aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: نمودار رنگ به درخشندگی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نمودار رنگ به درخشندگی | مقدمه: در نمودار C-L برای ستاره‌های کمرنگ تر از خورشید همان رشتهٔ اصلی نمودار هرتسپرونگ-راسل است. | ## بخش 1: نمودار رنگ به درخشندگی | رنگها و قدرها به صورت فتوالکتریک اندازه‌گیری شده اند و به سیستم B و V جانسون–مورگان تبدیل شده‌اند. بر مبنای این روش که روش استاندارد تابش سنجی ستاره هاست، شاخص رنگ در محور افقی نمودار C-L قرار می‌گیرد. گروههای اصلی نمودار که در شکل مقابل دیده می‌شوند: رشتهٔ اصلی که از تعدادی غول زرد تشکیل شده‌است . ستارگان صورت فلکی دب اکبر به دو گروه تقسیم می‌شوند:گروهی که پراکنده است و گروهی که کمی فشرده است. | ## بخش 2: نمودار رنگ به درخشندگی | دانشمندان برای این که بتوانند نمودار رنگ-درخشندگی را برای صورت فلکی دب اکبر تهیه کنند در رصدخانهٔ لیک بر روی ستاره‌های آن اندازه‌گیری‌های فتوالکتریک انجام دادند تا بتوانند رنگ و درخشندگی آن‌ها را به دست آورند. تجهیزات، روش‌های رصدی و جداسازی رصدها در طول سال ۱۹۳۵ انجام شدند.ابزار رصدی شامل یک تلسکوپ شکستی ١٢اینچی و دستگاه EMI 5659 (یک دستگاه نوری) بود. در طی تحقیقات مشخص شده‌است که فرمول تبدیل برای ستارگان با درخشندگی متفاوت در محدودهٔ رنگی رصدی فرقی نمی کند. رابطهٔ بین رنگ و ردهٔ طیفی رابطهٔ بین رنگ و ردهٔ طیفی به صورت واضحی در نمودارها بیان می‌شوند. | ## بخش 3: نمودار رنگ به درخشندگی | نمودار رنگ –درخشندگی در نمودارهای رنگ-درخشندگی رشتهٔ اصلی و درخشندگی در درجه‌های ٢و٣ مشخص شده‌است.دقت بالای نمودار به علت تغییرات کامپیوتری و دقت بالا در آن است. یک شاخهٔ افقی از غولها نیز وجود دارد که از B-V=٠.٨ (قدر ¬٠,٨ یا رده طیفی G٠) شروع می‌شود و تا B-V=١,٧٥ (قدر ١,٧٥ یا رده طیفی ٢M) ادامه می یابد.این غول‌ها همگی دارای درخشندگی شمارهٔ ٣ هستند. جالبترین قسمت پرش فاصلهٔ هرتسپرونگ که در آن در هر قسمت فقط یک ستاره غول با درخشندگی نوع II وجود دارد. | ## جمع‌بندی | و تا B-V=١,٤ (١,٤ قدر یا K رده طیفی )ادامه می یابد.رشتهٔ اصلی در نهایت به کوتوله‌های کمرنگ پایان می یابد.
موضوع مقاله: دانیل کلمان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دانیل کلمان | مقدمه: زندگی پدر کلمان کارگردان و مادرش هنرپیشه بود و دانیل در خانواده‌ای هنری پرورش یافت. | ## بخش 1: دانیل کلمان | در دوران تحصیل به مدرسهٔ یسوریان در وین رفت و بعد در دانشگاه وین، فلسفه و زبان و ادبیات خواند. منتقدان سن جوانی را در ادبیات آلمان ۳۰ یا ۴۰ سالگی می‌دانستند، اما کلمان از ۲۲ سالگی آغاز کرد و معتقد است که فریدریش شیلر پیش‌تر از او کتاب عشق و دسیسه را در همین سن و سال نگاشته‌است. نخستین رمان کلمان با عنوان تصور برن هلن در سال ۱۹۹۸ منتشر می‌شود، یک سال پس از آن هم مجموعه داستان‌های وی به نام زیر آفتاب به چاپ می‌رسد. در سال ۲۰۰۱ رمان زمان مالر چاپ می‌شود که این رمان سبب می‌شود کلمان داستان‌نویسی را جدی‌تر از قبل پیگیری کند. در سال ۲۰۰۳ رمان من و کامینسکی را می‌نویسد، این رمان به‌سرعت محبوبیت و شهرت پیدا می‌کند و سبب می‌شود چند جایزه ادبی را نیز به خود اختصاص دهد. آخرین رمان کلمان که به‌تازگی در سال ۲۰۰۹ منتشر شده شهرت نام دارد و جزء پرفروش‌ترین آثار ادبی است و به لحاظ فروش در ردهٔ چهارم آثار آلمان قرار دارد. کلمان بارها در مصاحبه‌ها اعلام می‌کند که من به دنبال نوشتن یک اثر مفسر نیستم اثری می‌نویسم که دوره‌ساز باشد. | ## بخش 2: دانیل کلمان | آثار این نویسنده معمولاً جزء ۱۰ اثر برتر