موضوع مقاله: فرانتس فانون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرانتس فانون | مقدمه: فرانتس عمار فانون ( زاده ۲۰ ژوئیه ۱۹۲۵ – درگذشته ۶ دسامبر ۱۹۶۱) نویسندهٔ فرانسوی زبان اهل مارتینیک و یک فیلسوف سیاسی، مارکسیست، مقاله‌نویس، روانپزشک و انقلابی بود. | ## بخش 1: فرانتس فانون | می‌توان او را متفکری برجسته در قرن بیستم به خاطر استعمارزدایی و روان‌آسیب‌شناسی استعمار دانست. کارهای او الهام‌بخش جنبش آزادی‌خواهی ضداستعماری برای بیشتر از چهار دهه بوده‌است. آثار او در زمینه‌های مطالعات پسااستعماری، نظریه انتقادی و مارکسیسم تأثیرگذار شده‌اند. فانون علاوه بر روشنفکر­بودن، یک رادیکال سیاسی، پان آفریقایی و اومانیست مارکسیست بود که نگران آسیب شناسی روانی استعمار و پیامدهای انسانی، اجتماعی و فرهنگی استعمار زدایی بود. فانون در طول کار خود به عنوان پزشک و روانپزشک از جنگ استقلال الجزایر از فرانسه حمایت کرد و از اعضای جبهه آزادیبخش ملی الجزایر بود. او مدلی را برای روانشناسی جامعه تدوین کرد و معتقد بود که بسیاری از بیماران سلامت روان اگر به جای درمان با مراقبت های نهادینه شده در خانواده و جامعه خود ادغام شوند، بهتر عمل خواهند کرد. او همچنین در حین کار در سن آلبان زیر نظر فرانسوا توسکل و ژان اوری به یافتن زمینه روان درمانی نهادی کمک کرد. زندگی اوایل زندگی فرانتز فانون در جزیره مارتینیک در دریای کارائیب متولد شد که در آن زمان مستعمره فرانسه بود و اکنون یک مجموعه سرزمینی واحد فرانسوی است. پدرش، فلیکس کازیمیر فانون، از نوادگان بردگان آفریقایی بود و به عنوان مامور گمرک کار می کرد. مادرش، الئانور مدلیس، از نژاد آفریقایی-مارتینیکایی و سفیدپوست آلزاسی بود و به عنوان مغازه دار کار می کرد. دو نفر از آنها در جوانی مردند، از جمله خواهرش گابریل، که فرانتز با او بسیار صمیمی بود. فانون در سال 1943، زمانی که 18 سال داشت، مارتینیک را ترک کرد تا به نیروهای فرانسوی آزاد بپیوندد. مارتینیک و جنگ جهانی دوم پس از سقوط فرانسه به دست نازی ها در سال 1940، نیروهای دریایی ویشی فرانسه در مارتینیک محاصره شدند. ملوانان فرانسوی که مجبور به ماندن در جزیره شدند، حکومت را از مردم مارتینیکو به دست گرفتند و یک رژیم همکاری‌گرای ویشی تأسیس کردند. در مواجهه با پریشانی اقتصادی و انزوا تحت محاصره، آنها یک رژیم سرکوبگر را تأسیس کردند. فانون آنها را به گونه ای توصیف کرد که نقاب های خود را برداشته و مانند "نژاد پرستان واقعی" رفتار می کنند. سوء استفاده از مردم مارتینیک توسط نیروی دریایی فرانسه بر فانون تأثیر گذاشت و احساس بیگانگی و انزجار او را از نژادپرستی استعماری تقویت کرد. در سن هفده سالگی، فانون به عنوان یک «دگراندیش» (اصطلاحی برای فرانسوی‌هایی که به نیروهای گلیست ملحق می‌شوند) از جزیره گریخت، و به دومینیکا رفت تا به نیروهای فرانسوی آزاد بپیوندد. او در ارتش آزاد فرانسه نام نویسی کرد و به کاروان متفقین پیوست که به کازابلانکا رسید. فانون الجزایر را از اوران ترک کرد و در فرانسه