aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: قلعه مظفری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه مظفری | مقدمه: قلعه مظفری مربوط به اواخر دوره قاجار - اوایل دوره پهلوی است و در الشتر (شهرستان سلسله)، خیابان ۲۴ متری امتداد خیابان امام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۱۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: قلعه مظفری | قلعه مظفری واقع در الشتر، یکی از بناهای تاریخی شهرستان سلسله به شمار می‌رود که به اواخر دوره قاجار تعلق دارد. این قلعه به وسیله یکی از خوانین محلی الشتر به نام صیدمهدی خان حسنوند مشهور به امیر العشایر بنا شده که بیانگری از تمدن قوم لک است. | ## بخش 2: قلعه مظفری | معماری این اثر تاریخی به دوره پهلوی اول مربوط بوده و در ساخت آن از مصالحی چون آجر، چوب، خاک، گچ، سنگ و خشت خام بهره گرفته شده و معماری آن طاق ضربی است. قلعه مظفری با مساحت کلی ۷۵۰ متر مربع و مساحت هر طبقه ۲۷۰ متر مربع، دارای زیربنایی به ابعاد ۹ در ۳۰ متر و حیاط آن به ابعاد ۲۰ در ۲۵ متر است. | ## بخش 3: قلعه مظفری | در گذشته بخشی از این بنای تاریخی به عنوان دارالحکومه و بخش دیگری از آن برای برگزاری آیین‌های ملی و مذهبی مورد استفاده قرار گرفته است. این بنای تاریخی دارای چهار برج مدور در چهارگوشه آن بوده است که در حال حاضر فقط یکی از برج‌های آن باقی مانده است. | ## جمع‌بندی | طبقه اول قلعه مظفری به روش معماری سنتی و طبقه دوم با تیر چوبی ساخته شده است که در بخش شمال غربی دارای مقداری تزئینات گچی است.
موضوع مقاله: تپه قلعه زیویه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تپه قلعه زیویه | مقدمه: تپه قلعه زیویه یا قلعه زیویه‌ مربوط به سدهٔ ۳ و ۴ ه.ق است و در شهرستان سقز، روستای زیویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۰۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است لازم به ذکر است که این ده متعلق به خانواده کیخسروی از ایل فیض اله بیگی بوده است.وامقی، ایرج، گنجینه غارت شده، نشر دانش، شماره ۲۹، مرداد و شهریور ۱۳۶۴ از این بنای تاریخی در سالنامه‌های آشوری ذکری به میان آمده است و بیان شده که به دنبال شورش و طغیان اقوام مانایی (سده نهم تا ششم پیش از میلاد) از طریق قلعه این تپه عملیات‌های جنگی صورت گرفته است. | ## بخش 1: تپه قلعه زیویه | اعتبار و شهرت جهانی زیویه به سال ۱۳۲۵ بازمی‌گردد که در اثر عوامل جوی و ریزش برف و باران قسمتی از راس تپه تخریب و آثار و اشیاء به صورت اتفاقی کشف شدند. | ## بخش 2: تپه قلعه زیویه | اولین عملیات باستان‌شناسی در این منطقه توسط رابرت رایسون آمریکای در سال ۱۹۴۵ انجام گرفت. | ## بخش 3: تپه قلعه زیویه | ## جمع‌بندی | در سال ۱۳۵۴ نصرالله معتمدی کاووش و بررسی اشیاء کشف شده در تپه باستانی زیویه را آغاز کرد دور دوم فعالیت‌های باستان‌شناسی معتمدی که ۶ سال به طول انجامید آثار بسیار ارزشمندی در آن کشف شد.
