موضوع مقاله: فهرست برندگان جایزه نوبل فیزیک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست برندگان جایزه نوبل فیزیک | مقدمه: چپ|200px جایزه نوبل فیزیک هر ساله توسط آکادمی سلطنتی علوم سوئد به دانشمندان در زمینه‌های مختلف فیزیک تعلق می‌گیرد. | ## بخش 1: فهرست برندگان جایزه نوبل فیزیک | این یکی از پنج جایزهٔ نوبل است که در سال ۱۸۹۵ توسط آلفرد نوبل برای مشارکتهای برجسته در زمینه‌های فیزیک، شیمی، ادبیات، اقتصاد٬ صلح و فیزیولوژی یا پزشکی اهدا می‌شود. این جایزه توسط بنیاد نوبل اداره می‌شود و توسط یک کمیته که متشکل از پنج عضو منتخب آکادمی علوم سلطنتی سوئد هستند به برندگان اعطا می‌شود. هر جایزه شامل یک مدال، یک دیپلم افتخار و جایزهٔ نقدی است که در طول سال‌های مختلف مقدار آن متفاوت بوده‌است. در سال ۱۹۰۱، مقدار جایزهٔ رونتگن، ۱۵۰٬۷۸۲ کرون بود که در دسامبر ۲۰۰۷ برابر با ۷٬۷۳۱٬۰۰۴ کرون است. | ## بخش 2: فهرست برندگان جایزه نوبل فیزیک | در سال ۲۰۰۸، این جایزه به ماکوتو کوبایاشی و شیهید ماسکاوا که مقدار آن ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ کرون سوئد (اندکی بیش از € ۱ میلیون، یا ۱٫۴ میلیون دلار آمریکا) بود اهدا شد. این جایزه سالانه در استکهلم در تاریخ ۱۰ دسامبر برابر با سالگرد درگذشت آلفرد نوبل به برندگان اهدا می‌شود. همچنین ماری کوری در فیزیک سال ۱۹۰۳ و شیمی در سال ۱۹۱۱ برندهٔ جایزهٔ نوبل شده‌است. ویلیام لورنس براگ جوان‌ترین برندهٔ این جایزه است؛ او این جایزه را در سال ۱۹۱۵ در ۲۵سالگی به‌دست‌آورد. | ## بخش 3: فهرست برندگان جایزه نوبل فیزیک | ماری کوری، ماریا ژئوپرت مایر (سال ۱۹۶۳) و دانا استریکلند (سال ۲۰۱۸) تنها زنانی هستند که برنده این جایزه شده‌اند. برندگان ۱۹۰۱–۱۹۲۰ · ۱۹۲۱–۱۹۴۰ · ۱۹۴۱–۱۹۶۰ · ۱۹۶۱–۱۹۸۰ · ۱۹۸۱–۲۰۰۰ · ۲۰۰۱–۲۰۲۰ · ۲۰۲۱–۲۰۳۰ ۱۹۰۱–۱۹۲۰ سال اهدابرندگان نوبل فیزیک ملیت بر اساس۱۹۰۱100pxویلهلم رونتگن آلمانکشف پرتوهای رونتگن پرتوهای ایکس۱۹۰۲100pxهندریک لورنتز هلندتأثیر مغناطیس بر تابش یا اثر زیمان100pxپیتر زیمان۱۹۰۳100pxهانری بکرل فرانسهکشف پرتوزایی خودبه‌خودی، مطالعه پدیده‌های تابشی در کشف رونگتن100pxپیر کوریبرای تحقیق مشترک دربارۀ پدیدۀ رادیو اکتیویته که توسط بکرل کشف شده‌بود.100pxماری کوری لهستان فرانسه۱۹۰۴100px لرد ریلی بریتانیابررسی چگالی گازها و کشف آرگون۱۹۰۵100pxفیلیپ لنارت آلمانکار بر روی پرتوهای کاتدی۱۹۰۶100pxجوزف جان تامسون بریتانیارسانش الکتریکی گازها۱۹۰۷100pxآلبرت آبراهام مایکلسونایالات