ادبیات آلمان شمرده می‌شود و حتی برخی به شهرت زودهنگام نویسنده خرده می‌گیرند. شاید دلیل نگارش آخرین اثر خود به نام «شهرت» همین امر باشد که در طی ۹ داستان مسئلهٔ شهرت را نقد می‌کند و به نوعی نقد خویش است. کلمان همکاری جدی با نشریاتی چون اشپیگل، گاردین و مجله‌های ادبی داشت و هنوز هم این همکاری‌ها ادامه دارد. در مورد آثار کلمان دارای دغدغه‌های فلسفی است، همان افکاری که نیچه با آن در تقابل بود و از ان سخن می‌گفت و این نویسنده از زاویه‌ای دیگر با آنها روبرو می‌شود و قصد دارد تهی بودن آن را برملا کند. از ویژگی‌های کارهای دانیل کلمان می‌توان به طنز پنهان و شیوه و نحوه بیان وی را نام برد که دارای محبوبیت فراوان است. کلمان شخصیت‌ها را ساده بیان می‌کند و در عین حال نگاه خاصی به جهان هستی و پیرامون خود داشته که طبیعتاً برخاسته از دیدگاه‌های فلسفی کلمان است. جدا از این مسئله که پدر بزرگ کلمان فرد مشهوری بود، دانیل بزرگ شده اتریش است و تا حدود زیادی با آن فرهنگ سر و کار دارد. | ## بخش 3: دانیل کلمان | ادبیات آلمانی زبان، در واقع ۴ کشور را در بر می‌گیرد؛ که عبارتند از آلمان اتریش، سوئیس و لیختین اشتاین که کمتر مطرح است. آنچه وجود دارد این کشورها دارای سنت‌های ادبی هستند، اتریش سنت و فرهنگ خاص خود را دارد، اما میان فرهنگ این کشورها پیوستگی خاصی وجود دارد. آنچه در مورد اتریشی‌ها می‌توان به شکل خاص گفت: اینکه با دید بازتر به جهان می‌نگرند. سرعت جهانی سازی به حدی است که حتی زبان آلمانی که در اتریش صحبت می‌شود دائماً حجمه‌های زبان آلمانی اصلی را دارد، یعنی حتی واژه‌هایی در آن وجود دارد که خاص کشور اتریش است. مفهوم تباهی و فسادی که در آغاز قرن بیست و بخصوص پس از جنگ جهانی در آلمان مطرح می‌شده در این رمانها مطرح می‌کند، یعنی هنر راه ابتذال را در پیش می‌گیرد. در این راستا هنرمند کسی نیست که به تعالی، جمال و کمال برسد، بلکه فردی است که دچار سقوط و تباهی می‌شود. | ## جمع‌بندی | کلمان قواعد رمان آگاهانه در اثر خود زیر پا می‌گذارد و در واقع دانیل در اثر خود قالب شکنی می‌کند.
موضوع مقاله: اخلاق کاربردی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اخلاق کاربردی | مقدمه: به تعبیر دیگر، اخلاق کاربردی همان اخلاق هنجاری است، البته در حوزه‌های خاصی از زندگی فردی و اجتماعی. | ## بخش 1: اخلاق کاربردی | اخلاق کاربردی در حقیقت درصدد آن است که کاربرد و اعمال منظم و منطقی نظریهٔ اخلاقی را در حوزهٔ مسائل اخلاقی خاص نشان دهد. مباحثی مانند اخلاق دانش اندوزی و علم اندوزی، اخلاق پژوهش، اخلاق نقد، اخلاق گفتگو، اخلاق محیط زیست، اخلاق سیاست ،اخلاق جنسی، اخلاق همسرداری، اخلاق معیشت را می‌توان از مباحث مربوط به اخلاق کاربردی به‌شمار آورد. | ## بخش 2: اخلاق کاربردی | منظور از اخلاق حرفه ای، تأمل دربارهٔ ابعاد اخلاق مسائل و موضوعاتی است که به مشاغل خاصی مربوط می‌شود. به‌طور خلاصه می‌توان گفت اخلاق کاربردی، عبارت است از کاربرد و تطبیق استدلال‌ها، اصول، ارزش‌ها و ایده‌آل‌های اخلاقی دربارهٔ رفتارهای اخلاقی، اعم از رفتارهای فردی و اجتماعی، با توجه ویژه به معضلات و تعارضات اخلاقی. | ## بخش 3: اخلاق کاربردی | هدف از این نوع پژوهش نیز ارزش‌گذاری و ارزیابی اخلاقی و در نتیجه پذیرش یا انکار آن خط مشی‌ها ورفتارها است. | ## جمع‌بندی | برای نمونه، اخلاق کاربردی پذیرفتهٔ مکتب سودگرایی، قدرت گرایی یا قرارداد گرایی، با اخلاق کاربردی پذیرفته مکتب اخلاقی اسلام کاملاً متفاوت است؛ زیرا هر مکتبی بر اساس اصول و ضوابط اخلاقی خود به بررسی احکام اخلاقی در موارد خاص و ارائهٔ راه حل برای موارد تعارض وظایف می‌پردازند.
