موضوع مقاله: بیلی وایلدر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیلی وایلدر | مقدمه: بیلی وایلدر ( ، ؛ نام اصلی ساموئل وایلدر; ۲۲ ژوئن ۱۹۰۶ – ۲۷ مارس ۲۰۰۲) کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس آمریکایی–اتریشی‌تبار بود. | ## بخش 1: بیلی وایلدر | او در سوچا بسکیتسکا متولد شد، در آن زمان بخشی از اتریش-مجارستان (اکنون لهستان)، و فعالیت‌هایش در سینمای آمریکا پنج دهه به طول انجامید و او به‌عنوان یکی از چندوجهی‌ترین فیلم‌سازان سینمای کلاسیک هالیوود شناخته می‌شود. او هفت جوایز اسکار از میان ۲۱ نامزدی، یک جوایز فیلم بفتا، جشنواره کن's نخل طلا و دو جوایز گلدن گلوب دریافت کرد. در سال ۱۹۱۶، وقتی وایلدر ده ساله بود، خانواده‌اش از گالیسیا (اروپای شرقی) به وین نقل مکان کردند و او به‌جای ادامهٔ تحصیل در دانشگاه، در این شهر به‌عنوان روزنامه‌نگار کار کرد. شروع حرفهٔ او به‌عنوان فیلم‌نامه‌نویس در برلین بود که در اوایل جوانی به آنجا نقل مکان کرده بود. طرد افزایش حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان و رشد یهودستیزی در آلمان، او را مجبور کرد به پاریس بروید. سپس در سال ۱۹۳۴ به هالیوود آمد و با همکاری چارلز براکت و والتر رایش فیلم‌نامهٔ فیلم نامزد جایزه اسکار «نینوچکا» (۱۹۳۹) را نوشتند. شهرت وایلدر به‌عنوان کارگردان و نامزدی اول او برای جایزه اسکار بهترین کارگردانی با فیلم نوآری «غرامت مضاعف (فیلم)» (۱۹۴۴) حاصل شد، فیلمی براساس رمان غرامت مضاعف (رمان) اثر جیمز کین با فیلم‌نامه‌ای مشترکِ وایلدر و ریموند چندلر. وایلدر در فیلم تعطیلی ازدست‌رفته (۱۹۴۵) جایزه‌های جایزه اسکار بهترین کارگردانی و جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی را کسب کرد، و همچنین این فیلم جایزه اسکار بهترین فیلم را دریافت کرد. در دهه ۱۹۵۰، وایلدر یک سلسله فیلم بسیار مورد تحسین منتقدان را کارگردانی و هم‌نویسی کرد، از جمله درام واقع‌شده در هالیوود با نام سانست بلوار (۱۹۵۰)، که او برایش دومین جایزهٔ اسکار بهترین فیلم‌نامه را کسب کرد؛ تکخال در حفره (۱۹۵۱)، بازداشتگاه شماره ۱۷ (۱۹۵۳) و سابرینا (فیلم ۱۹۵۴) (۱۹۵۴). وایلدر در سال ۱۹۵۷ سه فیلم را کارگردانی و هم‌نویسی کرد: روح سنت لوئیس (فیلم)، عشق در بعدازظهر (فیلم ۱۹۵۷) و شاهدی برای محاکمه (فیلم ۱۹۵۷). در این دوره او همچنین در دو فیلم با مریلین مونرو کار کرد: خارش هفت‌ساله (۱۹۵۵) و بعضی‌ها داغشو دوست دارن (۱۹۵۹). در سال ۱۹۶۰، وایلدر فیلم بسیار ستوده‌شده‌ای به‌نام آپارتمان (فیلم ۱۹۶۰) را هم‌نویسی، کارگردانی و تولید کرد که جوایز اسکار بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه غیراقتباسی را برای او به ارمغان آورد. سایر فیلم‌های برجسته‌ای که وایلدر کارگردانی کرد، شامل یک، دو، سه (۱۹۶۱)، ایرما خوشگله (۱۹۶۳)، احمق مرا ببوس (۱۹۶۴)، شیرینی شانس (۱۹۶۶) و آوانتی! در طول حرفه‌اش، وایلدر دریافت‌کنندهٔ جوایز و افتخارهای متعددی بود، از جمله جایزه یک عمر دستاورد هنری بنیاد فیلم آمریکا در سال ۱۹۸۶، جایزه مرکز کندی در سال ۱۹۹۰، نشان ملی هنر در سال ۱۹۹۳ و بفتا فلوشیپ در سال ۱۹۹۵. هفت فیلم از آثار وایلدر در فهرست ملی ثبت فیلم ایالات متحده در کتابخانه کنگره نگهداری