موضوع مقاله: ابوالحسن شعرانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ابوالحسن شعرانی | مقدمه: ق) معروف به علامه شعرانی، عارف ذوالفنون، استاد علوم اسلامی، تاریخ، فلسفه، نجوم، ریاضیات، ادبیات و دیگر علوم زمان خود بود و چند اثر در این رشته‌ها از وی باقی مانده است. | ## بخش 1: ابوالحسن شعرانی | او از دانش عبدالکریم حائری یزدی، میرزا مهدی آشتیانی و میرزا محمود قمی استفاده کرد و شاگردانی چون میرزا هاشم آملی، حسن حسن‌زاده آملی و عبدالله جوادی آملی را تربیت کرد. زندگی میرزا ابوالحسن فرزند حاج شیخ محمد و از نوادگان ملا فتح‌الله کاشانی در سال ۱۳۲۰ هجری قمری در تهران متولد شد. در کودکی و نوجوانی، قرآن، تجوید و ادبیات عرب را نزد پدر فرا گرفت و کتب رایج در رشته‌های مختلف را نزد علمای حوزه علمیه تهران به‌ویژه مدرسان مدرسه فخریه (مدرسه مروی کنونی) و قم آموخت.آیت بصیرت، سیری در زندگی علامه شعرانی، ص 11، 1388ش او صاحب نظر در علومی چون فلسفه و حکمت و عرفان، ریاضیات و محاسبات، ستاره‌شناسی، موسیقی، شعر و ادبیات فارسی و عربی، تاریخ، ترجمه و تفسیر قرآن، حدیث‌شناسی، فقه و … بود، و در مسائل علمی و آیات قرآن و روایات اهل بیت دقت و تعمق فراوان داشت. سید حسن مدرس دستور داد که او در مدرسه عالی سپهسالار ریاضی تدریس کند.چهره درخشان، آیت الله شعرانی، دکتر قوامی واعظ، ص90 او علاوه بر تدریس فقه و اصول و حدیث و و حکمت و فلسفه و کلام و تفسیر و تجوید و نجوم و طب و ریاضی و… در جلسات متعددی، به بیان اصول و احکام و اخلاق دینی و رفع شبهات برای عامه مردم نیز می‌پرداخت.چهره درخشان، آیت الله شعرانی، دکتر قوامی واعظ، ص11، 1352ش او همچنین بر چند زبان زنده دنیا، از جمله عربی و عبری و ترکی و انگلیسی و فرانسوی تسلط کامل داشت. برخی او را «خواجه نصیر عصر» و جلال الدین همایی او را «شیخ بهایی عصر» لقب داده‌اند. | ## بخش 2: ابوالحسن شعرانی | ابوالحسن شعرانی در سال ۱۳۵۲ هجری شمسی (۱۳۹۳ هجری قمری) در سن ۷۳ سالگی درگذشت و پیکرش در حرم شاه عبدالعظیم به خاک سپرده شد. استادان استادان وی عبارت‌اند از: میرزا محمود قمی مشهور به رضوان در علوم عقلی، شیخ آقا بزرگ ساوجی در فقه، میرزا حبیب‌الله ذو الفنون در علوم ریاضی و هیئت و نجوم و نیز استادانی چون سید ابوتراب خوانساری نوه سید ابوالقاسم خوانساری (میرکبیر) در نجف اشرف که وی از آن‌ها استفاده زیادی کرده است.آیت بصیرت، ص ۱۲، ۱۳۸۸ش، سعید رحیمیان شاگردان برخی از شاگردان او عبارت‌اند از: میرزا هاشم آملی، محمدرضا نکونام، سید محمد رضا کشفی عبدالله جوادی آملی، حسن حسن‌زاده آملی، مختار علیزاده، جلال الدین همایی، محمد حسن احمدی فقیه یزدی، علی اکبر غفاری، میر جلال محدث ارموی (۱۳۲۳هـ. ش)، سید محمد باقر حجتی، بهاالدین خرمشاهی، محمد خوانساری، احمد سیاح، سید حسن سادات ناصری، سید عباس شجاعی، سید رضی شیرازی، قوامی واعظ، مهدی محقق، کمال مرتضوی، سید عبدالله موسویان، سید علی هاشمی بجنوردی آثار آثار چاپ نشده او بسیار است و آثار مطبوع او، ترجمه‌ها و تصحیح‌ها و حاشیه‌ها از قرار زیر است: در تفسیر و علوم قرآن حاشیه بر مجمع البیان در ده جلد، با تصحیح کامل و اعراب اشعار و توضیح آنها. مقدمه و حواشی و تصحیح کامل تفسیر ابوالفتوح رازی با توضیح اشعار و شواهد عربی و فارسی در دوازده جلد. نثر طوبی یا دائرةالمعارف اصطلاحات قرآن تا حرف «ص» است که به سبک جالبی معانی متفاوت واژه‌های قرآنی به حسب استعمال در آیات مختلف مطرح شده و مورد تفسیر قرار گرفته و شامل معارف مختلف فلسفی و کلامی و نکات دقیق فقهی و تاریخی است. | ## بخش 3: ابوالحسن شعرانی | تصحیح و اعراب گذاری بیش از شصت نسخه از قرآن.آیت بصیرت، ص15، 1388ش، سعید رحیمیان در حدیث و روایت جمع حواشی و تحقیق و تصحیح کتاب وافی از ملا محسن فیض کاشانی در سه جلد. شرح کفایة الاصول، بر طریقه «قال اقول» که به تفسیر و توضیح مقاصد آن به عبارت واضح اکتفا شده است. در هیئت و نجوم شرح عمل به زیج هندی (جدولی که از روی آن به حرکات سیارات پی می‌برند) و براهین عملیات آن مبتنی بر هیئت جدید. در فنون دیگر تصحیح کامل و مقدمه و حاشیه بر جلد اول و سوم کتاب «نفایس الفنون فی عرایس العیون آملی» اثر شمس الدین محمدآملی. | ## جمع‌بندی | درگذشت علامه شعرانی در ۷۳ سالگی دچار ضعف و نقاهت و بیماری قلب و ریه شد و پس از مدتی به دلیل شدت بیماری به آلمان اعزام شد و در یکی از بیمارستان‌های شهر هامبورگ بستری شد.