aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: زبان بشکردی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان بشکردی | مقدمه: مرزی گال یا زبان بشاگردی یا بشاگردی شمالی که به نام‌های بَشاکردی و بَشکَردی نیز شناخته می‌شود، یک زبان ایرانی جنوب غربی است. | ## بخش 1: زبان بشکردی | این زبان با بشاگردی جنوبی (ملکی گال)، فارسی، گویش‌های گرمسیری، کمزاری و لارستانی مرتبط است.see M. Windfuhr, ibid تفاوت مرزی گال و ملکی گال زبان بشاگردی و برچسب‌های معادل آن به عنوان اصطلاح کلی برای تمام گونه‌های زبانی در منطقه بشاگرد در استان هرمزگان استفاده شده است که اغلب این تصور را ایجاد می‌کند که این گونه‌ها یک زبان واحد هستند. | ## بخش 2: زبان بشکردی | حسن محبی نیز بیان داشته که این تمایز توسط سخنوران نیز مطابقت دارد و آنها بشاگردی شمالی را تحت عنوان «مرزی گال» و «بشاگردی جنوبی» را تحت عنوان ملکی گال می‌شناسند. کورن بیان می‌دارد که گونه‌های بشاگردی ویژگی‌ها و شباهت‌هایی دارند که بیشتر به علت همسایگی و تأثیرات آنها بر یکدیگر می‌باشد تا لزوما داشتن یک نیای مشترک. | ## بخش 3: زبان بشکردی | مرزی گال همراه با برخی از گونه‌های ایرانی جنوب غربی خود در گروه بندری قرار می‌گیرد در حالی که ملکی گال به علت ویژگی‌ها و شباهت‌هایی که با زبان بلوچی دارد می‌تواند در گروه زبانی بلوچی قرار بگیرد. ایران اطلس گروه بندری یا هرمزگانی را مستقل از زبان فارسی (فارسی نو) می‌داند اگرچه با نام‌های فارسی بندری نیز شناخته می‌شود. | ## جمع‌بندی | گروه هرمزگانی با زبان‌های لارستانی، کمزاری، فارسی و لری جزء در شاخه زبان‌های ایرانی جنوبی غربی قرار می‌گیرند.
موضوع مقاله: نانا (مانگا) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نانا (مانگا) | مقدمه: نانا یک مجموعه شوجو مانگا یا به اصطلاح مانگای دخترانه ژاپنی است، که توسط آی یازاوا نوشته و مصورسازی شده و از مه ۲۰۰۰ در مجله کوکی توسط انتشارات شوئیشا منتشر گردیده است. | ## بخش 1: نانا (مانگا) | نانا کوماتسو یک دختر جوان دارای اراده‌ای ضعیف و گذشته پایدار که همراه با دوست پسر خود به امید داشتن یک زندگی رؤیایی به توکیو آمده و نانا اوساکی دختری بلندپرواز با اراده‌ای قوی که در شهر خود عضو یک گروه محبوب پانک بود. ملاقات بعدی آن‌ها هنگامی بود که برای دیدن یک آپارتمان یکسان رفته بودند، و این چنین بود که هر دو تصمیم گرفتند با یکدیگر هم اتاقی شوند. در سال ۲۰۰۵ بر اساس این مانگا و به کارگردانی کنتارو اوتانی یک فیلم سینمایی با همین نام نیز دستمایه اقتباس سینمایی قرار گرفت. همچنین یک مجموعه تلویزیونی انیمه ۴۷ قسمتی نیز توسط استودیو مدهاوس تهیه گردید که از ۵ آوریل ۲۰۰۶ شروع شده و تا ۲۸ مارس ۲۰۰۷ ادامه داشت.ویزمدیا - Comic-Con International 2007 در سال ۲۰۰۳، نانا در دسته شوجو، جایزه شوگاکوکان مانگا را دریافت کرد و عنوان پرفروشترین مانگای شوجوی شوئیشا را به خود اختصاص داد. | ## بخش 2: نانا (مانگا) | قسمت ۱۹ و ۲۱ مانگای نانا به ترتیب سومین و پنجمین مانگای پرفروش سال ۲۰۰۸ در ژاپن شدند.پرفروش‌ترین مانگاهای سال ۲۰۰۸ در ژاپن وبگاه انیمه نیوز نتورک - بازبینی در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۲ قسمت نوزدهم مانگای نانا توانست در هفته اول انتشار ۷۸۰٬۰۰۰ نسخه به فروش برساند و از انتشار اولیه این سری از سال ۲۰۰۰ تا سال ۲۰۰۸، توانسته بیش از ۴۳٬۶ میلیون نسخه به فروش برساند.