متحده آمریکاساخت سنجش افزارهای دقیق اپتیکی و کاربردهای طیف نمایی و سنجه شناختی۱۹۰۸100pxگابریل لیپمن فرانسهروش بازآفرینی رنگ در عکاسی بر اساس پدیده تداخل۱۹۰۹100pxگولیلمو مارکونی ایتالیاتوسعه ارتباط تلگرافی بی‌سیم100pxکارل فردیناند برون آلمان۱۹۱۰100pxیوهان دیدریک وان در والس هلندارایه معادلات حالت گازها و مایعات۱۹۱۱100pxویلهلم وین آلمانبه خاطر کشف قوانین تابش گرما۱۹۱۲100pxگوستاف دالنسوئدبه خاطر اختراع تنظیم‌کننده‌های خودکار، که در فانوسهای دریایی و راهنماهای شناور به کار می‌رود، فانوس دریایی۱۹۱۳100pxهایک کامرلینگ اونس هلندپژوهش دربارهٔ فیزیک دماهای پایین و تولید هلیم مایع۱۹۱۴100pxماکس فون لائو آلمانبرای کشف تفرق پرتوهای ایکس توسط بلورها۱۹۱۵100pxویلیام هنری براگ بریتانیاتحلیل ساختار بلوری توسط پرتوهای ایکس100pxویلیام لورنس براگ۱۹۱۶اعطا نشده۱۹۱۷100pxچارلز گلوور بارکلا بریتانیاکشف پرتوی ایکس مشخصه عناصر۱۹۱۸100pxماکس پلانک آلمانبرای خدمات او به پیشرفت فیزیک با کشف کوانتای انرژی۱۹۱۹100pxیوهانس اشتارککشف اثر دوپلر در پرتوهای کانالی و شکافته شدن خطوط طیفی تحت تأثیر میدان الکتریکی۱۹۲۰100pxشارل ادوارد گیومسوئیسبه خاطر کشف ناهنجاری‌های آلیاژ فولاد-نیکل که برای ساخت ابزار اندازه‌گیری دقیق فیزیکی کاربرد دارد ۱۹۲۱–۱۹۴۰ سالبرندگان نوبل فیزیک ملیت بر اساس۱۹۲۱100pxآلبرت اینشتین آلمان آمریکابه خاطر خدماتش به فیزیک نظری و به خصوص به دلیل توضیح‌هایش در مورد اثرهای فوتوالکتریک۱۹۲۲100pxنیلز بوردانمارکبه خاطر پژوهش بر ساختار اتمی و تابشهای اتمی۱۹۲۳100pxرابرت میلیکان آمریکابرای اندازه‌گیری بار الکتریکی بنیادی و پژوهش بر اثر فتو الکتریک۱۹۲۴100pxکارل مان گیورگ سیگبن سوئدکشف و پژوهشهای او دربارهٔ طیف نمایی پرتوی ایکس۱۹۲۵100pxجیمز فرانک آلمانکشف قوانین برخورد الکترونها به اتم100pxگوستاو هرتز آلمان۱۹۲۶100pxژان باتیست پرن فرانسهپژوهش بر روی نا پیوستگی در ساختار ماده و به ویژه کشف تعادل رسوب گذاری۱۹۲۷100pxآرتور هالی کامپتون آمریکاکشف اثری که به نام او نام‌گذاری شد، اثر کامپتون100pxچارلز تامسون ریس ویلسون بریتانیاکشف روش آشکارسازی مسیر ذرات باردار در بخار متراکم۱۹۲۸100pxاون ویلانز ریچاردسون بریتانیاکار بر روی پدیده ترمیونیک و به خصوص برای کشف قانونی که به نام او نام‌گذاری شد۱۹۲۹100pxلویی دوبروی فرانسهکشف طبیعت موجی الکترون‌ها۱۹۳۰100pxسی وی رامانهندبه خاطر کار بر روی تفرق نور و کشف اثری که به نام او نام‌گذاری شد، پراکندگی رامان۱۹۳۱اعطا