موضوع مقاله: شیر قلعه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شیر قلعه | مقدمه: این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: شیر قلعه | محل مذکور در بین دو رشته کوه و داخل دره واقع شده و بر روی قله کوه شمالی آن آثار قلعه‌ای بچشم می‌خورد که به نام شیر قلعه معروف می‌باشد. ساختمان شیر قلعه شهمیرزاد در ردیف قلعه‌های سارو است و این قلعه نیز از پناهگاه‌های مستحکم اسپهبدان طبرستان بوده است. | ## بخش 2: شیر قلعه | پلان دژ به شکل چند ضلعی نامنظم است، که بر اساس عوارض بستر کوهی که بر روی آن قرار دارد، شکل گرفته است. ورودی اصلی دژ در حصار جنوب می‌باشد٬ که از دو برج چهار گوش که به سمت بیرون دژ پیش آمدگی دارند و در میان آنها تاق ورودی قرار دارد. | ## بخش 3: شیر قلعه | با توجه به بقیه آثار مشابه پیش از اسلام و سبک معماری متداول در مازندران، روی دیوار بین ٢ برج تاقی با قوس بیضی (هلوچین) قرار دارد، که با گذر از زیر آن وارد فضای داخلی دژ می‌شدند. | ## جمع‌بندی | در افسانه های محلی و بین مردم این قلعه تاریخی و زیبا را طلسم شده می پندارند و کمتر کسی وارد قلعه می‌شود.
موضوع مقاله: خانه ماپار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه ماپار | مقدمه: منزل ماپار مربوط به دوره پهلوی اول است و در اهواز، خیابان نادری، خیابان خوانساری، پ ۵۵۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۲۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: خانه ماپار | این خانه تاریخی در ۲ طبقه بوده و شامل زیرزمین و یک طبقه هم‌کف و اتاقی در بالا است. فعالیت‌های خانه ماپار مجموعه تاریخی، فرهنگی و گردشگری پس از واگذاری به بخش خصوصی در بهمن ماه ۱۳۹۵ توسط صندوق احیا تبدیل به محلی برای برگزاری برنامه‌های فرهنگی ازجمله، رویدادهای گردشگری، کارگاه‌های علمی، رونمایی کتاب و … بوده‌است. بخش‌های مختلف مجموعه گردشگری تاریخی ماپار دارای نگارخانه برای نمایش و فروش آثار هنری است. | ## بخش 2: خانه ماپار | همچنین یک عکاسخانه در این مجموعه وجود دارد تا بازدیدکنندگان با لباس‌های محلی خوزستان و سایر اقوام ایرانی عکس گرفته و به یادگار داشته باشند. شربت‌خانه ماپار نیز با هدف پذیرایی از مهمانان و عرضهٔ نوشیدنی‌های محلی ازجمله «مای لقاح» (نوعی از عرقیجات به عمل آمده از لقاحِ درخت نخل) و از نوشیدنی‌های بومی و محلی خوزستان راه اندازی شده‌است. کارگاه صنایع دستی، مرکز گردشگری کودک (بامک)، مرکز راهنمایان گردشگری نیز از دیگر واحدهای فعال در این مجموعه تاریخی گردشگری هستند. | ## بخش 3: خانه ماپار | اجرای موسیقی سنتی در ساعاتی از روز نیز یکی دیگر از برنامه‌های مجموعه خانه تاریخی ماپار اهواز است. | ## جمع‌بندی | نخل ماپار یکی از ویژگی‌های این مجموعه فرهنگی، نخل خمیدهٔ این خانه است که تبدیل به جاذبه‌ای برای گردشگران شده‌است.