رکورد فروش قسمت نوزدهم مانگای نانا در سال ۲۰۰۸ داستان نانا کوماتسو یک دختر روستایی که عادت داشت در نگاه اول عاشق شود و همیشه در عشق با بدشانسی مواجه بود. او همیشه به کمک نیاز داشت و به دیگران متکی بود، بنابراین چه چیزی بهتر از اینکه برای شروع یک زندگی تازه به شهری بزرگ مثل توکیو برود. وقتی دوستان او به همراه دوست پسرش شوجی به توکیو نقل مکان کردند او نیز یک سال بعد در سن بیست سالگی و پس از اینکه به اندازه کافی پول پس‌انداز کرده بود، به آن‌ها پیوست. از طرف دیگر نانا اوساکی که یک خواننده پانک بود سعی داشت با دوست‌پسر خود رن گروهی به نام بلک استونز (یا به‌طور مختصر بلست) را تأسیس کند. | ## بخش 3: نانا (مانگا) | اما وقتی به رن پیشنهاد شد که به عنوان یک عضو جایگزین به گروه محبوب ترپنستTrapnest بپیوندد نانا تصمیم گرفت با همان گروه بلست کار خود را ادامه دهد و به دنبال رن نرفت. او نیز سرانجام در سن بیست سالگی تصمیم گرفت به توکیو برود و کار موسیقی خود را در آنجا آغاز کند. هر دو نانا در قطار با یکدیگر آشنا شدند و بعد از آن به‌طور اتفاقی هنگامی که برای دیدن یک آپارتمان یکسان رفته بودند دوباره با هم برخورد کردند و تصمیم گرفتند با یکدیگر زندگی کنند. | ## جمع‌بندی | با وجود داشتن آرمان‌ها و شخصیت‌هایی متضاد هم، ناناها به سرعت با یکدیگر دوست صمیمی شدند و به هم احترام گذاشته و در بسیاری زمینه‌ها از هم حمایت می‌کردند.
موضوع مقاله: الکس روسو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # الکس روسو | مقدمه: الکساندرا «الکس» روسو یکی از شخصیت‌های مکمل سریال لاست بود که نقش آن را تانیا ریموند بازی می‌کرد. | ## بخش 1: الکس روسو | او ۱۶سال قبل از سقوط هواپیمای اوشیانیک ۸۱۵ در جزیره به دنیا آمده بود اما او توسط دیگران از مادرش دنیل روسو گرفته شده بود. او به بازماندگان اوشیانیک ۸۱۵ در موارد زیادی کمک کرد و در پایان فصل سوم به مادرش پیوست. او بعد از مدت کوتاهی به علت سرپیچی پدرخوانده‌اش بنجامین لینوس از خواسته‌های مارتین کیمی به ضرب گلولهٔ مارتین کیمی کشته شد. | ## بخش 2: الکس روسو | زندگی قبل از سقوط دنیل روسو ی به شدت باردار به همراه همسرش رابرت و دیگر خدمهٔ کشتی ۱۶ سال قبل از سقوط هواپیمای اوشیانیک ۸۱۵ در طی یک سفر علمی کشتی شان غرق شده و به جزیره آورده می‌شود. بعد از مدتی تمام مسافران کشتی به جز دنیل روسو بیمار می‌شوند، در نتیجه او تمام آن‌ها را به قتل می‌رساند و بعد از مدتی الکساندرا را به دنیا می‌آورد. در یک شب بنجامین لینوس به همراه اتان رام توسط چارلز ویدمور وظیفه پیدا می‌کنند که دنیل روسو و متعاقباً کودکش الکس را به قتل برسانند. | ## بخش 3: الکس روسو | اما بنجامین لینوس تمایلی به کشتن یک کودک بیگناه ندارد، پس کودک را به عنوان دختر خود نگهداری می‌کند و با دادن گزارش غلط به چارلز ویدمور کمک می‌کند دنیل روسو نیز زنده بماند. بعد از سقوط ۱۶سال بعد الکس زنی حامله به نام کلیر لیتلتون را که توسط یکی از اعضای دیگران به نام اتان رام برای گرفتن بچه‌اش ربوده شده بود را ملاقات کرد. او به کلیر هشدار داد زمانی که دیگران بچه‌اش را بگیرند او را به قتل خواهند رساند. | ## جمع‌بندی | هنگامی که کیت آستن، ساویر جیمز فورد و جک شفرد توسط دیگران اسیر شدند او تلاش کرد که ساویر و کیت فرار کنند اما با رسیدن دیگران تلاش‌ها ناموفق ماند.
