aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: تکیه میرفندرسکی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تکیه میرفندرسکی | مقدمه: تکیهٔ میر فِندِرِسکی به اختصار تکیه میر، مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، تخت فولاد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: تکیه میرفندرسکی | در مجاورت این تکیه، تکیهٔ بختیاری‌ها و تکیه صمصام مدفن برخی بزرگانِ ایلِ بختیاری در جنوب این تکیه قرار گرفته است. در سال ۱۳۹۶ مجموعهٔ آموزشی-پژوهشی خانه حکمت با هدف احیای میراث مکتب اصفهان به کمک جمعی از استادان دانشگاه اصفهان و حمایت شهرداری اصفهان در مجاورت این تکیه افتتاح شد. اطلاعات بنا تکیه میر فندرسکی در بخشی از اراضی شمال غربی مزارستان تاریخی تخت فولاد اصفهان قرار دارد. این آرامگاه چهار ایوانی است و در مجموع ۲۶ باب حجره در چهار ایوان یا اضلاع آن وجود دارد. | ## بخش 2: تکیه میرفندرسکی | در این بنا، مزار میر ابوالقاسم فندرسکی، فرزند میرزا بیگ بن امیر صدرالدین موسوی حسینی استرآبادی فندرسکی و از بزرگان حکمت و عرفان دوره صفویان قرار دارد. همچنین مزار عده ای از سران ایل بختیاری، مانند حسینقلی خان بختیاری، در اتاقهای این تکیه قرار دارد. سردار اسعد بختیاری و شعرا و علمای بسیاری، از جمله محمد حسین، متخلص به عنقا و ملقب به ملک الشعرا، سردار مریم بختیاری در این تکیه مدفون می باشند. وضعیت تکیه شمال این تکیه به خیابان شیخ مفید و بخشی از مقبره بختیاری‌ها و در جبههٔ شرقی حریم تکیه است که به گذر محدود می‌شود و جنوب آن به تکیهٔ درویش عبدالمجید طالقانی و تکیه بختیاری‌ها و از جبهة غربی نیز به بخشی از مقابر بختیاری‌ها محدود می‌گردد. | ## بخش 3: تکیه میرفندرسکی | کلیه بناهای تکیه در چهار جبهه دور صحن قرار دارند که این بناها مربوط به دورهای مختلف (قبل از صفویه، زندیه، قاجاریه، معاصر) است. البته بر اساس نظریه جلال‌الدین همایی و مهدوی ، این تکیه خانقاه بابالکات از خانقاه‌های سده‌های قبل از صفویه است که در دوران صفویه مدفن میرفندرسکی می‌گردد و در این راستا بیشتر فضاهای آن اعم از ایوانچه‌ها و زاویه‌ها و خلوت‌های آن تبدیل به مقابر خصوصی می‌گردد. | ## جمع‌بندی | افراد سرشناس دفن شده میرفندرسکی؛ حکیم، فیلسوف، فقیه و دانشمندِ دوره صفوی عبدالحسین سپنتا؛ کارگردان اولین فیلم ناطق ایرانی حسین شهناز، موسیقی‌دان علیمرادخان زند؛ پادشاه ایران در عهد زندیه نیز ابتدا در تکیه میر دفن و سپس جنازه اش به نجف منتقل شد.
موضوع مقاله: مجموعه بازار اردبیل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مجموعه بازار اردبیل | مقدمه: مجموعه بازار اردبیل در دوره سلجوقیان بنا شده است که در شهرستان اردبیل، واقع شده است. | ## بخش 1: مجموعه بازار اردبیل | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 2: مجموعه بازار اردبیل | این مجموعه شامل بخش های زیر می باشد: راسته اصلی بازار (راسته بازار) راسته پیر عبدالملک راسته قیصریه راسته کفاشان راسته غلامان بازار زرگران بازار سراجان بازار خراطان بازار قصابان بازار بقالان بازار کلاه دوزان بازار علافان بازار پنبه فروشان بازار پارچه فروشان بازار مسگران بازار چاقو سازان بازار آهنگران بازار جلایی سرای خشکبار(حاجی میرزا) سرای گلشن سرای جهودها سرای وکیل سرای نو سرای حاج احمد سرای حاج شکر سرای مجیدیه سرای امام جمعه سرای دوگوچی تیمچه زنجیرلی موقعیت بازار تاریخی اردبیل که در قرن ششم قمری بنا نهاده شده است درست در مرکز شهر کهن اردبیل واقع شده است. | ## بخش 3: مجموعه بازار اردبیل | این بازار تاریخی به علت عبور خیابان امام خمینی (خیابان پهلوی سابق) در نیم قرن پیش از میان بازار، به دو قسمت تقسیم شده است. | ## جمع‌بندی | بازار اردبیل از شمال به میدان امام حسین (تازه میدان)، از جنوب به خیابان های آیت‌الله طالقانی، بلوار آیت‌الله مروج اردبیلی و میدان فجر، از شرق به خیابان آیت‌الله کاشانی و از غرب به خیابان ناصرلی صوفی منتهی می شود.