موضوع مقاله: قانون لنز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قانون لنز | مقدمه: بر اساس این قانون، جهت جریان القاشده همواره به‌گونه‌ای است که میدان مغناطیسی حاصل از آن بر خلاف جهت میدان القاگر است. | ## بخش 1: قانون لنز | هاینریش لنز ، دانشمند آلمانی-روسی، قانون معروف خود را که به قانون لنز معروف است پیش نهاد.قانون لنز دانشنامه رشد او نتیجه آزمایش‌های خود را اولین بار در ۲۹ نوامبر ۱۸۳۳ در آکادمی علمی سنت پترزبورگ اعلام کرد.Annalen der Physik به انگلیسی مقدمه بر اساس قانون القای فارادی، اگر شار مغناطیسی گذرنده از یک سیم‌پیچ متغیر باشد (تغییر در اندازه یا جهت)، اختلاف پتانسیل الکتریکی در حلقه پدید می‌آید (القاء می‌شود)؛ که با رابطه زیر بیان می‌شود. | ## بخش 2: قانون لنز | - ولتاٰژ القا شده - شار عبوری از حلقه این اختلاف پتانسیل باعث جاری شدن جریانی در حلقه می‌شود. | ## بخش 3: قانون لنز | جریان گذرنده از سیم‌پیچ باعث میدان مغناطیسی در اطراف آن می‌شود که با رابطه زیر بیان می‌شود. | ## جمع‌بندی | - شدت میدان مغناطیسی - جریان رسانا - تعداد دور سیم‌پیچ - طول یک حلقه سیم‌پیچ از سوی دیگر، میدان مغناطیسی اولیه (مولد شار)، نیرویی بر سیم‌پیچ وارد می‌کند که برابر است با - نیرو است - جریان سیم است - بردار پاره‌ای از سیم داخل میدان مغناطیسی که جهت آن همان جهت جریان است - بردار میدان مغناطیسی خلاصه دو میدان مغناطیسی در معادلات بالا نقش دارند؛ میدان القاکننده که اختلاف پتانسیلی در دو سر حلقه پدید می‌آورد و، میدانی که در اثر جریان در سیم‌پیچ پدید آمده‌است.
موضوع مقاله: ابراهیم فزاری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ابراهیم فزاری | مقدمه: ابواسحاق ابراهیم (بن محمد) بن حبیب بن سمرة بن جندب بغدادی فزاری ریاضی‌دان مترجم و اخترشناس دوره عباسی و معاصر مأمون بود. | ## بخش 1: ابراهیم فزاری | مشارکت در انتقال سیستم اعداد هندی در ۷۳–۷۷۲ میلادی خلیفه منصور وی را مأمور کرد تا رساله نجومی سدهانت را از سانسکریت به عربی ترجمه کند. بعدها خوارزمی اقدام به تصحیح این ترجمه نمود و تلاشهای خوارزمی و الکندی و تنی چند از ریاضیدانان مسلمان باعث انتقال سیستم اعداد هندی و تصحیح و تبدیل آن اعداد به اعداد امروزی شد که در شرق و غرب عالم استفاده می‌شوند. | ## بخش 2: ابراهیم فزاری | اهمیت وی با شرکت در کار ترجمه کتاب سند هند از بانیان ورود سیستم اعداد هندی به خلافت عباسی و در نهایت رسیدن به سرتاسر خاورمیانه و اروپا و آمریکا بوده است. وی و پسرش محمد ابن ابراهیم فزاری از مترجمین نهضت ترجمه و از دانشمندان دارالحکمه بوده‌اند. | ## بخش 3: ابراهیم فزاری | پسر او محمد نخستین کسی است که در عصر اسلامی اسطرلاب را مدرج و تکمیل کرده شرح داده و بکار برده است.بزرگان نامی پارس، جلد اول، ص ۶۵ آثار سندهند کبیر، ترجمه وی از کتاب سدهانت القصیدة فی علم النجوم، که در افراد المقال ابوریحان بیرونی نیز نقل شده و به انگلیسی نیز ترجمه شده‌است. | ## جمع‌بندی | ارجوزة فی الحدود زیج الفزاری قصیدة فی حرکات النجوم الزیج علی سنی العرب المقیاس للزوال کتاب فی العمل بالاسطرلاب المسطح کتاب فی العمل بالاسطرلاب ذات الحلق کتاب تسطیح الکره کتاب الزیج قسمت‌هایی از آثار مختلف باقی‌مانده از وی گردآوری و توسط د.
