موضوع مقاله: انجیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # انجیر | مقدمه: انجیر، انجیر خوراکی یا شال انجیر گونه‌ای آسیایی از گیاهان گلدار خانواده انجیران است. | ## بخش 1: انجیر | انواعی که در باغبانی برای مصرف میوهٔ آن مورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از فیکوس کاریکا، فیکوس پالماتا و فیکوس پودوکاریکا. فیکوس کاریکا همان انجیر معمولی است که به عنوان میوه مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ ولی فیکوس پالماتا و فیکوس پودوکاریکا بیشتر برای تلقیح انواع انجیر خوراکی کاشته می‌شوند. از آنجایی که نگهداری و انتقال میوه تازه انجیر بسیار دشوار می‌باشد بیشترین استفاده آن به صورت فرآوری شده است. سرکه انجیر نیز دارای طعم شیرین و دلچسبی می‌باشد که برای انواع ترشی و سالاد استفاده می‌گردد. نی ریز، آباده طشک، خرامه، داراب، فسا، کازرون و میمند از جمله تولیدکنندگان این گونه در استان فارس هستند. استهبان مرکز بازرگانی و صادرات انجیر خشک کشور است که هر ساله تولیدکنندگان و انجیرزادگان از اقصی نقاط کشور محصولات خود را در اختیار بازرگانان این شهر قرار می‌دهند. آثار این درخت در آخر عهد دوم (کرتاسه) دیده شده و در عهد چهارم در اطراف دریای مدیترانه مورد کشت قرار گرفته‌است. یهودیان قدیم نیز درخت انجیر را می‌شناخته‌اند و از یک نوع انجیر که فیکوس سیکوروس می‌باشد در تورات یاد شده‌است. یونانیان قدیم نوع اصلاح شده این درخت را تحت نام انجیر آتیک (Attic) می‌شناخته‌اند و رومیها این درخت را با معتقدات مذهبی خود مخلوط کرده آن را نشانه سعادت و پیشرفت و ترقی روزافزون می‌دانسته‌اند. در قرآن نیز، به این میوه سوگند یاد شده و سوره‌ای به نام این میوه نام‌گذاری شده‌است. قسمتی که به اسم میوه انجیر معروف است و مورد تغذیه انسان قرار می‌گیرد در حقیقت میوه نیست بلکه زائده مجوفی است که گلهای انجیر به تعدادی زیاد در داخل آن قرار گرفته‌اند و مواد قندی در این زایده یا رسپتاکل جمع می‌شود. گلهای نر و گلهای ماده درخت انجیر از یکدیگر جدا ولی روی یک پایه یعنی در داخل رسپتاکل واقع شده‌اند و به عبارت دیگر درخت انجیر گیاهی است یک پایه. اگر میوه انجیر را باز کنیم و به شکل یک سطح درآوریم گلهای نر که حامل دانه گرده هستند و در کنار و به طرف خارج صفحه واقع شده و گلهای ماده که حامل تخمدان و در صورت تلقیح شدن حامل بذر خواهند بود در وسط صفحه قرار دارند. تلقیح گل‌های ماده انجیر به وسیلهٔ حشرات مختلف که مهم‌ترین آن‌ها حشره‌ای بسیار کوچک از خانواده کالسیدیده می‌باشد انجام می‌گیرد. پس از ترکیه، سوریه با بیش از ۱۵ درصد، مراکش ۱۱ درصد، الجزایر بیش از ۹ درصد و ایران با ۸٫۵ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. باتوجه به وجود رقم‌های مختلف انجیر در سراسر دنیا که به صورت دیم یا آبی کشت می‌شوند و عرضه برخی به صورت تازه و برخی دیگر به صورت خشک صورت می‌پذیرد و از سوی دیگر کیفیت محصول و بازار آنها تفاوت فاحشی با یک دیگر دارد، به نظر می‌رسد که آمار ارایه شده از دقت لازم برخوردار نیست». انجیرهایی که برای کنسرو یا در شیرینی‌پزی مصرف می‌شود در هوای مرطوب محصول مرغوب‌تری می‌دهد تا در هوای گرم و خشک و برعکس میوه درختان انجیری که در هوای خشک و نسبتاً گرم کاشته شده‌اند برای تهیه انجیر خشک مرغوب‌تر است تا آنهای در هوای مرطوب عمل آمده‌اند. باران در موقع تلقیح بسیار مضر است و مقدار محصول را به مقدار قابل توجهی کم می‌کند. در نواحی مرطوب میوه درشت می‌شود