موضوع مقاله: مانگاس کولوراداس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مانگاس کولوراداس | مقدمه: او یکی از برجسته‌ترین رهبران سرخ‌پوست در سدهٔ نوزدهم میلادی بود که با سفیدپوستان آمریکایی جنگید. | ## بخش 1: مانگاس کولوراداس | هنگامی که در ۱۸۴۶ آمریکا با مکزیک به جنگ پرداخت آپاچی‌ها پذیرفتند که پروانهٔ گذر سربازان آمریکایی را از سرزمین‌هایشان بدهند. با گشودن نیو مکزیکو به دست آمریکا هم مانگاس کولوراداس فرماندهٔ آپاچی با آمریکاییان پیمان آشتی بست. درگیری میان آمریکا و آپاچی‌ها زمانی آغاز شد که جویندگان طلا به کوهستان سانتا ریتا سرازیر شدند. این به زودی سبب برخوردهایی میان معدن‌کاران و سرخ‌پوستان گشت، در آن میان برخوردی برای مانگاس کولوراداس نیز پیش آمد؛ معدن‌کاران یکبار او را گرفته به درختی بستند و سخت تازیانه زدند. نقطهٔ آغاز این درگیری تازش آمریکاییان به دسته‌ای از سرخ‌پوست‌ها بود که به کشته‌شدن چهارتن و زخمی و به بند کشیدن شماری بیشتر انجامید. از دیگرسو کوچیز فرماندهٔ گروهی از آپاچیان و داماد مانگاس نیز از آمریکاییان زخم‌خورد. آنها همچنین با رهبران سرخ‌پوست دیگر چون جرونیمو و جاه هم پیمان همبستگی بستند تا آمریکاییان سفیدپوست را از مرزهای خود برانند. هوده آنکه برای چندین سال از شمار جمعیت سفید در آن سرزمین کاسته‌شد ولی سرانجام این سرخ‌پوستان بودند که ناکام ماندند. در ژانویه ۱۸۶۳ سرانجام مانگاس به مذاکره با آمریکاییان گردن‌نهاد؛ ولی او را گرفتند و به بند کشیدند. شب در زندان او را شکنجه داده و کشتند و اعلام کردند هنگامی که در حال گریختن بوده کشته شده‌است. | ## بخش 2: مانگاس کولوراداس | فردای آن روز سرش را از تن جدا کردند و کاسهٔ سرش را برای جمجمه‌شناسی در نیو یورک فرستادند؛ آن کاسهٔ سر یک چند به نمایش گذارده شد. سرخ‌پوست رئیس جنگ آپاچی در طول دهه‌های ۱۸۲۰ و ۱۸۳۰، دشمن اصلی آپاچی‌ها مکزیکی‌ها بودند که در سال ۱۸۲۱ استقلال خود را از اسپانیا به دست آورده بودند. پس از آنکه خوان خوزه کامپا، رهبر آپاچی‌های میمبرنو مس ماین، در سال ۱۸۳۷ در جریان کشتار در سانتا ریتا دل کوبره برای پول جایزه کشته شد، مانگاس به یک رهبر جنگی و رئیس تبدیل شد و با دوست و همراه دیرینه خود (و احتمالاً برادر همسرش) کوچیو نگرو (به اسپانیایی: چاقوی سیاه) متحد شد. آن‌ها مجموعه‌ای از حملات تلافی‌جویانه را علیه مکزیکی‌ها در اطراف شهر معدنی آغاز کردند و سانتا ریتا را محاصره کردند و به ستون مکزیکی‌های در حال فرار حمله کرده و تعداد زیادی را قتل‌عام کردند. مانگاس کولوراداس رهبر اصلی میمبرنوهای مس ماین شد و به مدت حدود ۲۵ سال آن‌ها را رهبری کرد، در حالی که کوچیو نگرو رهبری میمبرنوهای وارم اسپرینگز را بر عهده داشت. در سال ۱۸۴۶، زمانی که ایالات متحده با مکزیک وارد جنگ شد، ملت آپاچی به سربازان