موضوع مقاله: کاروانسرای زعفرانیه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کاروانسرای زعفرانیه | مقدمه: کاروانسرای زعفرانیه مربوط به دوره سلجوقی، دوره صفوی و دوره قاجار است و در شهرستان سبزوار، دهستان رباط، روستای زعفرانیه واقع شده است. | ## بخش 1: کاروانسرای زعفرانیه | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معماری و تاریخچه این کاروانسرا بر روی بنای متروکهٔ کاروانسرایی مربوط به دورهٔ صفوی و سلجوقی احداث شده و دارای آب‌انباری در ضلع جنوب غربی است. | ## بخش 2: کاروانسرای زعفرانیه | کاروانسرا از نوع چهار ایوانی است و حیاط مرکزی دارد؛ همچنین اصطبل‌هایی در اطراف آن وجود دارد. پلان این بنا دارای ریتم، تقارن و تعادل است و ساختار آن متأثر از سبک آذری و آجرکاری‌هایش متأثر از سبک رازی است. | ## بخش 3: کاروانسرای زعفرانیه | احداث و بنای مهمانخانه، آب انبار، یخچال و چاپارخانه در جنب رباط زعفرانیه در ایالت خراسان بدست سلطان‌مراد میرزا حسام‌السلطنه در دوره قاجاریه صورت گرفته است. وجه تسمیه بنا بر استناد موجود در سفرنامه جیمز بیلی فریزر، به دلیل استفاده از زعفران به جای کاه در ملات آن به کاروانسرای زعفرانیه معروف است. | ## جمع‌بندی | ثبت در فهرست میراث جهانی در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲، در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای زعفرانیه به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر —که در مجموع ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران را تشکیل می‌دهند— تحت عنوان «کاروانسراهای ایرانی» در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیدند.
موضوع مقاله: حمام افوشته | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حمام افوشته | مقدمه: حمام افوشته مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در نطنز، خیابان مطهری، محله افوشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: حمام افوشته | حمام افوشته در جنوب غربی ساختمان خانقاه قرار داردکه ابعاد آن 25*16 می‌باشد که از بناهای ساخته شده توسط سید واقف است. | ## بخش 2: حمام افوشته | حمام افوشته در سطحی پایین‌تر از کوچه قرار دارد و با پاگردی قبل از ورودی و پله،‌ به راهرو سقف‌دار هشت ضلعی کوچکی وارد می‌شود که سنگ نوشته‌ای به دیوار مقابل در ورودی نصب شده است. | ## بخش 3: حمام افوشته | در سه طرف رخت‌کن شمال شرقی آن سه شاه نشین یا سکو به ارتفاع ۵ سانتی متر از کف رواق قرار دارد که سکوی شمال شرقی به صورت محرابی ۵ ضلعی است. | ## جمع‌بندی | سکوهای رواق جنوب غربی حدود ۵۰ سانتی متر از کف رواق بالاتر قرار دارد و در وسط هر ۳ رواق، حوض آب کم عمقی با دیواره و فواره سنگی ایجاد شده است .حوض میانی به صورت کثیرالاضلاع هشت ضلعی و ۲ حوض دیگر به صورت ۶ ضلعی است و سقف کلیه قسمت‌های حمام از نوع طاق ضربی گنبد دار بوده که بلندتر از سطح کوچه قرار گرفته است.