موضوع مقاله: نوبخت اهوازی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نوبخت اهوازی | مقدمه: او در ابتدا زرتشتی بود و سپس مسلمان شد.خاندان نوبختی، عباس زریاب نوبخت اهوازی به همراه پسرانش، ستاره‌شناسانی اهل اهواز بودند که در سده های هشتم و نهم میلادی می‌زیستند. | ## بخش 1: نوبخت اهوازی | نوبخت و پسرانش که اصالتاً زرتشتی بودند، به اسلام گرویدند و به عنوان مترجمان پهلوی دربار عباسی استخدام شدند.‌ افراد خاندان نوبختی خود را به گیو فرزند گودرز، پهلوان نامی معروف منتسب داشتند، چنانکه ابوعُباده بُحْتُری شاعر معروف در ۲ قصیده که در مدح و ستایش دو تن از افراد این خاندان سروده، آنان را به جوذرز (گودرز) و بیب (گیو) منسوب داشته است. زندگی به عنوان یک ستاره شناس درباری نوبخت برجسته‌ترین ستاره‌شناس دربار منصور، خلیفه عباسی، بود. او پس از پیش‌بینی موفقیت‌آمیز به قدرت رسیدن منصور به عنوان خلیفه، به این مقام رسید. منجم‌های دیگری نیز در دربار حضور داشتند، از جمله ماشاءالله (متوفی حدود 199/815 یا 204/820) که به نوبخت در واکاوی ستارگان و تعیین مبارک‌ترین تاریخ و زمان برای بنیانگذاری پایتخت جدید، شهر مدور «مدینة السلام» که از نظر تاریخی با نام بغداد شناخته می‌شود، کمک کرد. گفته می‌شود نوبخت، در حالی که عضوی از دربار منصور بود، پیروزی خلیفه بر ابراهیم بن عبدالله را که به همراه برادرش علیه حکومت عباسیان شورش کرده بود، به درستی پیش‌بینی کرد. | ## بخش 2: نوبخت اهوازی | بنا به گزارش‌ها، نوبخت چنان به دقت محاسبات خود اطمینان داشت که داوطلبانه حاضر شد تا زمان اعلام نتیجه درگیری بین ابراهیم و ارتش عباسی زندانی شود و در صورت اشتباه، با اعدام خود موافقت کرد. گمان می‌رود که بخشی از دوران کاری نوبخت شامل ترجمه آثار علمی از پارسی میانه به عربی بوده است و رساله فی سرائر احکام النجوم (رساله‌ای در اسرار طالع‌بینی، نسخه خطی منتشر نشده) به او نسبت داده می‌شود، اگرچه این انتساب هنوز تأیید نشده است. المنصور به عنوان اقطاع (زمین‌های اهدایی خلیفه در ازای خدمت) دو هزار جریب زمین در جنوب بغداد را به منجم هدیه داد. نوادگان نوبخت علاوه بر اینکه به عنوان یک ستاره‌شناس با نفوذ در دوره عباسی شناخته می‌شود، به عنوان پدر و جد خانواده ای بسیار موفق تحت حکومت عباسیان و به عنوان بخشی از دربار نیز شناخته می‌شود. برخی از اعضای برجسته این خانواده عبارتند از: ابوسهل فضل پسر نوبخت – جانشین بلافصل نوبخت به عنوان اخترشناس درباری برای المنصور، معروف است که ابوسهل به عنوان مترجم در «حضرت الحکمة القراء» نیز کار می کرد. | ## بخش 3: نوبخت اهوازی | سه تن از پسران ابوسهل به نام‌های عبدالله، اسماعیل و ابوالعباس فضل همگی به عنوان ستاره‌شناسان درباری برای مأمون خدمت می‌کردند و حامیان ابونواس شاعر بودند و این خاندان نوبختی بودند که بسیاری از اشعار او را حفظ کردند. ابوسهل نوبختی - نخستین تن از نوادگان نوبخت که به طور قاطع می‌توان به‌ عنوان کمک کننده در عقاید شیعه تعیین کرد. ابوسهل از متکلمان برجسته شیعه امامی اثنی عشری بود، و در حالی که این خانواده به وفاداری و تأثیرگذاری بر تشیع اثنی عشری مشهور است، پیش از مشارکت های ابوسهل، تشخیص رابطه خانواده با این فرقه دشوار است. | ## جمع‌بندی | حسن بن موسی نوبختی - برادرزاده ابوسهل، همچنین متکلم شیعه و همچنین فیلسوف و ستاره شناس.