نشده۱۹۳۲100pxورنر کارل هایزنبرگ آلمانبه خاطر ابداع مکانیک کوانتمی که کاربردهای آن علاوه بر چیزهای دیگر به کشف فرم‌های الوتروپیک هیدروژن انجامید، مکانیک کوانتوم۱۹۳۳100pxآروین شرودینگراتریش کشف مدل‌های جدید پرباری در نظریه اتمی100pxپل دیراک بریتانیا آمریکا۱۹۳۴اعطا نشده۱۹۳۵100pxجیمز چدویک بریتانیاکشف نوترون۱۹۳۶100pxویکتور فرانتس هس اتریش آمریکا کشف تابش کیهانی، پرتو کیهانی100pxکارل دیوید اندرسون آمریکاکشف پوزیترون۱۹۳۷100pxکلینتون دیویسون آمریکاکشف آزمایشگاهی تفرق الکترون‌ها توسط بلورها100pxجرج پاجت تامسون بریتانیا۱۹۳۸100pxانریکو فرمی ایتالیا آمریکاآزمایش وجود عناصر جدید رادیو اکتیو تولید شده توسط تابش نوترونی و به خاطر کشف واکنش هسته‌ای توسط نوترون‌های کند.۱۹۳۹100pxارنست ارلاندو لارنس آمریکاابداع و تکامل سیکلوترون و نتایج به دست آمده توسط آن به خصوص شناسایی عناصر رادیو اکتیو مصنوعی، شتاب‌دهنده حلقوی۱۹۴۰اعطا نشده ۱۹۴۱–۱۹۶۰ سال اهدابرندگان نوبل فیزیک ملیت بر اساس۱۹۴۱اعطا نشده۱۹۴۲۱۹۴۳100pxاتو اشترن آمریکاکمک به پیشرفت روش باریکه ملوکولی، کشف گشتاور مغناطیسی۱۹۴۴100pxایزیدور ایزاک رابیابداع روش تشدید برای ثبت خواص مغناطیسی هسته‌های اتم‌ها۱۹۴۵100pxولفگانگ پاولی اتریشکشف اصل طرد پاولی۱۹۴۶100pxپرسی ویلیام بریجمن آمریکااختراع وسیله‌ای برای تولید فشارهای فوق‌العاده زیاد و کشفهایی که از این طریف در زمینه فیزیک فشارهای بالا داشته‌است، فیزیک فشاربالا۱۹۴۷100pxادوارد ویکتور اپلتون بریتانیاپژوهش‌هایش در مورد فیزیک جو بالایی، به خصوص به خاطر کشف لایه معروف به اپلتون۱۹۴۸100pxپاتریک بلاکتتکمیل روش اتاقک ابری ویلسون، و واقعیتهایی که به وسیله این روش در زمینه‌های فیزیک هسته‌ای و تابش کیهانی کشف کرد.۱۹۴۹100pxهیدکی یوکاواژاپناثبات وجود مزونها بر پایه تحقیقات نظریش دربارهٔ نیروهای هسته‌ای.۱۹۵۰100pxسیسل فرانک پاول بریتانیابرای تکمیل و گسترش روش نور نگاشتی فرایندهای هسته‌ای و کشفهایش در مورد مزونها.۱۹۵۱100pxجان داگلاس کاکرافت بریتانیادر مورد استحاله هسته‌های اتمی به وسیله ذرات اتمی دارای شتاب.100pxارنست والتونایرلند۱۹۵۲100pxفلیکس بلوخ سوئیس آمریکابه خاطر روش‌های جدید دربارهٔ اکتشافها و آزمایش‌های تشدید مغناطیسی هسته100pxادوارد میلز پورسل آمریکا۱۹۵۳100pxفریتز زرنیکه هلندبرای اختراع میکروسکوپ تباین فاز و روش‌های مریوط به آن۱۹۵۴100pxماکس برن بریتانیابه خاطر تحقیقات بنیادی‌اش در مکانیک کوانتمی به خصوص برای تعبیر احتمالاتی او از تابع موج.100pxوالتر بوث