می‌شوند، زیرا از لحاظ فرهنگی، تاریخی و هنری «اهمیت قابل توجهی» دارند. اوایل زندگی ساموئل وایلدر در ۲۲ ژوئن ۱۹۰۶ در یک خانوادهٔ یهودیان در شهر کوچک سوچا بسکیتسکا به دنیا آمد، منطقه‌ای در گالیسیا (اروپای شرقی) که امروزه بخشی از لهستان است و در آن زمان در قلمرو اتریش–مجارستان قرار داشت. او سال‌ها بعد در هالیوود به‌شکل طنز گفت این شهر «نصف ساعت از وین فاصله داشت؛ با تلگراف!» والدینش یوجنیا از زکوپانه و مکس وایلدر از Stanislawczyk بودند؛ آن‌ها در کراکوف با هم آشنا شدند و بیلی سال‌های اولیه‌اش را در همان‌جا گذراند. مادرش او را «بچه‌ای پرهیاهو و پرطغشی» توصیف می‌کرد؛ او از تأثیر بوفالو بیل و نمایش‌های Wild West او که در زمان اقامت مختصر در نیویورک دیده بود الهام گرفت و برایش لقب «Billie» گذاشت که بیلی بعد از انتقال به آمریکا آن را به «Billy» تغییر داد. والدینش در ایستگاه راه‌آهن شهر سوچا یک کافهٔ کیک موفق داشتند که به‌تدریج به‌زنجیره‌ای از کافه‌های راه‌آهن تبدیل شد. اما یوجنیا و مکس وایلدر فرزندشان را ترغیب نکردند که به کسب‌وکار خانوادگی بپیوندد. مکس ابتدا به کراکوف رفت تا یک هتل را مدیریت کند و پس از آن به وین نقل مکان کرد، اما در سن ۲۲ سالگی بیلی درگذشت. پس از انتقال خانواده به وین، بیلی وایلدر به‌جای پیوستن به دانشگاه وین، راه روزنامه‌نگاری را پیش گرفت. در سال ۱۹۲۶، رهبر گروه جاز پل وایتمن در جریان یک تور در وین مورد مصاحبهٔ وایلدر قرار گرفت. وایتمن به حدی از نوجوان جوان وایلدر خوشش آمد که او را به همراه گروهش به برلین برد، جایی که بیلی توانست شبکه‌های گسترده‌تری در دنیای سرگرمی بسازد. او در سال ۱۹۳۰ با چند نویسنده و فیلم‌ساز نوکار دیگر از جمله فرد زینمان و روبرت زیودماک بر روی فیلم «مردم در روز یکشنبه» همکاری کرد. این فیلم، از سبک اکسپرسیونیسم آلمان و نمایش‌های دراماتیک فریدریش ویلهلم مورنائو و فریتس لانگ فاصله گرفت و به‌عنوان یک نمونهٔ پیشگامِ جنبش عینیت نو در سینمای آلمانی شناخته شد. او در سال ۱۹۳۹ تابعیت ایالات متحده را به‌دست‌آورد؛ پس از اینکه زمانی را در مکزیک سپری کرد تا پس از انقضای کارت شش‌ماهه‌اش در همان سال ۱۹۳۴ منتظر تصمیم دولت باشد. اولین موفقیت بزرگ وایلدر در آمریکا فیلم «نینوچکا» بود که او با همکاری مهاجر آلمانی دیگر، ارنست لوبیچ، بر روی آن کار کرد. این کمدی رمانتیک با بازی گرتا گاربو (که عموماً به‌عنوان بطله‌ای تراژیک در ملودرام‌های فیلم معروف بود)، با استقبال گسترده‌ای از طرف منتقدان و مخاطبان روبرو شد. فیلم «نینوچکا» با این جمله تبلیغاتی‌اش («گاربو می‌خندد») نشان داد که گاربو دیگر فقط بازیگر جدی و افسرده نیست، بلکه می‌تواند در فیلم‌های کمدی و شاد بازی کند. این فیلم، نخستین نامزدی جوایز اسکار وایلدر را به‌دنبال داشت که او آن را با همکار فیلم‌نامه‌نویس چارلز براکت به‌دست‌آورد (اگرچه همکاری آن‌ها بر روی «هشتمین زن ریش آبی» و «نیمه‌شب (فیلم ۱۹۳۹)» نیز با استقبال خوبی مواجه شده بود). براکت دربارهٔ روش همکاری‌شان می‌گوید: «روش کار این بود که ابتدا یک ایده پیشنهاد می‌کردم، ویلدر آن را زیر سؤال می‌برد و انگار طرد می‌کرد؛ اما چند روز بعد همان ایده، با کمی تغییر، دوباره ظاهر می‌شد، و گویی از خود وایلدر ناشی‌شده