موضوع مقاله: جزیره | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جزیره | مقدمه: این پدیدهٔ طبیعی می‌تواند بر اثر فرایندهای زمین‌ساختی، فعالیت‌های آتشفشانی، بالا آمدن سطح آب یا فرسایش سواحل پدید آید و از نظر اندازه، شکل و ویژگی‌های زیستی بسیار گوناگون باشد، به‌طوری که برخی جزیره‌ها تنها تکه‌ای کوچک از خشکی‌اند و برخی دیگر به‌اندازهٔ یک کشور مستقل وسعت دارند.. | ## بخش 1: جزیره | بزرگترین جزیرهٔ جهان گرینلند است با ۲٬۱۷۵٬۵۹۰ کیلومتر مربع پهناوری که بخشی از خاک کشور دانمارک شمرده می‌شود. البته استرالیا با مساحت ۷٬۶۸۶٬۸۵۰ کیلومتر مربع از گرینلند بزرگتر است ولی از نظر زمین‌شناسی یک قاره محسوب می‌گردد. تمایز قاره‌ها و جزیره‌ها گرینلند بزرگ‌ترین جزیره جهان با مساحت بیش از ۲٫۱ میلیون کیلومتر مربع است، در حالی که استرالیا، کوچکترین قاره جهان، با مساحت ۷٫۶ میلیون کیلومتر مربع است، اما هیچ استانداردی که جزیره‌ها را از قاره متمایز سازد وجود ندارد.Brown, Mike. قاره‌ها بزرگترین جزیره‌های قاره‌ای هستند؛ استرالیا در لتیوسفر قاره‌ای و صفحه تکتونیکی خود (صفحه استرالیا) قرار دارد. در مقابل، جزیره‌ها متعلق به یک صفحه قاره‌ای هستند که حاوی زمین‌های بزرگتر است؛ به عنوان مثال، گرینلند که در صفحه آمریکای شمالی قرار دارد. گرینلند، نیوفاندلند، لانگ آیلند و جزیره سبل در شمال آمریکا؛ و باربادوس، جزایر فالکلند و ترینیداد در جنوب آمریکا. | ## بخش 2: جزیره | جزیره‌های اقیانوسی جزیره‌های اقیانوسی جزیره‌هایی هستند که روی ایوان قاره قرار ندارند و در قفسه‌های قاره‌نشین نشسته‌اند. جزیره‌های اقیانوسی که آتشفشانی نیستند از لحاظ زمین شناختی زمانی به وجود می‌آیند که در آنجا حرکات پلاک‌ها باعث افزایش سطح کف اقیانوس‌ها می‌شود. نمونه‌هایی از سنگ‌های سنت پیتر و پل نمونه‌هایی در اقیانوس اطلس و جزیره مک‌کواری در اقیانوس آرام است. این جزایر از آتشفشان‌ها به وجود می‌آیند که در آن فرورفتگی یک صفحه زیر دیگری رخ می‌دهد. تنها نمونه‌های موجود در اقیانوس اطلس، بعضی از آنتیل‌های کوچک و جزیره‌های جورجیای جنوبی و ساندویچ جنوبی. نمونه‌هایی از جزیره‌های صخره‌های مرجانی شامل مالدیوها، تونگا، ساموا، نائورو و پولینزی است. | ## بخش 3: جزیره | تنوع اجتماعی و اقتصادی جزیره‌های گرمسیری از جوامع سن سنگ در داخل ماداگاسکار، بورنو و پاپوآ گینه نو به شیوه‌های پیشرفته ای از شهرها و جزیره‌ها مانند سنگاپور و هنگ کنگ متفاوت است. گردشگری بین‌المللی عامل مهمی در اقتصاد بسیاری از جزیره‌های گرمسیری از جمله سیشل، سریلانکا، موریس، رئونیون، هاوایی، و مالدیو است. جزیره‌های مصنوعی تقریباً تمام جزیره‌های زمین طبیعی هستند و توسط نیروهای تکتونیکی یا فوران آتشفشانی شکل گرفته‌اند. با این حال، جزیره‌های مصنوعی (ساخت انسان) نیز وجود دارد، مانند فرودگاه بین‌المللی کانسیای در جزیره اوزاکا از جزیره ژاپن. جزیره‌های مصنوعی می‌توان با استفاده از مواد طبیعی (به عنوان مثال، زمین، سنگ، یا شن و ماسه) یا آن‌هایی که مصنوعی (ساخته شده از بتن اسلب یا بازیافت زباله) ساخت. کوچکترین جزیره‌ها کوچکترین جزیره‌های دنیا که به عنوان کشورهای مستقل نیز شناخته می‌شوند به ترتیب عبارتند از: نائورو تووالو جزایر مارشال مالدیو مالت سنت وینسنت و گرنادین سنت کیتس و نویس باربادوس آنتیگوا و باربودا بزرگترین‌های جزیره‌ها بزرگترین جزیره: گرینلند بزرگترین جزیره در یک دریاچه: جزیره مانیتولین بزرگترین جزیره در رودخانه: جزیره بنانال بزرگترین جزیره در آب شیرین: ماراژو بزرگترین جزیره شن و ماسه‌ای: جزیره فریزر بزرگترین جزیره غیرمسکونی: جزیره دون پرجمعیت‌ترین جزیره: جاوه، اندونزی جزیره به اشتراک گذاشته‌شده توسط بیشترین تعداد کشورها: بورنو (برونئی، اندونزی، مالزی) جزیره با بلندترین نقطه: گینه نو (پونچاک جیا، ۴۸۸۴ متر)، اندونزی شمالی‌ترین جزیره: جزیره Kaffeklubben جنوبی‌ترین جزیره (که کاملاً توسط یخ دائمی احاطه نشده): جزیره راس جزیره دارای پرجمعیت‌ترین شهر: جزیره هونشو، ژاپن (توکیو) دورافتاده‌ترین جزیره (از نزدیک‌ترین خشکی): جزیره بووه جزیره دارای تاریخی‌ترین سکونتگاه شناخته‌شده: سوماترا (غار لیدا آیر)، اندونزی قشم : بزرگترین جزیره‌ی غیر مستقل جهان که در ایران واقع شده جزیره‌های ایران حدود ۴۰ جزیره ایرانی خلیج فارس در حوزه سیاسی سه استان بوشهر، خوزستان و هرمزگان قرار دارند که بیش از نیمی از آن‌ها غیرمسکونی هستند. | ## جمع‌بندی | جزیره شیطان نیز که جزیره‌ای بسیار کوچک در دریای عمان است، در حوزه سیاسی استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته‌است.