موضوع مقاله: زنجرک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زنجرک | مقدمه: حشرات این خانواده در سراسر جهان پراکنده هستند و تاکنون بیش از ۲۰۰۰۰ گونه از آن‌ها شناسایی شده‌است. | ## بخش 1: زنجرک | زنجرک‌ها از آفات عمومی محصولات کشاورزی به ویژه در نواحی گرمسیر و نیمه‌گرمسیر هستند. این حشرات ناقل مهم ویروس روی اعضای مختلف خانواده بادنجانیان، از جمله توتون، گوجه فرنگی،بادمجان، سیب زمینی و فلفل قرمز هستند. | ## بخش 2: زنجرک | رنگ آن‌ها سفید مایل به زرد و معمولاً در داخل رگبرگ‌ها یا پهنه برگ قرار داده می‌شوند. پوره‌های زنجرک کوچک و حدود یک میلی‌متر طول دارند و به رنگ‌های مختلف مانند قهوه‌ای، زرد، نارنجی و سیاه دیده می‌شوند. | ## بخش 3: زنجرک | آن‌ها از پاهای عقب خو برای پریدن استفاده می‌کنند و زیر شکم از زائده‌های مو مانند که به عنوان یک دافع آب و حامل فرومون عمل می‌کند پوشیده شده‌است. خانواده Cicadellidae از طیف گسترده‌ای از گیاهان استفاده می‌کنند که به جز چند گونه اندک که هم از گیاهان تغذیه می‌کنند و در شرایط خاص از شته‌ها نیز تغذیه می‌کنند. | ## جمع‌بندی | این حشرات بسیار فعال هستند و با قطعات دهانی مکنده از شیره‌های گیاهی تغذیه می‌کنند.
موضوع مقاله: ایرانشان بن ابی‌الخیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ایرانشان بن ابی‌الخیر | مقدمه: ایرانشان ابن ابی الخیر از شاعران پایان سده پنجم و سرآغاز سده ششم هجری قمری و هم‌ دوره با سلطان ملکشاه سلجوقی بود. | ## بخش 1: ایرانشان بن ابی‌الخیر | قدیمی‌ترین اشارات به نام شاعر، در دست‌نوشته‌های مجمل التواریخ و القصص است؛ در مجمل التواریخ و القصص، نسخهٔ کتابخانهٔ فؤاد کورپولو در ترکیه، نام شاعر «انشاه» و در نسخهٔ هایدلبرگ آلمان، نام وی «ایرانشاه» و در دست‌نوشته‌های پاریس و چستربیتی از مجمل التواریخ و القصص، «ایرانشان» ضبط شده‌ است. | ## بخش 2: ایرانشان بن ابی‌الخیر | پیرامون زادگاه وی اگرچه جلال متینی ویرایشگر کوش‌نامه، در دیباچه آن دربارهٔ زادگاه «ایرانشان» سخنی به میان نیاورده‌ است؛ اما رحیم عفیفی در پیشگفتار بهمن‌نامه، برپایهٔ شواهدی چنین پنداشته‌ است که شاید ایرانشان، برادر «شهمردان بن ابی‌الخیر» نویسندهٔ نزهت‌نامهٔ علایی، و در نتیجه رازی (اهل ری) بوده‌ باشد. | ## بخش 3: ایرانشان بن ابی‌الخیر | ## جمع‌بندی | آثار دو اثر منظوم ایرانشان، بهمن‌نامه و کوش‌نامه است؛ بهمن‌نامه پیش از کوش‌نامه سروده شده‌ است.
موضوع مقاله: میدان‌های نفتی غنا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میدان‌های نفتی غنا | مقدمه: در ۱ ژانویه ۲۰۱۱ میزان ذخائر نفت درجای کشور غنا، در حدود ۶۶۰ میلیون بشکه برآورد شده‌است. | ## بخش 1: میدان‌های نفتی غنا | دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی ذخائر نفتی غنا، اولین بار در اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی کشف شد، ولی در دهه ۱۹۸۰ میلادی اولین بشکه‌های نفت، در این کشور آفریقایی تولید گردید. این شرکت، بمنظور اکتشاف و تولید نفت، با شرکت آموکو که یک شرکت نفتی آمریکایی می‌باشد، به توافق رسید و در همان ابتدا ده بلوک نفتی دریایی بین آدا تا مرز شرقی با کشور توگو، کشف گردید. سپس شرکت بین‌المللی پترو کانادا نیز در پی کشف یک حوضه نفتی در رودخانه تانو، شروع به تولید از میدان نفتی تانو نمود. والرو انرجی که یک شرکت نفتی آمریکایی می‌باشد نیز، در میدان نفتی کتا که در شهر کتا کشور غنا قرار دارد، تولید نفت را آغاز نمود. در انتهای دهه ۱۹۸۰ میلادی و در سال ۱۹۸۹ سه شرکت نفتی دیگر که دو شرکت آمریکایی و یک شرکت هلندی، در حدود ۳۰ میلیون دلار آمریکا، برای توسعه میدان نفتی تانو، سرمایه گذاری نمودند. | ## بخش 