موضوع مقاله: قلعه خندان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه خندان | مقدمه: تپه قلعه خندان مربوط به دوره ساسانیان و دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در گرگان، میدان مازندران، جبهه جنوبی خیابان عدالت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است وجود یک معبر مخفی زیرزمینی حدفاصل محوطه باستانی قلعه خندان تا شهر استرآباد و امکان ذخیره آذوقه و مواد غذایی در آن معبر، یکی از ویژگی‌های شگفت‌انگیز این اثر تاریخی پر راز و رمز محسوب می‌شود که درگذشته مورداستفاده بسیاری از ساکنان شهر استرآباد بوده‌است. | ## بخش 1: قلعه خندان | همچنین طبق اسناد تاریخی موجود و بررسی‌های انجام‌شده، این تپه و قلعه آن در دوران باستان، منطقه‌ای تدافعی بوده که ۱۲ برجک دیده‌بانی در اطراف آن قرار داشته‌است. تپه قلعه خندان در جنوب غربی شهر گرگان قرار دارد و برای نخستین بار ژاک دمرگان در سال ۱۸۹۶ میلادی از این تپه بازدید و نقشه و تصاویری چند از تهیه نمود. | ## بخش 2: قلعه خندان | در سال ۱۳۸۸ گروه باستان‌شناسی، میراث فرهنگی استان گلستان در آن گمانه‌های به منظور لایه نگاری و مشخص کردن سازه‌های معماری آن انجام داد. آثار بدست آمده شامل خشت‌های ۸×۳۸×۳۸ سانتی‌متری متعلق به اواخر دوره ساسانی و آثاری از قرون اولیه اسلام تا دوره صفویه بود. | ## بخش 3: قلعه خندان | ## جمع‌بندی | این قلعه تا دوره صفویه در درون برج و باروی استرآباد قرار داشته و بعد از تخریب آن در دوره افشاریه، برج و باروی جدیدی در دوره قاجاریه کشیده شد که قلعه خندان در بیرون از شهر قرار داشته‌است.
موضوع مقاله: کاروانسرای شیخعلی‌خان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کاروانسرای شیخعلی‌خان | مقدمه: کاروانسرای شیخعلی‌خان زنگنه یا کاروانسرای چاله‌سیاه مربوط به دوره صفوی است و در استان اصفهان، شهرستان شاهین‌شهر و میمه، روستای جهادآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: کاروانسرای شیخعلی‌خان | ویژگی‌ها کاروانسرای شیخعلی‌خان در زمینی به ابعاد ۶۴۰۰مترمربع با تزیینات آجرکاری و کاشی‌کاری و مصالحی از جنس سنگ، آجر و چوب ساخته شده‌است. این بنای تاریخی به دستور شاه عباس صفوی در منطقه شکار قمشلو ساخته شد و در مسیر اصفهان به طرف غرب و کشور عراق است که در دولت صفوی جزو ایران بوده‌است. | ## بخش 2: کاروانسرای شیخعلی‌خان | کاروانسرای جهاد آباد با مساحتی بالغ بر ۶ هزار و ۵۰۰ متر مربع دارای پلان مربع شکل همانند دیگر کاروانسراهای کشور و استان است، با این تفاوت که در ۲ طرف هشتی ورودی، در جبهه جنوبی دارای ۲ حیاط خلوت و دارای یک حیاط مرکزی و ۲ حیاط کوچک است. این کاروانسرا همانند کاروانسرای گز و کاروانسرای مادرشاه به عنوان کاروانسراهای سلطنتی محسوب می‌شود و در سر در خود دارای تزئینات آجری و کاشی کاری است. | ## بخش 3: کاروانسرای شیخعلی‌خان | کاروانسرای جهاد آباد را شاه عباس صفوی با کاربری مجموعه بین‌راهی برای کاروان‌ها و مسافران کربلا و شکارگاه خود بنا کرد و هنگام شکار از آن استفاده می‌کرد. | ## جمع‌بندی | ثبت در فهرست میراث جهانی در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای شیخعلی‌خان (چاله‌سیاه) به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند.