موضوع مقاله: امامزاده سید تاج الدین پرور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # امامزاده سید تاج الدین پرور | مقدمه: امامزاده سید تاج‌الدین مربوط به دوره سلجوقیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مهدی‌شهر، روستای پرور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۴۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: امامزاده سید تاج الدین پرور | تاریخ سید تاج‌الدین از خاندان سادات عمادی مازندرانی، نوهٔ میر عمادالدین و برادرزادهٔ سید عزالدین حسن می‌باشد. میر عمادالدین پایه‌گذار فرمانروایی خاندان عمادی مازندرانی بر هزارجریب در روستای وری که مرکز فرمانروایی‌اش بود در گذشت. پس از او نه بزرگترین پسرش جبرئیل، بلکه سید عزالدین حسن که در زمان مرگ میر عمادالدین در سپاه تیمور لنگ مشغول خدمت بود با حکم تیمور به فرمانروایی هزارجریب رسید. در دورهٔ بعد میان فرزند جبرئیل (امامزاده سید تاج‌الدین) و فرزند سید عزالدین حسن یعنی «سید رضی‌الدین» زد و خوردی ایجاد شد که با میانجی‌گری مرعشیان حل شد. این زد و خورد زمانی روی داد که سید تاج‌الدین که به دستور شاهرخ‌شاه برای تحصیل فقه به هرات فرستاده شده بود پس از ۷ سال زندگی در هرات با میناجی‌گری شهبانوی خوشنام گوهرشاد اجازهٔ بازگشت یافت و به پرور مراجعت کرده مشاهده نمود پسر عمویش رضی‌الدین دارایی او را تصاحب نموده‌است. | ## بخش 2: امامزاده سید تاج الدین پرور | دربارهٔ چگونگی فرستاده شدن سید تاج‌الدین به هرات در کتاب سوت و ناجشسوت و ناجش - محمدرضا گودرزی پروری - چاپ حبله‌رود چنین می‌خوانیم: ویژگی‌های آرامگاه و بنا این مقبره در پرور قرار دارد. بر فراز هر اتاق دو گنبد کاسه‌ای به چشم می‌خورد که اگر چه دست روزگار آسیب‌هایی بر آن زده، اما هنوز زیبایی و لطف خود را حفظ کرده‌است. بنای اصلی مقبره (شش‌گوش) مربوط به دورهٔ ایلخانیان و بقیهٔ بنا (چهارگوش) در دوره‌های بعد به آن الحاق شده‌است. ضریح داخل مقبره سید تاج الدّین که کاری است نفیس و گران‌بها، هم‌اکنون در سازمان میراث فرهنگی استان سمنان نگهداری می‌شود. در سال ۱۳۵۷ خورشیدی و در بحبوحهٔ انقلاب، قاچاقچیان میراث فرهنگی تصمیم داشتند آن را از کشور خارج کنند که خوشبختانه موفق نشدند. | ## بخش 3: امامزاده سید تاج الدین پرور | این ضریح نفیس منبّت و معرّق‌کاری شده به ابعاد ۲۵۰ × ۹۳ سانتی‌متر و با ارتفاع ۱۲۰ سانتی‌متر دارای کتیبه‌هایی منبت‌کاری شده مربوط به سال ۸۵ هـ.ق. دیواره‌های اطراف به صورت هندسه نقوش، شمسه، پنج‌ضلعی‌های منتظم و اسلیمی کار شده‌است. در دیوارهٔ این ضریح نوشته شده است: «هذا روضـæ الانوار و مخزن الاسرار حضرت العلیه العالیه، مهبط فیضان القدسیه مواهب الربانی سرالله فی الارض، وارث علوم الانبیاء و المرسلین، کاشف الدقایق هادی الخلایق، امیر تاج الحق والملّه و الدّنیا و الدّین الحسینی قدّس سره و انا الله برهانه وصلی الله الی جوار تعالی فی اربع ربیع الاول سبع و خمسه و ثمانیه.» «اللهم صل علی محمد المصطفی و صل علی علی المرتضی و حسن الرضا و الحسین الشهید بکربلا و علی زین العابدین و محمد الباقر و جعفر صادق و موسی الکاظم و علی الموسی الرضا و محمد التقی و علی النقی و حسن العسکری و حجه القائم الامام محمد المهدی صلوات الله علیهم اجمعین.» هم‌چنین نوشته شده است: عمل استاد عبدالشاه شرف سمنانی سال ۸۵۷ هـ.ق. روی ضریح قطعهٔ چوبی به ابعاد ۵۲×۲۰۰ سانتی‌متر با ارتفاع ۳۰ سانتی‌متر با حواشی پایینی به شکل هندسه نقوش و معرق‌کاری شده می‌باشد، در قسمتی از آن استخوان جاسازی شده‌است. | ## جمع‌بندی | در بالای ضریح نیز یک ردیف نقوش هندسی و در بالای آن به صورت نقوش اسلیمی وجود دارد.