2: میدان‌های نفتی غنا | دهه ۱۹۹۰ میلادی در ۲۱ ژوئن سال ۱۹۹۲، تنها از میدان نفتی تانو، در حدود ۶۹۰۰ بشکه نفت در روز تولید گردید. در نهایت این برنامه تحقیقاتی، به راه اندازی یک سیستم شناور برای تولید و ذخیره‌سازی نفت و پردازش گاز، بمنظور تولید برق انجامید. که برنامه تولید برق توسط گاز این کشور، در دهه ۱۹۹۰، به تولید ۲۲ میلیارد فوت مکعب گاز در روز، که به تولید ۱۳۵ مگاوات برق انجامید. همچنین در سال ۱۹۹۲ شرکت ملی نفت غنا موفق شد قراردادی با شرکت نفت آنگولا، شاخه سونانگول فراهم نماید، که برای حفاری و در نهایت تولید در دو میدان نفتی دریایی رسید. در مرحله دوم نیز با هزینه‌ای معادل ۳۶ میلیون دلار آمریکا و در ماه آوریل سال ۱۹۹۰ آغاز شد. | ## بخش 3: میدان‌های نفتی غنا | بعد از اتمام بازسازی در مرحله دوم، توزیع گاز مایع این پالایشگاه بهبود یافت و مقدار عرضه شده از ۲۸،۰۰۰ به ۳۴،۰۰۰ بشکه در روز، افزایش یافت. در سال ۱۹۹۲ همچنین ساخت خط لوله نفت از شهر تما به بندر آکوسومبو، بمنظور بهبود سیستم توزیع، آغاز گردید. اکتشاف نفت و گاز در این کشور ادامه داشته و مقدار نفت و گاز تولید شده تا انتهای دهه ۲۰۰۰ میلادی در غنا، همچنان روند افزایشی خود را حفظ نمود. دهه ۲۰۱۰ میلادی با توجه به برنامه توسعه چاه‌ها و ذخائر نفت و گازی که شرکت ملی نفت غنا در سه ماهه اول سال ۲۰۱۱ آغاز نمود، در حدود ۶% درصد افزایش درآمد در بودجه این کشور تا انتهای سال ۲۰۱۱ مشاهده گردید. | ## جمع‌بندی | با برنامه‌ریزی که دولت غنا در صنعت نفت این کشور انجام داده، انتظار می‌رود که در چند سال آینده، تولید نفت این کشور، به مرز ۵ میلیارد بشکه نفت برسد.
موضوع مقاله: شاهزاده مصطفی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاهزاده مصطفی | مقدمه: شاهزاده مصطفی (۶ آگوست ۱۵۱۵ مانیسا – ۶ اکتبر ۱۵۵۳ قونیه) بزرگترین پسر سلیمان یکم، سلطان امپراتوری عثمانی و ماه‌دوران سلطان بود. | ## بخش 1: شاهزاده مصطفی | زندگی شاهزاده مصطفی در ۶ آگوست سال ۱۵۱۵ به عنوان دومین پسر سلیمان از ماه‌دوران سلطان متولد شد. او بعد از مرگ شاهزاده محمود در سال ۱۵۲۲ به‌عنوان بزرگ‌ترین پسر سلیمان و وارث سلطنت شناخته می‌شد، او باذکاوت‌ترین فرزند سلطان سلیمان به‌حساب می‌آمد و تحت حمایت ابراهیم پاشا، قرار داشتAfyoncu, Erhan (2012). در سال ۱۵۳۴ مصطفی به مانیسا فرستاده شد اما با دسیسه‌های خرم در سال ۱۵۴۱ محمد فرماندار مانیسا شد و مصطفی به آماسیه فرستاده شد. او نامه‌ای از جانب سلیمان دریافت کرد که در آن گفته شده بود برکناری وی از مانیسا به معنای برکناری از وراثت تاج و تخت نیست بلکه برای محافظت از مرز‌های عثمانی است. بعد از مرگ شاهزاده محمد در سال ۱۵۴۳ به نظر می‌رسید که تمامی موانع بر سر راه مصطفی برداشته شده است اما در سال ۱۵۴۴ سلیم پسر دوم خرم به مانیسا فرستاده شد و بایزید پسر دیگر خرم به کوتاهیه فرستاده شد. | ## بخش 2: شاهزاده مصطفی | با این حال مصطفی رابطه خوبی با برادرهای ناتنی خود داشته تا جایی که سلیم دوم به ماه‌دوران برای بازسازی مقبره مصطفی کمک‌های بسیاری کرد. در سال ۱۵۵۳ که جنگ با ایران آغاز شده‌ بود و رستم پاشا فرماندهی کل سپاه بر عهده داشت، این امر باعث دسیسه‌‌چینی بر ضد مصطفی شد. رستم یکی از معتمدترین یاران سلطان را نزدش فرستاد تا به او گزارش دهد که چون سلطان سلیمان شخصاً در مقام فرماندهی سپاه قرار نگرفته‌است، سربازان به این فکر افتاده‌اند که شاهزاده‌ای جوان بر تخت سلطنت بنشیند. او هم‌زمان شایعاتی را پراکند که مصطفی واکنش مثبتی نسبت به این ایده نشان داده‌است. بوسبک که ادعا می‌کند شرح حادثه را از یک شاهد عینی شنیده‌است، آخرین لحظات زندگی مصطفی را توصیف می‌کند: به‌ محض آن‌که مصطفی قدم در چادر