خدمت کرد، به ویژه در نبردهای آلزاس. هنگامی که نازی ها شکست خوردند و نیروهای متفقین به همراه خبرنگاران عکاسی از راین به آلمان رفتند، هنگ فانون از تمام نیروهای غیرسفید پوست "سفید" شد، زیرا فانون و سربازان آفریقایی-کارائیب همکارش به تولون (پروانس) فرستاده شدند. برای مثال، زنان اروپایی که توسط سربازان سیاه پوست آزاد شده بودند، اغلب ترجیح می‌دادند با زندانیان فاشیست ایتالیایی برقصند تا با آزادی‌خواهان خود برادری کنند. سزر به عنوان نماینده پارلمانی از مارتینیک برای اولین مجلس ملی جمهوری چهارم، با بلیت کمونیستی شرکت کرد. فانون به اندازه کافی ماند تا مدرک کارشناسی خود را به پایان رساند و سپس به فرانسه رفت و در آنجا پزشکی و روانپزشکی خواند. فرانسه فانون در لیون تحصیل کرد و در آنجا نیز ادبیات، نمایشنامه و فلسفه خواند و گاهی در سخنرانی های مرلوپونتی شرکت می کرد. فانون پس از واجد شرایط بودن به عنوان روانپزشک در سال 1951، تحت نظر روانپزشک رادیکال کاتالانی فرانسوا توسکلس، که با تأکید بر نقش فرهنگ در آسیب شناسی روانی، تفکر فانون را تقویت کرد، در سن آلبان-سور-لیماگنول رزیدنتی روانپزشکی انجام داد. در سال 1948 فانون با میشل، دانشجوی پزشکی، رابطه برقرار کرد که به زودی باردار شد. او او را به خاطر یک دانش آموز 18 ساله دبیرستانی به نام جوزی که در سال 1952 با او ازدواج کرد، ترک کرد. فانون در حالی که اقامت خود را به پایان رساند در فرانسه اولین کتاب خود را با عنوان پوست سیاه، نقاب سفید (1952) نوشت و منتشر کرد که تحلیلی از تأثیرات روانی منفی انقیاد استعماری بر سیاه پوستان بود. در اصل، این دست‌نوشته پایان‌نامه‌ای بود که در لیون با عنوان «مقاله‌ای در مورد بی‌تحرکی سیاه‌پوستان» ارائه شد، که پاسخی بود به نژادپرستی که فانون در حین تحصیل در رشته روان‌پزشکی و پزشکی در دانشگاه لیون تجربه کرد. برای مدرک دکترای فلسفه، پایان نامه دیگری با دامنه محدودتر و موضوعی متفاوت ارائه کرد. فیلسوف چپ‌گرا فرانسیس ژانسون، رهبر شبکه جینسون طرفدار استقلال الجزایر، دست‌نوشته فانون را خواند و به عنوان ویراستار ارشد کتاب در Éditions du Seuil در پاریس، عنوان جدید آن را به کتاب داد و پایان آن را نوشت. در میان تمجید جینسون از کتاب، فانون فریاد زد: "برای سیاه پوست بد نیست، اینطور نیست؟" جینسون با توهین، فانون را از دفترش برکنار کرد. بعدها، جینسون متوجه شد که پاسخ او احترام مادام‌العمر نویسنده را برای او به ارمغان آورده است، و فانون به پیشنهاد جینسون مبنی بر اینکه عنوان کتاب سیاه پوست، ماسک‌های سفید نامیده شود، پذیرفت. | ## بخش 2: فرانتس فانون | فانون در این کتاب رفتار ناعادلانه با سیاهپوستان در فرانسه و اینکه چگونه سفیدپوستان آنها را تایید نمی‌کنند، توضیح می‌دهد. فانون معتقد بود که با وجود اینکه می توانند فرانسوی صحبت کنند، نمی توانند به‌طور کامل با زندگی و محیط سفیدپوستان ادغام شوند. (به بحث بیشتر در مورد پوست سیاه، ماسک های سفید زیر کار، در زیر مراجعه کنید.) الجزایر فانون پس از اقامت خود، یک