آلمانبرای ارائه روش تطابق و کشفهایش با بکارگیری این روش۱۹۵۵100pxویلیس اوژن لمب آمریکاپیدا کردن ساختار ریز طیف هیدروژن100pxپولیکارپ کوشبه منظور محاسبه دقیق گشتاور مغناطیستی الکترون۱۹۵۶100pxجان باردینبرای مطالعه و تحقیق در مورد نیمرسانها و پیدا کردن اثر ترانریستور100px والتر هاوسر براتین100pxویلیام شاکلی۱۹۵۷100pxتسونگ-دائو لیتایوان آمریکابه منظور تحقیق دربارهٔ قوانین پاریته که در نهایت منجر به کشف‌های مهمی در مورد ذرات بنیادی شد100pxچن نینگ یانگ۱۹۵۸100pxپاول چرنکوفروسیهبه خاطر کشف و تعبیر اثر چرنکوف، تابش چرنکوف100px لیا فرانک100pxایگور یوگنیویچ تام۱۹۵۹100pxاوون چمبرلین آمریکابرای کشف پادپروتون100pxامیلیو گینو سگر ایتالیا آمریکا۱۹۶۰100pxدونالد آرتور گلایزر آمریکابه منظور ساخت و اختراع اتاقک حباب ۱۹۶۱–۱۹۸۰ سالبرندگان نوبل فیزیک ملیت بر اساس۱۹۶۱100pxرابرت هافستاتر آمریکا«به خاطر مطالعات بدیع اش در مورد پراکنش الکترون در هسته‌های اتمی و کشفهایش در مورد ساختار نوکلئون‌ها»100pxرودولف لودویگ موسباور آلمان«برای تحقیف دربارهٔ جذب تشدیدی پرتوهای گاما و کشف اثری که به نام خود او می‌باشد.»۱۹۶۲100pxلو لانداو روسیه«به خاطر نظریه بدیع اش دربارهٔ ماده چگال، به خصوص در مورد هلیوم مایع.»۱۹۶۳100pxیوجین ویگنر آمریکا«به خاطر کشف و کاربرد اصول بنیادی تقارن و تدوین نظریه هسته اتم.»100pxماریا ژئوپرت مایر«به منظور تحقیق بر روی ساختار پوسته‌ای هسته»100pxجی. جنسن آلمان۱۹۶۴100pxنیکولای باسوف روسیه«به خاطر کارهای اساسی اش در زمینه الکنرونیک کوانتومی، که منجر به ساخت نوسانگرها و تقویت‌کننده‌ها بر پایه اصل میزر-لیزر شد.»100pxالکساندر میخایلوویچ پروخورف100pxچارلز هارد تاونز آمریکا۱۹۶۵100pxریچارد فاینمن«به مننظور مطالعه در مورد الکترودینامیک کوانتومی که اثرات مهمی در فیزیک ذرات بنیادی دارد.»100pxجولیان شوینگر100pxسین‌ایترو تومونوجا ژاپن۱۹۶۶ 100pxآلفرد کاستلر فرانسه«برای گسترش راهکارهای اپتیکی برای تحقیق در مورد تشدید هرتزی در اتم‌ها»۱۹۶۷100pxهانس بته آمریکابه خاطر کارهای ارزشمند او در زمینه واکنش‌های هسته‌ای و به خصوص کشفیات او دربارهٔ تولید انرژی در ستارگان.۱۹۶۸100pxلوئیس والتر آلوارز«به منظور گسترش و ارتقاء فیزیک ذرات بنیادی، به خصوص دربارهٔ حالتهای تشدیدی.»