موضوع مقاله: کیهان کلهر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کیهان کلهر | مقدمه: ساز تخصصی کیهان کلهر کمانچه است و افزون بر آن تنبور، سه‌تار و شاه‌کمان نیز می‌نوازد. | ## بخش 1: کیهان کلهر | همکاری هنری او با هنرمندان گوناگون از فرهنگ‌های دیگر از جمله اردال ارزنجان از ترکیه،Kayhan Kalhor & Erdal Erzincan, The Wind شجاعت حسین خان از هند، یویوما از چین، ژائو ژیپینگ، عالیم قاسمف از جمهوری آذربایجان،اجرای مشترک کیهان کلهر و عالیم قاسم‌اف بروکلین رایدر از آمریکا، ارکستر فیلارمونیک نیویورک، کوارتت کرونوس،کیهان کلهر با گروه بروکلین رایدر در لندن و گروه سازهای بادی هلند،باخ در ایران: کیهان کلهر و پروژه مشترک با هنرمندان ایرانی و هلندی او را به هنرمندی بین‌المللی تبدیل کرده است. کیهان کلهر با آلبوم‌های بی تو بسر نمی‌شود، فریاد، باران و فراتر از نقشه جغرافیا که در آن‌ها به‌عنوان آهنگ‌ساز و نوازنده نقش داشته، نامزد جایزه گرمی شده است.نامزدی جایزه «گرمی» در ایران، 50 ساله شد در پنجاه و نهمین مراسم جایزه گرمی، کیهان کلهر به همراه گروه جاده ابریشم به رهبری یویوما توانستند با آلبوم "sing me home" موفق به کسب جایزه گرمی بهترین موسیقی جهانی شوند.کیهان کلهر به همراه گروه جاده ابریشم برنده گرمی شد در چهارمین جشن سالانه موسیقی ما که در تاریخ ۲۵ آذر ۱۳۹۶ در تالار وحدت تهران برگزار شد، از کیهان کلهر به پاس یک عمر فعالیت هنری تقدیر به عمل آمد. او نخستین نوازندهٔ ایرانی است که برندهٔ جایزهٔ معتبر جهانی «وومکس» در سال ۲۰۱۹ شد. کیهان کلهر، جایزهٔ هنرمند برتر سال ۲۰۱۹ در فستیوال جهانی موسیقی وومکس را در تاریخ ۵ آبان ۱۳۹۸ در کشور فنلاند دریافت کرد. زندگی و فعالیت هنری کیهان کلهر در سال ۱۳۴۲ خورشیدی در خانواده‌ای کُرد و موسیقی‌دوست در تهران چشم به جهان گشود. پدرش عباس حیدری کلهر کارمند عالی رتبهٔ وزارت کشاورزی و نوهٔ مهرعلی‌خان از خان‌ها ایل کلهر بود و مادرش اقدس نام داشت.نظافتی، ۱۳۷۷، ص ۱۶۸–۱۶۵. در سال‌های تحصیل کیهان در دورهٔ اول دبیرستان، خانوادهٔ کلهر بار دیگر به کرمانشاه مراجعت کردند و به همین دلیل کیهان و کامران فعالیت خود را با ارکستر رادیو تلویزیون کرمانشاه ادامه دادند و در مدت کوتاهی مورد توجه استادان موسیقی کرمانشاه قرار گرفتند. خانوادهٔ کلهر در سال‌های انقلاب و آغاز جنگ مقیم کرمانشاه بودند، اما در سالیان ابتدای جنگ ایران و عراق بار دیگر به تهران مهاجرت کرده و فعالیت‌های موسیقی کیهان و کامران نیز در تهران پی گرفته شد.نظافتی، ۱۳۷۷، ص ۱۶۸–۱۶۵. اما پس از مدتی کیهان در سن هفده سالگی به ایتالیا رفت و سپس برای ادامه تحصیل راهی کانادا شد و در رشتهٔ آهنگسازی از دانشگاه کارلتون اتاوا با درجهٔ کارشناسی ارشد آهنگسازی فارغ‌التحصیل شد. با این حال در سال‌های آخر جنگ که نیروی هوایی ارتش بعث عراق شهر تهران را چندین بار مورد بمب‌باران قرار دادند، خانهٔ پدری او در تهران مورد اصابت موشک قرار گرفته و پدر، مادر و برادر کیهان کلهر کشته شدند.