aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: کشورهای فارسی‌زبان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کشورهای فارسی‌زبان | مقدمه: کشورهای فارسی‌زبان یا کشورهای پارسی‌زبان کشورهایی هستند که در آن‌ها زبان فارسی، زبان رسمی تلقی می‌شود یا در کنار زبانی دیگر، یکی از زبان‌های رسمی است. | ## بخش 1: کشورهای فارسی‌زبان | در حال حاضر، زبان فارسی در کشورهای ایران، افغانستان و تاجیکستان زبان رسمی محسوب می‌شود. این زبان در ۲۹ کشور در سراسر جهان گفتگو می‌شود و از این نظر در رتبه ششم جهان قرار دارد. اتنولوگ جمعیت فارسی‌زبانان ایران در سال ۲۰۱۶ را ۵۰٬۴۰۰٬۰۰۰ نفر یعنی بیش از ۶۲ درصد از جمعیت کشور می‌داند. بر پایهٔ نتایج سرشماری سال ۱۳۷۵ مرکز آمار ایران دربارهٔ ترکیب و چیدمان قومی و تباری مردم ایران، جمعیت و آمار فارسی‌زبان‌ها نزدیک ۷۳ تا ۷۵ درصد جمعیت ایران است. این آمار نشان می‌دهد که ۸۲ تا ۸۳ درصد مردم به «فارسی» سخن می‌گویند و ۸۶ درصد از آن‌ها تنها فارسی را می‌دانند. به دلیل اینکه فارسی زبان میانجی افغانستان نیز به‌شمار می‌رود، در کل بیش از ۲۰ میلیون نفر یا ۸۰٪ از باشندگان این کشور بدان تسلط دارند. فارسی‌زبان بیشینه مردم ولایت‌های بدخشان، تخار، کاپیسا، بلخ، جوزجان، پروان، کابل، بغلان، پنجشیر، کندز، سمنگان، بامیان، سرپل، دایکندی، غزنی، بادغیس، غور، فراه و هرات به‌شمار می‌رود. | ## بخش 2: کشورهای فارسی‌زبان | اقلیت‌های بزرگ فارسی‌زبان نیز در ولایت‌های لغمان، ننگرهار، پکتیا، پکتیکا، اروزگان، جوزجان، قندهار، فاریاب، زابل، کنر، نیمروز، هلمند، لوگر و میدان وردک این کشور یافت می‌شوند. در سال ۱۳۴۳ خورشیدی برای ایجاد هویت ملی مستقل از ایرانیان، نام زبان «فارسی» در قانون اساسی افغانستان به «دری» تغییر یافت. با این وجود بیشتر فارسی‌زبانان این کشور هنوز هم نام زبان خویش را فارسی خوانده و به‌کارگیری نام دری را حاصل تلاش پشتون‌ها برای دور کردن آن‌ها از جهان فارسی‌زبان می‌دانند. تاجیکستان تاجیکستان فارسی‌زبان ملی و رسمی تاجیکستان است که به الفبای سیریلیک تاجیکی نوشته می‌شود. شهرهای بزرگ تاجیکستان شامل دوشنبه (پایتخت)، خجند، کولاب، پنجکنت، باختر، خاروغ و استروشن همگی فارسی‌زبانند. فارسی در تاجیکستان تا دههٔ ۱۹۲۰ میلادی همانند سایر کشورهای فارسی‌زبان به الفبای فارسی نوشته می‌شد. پس از رخداد انقلاب اکتبر در تاجیکستان گونه‌ای از الفبای لاتین برای نوشتن فارسی معرفی شد که در آوریل ۱۹۲۸، رسماً جای خط فارسی را گرفت.^ Khudonazar, A. | ## بخش 3: کشورهای فارسی‌زبان | الفبای سیریلیک تاجیکی نیز در اواخر دههٔ ۱۹۳۰ میلادی در جمهوری شوروی سوسیالیستی تاجیکستان رواج یافت و جایگزین الفبای پیشین لاتین شد. 571 در سال ۱۹۸۹ میلادی، با رشد ملی‌گرایی در میان تاجیک‌ها، قانونی تصویب شد که طبق آن «فارسی تاجیکی» به‌عنوان زبان رسمی تاجیکستان اعلام شد. در سال ۱۹۹۹ میلادی، واژهٔ «فارسی» از عنوان رسمی زبان کشور تاجیکستان حذف شد و زبان رسمی این کشور «تاجیکی» نام گرفت. ازبکستان بر پایه آمار رسمی ازبکستان تاجیک‌ها ۵٪ از جمعیت کل این کشور را شامل می‌شوند. فارسی‌زبانان در ازبکستان بیشتر در دو شهر سمرقند و بخارا و ولایت سرخان‌دریا سکونت دارند؛ هرچند در دیگر مناطق ولایت‌های سمرقند و بخارا و همچنین ولایت‌های قشقه‌دریا، نمنگان، فرغانه و سیردریا نیز به‌طور پراکنده یافت می‌شوند. | ## جمع‌بندی | ترکیه (۸۰۰ هزار)، امارات (۸۰۰ هزار)، عراق (۵۰۰ هزار)، قطر (۲۸۰ هزار)، کانادا (۲۵۰ هزار)، عربستان (۲۴۰ هزار)، آلمان (۱۲۵ هزار)، و استرالیا (۱۱۰ هزار) ساکن هستند.
