موضوع مقاله: فهرست برندگان جایزه نوبل شیمی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست برندگان جایزه نوبل شیمی | مقدمه: چپ|200px جایزهٔ نوبل شیمی هر ساله توسط فرهنگستان پادشاهی علوم سوئد به دانشمندان در زمینه‌های مختلف شیمی تعلق می‌گیرد. | ## بخش 1: فهرست برندگان جایزه نوبل شیمی | این یکی از پنج جایزهٔ نوبل است که در سال ۱۸۹۵ توسط آلفرد نوبل برای مشارکت‌های برجسته در زمینه‌های فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح، اقتصاد، و فیزیولوژی یا پزشکی اهدا می‌شود. این جایزه توسط بنیاد نوبل اداره می‌شود و توسط یک کمیته که متشکل از پنج عضو منتخب آکادمی علوم سلطنتی سوئد هستند به برندگان اعطا می‌شود. اولین جایزهٔ نوبل در شیمی در سال ۱۹۰۱ به یاکوبوس هنریکوس وانت‌هوف از هلند اهدا شد. هر جایزه شامل یک مدال، یک دیپلم افتخار و جایزه‌ای نقدی است که در طول سال‌های مختلف مقدار آن متفاوت بوده‌است. مقدار جایزهٔ یاکوبوس هنریکوس وانت‌هوف، ۱۵۰۷۸۲ کرون بود که در دسامبر ۲۰۰۷ برابر با ۷٬۷۳۱٬۰۰۴ کرون است. در سال ۲۰۰۸، این جایزه به اسامو شیمومورا، مارتین کلایف و راجر تسین که مقدار آن ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ کرون سوئد (اندکی بیش از ۱ میلیون یورو، یا ۱٬۴ میلیون دلار) بود اهدا شد. این جایزه سالانه در استکهلم در تاریخ ۱۰ دسامبر برابر با سالگرد مرگ نوبل به برندگان اهدا می‌شود. تاکنون این جایزه ۲۵ بار به افرادی اهدا شده‌است که در زمینه شیمی آلی مشارکت داشته‌اند که بیش از هر زمینه‌ای در شیمی است. | ## بخش 2: فهرست برندگان جایزه نوبل شیمی | دو برندهٔ جایزهٔ نوبل شیمی ریچارد کوهن (۱۹۳۸) و آدولف فریدریش بوتنانت (۱۹۳۹) از آلمان تنها افرادی بوده‌اند که موفق به دریافت جایزه خود توسط دولتشان نشده‌اند. فردریک سانگر (سال‌های ۱۹۵۸ و ۱۹۸۰) و کارل شارپلس (سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۲۲) تنها افرادی هستند که دوبار موفق به دریافت این جایزه شده‌اند. همچنین، از میان افرادی که موفق به دریافت جایزه نوبل شیمی شده‌اند دو نفر موفق به کسب یک جایزه نوبل دیگر در زمینه‌ای متفاوت شده‌اند که آن دو نفر ماری کوری (فیزیک در سال ۱۹۰۳، شیمی در سال ۱۹۱۱) و لینوس کارل پاولینگ (شیمی در سال ۱۹۵۴، صلح در سال ۱۹۶۲)بوده‌اند. ماری کوری (۱۹۱۱)، ایرن ژولیو کوری (۱۹۳۵)، دوروتی هاجکین (۱۹۶۴)، عادا یونات (۲۰۰۹) و فرانسیس آرنولد (۲۰۱۸) پنج زنی