موضوع مقاله: مرد سوم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مرد سوم | مقدمه: مرد سوم فیلمی در ژانر فیلم نوآر به کارگردانی کارول رید ساخته شده در سال ۱۹۴۹ است. | ## بخش 1: مرد سوم | گراهام گرین بعد از آنکه فیلمنامه را نوشت به صرافت نوشتن رمانی بر اساس این فیلمنامه افتاد و کمی بعد رمان مرد سوم را هم منتشر کرد. خلاصه داستان کمی پس از پایان جنگ جهانی دوم، هالی مارتینز (جوزف کاتن) که نویسنده رمانهای عامه پسند وسترن در آمریکاست برای دیدار دوست دوران کودکی اش هری لایم (اورسن ولز) به وین می‌آید اما متوجه می‌شود همان روز هری طی یک تصادف رانندگی کشته شده است؛ در مراسم خاکسپاری لایم، مارتینز با دو افسر انگلیسی به نام‌های گروهبان پین و سرگرد کالووی که پیگیر پرونده فعالیت‌های مشکوک لایم هستند ملاقات می‌کند. بعد از ملاقات با آنا (آلیدا والی)- دوست‌دختر لایم- و برخی دوستان دیگر لایم، مارتینز به این حادثه رانندگی مشکوک می‌شود. سرایدار خانه لایم به مارتینز می‌گوید، او بلافاصله پس از تصادف در گذشت و بر خلاف گزارش دوستان لایم، سه نفر و نه دو نفر جنازه او را با خود بردند. سرگرد کالووی به مارتینز می‌گوید که هری لایم در بازار سیاه دارو دست داشته است و باند او پنیسیلین را از بیمارستان‌های ارتش به بیرون قاچاق می‌کردند، آن را رقیق می‌نمودند و دوباره در بازار سیاه آب می‌کردند. مارتینز که می‌خواهد وین را ترک کند به ملاقات آنا می‌رود و متوجه می‌شود که او به دلیل داشتن گذرنامه جعلی قرار است به قسمت تحت کنترل شوروی منتقل شود. هنگام خروج از آپارتمان آنا، مارتینز سایه‌ای را در درگاه می‌بیند که وقتی برای لحظه‌ای نور روی آن می‌افتد معلوم می‌شود هری لایم است. مارتینز ماجرا را برای افسران انگلیسی بازگو می‌کند و آن‌ها برای نبش تابوت لایم به گورستان می‌روند و متوجه می‌شوند فرد تدفین شده کارمند بیمارستان است که برای لایم پنیسیلین قاچاق می‌کرده است. کمی بعد، افسران انگلیسی از مارتینز می‌خواهند که به آن‌ها در دستگیری لایم کمک کند. | ## بخش 2: مرد سوم | در عوض مارتینز هم از آن‌ها می‌خواهد مانع از انتقال آنا به قسمت تحت کنترل شوروی بشوند. آنا اما حاضر نمی‌شود این لطف را قبول کند در نتیجه مارتینز تصمیم می‌گیرد به پلیس در یافتن لایم یاری نرساند و وین را به مقصد آمریکا ترک کند. در مسیر فرودگاه، اما سرگرد کالووی او را به دیدن کودکان دچار مننژیت در یکی از بیمارستان‌های وین می‌برند که به دلیل استفاده از پنیسیلین‌های رقیق شده در حال مرگند. مارتینز تصمیمش را تغییر می‌دهد و می‌پذیرد که با پلیس برای دستگیری لایم همکاری کند. اما لایم قبل از آن که پلیس او را دستگیر کند فرار می‌کند و و وارد سیستم فاضلاب وین می‌شود. در صحنه آخر، مارتینز برای دومین بار در مراسم خاکسپاری جنازه لایم شرکت می‌کند و بعد از پایان مراسم منتظر آنا می‌ماند تا با او حرف بزند. سرگیجه بصری-صوتی قاب‌بندی‌های معوج، زوایای نامتعارف دوربین، تغییرات مداوم پس‌زمینه و برش‌های سریع، همگی دست به دست هم می‌دهند تا در مخاطب حس پریشانی و آشفتگی ایجاد کنند. این تکنیک‌های بصری، به همراه تدوین صوتی گیج‌کننده و موسیقی پس‌زمینه نامتعارف، یک تجربه سینمایی منحصربه‌فرد را رقم می‌زنند که بیننده را در دنیایی مبهم و نامتعادل فرو می‌برد. وقتی دوربین به‌طور مداوم زاویه خود را تغییر می‌دهد و به سمت بالا یا پایین حرکت می‌کند، حس تعادل مخاطب به هم می‌ریزد و او احساس می‌کند که در دنیایی بی‌ثبات قدم گذاشته است. | ## بخش 3: مرد سوم | قاب‌بندی‌های معوج و مرکر نیز با تحریف شکل اشیاء و فضا، به این احساس بی‌ثباتی دامن می‌زنند. تغییرات مداوم پس‌زمینه و برش‌های سریع، باعث می‌شوند که مخاطب نتواند به‌طور کامل بر روی یک نقطه تمرکز کند و این امر به ایجاد حس سردرگمی و پریشانی کمک می‌کند. برای مثال، صدای یک زن که در محیط می‌پیچد و به وضوح مشخص نیست از کجا می‌آید، می‌تواند حس اضطراب و پارانویا را در مخاطب برانگیزد. موسیقی نامتعارف و ناهماهنگ با تصاویر می‌تواند به افزایش احساس بی‌ثباتی و آشفتگی کمک کند. جوایز این فیلم جشنواره کن ۱۹۴۹: برنده نخل طلا بفتا ۱۹۵۰: برنده بهترین فیلم انگلیسی اسکار ۱۹۵۰: برنده بهترین فیلمبرداری سیاه و سفید و نامزد بهترین کارگردانی، بهترین تدوین در سال ۱۹۹۹، انستیتوی فیلم انگلستان، فیلم را به عنوان بهترین فیلم انگلیسی قرن بیستم انتخاب کرد. سخنرانی ساعت کوکوکننده سوئیسی در یکی از مشهورترین صحنه‌های فیلم لایم و مارتینز در چرخ و فلک بزرگ شهر وین دربارهٔ انسانیت و انسان‌ها صحبت می‌کنند. وقتی از چرخ و فلک خارج می‌شوند، لایم به مارتینز می‌گوید: «می دونی که اون رفیقمون چی میگه - تو ایتالیا، سی سالی که تحت انقیاد خاندان بورژیا بودند جنگ، وحشت، قتل و خونریزی داشتند، اما مایکل آنجلو، لئوناردو دا وینچی و رنسانس رو به وجود آوردند. در عوض تو سوئیس، عشق برادرانه دارند، پانصد سال دموکراسی و صلح دارند - و چی تحویل دادند؟ ساعتی که کوکو می‌کند.» این دیالوگ به سخنرانی ساعت کوکوکننده سوئیسی مشهور شده است. | ## جمع‌بندی | از قرار، بعد از اکران فیلم، بعضی سوئیسی‌ها به اورسون ولز یادآور شده‌اند که این نوع ساعت در واقع اختراع آلمانی هاست و در سوئیس اختراع نشده است.