موضوع مقاله: آناکساگوراس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آناکساگوراس | مقدمه: آناکْساگوراس یا انکساغورستاریخ فلسفه کاپلستون جلد اول ترجمه جلال الدین مجتبوی فیلسوف پیشاسقراطی مکتب چندگانه‌گرایی بود. | ## بخش 1: آناکساگوراس | کلازومن پس از سرکوبی شورش ایونی فتح شد و حتی گفته‌اند که وی با سپاه ایران به آتن آمد. وی در سال سالامیس ۴۷۹/۴۸۰ به آتن آمد و نخستین فیلسوفی بود که در این شهر اقامت گزید و مورد احترام بود. رابطه ای که بعدها وی را به دردسر انداخت، زیرا پس از قریب سی سال اقامت در آتن حدود (سال‌های ۴۵۰ پیش از میلاد) توسط مخالفان سیاسی پریکلس به محاکمه فراخوانده شد. دیوگنس لائرتیوس با ارجاع به سوتیون می‌گوید که اتهامات مربوط به بدبینی و هواداری از ایرانیان بود. به نقل از افلاطون نخستین اتهام وی این بود که آناکساگراس تعلیم می‌کند که خورشید یک قطعه سنگ گداخته‌است و ماه از خاک ساخته شده‌است. این اتهامات بدون تردید ساختگی و جعلی بودند و اصلاً منظور از آن ضربه زدن به پریکلس از طریق آناکساگراس بود؛ زیرا معلم دیگر پریکلس یعنی دامون را نیز تبعید کرده بودند. اگرچه آناکساگوراس به خانواده اشرافی و ثروتمند تعلق داشت،برخلاف اکثر نیاکان خویش، به کلی از سیاست کنار کشید و در واقع اداره املاک خویش را به یک سو نهاد تا خودش را کاملا وقف پژوهش کند.او نخستین متفکر نظری محض بود که آگاهانه و به عمد، شناخت جهان را وظیفه و غایت زندگی شمرد و بر آثار اخلاقی ضمنی آن کاملا گردن نهاد. | ## بخش 2: آناکساگوراس | طبیعت او نمایانگر ترکیب خوشایندی بود از توانایی برای معرفت مبتنی بر تجربه و مشاهده با قوه تفکر. از اینکه چه عاملی باعث شد تا او زادگاهش را ترک کند اطلاعی در دست نداریم؛ اما در شخصیت او صفتی را به نحوی اشتباه ناپذیر میتوانیم تشخیص دهیم که پیوند نزدیک با فلسفه اش دارد- کوشش برای فرارفتن از محدوده های قالب هایی که صرفا جنبه تاریخی پیدا کرده اند. او بود که فلسفه ایونی را به آتن آورد و در آنجا پریکلس و همسر فرهیخته اش آسپاسیا همراه ائوپیدس و دیگر مردان سرشناس میلتوس از این شهر به آتن آمده بود، یعنی از شهری که پس از غلبه بر ایران به صورت مرکز فکری یونان درآمده است. طبق وصیت او، سالگرد مرگش را برای کودکانی که در مکاتب درس می‌خواندند، تعطیل کردند. علم آناکساگوراس در زمرهٔ نخستین کسانی است که فهمیدند ماه از خود نوری ندارد و تنها نور خورشید را بازتاب می‌دهد. خورشید و دیگر ستارگان را سنگ‌هایی گداخته می‌دانست که تنها به علت دوریشان از ما، حرارتشان را حس نمی‌کنیم. مابعدالطبیعه آناکساگوراس باور داشت که عناصر مختلف ریشه‌ها و به وجود آورنده‌های گوناگون دارند؛ به‌طوری که هر ماده از تخمهٔ مخصوص به خودش به وجود آمده و مثلاً آب به وجود آورندهٔ آتش نیست. | ## بخش 3: آناکساگوراس | می‌گفت همهٔ مواد شامل همهٔ ریشه‌ها و عناصر اولیّه هستند؛ امّا هر مادّه‌ای را که در نظر بگیریم، آن عنصری جلوه می‌کند که آن مادّه از آن، بیش از سایر عناصر بهره برده‌است. مثلآ همهٔ اشیاء آتش دارند، امّا ما فقط آتش را در اشیائی تشخیص می‌دهیم که از آتش بیش از سایر عناصر بهره برده باشند. مادّه تا بی‌نهایت بخش‌پذیر است، اما حتّی کوچک‌ترین ذرهٔ مادّه شامل همهٔ عنصرهاست. آناکساگوراس نیز همچون امپدوکلس بر ضدّ وجود خلأ استدلال می‌کرد و می‌گفت در جایی که به نظر می‌رسد چیزی نیست، هوا هست. آناکساگوراس «نیروی زندگی» را که به دنیای مادّه جان می‌بخشد و سرچشمهٔ نیرو و رهبر انسان به سوی حقیقت است؛ نوس(عقل یا روح) نامیده‌است. | ## جمع‌بندی | ارسطو از آناکساگوراس انتقاد می‌کرد که چرا پس از طرح مفهوم نوس، از آن چندان استفاده نکرده‌است.