سلطان گذاشت، جلادان سلیمان به او حمله‌ور شدند. | ## بخش 3: شاهزاده مصطفی | سلیمان که از پشت پردهٔ کتانی چادر شاهد ماجرا بود «خشم و نگاه‌های تهدیدآمیز خود را نثار خواجگان لال خویش می‌کرد و به آنان عتاب می‌زد که چرا در کشتن مصطفی به خود تردید راه داده‌اند. جلادان سلیمان که ترس را احساس کرده‌ بودند، تلاششان را دوچندان کردند و مصطفی را به‌ شدت به زمین کوبیدند، زه کمان را به دور گردنش انداختند و او را خفه کردند». آماسیه، در مسجد شاهزاده‌های آماسیه دفن شد) شاهزاده احمد، (۱۵۳۸ مانیسا – اعدام ۱۵۵۳ قونیه، در مسجد تراغلو قونیه دفن شد) شاهزاده محمد، (۱۵۴۴ آماسیه – اعدام ۱۵۵۴ بورسا، در مقبره شاهزاده مصطفی در بورسا دفن شد.) دختران نرگس‌شاه سلطان، (درگذشته بورسا، در مقبره شاهزاده مصطفی دفن شد) در سال ۱۵۵۲ با داماد احمد پاشا فرماندار اناتولی ازدواج کرد. | ## جمع‌بندی | شاه سلطان، (درگذشته ۱۵۷۷ استانبول در مسجد ایوب سلطان دفن شد) در سال ۱۵۶۲ با داماد عبدالکریم پاشا ازدواج کرد.
موضوع مقاله: واسیلی دوم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # واسیلی دوم | مقدمه: واسیلی دوم واسیلی‌یِویچ تیومنی (کور) گراند پرنس مسکو بود که حکومت طولانی مدتش (۱۴۲۵ تا ۱۴۶۲) توسط بزرگ‌ترین جنگ داخلی تاریخ روسیه به پایان رسید. | ## بخش 1: واسیلی دوم | ده سال اول مشاجره خونین واسیلی دوم جوان‌ترین پسر واسیلی اول مسکو از سوفیای لیتوانی، تنها دختر وایتاتاس کبیر، بود؛ او تنها پسری واسیلی اول بود که بیش از پدر زنده ماند (برادر بزرگترش ایوان در سال ۱۴۱۷ در سن ۲۲ سالگی درگذشت). پس از مرگ پدرش واسلی در سن ۱۰ سالگی خود را گراند دوک مسکو اعلام کرد و مادرش به عنوان نایب‌السلطنه در کنار او بود. | ## بخش 2: واسیلی دوم | عموی او، یوری زونیگورود (شاهزادهٔ گالیچ-مرسکی، و دو پسرش، واسیلی احول و دیمیتری شمیاکا از این موقعیت برای رسیدن به تاج و تخت استفاده کردند. این ادعاها بر اساس وصیت‌نامه دیمیتری دونسکی بود که در آن ذکر شده بود اگر واسیلی اول بمیرد تمام امتیازات او به یوری خواهد رسید. | ## بخش 3: واسیلی دوم | ## جمع‌بندی | دیمیتری این وصیت‌نامه را در شرایطی نوشته بود که واسیلی اول هیچ پسری نداشت و می‌توان این گونه استدلال کرد که این شرط فقط در صورتی امکان‌پذیر است که واسیلی اول هیچ فرزندی نداشته باشد.
موضوع مقاله: شاهزاده محمد (پسر سلیمان یکم) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاهزاده محمد (پسر سلیمان یکم) | مقدمه: شاهزاده محمد، (تولد ۱۵۲۱ استانبول – مرگ ۶ نوامبر ۱۵۴۳ مانیسا) پسر سلطان سلیمان قانونی و اولین فرزند مشترک او با خرم سلطان بود. | ## بخش 1: شاهزاده محمد (پسر سلیمان یکم) | به گفته بیشتر مورخان محمد به برادرش شاهزاده مصطفی بسیار شبیه بود و حتی خلقیات محمد را برتر از مصطفی توصیف کرده‌اند. سلیمان، محمد را بیشتر از مصطفی لایق جانشینی می‌دانست و به وی محبت بیشتری داشته است چنانچه در سال ۱۵۴۱ محمد را به فرمانداری مانیسا منصوب کرد و مصطفی را به آماسیه فرستاد. | ## بخش 2: شاهزاده محمد (پسر سلیمان یکم) | البته خرم سلطان نقش اساسی در انتصاب محمد در مقام فرمانداری مانیسا که شهر ولیعهد سلطنت محسوب می‌شد داشته است. برخی از مورخان متقدند محمد به دلیل آبله فوت شد بعد از مرگ محمد، سلطان سلیمان به همراه خرم سلطان دستور ساخت مسجد شاهزاده را به معمار سنان دادند تا یادبودی برای فرزندش باشد. | ## بخش 3: شاهزاده محمد (پسر سلیمان یکم) | جسد محمد ابتدا در مسجد یاوز سلیم دفن شد اما با کامل شدن ساخت مسجد شاهزاده جسدش به مسجد جدید منتقل شد. | ## جمع‌بندی | محمد هنگام مرگ تنها یک دختر داشت؛ هماشاه سلطان که بعد از مرگ پدرش همراه با مادرش به استانبول رفت.