ایالات متحده قول عبور امن از سرزمین‌های آپاچی را داد. پس از اشغال نیومکزیکو توسط ایالات متحده در سال ۱۸۴۶، مانگاس کولوراداس یک پیمان صلح امضا کرد و به آن‌ها به عنوان فاتحان دشمن منفور مکزیکی احترام گذاشت. صلح ناآرام بین آپاچی و ایالات متحده تا زمانی که هجوم معدنچیان طلا به کوه‌های پینوس آلتوس در نیومکزیکو منجر به درگیری آشکار شد، ادامه یافت. در سال ۱۸۵۱، استقرار نمایندگی ایالات متحده (با جان راسل بارتلت) در کمیسیون مرزی مکزیک-آمریکا در سانتا ریتا دل کوبره و بازگشایی معادن مس سانتا ریتا دل کوبره نیز تنش‌ها را افزایش داد. مانگاس کولوراداس، مانند کوچیو نگرو، دلگادیتو، پونسه، کلتو آماریلو و مهم‌ترین رؤسای چیهنده و ندنداهی، مجبور به مقابله با مشکلات جدید شدند. | ## بخش 3: مانگاس کولوراداس | در ژوئن ۱۸۵۱، مانگاس کولوراداس، دلگادیتو، پونسه و کلتو آماریلو با بارتلت در سانتا ریتا دل کوبره ملاقات کردند؛ مذاکرات تا زمانی ادامه یافت که آپاچی‌ها دیگر توسط تازه‌واردان احساس ناامیدی و خیانت نکردند. کرمونی، زندگی در میان آپاچی‌ها، در سال ۱۸۶۱، در نزدیکی اردوگاه معدنی پینوس آلتوس، گروهی از معدنچیان سفیدپوست به مانگاس کولوراداس حمله کردند، او را به درختی بستند و به شدت شلاق زدند. سوینی، مورخ، در زندگینامه خود از این رئیس، این ادعا را زیر سوال می‌برد: اگر درست بود، احتمالاً جرونیمو، که زمان زیادی را در طول دهه‌های ۱۸۵۰ و ۱۸۶۰ با مانگاس کولوراداس گذراند، آن را برای زندگینامه‌نویس خود ذکر می‌کرد. در دسامبر ۱۸۶۰، ۳۰ معدنچی حمله غافلگیرانه‌ای به یک اردوگاه بدونکوها در ساحل غربی رود میمبرس انجام دادند. چهار سرخپوست را کشتند، چند نفر دیگر را زخمی کردند و سیزده زن و کودک را اسیر کردند." مدت کوتاهی پس از آن، مانگاس حملاتی را علیه شهروندان ایالات متحده و اموال آن‌ها آغاز کرد. دختر مانگاس کولوراداس به نام دوس-ته-سه با کوچیس، رئیس اصلی تسوکاننده یا چیریکاهوا آپاچی ازدواج کرد. در اوایل فوریه ۱۸۶۱، ستوان ارتش آمریکا، جورج نیکلاس باسکام، که در حال بررسی ربوده شدن پسر یک دامدار توسط "سرخپوستان" بود، ظاهراً بدون دستور، کوچیس بی‌گناه، خانواده و چند جنگجوی او را در گذرگاه آپاچی، جنوب شرقی آریزونا به دام انداخت. این حادثه که به "ماجرای باسکام" معروف است، با به دار آویخته شدن برادر کوچیس و پنج جنگجوی دیگر توسط باسکام پایان یافت. بعداً در همان سال، مانگاس کولوراداس و کوچیس اتحادی تشکیل دادند و توافق کردند که همه آمریکایی‌ها را از قلمرو آپاچی بیرون برانند. میانسالان دلگادیتو و نانا، ویکتوریو، جو و جرونیمو نیز در این تلاش به آن‌ها پیوستند. | ## جمع‌بندی | اگرچه این هدف هرگز محقق نشد، جمعیت سفیدپوستان در قلمرو آپاچی برای چند سال در طول جنگ داخلی، پس از خروج نیروهای فدرال به شرق، به شدت کاهش یافت.