موضوع مقاله: مرکز اسلامی انگلیس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مرکز اسلامی انگلیس | مقدمه: این موسسه جایگاهی برای آموزش آموزه‌های اسلامی و گردهمایی علمی و فرهنگی و نیز پایگاهی برای تجمع خانواده‌ها برای تقویت روابط اجتماعی است. | ## بخش 1: مرکز اسلامی انگلیس | بنیان‌گذاری این مرکز در سال ۱۳۷۷ خورشیدی هم‌زمان با مبعث محمد و با حضور مسئولان و شخصیت‌های فرهنگی و اجتماعی ایرانی و انگلیسی و سایر کشورهای اسلامی رسماً به عنوان یک مؤسسهٔ خیریه آغاز به کار نمود. کووید ۱۹ در آبان ۱۴۰۰ روزنامه تایمز لندن گزارش داد که مرکز اسلامی انگلیس در دوران دنیاگیری کووید-۱۹، ۱۰۹ هزار پوند کمک مالی از دولت بریتانیا دریافت کرده‌است. اهداف مرکز مرکز اسلامی انگلیس اعلام کرده به‌خاطر رسالت فرهنگی و دینی‌ای که بر عهده دارد اهداف زیر را دنبال می‌کند: فراهم‌آوردن فضای مناسب و امکانات لازم برای گردهمایی مسلمانان و به ویژه ایرانیان جهت تقویت روح مشترک جمعی و تبادل احساسات دوستانه و محبت‌آمیز و همیاری در حل مشکلات یکدیگر. تعمیق و گسترش فرهنگ دینی مسلمانان و آموزش معارف اسلامی در میان قشرها مختلف مهاجرین مسلمان به ویژه نونهالان و جوانان با بهره‌گیری از منبع قرآن و معارف اهل بیت. | ## بخش 2: مرکز اسلامی انگلیس | بزرگداشت مناسبتهای دینی و مذهبی و ملی با برپاداشتن برنامه‌های متنوع و پربار و با مشارکت فعال مردمی در اجرای برنامه‌ها. برقراری ارتباط با مؤسسات علمی و فرهنگی غرب با هدف معرفی و نشر و ترویج اندیشهٔ اسلامی و نیز آشنایی با تحولات و تفکرات نوین اندیشمندان غربی درپیشبرد اهداف اسلام. همکاری با مراکز و مؤسسات اسلامی و نهادهای خیریه با هدف ایجاد هماهنگی و افزایش روحیهٔ تعاون و انتقال تجارب برای خدمات‌رسانی بیشتر و با کیفیت بهتر. ایجاد زمینهٔ مناسب برای معرفی اسلام به غیر مسلمانان با ارایهٔ چهره واقعی اسلام با راهنمایی و پاسخ‌گویی به سوالات و شبهات آنان. | ## بخش 3: مرکز اسلامی انگلیس | کمک در بهبود شرایط زندگی هموطنان و به‌طور کلی مسلمانان به طرق مختلف و در حد توان. سلب اختیار در اردیبهشت ۱۴۰۲ کمیسیون خیریهٔ انگلستان و ولز اعضای هیئت امنای مرکز اسلامی انگلیس را از کار برکنار و یک مدیر موقت را برای نظارت بر فعالیت‌های آن مرکز منصوب کرد. این کمیسیون دلیل برکناری را «کوتاهی اعضای هیئت امنای مرکز اسلامی در حفظ و نگهداری دارایی‌ها و انجام وظایف و مسئولیت‌ها» اعلام کرد. در خرداد همان سال مرکز اسلامی طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد تا اطلاع ثانوی تعطیل خواهد بود. | ## جمع‌بندی | دیلی تلگراف در گزارشی در این رابطه نوشت: «مرکز اسلامی انگلیس در لندن به دلیل حمایت از جمهوری اسلامی ایران و چند هفته پیش از تلاش کمیساریای جمعیت‌های خیریه بریتانیا برای مصادرهٔ آن فعالیت‌های خود را به حال تعلیق درآورده‌است».