موضوع مقاله: سرالاسرار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سرالاسرار | مقدمه: موضوع کتاب اندرزهایی در زمینه کشورداری ، اخلاق ، علم النفس (روانشناسی) ، طالع بینی ، کیمیاگری ، جادو و پزشکی است. | ## بخش 1: سرالاسرار | اثر گذاری این متن به زودی در خلافت غربی اسلام معروف شد و اشاره‌ای بدان در عقدالفرید ابن عبدربه در قرن دهم میلادی دیده می‌شود. در دوران بازیابی ارسطو قرن ۱۲ ، خوانندگان این اثر را از آثار اصلی ارسطو میدانستند. راجر بیکن ، محقق انگلیسی قرن ۱۳ بیشتر از معاصران خود به آن استناد کرده و حتی نسخه خطی ویرایش شده با مقدمه و یادداشت های خود را تهیه کرده است. حتی برخی از دانشمندان قرن بیستم مانند استیل ادعا میکنند تماس بیکن با این کتاب او را به سمت علم تجربی سوق داده است توجه دانشمندان به کتاب در حدود سال ۱۵۵۰ کاهش یافت ، اما علاقه مندی تا به امروز در بین دانشجویان ادامه دارد. | ## بخش 2: سرالاسرار | امروزه محققان آن را دریچه ای به سوی زندگی فکری قرون وسطایی می دانند: که از آن در زمینه های مختلف علمی استفاده می شد و نقشی در مجادلات علمی آن روز داشت. اهمیت کتاب اهمیت در اروپای قرون وسطی در ۱۲۴۳ میلادی که فیلیپ آنرا به لاتین ترجمه کرد اروپا در تاریکی جهالت و تعصبات بسر میبرد و از ارسطو بجز نامی از دوردست چیزی نمیدانستند چون کلیه آثار او از میان رفته بود و نسخه های موجود در انحصار واتیکان بود. یکباره انتشار خطی این کتاب به عنوان نصایح ارسطو باعث شد که پرخواننده ترین اثر در بین اقلیت کتابخوان بگردد. اهمیت امروزی مطالعه این کتاب دید روشنی از چگونگی تفکر و روش زندگی اندیشمندان ایرانی و مسلمان یکهزار سال قبل به ما میدهد. | ## بخش 3: سرالاسرار | ریشه های کتاب اینک عموماً تصدیق می‌شود، که هر چند اصل این اثر مبتنی بر مآخذ یونانی است، ولی خود آن یونانی نیست، بلکه عربی یا سریانی است. یعنی، متنی که به عنوان ترجمه از زبان یونانی ارائه شده، بیشتر احتمال دارد که یک تألیف باشد. ممکن است از التقاط افکار ایرانی و سریانی در سده‌های هفتم تا نهم میلادی منشأ گرفته باشد، بدین‌ترتیب احتمال دارد که متن اصلی آن به زبان سریانی بوده باشد، ولی تاکنون نسخهٴ سریانی آن به دست نیامده‌است. | ## جمع‌بندی | ترجمه ها ۱۲۴۳ فیلیپ طرابلسی نسخه‌ای از آن را در انطاکیه یافت به زبان لاتین ترجمه کرد یوآنز اسپانیایی آن را به لاتین ترجمه کرد ۱۲۰۰ یهودای حَرِزی به زبان عبری ۱۵۰۱ ترجمه لاتین آلکساندر آشیلینی بولونیایی ۱۲۸۰-۱۲۹۰ ترجمهٴ انگلیسی - نورمانی دومینیکن ایرلندی جئوفری واترفوردی (متوفی در ۱۳۰۰) ترجمهٴ فلاماندی یا کوب فان مایرلانت (۱۲۳۵ - حدود ۱۲۹۱) ۱۲۵۷ ترجمه‌ لاتین راجر بیکن ۱۵۲۸ ترجمه انگلیسی ۱۵۲۸ روبرت کوپلند بر اساس نسخه لاتین فیلیپ طرابلسی کتاب در نهایت به چک ، روسی ، کرواتی ، هلندی ، آلمانی ، ایسلندی ، انگلیسی ، آراگونی ، کاتالان ، اسپانیایی ، پرتغالی ، فرانسوی ، ایتالیایی و ولزی ترجمه شد.