بود. وقتی خودم با همین روش رفتاری و کاری عادت کردم، همه‌چیز ساده‌تر شد.» دهه ۱۹۴۰ وایلدر در اوایل دههٔ ۱۹۴۰ فعالیت‌های فیلم‌نامه‌نویسی‌اش را ادامه داد و چندین فیلم پرفروش و موفق ساخت؛ از جمله درام رمانتیک «جلوی سحر را بگیرید» و کمدی تیزهوشانهٔ «آتیش‌پاره (فیلم ۱۹۴۱)». هر دو فیلم سبب شدند وایلدر برای مراسم اسکار ۱۹۴۱ در شاخه‌های جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی و جایزه اسکار بهترین داستان نامزد شود. طی دهه‌ها فکر می‌شد همه‌شان در اردوگاه آشویتس کشته شده‌اند، اما در سال ۲۰۱۱، تاریخ‌نگار اتریشی‌تبار وایلدر، آندریاس هوترو، در پی تحقیق در آرشیوهای لهستان و اسرائیل نشان داد که هر کدامشان در جاهای دیگری کشته شده‌اند: مادرش، یوژنیا «گیتلا» سیدلیسکر، در ۱۹۴۳ در اردوگاه کار اجباری کراکوف–پلاشوف؛ پدرِ سوگیرش، برنارد «برل» سیدلیسکر، در ۱۹۴۲ در اردوگاه مرگ بلزک؛ و مادربزرگش، بالبینا بالدینگر، در ۱۹۴۳ در غتوی نووی تارگ جان داد. سومین فیلم هالیوودی وایلدر به‌عنوان کارگردان، فیلم نوآر «غرامت مضاعف (فیلم)» (۱۹۴۴) با بازی فرد مک‌موری، باربارا استانویک و ادوارد جی. این فیلم برای هفت جایزهٔ اسکار شامل بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین فیلم‌نامه و بهترین بازیگر زن نامزد شد و وایلدر آن را با همکاری ریموند چندلر نوشت. این فیلم نه تنها به‌عنوان یکی از نمونه‌های پایه‌ای ژانر نوآر شناخته می‌شود (با سبک نورپردازی «پرده‌ایِ وینتیان» و روایتِ صدای دلش‌خراش)، بلکه در جنگ با سانسور هالیوودی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. اقتباسی از رمان جیمز کین بود که دو مثلث عاشقانه و یک قتل برای دریافت وجه بیمه را روایت می‌کرد ودر حالی‌که رمان‌اش بسیار محبوب بود، ساختن فیلم از آن تحت نظام‌نامه تولید تصویر متحرک — به‌دلیل این‌که زنا در مرکز داستان قرار داشت — مورد شک‌شدید و بسیار مشکوک تلقی می‌شد. | ## بخش 2: بیلی وایلدر | در نسخهٔ آلمانی، «»، نویسنده و کارگردان رسمی هانوش بورگر ذکر شده و وایلدر در ویرایش آن نقش نظارت داشت، اما در نسخهٔ انگلیسیی او به‌عنوان کارگردان و نویسنده نام‌گذاری شده است. این فیلم اولین فیلم بزرگ آمریکایی بود که از سوءمصرف الکل به‌صورت جدی و روان‌شناختی نگاه کرد؛ موضوعی که تحت نظام‌نامه تولید تصویر متحرک بسیار حساس و سخت‌پذیرفته بود. داستان، پیگرد یک نویسندهٔ معتاد (ری میلند) است که در برابر اعتراضات دوست‌دخترش (جین وایمن) به تسلیم شدن در برابر اعتیادش می‌جنگد. این فیلم در اکران اولیه‌اش در جشنواره کن با استقبال منتقدان مواجه شد و در بخش مسابقهٔ اصلی حضور یافت، جایی‌که هم جایزهٔ اصلی جشنواره (نخل طلا) و هم چهار جایزهٔ اسکار، از جمله جایزه اسکار بهترین فیلم را دریافت کرد. وایلدر برای جایزه اسکار بهترین کارگردانی و جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی و میلند برای جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد برنده شدند. این فیلم یکی از چهار فیلم است که هم جایزهٔ اسکار بهترین فیلم و هم جایزهُ کن (Palme d’Or) را به‌دست آورده‌اند؛ کنار بخشی دیگر از فیلم‌ها مثل «مارتی (فیلم)»، «انگل (فیلم ۲۰۱۹)» و «آنورا (فیلم)». دهه ۱۹۵۰ در سال ۱۹۵۰، وایلدر «سانست بلوار»، یک فیلم نوآر سیاه‌چراغ و طعنه‌آمیز را هم‌نویسی و کارگردانی کرد. این فیلم از زندگی یک بازیگر فیلم‌های صامت ناپدید و دورافتاده (گلوریا سوانسون) دنبال می‌کند که خود را در نقش ستاره‌ای بزرگ و رو به‌بازگشت در ذهنش تصویر می‌کند. او را یک فیلم‌نامه‌نویس جوان صاحب‌موهیم (ویلیام هولدن) همراهی می‌کند که عملاً نقش «ژیگول» (همراه مورد استفادهٔ مالی و عاطفی) را در کنار او دارد. این فیلم بسیار ستوده‌شده، آخرین اثری است که وایلدر در آن با چارلز براکت همکاری کرد و برای یازده جایزهٔ اسکار نامزد شد؛ وایلدر و براکت در نهایت برای جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه غیراقتباسی برنده شدند. در سال ۱۹۵۱، وایلدر «تکخال در حفره» (با عنوان دیگر «The Big Carnival») را کارگردانی کرد که با بازی کرک داگلاس درباره‌ٔ اکسپلویت شدن یک حادثهٔ کارشینه‌ای در یک غار توسط رسانه است. ایده‌ی فیلم را یک مخاطب به‌نام ویکتور دسنی برای منشی وایلدر تلفنی ارائه داد و بعداً در پرونده‌ی حقوقی کالیفرنیا با عنوان «Wilder v Desny» به‌دلیل «نقض قرارداد ضمنی» از وایلدر شکایت کرد و در نهایت مبلغ ۱۴۳۵۰ دلار به‌عنوان تسویه‌حساب دریافت کرد.46 Cal.2d 715, 299 P.2d 257, CAL. این فیلم در زمان اکران از نظر منتقدان و تجاری شکست خورد، اما اعتبار آن در سال‌های بعد افزایش یافت. سال بعد، وایلدر اعلام کرد که قصد دارد سوفوکل تراژدی «ادیپ شهریار» را هم تولید و کارگردانی کند و فیلم‌نامه‌اش را والتر رایش برای سینما تنظیم خواهد کرد. برنامه این بود که فیلم در یونان و با رنگ‌آمیزی تکنی‌کالر ضبط شود، اما این پروژه هرگز به مرحلهٔ تولید نرسید. پس از آن، وایلدر سه اقتباس از نمایشنامه‌های برودوی را کارگردانی کرد: درام جنگی «بازداشتگاه شماره ۱۷» که برای ویلیام هولدن باعث اخذ جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد شد؛ کمدی رمانتیک «سابرینا (فیلم ۱۹۵۴)» که آدری هپبورن برای بهترین بازیگر زن نامزد شد؛ و کمدی رمانتیک «خارش هفت‌ساله» که حاوی تصویری ایکونیک از مریلین مونرو است که بر روی شبکهٔ تهویهٔ زیرزمینی می‌ایستد و باد قطارِ عبورکننده لباس سفیدش را به بالا می‌کشد. برای دو فیلم اول، وایلدر برای جایزه اسکار بهترین کارگردانی نامزد شد و هم‌نامزدی فیلم‌نامه را در فیلم دوم با همکارانش داشت. او مایل بود در یکی از فیلم‌ها با یکی از اوج بهترین ترکیب‌های کمدی شاخ‌و‌برقی عصر طلایی هالیوود همکاری کند. ابتدا دربارهٔ یک فیلم با لورل و هاردی فکر کرد و پس از در نظرگرفتن طرح آن، آن را کنار گذاشت. Martin's Griffin در سال ۱۹۵۷، سه فیلم از اجرای وایلدر در سینما منتشر شد: فیلم زندگی‌نامه‌ای «روح سنت لوئیس (فیلم)» با جیمز استوارت در نقش چارلز لیندبرگ؛ کمدی رمانتیک «عشق در بعدازظهر (فیلم ۱۹۵۷)» – که اولین فیلم‌نامه او با آی ای ال دایموند بود و او در آینده مشارکتِ ثابت وایلدر شد – با حضور گری کوپر، موریس شوالیه و آدری هپبورن؛ و درام دادگاهی «شاهدی برای محاکمه (فیلم ۱۹۵۷)» با بازی تایرون پاور، مارلنه دیتریش و چارلز لاتن. جک لمون و تونی کرتیس نقش موسیقی‌دانانی را داشتند که به‌صورت زن می‌پوشند تا از تعقیب یک گروه جنایی شیکاگویی فرار کنند؛ کرتیس در نقش شخصی که یک خواننده (مونرو) را وسوسه می‌کند و لمون در نقش کسی که توسط جو ای براون تحت نظر قرار می‌گیرد، تا در آخرین شوخی فیلم لمون فاش کند که شخصیت‌اش مرد است و براون خالی‌خالی جواب می‌دهد: «خب، کامل نیست کسی!» فیلم از نظر تجارتی بسیار موفق شد اما در زمان اکران‌اش از سوی منتقدان سبک‌ش مردود شناخته شد، اگرچه برای شش جایزهٔ اسکار شامل بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه نامزد شد. با این‌حال اعتبار انتقادی‌اش در سال‌های بعد به‌شدت رشد کرد؛ در سال ۲۰۰۰، انستیتوی فیلم آمریکا آن را به‌عنوان «بهترین کمدی آمریکایی همه‌ی زمان‌ها» برگزید. در سال ۲۰۱۲، نظرسنجی ده‌سالانه «سایت اند ساوند» انجمن فیلم‌بریتانیا از منتقدان سینمای جهانی، آن را به‌عنوان چهل‌و‌سومین فیلم برتر تاریخ و دومین بالاترین کمدی در فهرست‌ها انتخاب کرد.– دهه ۱۹۶۰ در سال ۱۹۶۰، وایلدر فیلم کمدی رمانتیک «آپارتمان (فیلم ۱۹۶۰)» را کارگردانی کرد که داستان یک منشی بیمه (لمون) را روایت می‌کند؛ او اجازه می‌دهد همکارانش از آپارتمان‌اش برای رابطه‌های خارج از ازدواج استفاده کنند تا اینکه با یک دختر آسانسوردار (شرلی مک‌لین) آشنا می‌شود. این فیلم موفقیت انتقادی بزرگی داشت و منتقد فیلم نیویورک تایمز، بازلی کرادر، آن را فیلمی «شاد، لطیف و حتی حس‌گرا» و کارگردانی وایلدر را «نبوغ‌آمیز» خواند. فیلم برای ده جایزهٔ اسکار نامزد شد و پنج جایزه گرفت، از جمله سه جایزه برای خود وایلدر: بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه. سپس وایلدر فیلم کمدی سیاسی «یک، دو، سه» (۱۹۶۱)، بستۀ جنگ سرد و فرساستی را کارگردانی کرد که با بازی جیمز کاگنی ساخته شد و در منتقدان تحسین گسترده‌ای به‌دست آورد؛ مجله ورایتی نوشت: ««یک، دو، سه» بیلی وایلدر فیلمی فرساست، سریع، سرشار از طنزهای روزمره و تند و بوی زنگ‌دهنده‌ای از طنز سیاسی است. داستان آن به‌حدی تند و پر هوش است که بخشی از طنازی‌اش دردسر و شلوغی خود را می‌گیرد و به‌کار نمی‌آید.»Variety. پس از آن، وایلدر کمدی رمانتیک «ایرما خوشگله» (۱۹۶۳) با بازی لمون و ماک‌لین را کارگردانی کرد؛ این فیلم پنجمین فیلم پرفروش سال ۱۹۶۳ به‌شمار رفت و وایلدر برای فیلم‌نامه‌اش نامزدی از جوایز انجمن نویسندگان آمریکا دریافت کرد. سپس او فیلم کمدی جنسی «احمق مرا ببوس» را نوشت و کارگردانی کرد که در آن دین مارتین، کیم نواک و ری والستن بازی کردند (والستن جایگزین لحظه‌آخری پیتر سلرز در حال بیماری بود). این فیلم توسط برخی منتقدان به‌دلیل زردی و سستی زبانی مورد انتقاد قرار گرفت و کرادر گفت این فیلم به سینمای آمریکا شهرت «خرابکننده‌ی عمدی و فاسدکننده‌ی سلیقه و اخلاق عمومی» را داده است. وایلدر برای این فیلم دو نامزدی جوایز گلدن گلوب به‌طور جداگانه برای بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه و همچنین نامزدی از جوایز انجمن نویسندگان آمریکا کسب کرد. او سپس «صفحه اول (فیلم ۱۹۷۴)» را کارگردانی کرد که بر پایهٔ نمایشنامهٔ برودوی هم‌نام اقتباس شده بود و با بودجه‌ای پایین، از نظر مالی بسیار موفق شد. دو فیلم آخر وایلدر، «کلاه شاپو (فیلم ۱۹۷۸)» و «رفیق رفیق»، هم در نظر منتقدان و هم در میان مخاطبان موفق نبودند، اگرچه «کلاه‌ شاپو» در سال‌های اخیر بازنگری شده و اکنون