موضوع مقاله: ابراهیم زکزاکی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ابراهیم زکزاکی | مقدمه: دادگاه عالی ایالتی کادونا در نیجریه با صدور حکمی دبیرکل جنبش اسلامی این کشور و همسر وی را از همه موارد اتهامی تبرئه و حکم آزادی آنها را صادر کرد. | ## بخش 1: ابراهیم زکزاکی | پیش از دانشگاه، از ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۱ در مدرسهٔ استانی عربی واز ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۵ در مدرسهٔ سرشناس مطالعات عربی در کانو درس خواند. او آموزش اولیهٔ اسلامی–قرآنی را نزد علمای مختلف در حوزه‌های زاریا به پایان رساند. سال‌های ۱۹۷۷ و ۱۹۷۸ دبیرکل انجمن دانشجویان مسلمان نیجریه در پردیس اصلی دانشگاه احمدو بلو بود و در سال ۱۹۷۹ معاون امور بین‌الملل کمیته ملی همین انجمن شد. زکزاکی به همراه ۳۰ تن از اعضای انجمن دانشجویان مسلمان نیجریه در سال ۱۹۸۰ به ایران سفر کرده و شخصا با روح‌الله خمینی دیدار کردند. زکزاکی از چهره‌های اصلی اعتراض‌های سراسری دانشجویی بود که می‌خواستند قوانین شرع در بازبینی قانون اساسی نیجریه لحاظ شود. نقد ابراهیم زکزاکی به فساد گسترده در دولت، زیرساخت‌های ضعیف کشور و وضعیت رفاه اجتماعی، از او چهره‌ای محبوب بین بسیاری از مردم نیجریه ساخته است. حرکت دانشجویی که او در اوایل دهه هشتاد میلادی رهبری می‌کرد محدود به محیط دانشگاه بود امروز تبدیل به جنبشی بزرگ با هواداران بسیار در شمال نیجریه و حتی بخش‌هایی از جمهوری نیجر شده است. او چندین سمینار و تجمع اعتراضی علیه سیاست‌های عربستان سعودی از جمله در اعتراض به حمله به یمن برپا کرده است. او همچنین مداخله در بحرین به رهبری عربستان سعودی و سرکوب اقلیت شیعه و فاجعه منا (۱۳۹۴) را نکوهش کرده است. این نقدها او را در قطب مخالف مسلمانان سنی نیجریه، به ویژه سلفی‌ها قرار داده است. فعالیت اجتماعی جنبش اسلامی حدود ۳۰۰ مدرسه ابتدایی و راهنمایی در سراسر نیجریه و یک مرکز اسلامی در زاریا تأسیس کرده است. | ## بخش 2: ابراهیم زکزاکی | همچنین یک سازمان درمانی با خدمات رایگان از جمله ختنه، ضدعفونی کردن محله‌ها و کمک‌های اولیه در مواقع بحران دارد. کارکنان این سازمان بارها به جای کارکنان خدمات درمانی دولتی که اعتصاب کرده بودند به صورت رایگان کار کرده‌اند. جنبش اسلامی نیجریه یک نهاد دیگر به نام بنیاد شهدا دارد که به خانواده‌هایی که یکی از اعضای آنها در جریان فعالیت‌های جنبش کشته شده‌اند کمک‌های آموزشی-اجتماعی مانند پرداخت هزینه تحصیل فرزندان می‌کند. در حالی است که شمال نیجریه از مراکز درگیری‌های محلی بین مسلمانان و مسیحیان این کشور است جنبش شیخ زکزاکی با مسیحیان و دیگر گروه‌های غیرمسلمان روابطی دوستانه دارد. این رویکرد باعث شده پیروان و سازمان‌های دیگر ادیان باعث شده بسیاری علما و سازمان‌های مسیحی به او نزدیک شوند. دستگیری و زندان ابراهیم زکزاکی چندین بار به اتهام فتنه و اخلال در نظم عمومی دستگیر و زندانی شده است. فعالیت‌های سیاسی-اجتماعی او با وجود مسالمت‌آمیز بودن همواره او را رودرروی مقام‌های دولتی نیجریه قرار داده‌اند. حمله ارتش علیه جنبش صدها نفر از اعضای جنبش در بمب‌گذاری‌هایی که تصور می‌شد کار بوکوحرام است کشته شدند. کشتار روز قدس ۲۰۱۴ در ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۴ در تظاهرات روز قدس در شهر زاریا ۳۵ تن از همراهان ابراهیم زکزاکی هدف تیراندازی قرار گرفتند که سه تن از آنها سه فرزند او بود. بسیاری نگران بودند که جنبش اسلامی به تلافی کشتن پسران زکزاکی رو به خشونت بیاورد. کمیسیون حقوق بشر اسلامی بریتانیا در اکتبر ۲۰۱۴ گزارشی از این کشتار منتشر کرده و به نقش ارتش اشاره کرد. | ## بخش 3: ابراهیم زکزاکی | کشتار زاریا ۲۰۱۵ در جریان کشتار شیعیان نیجریه توسط ارتش در سال ۲۰۱۵ زکزاکی همراه با همسرش و صدها نفر از طرفدارانش و سه فزرند دیگرش توسط ارتش نیجریه زخمی و دستگیر شدند. بازداشت و دستور آزادی در ۲ دسامبر ۲۰۱۶ دادگاه نیجریه دستور آزادی زکزاکی از ادارهٔ استخبارات نیجریه به بازداشت پلیس برای ۴۵ روز صادر شد. از دسامبر ۲۰۱۵ تا ۱۳ ژانویهٔ ۲۰۱۸ او و همسرش در جای نامشخصی تحت بازداشت بودند و تنها پزشک او مجاز به ملاقات بود. در ۲۲ ژانویه ۲۰۱۹ آنها تحت نظارت شدید امنیتی به دادگاه مراجعه کرده و درخواست رسیدگی دادند. در ژوئیۀ ۲۰۱۹ به‌منظور تقاضای آزادی زکزاکی، صدها نفر از طرفداران او خارج ساختمان‌های دولتی اجتماع کردند و پلیس با تیراندازی و گاز اشک‌آور برای پراکنده‌کردن آنها اقدام کرد. رهبر جنبش اسلامی نیجریه گفت که تا زمانی که از آزادی زکزاکی اطمینان پیدا نکنیم این تظاهرات ادامه دارد؛ چرا که او فوراً به درمان و اعزام به خارج از کشور نیاز دارد. نادیده گرفتن حکم دیوان عالی نیجریه بر اساس حکم دیوان عالی نیجریه توسط گابریل کولاول در ۲ دسامبر ۲۰۱۶ زکزاکی رهبر جنبش شیعیان باید فوراً آزاد می‌شد. در هنگام صدور حکم، وی استدلال مخالفان مبنی بر تحت حفظ بودنش برای محافظت از خود را رد کرد. آزادی قطعی در ژوئیه ۲۰۲۱ وی که از سال ۲۰۱۵ به همراه همسرش در حصر خانگی و زندان بسر می‌برد در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۱ آزاد شد. دادگاه عالی ایالتی کادونا در نیجریه با صدور حکمی دبیرکل جنبش اسلامی این کشور و همسر وی را از همه موارد اتهامی تبرئه و حکم آزادی آنها را صادر کرد. | ## جمع‌بندی | در این مراسم در کنار سید محمد مقیمی رئیس دانشگاه تهران و افراد دیگری همچون محمد مهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، غلامعلی حداد عادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و سعیدرضا عاملی دبیر پیشین شورای عالی انقلاب فرهنگی، رئیس پیشین و عضو هیأت علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران حضور داشتند.