موضوع مقاله: بارنی کسل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بارنی کسل | مقدمه: بارنی کِسِل (زادهٔ ۱۷ اکتبر ۱۹۲۳-درگذشتهٔ ۶ می ۲۰۰۴) نوازندهٔ گیتار سبک جَز اهل ایالات متحده بود. | ## بخش 1: بارنی کسل | معمولاً از کسل به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین نوازندگان گیتار جَز قرن بیستم یاد می‌شود. او به‌صورت ویژه به‌خاطر دانش زیادش در مقولهٔ آکوردها و معکوس فاصله‌ها و ملودی‌های مبتنی بر آکورد مورد توجه بوده‌است. | ## بخش 2: بارنی کسل | آل‌میوزیک از کِسِل به‌عنوان یکی از بهترین گیتاریست‌هایی یاد کرده‌است که پس از مرگ چارلی کریستین در عرصهٔ موسیقی جَز ظهور کرده‌اند. حضور در بیگ بند چیکو مارکس در سال ۱۹۴۳ باعث آغاز همکاری کسل با گروه‌های افرادی مانند چارلی بارنت (۱۹۴۴-۱۹۴۵) و آرتی شاو (۱۹۴۵) شد. | ## بخش 3: بارنی کسل | پس از آن کسل تبدیل به یکی از نوازندگان پر مشغله‌ای شد که دائم برای نوازندگی و مشارکت در ضبط آثار مختلف پیشنهاد همکاری دریافت می‌کرد.آل‌میوزیک در این دوره او علاوه بر فعالیت‌هایش در زمینهٔ موسیقی جَز در ضبط آثار گروه‌ها و هنرمندان سرشناس موسیقی پاپ مانند فیل اسپکتر، بیچ بویز و مانکیز هم مشارکت می‌کرد. | ## جمع‌بندی | در سال ۱۹۶۱ کمپانی گیبسون گیتار مدل بارنی کسلGibson BK را روانهٔ بازار کرد که تولید آن تا سال ۱۹۷۴ ادامه داشت.
موضوع مقاله: زبان واخانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان واخانی | مقدمه: زبان وَخی یا واخانی یکی از زبان‌های ایرانی از شاخهٔ پامیری این زبان‌هاست که توسط مردم وخی صحبت می‌شود. | ## بخش 1: زبان واخانی | به واسطهٔ وابستگی زبان وخی به زبان‌های پامیری، گاه وخی‌زبانان را پامیری می‌خوانند. امروزه در ناحیه واخان در شمال افغانستان و همچنین در تاجیکستان، شمال پاکستان و چین بدین زبان صحبت می‌شود. طبقه‌بندی و پراکنش وخی یکی از چندین زبانی است که به گروه زبان‌های منطقه پامیر تعلق دارد. اعتقاد بر این است که این زبان از نوادگان زبان سکایی-ختن باشد که زمانی در پادشاهی ختن بدان صحبت می‌شد. این زبان توسط ساکنان دالان واخان افغانستان، بخش‌هایی از گلگت—بلتستان پاکستان، منطقه بدخشان کوهستانی تاجیکستان و سین‌کیانگ در غرب چین صحبت می‌شود. معادل‌های دیگری برای این نام، نام وخی (انگلیسی) یا واخانی (عربی و فارسی)، واخانتسی (روسی)، گوجالی/گوجو (دینگریک-ور/شینا)، گیتس/گوئیچو (بوروشاسکی) است. در منطقه گلگت—بلتستان پاکستان، مردم وخی عمدتاً در گوجال، اشکومن، دارکوت و در ناحیه چیترال بروغیل زندگی می‌کنند. | ## بخش 2: زبان واخانی | آنها همچنین در برخی از مناطق واخان در افغانستان، بدخشان کوهستانی در تاجیکستان، شهرستان خودمختار تاشکورگان تاجیک در چین، روسیه و ترکیه زندگی می‌کنند. در افغانستان در دالان واخان افغانستان، وخی از پوتور، نزدیک اشکاشم، تا بالای رودخانه آب واخان صحبت می‌شود. در تاجیکستان در تاجیکستان، وخی‌ها و سایر جوامعی که به یکی از زبان‌های پامیر صحبت می‌کنند، خود را پامیری یا بدخشانی می‌نامند. در پاکستان در گلگت-بلتستان، وخی در قسمت‌های بالای پنج تا از شمالی‌ترین دره‌های کم جمعیت صحبت می‌شود: هنزه، گوجال، اشکومن، یاسین، گوپیس و یارکهون. در یاسین وخی‌ها بیشتر در مجاورت دارکوت و در یرحکون در باروغیل و در چند روستای کوچک دیگر در قسمت مرتفع و بالای دره زندگی می‌کنند. در پاکستان، سازمان