موضوع مقاله: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی | مقدمه: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، نام مجموعه‌ای آموزشی برای تحصیل دانشجویان و طلبه‌های شیعه است که در سال ۱۳۷۲ پایه‌گذاری شده‌است. | ## بخش 1: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی | این مؤسسه توسط محمدتقی مصباح یزدی بنیان‌گذاری شد و پس از درگذشت وی در ۱۳۹۹، محمود رجبی مدیریت مؤسسه را بر عهده‌ گرفته‌است. کتابخانه و مرکز اسناد آن در سال ۲۰۰۶ میلادی شامل بیش از شصت‌هزار جلد کتاب فارسی و عربی و نزدیک به بیست‌هزار جلد کتاب انگلیسی بوده‌است. بخش‌ها بر اساس آمار منتشره در کارنامه پژوهش مربوط به سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۹، ۸۴ طرح در بخش پژوهش به تصویب رسیده‌است که از این بین تعداد ۳۹ طرح به انجام رسیده و خاتمه یافته‌است و ۴۵ طرح در دست اجراء و در حال انجام است. | ## بخش 2: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی | در بخش ترجمه نیز در بخش عربی ۵۵ طرح به انجام رسیده‌است و ۲۳ طرح نیز در حال انجام و ترجمه‌است. اولین و مهم‌ترین مدیریت در حوزه معاونت پژوهش، مدیریت پژوهش است که مسؤولیت مستقیم دریافت، تصویب، حمایت و نظارت بر طرح‌های پژوهشی، برگزاری دوره‌های آموزشی لازم برای تحقیق، ترجمه مقالات و کتب مناسب و انتشار نشریات علمی و تخصصی را به عهده دارد برای انجام این وظایف، این مدیریت در ساختار جدید پژوهش، متشکل از ۵ اداره‌است که عبارت‌انداز: اداره امور محققان، اداره نظارت و ارزیابی طرح‌های تحقیقاتی، اداره ترجمه که شامل بخش عربی و انگلیسی است، اداره آموزش ضمن تحقیق و اداره نشریات علمی و تخصصی. دومین مدیریت در حوزه معاونت پژوهش، مدیریت تدوین متون است که با چهار اداره، وظایف تدوین و آماده‌سازی تحقیقات انجام شده را جهت انتشار انجام می‌دهد. | ## بخش 3: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی | این ادارات عبارت‌انداز: اداره تدوین متون درسی، اداره تدوین متون غیر درسی، اداره ویراستاری و اداره تایپ و امور فنی کتاب. نظارت بر پایگاه‌ها و شبکه رایانه‌ای مؤسسه، نظارت بر امور و عملیات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مؤسسه در زمینه‌های برنامه‌ریزی و اجرایی فناوری اطلاعات، مطالعه، ارزیابی و پشتیبانی وسایل، لوازم و ابزار سخت‌افزاری در جهت بالابردن سطح کارایی بخش‌های مختلف مؤسسه، پشتیبانی و اجرای کلیه امور سمعی و بصری برنامه‌های مؤسسه هم چون: همایش‌ها، نشست‌ها و برنامه‌های تالار، از وظایف و فعالیت‌های این معاونت است. | ## جمع‌بندی | معاونت فناوری اطلاعات از اداره کل پایگاه‌ها، اداره کل رایانه، اداره کل رسانه، دفتر مطالعات و تحقیقات فناوری اطلاعات، و مدیریت گسترش خدمات فناوری، تشکیل شده‌است.