و دم آن طویل می‌گردد ولی مقدار شیرینی میوه کم می‌شود در هوای خشک و گرم دم میوه کوتاه شده گاهی به کلی از بین می‌رود اما اندازه میوه کوچک و مقدار شیرینی آن زیاد است. زیستگاه درخت انجیر معمولی از زمان‌های قدیم کشت می‌شده‌است و در مناطق خشک و آفتابی دارای خاک عمیق و تازه و در نقاط صخره‌ای با ارتفاع تا ۱۷۰۰ متر بالاتر از سطح دریا، به صورت وحشی رشد می‌کند. انجیر معمولی خاک نسبتاً متخلخل و با زهکشی آزاد را ترجیح می‌دهد و می‌تواند در خاک دارای مواد مغذی اندک رشد کند. | ## بخش 2: انجیر | برخلاف سایر گونه‌های انجیر، انجیر معمولی همیشه به گرده‌افشانی توسط زنبور یا از درخت دیگر نیاز ندارد، اما می‌توان توسط زنبور انجیر این درخت را برای تولید بذر گرده‌افشانی کرد. این گونه در مناطق پراکنده‌ای در آسیا و آمریکای شمالی با طبیعت سازگاری پیدا کرده و بومی شده‌است. ، سایت پارسه گردبرای بهتر شدن میوه‌ها باید هرس درست و اصولی انجام شود که باعث رشد بیشتر تنه درخت و جلوگیری از تنش خشکی در مناطق گرم خاک مطلوب درخت انجیر درخت انجیر را در انواع مختلف خاک از شنی سبک تا رسی سخت می‌توان کاشت. در این نوع اراضی میوه دادن درخت به علت رشد زیاد شاخ و برگ دو یا سه سال به تأخیر می‌افتد. ازدیاد درخت انجیر درخت انجیر را با انواع مختلف و روش تکثیر نباتات چه جنسی و چه غیر جنسی می‌توان زیاد کرد. در ازدیاد به وسیلهٔ بذر هیچ‌گاه درخت جدید شبیه به پایه مادری نخواهد بود و به همین جهت نیز جز برای تحقیقات علمی و پیدا کردن انواع جدید از این طرز ازدیاد استفاده نمی‌کنند. برای ازدیاد درخت انجیر از نظر ایجاد باغ به منظور بهره‌برداری فقط از طرق مختلف غیر جنسی استفاده می‌شود. طرق مختلف غیر جنسی که بیشتر در تکثیر درخت انجیر بکار می‌روند عبارتند از: قلمه، پاجوش، خواباندن شاخه و پیوند. در ازدیاد درخت انجیر به وسیلهٔ قلمه باید از درخت سالم و قوی و شاخه رسیده انتخاب و تهیه شود. برخی از انجیرها ماده و برخی دیگر نر هستند، بنابراین تولیدمثل آنها از طریق گرده‌افشانی انجام می‌شود که برای این کار به نژاد خاصی از زنبورهای وحشی ماده وابسته هستند. این روزنه به قدری تنگ است که زنبور بال‌های خود را از دست داده و داخل انجیر به دام می‌افتد. تخم‌ها به لارو و سپس به زنبور تبدیل شده و از انجیر خارج شده و گرده‌ها را با خود حمل می‌کنند. اگر زنبور وارد یک انجیر ماده شود، قادر به تخم‌گذاری نیست، گرده‌افشانی از طریق روزنه ایجاد شده انجام می‌شود و زنبور ماده در تنهایی می‌میرد. خوشبختانه انجیر ماده آنزیمی تولید می‌کند که قادر به هضم کامل بدن زنبور است؛ بنابراین دانه‌های درون انجیر زنبور و حشره نیستند، بلکه دانه‌های این میوه هستند. آفات و بیماری‌های درخت انجیر از انواع آفات درخت انجیر: سیمتیس نمورانا، هسپروفانس گریزئوس، سفیدک انجیر، موزائیک انجیر، شکاف خوردن میوه انجیر و بیماری ترشیدگی میوه انجیر. زغالک: گروهی از بیماری‌های قارچی که باعث لکه‌های سیاه و قهوه ای بر روی برگ‌ها می‌شود و در نهایت باعث زرد شدن و افتادن برگ می‌شود. زنگ زدگی انجیر: روی برگ‌ها لکه‌های مسی رنگی شکل می‌گیرد که به مرور بزرگ‌تر می‌شود. موزاییکی شدن انجیر: این آفت توسط نوعی ویروس شکل می‌گیرد که باعث تشکیل طرح‌هایی موزاییکی شکل بر روی برگ‌ها می‌شود. این ویروس توسط هیرهها (مایت‌ها) منتقل می‌شود و تنها راه درمان آن استفاده از هیره‌کش‌هاست. اِندوسپسیس: این قارچ توسط زنبور انجیر که وارد میوه سبز شده تا تخم‌گذاری کند منتقل می‌شود. آفات‌های