مرکزی زبان وخی، انجمن فرهنگی وخی پاکستان (WCA) است، سازمانی که در دولت پاکستان ثبت شده‌است و با همکاری وزارت فرهنگ و گردشگری و موزه لوک ویرسا کار می‌کند. انجمن برای حفظ زبان و فرهنگ وخی و همچنین مستندسازی شعر و موسیقی آنها تلاش می‌کند. | ## بخش 3: زبان واخانی | انجمن فرهنگی وخی از سال ۱۹۸۴ بیش از بیست برنامه ترتیب داده‌است که شامل نمایش‌های فرهنگی، شب‌های موسیقی و جشنواره‌های بزرگ موسیقی با همکاری موزه لوک ویرسا، سرویس فرهنگی آقاخان پاکستان (AKCSP) و تلویزیون پاکستان است. در سال ۲۰۰۰، انجمن فرهنگی وخی پاکستان برنده جایزه برگزار کننده «بهترین برنامه» در جشنواره جاده ابریشم از رئیس‌جمهور پاکستان، پرویز مشرف شد. یک کدگذاری رایانه‌ای از خط وخی منتشر شده‌است که به ترویج برنامه توسعه زبان و مستندسازی شعر، ادبیات و تاریخ وخی کمک می‌کند. در چین وخی همچنین در شهرستان خودمختار تاشکورگان تاجیک، در سین‌کیانگ چین، عمدتاً در شهرستان دافدار صحبت می‌شود. در روسیه تقریباً ۶۰۰۰ وخی در روسیه وجود دارد که بیشتر آنها از تاجیکستان و افغانستان مهاجرت کرده‌اند. انتشارات در پاکستان دو کتاب شعر وخی تا کنون با خط لاتین (IPA اصلاح شده) منتشر شده‌است. | ## جمع‌بندی | کتاب دوم مجموعه ای از اشعار و فولکلور قدیم و جدید است که توسط مرکز میراث بولبولیک، گولمیت گردآوری شده‌است.
موضوع مقاله: زبان سریقلی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان سریقلی | مقدمه: زبان سَریقُلی یا سریکلی یکی از زبان‌های ایرانی شرقی از شاخهٔ پامیری است و تاجیک‌های چین بدان زبان سخن‌می‌رانند. | ## بخش 1: زبان سریقلی | استفادهٔ نام سریقلی برای آن از اواخر سدهٔ نوزدهم میلادی در مجامع جهانی باب شده‌است. گویشوران این زبان بیشتر در تاشکورگان می‌زیند و برای ارتباط با دیگر مردمان در سین‌کیانک از زبان‌های چینی و اویغوری به عنوان زبان میانجی استفاده می‌کنند. با این حال، این زبان با فارسی تاجیکی (شکلی از فارسی) که در تاجیکستان صحبت می‌شود، یکی نیست زیرا سریقلی یک زبان ایرانی شرقی است که نزدیک به سایر زبان‌های پامیری است که عمدتاً در مناطق بدخشان تاجیکستان و افغانستان صحبت می‌شوند، در حالی که فارسی یک زبان ایرانی غربی است. | ## بخش 2: زبان سریقلی | همچنین به عنوان تاشکورگانی، (پایتخت باستانی پادشاهی سریقلی) - اکنون شهرستان خودمختار تاشکورگان تاجیک در سین کیانگ چین - نیز شناخته می‌شود. اولین گزارش‌های مکتوب از سریقلی به زبان انگلیسی مربوط به دهه ۱۸۷۰ است که معمولاً از نام «سریقلی» برای اشاره به این زبان استفاده می‌کنند، اما برخی گزارش‌های مکتوب از آن زمان ممکن است از تلفظ متفاوتی استفاده کنند که از رونویسی آوایی چینی این اصطلاح به انگلیسی نشات گرفته‌است (مانند Selekur(i . اکثر آنها در شهرستان خودمختار تاشکورگان تاجیک در استان سین کیانگ جنوبی چین ساکن هستند. | ## بخش 3: زبان سریقلی | گویشوران در چین معمولاً از چینی و اویغوری برای برقراری ارتباط با مردم سایر گروه‌های قومی منطقه استفاده می‌کنند. سایر گویشوران این زبان در بخش تحت کنترل پاکستان در کشمیر یافت می‌شوند که نزدیک مرزهای بین‌المللی پاکستان و چین است. | ## جمع‌بندی | در آثار علمی در سال ۱۹۵۸، زبان‌شناس Gāo Èrqiāng، سریقلی را با همکاری زبان شناسان تاجیک، با استفاده از ۳۷ علامت از الفبای آوایی بین‌المللی برای رونویسی زبان مورد مطالعه قرار داد.