موضوع مقاله: درجات هفتگانه مهرپرستی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # درجات هفتگانه مهرپرستی | مقدمه: درجات هفتگانه مهرپرستی در آئین مهرپرستی/میترائیسم پیروان این دین برای پیوستن به گروه باید زیر نظر بالاترین مقام روحانی «مغ» هفت مرحلهٔ سلوک را طی کنند. | ## بخش 1: درجات هفتگانه مهرپرستی | تشرف یافتگان به کیش مهر ناگزیر به گذراندن هفت مرتبه بودند که از پائین‌ترین مرتبه آغاز می‌شود و به بالاترین مرتبه پایان می‌یافت. علامت مخصوص او چوبی است که دو مار به دور آن حلقه زده‌اند و عنصر هوا عنصر مخصوص کلاغ است. نامزد یا پوشیده با انجام یک سری کارهای دشوار کلاغ می‌توانست به مقام نامزدی برسد. یکی از کارهای سختی که باید انجام می‌شد تا شخص به درجه نامزدی برسد، خاموش ماندن بود. | ## بخش 2: درجات هفتگانه مهرپرستی | در انتهای مراسم به شخصی که می‌خواست جنگی شود، تاجی که در انتهای شمشیری آویخته شده بود پیشکش می‌کردند. بر دست و زبان شخص عسل می‌ریختند که به معنی پاکیزگی دست و زبان بوده و لقب نگهبان میوه می‌گرفت. علامت مخصوص او بیلچه است که برای به هم زدن آتش به کار می‌رفته و عنصر آتش عنصر مخصوص شیر بوده. درجه‌های قبلی زمینی و مادی بودند اما درجه پارسایی بیشتر درجه‌ای روحانی است و معنی آن وارستگی می‌باشد؛ معنی واژه پارسا نیز همین معنی است. | ## بخش 3: درجات هفتگانه مهرپرستی | تمدن ایرانی حوزه تمدن میترایی است و بخش بزرگی از اروپا و شمال آفریقا و هندوستان و آسیای میانه را در برمی گیرد. در یک دوره صلیب چرخان را به عنوان نماد خورشید و در دوره دیگر صلیب و گل دوازده برگ را نماد آن قرار می‌دادند. | ## جمع‌بندی | پدر یا پیر پیر در دین کهن ایران باستان و لفظ پدر در شاخه‌های اروپایی مهرپرستی، اشاره به مقام خدای زمان یا زروان دارد که در اسطوره‌های باستانی آیین‌های بومی پیش از زرتشت، پدرِ اولین عالم، دو نهادِ کیهانی ابتدایی نور و تاریکی و منتهای دانش و حکمت در مرتبه‌های این آیین باستانی می‌باشد.
موضوع مقاله: کمیته زرگنده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کمیته زرگنده | مقدمه: با ابطال قرارداد ۱۹۱۹ کمیته‌ای تحت عنوان کمیته آهن یا کمیته زرگنده در تهران شکل گرفت. | ## بخش 1: کمیته زرگنده | ریاست این کمیته بر عهده سید ضیاءالدین طباطبایی و محل تشکیل جلسات نیز در زرگنده منزل وی بود. اعضای اصلی کمیته آهن عبارت بودند از:«سید ضیاءالدین طباطبایی، میرزا محمودخان مدیرالملک (محمود جم)، دکتر منوچهرخان طبیب ژاندارمری (شوهرخواهر کلنل کاظم سیاح)، میرزا موسی خان رئیس خالصجات، سرهنگ مسعود کیهان. | ## بخش 2: کمیته زرگنده | جمعی هم از تهران می‌آیند و می‌روند مانند ملک الشعراء بهار خراسانی، میرزا کریم خان رشتی، دکتر مؤدب الدوله، سید محمد تدین، ایپکیان ارمنی ... روایتی موجود است حاکی از اینکه این کمیته دارای سه عضو خارجی یعنی ژنرال سر ادموند آیرونساید، کلنل هنری اسما یس و سر والتر اسمارت نیز بوده است. | ## بخش 3: کمیته زرگنده | یحیی دولت آبادی، کمیته زرگنده را قوه ایرانی سیاسی برای اجرای کودتا می‌داند و محمودخان مدیرالملک، سرهنگ مسعود کیهان، منوچهرخان طبیب و میرزا کریم خان رشتی را از اعضای آن معرفی می‌کند و معتقد است: «... | ## جمع‌بندی | کمیته زرگنده مرکز سیاست انگلیس است در تهران، در قسمتی که باید به دست ایرانیان انجام بگیرد.» شبکه اردشیر جی از سال ۱۹۱۳ به وسیله میرزا کریم خان رشتی با رضاخان (همان رضا شاه) مرتبط شده بود و به نوعی تعلیمات سیاسی وی را برعهده داشت.