بوده‌اند که موفق به دریافت نوبل شیمی شده‌اند. جایزهٔ نوبل شیمی در سال‌های ۱۹۱۶، ۱۹۱۷، ۱۹۱۹٬۱۹۲۴، ۱۹۳۳، ۱۹۴۰، ۱۹۴۱، و ۱۹۴۲ به هیچ فردی اعطا نشد. برندگان __NOTOC__ ۱۹۰۱–۱۹۲۵ · ۱۹۲۶–۱۹۵۰ · ۱۹۵۱–۱۹۷۵ · ۱۹۷۶–۲۰۰۰ · ۲۰۰۱–۲۰۲۵ ۱۹۰۱–۱۹۲۵ سالبرندگان نوبل شیمی کشور براساس۱۹۰۱100pxیاکوبوس هنریکوس وانت‌هوف(۱۸۵۲–۱۹۱۱)«برای کشف قوانین دینامیک شیمی و فشار اسمزی به عنوان راه حلی برای آن.»۱۹۰۲100pxهرمان امیل فیشر(۱۸۵۲–۱۹۱۹)«برای کارش بر روی شکر و ترکیبات شیمیایی ساختگی پورین»۱۹۰۳100pxسوانت آرنیوس(۱۸۵۹–۱۹۲۷)«برای نظریهٔ جداسازی مواد به کمک فرایند الکترولیت»۱۹۰۴ 100pxویلیام رمزی(۱۸۵۲–۱۹۱۶)«برای کشف گازهای نجیب و تعیین جای آن‌ها در جدول تناوبی عناصر.»۱۹۰۵ 100pxآدولف فون بایر(۱۸۳۵–۱۹۱۷)«برای پیشبرد دانش شیمی آلی و صنعت در شیمی به کمک‌کارهایش بر روی رنگ‌های آلی و ترکیب‌های هیدروآروماتیک»۱۹۰۶100pxهانری مواسان(۱۸۵۲–۱۹۰۷)«برای کوره الکتریکی و جداسازی فلوئور»۱۹۰۷ 100pxادوارد بوخنر(۱۸۶۰–۱۹۱۷)«برای تحقیقاتش در زمینهٔ بیوشیمی و کشف یک روش تخمیر بدون سلول (زنده)»۱۹۰۸100pxارنست رادرفورد(۱۸۷۱–۱۹۳۷)«برای تحقیقاتش در زمینهٔ واپاشی عناصر و شیمی مواد پرتوزا»۱۹۰۹ 100pxویلهلم اوستوالد(۱۸۵۳–۱۹۳۲)«برای کارش بر روی کاتالیزور و تحقیقاتش در زمینهٔ قوانین بنیادی حاکم بر تعادل‌های شیمیایی و سرعت واکنش»۱۹۱۰100pxاوتو والاخ(۱۸۴۷–۱۹۳۱)«برای خدماتش در زمینهٔ شیمی آلی و صنعت در شیمی، به کمک گام‌های پیشرو اش در ترکیب‌های آلیفاتیک حلقوی»۱۹۱۱100pxماری کوری(۱۸۶۷–۱۹۳۴)«برای کشف عنصرهای رادیم و پولونیم با کمک جداسازی رادیم و تحقیق دربارهٔ طبیعت و ترکیب‌های این عنصر مهم. «۱۹۱۲100pxویکتور گرینیارد(۱۸۷۱–۱۹۳۵)«برای کشف واکنشگر گرینیارد»100pxپل ساباتیه(۱۸۵۴–۱۹۴۱)«برای روشی که پیشنهاد کرد، برای هیدروژن‌دار کردن ترکیب‌های آلی در حضور مقدار کمی از یک فلز»۱۹۱۳100pxآلفرد ورنر(۱۸۶۶–۱۹۱۹)«برای کارش بر روی هندسه هشت وجهی مولکولی، به ویژه در شیمی غیرآلی»۱۹۱۴100pxتئودور ویلیام ریچاردز(۱۸۶۸–۱۹۲۸) آمریکا«برای تعیین دقیق وزن اتمی بسیاری از عنصرهای شیمیایی»۱۹۱۵100pxریچارد ویلشتتر(۱۸۷۲–۱۹۴۲)«برای تحقیق بر روی رنگدانه‌های گیاهی به ویژه سبزینه»۱۹۱۶اعطا نشده‌است. ۱۹۱۷۱۹۱۸100pxفریتس هابر(۱۸۶۸–۱۹۳۴)«برای تولید آمونیاک از عناصر سازنده اش، فرایند هابر»۱۹۱۹اعطا نشده‌است. | ## بخش 3: فهرست برندگان جایزه نوبل شیمی | ۱۹۲۰100pxوالتر نرنست(۱۸۶۴–۱۹۴۱)«برای کارش در بحث گرمایش و شیمی»۱۹۲۱100pxفردریک سودی(۱۸۷۷–۱۹۵۶)«برای سهمی که او در دانش شیمی مواد پرتوزا دارد و تحقیقاتی که بر روی ساختار و طبیعت ایزوتوپها انجام داد.»