۱۹۶۹100pxموری گل-مان«به خاطر مشارکتش در طبقه‌بندی ذرات بنیادی، و برهم کنش آن‌ها و کشفهایش در این مورد»۱۹۷۰100pxهانس اولوف گوستا آلفون سوئد«به منظور تحقیقاتش در مورد مغناطوهیدرودینامیک، و استفاده آن در فیزیک پلاسما»100pxلوئی نل فرانسه«برای تحقیق درباره پادفرومغناطیس و فری مغناطیس، در فیزیک حالت جامد»۱۹۷۱100pxدنیس گابور بریتانیا«به منظور پیدا کردن مبانی تمام‌نگاری»۱۹۷۲100pxجان باردین آمریکا«برای ارائهٔ نظریه‌ای در بارهٔ ابررسانایی، نظریهٔ بی‌سی‌اس»100pxلئون نیل کوپر 100pxجان رابرت شریفر۱۹۷۳100pxلئو ایساکی ژاپن«کشف پدیدهٔ تونل زنی در نیمه رساناها و ابر رساناها»100pxایوار گیور آمریکا نروژ100pxبریان دیوید جوزفسون بریتانیا«به منظور تحقیقاتش دربارهٔ خصوصیات عبور ابر جریان از سد تونلی.»۱۹۷۴100pxمارتین رایل«به خاطر کشف تپ اخترهاو کارهای انجام گرفته در زمینهٔ نجوم رادیویی»100pxآنتونی هویش۱۹۷۵100pxآگه بوهر دانمارک«به منظور پیدا کردن ارتباط میان حرکت جمعی و حرکت ذره، و ایجاد نظریه‌ای دربارهٔ ساختار هستهٔ اتم»100pxبن روی ماتلسن100pxلئو جیمز رینواتر آمریکا۱۹۷۶100pxبرتون ریکتر«برای کشف یک ذره بنیادی مهم.»100pxساموئل چائو چونگ تینگ۱۹۷۷100pxفیلیپ وارن اندرسن«به منظور کارهای انجام گرفته در زمینهٔ سیستم‌های مغناطیستی و سیستم‌های نامنظم.»100pxنویل فرانسیس مات بریتانیا100px جان هاسبورک وان ولک آمریکا۱۹۷۸100pxپیوتر کاپیتسا روسیه«به خاطر کارهایش روی فیزیک دماهای پایین.»100pxآرنو آلان پنزیاس آمریکا«به خاطر کشف تابش میکروموجی زمینهٔ کیهانی، تابش زمینهٔ کیهانی» رابرت وودرو ویلسون۱۹۷۹100pxشلدون لی گلاشو«به منظور تحقیق در مورد مدل وحدت‌یافتهٔ نیروهای ضعیف و الکترومغناطیس و به خاطر پیش‌بینی در مورد جریان‌های بی‌اثر (خنثی).»100pxعبدالسلام پاکستان100pxاستیون واینبرگ آمریکا۱۹۸۰100pxجیمز کرونین«به خاطر کشف موارد نقض اصول تقارن بنیادی در واپاشی مزون‌های کائون خنثی.»100pxوال لوگسدون فیچ ۱۹۸۱–۲۰۰۰ سال اهدابرندگان نوبل فیزیک ملیت بر اساس۱۹۸۱100pxنیکولاس بلومبرگر آمریکابرای مشارکت در مورد طیف نمایی لیزری100px آرتور لئونارد شالو100pxکای سیگبان سوئدبرای تحقیقاتش درباره پیشبرد طیف نمایی الکترونی با تفکیک زیاد.۱۹۸۲100pxکنت ویلسن آمریکابرای ارائه روشی در مورد تحلیل پدیده‌های بحرانی۱۹۸۳100pxسابراهمانین چاندراسکار هند آمریکابه پاس کارهایش در مورد ساختار و تحول ستاره‌ها.100pxویلیام آلفرد فاولر آمریکابه منظور بررسی درباره تشکیل عناصر شیمیایی در عالم.