موضوع مقاله: تازی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تازی | مقدمه: تازی شیوهٔ تلفظ ایرانیان از نام قبیله طایی است که در زبان پارسی میانه و زبان پارتی به کار می‌رفت و هم‌اکنون بنی لام عبدالخان از دودمان این تیره در خوزستان سکونت دارند. | ## بخش 1: تازی | گفته می‌شود که قبیله طایی نخستین عرب‌هایی بودند که ایرانیان در دوران پیش از اسلام با ایشان مواجهه داشتند و بعدها این واژه را برای همه عرب‌ها به صورت عمومی بکار بردند. در دوران پس از اسلام و ورود اعراب مسلمان به ماوراءالنهر این لغت تغییر معنا داد و در مقابل قبایل ترک ساکن در ترکستان غربی، به همه مسلمانان آن نواحی فارغ از قومیتشان تازیک یا تاژیک گفتند.TADJIK. شکل سغدی واژه تازی همان واژه تاجیک است که هنوز امروزه برای فارسی زبانان ماوراءالنهر و بخش شرقی فلات ایران استفاده می‌شود. بر پایه آن، تاز کسی از نوادگان سیامک که خود نوه کیومرث (نخستین آدم در دین زرتشتی) است که به همراه همسرش به دشتی در عربستان کنونی مهاجرت می‌کند و مردم آنجا از دودمان او هستند. | ## بخش 2: تازی | وجه اشتقاق توضیح سنتی این است که فرزانه بهرام بن فرزانه فرهاد تاز، نام یکی از پسران سیامک بوده و تازیان از نسل اویند و از بعضی تواریخ نیز چنین معلوم می‌شود که تاز پسرزادهٔ سیامک بن مشی بن کیومرث بوده و پدر جملهٔ عرب است و نسب تمام عرب به تاز می‌رسد. در کتاب بندهش نسب تازیان را به سیامک نسبت می‌دهد و اینگونه بیان می‌کند «از آن شش گونه جفتی، مرد تاز و زن گوازک نام بودند. دشت تازیان را نام از اوست و به سبب اوست که چنین خوانند»بندهش ترجمه مهرداد بهار صفحهٔ ۸۸ چنان‌که نسب همه عجم به هوشنگ شاه می‌رسد. و در سراج اللغات نوشته که تازی بمعنی عربی و این منسوب به تاز است چون لفظ تاز بمعنی تازنده نیز آمده و در اوائل اسلام عربان تاخت و تاراج بسیار در ایران کرده‌اند، بدین جهت نسبت به تاز کرده. | ## بخش 3: تازی | بعضی حدس زده‌اند که تازی اصلاً بمعنی چادرنشین است، از کلمهٔ تاژ و تاز بمعنی چادر و خیمه و یاء نسبت، و همیشه آن را مقابل دهقان آرند. پس دهقان بمعنی روستانشین و تازی بمعنی چادرنشین است، طوائف چادرنشین که ییلاق و قشلاق کنند، مقابل دهقان که ساکن و تخته قاپو باشد. طبق این حدس کلمهٔ مورد بحث بار اول بمعنی مطلق چادرنشین بوده است و سپس بمعنی خاص تری فقط بر عرب گفته شده است. | ## جمع‌بندی | مردم چین عرب را تاش نامند و این تاش مأخوذ از کلمهٔ فارسی تاژی یا تازیست که بمعنی چادرنشین است و این نشان می‌دهد که مردم چین در اول عرب را بتوسط ایرانیان دریانورد و تجار برّی ایران شناخته‌اند.
