موضوع مقاله: باشگاه فوتبال پاس تهران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # باشگاه فوتبال پاس تهران | مقدمه: باشگاه فوتبال پاس تهران که تا پیش از سال ۱۳۴۲ شهربانی نام داشت، یک باشگاه فوتبال ایرانی بود که در سال ۱۳۳۲ در تهران بنیان‌گذاری شد. | ## بخش 1: باشگاه فوتبال پاس تهران | آخرین قهرمانی یک باشگاه ایرانی در لیگ قهرمانان آسیا، توسط این تیم به دست آمده است. پاس در تمامی دوره‌های بالاترین سطح لیگ فوتبال ایران از نخستین دوره در سال ۱۳۴۹ تا فصل ۸۶–۱۳۸۵ جام خلیج فارس (جز یک دوره جام سراسری قدس در سال ۱۳۶۸) حاضر بود. این باشگاه موفق به کسب ۵ قهرمانی در بالاترین دسته لیگ فوتبال ایران و یک قهرمانی در جام باشگاه‌های آسیا شده است. پاس به‌همراه استقلال، پرسپولیس، سپاهان و ذوب آهن پرافتخارترین باشگاه‌های تاریخ فوتبال ایران هستند. پاس ۴ بار نیز تا نیمه‌نهایی جام حذفی پیش رفت، اما هر بار در این مرحله شکست خورد و هرگز نتوانست به دیدار پایانی برسد؛ به همین دلیل ناکام جام حذفی لقب گرفت. باشگاه فوتبال پاس تهران از ابتدای تأسیس خود تاکنون موفق به کسب ۱۳ جام رسمی و کشوری شده است. هشت قهرمانی و پنج نایب قهرمانی لیگ فوتبال ایران از جمله سه قهرمانی جام قهرمانی فوتبال ایران، یک قهرمانی و دو نایب قهرمانی جام باشگاه‌های تهران، سه قهرمانی جام حذفی تهران، یک نایب قهرمانی جام شهید اسپندی، یک قهرمانی جام باشگاه‌های آسیا و یک نایب قهرمانی جام باشگاهی آفریقا _آسیا مهم‌ترین قهرمانی‌ها و افتخارات باشگاه پاس تهران در فوتبال ایران می‌باشند. تیم فوتبال پاس تهران بعد از استقلال تهران پر افتخارترین تیم باشگاهی ایران در آسیا می‌باشد. این باشگاه از آغاز تا فروپاشی، زیر نظر پلیس ایران (در ابتدا شهربانی شاهنشاهی ایران و بعدها نیروی انتظامی) بود و به عنوان «نماد ورزش پلیس» به‌شمار می‌رفت. پاس تهران همچنان در رده تیم‌های پایه فعال است و در لیگ فوتبال امیدهای تهران تیم دارد. این تیم که نخستین تمرین‌های خود را در زمین دانشکده افسری انجام داد و متشکل از دانشجویان این دانشکده بود، در همان سال ۱۳۳۲ به مقام نایب قهرمانی مسابقات قهرمانی نیروهای مسلح ایران دست یافت. در این سال‌ها، بیشتر هواداران فوتبال در تهران طرفدار یکی از ۳ تیم تاج، شاهین یا دارایی بودند. در ۱۷ تیر ۱۳۴۲، با تلاش سروان فریدون صادقی و جمعی دیگر از دوستداران ورزش در پلیس، باشگاه با نام پاس به ثبت رسید. پیش‌نویس اساسنامه نخستین بازی رسمی پاس در سال ۱۳۴۳ برابر تیم فوتبال کوروش انجام شد. بازیکنان پاس در آن بازی فرامرز ظلی، حسن حبیبی، محمد رنجبر، حشمت مهاجرانی، رسولی، یزدانیان، محمدعلی