موضوع مقاله: موزه هنرهای ملی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # موزه هنرهای ملی | مقدمه: ساختمان موزه به نام حوضخانه باغ نگارستان از بناهای متعلق به دوره قاجار است که در عهد فتحعلی‌شاه قاجار در جنوبی‌ترین قسمت قصر باغ نگارستان ساخته شده و مجموعه قصر و کاخ باغ نگارستان به دست ۲ تن از معماران زبده آن دوران استاد عبدالله خان و استاد آقاجانی اصفهانی بنا شد. | ## بخش 1: موزه هنرهای ملی | ساختمان حوضخانه (محل فعلی موزه) بخشی از آن مجموعه محسوب می شود که حوضخانه با طرح «+» ساخته شده و چهار شاه نشین اطراف آن بی هیچ در و پنجره ای به درون باغ راه داشته و سقف گنبدی آن ایستاده برشانه چهار ستون سنگی همواره شکوه و ایستادگی بنا را تداعی می کند. در داخل موزه هنرهای ملی تا نیم قرن پیش، حوض دایره شکل بزرگی از سنگ مرمر، میان ستون ها قرار داشت که از دل این ستون ها آب به داخل حوض فواره می کرد که این صحنه چشم انداز زیبایی را به وجود می آورد. | ## بخش 2: موزه هنرهای ملی | همچنین در سال ۱۳۰۹ شمسی حسین طاهرزاده بهزاد موزه هنرهای ملی و اداره هنرهای ملی را تحت عنوان مدرسه صنایع قدیمه به انگیزه احیا و تجدید حیات هنرهای ملی و سنتی ایرانی بنیاد نهاد که بدین ترتیب مدرسه صنایع قدیمه (موزه هنرهای ملی) کانون حفظ و احیای ارزش اصیل هنرهای ملی و سنتی ایران شد. موزه هنرهای ملی ایران در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 3: موزه هنرهای ملی | ## جمع‌بندی | از جمله آثار هنرمندان: مینیاتور: محمد علی زاویه، علی کریمی(نگارگر)، محمد مهروان ، مقیمی تبریزی، علی مطیع، علی اسفرجانی و ...
موضوع مقاله: خانه سید روح‌الله خمینی (خمین) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه سید روح‌الله خمینی (خمین) | مقدمه: خانه سید روح‌الله خمینی در خمین بنایی تاریخی مربوط به دوره قاجار است و در خمین، خیابان امام خمینی، جنب خیابان صالحی واقع شده است. | ## بخش 1: خانه سید روح‌الله خمینی (خمین) | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این خانه محل زندگی و زادگاه روح‌الله خمینی، رهبر ایران و محل زندگی برادرش سید مرتضی پسندیده بوده است. این خانه از بزرگ‌ترین خانه‌های روستای خمین در ده‌ها سال پیش بوده که از موقعیت مکانی منحصربه‌فردی (استراتژیکی) در خمین برخوردار بوده‌است. | ## بخش 2: خانه سید روح‌الله خمینی (خمین) | آتش زدن در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران تصاویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که شعله‌های آتش را در حیاط این خانه نشان می‌داد. در پی انتشار این خبر در شبکه‌های اجتماعی، خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، جمعه ۲۷ آبان گزارش‌ها از آتش زدن این خانه را تکذیب کرد و مدعی شد که در این خانه هم‌چنان به روی بازدیدکنندگان باز است. بهنام نظری معاون سیاسی استاندار مرکزی نیز به خبرگزاری تسنیم گفته: خبر آتش سوزی بیت تاریخی روح الله خمینی صحت ندارد و ضدانقلاب تلاش دارد با راه انداختن دروغ و کذب، زمینه اغتشاش و دمیدن در اغتشاش را فراهم آورد که مساله آتش زدن بیت تاریخی موسوی خمینی راحل که برای ملت ایران دارای ارزش معنوی است، یکی از همین دروغ ها بود چراکه اصل چنین خبری از اساس دروغ است. | ## بخش 3: خانه سید روح‌الله خمینی (خمین) | اما خبرگزاری رویترز بلافاصله گزارش داد که با بررسی دو ویدئوی منتشر شده و مقایسه آنها با عکس‌های قدیمی به این نتیجه رسیده‌است که مکان آنها با مشخصات ساختمان خانه خمینی در خمین تطبیق دارد. خبرگزاری های فرانس۲۴ دویچ وله ی آلمان در بخش های فارسی، انگلیسی، عربی و ترکی خود ، گاردین ، صدای آمریکا ، سی بی سی کانادا ، تایمز هندوستان ، ال مانیتور و بسیار خبرگزاری های دیگر در سطح جهان به این خبر پرداختند. روزنامه‌های اسرائیل به‌‌ آتش کشیده شدن خانه-موزه خمینی در شهر خمین را به‌طور گسترده‌ای پوشش دادند. | ## جمع‌بندی | اورشلیم‌پست روز جمعه، ضمن بازنشر ویدیویی از آتش‌ زدن خانه خمینی، نوشت معترضان در شهر قم هم بخش‌هایی از حوزه علمیه این شهر را به‌آتش کشیدند.