سال دیگر و سپس (از سال 1953) در الجزایر روانپزشکی را در پونتورسون، نزدیک مونت سن میشل انجام داد. روش‌های درمانی فانون شروع به تکامل کرد، به‌ویژه با شروع درمان اجتماعی برای ارتباط با پیشینه‌های فرهنگی بیمارانش. پس از وقوع انقلاب الجزایر در نوامبر 1954، فانون پس از برقراری تماس با پیر شوله در بلیدا در سال 1955، به جبهه آزادی ملی پیوست. فانون با کار در یک بیمارستان فرانسوی در الجزایر، مسئول درمان ناراحتی های روانی فرانسوی ها شد. فانون برای مطالعه زندگی فرهنگی و روانی الجزایری ها سفرهای گسترده ای را در سراسر الجزایر انجام داد، عمدتاً در منطقه Kabylia. این سفرها همچنین وسیله ای برای فعالیت های مخفیانه بود، به ویژه در بازدیدهای او از پیست اسکی Chrea که یک پایگاه FLN را پنهان کرده بود. پیوستن به FLN و تبعید از الجزایر در تابستان 1956 فانون متوجه شد که دیگر نمی تواند به حمایت از تلاش های فرانسه، حتی به‌طور غیرمستقیم از طریق کار بیمارستانی خود ادامه دهد. او در نوامبر «استعفانامه» خود را به وزیر مقیم تسلیم کرد، که بعداً به متنی تأثیرگذار در محافل ضد استعماری تبدیل شد. تصمیمی که گرفته‌ام این است که نمی‌توانم به هر قیمتی مسئولیتی را به عهده بگیرم، به بهانه واهی که کار دیگری نمی‌توان انجام داد. اندکی بعد، فانون از الجزایر اخراج شد و به تونس نقل مکان کرد و در آنجا آشکارا به FLN پیوست. او در کنفرانس‌هایی در آکرا، کوناکری، آدیس آبابا، لئوپولدویل، قاهره و طرابلس شرکت کرد. بسیاری از نوشته‌های کوتاه‌تر او از این دوره پس از مرگ در کتاب به سوی انقلاب آفریقا جمع‌آوری شد. او در یک فصل به چگونگی گشودن یک جبهه جنوبی برای جنگ و چگونگی اجرای خطوط تدارکاتی می پردازد. فانون پس از بازگشت به تونس، پس از سفر طاقت فرسا در سراسر صحرا برای افتتاح جبهه سوم، به سرطان خون مبتلا شد. هنگامی که یک بار دیگر به تونس بازگشت، وصیت نامه خود را به نام «بدبخت زمین» دیکته کرد. زمانی که در تخت خود محبوس نشد، برای افسران ارتش آزادیبخش ملی (ALN) در غاردیمائو در مرز الجزایر و تونس سخنرانی کرد. او برای یک ملاقات سه روزه با ژان پل سارتر که تأثیر زیادی بر کار او گذاشته بود به رم سفر کرد. مرگ با زوال سلامتی‌اش، رفقای فانون از او خواستند تا همان‌طور که پزشکان شوروی پیشنهاد کرده بودند، در ایالات متحده به دنبال درمان باشد. در سال 1961، سیا سفری را با وعده پنهان کاری برای درمان بیشتر سرطان خون در یک مرکز ملی بهداشت ترتیب داد. فانون در طول مدت اقامت خود در ایالات متحده توسط الیور ایزلین، مامور سیا، اداره می شد.همان‌طور که لوئیس آر. گوردون خاطرنشان می کند، شرایط اقامت فانون تا حدودی مورد مناقشه است: "اما آنچه که به ارتدوکس تبدیل شده است، این است که او را چندین روز بدون معالجه در یک هتل نگه داشتند تا اینکه به ذات الریه مبتلا شد." فانون متعاقباً در 6 دسامبر 1961 پس از اینکه سرانجام درمان سرطان خون خود را آغاز کرد، بر اثر ذات الریه مضاعف در بتسدا، مریلند درگذشت.