معیریان، محمود یاوری، همایون شاهرخی، یینه‌ورزان و پرویز میرزاحسن بودند. این بازی با نتیجه ۱–۱ پایان یافت و تک گل پاس –که نخستین گل رسمی تاریخ باشگاه پاس بود– را محمدعلی معیریان به ثمر رساند. در سال ۱۳۴۵ اساسنامه باشگاه پاس به تصویب هیئت مدیره‌اش رسید تا پس از سال‌ها فعالیت غیررسمی، به‌طور رسمی فعالیتش را ادامه دهد. پس از این ۲ قهرمانی پاس همراه با پرسپولیس پرافتخارترین باشگاه لیگ فوتبال ایران بود. پاس پس از سومی در سال ۱۳۵۲، چهارمی در ۱۳۵۳ و تکرار سومی در ۱۳۵۴، دو سال متوالی (۱۳۵۵ و ۱۳۵۶) قهرمان جام تخت جمشید شد. در دهه ۱۹۷۰ میلادی (به جز دو سال نخست) کنفدراسیون فوتبال آسیا، جام باشگاه‌های آسیا را برگزار نمی‌کرد، از این رو پاس در این جام شرکت نکرد. حبیب شریفی، اسماعیل نوربخش، محسن هوشنگی، مائیس میناسیان، مجید حلوایی، حسین کازرانی، ایرج دانایی‌فرد، مهدی دینورزاده، محمد صادقی، رضا قفلساز، مهدی مناجاتی، محسن یزدخواستی و حسین فرکی نیز بازیکنان کلیدی پاس در این سال‌ها بودند. | ## بخش 2: باشگاه فوتبال پاس تهران | پاس تا هفته دوازدهم این بازی‌ها، در رتبه چهارم قرار داشت و حسین فرکی، مهاجم پاس نیز آقای‌گل مسابقات تا این هفته بود. بعد از انقلاب ۱۳۵۷ (۱۳۸۴–۱۳۵۸) پاس در سال ۱۳۷۱ یعنی فصل ۹۳–۱۹۹۲ قهرمان جام باشگاه‌های آسیا شد. در دور گروهی با الوصل امارات و وهیب پاکستان همگروه شد و با یک تساوی و یک باخت و صرفاً به دلیل تفاضل گل بهتر به عنوان تیم دوم گروه راهی نیمه نهایی شد. در نیمه نهایی در بحرین، ابتدا یومیوری ژاپن را در وقت‌های اضافه از پیش رو برداشت و سپس در روز دوم بهمن ماه ۱۳۷۱، یک بر صفر و با گل محسن گروسی از سد الشباب عربستان گذشت و قهرمان آسیا شد. ده روز پس از این بازی یعنی ۱۲ بهمن ۱۳۷۱، پاس در فینال لیگ آزادگان ۱۳۷۱ برابر پرسپولیس به میدان رفت و در نیمه اول با گل علی‌اصغر مدیرروستا پیش افتاد، اما اخراج اکبر یوسفی کار را برای این تیم دشوار کرد. کریم باوی در نیمه دوم دروازه این تیم را گشود و در پایان، کار به ضربات پنالتی کشید و در این ضربه‌ها بهزاد غلامپور درخشان ظاهر شد و ضربه بهزاد داداش‌زاده را مهار کرد و پاس را به قهرمانی رساند. 175px <small>۱۱ بازیکن آغازگر آخرین بازی تاریخ باشگاه پاس تهران، بازی با استقلال، ۷ خرداد ۱۳۸۶ در ورزشگاه آزادی با حضور ۲۰٬۰۰۰ تماشاگر. پس از جدایی مصطفی دنیزلی، مجید جلالی که یک بار پاس را در فصل ۸۳–۸۲ به قهرمانی لیگ برتر رسانده بود، به عنوان مربی برگزیده شد. تا هفته چهاردهم، پاس با ۴ برد، ۴ مساوی و ۶ باخت در میان ۱۶ تیم در جایگاه یازدهم قرار داشت. با وجود برد ۱–۰ برابر استقلال اهواز در هفته چهاردهم، جلالی دقایقی پس از بازی برکنار شد و همایون شاهرخی جایگزین وی شد. این در حالی بود که غیاثی، مدیرعامل باشگاه پس از تغییر مربی اعلام کرد که جلالی هفته پیش برکنار شده بود. فروپاشی و انتقال به همدان (۱۳۸۶) پس از پایان فصل ۸۶–۸۵ باشگاه پاس تهران به شهر همدان منتقل شد. در ابتدا خبرهایی دربارهٔ غیرقانونی بودن این انتقال منتشر شد، سپس اعلام شد باشگاه بدون دریافت پول به شهدای همدان هدیه شده است. ابتدا قرار بود باشگاه با نام شهدای الوند همدان به همدان منتقل شود، اما پاس همدان (مخفف پیروزی، استقامت، سرافرازی) نام گرفت. بر اساس تفاهم‌نامه‌ای میان نیروی انتظامی و باشگاه پاس همدان، باشگاه پاس همدان می‌تواند همچنان از بازیکنان مشمول خدمت سربازی استفاده کند. فروپاشی پاس تهران و ایجاد پاس همدان که نخستین تجربه طرح انتقال باشگاه‌های تهرانی به شهرهای دیگر بود، یک جنجال در رسانه‌های ایران به وجود آورد و مخالفان بسیاری داشت. کاظم اولیایی، مدیرعامل باشگاه پاس همدان، حمیدرضا حاجی‌بابایی نماینده همدان در مجلس شورای اسلامی، بهروز مرادی، استادار همدان و کیومرث هاشمی نایب رئیس سازمان تربیت بدنی از موافقان اصلی این انتقال بودند که همگی آنان در این انتقال نقش داشتند. عادل فردوسی‌پور در مقاله‌ای دربارهٔ فوتبال ایران در مجله ورلدساکر نوشت: «سران باشگاه پاس تهران با اعلام انتقال باشگاه به شهر همدان که هیچ تیم دسته برتری را در اختیار ندارد، فوتبال کشور را حیرت‌زده کردند.» امکان بازگشت در روزهای آغازین سال ۱۳۸۸، خبری مبنی بر بازگشت پاس به تهران منتشر شد اما توسط هیئت فوتبال استان همدان تکذیب شد. در اسفند سال ۱۳۹۲ رایزنی‌هایی برای بازگشت پاس انجام شد و گفته می‌شود احتمال تشکیل دوباره پاس تهران وجود دارد. «پاس» واژه‌ای با ریشه پهلوی است و به معنای «احترام»، «رعایت ادب» و «نگهبانی» است. ← پاس این واژه در زبان فارسی امروز نیز کاربرد دارد و در همین معانی نیز به‌کار می‌رود. | ## بخش 3: باشگاه فوتبال پاس تهران | ← پاس pās همچنین در فارسی واژه‌ای با تلفظ مشابه مصطلح است با ریشه فرانسوی که به عمل رساندن توپ به بازیکنان هم‌تیمی در فوتبال گفته می‌شود (پاس دادن). پس از انتقال به همدان، قرار شد نام باشگاه مخفف سه واژهٔ پیروزی، استقامت و سرافرازی باشد. نماد باشگاه پاس تهران، یک حرف پ در زمینه سبزرنگ بود که بالای آن عبارت (معنی: اعضای بدن مرا، در راه خدمت به خودت نیرومند کن) نوشته شده‌بود. فصل‌های پایانی جدول زیر عملکرد کلی پاس در دوران لیگ برتر (۱۳۸۰_۱۳۸۶) را نشان می‌دهد. فصل رتبهجام حذفیجام