۱۹۲۲100pxفرانسیس ویلیام آستون(۱۸۷۷–۱۹۴۵)«برای کشف ایزوتوپ‌های تعداد زیادی از عناصر غیر رادیواکتیو با استفاده از روش طیف‌سنجی جرمی»۱۹۲۳100pxفریتس پرگل(۱۸۶۹–۱۹۳۰) اتریش«برای اختراع روش میکروآنالیز مواد آلی»۱۹۲۴اعطا نشده‌است. ۱۹۲۵100pxریچارد ژیگموندی(۱۸۶۵–۱۹۲۹) اتریش«به خاطر پژوهش‌هایش در شیمی کلوییدی» ۱۹۲۶–۱۹۵۰ سالبرندگان نوبل شیمی کشور براساس۱۹۲۶100pxتئودور سودبرگ(۱۸۸۴–۱۹۷۱)سوئد«به خاطر تحقیقات و کشفیاتش دربارهٔ ساختار ماده و به ویژه چگونگی عملکرد چسبها و اولتراسانتریفیوژ»۱۹۲۷100pxهاینریش اوتو ویلند(۱۸۷۷–۱۹۵۷)«برای مطالعه دربارهٔ ساخت اسیدهای صفراوی و مواد مرتبط»۱۹۲۸100pxآدولف وینداوس(۱۸۷۶–۱۹۵۹)«برای پژوهش‌های خود به روی استرولها و نقش مهم او در کشف ویتامینها»۱۹۲۹100pxآرتور هاردن(۱۸۶۵–۱۹۴۰)«برای تحقیقات در عرصه تخمیر قند و آنزیمهای تخمیرکننده»100pxهانس فون اوبر شلپین(۱۸۷۳–۱۹۶۴)۱۹۳۰100pxهانس فیشر(۱۸۸۱–۱۹۴۵)«برای تحقیقات درساختار سبزینه به ویژه برای سنتز همین»۱۹۳۱100pxکارل بوش(۱۸۷۴–۱۹۴۰)«برای ابداع و توسعه روش‌های شیمیایی با فشار زیاد»100pxفریدریش برگیوس(۱۸۸۴–۱۹۴۹)۱۹۳۲100pxایروینگ لانگمویر(۱۸۸۱–۱۹۵۷) آمریکا«برای کشف ایزوترم جذب لانگمویر و تحقیقات در شیمی سطح»۱۹۳۳اعطا نشده‌است. ۱۹۳۴100pxهارولد یوری(۱۸۹۳–۱۹۸۱) آمریکا«برای کشف هیدروژن سنگین»۱۹۳۵100pxفردریک ژولیو کوری(۱۹۰۰–۱۹۵۸)«برای تولید عنصرهای پرتوزای جدید»100pxایرن ژولیو-کوری(۱۸۹۷–۱۹۵۶)۱۹۳۶100pxپیتر دبای(۱۸۸۴–۱۹۶۶)«برای پژوهش دربارهٔ گشتاور دوقطبی مولکولها و پراش اشعه ایکس والکترون در گازها»۱۹۳۷100pxنورمن هاورث(۱۸۸۳–۱۹۵۰)«برای تحقیقاتش بر روی کربوهیدرات‌ها و ویتامین ث»100pxپل کارر(۱۸۸۹–۱۹۷۱)«برای کارهایش بر روی کاروتنوئیدها، فلاوینها و ویتامین‌های آ و ب۲»۱۹۳۸100pxریچارد کوهن(۱۹۰۰–۱۹۶۷)«برای کارهایش بر روی کاروتنوئیدها و ویتامینها»۱۹۳۹100pxآدولف فریدریش بوتنانت(۱۹۰۳–۱۹۹۵)«برای کارش بر روی هورمون‌های جنسی»100pxلئوپولد روتسیکا(۱۸۸۷–۱۹۷۶)«برای کارهایش دربارهٔ پلی متیلن‌ها و ترپنهای بالاتر»۱۹۴۰اعطا نشده‌است. ۱۹۴۱۱۹۴۲۱۹۴۳ 100pxگئورگ دو هوسی(۱۸۸۵–۱۹۶۶)«برای کارهایش بر روی ایزوتوپها به عنوان ردیاب در مطالعهٔ فرایندهای