موضوع مقاله: مجموعه بابا لنگر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مجموعه بابا لنگر | مقدمه: مجموعه بابا لنگر ' روستای بابا لنگر واقع در منطقه کوهستانی بخش مشکان شهرستان خوشاب، علاوه بر آب و هوای خنک و دلپذیر، چندین بنای ارزشمند تاریخی را در خود جای داده که آرامگاه حاج بابا توکل، آرامگاه میرمطهر، آب انبار، غار، چشمه آب شفا، دژ یا کلانتری یا زندان، حمام کهن، سردابه های قدیمی و چهارتاقی بابالنگر (آتشکده) از آن جمله است. | ## بخش 1: مجموعه بابا لنگر | این مجموعه تاریخی که در خرداد ۱۳۸۱ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است، جذابیت بسیاری برای گردشگران دارد و در صورت مرمت و رسیدگی به این مجموعه ، برنامه ریزی مناسب و توجه بیشتر می تواند به عامل مهمی برای توسعه این منطقه تبدیل شود. فهرست آثار ملی شهرستان خوشاب سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بناهای تاریخی بابالنگر خوشاب دوره های مختلفی را از عهد باستان تا قرون نخستین اسلامی و نیز تا دوره قاجار شامل می شود که بیانگر دیرپایی و غنای تاریخی این خطه در ادوار گذشته است. | ## بخش 2: مجموعه بابا لنگر | در بخش اماکن زیارتی روستای بابا لنگر، آرامگاه حاج بابا توکل و بقعه میرمطهر مربوط به قرن هفتم هجری قمری است که در فاصله ۱۰۰ متری شمال روستا واقع شده اند. آرامگاه حاج بابا توکل، سازه ای سنگی با مصالح بومی است که داخل فضا دارای اندود گچ است و تزیینات گچکاری در آن دیده می شود. | ## بخش 3: مجموعه بابا لنگر | این بنای ثبت شده در فهرست آثار ملی، دارای سرداب است و ضریحی چوبی در مرکز آن قرار دارد. آرامگاه میرمطهر، بنای دیگری است که به لحاظ سازه ای از گل، سنگ، آجر و گچ و آهک تشکیل شده است که پی بندی بنا سنگی است و کرسی چینی آن با سنگ صورت گرفته و بقیه سازه از آجر است. | ## جمع‌بندی | این آرامگاه نیز به دلیل ارزشهای معماری تاریخی و فرهنگی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
موضوع مقاله: آرامگاه خلیل اکبر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه خلیل اکبر | مقدمه: مقبره خلیل اکبر(خلیل کَر) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان پل‌دختر دهستان میانکوه شرقی، روستای خلیل اکبر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۳۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: آرامگاه خلیل اکبر | نام صاحب مقبره سازنده و بانی آن بر چهار چوب در قدیمی به طور برجسته کنده شده است که قطعات آن از یکدیگر جدا شده‌اند. با این وجود بعضی از صاحب نظران بر این باورند که خلیل اکبر یکی از پیشوایان مذهبی است که او را بابا (باو) گفته‌اند. خلیل کر احتمالاً پیر یا یکی از بزرگان طایفه بابایی‌های پلدختر و احتمالاً حدود ۱۲ قرن پیش می‌زیسته است. | ## بخش 2: آرامگاه خلیل اکبر | پیشوند «باو» (بابا) در پیشنام همه بزرگان این طایفه از ابتدا تا سالهای اخیر وجود داشته است. نوع گنبد بنای مقبره خلیل کَر دارای یک گنبد خانه با پلان مربع و یک ورودی الحاقی در قسمت شرقی آن است گنبد بر روی هشت طاق به شکل مخروطی با ارتفاع ۱۰متر به صورت دو جداره و از آجر ساخته شده است. مصالح بنا قلوه سنگهای طبیعی است که به وفور در منطقه یافت می‌شود و همراه با ملات گچ استفاده شده است. | ## بخش 3: آرامگاه خلیل اکبر | بناکنندگان گنبد خلیل کر را دو تن از یزرگان طایفه بابایی (باو ابراهیم و باو محسن) در حدود ۷۵۰ سال پیش بنا کرده‌اند و این در شناسنامه بنا که بر چوب کنده کاری شده و در میراث فرهنگی استان لرستان نگهداری می‌شوند ذکر گردیده است. | ## جمع‌بندی | خلیل کر احتمالاً پیر یا یکی از بزرگان طایفه بابایی‌های پلدختر و احتمالاً حدود ۱۲ قرن پیش می‌زیسته است.