موضوع مقاله: یحیی بن ابی‌منصور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یحیی بن ابی‌منصور | مقدمه: بزیست فروزان یا ابوعلی یحیی بن ابی‌منصور (که پس از مسلمان شدن بدین نام مشهور شد)، اخترشناس ایرانی و از اعضای دارالحکمه بغداد و مترجم نهضت ترجمه است. | ## بخش 1: یحیی بن ابی‌منصور | زندگی او در اصل از اهالی تبرستان بود که به بغداد مهاجرت کرد و در خدمت فضل بن سهل که از وزیران نامدار ایرانی بود، درآمد. وی در رصدی که در سال ۲۱۵ هجری قمری، گروهی از اخترشناسان به دستور مأمون انجام دادند شرکت داشت و بزرگ منجمان به‌شمار می‌آمد. گروهی از ریاضیدانان برجسته از جمله محمد بن موسی خوارزمی بر این کار نظارت داشتند. | ## بخش 2: یحیی بن ابی‌منصور | او نیز مانند بسیاری از همکاران خود، نتایج حاصل از رصدهای خود به همراه عده‌ای از ستاره‌شناسان را در زیجی در رصدخانهٔ شماسیهٔ بغداد گرد آورد که نسخه‌ای از آن در دست است. پژوهش‌هایی که در بارهٔ این زیج به عمل آمده است، نشان می‌دهد که ابی‌منصور در محاسبهٔ ماه‌گرفتگی و خورشیدگرفتگی، از روشی تقریبی استفاده کرده است که آثار بطلمیوس در آن دیده نمی‌شود. در ۸۲۹–۸۳۰ در بغداد به رصدهای نجومی پرداخت و کتاب‌های متعددی در نجوم نوشت و زیجی موسوم به زیج ممتحن مأمونی نگارش کرد. | ## بخش 3: یحیی بن ابی‌منصور | هارون بن علی، نوهٔ یحیی، درگذشته در ۹۰۰–۹۰۱ در بغداد، هم زیجی پرداخت که بسیار متداول شد و ابزارهای نجومی ساخت. | ## جمع‌بندی | اندازه‌گیری محیط و شعاع زمین وی در پروژه اندازه‌گیری محیط و شعاع زمین که در ۸۳۰ میلادی توسط خلیفه مأمون تعریف شد بهمراه یعقوب ابن طارق و سند ابن علی و محمد ابن کثیر فرغانی و خالد بن عبدالملک مرورودی و ابوریحان بیرونی شرکت داشت.
موضوع مقاله: پلنگ آفریقایی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پلنگ آفریقایی | مقدمه: در قرن 18 و 19، چندین طبیعت شناس پوست و جمجمه پلنگ های مختلف را از آفریقا توصیف کردند. | ## بخش 1: پلنگ آفریقایی | نتایج تجزیه و تحلیل‌های ژنتیکی، نشان می‌دهد که همه‌ی جمعیت های پلنگ آفریقایی به طور کلی به هم نزدیک هستند و تنها یک زیرگونه با نام علمی P.p.pardus را شامل می‌شوند. رنگ پوشش از زرد کم رنگ تا طلایی تیره یا مایل به قهوه‌ای تا مشکی متغیر است و با خال‌های رز مانند و مشکی رنگ پوشیده شده است درحالی که سر، اندام‌های تحتانی و شکم خال‌های مشکی ساده‌ای دارند. | ## بخش 2: پلنگ آفریقایی | آن‌ها به طور متوسط ۵۸ کیلوگرم (۱۲۸ پوند) وزن دارند و ۹۰ کیلوگرم (۲۰۰ پوند) حداکثر وزنی است که یک نر بدست می‌آورد. سنگین ترین پلنگ شناخته شده حدود ۹۶ کیلوگرم (۲۱۲ پوند) وزن داشت و در جنوب غربی آفریقا (نامیبیا) ثبت شد. | ## بخش 3: پلنگ آفریقایی | پلنگ‌های ساکن در کوه‌های استان کیپ در آفریقای جنوبی، کوچکتر از پلنگ‌های شمالی تر هستند. پراکندگی و زیستگاه پلنگ‌های آفریقایی در محدوده وسیعی از زیستگاه‌ها در آفریقا زندگی می‌کردند ، از جنگل‌های کوهستانی گرفته تا علفزار ها و ساوانا ، به استثنای بیابان بسیار شنی. | ## جمع‌بندی | ISBN 2831700450 پلنگ بربری در مقایسه با دیگر پلنگ‌ها دارای خزی بسیار ضخیم و متناسب با محیط سرد کوهستانی زیستگاهش است.
