موضوع مقاله: شهرستان شیروان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان شیروان | مقدمه: جمعیت این شهر در سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران برابر با ۸۲٬۷۹۰ نفر بوده است که این جمعیت شامل ۲۰٬۸۷۸ خانوار می‌شود. | ## بخش 1: شهرستان شیروان | شیروان از شهرهای مرتفع استان خراسان شمالی است که در درهٔ رود مرزی اترک مابین کوه‌های کپه‌داغ و آلاداغ جای گرفته است. این آبشار در ۴۰ کیلومتری جنوب شهر شیروان، در دامنه‌های شمالی رشته‌کوه شاه‌جهان قرار دارد. در مسیر دسترسی به این آبشار، غار گلیان نیز از جاذبه‌های طبیعی این منطقه محسوب می‌شود. در حد فاصل سرچشمه و آبشار اسطرخی تک درخت کهن و تنومندی از نوع سرو کوهی وجود دارد که سن آن به ۶۰۰ سال می‌رسد. تقسیمات کشوری شهرستان شیروان به سه بخش (بخش مرکزی، بخش سرحد، بخش قوشخانه) تقسیم می‌شود. بخش مرکزی شهرستان شیروان دهستان حومه (به مرکزیت الله‌آباد) دهستان زوارم دهستان سیوکانلو دهستان گلیان شهرها: شیروان، زیارت بخش سرحد دهستان تکمران دهستان جیرستان شهرها: لوجلی بخش قوشخانه دهستان قوشخانه بالا دهستان قوشخانه پایین شهرها: قوشخانه پیشینه در ایران معمولاً شهرها و آبادی‌های قدیم را به پهلوانان و شهریاران نسبت می‌دهند، مثلاً بجنورد را به بیژن و شیروان را به انوشیروان نسبت می‌دهند. نام شیروان منسوب به نقش شیری است که شکل و شمایل آن در دامنه شمالی کوه آغزی‌قاپاقلی که در امتداد شرقی کوه قراول چینگه قرار دارد مشاهده می‌گردد. | ## بخش 2: شهرستان شیروان | این دو کوه در نزدیکی و جنوب شهر شیروان واقع و کلاً به «شیر کوه» نیز معروف شده پاست. سنگهای تشکیل دهنده شکل شیر با دیگر سنگهای کوه آغزی‌قاپاقلی، از نظر جنس، نوع و رنگ متفاوت است و هر بیننده‌ای این وجه تمایز «شکل شیر» را به وضوح مشاهده می‌کند. همچنین نام شیروان منسوب به شیربانانی بوده که در قرون گذشته در جنگل‌های منطقه شیروان به شکار و نگهداری شیر اشتغال داشته‌اند. دیاکونوف محقق و نویسنده روسی معتقد است اولین امپراتوری مقتدر پارتها به‌نام کوشانیان در شیروان به‌وجود آمده است. ایزدو خاراکسی و استرابون از مورخین و جغرافی‌دانان یونان محل زندگی و حکومت امپراتوری پارت را در درّه رود اترک در شیروان ذکر کرده‌اند. شیروان در زمان اشکانیان در زمره قلمرو آنان قرار داشته و وجود گورهای زرتشتی و آثار تاریخی در نقاط گوناگون ناحیه شیروان، نه‌تنها بر شناخت رویدادهای تاریخی شیروان در پیش از تاریخ کمک می‌نماید، بلکه آبادی و اهمیت این شهر را در آن زمان نشان می‌دهد. در زمان حکومت طاهریان، صفاریان و سامانیان، شیروان یکی از آبادی‌های پرجمعیت و آباد بوده است. | ## بخش 3: شهرستان شیروان | سلطان محمود غزنوی در بازگشت از هندوستان از مسیر راه مشهد - شیروان، یک شبانه‌روز در روستاهای دهستان گلیان اردو زده است؛ به‌طوری که این محل را تخت سلطان محمود نیز می‌نامند. شیروان در زمان صفویه از اعتبار و اهمیت ویژه‌ای برخوردار شد و در زمان شاه عباس بزرگ بیش از چهل‌هزار خانوار از کردهای جنگجو عمدتاً از نواحی شرقی آناتولی به این ناحیه کوچ کرده و در اینجا مستقر شدند. ق، به خراسان که مورد تاخت و تاز مردمان گوناگون بود و همچنین به شیروان سفر کرده است. ق، آقامحمدخان قاجار هنگام رفتن به مشهد، از شیروان گذشت و امیر گونه خان، حاکم شیروان نسبت به وی اعلام وفاداری کرد. زبان تاتی هم امروزه در بسیاری از روستاهای پیرامون شیروان مانند برزل‌آباد، برزلی و دهستان گلیان رواج دارد. در بعضی از قباله‌ها و اسناد قدیمی، بجنورد، مانه و سملقان و حتی اسفراین را از توابع جلیان (گلیان) شیروان عنوان کرده‌اند (مطلع‌الشمس). نام این کشتی قبلاً کشنی کردی بوده که در فصل‌هایی به‌خصوص زمستان و بهار و مراسمی خاص از جمله عروسی انجام می‌شده و در چند دهه اخیر به لحاظ لباس چوخا که هنگام کشتی به تن می‌کنند به مرور نام آن به کشتی چوخه تغییر پیدا کرده است. | ## جمع‌بندی | مسابقات این ورزش در سال ۱۳۴۲ برای اولین بار با حمایت «منوچهر لطیف» در شهر شیروان برگزار شد.