موضوع مقاله: شهوت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهوت | مقدمه: شهوت به معنای آرزو، میل، رغبت، اشتیاق، خواهش و شوق نَفْس در به دست آوردن لذت و سود است. | ## بخش 1: شهوت | واژه‌شناسی ریشهٔ واژهٔ شهوت عربی (شَهْوَة) است که در زبان فارسی میانه به آن وَرَن گفته می‌شد. زمانی که کلمه شهوت به صورت تنها استفاده شود، به معنی شهوت جنسی است اما در کتب مختلف با واژه‌های مختلفی روبرو هستیم مانند: شهوت طعام: کسی که اشتهای زیادی به غذا خوردن دارد. دیدگاه ادیان اسلام در قرآن شهوت (خواستنی) و مشتقاتش شش بار دربارهٔ بهره‌گیری از نعمت‌های بهشتی در معنایی مثبت یا خنثی آمده، اما در هفت مورد زیر بار منفی داشته و نکوهش شده است:اخلاق در قرآن، ناصر مکارم شیرازی، قم: نشر مدرسهٔ علی‌بن‌ابی‌طالب، چاپ نخست، ۱۳۷۷، ۳ جلد، جلد ۲، ص۲۷۸ زینت یافتن شهوات زندگی دنیا برای مردم با ذکر مصادیق: زنان، فرزندان (پسر)، قَنطار قنطار طلا و نقره، اسب‌های نشان‌دار، چهارپایان دامی و کشتزارها (آل عمران/۱۴)متن و ترجمه‌های آیهٔ ۱۴ آل عمران نسبت دادن داشتن دختر به خداوند بر اساس شهوت کافران در خوارداشت فرزند دختر و گرامیداشت فرزند پسر (نحل/۵۷–۵۸)متن و ترجمه‌های آیات ۵۷ و ۵۸ نحل شهوت جنسی در همجنس‌گرایی مردانهٔ قوم لوط (نمل/۵۵متن و ترجمه‌های آیهٔ ۵۵ نمل و اعراف/۸۱متن و ترجمه‌های آیهٔ ۸۱ اعراف) ضایع کردن نماز با پیروی شهوت‌ها، بدون تعیین مصداق (مریم/۵۹)متن و ترجمه‌های آیهٔ ۵۹ مریم تضاد پذیرش توبه با دنباله‌روی شهوات، بدون تعیین مصداق (نسا/۲۷)متن و ترجمه‌های آیهٔ ۲۷ نسا جدایی میان کافران و شهوت‌هایشان در آخرت، بدون تعیین مصداق (سبا/۵۴)متن و ترجمه‌های آیهٔ ۵۴ نحل محمدتقی مصباح یزدی در این باره می‌گوید: در اسلام، اطفای شهوت جنسی فقط به صورت آمیزش با همسر آزاد یا ملک یمین، مشروع و بلکه ثواب است. آمیزش در مذهب تشیع در دو قالب ازدواج دائم و ازدواج موقت، و در مذهب اهل سنت فقط به شکل دائم می‌باشد. شاخه پروتستان بر این باورند که همهٔ گناهان از جمله شهوت، تنها به دست خدا و با مرگ و رستاخیز عیسی مسیح می‌تواند بخشوده شوند. نگرش به عشق اغلب پژوهش‌ها حاکی از آن است که شهوتِ صِرف، کمتر به سمت عشق رمانتیک می‌انجامد. از طرف دیگر عشق رمانتیک، به‌ویژه پس از زادن فرزندان، می‌تواند به مرحله سومی پیشرفت کند: دلبستگی و تعلق. | ## بخش 2: شهوت | این دلبستگی عمیق‌تر که در عاشقان بالغ و دیرین شکوفا می‌شود، به‌طور شاخص پس از زایش فرزند به وجود می‌آید. با این حال نمونه‌های فراوانی وجود دارد که یک دلبستگی مادام‌العمر میان زوجی بدون فرزند به وجود آمده، درست همان‌طور که بسیاری از زوج‌های صاحب فرزند هیچ‌گاه به این مرحله دلبستگی عمیق مدام نمی‌رسند. علت اما تمام حوادث شیمیایی و عصبی برانگیزاننده عشق، یک پرسش از نوع اول مرغ بود یا تخم مرغ را به میان می‌آورد: آیا عاشق شدن علت این تغییرات شیمیایی در مغز است یا معلول آن؟ در مورد این پرسش، بازنمودی وجود دارد که نخستین بار کنراد لورنتس کردارشناس حیوانات، برنده جایزه نوبل به آن پرداخت. لحظه‌ای بحرانی برای آشیانه‌سازی یک پرنده وجود دارد، هنگامی که مغز و دستگاه عصبی مرکزی جوجه اردک آماده ایجاد پیوند میان او و مادرش است. در غیاب پرنده مادر جوجه با نخستین حیوانی که دیدار می‌کند این پیوند را برقرار می‌کند. مکانیسم نقش‌پذیری برای بقا حیاتی است چرا که تصور بر این است که ارتباط با یک والد نگهبان، بقا را تضمین می‌کند. | ## بخش 3: شهوت | کودکی که نمی‌تواند با مادرش پیوند عاطفی برقرار کند، از بخت کمتری برای بقا برخوردار است. با توجه به شباهت میان یک کودک محروم از مادر و یک عاشق ناکام، دانشمندان این پدیده نقش‌پذیری را دربارهٔ عشق بزرگسالان هم مطرح کرده‌اند. عاشق مانند کودکی دلبسته به مادر، به چشمان معشوق خیره می‌شود و آه می‌کشد و اگر رابطه‌اش را با او از دست دهد مانند کودکی طردشده، می‌گرید و به افسردگی دچار می‌شود و حتی ممکن است به خود صدمه بزند. در صورت موفقیت در پیوند آغازین میان عاشقان دلبستگی درازمدت در چشم‌انداز قرار می‌گیرد. چنین واقعه‌ای پس از آنکه عشق رمانتیک سیرش را طی کرد و اتحاد عاشق و معشوق فرزندانی را به بار آورد رخ می‌دهد. اما این مرحله جدید پیش‌بینی نشده و نامنتظر است چرا که به‌طور شاخص ۱۸ ماه تا ۳ سال پس از شروع عشق، آبشارهای فنتیل‌آمین، دوپامین و اکسی توسین در مغز فروکش می‌کنند و به قول دانشمندان علوم اعصاب ذخیره واسطه‌های عصبی تمام می‌شود. | ## جمع‌بندی | بهرام فره‌وشی، فرهنگ زبان پهلوی، تهران، مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران؛ شماره ۱۴۱۴.