موضوع مقاله: پلنگ سری‌لانکایی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پلنگ سری‌لانکایی | مقدمه: این زیرگونه، نخستین بار در سال ۱۹۵۶ توسط پائولز ادوارد پیریس، جانورشناس سری‌لانکایی توصیف شد. | ## بخش 1: پلنگ سری‌لانکایی | از سال ۲۰۲۰، پلنگ سری‌لانکایی به‌عنوان جانوری آسیب‌پذیر در فهرست سرخ آی‌یوسی‌ان ثبت شده‌است، زیرا جمعیت آن کمتر از ۸۰۰ فرد بالغ برآورد می‌شود که این تعداد نیز، احتمالاً رو به کاهش است. پوشش این پلنگ، زرد مایل به قهوه‌ای با خال‌های سیاه و کوچک‌تر در مقایسه با پلنگ هندی است. پلنگ‌های سیاه (ملانیستی) نادر هستند اما در اکتبر ۲۰۱۹، وزارت حفاظت از حیات وحش سری‌لانکا، برای نخستین بار، فیلمی از یک پلنگ سیاه سری‌لانکایی را، ضبط کرد. | ## بخش 2: پلنگ سری‌لانکایی | زیستگاه بزرگ‌ترین تهدید این زیرگونه پلنگ، تکه‌تکه شدن و جزیره‌ای شدن زیستگاه‌ها است. نواحی گوناگون جنگل‌های سری‌لانکا (گرمسیری، مرتفع و سرد و خشک) زیستگاه این گربه‌است. پلنگ‌های سری‌لانکایی در تمامی زیستگاه‌های جزیرهٔ سری‌لانکا، در مناطق حفاظت‌شده و سایر مناطق، یافت می‌شوند. | ## بخش 3: پلنگ سری‌لانکایی | به سبب شکارهای بی‌رویه و جنگ داخلی در سری‌لانکا، نسل این پلنگ در آستانهٔ انقراض قرار داشت اما در سال‌های اخیر مجامعی جهت حفاظت از آن در سری‌لانکا ایجاد شده‌است. | ## جمع‌بندی | تغذیه پلنگ سری‌لانکایی از پستانداران کوچک و بزرگ مانند گوزن یال‌دار، گراز، میمون، گاومیش، خزندگان و پرندگان تغذیه می‌کند.
موضوع مقاله: جبریل بن بختیشوع | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جبریل بن بختیشوع | مقدمه: جبریل بن بختیشوع نوهٴ جرجیس بن جبریل پزشک معروف ایرانی (نیمهٴ دوم سدهٴ هشتم‌) بود.او سمت پزشک جعفر برمکی را از ۸۰۶ - ۸۰۵ میلادی به بعد، بر عهده داشت. | ## بخش 1: جبریل بن بختیشوع | هارون الرشید دچار سردرد سختی گردید و پزشکان در درمان آن فرو ماندند و بدین ترتیب بختیشوع مجدداً به پایتخت فرا خوانده شد. هارون الرشید از پزشکان دربار، ابوقریش، عبدالله طیفوری، داود بن‌سرابیون و سرجس خواست تا با او سخن بگویند و پرسش‌های خود را مطرح نمایند. | ## بخش 2: جبریل بن بختیشوع | آنان عرض کردند در این جمع کسی نیست که بتواند با این شخص سخن بگوید، زیرا او و پدرش خالق کلام هستند و ذاتاً فیلسوف می باشند. این گفته دلیلی بر مقام علمی بختیشوع بوده و نشان می‌دهد که پزشکی جندی شاپور دارای روش منطقی و علمی بوده است. | ## بخش 3: جبریل بن بختیشوع | جبرئیل بن بختیشوع مسیحی (نسطوری‌) بود که آثار پزشکی متعددی نوشت و در پیش‌رفت علم در بغداد تأثیر زیادی اعمال کرد. | ## جمع‌بندی | ممتازترین شخصیت خانوادهٴ بزرگ بختیشوع که برای تحصیل نوشته‌های پزشکی یونانی متحمل زحمات زیادی شد و مترجمان را تشویق کرد.