ارزش‌یابی مثبت‌تری دارد. وایلدر امیدوار بود که رمان توماس کنیلی با نام «کشتی شیندلر» را به‌عنوان آخرین فیلم خود بسازد و گفت: «می‌خواستم این کار را به‌عنوان یک یادبود برای مادرم و مادربزرگم و پدرِ سوگیرم انجام دهم» که همه‌شان در هولوکاست کشته شده بودند. به انکارکنندگان هولوکاست در یک روزنامهٔ آلمانی نوشت: «اگر اردوگاه‌های کار اجباری و اتاق‌های گاز همگی ساختِ داستان بود، بگویید لطفاً — مادر من کجاست؟» سبک کارگردانی تصمیم‌گیری‌های کارگردانی وایلدر بازتاب‌دهندهٔ اعتقاد او به «اولویت‌دادن به فیلمنامه و نوشتار» بود. او مخصوصاً در نیمهٔ دوم حرفه‌اش، از فیلم‌نامه‌های پررق و بازی‌های سینماییِ نمایشی نوعیِ آلفرد هیچکاک و اورسن ولز پرهیز می‌کرد؛ زیرا بر این باور بود که هر شاتی که می‌خواست برجسته‌تر از داستان جلبِ توجه بیننده را انجام دهد، داستان و حضور بازیگر را ضعیف می‌کند. با آن‌که سبکِ کارگردانی‌اش محافظه‌کارانه محسوب می‌شد، موضوعاتش اغلب مرزهای سرگرمیِ جریانِ اصلی را جابه‌جا می‌کرد. وایلدر در کار با بازیگران مهارت بالایی داشت و با تشویق و شدّت، اسطوره‌های فیلم‌های صامت مثل گلوریا سوانسون و اریش فون اشتروهایم را از بازنشستگی بیرون آورد تا در «سانست بلوار» نقش بازی کنند. دربارهٔ فیلم‌های کمدی‌تر او، راجر ایبرت نوشته است: «او شخصیت‌ها را جدی می‌گرفت، یا حداقل آن‌قدر جدی که ماده‌ی فیلم اجازه می‌داد، و خنده‌ها را بیشتر از این‌که با تک‌تک شوخ‌طرحی‌ها بیاورند، از بازیِ صریح و جدی در صحنه‌ها می‌گرفت.» در فیلم «بازداشتگاه شماره ۱۷»، او بازیگری را از یک هولدنِ متحیر و بی‌طنز بیرون می‌کشد که جایزهٔ اسکار گرفت؛ هولدن می‌خواست شخصیت‌اش را دوست‌داشتنی‌تر نشان دهد، اما وایلدر قبول نکرد. | ## بخش 3: بیلی وایلدر | در یک جلسه‌ی کاستینگ، وایلدر گفته است: «از این کاستینگ‌های کلیشه‌ای خسته‌ام که همیشه همان افراد را در همه‌ی فیلم‌ها می‌بینم.» این‌که چگونه وایلدر فرد مک‌موری را در «غرامت مضاعف (فیلم)» و «آپارتمان (فیلم ۱۹۶۰)» قرار داد، نمونه‌ی خوبی از این روش است؛ مک‌موری در آن زمان به‌عنوان بازیگرِ پردرآمدی هالیوود شناخته می‌شد که نقش‌های با‌سکه، با مروّت و تمیز در کمدی‌های سبک و ملودرام‌ها ایفا می‌کرد، اما وایلدر او را در نقش یک فرجام‌گشادِ زودکار و خیانت‌کار قرار داد. هامفری بوگارت نیز تصویر سفت و سختِ خود را کنار گذاشت و یکی از گرم‌ترین بازی‌هایش را در «سابرینا (فیلم ۱۹۵۴)» ارائه داد. جیمز کاگنی که معمولاً برای کمدی شناخته نمی‌شد، در نقشِ پرتعلّقی برای «یک، دو، سه» وایلدر خاطره‌انگیز شد. وایلدر در فیلم «بعضی‌ها داغشو دوست دارن» نیز بازی‌ای بسیار تأثیرگذار از مریلین مونرو بیرون می‌کشد. سیاست وایلدر در برابر کمیته فعالیت‌های ضدآمریکایی مجلس (HUAC) موضعِ اعتراضی داشت. انجمن صنفی کارگردانان آمریکا هم رای‌گیری از طریق بالا بردن دست انجام داد؛ تنها جان هیوستون و وایلدر رای «مخالف» دادند. هیوستون گفت: «مطمئنم این یکی از شجاع‌ترین کارهایی بود که بیلی، به‌عنوان آمریکایی شهروندِ بدوی آلمان، تا آن‌جا انجام داده بود. در فیلم «آتیش‌پاره (فیلم ۱۹۴۱)»، «ملکه‌ٔ کابارهٔ آمریکایی» او، «Sugarpuss»، به سرش‌خورده‌گلیش دل‌خرد شده خود اشاره می‌کند و می‌گوید: «صورتی؟ این‌قدر سرخ است که انگار همان رنگ روزنامهٔ دیلی ورکر است و هم‌قدر هم خوب می‌درد.» بعداً به خانه‌دارِ سخت‌گیر و بدون لبخند اسم فرانسیسکو فرانکو می‌دهد. تالبرگ، در ۱۹۹۰ جایزه مرکز کندی و در ۱۹۹۳ نشان ملی هنر را از دولت آمریکا دریافت نمود. او به‌خاطر این‌که یکی از بهترین و گسترده‌ترین مجموعه‌های هنریِ هالیوود را داشت محبوب شد و عمدتاً آثار مدرن جمع می‌کرد. چند کار امپرسیونیستی دارم، چند پیکاسو از همهٔ دوره‌ها، چند موبایل از الکساندر کالدر. همچنین درخت‌های کوچک ژاپنی، وزنه‌های شیشه‌ای کاغذ، گلدان‌های چینی و… نامی ببر و من آن‌را جمع می‌کنم.» آرزوی هنری‌گری او باعث شد کارهایی از خودش بسازد. تا اوایل دههٔ ۱۹۹۰، وایلدر دسته‌ای از ساختارهای پلاستیکی و هنری جمع کرده بود که بسیاری از آن‌ها با همکاری هنرمندی به‌نام بریوس هیوستون ساخته شده بودند. در سال ۱۹۹۳، کارگزار هنری Louis Stern، که دوست قدیمی وایلدر بود، نمایشگاهی از آثار وایلدر در گالریش در بورلی هیلز سازمان بخشید. آن‌ها دو قلو پسر و دختر (ویکتوریا و وینسنت، متولد ۱۹۳۹) داشتند که وینسنت چند روز پس از تولد درگذشت. او اوادوری یانگ را در هنگام ساخت فیلم «تعطیلی ازدست‌رفته» ملاقات کرد و در ۳۰ ژوئن ۱۹۴۹ با او ازدواج نمود. روزنامهٔ فرانسوی «لو موند» سخن‌یادباش او را در صفحهٔ اول منتشر کرد: «بیلی وایلدر درگذشته است. او دو فیلم تعیین‌کنندهٔ ژانر فیلم نوآر، «غرامت مضاعف (فیلم)» و «سانست بلوار» را کارگردانی کرد. همراه با وودی آلن و برادران مارکس، او در فهرست «AFI's 100 Years...100 Laughs» مؤسسهٔ فیلم آمریکا از میان‌ بسیاری از فیلم‌ها شمارة اول را کسب می‌کند و با «بعضی‌ها داغشو دوست دارن» بالاترین جایگاه را دریافت می‌کند. فیلم‌های «آپارتمان (فیلم ۱۹۶۰)» و «خارش هفت‌ساله» نیز که او خودش کارگردانی کرده، و «آتیش‌پاره (فیلم ۱۹۴۱)» و «نینوچکا» که او در نوشتنش همکاری داشته است، در این فهرست هستند. وایلدر در لیست نظرسنجی کارگردانان سال ۲۰۰۲ مجلۀ «سایت اند ساوند» با عنوان «بزرگ‌ترین کارگردانان تاریخ» در رتبهٔ ششم قرار دارد. در سال ۱۹۹۶، «انترتینمنت ویکلی» او را در رتبهٔ ۲۴ لیست «۵۰ بزرگترین کارگردان» نامگذاری کرد. وایلدر در نظرسنجی «بزرگ‌ترین کارگردانان قرن بیستم» که توسط مجلۀ ژاپنی «کینما جونپو» انجام شد، در رتبهٔ چهارم انتخاب شد. هفت فیلم او در فهرست ملی ثبت فیلم ایالات متحده در کتابخانه کنگره حفظ شده‌اند، زیرا از نظر «فرهنگی، تاریخی یا زیبایی‌شناختی اهمیت قابل توجهی» دارند. راجر ایبرت می‌پرسد: «از میان تمام کارگردانان بزرگ عصر طلایی هالیوود، آیا کسی فیلم‌هایی ساخته است که تا امروز به همان اندازه تازه و سرگرم‌کننده باشند مثل فیلم‌های بیلی وایلدر؟ … و کس دیگری هست که بتواند سه‌تا از برجسته‌ترین جمله‌های پایانی همهٔ زمان‌ها را در فیلم‌هایش داشته باشد» و به این‌ترتیب اشاره می‌کند به جمله‌های پایانی «سانست بلوار»، «بعضی‌ها داغشو دوست دارن» و «آپارتمان (فیلم ۱۹۶۰).» وقتی در سال ۱۹۹۳ فیلم «روزگار خوش» برای جوایز اسکار بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان برنده شد، کارگردان اسپانیایی فرناندو تروئبا در سخنرانی قدردانی‌اش گفت: «می‌خواهم باور کنم به خداست تا او را سپاس