او تحت نام ابراهیم عمر فانون، یک نامزد لیبیایی که پس از مجروح شدن در مراکش در جریان ماموریت جبهه آزادیبخش ملی الجزایر، برای ورود به بیمارستانی در رم پذیرفته شده بود، بستری شده بود. خانواده فانون از همسر فرانسوی خود، جوزی یک پسر اولیویه فانون، و نیز دختری از رابطه قبلی، میریل فانون داشت . جوزی فانون پس از سال‌ها افسردگی و مشروبات الکلی در سال 1989 در الجزایر در اثر خودکشی درگذشت.میریل استاد حقوق بین الملل و حل منازعه شد و به عنوان رئیس بنیاد فرانتس فانون خدمت می کند. در سیاه پوست، نقاب‌های سفید، فانون سیاه‌پوستان مظلوم را که به نظر می‌رسد موجودی کمتر در دنیای سفیدی است که در آن زندگی می‌کنند، روانکاوی می‌کند و مطالعه می‌کند که چگونه آنها در جهان از طریق نمایش سفیدی حرکت می‌کنند. به ویژه در بحث زبان، او در مورد این صحبت می کند که چگونه استفاده سیاهپوستان از زبان استعمارگر توسط استعمارگر به عنوان درنده تلقی می شود و نه دگرگون کننده، که به نوبه خود ممکن است در آگاهی سیاهپوستان ناامنی ایجاد کند.او نقل می‌کند که خود او در کودکی با توصیه‌های زیادی برای استفاده از فرانسوی کریول به جای «فرانسوی واقعی» یا «فرانسوی فرانسوی» یعنی فرانسوی «سفید» مواجه شده است. در نهایت، او نتیجه می‌گیرد که «تسلط بر زبان [سفیدپوستان/استعمارگر] به خاطر به رسمیت شناختن سفیدپوست نشان‌دهنده وابستگی است که انسانیت سیاه‌پوستان را تابع می‌کند». استقبال از آثار او تحت تأثیر ترجمه های انگلیسی قرار گرفته است که به رسمیت شناخته شده است حاوی حذفیات و اشتباهات متعدد است، در حالی که آثار منتشر نشده او، از جمله پایان نامه دکتری او، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در نتیجه، استدلال می‌شود که فانون اغلب به‌عنوان حامی خشونت به تصویر کشیده شده است (دقیق‌تر است که او را به‌عنوان مخالف دیالکتیکی خشونت‌پرهیزی توصیف کنیم) و ایده‌های او بسیار ساده‌سازی شده‌اند. این دیدگاه تقلیل گرایانه از آثار فانون، ظرافت درک او از سیستم استعماری را نادیده می گیرد. فانون به تجربیات زیسته به معنای معمولی این واژه نگاه نمی کند، بلکه حوزه ای از تجربه را در نظر می گیرد که ریشه در زمینه جهانی دارد که تجربه در آن اتفاق می افتد. تجارب زیسته سیاهپوستان احساس عمیق احساس و زندگی در شرایط اجتماعی است که زمان و مکان خاصی را مشخص می‌کند. فانون با الهام گرفتن از روانکاوی، متون ادبی، اصطلاحات پزشکی، فلسفه، اهانت، و آگاهی سیاسی، تجربیات زیسته سوژه سیاه را هدایت می کند. | ## بخش 3: فرانتس فانون | فانون با بازگو کردن تجربیات افراد مستعمره، بر مفاهیم آگاهی سیاسی و نگریتود تاکید کرد. یک استعمار در حال مرگ (A Dying Colonialism) استعمار در حال مرگ کتابی است از فانون در سال 1959 که شرحی از چگونگی تغییر الگوهای فرهنگی قرن‌ها توسط مردم الجزایر در طول انقلاب الجزایر ارائه می‌کند و برخی از شیوه‌های فرهنگی باستانی را که مدت‌ها توسط ستمگران استعمارگرشان به‌عنوان «ابتدایی» مورد تمسخر قرار می‌گرفتند، پذیرفتند. فانون از سال پنجم انقلاب الجزایر