نظافتی، ۱۳۷۷، ص ۱۶۸–۱۶۵. او در آن شهر در زمینهٔ موسیقی فعّالیت کرد و در چند برنامهٔ تلویزیونی نیز به همراه علیرضا افتخاری موسیقی اجرا کرد. | ## بخش 2: کیهان کلهر | با این حال در سال ۱۳۷۴ بار دیگر به کانادا بازگشت تا تحصیلات خود را در، مقطع دکترا ادامه بدهد. او در کانادا با محمدرضا شجریان و شهرام ناظری همکاری کرد و در چند کنسرت آن‌ها در خارج از کشور اجرا کرد.نظافتی، ۱۳۷۷، ص ۱۶۸–۱۶۵. کیهان کلهر در چند سخنرانی و مصاحبه مجموعه جاده ابریشم انگیزه و الگو خود را در نوازندگی کمانچه استاد علی اصغر بهاری نام برده است. او برای شناساندن موسیقی ایرانی به غیر ایرانی‌ها تلاش بسیاری کرده است، همکاری وی با هنرمندان هندی از جمله «شجاعت حسین خان» (غزل) یا با کوارتت کرونوس (Kronos Quartet) (جاده ابریشم)، یویوما، ارکستر فیلارمونیک نیویورک و رامبراندت تریو (گروه موسیقی هلندی)، وی را به هنرمندی جهانی تبدیل کرده است و شنوندگان زیادی در بین غیرایرانی‌ها دارد. او معتقد است: «موزیسین، موسیقی‌دان یا موسیقی‌شناس باید به ریاضیات، تاریخ و ادبیات آشنا باشد.» وی مدت‌ها عضو گروه دستان بود و در کنسرت‌های این گروه به همراه شهرام ناظری می‌نواخت. پس از جدایی از گروه دستان و آغاز فعالیت‌های مستقل با موسیقیدانهای خارجی، با همکاری استادان موسیقی سنتی ایران محمد رضا شجریان و حسین علیزاده آثاری را پدیدآورد که شامل شش آلبوم زمستان است، بی تو بسر نمی‌شود، فریاد، ساز خاموش، شب، سکوت، کویر و سرود مهر می‌شوند. وی در این سال‌ها با تعدادی ازنوازندگان همچون اردال ارزنجان و تومانی دایاباته هم‌نوازی داشته. همچنین به عنوان نوازنده در گروه راه ابریشم که یویوما ویولون‌سل‌نواز چینی-آمریکایی به راه انداخته حضور دارد. کنسرت‌ها وی همراه با نوازندهٔ باغلامای ترکیه، اردال ارزنجان کنسرت‌هایی را هم در مناطق مختلف جهان در حال اجرا دارد و آلبومی نیز با این نوازنده کرد به نام The Wind در شرکت ECM ارائه کرده است. کلهر همچنین در ژانویه سال ۲۰۰۸ میلادی کنسرتی را به همراه کوارت زهی بروکلین رایدر در شهر نیویورک به روی صحنه برد که در آن قطعاتی از آلبوم شهر خاموش نواخته شد. در فروردین ۱۳۹۸ کنسرت‌های «شهر خاموش» به همراه کوارتت «مینیاتور» در تالار وحدت تهران برگزار شد. | ## بخش 3: کیهان کلهر | شایعه بازداشت بنا به اعلام رسانه‌ها کیهان کلهر روز پنجشنبه ۱۹ شهریور ۱۳۸۸، در حالی‌که از فرودگاه امام خمینی تهران، ایران را به مقصد فرانسه برای اجرای برنامه ترک می‌کرد، بازداشت شد. روز بعد حمیدرضا نوربخش که برای بدرقهٔ کلهر به فرودگاه رفته بود در مصاحبه‌ای نگهداری چند ساعتهٔ وی را تأیید اما بازداشت را شایعه عنوان کرد.پایگاه خبری تابناک: برجسته‌ترین نوازنده کمانچه بازداشت شد؟؛ بازدید در ۲۹ مه۲۰۱۴ میلادی. پایگاه اینترنتی همشهری آنلاین، توضیح نوربخش دربارهٔ شایعهٔ بازداشت کلهر؛ بازدید در ۲۹ مهٔ ۲۰۱۴ میلادی. لغو کنسرت و تصمیم به عدم برگزاری کنسرت در ایران در خرداد ۱۳۹۴ و به دنبال ممانعت ادارهٔ اماکن نیروی انتظامی از برگزاری کنسرت مشترک کلهر و گروه بروکلین رایدر، کلهر اعلام کرد که دیگر در ایران اجرایی نخواهد کرد. وی تأکید کرد که تا زمانی که فرهنگ و هنر ایران گروگان زورگیری و زورآزمایی جناح‌های سیاسی است و خط مشی مشخصی برای این‌گونه فعالیت‌ها تعریف و اجرا نشده، از انجام هرگونه فعالیت در ایران خودداری خواهد کرد. در مقام داد و بیداد.