شیمیایی»۱۹۴۴100pxاتو هان(۱۸۷۹–۱۹۶۸)«برای کشف شکافت هسته‌های سنگین»۱۹۴۵100pxآرتوری ایلماری ویرتانن(۱۸۹۵–۱۹۷۳)«برای مطالعات و نوآوری‌هایش در زمینهٔ کشاورزی و مواد غذایی شیمیایی، به ویژه روشش در نگهداری علوفه»۱۹۴۶100pxجیمز بچلر سامنر(۱۸۸۷–۱۹۵۵) آمریکا«برای کشف آنکه آنزیمها را می‌توان بلوری کرد.»100pxجان هاوارد نورثروب(۱۸۹۱–۱۹۸۷) آمریکا«برای فرآوری آنزیم‌ها و پروتئین ویروس‌ها در شکل خالص آن‌ها.»100pxوندل مردیت استنلی(۱۹۰۴–۱۹۷۱) آمریکا۱۹۴۷100pxرابرت رابینسون(۱۸۸۶–۱۹۷۵)«برای تحقیق در زمینه محصولات گیاهی با اهمیت زیست شناختی، به ویژه آلکالوییدها»۱۹۴۸100pxآرنه تیسلیوس(۱۹۰۲–۱۹۷۱)«برای تحقیق دربارهٔ الکتروفورز و اکتشافات خود دربارهٔ ماهیت پیچیدهٔ پروتیینهای سروم»۱۹۴۹100pxویلیام جیوک(۱۸۹۵–۱۹۸۲) آمریکا«برای مشارکتهای خود در زمینه ترمودینامیک شیمیایی، سردسازی مغناطیسی و بررسی رفتار مواد در دماهای بسیار پایین»۱۹۵۰100pxاوتو دایلز(۱۸۷۶–۱۹۵۴)«برای کشف دی‌ان‌های مصنوعی»100pxکورت آلدر(۱۹۰۲–۱۹۵۸) ۱۹۵۱–۱۹۷۵ سالبرندگان نوبل شیمی کشور براساس۱۹۵۱100pxادوین مک‌میلان(۱۹۰۷–۱۹۹۱) آمریکا«برای کشف شیمی عناصر با عدد اتمی بالاتر از عدد اتمی اورانیوم، عنصر فرااورانیم»100pxگلن سیبورگ(۱۹۱۲–۱۹۹۹) آمریکا۱۹۵۲100pxآرچر جان پرتر مارتین(۱۹۱۰–۲۰۰۲)«برای اختراع دستگاه کروماتوگرافی»100pxریچارد لاورنس ساینگ(۱۹۱۴–۱۹۹۴)۱۹۵۳100pxهرمان استاودینگر(۱۸۸۱–۱۹۶۵)«برای اکتشافات خود در زمینه شیمی ماکرومولکولی»۱۹۵۴100pxلینوس پاولینگ(۱۹۰۱–۱۹۹۴) آمریکا«برای تحقیقاتی که در عرصه کشش مولکولی و کاربردهای آن برای توضیح ساختار مواد پیچیده انجام داد.»۱۹۵۵100pxونسانت دو وینیو(۱۹۰۱–۱۹۷۸) آمریکا«برای تحقیقاتی که دربارهٔ بیوشیمی ترکیبات مهم گوگردی به خصوص سنتز هورمونهای پلی پپتیدی انجام داد.»۱۹۵۶100pxسر سایریل هینشلوود(۱۸۹۷–۱۹۶۷)«برای تحقیقاتش دربارهٔ مکانیزم‌های واکنشهای شیمیایی»100pxنیکولای سمیونوف(۱۸۹۶–۱۹۸۶)۱۹۵۷100pxلرد تاد(۱۹۰۷–۱۹۹۷)«برای کار دربارهٔ نوکلئوتید و کوآنزیم‌های نوکلئوتیدی»۱۹۵۸100pxفردریک سنگر(۱۹۱۸–۲۰۱۳)«برای کار بر روی ساختار پروتئین، به خصوص انسولین»۱۹۵۹100pxیاروسلاو هیروفسکی(۱۸۹۰–۱۹۶۷) جمهوری چک«به خاطر کشف و توسعه شیوه‌های تحلیلی قطب نگاری»۱۹۶۰100pxویلارد اف لیبای(۱۹۰۸–۱۹۸۰) آمریکا«برای توسعه روش استفاده از کربن ۱۴ برای تعیین سن در باستان‌شناسی، زمین‌شناسی، ژئوفیزیک و دیگر شاخه‌های علم»۱۹۶۱100pxملوین