به عنوان نقطه عزیمت برای توضیح پویایی اجتناب ناپذیر ستم استعماری استفاده می کند. کتاب ستیزه جو درک فانون را توضیح می دهد که برای افراد مستعمره «داشتن اسلحه تنها فرصتی است که هنوز برای معنی دادن به مرگ خود دارید.» همچنین حاوی یکی از تأثیرگذارترین مقالات او، «الجزایر بی حجاب» است که می گوید: به معنای سقوط امپریالیسم است و توصیف می کند که چگونه مردم ستمدیده تلاش می کنند تا «ذهن» خود را استعمارزدایی کنند تا از همگون شدن اجتناب کنند. فانون در این کتاب از حق مردم مستعمره برای استفاده از خشونت برای کسب استقلال دفاع می کند. علاوه بر این، او فرایندها و نیروهای منجر به استقلال ملی یا استعمار نو را در طول جنبش استعمار زدایی که بیشتر جهان را پس از جنگ جهانی دوم فرا گرفت، ترسیم کرد. در دفاع از استفاده از خشونت توسط مردم مستعمره، استدلال کرد که انسان‌هایی که (از سوی استعمارگر) چنین تلقی نمی‌شوند، نباید در نگرششان نسبت به استعمارگر به اصولی که در مورد بشریت اعمال می‌شود، ملزم شوند. هرگونه مقاومت در برابر این قدرت نیز باید ماهیت خشونت آمیزی داشته باشد زیرا این تنها «زبان» است که استعمارگر به آن صحبت می کند. بنابراین، مقاومت خشونت آمیز یک ضرورت است که توسط استعمارگران بر مستعمرات تحمیل شده است. ارتباط زبان و اصلاح گفتمان بیشتر آثار او را فراگرفته است، به همین دلیل است که این کار بسیار میان رشته ای است و دغدغه های روانپزشکی را در بر می گیرد تا سیاست، جامعه شناسی، مردم شناسی، زبان شناسی و ادبیات را در بر بگیرد. شرکت او در جبهه آزادی ملی الجزایر از سال 1955 مخاطبانش را به عنوان الجزایری های مستعمره تعیین کرد. این هشداری است برای مستضعفان از خطراتی که در گردباد استعمار زدایی و گذار به دنیای نواستعماری و جهانی شده با آن روبرو هستند. یکی از جنبه‌های کار فانون که اغلب نادیده گرفته می‌شود این است که او دوست نداشت قطعاتش را به صورت فیزیکی بنویسد. در عوض، او به همسرش، جوزی، که تمام نوشته ها را انجام می داد و در برخی موارد، مشارکت و ویرایش می کرد، دیکته می کرد. فانون، خشونت و آپارتاید در فصل اول کتاب فانون، بدبختان زمین، او درباره خشونت و چگونگی ابزاری برای مبارزه با استعمار می نویسد. فانون در این فصل بیان می‌کند که اگر خشونت بخشی از فرایند نباشد، آزادی به دست نمی‌آید. فانون این ادعا را با این استدلال که ماهیت استعمار خشونت آمیز است، بیان کرد، به گونه ای که افراد سیاهپوست از سرزمین خود محروم می شدند و به عنوان افراد کوچکتر رفتار می شدند، بنابراین انتقام برای دستیابی به آزادی باید خشونت آمیز باشد.[46] فانون استدلال می‌کرد که انتظار استعمارگران برای دستیابی به آزادی از طریق راه‌های مسالمت‌آمیز یک استاندارد دوگانه است. او مدعی شد که یکی از آنها خشونتی بود که استعمارگران به کار برده بودند و ضد خشونتی که توسط استعمار شدگان به کار گرفته شد.