موضوع مقاله: غار سن ایک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # غار سن ایک | مقدمه: غار سن ایک که با نام غار کُهک نیز شناخته می‌شود با قدمتی بیش از میلیونها سال است و در منطقه شکار ممنوع کهک شهرستان دلیجان، دهستان دودهک، روستای کهک واقع شده و به همین علت این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: غار سن ایک | غار کهک از پُرپرتگاهترین و از معدود غارهای ایران است که دارای بلندترین و در عین حال زیباترین چکیده‌های مخروطی و مرمرین سرخ و مجموعه‌ای از آبشارسنگ‌هاست که از تعدادی سکوهای بزرگ متوالی تشکیل گردیده است که شامل پرتگاه هایی ۱۰ تا ۲۰ متری می باشد که این پرتگاه ها به علت ریزش عظیمی که در زمانهای دور در داخل غار رخ داده است تشکیل شده اند، ساختار غار سنگ که مجموعه های زیبایی از استالاگمیت و استالاکتیت است رنگهای متنوع و منحصر به فردی را پدید آورده که به علت بافت آهکی و وجود ترکیب گل رس، آهن و جیوه است، طول برخی از این چکیده و چکنده ها بیش از ۱۰ متر می رسد و یکی از بلند ترین ستون های آهکی غارهای ایران با بیش از ۱۴ متر طول در این غار قرار دارد . با توجه به غارسنگ‌های بزرگ و طویل غار، به نظر می‌رسد غار کُهک از قدیمی‌ترین غارهای زایش‌یافتهٔ ایران باشد. | ## بخش 2: غار سن ایک | ریشهٔ نام نام غار از کوهی منفرد و کم‌ارتفاع گرفته شده که قلعه قدیمی روستا در قله آن قرار داشته است. غار کُهک تعدادی سکوی بزرگ متوالی دارد که با پرتگاه ۱۰ تا ۲۰ متری از هم جدا می‌شوند و همهٔ آن‌ها از ابتدا تا انتها زیر تاقدیس مرتفع و بزرگ غار قرار دارند. | ## بخش 3: غار سن ایک | ## جمع‌بندی | این غار مانند چاهی عظیم به قطر ۳۰ متر است که با زاویه ۴۵ درجه و بر اثر فرایند غار زایشی پدید آمده است.