کالوین(۱۹۱۱–۱۹۹۷) آمریکا«برای تحقیقات خود را بر روی جذب دی‌اکسید کربن در گیاهان»۱۹۶۲100pxماکس پروتس(۱۹۱۴–۲۰۰۲)«برای مطالعات خود به روی ساختارهای پروتئین‌های کروی»100pxجان سی کندرو(۱۹۱۷–۱۹۹۷)۱۹۶۳100pxکارل زیگلر(۱۸۹۸–۱۹۷۳)«برای کشف در زمینه شیمی و فناوری پلیمرها، کاتالیزگر زیگلر-ناتا»100pxجولیو ناتا(۱۹۰۳–۱۹۷۹)۱۹۶۴100pxدوروتی هاجکین(۱۹۱۰–۱۹۹۴)«برای تعیین ساختارهای مهم مواد بیوشیمیایی با استفاده از تکنیک‌های بلورشناسی پرتو ایکس»۱۹۶۵100pxرابرت وودوارد(۱۹۱۷–۱۹۷۹) آمریکا«برای دستاوردهای برجسته او در سنتز آلی»۱۹۶۶100pxروبرت اس مالیکن(۱۸۹۶–۱۹۸۶) آمریکا«برای کار به روی کشش شیمیایی و ساختار الکترونیکی مولکول‌ها از راه مطالعه نظریه اوربیتال مولکولی»۱۹۶۷100pxمانفرد آیگن(۱۹۲۷-*)«به خاطر مطالعاتی که در زمینه واکنش‌های ابرسریع شیمیایی تحت تأثیر پالسهای بسیار کوتاه انرژی انجام دادند.»100pxرونالد نوریش(۱۸۹۷–۱۹۷۸)100pxجرج پرتر(۱۹۲۰–۲۰۰۲)۱۹۶۸100pxلارس اونزاگر(۱۹۰۳–۱۹۷۶) آمریکا«به خاطر کشف موازنه‌ای لارس اونزاگر»۱۹۶۹100pxدرک بارتون(۱۹۱۸–۱۹۹۸)«برای توسعه مفهوم صورت بندی و کاربردهای آن در شیمی»100pxآد هسل(۱۸۹۷–۱۹۸۱)۱۹۷۰100pxلوییز اف لیلویر(۱۹۰۶–۱۹۸۷)«برای کشف نوکلئوتیدهای قندی و نقش آن‌ها در بیوسنتزهای کربوهیدارتها»۱۹۷۱100pxگرهارد هرتسبرگ(۱۹۰۴–۱۹۹۹)«برای شناخت ساختار الکترونیکی و هندسی مولکولها به خصوص رادیکالهای آزاد»۱۹۷۲100pxکریستین آنفینزن(۱۹۱۶–۱۹۹۵) آمریکا«برای کار بر روی ریبونوکلیزها»100pxاستنفورد مور(۱۹۱۳–۱۹۸۲) آمریکا«برای درک اتصالات موجود میان ساختار شیمیایی و فعالیت کاتالیکی مولکول ریبونوکلئویئک»100pxویلیام اشتین(۱۹۱۱–۱۹۸۰) آمریکا۱۹۷۳100pxارنست فیشر(۱۹۱۸–۲۰۰۷)«به خاطر مطالعات مستقلی که بر روی ترکیبات آلی فلزی انجام داده‌اند»100pxجفری ویلکینسون(۱۹۲۱–۱۹۹۶)۱۹۷۴100pxپل فلوری(۱۹۱۰–۱۹۸۵) آمریکا«برای کار نظری و تجربی در شیمی فیزیک ماکرومولکولها»۱۹۷۵100pxجان کارنفورت(۱۹۱۷–۲۰۱۳)«برای کار بر روی استریوشیمی واکنشهای کاتالیزه شده توسط آنزیمها»100pxولادیمیر پریلاگ(۱۹۰۶–۱۹۹۸)«برای کار بر روی استریوشیمی و و واکنش مولکول‌های آلی» ۱۹۷۶–۲۰۰۰ سالبرندگان نوبل شیمی کشور براساس۱۹۷۶100pxویلیام لیپسکام(۱۹۱۹–۲۰۱۱) آمریکا«به خاطر مطالعاتش بر روی ساختار مشکلات نورزایی "بوران"های ترکیبات شیمیایی»۱۹۷۷100pxایلیا پریگوژین(۱۹۱۷–۲۰۰۳)«برای تحقیق دربارهٔ ترمودینامیک غیر متعادل به خصوص توسعه تئوری