موضوع مقاله: تاکاشیما، ناگاساکی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تاکاشیما، ناگاساکی | مقدمه: نیروهای مهاجم در این جزیره پیاده شدند و اهالی این جزیره را قتل‌عام کردند گفته می‌شود که تنها دو نفر از اهالی پس از حمله زنده باقی ماندند. | ## بخش 1: تاکاشیما، ناگاساکی | در روز دوازدهم اوت سال ۱۲۸۱ میلادی، و در طی دومین حمله مغول به خلیج هاکاتا یا جنگ کوآن کشتی‌های قوای مشترک چینی و کره‌ای که از جزیره هیرادوشیما بطرف خلیج هاکاتا به قصد شروع حملهٔ مشترک حرکت می‌کردند، در نزدیکی این جزیره مورد هجوم شدید نیروهای ژاپنی قرار گرفتند و سه روز بعد این کشتی‌ها در همین حوالی گرفتار توفان شدند. | ## بخش 2: تاکاشیما، ناگاساکی | بسیاری از سربازان امپراتور مغول که بعد از توفان زنده باقی مانده بودند به این جزیره وارد شدند و توسط سربازان ژاپنی اسیر شده و کشته شدند. | ## بخش 3: تاکاشیما، ناگاساکی | بر همین اساس تحقیقات در عمق دریا در اطراف این جزیره برای پیدا کردن بقایای کشتی‌های امپراتوری مغول در جریان است و تاکنون اشیای بسیاری نظیر مهرهای مغولی یافت شده‌است. | ## جمع‌بندی | در قسمت جنوب جزیره موزه‌ای قرار دارد بنام تاکاشیما رکیشی مینزوکو شیرویوکان که به موضوع منطقهٔ پایانِ جنگ گنکو اختصاص داده شده و اشیایی که از این جنگ برجای مانده و در دریا کشف شده به نمایش درآمده‌است.
موضوع مقاله: علی خان مکری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # علی خان مکری | مقدمه: علی خان مکری (۱۲۷۵ بوکان - ۱۳۱۱ تبریز) مالک و حاکم شهر بوکان (۱۲۹۳–۱۳۰۵) یک نظامی کُرد در زمان سلطنت احمدشاه قاجار و رضاشاه پهلوی بود. | ## بخش 1: علی خان مکری | بوکان از املاک مورثی خاندان سردار بود که از سال ۱۲۹۳ شمسی تا سال ۱۳۰۵ مالک آن بود. علی خان مکری بابامیری آخرین سردار منطقهٔ بوکان و از نوادگان عزیزخان سردارکُل سپاه ناصرالدین شاه قاجار بود که پس از مرگ پدرش (محمدحسین خان) در روسیه در دانشکدهٔ افسری به تحصیل علوم نظامی مشغول بوده است. او به جای محمدحسین خان امور منطقه ساوجبلاغ مکری را در دست گرفت و بنا به رسم موروثی از طرف دولت ایران به لقب سرداری و به عنوان فرماندار ساوجبلاغ مکری و توابع منصوب شد. علی‌خان همانند رسم گذشتهٔ خاندانش در بوکان و در ساختمان قلعهٔ سردار اقامت کرده بود. | ## بخش 2: علی خان مکری | نقل می‌شود که او نخستین کسی بود، دوربین عکاسی را به هنگام بازگشت به ایران به منطقهٔ مکریان آورده است. علی خان شخصی خوش گذران و مهمان‌دوست بود که بعدها دچار بدهی شد و به اجبار بوکان را به علی‌آقا ایلخانی‌زاده واگذار کرد. او از بوکان به روستای سردار آباد نقل مکان کرد و با دختری ارمنی ازدواج کرد و رسماً از فرمانداری ساوجبلاغ و کار دولتی کناره‌گیری کرد. در دوران حکومت او در مُکریان، او در قلمرو خود که مسئول امنیت و آرامش آن را به‌عهده داشت. | ## بخش 3: علی خان مکری | عشایر پشدر عراق با رهبری بابکرآغای پشدر به مرز سردشت تجاوز کردند و او برای مقابله و راندن آن‌ها از سردشت اقدام کرد. علی‌خان در اثر ابتلاء به بیماری خناق و مؤثر نبودن معالجه‌اش در تبریز و در سال ۱۳۱۱ شمسی درگذشت و توسط نزدیکانش، پیکر او را به بوکان در آرامگاهی که خانواده‌اش دفن شده بودند، به خاک سپرده شد. | ## جمع‌بندی | با مرگ او، سلسلهٔ سرداران مکری و خانوادهٔ عزیزخان به پایان رسید و علی‌خان صاحب فرزندی نبود.