موضوع مقاله: بازار سمنان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بازار سمنان | مقدمه: بازار سمنان و بازار شیخ علاءالدوله مربوط به دوره قاجار است و از دو بخش تشکیل شده است و مکان آن نیز در سمنان، خیابان امام، خیابان شهدا واقع شده و در حدود ۱۶۰۰ متر یک مایل طول دارد. | ## بخش 1: بازار سمنان | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. تاریخچه بازار بزرگ سمنان، در حدود ۱۸۰ سال قبل، در آغاز پادشاهی دودمان قاجاریه ساخته شد. بازار سمنان که به سبک معماری کهن ایرانی با سقف‌های خشتی و آجری، متناسب با وضعیت آب و هوای خاص منطقة کویری ساخته شده تا امروز بزرگ‌ترین مرکز خرید و فروش کالاهای تجارتی است. در گذشته، بازار عمومی شهر متشکل از راسته بازار و بازار شیخ علاءالدوله (بازار مرده‌ها) بوده است. | ## بخش 2: بازار سمنان | بازار شمالی طول بازار شمالی (به بازار بزرگ معروف است) که تقریباً ۱/۵ کیلومتر است و کماکان به نام قدیمی خود راسته بازار یا بازار بالا خوانده می‌شود، از بالای شهر یعنی تقاطع خیابان‌های نظامی و یغما (شهدا) آغاز می‌شود و تا خیابان امام خمینی ادامه می‌یابد. تکیه ناسار از تکایای معروف این بازار است که در گذشته و حال محل گرد آمدن هیئت‌های عزاداری در روزهای عاشورا و تاسوعا است. نمای سر در شمالی و نمای سر در جنوبی این بازار با کتیبه‌هایی زیبا از کاشی‌های لاجوردی پوشانده شده است. بازار جنوبی بازار جنوبی که به بازار پایین یا بازار کوچک مشهور است در راستای بازار شمالی قرار دارد و از خیابان امام خمینی آغاز و تا تکیه بزرگ پهنه که در محل اسفنجان قرار دارد، ادامه می‌یابد. | ## بخش 3: بازار سمنان | بازار شیخ علاءالدوله بازار شیخ علاءالدوله که به بازار مرده‌ها نیز معروف است از جنوب شرق خیابان امام آغاز می‌شود تا گورستان قدیمی علمدار (سنادره) واقع در غرب میدان امام ادامه می‌یابد. بنای بازار تاریخی سمنان به وسیله شیخ علاءالدوله سمنانی از عرفای به نام ایران در قرن هفتم و هشتم هجری قمری و همزمان با بنای شبستان شیخ علاءالدوله مسجد جامع سمنان ساخته شده است. به علت احداث خیابان امام، قسمت‌های زیادی از بافت سنتی این بازار تخریب شده است و تنها قسمتی کوچکی، از ابتدای بازار جنوبی تا ابتدای خیابان امامزاده یحیی، باقی مانده است. | ## جمع‌بندی | به علت اینکه بازار شیخ علاءالدوله را در مسیر انتقال اموات برای دفن در گورستان علمدار بوده، به بازار مرده‌ها مشهور است.
