موضوع مقاله: لشت نشا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لشت نشا | مقدمه: این شهر با جمعیت ۱۰٬۶۲۲ نفر (برآورد ۱۳۹۰ خورشیدی) در بخش لشت‌نشا از توابع شهرستان رشت قرار دارد. | ## بخش 1: لشت نشا | ازجمله نواحی و روستاهای شناخته‌شدهٔ آن می‌توان به دهستان زیباکنار و روستاهای گفشه، خشک‌اسطلخ، لیچاه (لیچاء)، فخرآباد، چونچنان، جلیدان، علی‌بزایه اشاره کرد. همچنین دکل مخابراتی تلویزیونی با ارتفاع ۳۶۵ متر در این بخش و در روستای خشک‌اسطلخ دهستانِ زیباکنار قرار دارد. مساحت بخش لشت‌نشا ۱۶۲ کیلومتر مربع و مساحت مرکز شهر لشت‌نشا ۵/۲۳ کیلومتر مربع است. بخش لشت‌نشا یکی از بخش‌های حاصلخیز شهرستان رشت به شمار می‌آید و ارتفاع آن از دریا ۱۸- متر است. گفته می‌شود گویش اصلی زبان گیلکی به این شهر بازمی‌گردد و زبان گیلکی در لشت‌نشا در گذر دوره‌های تاریخی کمترین دگرگونی را تجربه کرده است. علت نام‌گذاری روایتی عامیانه و احتمالاً غیرتاریخی نقل می‌شود که بر پایهٔ آن، پادشاهی به نام مروان فرمان داده بود هر زنی را که بپسندد، به حرم‌سرای او ببرند. | ## بخش 2: لشت نشا | در این روایت، زنان گیلک برای مقابله با او، وی را به شالیزار دعوت می‌کنند تا هنگام نشای برنج، هرکدام را که خواست برگزیند. پادشاه دعوت را می‌پذیرد و به شالیزار می‌رود، اما زنان به‌جای تمکین، با پرتاب گِل از او استقبال می‌کنند و او را زیر خرواری از گِل فرومی‌برند. البته این روایت در شمار افسانه‌های محلی جای می‌گیرد و سند تاریخی معتبری برای آن در دست نیست. گذری بر تاریخ لشت‌نشا سرزمین لشت‌نشا از مناطق قدیمی گیلان است که سابقهٔ تاریخی آن را بنا‌به آثار باستانی خرابه‌های موجود در آن به قبل از اسلام می‌رسانند. لشت‌نشا ازنظر موقعیت جغرافیایی در منطقه بیه‌پس، یعنی در غرب گیلان (غرب سفیدرود)، قرار دارد، جزء اولین مناطقی بود که مذهب شیعهٔ زیدی را پذیرفت و به همین علت بیش از دیگر مناطق صحنهٔ درگیری‌ها و پیکارهای خونبار و خونین بود. در دورهٔ صفویان به‌دلیل مالیات‌های سنگین و فشارها و ستمگری‌ها، قیام‌های روستایی و مبارزات دهقانی در آن اوج گرفت، قیام روستایی امیر دو باج به سال ۹۷۸ ه’ ق و قیام روستایی به رهبری بوسعید میرچپک به سال ۱۰۰۲ ه’ ق، جنبش روستایی کارکیا علی حمزه در سال ۱۰۰۴ ه’ ق و قیام دهقانی به رهبری کالنجار سلطان معروف به عادلشاه و غریب شاه در زمان شاه صفی به سال ۱۰۳۸ ه’ ق نمونه‌های آن است. | ## بخش 3: لشت نشا | ق به فرمان شاه عباس دو قبیلهٔ اژدرو چپک به سیلاخور کوچ داده شدند و اراضی لشت‌نشا جزئی از املاک سلطنتی قرار گرفت. اراضی لشت‌نشا به دستور فتحعلی شاه به‌عنوان تیول به یکی از خواجگان حرم شاهی به نام خسروخان داده شد. نایب‌الحکومهٔ لشت‌نشا، حاجی کاظم خان شیروانی، که یک ارمنی تازه به اسلام گرویده بود، برای شکایت به پایتخت رفت، اما هنگام برگشت از تهران به قتل رسید. در سال ۱۲۳۴ ه’ ق علیه خسروخان شورشی به وجود آمد که به دستور شاه به تهران احضار و اموال او مصادره و اراضی لشت‌نشا خالصه اعلام گردید. مظفرالدین شاه املاک لشت‌نشا را برای تأمین مخارج مسافرت به اروپا به صدراعظم خود میرزا علی خان امین الدوله فروخت و بعد از مدتی میرزا علی خان امین الدوله در هنگام خواستگاری از خانم فخرالدوله دختر مظفر الدین شاه برای پسرش محسن خان امین الدوله این ملک را به عنوان مهریه به‌صورت تیول به عروس خود بخشید. امین الدوله در لشت‌نشا دست به اقدامات عمرانی زیادی زد، اما در سال ۱۳۲۲ ه’ ق وفات یافت و در تکیهٔ بقعهٔ آقا سید محمدرضا به خاک سپرده شد، خاندان امین الدوله حدود صد سال اراضی لشت‌نشا را در دست داشتند و با قدرت تمام بر مردم حکومت کردند. | ## جمع‌بندی | لشت‌نشا هنگام انقلاب مشروطیت یکی از کانون‌های آزادی‌خواهی بود و جنبش دهقانی لشت‌نشا با فرقهٔ مجاهدین رشت، که آن را انجمن عامیون اجتماعیون نیز می‌گفتند، همچنین با انجمن ابوالفضل و با دو تن از رهبران این انجمن به نام‌های رحیم شیشه‌بر و سید جلال معروف به شهرآشوب ارتباط نزدیک داشت.