موضوع مقاله: غزوه حنین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # غزوه حنین | مقدمه: غزوه حنین نام نبردی است که در وادی حنین بین مسلمانان و قبایل هوازن به رهبری مالک بن عوف و ثقیف و نیز قبایل بنی هلال و نصر و جشم صورت گرفت. | ## بخش 1: غزوه حنین | محمد به قصد جنگ با این قبایل که بت‌پرست بودند، به سمت حنین حرکت کرد و آنان که از این تصمیم آگاه شده بودند؛ تصمیم گرفتند در انتهای دره‌ای که گذرگاهی به منطقه حنین بود، پشت صخره‌ها و شکاف کوه‌ها کمین کنند و به محض ورود ارتش اسلام به این دره عمیق و طولانی، آنان را زیر رگبار تیر و سنگ بگیرند. محمد نیز که متوجه دشمن شده بود، از صفوان بن امیه برای مسلمانان صد زره امانت گرفته بود، خودش نیز دو زره بر تن کرده و کلاهخود بر سر گذاشته بود، و سوار بر اسبی سفید در پشت سر ارتش اسلام حرکت می‌کرد. مسلمانان شب را در دهانه دره استراحت کردند و پیش از روشن شدن هوا وارد گذرگاه حنین شدند که مورد حمله ناگهانی دشمن واقع شدند. منافقان لشکر اسلام از این حمله به شدت خوشحال شدند؛ تا آنجا که ابوسفیان نتوانست جلو خودش را بگیرد و گفت: «مسلمانان تا دریا خواهند گریخت.» سپاه مسلمین که به سختی مورد حمله واقع شده بود، از هم متفرق شدند و هر کس سراسیمه به سویی می‌دوید و فقط ده نفر از جمله ایمن، علی بن ابی طالب، عباس بن عبدالمطلب و هفت نفر دیگر از بنی هاشم در کنار محمد ماندند. | ## بخش 2: غزوه حنین | محمد به عمویش عباس گفت به مردم بگو: «ای انصار که پیامبر را یاری کردید و ای کسانی که با او بیعت کردید! رسول خدا اینجاست.» سپس دستش را به آسمان بلند کرد و این‌گونه دعا کرد: «بار خدایا! هر شکایتی به پیشگاه توست و تو تنها کمک‌کننده هستی.» آن‌گاه مشتی سنگریزه به سوی مشرکان پرتاب کرد و آنان را نفرین کرد. اگر مسلمانان در این صحنه نابود شوند، تو دیگر پرستش نمی‌شوی.» از طرف دیگر، وقتی انصار صدای عباس عموی محمد را شنیدند بازگشتند، شمشیرها را از غلاف بیرون کشیدند و لبیک‌گویان آماده نبرد شدند. | ## بخش 3: غزوه حنین | محمد با دیدن این صحنه گفت: «اکنون جنگ شدت می‌گیرد و پیروزی از آسمان نازل می‌شود.» مسلمانان این بار کفار را شکست دادند و غنائم فراوانی به دست آنان رسید. دلیل شکست اولیه مسلمانان در این نبرد، غرور کاذبی بود که به لشکر ۱۲هزار نفری خود داشتند. از بی‌نظیرترین صحنه‌های جنگ، دلاوری علی بن ابی‌طالب بود که با شمشیر دولبهٔ خود (ذوالفقار) تعداد زیادی از کفار را کشت. | ## جمع‌بندی | (از مسائل حاشیه ساز این نبرد تقسیم غنائم به دست محمد بوده است به نحوی که به اشراف قریش سهم بسیار زیاد و بیشتری نسبت به انصار مدینه بخشیده می‌شود به‌ویژه ابوسفیان و دیگر تازه مسلمانان قریش، که موجب طعنه زنی و نارضایتی انصار می‌گردد و محمد در خطابه‌ایی از آنان دلجویی می‌نماید)تاریخ تحلیلی صدر اسلام، محمد نصیری، تدوین نهاد نمایندگی مقام رهبری در دانشگاه‌ها، انتشارات دفتر نشر معارف، چاپ چهل و هفتم، ۱۳۸۷، صفحه ۱۲۳ شابک: ۵-۴۸-۸۵۲۳-۹۶۴-۹۷۸ نام این جنگ در کتاب قرآن در سوره توبه، آیه ۲۵ آمده‌است.
موضوع مقاله: فرهنگ در عراق | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرهنگ در عراق | مقدمه: صور فرهنگی از قبیل نقاشی، مجسمه سازی، قالی بافی، شاعری و بالاخص معماری همواره نزد مردم این سرزمین از محبوبیت و مقبولیت بالایی برخوردار بوده است و بیشترین تعداد عالمان و هنرمندان جهان عرب را می‌توان متعلق به این منطقه دانست. | ## بخش 1: فرهنگ در عراق | سومریان که اولین اقوام ساکن در این منطقه بودند را می‌توان بنیانگذاران فرهنگ عراق نامید. بعد از آن تا مدتها زبان و فرهنگ اقوام سامی که همسایه‌های غربی و جنوبی عراق را تشکیل می‌دادند، در عراق مورد استفاده قرار می‌گرفت. | ## بخش 2: فرهنگ در عراق | با پیدایش اسلام از شبه جزیره عربستان و گسترش آن به تمام خاورمیانه، عصری جدید در زندگی مردم این منطقه آغاز شد که برگرفته از علوم، مدنیت و هنر اسلامی بود. خلافت عباسیان نیز برهه‌ای تاریخی به شمار می‌رود که در شکل‌گیری و شکوفایی فرهنگی مردم این سرزمین نقش بسزایی داشته است. | ## بخش 3: فرهنگ در عراق | با قدرت گرفتن امپراطوری عثمانی دوره‌ای جدید در گسترش و پیشرفت فرهنگ و تمدن در این ناحیه رقم خورد. | ## جمع‌بندی | با پایان یافتن جنگ جهانی اول و سلطه امپراطوری بریتانیا بر این کشور، فرهنگ این کشور تا حدودی تحت تاثیر فرهنگ غرب قرار گرفت.