موضوع مقاله: فرهاد یکم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرهاد یکم | مقدمه: فرهاد یکم (به Frahāt) چهارمین شاه اشکانی (۱۷۶ پ.م – ۱۷۱ پ.م) پسر و جانشین فریاپت اشکانی بود. | ## بخش 1: فرهاد یکم | او با فتح منطقه تپورستان، آماردی‌ها را مطیع خود کرده و به پاسداری از دربند، در ساحل دریای کاسپین، و مسیر خراسان به ماد، گماشت. فرهاد، آماردی‌ها را تحت سلطه خود درآورد، قلمرو آن‌ها را در کوه های البرز فتح کرد و سرزمین هیرکانی را اشغال کرد. او در سال ۱۶۵/۶۴ پ.م درگذشت و برادرش مهرداد یکم (۱۶۵-۱۳۲ پ.م) که توسط خود فرهاد یکم به عنوان وارث تاج و تخت تعیین شده بود، جانشین او شد. فرهاد یکم پیش از مرگ، علی‌رغم داشتن فرزند پسر، برادر خود مهرداد یکم را به جانشینی برگزید. اگرچه برادر کوچکتر فرهاد، مهرداد، در شجاعت و جنگاوری برتری زیادی نسبت به او داشت، مجلس مهستان (انجمن بزرگان و اشراف) با توجه به ارشدیت فرهاد، تنها او را لایق جانشینی دانستند. به باور برخی از مورخان، شواهد جدید به‌دست‌آمده از سنگ‌نوشته‌ای در نسا نشان می‌دهد که پس از مرگ فریاپت در سال ۱۷۰ پیش از میلاد، فردی به نام آرشیس چهارم جانشین او شده و به مدت دو سال حکومت کرده است. در پی شکست ارشک دوم در برابر امپراتوری سلوکی در سال ۲۰۸ پ.م.، اشکانیان به هم‌پیمان و خراج‌گزار سلوکیان تبدیل شدند. اما با افول قدرت سلوکیان در دهه ۱۸۰ پیش از میلاد، اشکانیان به تدریج بار دیگر خودمختار شدند. | ## بخش 2: فرهاد یکم | حکمرانی در آغاز سال ۱۶۵ قبل از میلاد، فرهاد به مردیان قدرتمند (همچنین به نام آماردیان) حمله کرد، مردمی که در کوه‌های البرز زندگی می‌کردند که در شرق با هیرکانی و در جنوب غربی با ماد همسایه بود. مردیان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود می توانست مسیرهای تجاری از هیرکانی و غرب پارت تا غرب ایران را تهدید کند. این حمله احتمالاً بخشی از تلاش های اشکانیان برای گسترش قلمرو خود در ایران و کنترل امنیت هیرکانی بود. حمله فرهاد به ماردیان موفقیت آمیز بود و دروازه های خزر و همچنین شهر خاراکس را که به کلان شهر ماد راگا نزدیک بود فتح کرد. او گروهی از ساکنان مردیان را به خاراکس تبعید کرد تا از دروازه‌های خزر محافظت کنند، و تپوریان در پارت به سواحل خزر تبعید کردند، که نام منطقه تاریخی طبرستان را به وجود آوردند. در این دوره، سلوکیان در یهودیه گرفتار بودند، که نشان می‌دهد فرهاد عمداً در زمانی که سلوکیان قادر به مقابله نبودند، لشکرکشی به راه انداخت. پادشاه سلوکی، آنتیوخوس چهارم (۱۷۵-۱۶۴ قبل از میلاد) یهودیه را ترک کرد تا برای انجام عملیات تلافی جویانه علیه اشکانیان آماده شود، اما احتمالاً به دلیل بیماری در اواخر سال ۱۶۴ قبل از میلاد در نزدیکی گابه درگذشت. جانشین او، آنتیوخوس پنجم اوپاتور نه ساله (۱۶۴ - ۱۶۱ قبل از میلاد) قادر به تمرکز بر اشکانیان نبود، زیرا سلطنت او با درگیری، دسیسه های سیاسی و نفوذ روم مشخص شده بود. | ## بخش 3: فرهاد یکم | در میان عشایر آسیای میانه رایج بود که یک فرمانروا به جای پسرش، برادرش را جانشین خود کند. این عمل ممکن است در میان اشکانیان به دلیل خاستگاه چادرنشینی آنها باقی مانده باشد. بخشی از مورخ رومی قرن دوم، جاستین نشان می دهد که فریاپت، مهرداد را به عنوان جانشین فرهاد انتخاب کرده بود. اولبریخت از این نظریه حمایت می کند و بیان می کند که فراتس به دلیل سلطنت کوتاه خود در موقعیتی نبود که برادرش را به جای پسرانش انتخاب کند. جاستین گزارش می دهد که منافع کشور برای فرهاد اول اهمیت بیشتری نسبت به پسرانش داشت، که نشان می دهد او از تصمیم پدرش در مورد جانشینی حمایت می کرد. این سکه ها، پادشاه اشکانی را به تصویر می کشد که بی ریش و سبیل است و کلاه نرمی با تزئینات مروارید به سر دارد که به کرباسی معروف است و ساتراپ های هخامنشی نیز از آن استفاده می کردند. | ## جمع‌بندی | در پشت سکه، یک کماندار (ارشک یکم) نشسته بر روی امفالوس که لباس سواری ایرانی بر تن دارد.