باشگاه‌ها۸۱–۱۳۸۰۴ام۸۲–۱۳۸۱۲وم۸۳–۱۳۸۲۱ام۸۴–۱۳۸۳۶ام۸۵–۱۳۸۴۲وم۸۶–۱۳۸۵۱۱ام رقابت‌های بین‌المللی حضور در رقابت‌های آسیایی پاس تهران یکی از تیم‌های پرافتخار ایران در آسیا با یک قهرمانی در جام باشگاه‌ها بود. فصلمسابقهنتیجهبازیبردمساویباختزدهخورده۹۳–۱۹۹۲جام باشگاه‌هاقهرمان۶۳۲۱۸۵۹۴–۱۹۹۳جام باشگاه‌هامرحله اول۲۰۲۰۰۰۹۹–۱۹۹۸جام برندگان جاممرحله دوم۴۱۱۲۱۱۵۲۰۰۵لیگ قهرمانانیک چهارم پایانی۸۵۳۰۱۶۸ عملکرد کلی جام بازیبردمساویباختگل زدهگل خوردهجام باشگاه‌ها۸۳۴۱۸۵جام برندگان جام۴۱۱۲۱۱۵لیگ قهرمانان۸۵۳۰۱۶۸جمع۲۰۹۸۳۳۵۱۸ حضور در رقابت بین قاره‌ای پاس با قهرمانی در جام باشگاه‌های آسیا ۹۳–۱۹۹۲ به جام باشگاهی آفریقا–آسیا که بین قهرمانان جام باشگاه‌های دو قاره آسیا و آفریقا برگزار می‌شد راه یافت اما در مجموع دو بازی رفت و برگشت به تیم الوداد کازابلانکا مغرب (قهرمان جام باشگاه‌های آفریقا) باخت و نایب‌قهرمان شد. فصلمسابقهنتیجهبازیبردمساویباختزدهخورده۱۹۹۳جام باشگاهی آفریقا–آسیانایب قهرمان۲۰۱۱۰۲ ورزشگاه ورزشگاه خانگی پاس تهران، ورزشگاه شهید دستگردی بود. با تلاش‌های فریدون صادقی این زمین به قیمت ۲۰۰٫۰۰۰ تومان از اوقاف اجاره ۹۹ ساله شد. در سال ۱۳۵۰ نقشه ثبتی این زمین فراهم شد و در حدود سال ۱۳۵۲ ساخت دیوار و ایجاد سکوی شیبدار بتونی آغاز شد. پس از انقلاب ۱۳۵۷، تا سال ۱۳۷۹ که بار دیگر طراحی طرح آغاز شد، ساخت ورزشگاه متوقف بود. در بیشتر بازی‌های خانگی پاس در دوران لیگ برتر (جز بازی‌هایی مانند لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۰۵) هواداران کمی به ورزشگاه می‌رفتند. یکی از بازی‌های تاریخی که ورزشگاه دستگردی پر شد، بازی برابر استقلال اهواز در هفته پایانی فصل ۸۳–۱۳۸۲ بود که با برد ۵–۰ و قهرمانی پاس در لیگ برتر همراه شد. در این بازی، از سربازان و نیروهای پلیس برای پر کردن ورزشگاه استفاده شد و علی شفیع‌زاده، مدیرعامل استقلال اهواز ورزشگاه دستگردی را پادگان و جهنم نامید. در سال‌های آغازین تأسیس نیز، وضع تماشاگران همین گونه بود و نفربرهای ارتش، دانشجویان پلیس را برای تشویق به ورزشگاه می‌بردند. یکی از استدلال‌های موافقان انتقال پاس به همدان، کم تماشاگر بودن این تیم در تهران و داشتن هوادار در صورت انتقال به همدان بود. بازیکنان سرشناس برای دیدن بازیکنان باشگاه پاس تهران، ردهذ: بازیکنان باشگاه پاس تهران را ببینید. بازیکنان نامدار ۱۳۵۲–۱۳۳۲ حسن حبیبی حشمت مهاجرانی فرامرز ظلی محمد رنجبر محمدعلی مالکیان همایون شاهرخی محمود یاوری محمدعلی معیریان پرویز میرزاحسن گودرز حبیبی سامسون مزینانی مهدی مناجاتی منوچهر حبیبی ۱۳۵۷–۱۳۵۲ اصغر شرفی محمد صادقی فیروز کریمی