موضوع مقاله: مسجد صفا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد صفا | مقدمه: مسجد صفا مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله شهشهان ـ مجاور بقعه شهشهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: مسجد صفا | در محله شهشهان در مجاورت بقعه شهشهان مسجد زیبایی وجود دارد که به مسجد صفا معروف است این مسجد در زمان قاجار ساخته شده و بانی آن سید محمد گلستانه‌است. این مطلب را کتیبه‌ای مشخص می‌کند که بر سردر مسجد به خط ثلث سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی نوشته شده‌است این کتیبه تاریخ ۱۲۹۰ و نام محمد علی بن محمد باقر گلستانه را بر خود دارد. | ## بخش 2: مسجد صفا | کاتب این کتیبه محمد تقی بن ابراهیم است در بالای در ورودی مسجد صفا علاوه بر عباراتی که به خط ثلث نوشته شده اشعار و عباراتی نیز به زبان فارسی و خط نستعلیق مشکی بر زمینه کاشی خشت زرد رنگ با تاریخ ۱۲۸۹ نوشته شده‌است. در ایوان جنوبی مسجد، سوره اخلاص با خط بنائی مشکی بر زمینه آجری و تاریخ ۱۲۹۱ نوشته شده‌است. | ## بخش 3: مسجد صفا | در محراب نیز نام محمد علی گلستانه و تاریخ ۱۲۹۰ به خط ثلث سفید معرق بر زمینه کاشی لاجوردی همراه با آیات قرآن مجید به چشم می‌خورد. | ## جمع‌بندی | در اطراف این محراب عبارات مذهبی و آیات قرآنی با خط بنائی سه رگی و نام عبد الرحیم بن علی اصغر نوشته شده‌است.
موضوع مقاله: کاروانسرای شاه‌عباسی (ایوانکی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کاروانسرای شاه‌عباسی (ایوانکی) | مقدمه: کاروانسرای شاه عباسی ایوانکی مربوط به دوره صفوی است و در ایوانکی، ۱ کیلومتری جنوب شهر و در کیلومتر ۸۲ جاده تهران به گرمسار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: کاروانسرای شاه‌عباسی (ایوانکی) | کاروان سرای شاه عباسی ایوانکی اولین منزلگاه کاروان‌هایی بود که از تهران عازم خراسان می‌شدند. ساختمان کاروانسرا ساختمان این کاروانسرا از سنگ و آجر بنا شده و دارای تزیینات آجر کاری است. این کاروانسرا که دارای پلانی مربع شکل است، به صورت شرقی – غربی بوده و ورودی آن از ضلع شرقی بنا می‌باشد. | ## بخش 2: کاروانسرای شاه‌عباسی (ایوانکی) | حجره‌های دور تا دور حیاط و قسمت بیرونی درب به صورت آجری قرار گرفته‌اند که جلوه‌های خاصی به بنا بخشیده‌اند. این کاروانسرا دارای دو شاه‌نشین در ضلع شرقی و غربی است که یکی بر بالای سردر ورودی و دیگری بالای ایوان مقابل ورودی تعبیه شده است. در مقابل حجره‌ها ایوان‌های کوچکی است که جهت استفاده مسافرین در فصل تابستان ساخته شده است. | ## بخش 3: کاروانسرای شاه‌عباسی (ایوانکی) | همچنین در مقابل این کاروانسرا یک آب‌انبار جهت استفاده مسافرین ساخته شده است که در حال تخریب و نابودی است. وضعیت کنونی علی‌رغم مرمت‌های سطحی صورت گرفته در این بنا، امروزه بخش اعظمی از این کاروانسرا به دلایل کم توجهی در حال تخریب و فرسایش هست. | ## جمع‌بندی | همچنین امکان بازدید به صورت آزاد و حتی برنامه‌ریزی شده از این بنای تاریخی وجود ندارد.