۱۹۸۴100pxکارلو روبیا ایتالیابه خاطر سهم تعیین‌کننده اش در پروژه بزرگ که به کشف ذرات میانی W و Z منجر شد. گلوبربرای همکاری در نظریه کوانتومی انسجام نوری100pxجان هالبرای مقالات خود جهت توسعه مبتنی بر لیزر، دقت طیف‌بینی، روش شانه بسامد نوری100pxتئودور هانش آلمان۲۰۰۶100pxجان ماتر آمریکابرای کشف شکل مربوط به تابش جسم سیاه و ناهمسانگردی در تابش زمینه کیهانی100pxجرج اسموت۲۰۰۷100pxآلبر فر فرانسهکشف مقاومت مغناطیسی بزرگ100pxپتر گرونبرگ آلمان۲۰۰۸100pxماکوتو کوبایاشی ژاپنکشف منشأ تقارن شکسته و اثبات وجود حداقل سه دسته از کوارک‌ها در طبیعت100pxشیهید ماسکاوا100pxیوایچیرو نامبو آمریکاکشف مکانیسم شکست خود به خود تقارن در ذرات زیراتمی۲۰۰۹100pxچارلز کائو هنگ کنگ بریتانیا آمریکاپژوهش منجر به اختراع فیبر نوری برای مخابرات نوری100pxویلارد بویل کانادااختراع سی سی دی یا ردیاب نور، دستگاه بارجفت‌شده100pxجرج ئی. | ## جمع‌بندی | اسمیت آمریکا۲۰۱۰100pxآندره گایم روسیه هلندبرای آزمایش‌های پیشگامانه در رابطه با مواد دوبعدی گرافین100pxکنستانتین نووسلف روسیه بریتانیا۲۰۱۱100pxآدم ریس آمریکابرای کشف انبساط شتابان جهان از طریق ابرنواخترهای دوردست.100pxسال پرلموتر100pxبرایان اشمیت آمریکا استرالیا۲۰۱۲100pxسرژ هاروش فرانسهبرای پیداکردن روش‌های آزمایش تک‌سیستم‌های کوانتمی100pxدیوید واینلند آمریکا۲۰۱۳100pxپیتر هیگز بریتانیابرای کشف بوزون هیگز100pxفرانسوا انگلرت بلژیک۲۰۱۴100pxایسامو آکاساکی ژاپنبرای ابداع دیودهای کارآمد منتشرکنندهٔ نور آبی (ال‌ای‌دی)100pxهیروشی آمانو شوجی ناکامورا ژاپن آمریکا۲۰۱۵100pxتاکاکی کاجیتا ژاپنبرای کشف نوسان نوترینو که نشان داد نوترینو دارای جرم است.100pxآرتور بی مک‌دانلد کانادا۲۰۱۶100pxدیوید جی تاولس بریتانیا آمریکابرای کشف نظری تغییر حالت‌های توپولوژیکی و حالت‌های توپولوژیکی ماده.100pxدانکن هالدین100pxجان مایکل کوسترلیتز۲۰۱۷100pxراینر وایس آلمان آمریکابرای آشکارسازی خیزابه‌های گرانشی و رصدخانه موج گرانشی تداخل لیزری (آشکارساز لایگو).100pxکیپ تورن آمریکا100pxبری بریش۲۰۱۸100pxآرتور اشکینبرای نوآوری در زمینه «فیزیک لیزر»، به ویژه انبرک نوری و کاربرد آن در سیستم‌های بیولوژیکی.100pxژرار مورو فرانسهبرای نوآوری‌های نوآورانه در زمینه «فیزیک لیزر»، به ویژه روش منحصربه‌فرد تولید «پالس‌های نوری نازک با شدت بالا».100pxدانا استریکلند کانادا۲۰۱۹100pxجیم پیبلس «کشفیات نظری در زمینه کیهان شناسی فیزیکی»100pxمیشل مایور «کشف سیاره فراخورشیدی پگاسی۵۱ در اطراف ستاره‌ای شبیه خورشید»100pxدیدیه کلاز۲۰۲۰100pxراجر پنروز «کشف ارتباط تشکیل سیاهچاله و نظریه نسبیت عام»100pxراینهارد گنتزل «کشف شیء فشرده با جرم بسیار بالا در مرکز کهکشان راه شیری»100pxآندره‌آ ام.