محسن هوشنگی حسین فرکی حسین کازرانی مجید حلوایی محسن یزدخواستی ۱۳۸۰–۱۳۷۰ حمید استیلی سیدقاسم قربان‌موسوی محمد خاکپور وحید هاشمیان بهزاد غلامپور مارکار آقاجانیان ستار همدانی رسول خطیبی علی‌اصغر مدیرروستا محسن گروسی علی‌اکبر یوسفی علیرضا حکیم‌زاده ۱۳۸۶–۱۳۸۰ جواد نکونام آرش برهانی خسرو حیدری خداداد عزیزی محمد نصرتی حسن رودباریان محسن بیاتی‌نیا بیشترین حضور #نامملیتپستبازیحسین فرکیمهاجم۳۱۵همایون شاهرخیهافبک۳۰۶مهدی مناجاتیمدافع۲۶۶اصغر شرفیمهاجم۲۵۸پرویز میرزاحسنمهاجم۲۰۵۶حسن حبیبیمدافع۱۷۲۷محمد صادقیهافبک۱۶۵۸فیروز کریمیمدافع۱۶۲۹جواد نکونامهافبک۱۶۰۱۰فرامرز ظلیدروزاه‌بان۱۵۹۱۱علیرضا حکیم‌زادهمهاجم۱۵۸۱۲مارکار آقاجانیانمدافع۱۴۸۱۳محمد رنجبرمدافع۱۴۴۱۴علی جانملکیمدافع۱۴۰۱۵محمود یاوریمدافع۱۳۵۱۶رسول غنی‌زادههافبک۱۳۵۱۷حسین کازرانیمدافع۱۳۳۱۸محمد نصرتیمدافع۱۲۵۱۹محسن گروسیمهاجم۱۲۴۲۰امید خورجمدافع۱۲۳۲۱مجید حلواییمدافع۱۲۱۲۲رضا امریمدافع۱۲۱۲۳حسین پاشاییمدافع۱۲۰۲۴حسن رودباریاندروازه‌بان۱۱۹۲۵حمید هدایتیمدافع۱۱۸۲۶محسن بیاتی‌نیامهاجم۱۱۶۲۷حشمت مهاجرانیمدافع۱۱۵۲۸آرش برهانیمهاجم۱۱۱۲۹کیانوش رحمتیهافبک۱۰۹۳۰میثم منیعیمدافع۱۰۸۳۱فرهاد ربیع‌خواهمدافع۱۰۶۳۲علی اکبر یوسفیمهاجم۱۰۶۳۳بهزاد غلامپوردروازه‌بان۱۰۵۳۴علی اصغر مدیرروستامهاجم۱۰۴۳۵هادی شکوریمدافع۱۰۳۳۶خداداد عزیزیمهاجم۱۰۱۳۷حمید استیلیهافبک۱۰۱۳۸عباس آقاییهافبک۱۰۰ بازیکنانی که بیش از ۱۰۰ بازی برای پاس بازی کرده‌اند. برترین گلزنان #نامملیتپستگلحسین فرکیمهاجم۱۴۸اصغر شرفیمهاجم۱۲۵علی اصغر مدیرروستامهاجم۶۳۴محسن گروسیمهاجم۴۵۵جواد نکونامهافبک۴۴۶آرش برهانیمهاجم۳۸۷همایون شاهرخیهافبک۳۶۸پرویز میرزاحسنمهاجم۳۵۹محسن بیاتی‌نیامهاجم۳۲۱۰محمد صادقیهافبک۳۰۱۱احمدرضا سهرابیمهاجم۲۹۱۲ عباس آقاییهافبک۲۸۱۳خداداد عزیزیمهاجم۲۵۱۴رسول خطیبیمهاجم۲۳۱۵ علیرضا حکیم‌زادهمهاجم۲۲۱۶ هاشم حیدریمهاجم۱۹۱۷ایمان رزاقی‌رادمهاجم۱۷۱۸علی اکبر یوسفیمهاجم۱۴۱۹مهدی مناجاتیمدافع۱۳۲۰آرش نوآموزمهاجم۱۲۲۱حسین خطیبیمهاجم۱۲۲۲میثم منیعیمدافع۱۱۲۳کورش لرستانیمهاجم۱۱۲۴علی موسویمهاجم۱۱۲۵محمد نصرتیمدافع۱۰۲۶کیانوش رحمتیهافبک۱۰ بازیکنانی که بیش از ۱۰ گل برای پاس به ثمر رسانده‌اند. عیسی ترائوره نخستین بازیکن خارجی پاس بود که در روز ۲۲ شهریور ۱۳۸۳؛ در هفته یکم لیگ برتر ۸۴–۱۳۸۳ نیمه دوم بازی پاس برابر برق شیراز به میدان رفت. در لیگ برتر ۸۶–۱۳۸۵، به دلیل استفاده همزمان و غیرقانونی پاس از هر ۴ بازیکن خارجی خود یک امتیاز به عنوان جریمه کم شد. | ## جمع‌بندی | # نامکشور پست دوران بازی بازیدر گل‌ها و بازی‌ها، تنها بازی‌های لیگ برتر فوتبال ایران شماریده شده است.