موضوع مقاله: چگالش بوز–اینشتین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # چگالش بوز–اینشتین | مقدمه: این حالت، حالتی از ماده است که در آن، یک گازِ رقیقِ بوزون را تا دمای بسیار پایین و در ۲۷۳٫۱۴− درجه سانتی‌گراد, Table 2.4 page 43 (بسیار نزدیک به صفر مطلق)، سرد می‌کنند. | ## بخش 1: چگالش بوز–اینشتین | در اثر دمای بسیار پایین در این گذار فاز ، بخش بسیار بزرگی از بوزون‌ها، کمترین حالت کوانتومی را اِشغال می‌کنند و در آن نقطه پدیدهٔ کوانتومیِ ماکروسکوپی آشکار می‌شود. بوزون‌های سرد در هم فرومی‌روند و ابَر ذره‌هایی که رفتاری بیشتر شبیه یک ریزموج دارد تا ذره‌های معمولی شکل می‌گیرد. تاریخچه این حالت ماده، در سال ۱۹۹۵ توسط دو دانشمند به نام‌های اریک آلین کرنل و کارل ادوین وایمن ساخته شد اما پیش از آن، دو دانشمند دیگر یعنی ساتیندرا بوز و آلبرت اینشتین وجود این حالت را در سال ۱۹۲۰ پیش‌بینی کرده بودند ولی به دلیل نداشتن وسایل و امکانات لازم آن را نساختند. دانشمندان برای اولین بار در مقاله‌ای که در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۰ منتشر شده‌است، بیان کردند که برای جلوگیری از تأثیر جاذبه بر این ماده و انجام آزمایش‌هایی دقیق تر این ماده را در مدار زمین و تحت شرایط ریزگرانش ساخته‌اند. | ## بخش 2: چگالش بوز–اینشتین | دمای بحرانی اتم‌های پلاسماها فوق‌العاده داغ و فوق‌العاده برانگیخته‌اند اما حالت متراکمِ بی‌ای‌سی درست برعکس آن است و آن‌ها کاملاً تحریک نشده و فوق‌العاده سرد هستند. متراکم شدن یا چگالش وقتی رخ می‌دهد که چند مولکول گاز، به خاطر کاهش انرژی، با یکدیگر جمع شده و تبدیل به مایع شوند. اتم‌های گازها، واقعاً برانگیخته و پر انرژی هستند اما در صفر درجه کلوین، تقریباً تمام مولکول‌ها از حرکت می‌ایستند و وقتی انرژیشان کم می‌شود حرکتشان کند شده، دور هم جمع و توان تبدیل به قطره را دارا می‌شوند. دانشمندان راهی پیدا کرده‌اند که بتوانند ماده را تا دمای نزدیک به صفر مطلق سرد کنند. | ## بخش 3: چگالش بوز–اینشتین | وقتی که دما تا این حد کم می‌شود، می‌توان با چند عنصر خاص، حالت متراکمِ ماده را ساخت. حالا ماده که سرد است، اتم‌ها شروع به جمع و یکپارچه شدن می‌کنند و تمام این اتفاق در دمایی حدود چند بیلیونیم درجه رخ می‌دهد. اتم‌هایی که در یک محل جمع شده‌اند، تشکیل یک ابَراتم را می‌دهند و دیگر هزاران اتم مجزا وجود ندارد. در سال ۲۰۰۱ ولفگانگ کترله ، جایزه نوبل فیزیک را به خاطر نشان دادن تجربی این پدیده از آن خود کرد. | ## جمع‌بندی | برای یک گاز سه بعدیِ یکنواخت که از ذرات غیر متعامل و بدون هیچ درجه داخلیِ آشکارِ آزاد تشکیل شده‌است، این‌گونه است: می‌شوددمای بحرانیمی‌شودچگالی ذراتمی‌شودجرم در هر بوزونمی‌شودکاهش ثابت پلانکمی‌شودثابت بولتزمنمی‌شودتابع زتای ریمان تداخلِ ارزشِ متغیرها و اصلاحات را می‌توان با نظریه میدان متوسط محاسبه کرد.
موضوع مقاله: یی‌چینگ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یی‌چینگ | مقدمه: ای جینگ(Yi Jing) یا کتاب دگرگونی‌ها (, )، کتاب مقدس چینیان، و قدیمی‌ترین متن به‌جامانده از چین باستان است. | ## بخش 1: یی‌چینگ | ای جینگ حدوداً چهار هزار سال قدمت دارد، یعنی حدوداً در ۲۰۰۰ ق.