حشره‌ای: حشره‌ها می‌توانند مانند قارچ‌ها و ویروس‌ها برای درخت مضر باشند. | ## بخش 3: انجیر | این افت‌ها شامل گونه‌های مختلفی از سوسک‌ها، هیره عنکبوتی، مگس سرکه و نماتدها می‌باشند. مصرف انجیر و فراورده‌های متنوع آن انجیر دارای چند نوع متختلف براساس رنگ و سایز آن می باشد. بهره‌گیری از خواص فراوان انجیر بیشتر از طریق مصرف انجیر خشک و پس از آن میوه تازه مرسوم می‌باشد. این در حالی است که میوه انجیر را به‌صورت فرآورده‌های مختلف نیز می‌توان مصرف کرد. فرآورده‌های دیگر قابل ذکر شامل شربت انجیر (متفاوت با آب‌انجیر)، مسقطی انجیر، مربای انجیر و مارمالاد آن، ترشی، کمپوت، سوپ و پوره انجیر می‌باشند. از جمله خواص شیره انجیر می‌توان به تقویت سیستم ایمنی، بهبود عملکرد دستگاه گوارش، کاهش فشار خون و تنظیم قند خون اشاره کرد. علاوه بر موارد ذکر شده از انجیر می‌توان در تهیه شیرینی‌جات مختلف مانند شکلات، بیسکوئیت، کیک و کلوچه استفاده کرد. گالری اهمیت فرهنگی اساطیر بابلی اینانا / اشتار بابلی به عنوان مثال شکل درخت انجیر مقدس خیکوم را به خود گرفت، "مادر ابتدایی در مرکز زمین"، محافظ نجات‌دهنده تموز. بر اساس دانشنامه باربارا واکر در مورد نمادهای الهه، "این ممکن است دلیل استفاده رایج از درخت انجیر به عنوان نمادی از روشنایی انسان باشد، که قبلاً تصور می‌شد از طریق ارتباط او با اصل زنانه حاصل می‌شود."Walker B (1988). در فرهنگ یهودیان در کتاب پیدایش کتاب مقدس، آدم و حوا خود را با برگ‌های انجیر پوشاندند (پیدایش ۳:۷) پس از خوردن میوه ممنوعه از درخت شناخت خیر و شر. به همین ترتیب، برگ‌های انجیر یا تصاویر برگ‌های انجیر، مدت‌ها برای پوشاندن اندام‌های تناسلی شخصیت‌های برهنه در نقاشی و مجسمه‌سازی استفاده شده است، به عنوان مثال در اثر ماساچو اخراج از باغ عدن. علاوه بر این، بر اساس نظر ربی نحمیا در تلمود، درخت شناخت در باغ عدن یک درخت انجیر بود. ربی نحمیا می‌گوید: "با همان چیزی که فاسد شدند، بازسازی شدند." کتاب تثنیه انجیر را به عنوان یکی از هفت گونه محصولات مشخص می‌کند (تثنیه ۸:۷-۸)، که حاصلخیزی سرزمین اسرائیل را توصیف می‌کند. این مجموعه‌ای از هفت گیاه بومی خاورمیانه است که در کنار هم می‌توانند تمام سال غذا فراهم کنند. این فهرست بر اساس تاریخ برداشت سازماندهی شده و انجیر به دلیل رسیدن محصول اصلی‌اش در تابستان، چهارمین مورد قرار دارد. نقل قول کتاب مقدس "هر مردی زیر تاک و درخت انجیر خودش" (میکاه ۴:۴) برای نشان دادن صلح و رفاه به کار رفته است. تئودور هرتزل از آن در تصویر خود از سرزمین آینده یهودیان استفاده کرد: "ما یک کشور مشترک‌المنافع هستیم. هدف ما در کتاب اول پادشاهان ذکر شده: 'یهودا و اسرائیل با امنیت ساکن خواهند شد، هر مردی زیر تاک و درخت انجیر خودش، از دان تا بئرشبع'."Theodor Herzl (1987). بنیانگذاران افسانه‌ای رم، رومولوس و رموس، در حالی که نوزاد بودند زیر درخت انجیری یافت شدند، جایی که توسط گرگ ماده شیر می‌خوردند. رومیان همچنین درخت انجیر را با رومینا، الهه حامی مادران شیرده، به دلیل شیره شیری آن مرتبط می‌دانستند. رومیان از انجیر برای آرزوی بارآوری برای یکدیگر استفاده می‌کردند — البته به شیوه‌ای تا حدی خشن‌تر، حداقل بر اساس استانداردهای امروزی. | ## جمع‌بندی | به عنوان نشانه برکت — و وسیله‌ای برای دفع نفرین — رومیان باستان "مانو فیکو" یا "دست انجیر" را نشان می‌دادند، که به این دلیل چنین نامیده می‌شد که تصور می‌شد شبیه اندام تناسلی زنانه است، که با انجیر مرتبط بود.