ساختارهای پراکنده»۱۹۷۸100pxپیتر دی میچل(۱۹۲۰–۱۹۹۲)«برای درک انتقال انرژی زیستی از طریق فرمولاسیون تئوری کیمیوسماتیک»۱۹۷۹100pxهربرت براون(۱۹۱۲–۲۰۰۴) آمریکا«برای توسعه استفاده از ترکیبات محتوی عناصر بور و فسفر در سنتزهای آلی»100pxگئورگ ویتیگ(۱۸۹۷–۱۹۸۷)۱۹۸۰100pxپل برگ(۱۹۲۶–*) آمریکا«برای مطالعات بنیادی دربارهٔ بیو شیمی اسیدهای نوکلئیک به خصوص DNA دوباره ترکیب‌کننده»100pxوالتر گیلبرت(۱۹۳۲–*) آمریکا«برای مطالعات بنیادی دربارهٔ بیو شیمی اسیدهای نوکلئیک»100pxفردریک سنگر(۱۹۱۸–۲۰۱۳)۱۹۸۱100pxکنیچی فوکویی(۱۹۱۸–۱۹۹۸)«برای توسعه تئوریهای مستقل دربارهٔ مکانیزیمهای واکنشهای شیمیایی»100pxرولد هافمن(۱۹۳۷–*) آمریکا۱۹۸۲100pxارون کلوگ(۱۹۲۶–*)«برای توسعه بلورنگاری الکترونی و کشف ساختار بیولوژیکی پروتئین اسید نوکلئیک پیچیده»۱۹۸۳100pxهنری تاب(۱۹۱۵–۲۰۰۵) آمریکا«برای کار خود بر روی مکانیسم واکنش‌های انتقال الکترون، به خصوص فلزات پیچیده»۱۹۸۴100pxرابرت مریفیلد(۱۹۲۱–۲۰۰۶) آمریکا«برای توسعه متدولوژی سنتز شیمیایی روی یک ماتریکس جامد»۱۹۸۵100pxهربرت هاپتمن(۱۹۱۷–۲۰۱۱) آمریکا«برای دستاوردهای برجسته خود در توسعه روش‌های مستقیم برای تعیین ساختارهای بلوری»100pxجروم کارل(۱۹۱۸–۲۰۱۳) آمریکا۱۹۸۶100pxدادلی هرشباخ(۱۹۳۲–*) آمریکا«برای مطالعاتی که دربارهٔ دینامیک فرایندهای ابتدایی شیمیایی انجام داده‌اند» یوان لی(۱۹۳۶–*) آمریکا100pxچارلز پولانی(۱۹۲۹–*)۱۹۸۷100pxدونالد کرام(۱۹۱۹–۲۰۰۱) آمریکا«به خاطر توسعه و استفاده از مولکولهایی با تعاملات گزینشی تحت ساختاری»100pxژان-ماری لن(۱۹۳۹–*)100pxچارلز پدرسون(۱۹۰۴–۱۹۸۹) آمریکا۱۹۸۸100pxیوهان دایزنهوفر(۱۹۴۳–*)«برای تعیین ساختار سه بعدی یک مرکز واکنش فوتوسنتزی»100pxرابرت هابر(۱۹۳۷–*)100pxهارتموت میشل(۱۹۴۸–*)۱۹۸۹100pxسیدنی آلتمن(۱۹۳۹–*) آمریکا«برای کشف خصوصیات RNA، ریبوزیم»100pxتوماس چک(۱۹۴۷–*) آمریکا۱۹۹۰100pxالیاس کوری(۱۹۲۸–*) آمریکا«برای توسعه تئوری و متدولوژی سنتز آلی»۱۹۹۱100pxریچارد ارنست(۱۹۳۳–*)«برای توسعه متدولوژی طیف نگاری با روزنانس مغناطیسی هسته‌ای با وضوح تصویر بالا»۱۹۹۲100pxرادولف مارکوس(۱۹۲۳–*) آمریکا«برای نظریه مارکوس در سیستم‌های شیمیایی»۱۹۹۳100pxکری مالیس(۱۹۴۴–*) آمریکا«برای اختراع روش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز»100pxمایکل اسمیت(۱۹۳۲–۲۰۰۰)«برای اختراع روش واکنش زنجیره پلیمراز و توسعه آن برای مطالعات پروتئینی»۱۹۹۴100pxجرج