م نوشته شده‌است(گفته‌های مختلفی به از ۹۰۰ سال تا ۴۰۰۰ هزار سال پیش از میلاد برای نگارش کتاب بیان شده که ۹۰۰-۱۰۰۰ سال پیش از میلاد مستندترین آن می‌تواند باشد.) مضمون ای جینگ هدف ای جینگ فهمیدن تغییراتی است که هر لحظه در حال رخ دادن هستند، به طوری که هر کس بتواند آن‌ها را به درستی ببیند و رفتار هماهنگ و متناسب با هر لحظه را تشخیص داده و به آن عمل کند. انسان با مشورت گرفتن از ای جینگ که بسیاری از بزرگان معاصر و باستان مثل لایبنیتس، کارل یونگ و کنفوسیوس از آن بهره می‌بردند می‌تواند از آنچه در جریان است با خبر شود. این کتاب بر اساس شیوه‌ی بیان کارل یونگ ابزاری برای دسترسی به ناخودآگاه فردی و ناخودآگاه جمعی است. عاقلانه دیدن و عاقلانه رفتار کردن هدف ای جینگ است و شاید به همین دلیل به آن عقل چینی نیز می‌گویند. | ## بخش 2: یی‌چینگ | ای جینگ نمی‌گوید که چه چیزی در آینده رخ می‌دهد، بلکه می‌گوید چنین رویکردی نسبت به وضعیت حال حاضر، چه مسیری در پی دارد و به کجا ختم می‌شود. در واقع توضیح می‌دهد که چرا وقایع بدین گونه هستند، رفتار متناسب با این وقایع چیست، و نگاه و رفتار هماهنگ با زندگی در آینده بر اساس آنچه در حال انجام است چه خواهد بود. اینگونه فرد می‌تواند در هماهنگی با حق، هستی یا دائو زندگی کند و در مسیر کمترین مقاومت یا «وو وی» پیش رود. تاریخچه ای جینگ بنابر نظریه‌ای ریشه‌های علائم ای جینگ(یی جینگ، یی چینگ و بسیاری تلفظات دیگر) از خطوط پشت لاک‌پشت اقتباس شده‌ است و افسانه‌ها کشف هشت سه‌خطی (باگوآ) به فوهسی امپراتور اسطوره‌ای چین نسبت می‌دهند. | ## بخش 3: یی‌چینگ | مرحله بعدی پیشرفت ای جینگ در حدود ۱۱۵۰ سال قبل از میلاد در اواخر سلسله شانگ رخ داد در آن زمان آخرین امپراتور این سلسله، دی شین، دستور دستگیری حاکم ون ژو را داد و او را در پایتخت خود زندان کرد. بعد از اینکه دولت مرکزی به دست طرفداران پسر حاکم ون، حاکم وو ژو، منحل شد و حاکم وو به عنوان پادشاه جدید شناخته شد، وی با مطالعه در آثار پدر، تفسیر خود در مورد هر خط از شش‌خطی‌ها را به کتاب افزود که شامل ۳۸۴ قطعه شد. در اوایل سدهٔ پنجم پیش از میلاد، کنفوسیوس «چویی» را مطالعه کرد و به احتمال زیاد بعضی از تفسیرهای ای جینگ را او با شاگردانش نوشته باشد. در اواخر قرن سوم میلادی عارفی جوان به نام وانگ پی با مطالعه ای جینگ آن را فلسفه زندگی شمرد. | ## جمع‌بندی | ای جینگی که اکنون در دسترس است را همان روایت وانگ پی می‌دانند که به زبان چینی جدید تدوین شده‌است.
موضوع مقاله: بزرگ‌ترین شمارندهٔ مشترک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بزرگ‌ترین شمارندهٔ مشترک | مقدمه: بزرگترین شمارندهٔ مشترک یا بزرگترین مقسوم‌علیه مشترک در ریاضیات بزرگترین عضو مجموعهٔ شمارنده‌های دو عدد بزرگترین شمارندهٔ مشترک این دو عدد نامیده می‌شود. | ## بخش 1: بزرگ‌ترین شمارندهٔ مشترک | اگر و به ترتیب مجموعهٔ شمارنده‌های مثبت و باشند، آن‌گاه بزرگترین شمارندهٔ مشترک که با نماد نمایش داده می‌شود و به شکل زیر تعریف می‌شود. چون ، پس مجموعهٔ شمارنده‌های صفر و صفر مجموعهٔ اعداد طبیعی است که بزرگترین عضو ندارد، پس تعریف نشده‌است. | ## بخش 2: بزرگ‌ترین شمارندهٔ مشترک | قضیه بزو (Bezout): فرض کنید و دو عدد صحیحی هستند که حداقل یکی از آن‌ها مخالف صفر است. اگر ، در این صورت، اعداد صحیح و وجود دارند به‌طوری‌که روش‌های محاسبه ب.م.م به کمک مجموعهٔ شمارنده‌ها در این روش با نوشتن مجموعهٔ شمارنده‌های دو عدد مورد نظر و اشتراک این دو مجموعه، بزرگترین شمارندهٔ مشترک را پیدا می‌کنیم. | ## بخش 3: بزرگ‌ترین شمارندهٔ مشترک | روش تجزیه به عوامل اول در این روش، ابتدا دو عدد مزبور را به عوامل اول تجزیه کرده، سپس سازه‌های مشترک با توان کمتر را در هم ضرب می‌کنیم، ب.م.م به‌دست می‌آید. | ## جمع‌بندی | الگوریتم اقلیدس (موسوم به روش نردبانی یا تقسیمات متوالی) در این روش، ابتدا عدد بزرگتر را بر دیگری تقسیم می‌کنیم و سپس عدد کوچکتر را بر باقی ماندهٔ تقسیم مزبور تقسیم می‌کنیم و این عمل را تا جایی که باقی‌مانده صفر شود ادامه می‌دهیم، آخرین باقی‌مانده غیرصفر، بزرگترین شمارندهٔ مشترک دو عدد مزبور است.