[46] با اشاره به دوران آپارتاید در آفریقای جنوبی، این نشانک در تاریخ به عنوان نمونه ای برای بیان تفکر فانون استفاده خواهد شد. آپارتاید قانونی بود که توسط اقلیت سفید پوست در آفریقای جنوبی برای سرکوب اکثریت سیاه پوست آفریقای جنوبی وضع شد. این عمل از طریق قانون مناطق گروهی سال 1950 انجام شد که در نهایت به همراه دو قانون دیگر به قوانین ارضی معروف شد. اعمال زمین منجر به حذف رنگین پوستان از مناطق خاصی شد که اکنون به عنوان مشاغل سفیدپوست شناخته می شدند. از این اقدامات برای کنار گذاشتن 80 درصد از زمین در آفریقای جنوبی برای اقلیت سفیدپوست استفاده شد.[47] مبارزه با آپارتاید اغلب شبیه یک حزب بزرگ، ANC است. با این حال، بسیاری از این اعتراضات با انتقام خشونت آمیز پلیس آفریقای جنوبی مواجه شد.[47] یکی از اعتراضات به یاد ماندنی، قتل عام شارپویل بود. قتل عام شارپویل یک اعتراض سازمان یافته در تلافی به قانون تصویب بود که بیان می کرد افراد رنگین پوست در آفریقای جنوبی ملزم به داشتن گذرنامه هستند. در این تظاهرات 69 رنگین پوست کشته و 180 نفر مجروح شدند.[48] با عدم پیشرفت اعتراضات در مبارزه با آپارتاید، کنگره ملی آفریقا به این نتیجه رسیده بود که روش دیگر خشونت و اقدامات تروریستی است که منجر به تشکیل گروه شبه نظامی آنها توسط ANC شد. اولین اعمال خشونت آمیز غیر کشنده بود، زیرا بمب گذاری در ساختمان های مربوط به قانون آپارتاید رخ داد اما در زمان بمب گذاری خالی بودند. بعدها گروه MK به ارتکاب اعمال خشونت آمیز بیشتری برای مبارزه با آپارتاید ادامه داد.[49] این برآورد بیان می‌کند که میزان حوادث حملات خشونت‌آمیز از 23 حادثه در سال 1977 تا حدود 136 حادثه در سال 1985 متغیر بود. در نیمه دوم دهه 1980، این گروه به اعمال خشونت‌آمیز که طی آن شهروندان آفریقای جنوبی کشته شدند، ادامه داد. حملات مرگبار شامل بمب گذاری در خیابان کلیسا در سال 1983، بمب گذاری آمانزیمتوتی در سال 1985، بمب گذاری در بار ماگو در سال 1986 و بمب گذاری دادگاه قضایی ژوهانسبورگ در سال 1987 است.[50] این اعمال خشونت آمیز به‌طور قابل توجهی با نکته قبلی که بیان می کند کنگره ملی آفریقا تمایلی به استفاده از خشونت در مبارزه با آپارتاید نداشت، متفاوت است. اعمال خشونت آمیز همچنین منجر به این شد که ANC توسط دولت به عنوان یک گروه تروریستی شناخته شود.[51] در این قطعه درباره فانون به آپارتاید اشاره شده است زیرا فلسفه فانون در مورد خشونت را در بر می گیرد و نشان می دهد که برای شکستن استعمار باید با خشونت به دلیل ماهیت ظلم مواجه شد. در عوض، اعتراضات غیرخشونت آمیز آنها با تیراندازی دسته جمعی توسط نیروی پلیس آفریقای جنوبی مواجه شد. تیراندازی های دسته جمعی و کشتار رنگین پوستان به ANC و روی آوردن آنها به خشونت برای مبارزه با آپارتاید و شکستن چرخه سرکوب و استعمار منجر شد. لوس: شخصیت اصلی فیلم مقاله ای درباره فرانتس فانون نوشت و گفته می شود که از ایدئولوژی او الهام گرفته است. | ## جمع‌بندی | از این میان، تنها چه گوارا در درجه اول به نظریه های فانون در مورد خشونت توجه داشت؛ برای شریعتی و بیکو، علاقه اصلی به فانون به ترتیب «انسان جدید» و «آگاهی سیاه» بود.