اولاه(۱۹۲۷–*) آمریکا«برای تحقیق دربارهٔ کربوکاتیونها»۱۹۹۵100pxپاول کروتزن(۱۹۳۳–*)«برای کار دربارهٔ شیمی اتمسفر به خصوص در مورد شکل‌گیری و کاهش ازون»100pxماریو مولینا(۱۹۴۳–*) مکزیک آمریکا100pxفرانک رولند(۱۹۲۷–۲۰۱۲) آمریکا۱۹۹۶100pxرابرت کرل(۱۹۳۳–*) آمریکا«برای کشف فولرنها»100pxهارولد کروتو(۱۹۳۹–۲۰۱۶)ریچارد اسمالی(۱۹۴۳–۲۰۰۵) آمریکا۱۹۹۷100pxپل بویر(۱۹۱۸–۲۰۱۸) آمریکا«برای تحقیقات به روی ای‌تی‌پی سینتیز در زمینه سنتز آدنوزین تری فسفات»100pxجان ای. واکر(۱۹۴۱–*)100pxجینس اسکو(۱۹۱۸–۲۰۱۸)«برای کشف آنزیم یونی در تبادل سدیم- پتاسیم»۱۹۹۸100pxوالتر کوهن(۱۹۲۳–۲۰۱۶) آمریکا«برای توسعه قضیه‌های هوهنبرگ-کوهن»100pxجان پاپل(۱۹۲۵–۲۰۰۴)«برای توسعه روش‌های محاسباتی در شیمی کوانتوم»۱۹۹۹100pxاحمد حسن زویل(۱۹۴۶–۲۰۱۶) آمریکا«برای مطالعه دربارهٔ انتقال واکنشهای شیمیایی با استفاده از طیف نگاری در یک کوادریلیوم ثانیه، طیف‌سنجی فمتوثانیه»۲۰۰۰100pxآلن هیگر(۱۹۳۶–*) آمریکا«برای کشف و توسعهٔ پلیمررسانا»100pxآلن مک دایارمید(۱۹۲۷–۲۰۰۷) آمریکا100pxهیدکی شیریکاوا(۱۹۳۶–*) ۲۰۰۱–۲۰۲۵ سالبرندگان نوبل شیمی کشور براساس۲۰۰۱100pxویلیام نولز(۱۹۱۷–۲۰۱۲) آمریکا«برای کار دربارهٔ واکنشهای هیدروژنی کاتالیزهای کایرال»100px|Ryōji Noyoriریوجی نویوری(۱۹۳۸–*)100pxکارل شارپلس(۱۹۴۱–*) آمریکا«برای کار دربارهٔ واکنشهای اکسیداسون فعال شده توسط کاتالیزهای کایرال»۲۰۰۲100pxجان فن(۱۹۱۷–۲۰۱۰) آمریکا«برای توسعه روش‌های شناسایی و تجزیه و تحلیل ساختار مولکولهای بیولوژیکی و توسعه طیف نگاری با رزونانس مغناطیسی هسته‌ای»100pxکویچی تاناکا(۱۹۵۹–*)100pxکورت ووتریش(۱۹۳۸–*)«برای توسعه روش برای شناسایی و تجزیه و تحلیل ساختار مولکولهای بیولوژیکی و تعیین ساختار سه بعدی ماکرومولکولهای بیولوژیکی در محلول»۲۰۰۳100pxپیتر آگره(۱۹۴۹–*) آمریکا«برای کشف کانالهای غشای سلولی»100pxرودریک مک‌کینون(۱۹۵۶–*) آمریکا«برای کشف‌هایش در ارتباط با کانالهای غشای سلولی و مطالعات ساختاری در کانال‌های یونی»۲۰۰۴100pxهارون تسیخانوور(۱۹۴۷–*)«به خاطر کشف فروسایش پروتئین اوبیکیتین دار»100pxافرام هرشکو(۱۹۳۷–*)100pxاروین روز(۱۹۲۶–۲۰۱۵) آمریکا۲۰۰۵100pxایو چاوین(۱۹۳۰–۲۰۱۵)«برای توسعه روش‌های تحریفی در سنتز آلی»100pxرابرت گرابز(۱۹۴۲–*) آمریکا100pxریچارد شراک(۱۹۴۵–*) آمریکا۲۰۰۶100pxراجر کورنبرگ(۱۹۴۷–*) آمریکا«به خاطر مطالعاتش دربارهٔ پایه‌های مولکولی رونویسی