بی تو بسر نمی‌شود۱۳۸۱حسین‌علیزاده کیهان کلهرمحمدرضا شجریاندل آوازبه‌همراه حسین علیزاده، همایون شجریان. در دستگاه نوا و آواز بیات کرد.فریاد۱۳۸۲آری محمدرضا شجریاندل آوازدر دستگاه راست پنجگاه، شور و همایون.باران۱۳۸۲ آوای دوست، ئی‌سی‌ام رکوردزبا همکاری گروه موسیقی غزل: شجاعت حسین خان (سی‌تار) و ساندیپ داس (طبلا). این آلبوم نامزد جایزه گرمی شد.در آینه آسمان۱۳۸۳علی‌اکبر مرادیورلد ویلیج، آوای دوستبه‌همراه علی‌اکبر مرادی (تنبور) و پژمان حدادی (تنبک).موسیقی فیلم جاده ابریشم (چهار نعل هزار اسب) به‌همراه، ژائو ژیپینگ، یویوما و دیگر اعضا پروژه راه ابریشم.نخستین دیدار بامدادی۱۳۸۵ آوای دوست به‌همراه پژمان حدادی (تنبک)باد ۱۳۸۵کیهان کلهر، اردال ارزنجان ئی‌سی‌ام رکوردز، آوای دوستاین آلبوم در بهار ۱۳۸۵ با عنوان تا بی‌کران دوردست در ایران منتشر شد.سرود مهر۱۳۸۶حسین علیزادهمحمدرضا شجریاندل آوازدر آواز بیات زند و افشاری.ساز خاموش۱۳۸۶حسین علیزادهمحمدرضا شجریاندل آوازدر آواز دشتی.شهر خاموش۱۳۸۷ ورلد ویلیج، آوای خورشیدبه همراه کوارت زهی بروکلین رایدر، این آلبوم به کودکان شهر حلبچه تقدیم شده است.سامان سایه‌ها۱۳۹۰ Ba Music Recordsدونوازی با کمانچه و تمبک مجید خلجموسیقی متن فیلم فصل کرگدن۱۳۹۰ فصل کرگدن فیلمی به کارگردانی بهمن قبادی.تنها نخواهم ماند۱۳۹۱ کیهان کلهر (شاه‌کمان)، علی بهرامی‌فرد (سنتور بم)لایه‌های تاریکی۱۳۹۴ با اجرای کوارتت زهی بروکلین رایدرهاونیاز۱۳۹۵آینور دوغان این آلبوم براساس موسیقی فولکلور کُردی، با گویش کرمانجی با صدای آینور دوغان و آهنگ‌سازی و نوازندگی شاه‌کمان توسط کیهان کلهر، همچنین سلمان قمبرف (Salman Gambarov) نوازنده اهل آذربایجان با پیانو و جمیل گوچگیری (Cemil Qocgiri) با تنبور نوازی در این اثر مشارکت کرده‌اند.انتشار آلبوم جدید کیهان کلهر در سراسر دنیاهنوز پاییز است۱۳۹۷ -نغمه ساز و آوازهمراه با رامبرانت تریو (رامبرانت فرایش: پیانو، تونی اورواتر : کنترباس، وینسنت پلانیه: سازهای کوبه ای)آسمان هرجا همین رنگ است۱۴۰۲آریآری -همراه با تومانی دیاباته شب‌های فیروزه‌ای نیشابور به همراه یویوما و دیگر اعضا پروژه راه ابریشم جوایز و افتخارات جایزهٔ گرمیِ «بهترین آلبوم جهانی سال» به گروه کیهان کلهر اهدا شد. جایزهٔ فعالیت هنری انسان‌دوستانهٔ آیزاک اشترن، به خاطر کمک به بشریت و مسائل انسانی از طریق موسیقی، در مسابقهٔ بین‌المللی ویولن ایزاک اشترن شانگهای، ۲۰۱۸.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): کیهان کلهر برندۀ جایزۀ ایزاک اشترن شد، نوشته‌شده در ۱۰ شهریور ۱۳۹۷؛ بازدید در ۱۰ شهریور ۱۳۹۷. همایش موسیقی ملل وومکس دربارهٔ دلیل انتخاب کیهان کلهر، نوآوری و چیره‌دستی در نوازندگی و معرفی پیام موسیقی سنتی ایران به جهان را ذکر کرده است. | ## جمع‌بندی | در ماه اوت سال ۲۰۱۹ آلبوم «هنوز پاییز است» محصول مشترک کیهان کلهر با گروه رامبرانت تریو از نگاه مجلهٔ سانگ‌لاینز جزو ۱۰ آلبوم برتر سال ۲۰۱۹ قرار گرفت.