتدایی ارمنی حضور یافت و سپس به در زادگاهش قارص در سال ۱۹۱۲ نخستین شعر وی در گاهنامه ارمنی زبان «پاتانی» چاپ تفلیس منتشر شد. پس از انقلاب اکتبر وی به قفقاز بازگشت و در ابتدا در حقوق مدنی در قفقاز شمالی شرکت نمود. در سال ۱۹۱۹ پس از آزادشدن قارص از اشغال نیروهای ترکیه وی به عنوان معلم در یکی از روستای ناحیه این منطقه مشغول به تدریس شد. | ## بخش 2: یقیشه چارنتس | چارنتس به ارتش سرخ پیوست و در جریات جنگ داخلی روسیه … در روسیه و قفقاز جنگید در سال ۱۹۱۹ به ایروان نقل مکان نمود جایی که ادامه زندگی اش را در آنجا گذراند. سپس چارنتس رمان طنزگونه خویش «سرزمین نائیری» را به چاپ رساند که موفقیت بزرگی کسب نمود و دو مرتبه در زمان وی حیات در مسکو تجدید چاپ شد. در ژوئیه ۱۹۲۱ پس از شورای شدن ارمنستان وی برای تحصیلات عالی به همراه همسرش به مسکو نقل مکان نمود. همسر وی نیز به همان سرنوشت دچار شد و در سال ۱۹۳۸ برای مدت پنج سال به قزاقستان تبعید شد. | ## بخش 3: یقیشه چارنتس | افکار و سبک شعری آثار ارزنده این شاعر نابغه ارمنی بسیار متنوع است و یکی از درخشان‌ترین صفحات ادبیات ملت ارمنی را به خود اختصاص می‌دهد. چارنتس در عرصه شعر از کلیه قوالب و اشکال شعری به طرز استادانه اعجاب‌انگیزی استفاده کرده‌است و مضامین بسیار ابعاد زندگی اجتماعی و جان انسانی را در شعرهای جاودانه اش، به زیبائی و شیوائی ارائه نموده‌است. چارنتس در نثرنویسی نیز شیوه خاص خود را دارد و آثار منثور او از بدیع‌ترین و تابناک‌ترین آثار ادبیات مردمی ملت ارمنی است. | ## جمع‌بندی | ۱۹۱۴ - سه ترانه به دختر غمگین و رنگ پریده ۱۹۱۵ - وطن چشم آبی ۱۹۲۴ - عمو لنین ۱۹۲۶ - سرزمین نائیری ۱۹۳۰ - سحرگاه حماسی برگردان به فارسی منظومه زیبای جنون زدگان خشم (احمد شاملو) جایزه در جمهوری ارمنستان هر سال به بهترین ترجمه‌ها جایزه‌ای تحت عنوان «چارنتس» تعلق می‌گیرد.
موضوع مقاله: آوریل داوودی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آوریل داوودی | مقدمه: وی در سال ۱۹۲۲ (میلادی) در شهر خوانسار در استان اصفهان متولد شد و سال ۲۰۰۶ در اسرائیل درگذشت. | ## بخش 1: آوریل داوودی | علاوه بر کسب علم از پدر، در مکاتب دیگر روحانیون برجسته خوانسار، حاخام شلومو میرزا سلیمان کلیمی، «ملایعقوب» و فرزندش «ملا یهودا» توانست در مدت کوتاهی اصول شریعت و آئین یهود، توراه میشنا، گمارا و دیگر مدارج عالیه فقه را فرا گیرد. خانواده او سپس به تهران مهاجرت کردند.حاخام اوریئل به همراه حاخام یدیدیا شوفط از مهمترین رهبران یهودیان ایران بود و همه ساله به عنوان نماینده یهودیان به ملاقات محمد رضا شاه پهلوی می‌رفت.حاخام اوریئل پس از هفده شهریور ۱۳۵۷ به طرفداران انقلاب پیوست و نقش مؤثری در سازمان جامعه روشنفکران یهودی داشت. | ## بخش 2: آوریل داوودی | بعد از انقلاب اسلامی او به همراه دیگر سران جامعه یهودی با رهبران انقلاب دیدار کردند و حقوق جامعه یهودی را تضمین نمودند. بعد از اینکه حاخام یدیدیا شوفط از ایران به آمریکا رفت خاخام اوریئل داویدی رهبر جامعه یهودیان ایران شد و این سمت را تا سال ۱۹۹۴ حفظ کرد. | ## بخش 3: آوریل داوودی | ## جمع‌بندی | او هر هفته در کنیسه دروازه دولت به سخنرانی می‌پرداخت و همچنین در مراسمهای ازدواج به عنوان عاقد شرکت می‌کرد.
موضوع مقاله: مقام گوگ‌تپه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مقام گوگ‌تپه | مقدمه: مقام گوگ‌تپه (به ترکمنی: گؤگ‌دپه مُقامی) نام یکی از مقامات موسیقی ترکمنی است که در دستگاه مخمّس و قرق‌لر ارائه شده‌است.دکتر مجید تکه، نقل از موسیقی ترکمنی، محمدتقی مسعودیه، انتشارات مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور، تهران، ۱۳۷۹ گؤگ‌تپه نام نبردی بود که در دوازدهم ژانویه ۱۸۸۱ میان نیروهای روسیه تزاری و ترکمن‌ها رخ داد و به شکست ترکمن‌ها انجامید. | ## بخش 1: مقام گوگ‌تپه | انفجار قلعه گؤگ‌تپه یا گؤگ دفه به منزله پایان چندین دهه مقاومت ترکمنها در برابر تهاجمات ارضی روسیه به‌شمار می‌رفت. این نبرد و انفجار قلعه گؤگ‌تپه سینه به سینه نقل شد و در فرهنگ و ادبیات ترکمنی تأثیری شگرف بر جای نهاد. | ## بخش 2: مقام گوگ‌تپه | شاعران ترکمن متأثر از این رخداد به بیان مشاهدات خود از این ماجرا و احساسات خود در قالب شعر، مرثیه، داستان و غیره پرداختند. کاربرد عنوان مقام گؤگ‌تپه پس از نبرد گؤگ‌تپه در موسیقی سنتی ترکمن رایج شد و به سبب اهمیت موضوع، مقام گؤگ‌تپه یکی از مقامات موسیقی ترکمنی شناخته شد. | ## بخش 3: مقام گوگ‌تپه | به روایت یوسف قوجق،در کتاب نبرد در قلعه گؤگ‌تپه سازنده مقام گؤگ‌تپه نوازنده‌ای گمنام بوده‌است که نویسنده او را یاش‌بخشی یعنی خنیاگر جوان نامیده‌است. دوازدهم ژانویه روز سقوط گؤگ‌تپه در جمهوری ترکمنستان، روز خاطره نامیده شده‌است.آرازمحمد سارلی، تأثیر فاجعه گؤگ‌تپه در ادبیات ترکمنی، مجله آسیای مرکزی و قفقاز سال چهارم، دوره دوم، شماره ۱۱، ۱۳۷۴ آرازمحمد سارلی، تاریخ ترکمنستان (ج. | ## جمع‌بندی | خوجه گلدیف، گؤگ‌دپه مقامی، عشق‌آباد ترکمنستان، ۱۹۲۲ نبرد در قلعه گؤگ‌تپه، یوسف قوجق، انتشارات سوره، ۱۳۷۶ نگرشی بر موسیقی محلی ترکمن، موسی جرجانی در مقام این رخداد، شعرای ترکمن اشعار بسیاری سروده‌اند.