یوکاریوتی»۲۰۰۷100pxگرهارت ارتل(۱۹۳۶–*)«برای تحقیقاتش در زمینه فرایندهای شیمیایی روی سطوح جامد»۲۰۰۸100pxاسامو شیمومورا(۱۹۲۸–*)As of 26 October 2008, the nobelprize.org website page for the 2008 award gives Shimomura's country as "USA". «برای کشف و توسعهٔ پروتئین فلورسنت سبز»100pxمارتین کلایف(۱۹۴۷–*) آمریکا100pxراجر تسین(۱۹۵۲–*) آمریکا۲۰۰۹100pxونکاترامان راماکریشنان(۱۹۵۲–*) آمریکا«برای مطالعه بر روی ساختار و عملکرد ریبوزوم»100pxتوماس استیتز(۱۹۴۰–*) آمریکا100pxعادا یونات(۱۹۳۹–*)۲۰۱۰100pxریچارد اف. هک(۱۹۳۱–*) آمریکا«برای واکنش جفت‌شدن در سنتز آلی»100pxای ایچی نگیشی(۱۹۳۵–*)100pxآکیرا سوزوکی(۱۹۳۰–*)۲۰۱۱100pxدانیال شختمن(۱۹۴۱–*)«برای کشف شبه کریستال‌ها»۲۰۱۲100pxرابرت لفکوویتس(۱۹۴۳–*) آمریکا«به دلیل پژوهش‌ها در زمینه گیرنده جفت‌شونده با پروتئین جی»100pxبرایان کبیلکا(۱۹۵۵–*) آمریکا۲۰۱۳100pxمارتین کارپلوس(۱۹۳۰–*) آمریکا اتریش«به خاطر توسعه مدل‌های چندمقیاسی سیستم‌های شیمیایی کمپلکس»100pxمایکل لویت(۱۹۴۷–*) آمریکا بریتانیا100pxآریه وارشل(۱۹۵۵–*) آمریکا اسرائیل۲۰۱۴100pxاریک بتزیگ(۱۹۶۰–*) آمریکا«برای توسعه میکروسکوپ فلورسنس فوق واضح»100pxاشتفان هل(۱۹۶۲–*) آلمان رومانی100pxویلیام اسکو مورنر(۱۹۵۳–*) آمریکا۲۰۱۵100pxعزیز سنجر(۱۹۳۰–*) ترکیه«برای مطالعه مکانیسم بازسازی دی‌ان‌ای»100pxتوماس لیندال(۱۹۴۷–*) سوئد100pxپال مودریچ(۱۹۵۵–*) آمریکا۲۰۱۶100pxژان-پیر سوواژ(۱۹۴۴–*)«طراحی و ساخت دستگاه‌های مولکولی»100pxفراسر استودارت(۱۹۴۲–*) آمریکا بریتانیا100pxبرنارد فرینگا(۱۹۵۱–*) هلند۲۰۱۷100pxژاک دوبوشه(۱۹۴۲–*) سوئیس«برای توسعه میکروسکوپ الکترونی کرایو برای تعیین ساختار با وضوح بالا زیست‌مولکول در محلول»100pxیوآخیم فرانک آمریکاFrank, Joachim (2017), Curriculum Vitae . استنلی ویتینگهام100pxآکیرا یوشینو۲۰۲۰100pxامانوئل شرپانتیه فرانسه«فراهم کردن روشی برای ویرایش ژنوم»100pxجنیفر داودنا آمریکا ۲۰۲۱100pxبنجامین لیست «برای توسعه ارگانوکاتالیست نامتقارن»100px دیوید مک‌میلان ۲۰۲۲100px کارولین برتوزی «برای توسعه کلیک شیمی و شیمی بیواورتوگونال»100px مورتن ملدال 100px کارل شارپلس ۲۰۲۳ 100px منجی الباوندی «برای کشف و سنتز نقاط کوانتومی»100pxلوئیس ئی. | ## جمع‌بندی | بروس 100pxالکسی اکیموف۲۰۲۴100px|دیوید بیکر دیوید بیکر«به‌خاطر پیش‌بینی ساختار پروتئین»100px|دمیس هاسابیس دمیس هاسابیس100px جان ام.