موضوع مقاله: بنا میر زبیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بنا میر زبیر | مقدمه: بنا میر زبیر مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان سیرجان، روستای شریف‌آباد قهستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: بنا میر زبیر | این بنا به صورت مربعی به ابعاد خارجی ۹ و داخلی ۷متر با قلوه سنگ وملاط گچ ساخته شده است. صورت بنا در ارتفاع ۴ متری به هشت ضلعی و سپس باکاربندی به دایره تبدیل شده و گنبد روی آن استوارگردیده است. | ## بخش 2: بنا میر زبیر | فضای داخلی بنا دارای تزئینات وکتیبه های متعددی است که هر کدام در نوع خود از زیبائی های منحصر بفردی برخورد ار می باشند.عکسهایی که در سال های گذشته از محراب بنا گرفته شده نشان می دهند که در دو طرف محراب، تاریخ ساخت و نام سازنده به صورت گچبری مشخص بوده که امروزه از بین رفته است. ق را نشان می داده است، اما عده ای بر این عقیده اندکه بنای میر زبیر معبدی مربوط به قبل از اسلام بوده که در زمان امیری از خاندان آل مظفر مرمت و به مسجد تبدیل شده است. | ## بخش 3: بنا میر زبیر | ## جمع‌بندی | با این حال با توجه به شباهت آن با بنای پیر جار سوز و همچنین وجود بنای دیگری به نام طلحه که اکنون ویران شده به نظر می رسد بنای مزبور آرامگاهی بوده است .
موضوع مقاله: مسجد قندی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد قندی | مقدمه: مسجد قندی مربوط به آریااسلامیسماست و در تهران، خانی آباد ـ خیابان تختی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: مسجد قندی | این بنا در سال ۱۳۲۷ هجری قمری به وسیله حاج سیدهاشم قندی از تجار بزرگ قندفروشی تهران بنا گردیده است. سید هاشم قندی سه مسجد در تهران ساخت و وقف کرد، یکی در خیابان شهید فروزش (مهدیخانی)، دیگری مسجد خندق‌آبادی در خیابان مولوی و یکی هم این مسجد در خیابان تختی. وی پدر بزرگ شهید سید مجتبی هاشمی (نخستین فرمانده کمیته انقلاب مرکزی تهران، و فرمانده گروه فداییان اسلام در طول جنگ ایران و عراق) است. مسجد دارای یک ورودی اصلی از خیابان تختی و ورودی فرعی ورودی زنانه از کوچه مجاور است. | ## بخش 2: مسجد قندی | سردر ورودی اصلی مسجد دارای طاق جناغی و تزیینات کاشی‌کاری و مقرنس‌کاری و کتیبه‌ای مورخ ۱۳۲۶ هجری قمری است. بعد از سردر ورودی، هشتی کوچک شش ضلعی با پوشش گنبدی و تزیینات کاشی‌کاری معرق دوره قاجاریه قرار دارد. در دو ضلع این هشتی، کتیبه‌ای به خط ثلث سفید در زمینه لاجوردی مورخ ۱۴۱۰ هجری قمری دیده می‌شود که مربوط به تعمیرات دوره اخیر است. در سوی جنوب صحن، ایوان و به قرینه آن در جانب شمالی، ایوان مانند کم عمقی ساخته شده است. | ## بخش 3: مسجد قندی | در سراسر ضلع جنوبی، شبستان ستون‌داری با نه ستون در میانه و پوشش طاق و گنبد قرار گرفته است. بخشی از پشت بام مسجد به صورت مهتابی درآمده که در تابستان‌ها و مراسم ویژه مورد استفاده قرار می‌گیرد. سردر فرعی و زنانه مسجد، ساده‌تر و مورخ ۱۳۲۷ هجری قمری است و در پشت آن، هشتی دیگری با تزیین کاشی‌کاری معقلی واقع گردیده است. در تعمیرات دوره اخیر، سطح آجرفرش صحن را موزاییک کرده، حوض هشت ضلعی سنگی میانه صحن را کنده و در دیوار شمالی حیاط، یک ردیف وضوخانه سرپایی احداث کرده‌اند. | ## جمع‌بندی | این بنا در سال ۱۳۷۵ خورشیدی به شماره ۱۷۶۰به ثبت تاریخی رسیده است.مسجد قندی، تهران کویرها و بیابانهای ایران همچنین مسجدی به همین نام در میدان وحدت اسلامی (شاهپور)، در اواسط خیابان شهید فروزش (مهدیخانی) توسط همین سازنده و با همین نام وجود دارد.