موضوع مقاله: قلعه صلواتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه صلواتی | مقدمه: قلعه صلواتی مربوط به دوره صفویه است و در لالی، شمال غربی شهرستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: قلعه صلواتی | از آغاز صفویه تا پایان زندیه حکومت تمام سرزمین بختیاری با خوانین بختیاری از طایفه های راکی مالملی و ... آثار و ابنیه معظمی از نوادگان تاجمیرخان بختیاری (راکی مالملی )و پسرش میرجهانگیرخان بختیاری (راکی مالملی) نوه اش خلیل خان از جمله بنه وار و سردشت در گرمسیر و دیمه و چغاخور در سردسیر به یادگارمانده‌است. یکی دیگر از آثار و بناهای تاریخی مربوط به دوران زمامداری خوانین میر در منطقه گرمسیر «قلعه صلواتی» است که در حد فاصل بنه وار به سردشت ساخته شده‌است. علت نامگذاری آن نیز به این دلیل بوده‌است که کاروانیانی که از شهرهای دزفول و شوشتر طبق نمودار زیر به بنه وار و از آنجا به اندیکا ونهایتاً به ایذه رفت و آمد می‌کردند، در این قلعه به صورت رایگان از آن‌ها پذیرایی می‌شد. | ## بخش 2: قلعه صلواتی | دیدگاه دیگری که می‌توان دربارهٔ وجه تسمیه این قلعه ارائه داد این است: دشتی که این قلعه در آن ساخته شده بین یک رود کوچک بهاری به نام زنکی که از کوه آسترکی راه در شمال آن سرچشمه می‌گیرد و رودخانه شور (اوسور) که از باختر آن روان است، واقع است. در قسمت جنوبی این دشت یعنی تقریباً در فاصله یک کیلومتری به سمت تلاقی دو رودخانه در روزگاران گذشته بر اثر زمین لرزه و رانش زمین شکافها و شیارهای بزرگی ایجادشده‌است، که به نام «غضب گه» معروف است و مردم برای در امان ماندن از زمین لرزه، صلوات می‌فرستادند و به مرور زمان به قلعه صلواتی معروف شده‌است. این دژ تاریخی با مساحت تقریبی ۱۰۰۰ متر با استفاده از سنگ‌های رودخانه‌ای منطقه و ملات گچ و آهک ساخته شده‌است. موقعیت دژ به‌گونه‌ای است که در میان دشتی سرسبز و زیبا قرار گرفته و دیدن آن به ویژه در اواخر زمستان و بهار، لطف و صفای خاصی دارد. | ## بخش 3: قلعه صلواتی | در حال حاضر مراتع و املاک اطراف قلعه هم اکنون متعلق به طایفه بابادی و تیره میرقائد تعلق دارند قطر دیوارهای قلعه در بخش پایینی پهنایی برابر ۵ /۱ متر دارد و هرچه بر بلندای این دیوارها افزوده می‌شود از پهنای دیوارها کم شده و در نهایت بخش بالایی دیوار نیم متر ضخامت دارد. در زیر تمام برج‌ها اتاق‌هایی تعبیه شده که این اتاق‌ها به بالای برج از طریق پلکان راه دارند وسقف اتاق‌ها هلالی و ضربی بوده و در تمام اتاق‌ها طاقچه‌هایی قرار گرفته و در تمام برج‌ها، دودکش‌ها و تیرکش‌ها و اتاق‌ها لوله‌های بخاری در دیوارها تعبیه شده‌است. دیوارهای قلعه حدود چهارمتر بلندی دارند در دیواره‌های بیرونی قلعه نیز ۹ برج ساخته شده‌است که این برج‌ها علاوه بر کار نگهبانی موجب استحکام و تقویت دیوارهای قلعه می‌شدند. ساکنان قدیمی قلعه از آب قناتی که از کوه‌های مجاور سرچشمه می‌گرفت به عنوان منبع آب استفاده می‌کردند. | ## جمع‌بندی | براساس روایات و مستندات تاریخی کاروان‌های تجاری و مسافرانی که از مسیر دزفول، شوشتر به بنه‌وار و ایزه سفر می‌کردند در طول مسیر خود در این قلعه اقامت و استراحت می‌کردند و بانیان و صاحبان قلعه از این مسافران به رایگان پذیرایی می‌کردند و به همین دلیل رفته رفته این قلعه به نام قلعه صلواتی مشهور شد.
موضوع مقاله: چهارطاقی کنار سیاه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # چهارطاقی کنار سیاه | مقدمه: چهار طاقی کنار سیاه بنایی چهار طاقی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان فیروزآباد، بخش احمدآباد، منطقه کنار سیاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: چهارطاقی کنار سیاه | در سال ۱۳۹۶ بخش‌هایی از دیواره‌ها، گنبد و طاق‌های این بنا و بناهای کناری با رویکرد پایداری‌بخشی به بنا با اعتبار ۴۰۰ میلیون ریالی بازسازی شد. | ## بخش 2: چهارطاقی کنار سیاه | منطقه کنار سیاه از آثار دوره ساسانی و اوایل اسلام است و در تقسیمات کشوری در شهرستان فیروزآباد در جنوب غربی استان فارس واقع شده است و در دی ماه سال ۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. | ## بخش 3: چهارطاقی کنار سیاه | ## جمع‌بندی | این اثر در فهرست آثار ملی کشور به نام شهرستان فیروزآباد ثبت و اعتبار ملی مرمت آن نیز به شهرستان فیروزآباد تخصیص و با نظارت اداره میراث فرهنگی فیروزآباد مرمت شده است.