بگویم، اما فقط به بیلی وایلدر باور دارم … پس از شما متشکرم آقای وایلدر.» طبق گفتهٔ تروئبا، وایلدر روز بعد او را خبر داد و گفت: «فرناندو، من خودم خداستم.» کارگردان فرانسوی میشل آزاناویسوس نیز در سخنرانی قبول جایزهٔ اسکار بهترین فیلم ۲۰۱۲ برای «آرتیست»، سه بار از وایلدر تشکر کرد: «دوست دارم از سه نفر تشکر کنم، از بیلی وایلدر تشکر می‌کنم، از بیلی وایلدر تشکر می‌کنم، و از بیلی وایلدر تشکر می‌کنم.» رکورد وایلدر با ۱۲ نامزدی اسکار برای فیلم‌نامه تا سال ۱۹۹۷ پابرجا بود؛ تا این‌که وودی آلن سیزدهمین نامزدی‌اش را برای «هری ساختارشکن» دریافت کرد. ۱۹۷۴ صفحه اول (فیلم ۱۹۷۴) ۱۹۷۸ کلاه شاپو (فیلم ۱۹۷۸) ۱۹۸۱ رفیق رفیق جوایز و افتخارات وایلدر بیست و یک نامزدی در جوایز اسکار دریافت کرد و شش بار برنده شد. در مجموع، دوازده نامزدی برای فیلم‌نامه‌نویسی، هشت نامزدی برای کارگردانی و یک نامزدی برای تهیه‌کنندگی داشت. او هم جایزه اسکار بهترین کارگردانی و هم جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه غیراقتباسی را برای هر دو فیلم تعطیلی ازدست‌رفته (۱۹۴۵) و آپارتمان (فیلم ۱۹۶۰) (۱۹۶۰) دریافت کرد. فیلم نخست نخل طلا را در جشنواره کن دریافت کرد و فیلم دوم نیز جایزه بفتای بهترین فیلم را برای او به ارمغان آورد. در میان آثار او، غرامت مضاعف (فیلم) (۱۹۴۴)، تعطیلی ازدست‌رفته (۱۹۴۵)، سانست بلوار (۱۹۵۰)، شاهدی برای محاکمه (فیلم ۱۹۵۷) (۱۹۵۷) و آپارتمان (فیلم ۱۹۶۰) (۱۹۶۰) پنج فیلمی هستند که نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم شدند، در حالی که تعطیلی ازدست‌رفته (۱۹۴۵) و آپارتمان (فیلم ۱۹۶۰) (۱۹۶۰) در نهایت برنده این جایزه شدند. وایلدر هشت نامزدی جوایز انجمن کارگردانان آمریکا کسب کرد و تنها یک بار برای کارش در آپارتمان برنده شد. هفت نامزدی در جوایز گلدن گلوب دریافت کرد و جایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی را برای تعطیلی ازدست‌رفته و سانست بلوار (۱۹۵۰) برد. او هفت جوایز انجمن نویسندگان آمریکا از جمله دو جایزه لورل برای دستاورد فیلم‌نامه‌نویسی دریافت کرد. همچنین تعدادی جایزه افتخاری برای مجموعه آثارش دریافت کرد، از جمله جایزه اسکار یادبود ایروینگ جی. سلزنیک برای دست‌آوردهای فیلم‌های سینمایی عرضه‌شده در سالن‌های نمایش و خرس طلایی افتخاری از جشنواره بین‌المللی فیلم برلین. | ## جمع‌بندی | +جوایز و نامزدی‌های دریافت‌شده توسط فیلم‌های بیلی وایلدرسالفیلماسکاربفتاگلدن گلوبنامزدی‌هابرنده‌هانامزدی‌هابرنده‌هانامزدی‌هابرنده‌ها۱۹۴۳پنج گور تا قاهره۳۱۹۴۴غرامت مضاعف (فیلم)۷۱۹۴۵تعطیلی ازدست‌رفته۷۴۳۳۱۹۴۸والس امپراتور۲ماجرای خارجی۲۱۹۵۰سانست بلوار۱۱۳۷۴۱۹۵۱تکخال در حفره۱۱۹۵۳بازداشتگاه شماره ۱۷۳۱۱۹۵۴سابرینا (فیلم ۱۹۵۴)۶۱۱۱۱۱۹۵۵خارش هفت‌ساله۱۱۱۱۹۵۷روح سنت لوئیس (فیلم)۱عشق در بعدازظهر (فیلم ۱۹۵۷)۳شاهدی برای محاکمه (فیلم ۱۹۵۷)۶۱۵۱۱۹۵۹بعضی‌ها داغشو دوست دارن۶۱۲۱۳۳۱۹۶۰آپارتمان (فیلم ۱۹۶۰)۱۰۵۳۳۴۳۱۹۶۱یک، دو، سه۱۲۱۹۶۳ایرما خوشگله۳۱۱۳۱۱۹۶۶شیرینی شانس۴۱۱۱۹۷۲آوانتی!۶۱۱۹۷۴صفحه اول (فیلم ۱۹۷۴)۳مجموع۷۳۱۷۹۴۴۲۱۸ عملکرد مرتبط با اسکار تحت کارگردانی وایلدر، بازیگران زیر نامزدی و جایزه جوایز اسکار را برای نقش‌آفرینی در فیلم‌های مربوط دریافت کردند.