موضوع مقاله: عمارت کلاه‌فرنگی رشت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عمارت کلاه‌فرنگی رشت | مقدمه: عمارت کلاه فرنگی رشت مربوط به دوره قاجار است و در ضلع جنوبی باغ محتشم رشت در کنار رودخانه گوهررود واقع شده‌است. | ## بخش 1: عمارت کلاه‌فرنگی رشت | مالک اصلی پارک، اکبرخان بیگلربیگی از مالکان و حکم‌رانان قدیم گیلانی بوده‌است که پس از این پارک به دختر او به ارث رسید و سپس باغ در مالکیت محتشم‌‌الملک از مالکین و حکمرانان قدیم گیلان در زمان مشروطیت بود و از این تاریخ به باغ محتشم شهرت یافت. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 2: عمارت کلاه‌فرنگی رشت | ساختمان عمارت عمارت کلاه فرنگی دارای ۴ طبقه است اما از بیرون به نظر می‌آید که ۳ طبقه دارد. طبقات اول و دوم هر یک دارای دو اتاق است و این اتاق‌ها هر یک به وسیله پنجره‌هایی نورگیری داخلی و تهویه مناسب را در فصل گرم سال فراهم می‌کنند. | ## بخش 3: عمارت کلاه‌فرنگی رشت | بلندترین اتاق این عمارت هشت‌گوش و از هر سو دارای پنجره‌هایی است که رو به باغ باز می‌شود و مصالح به کار رفته در آن آجر، چوب و گچ است. دور تا دور ساختمان در طبقه اول به صورت ایوان و در طبقه دوم به صورت بالکنی چوبی است، که ۶۸ ستون بالکن بام ساختمان را مهار کرده، دامنه ساختمان از سر شیرهایی چوبی ساخته شده که به صورت دو پوش است که برای جلوگیری از ریزش برف و باران به داخل ساختمان طول آن را بلند گرفته‌اند. | ## جمع‌بندی | باغ محتشم و عمارت کلاه فرنگی، در گذشته، از محلات کم تردد رشت بوده‌است و به همین علت محلی برای سکونت تابستانی حکمران و فرمان‌داران بود، اما با توجه به توسعه شهر و افزایش جمعیت و خیابان‌های ارتباطی در کنار این پارک جهت دسترسی به مرکز شهر و احداث بنای استانداری و شهربازی در ضلع غربی این پارک موجب شده تا این عوامل آرامش و سکوت محل و منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
موضوع مقاله: قلعه حاج وکیل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه حاج وکیل | مقدمه: قلعه حاج وکیل مربوط به اواخر دوره قاجار است که در شهر اراک و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: قلعه حاج وکیل | تاریخچه ساخت بانی این بنا در اصل یک شرکت تجاری انگلیسی (سویسی الاصل) به نام زیگلر بود که پس از انحلال، قسمتی از آن توسط یکی از متمولین شهر اراک به نام حاج محمد حسین میثمی وکیل خریداری شد و از آن پس به نام قلعه حاج وکیل شهرت یافت. علت ساخت بنا با توجه به اینکه شهر اراک در دوره قاجار یکی از مراکز مهم فرش ایران بود بسیاری از کمپانی‌های خارجی امتیاز تجارت فرش را در زمان ناصرالدین شاه بدست آوردند. | ## بخش 2: قلعه حاج وکیل | گفته شده که در اراک، ۱۴ کمپانی تجارت فرش وجود داشت که برای در انحصار داشتن همه مراحل تولید فرش، شروع به ساخت مجموعه‌هایی در قسمت وسیعی از شرق شهر کردند. معماری بنا ساختمان فعلی بخش کوچکی از کل مجموعه اولیه است و قسمت وسیعی از آن با ساختمان‌های مسکونی محصور شده‌است. | ## بخش 3: قلعه حاج وکیل | ساختمان آن شامل حیاط، ایوان، شبستان، قسمت همکف و بالاخانه است که در مساحت حدود ۹۰۰ متر مربع و در محوطه‌ای به مساحت ۳۸۰۰ متر مربع قرار دارد. بخش‌هایی از خارج بنا و ستون‌ها به وسیلهٔ کاشی‌های لعابدار تزئیناتی وجود دارد و در داخل بنا تزئینات خاصی نیست. | ## جمع‌بندی | موزه ساختمان قلعه وکیل در سال ۱۳۷۰ به مالکیت میراث فرهنگی استان مرکزی در آمد و در تیر ۹۸ به موزه صنایع دستی و هنرهای سنتی استان مرکزی تبدیل شد.