موضوع مقاله: قلعه بیاضه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلعه بیاضه | مقدمه: این بنای چند طبقه و خندق عریض و عمیق و مجموعه خشتی گسترده و به هم پیوسته پیرامون آن، نمونه ارگ و دژ کویری است. | ## بخش 1: قلعه بیاضه | مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خور و بیابانک، روستای بیاضه واقع شده‌است. این قلعه باستانی با سبک معماری ساسانی، قرن‌ها کارکردهای دفاعی و مسکونی داشته و در دوره اسماعیلیه پایگاه هواداران حسن صباح بوده‌است. اتاق‌های متعدد و طبقات مختلف قلعه تا چند سال قبل به عنوان محل نگهداری اموال و انبار غله روستاییان مورد استفاده قرار می‌گرفت. | ## بخش 2: قلعه بیاضه | ذکر روستای بیاضه و قلعه آن در کتاب‌های احسن التقاسیم، صورت‌الارض ابن حوقل، سفرنامه ناصرخسرو و همچنین در سندی موسوم به جنگ نامه امامزاده ابومحمد ابراهیم (که در همین روستا مدفون است) آمده‌است. بنا بر سفرنامه ناصرخسرو او هنگام عبور از مسیر نائین به طبس در این روستا و به گفته خودش در «پیاده» توقف داشته و در سفرنامه خود از قلعه کهن آن یاد کرده‌است. در دوره‌های معاصر جهانگردان غربی مانند سون هدین، آلفونس گابریل و مک کرگور هنگام عبور از کویر مرکزی ایران از آن سخن گفته‌اند. | ## بخش 3: قلعه بیاضه | در هجوم نایب حسین کاشی و قشون او به صفحات کویر در سالهای ۱۳۲۸–۱۳۲۷ هجری قمری تمام قلاع منطقه از نائین تا طبس سقوط کرد ولی مهاجمان با وجود به توپ بستن قلعه از تسخیر آن عاجز ماندند. ماشاءالله خان پسر نایب حسین با اصرار بر ماندن نیروهایش در منطقه تا تسخیر آخرین دژ کویر در نامه‌ای تهدیدآمیز خواستار تسلیم روستاییان شد ولی آنان به پشتوانه استحکامات موجود و آمادگی دفاعی و موقعیت قلعه با این شعر به وی پاسخ دادند: بالاخره مهاجمان در برابر پایداری قلعه نشینان مجبور به ترک منطقه شدند. | ## جمع‌بندی | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۷۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
موضوع مقاله: مسجد آقا عباس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد آقا عباس | مقدمه: مسجد آقا عباس مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در آمل، شرق محله کارگر، ضلع جنوب غربی راسته بازار نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: مسجد آقا عباس | ویژگی و موقعیت این مسجد که در شرق کارگر محله قرار دارد، از مساجد قدیمی آمل به حساب می‌آید. بنای فعلی این مسجد متعلق به دورهٔ صفویه است که در دورهٔ قاجار مرمت‌های اولیه بر روی آن صورت پذیرفت. | ## بخش 2: مسجد آقا عباس | ورودی مسجد در ضلع شمالی است و بر فراز سردر آن مناره هشت ضلعی زیبایی با تزیینات خاص آجرکاری قرار دارد. قدمت این مناره احتمالاً بیشتر از بنای فعلی مسجد است و به نوعی می‌توان گفت که منارهای مسجد جامع و امام حسن عسگری برگرفته از آن است. | ## بخش 3: مسجد آقا عباس | ضلع شمالی مسجد به علت پیش‌آمدگی دکان‌های مجاور به صورت راهروست و در طبقهٔ بالای ضلع شمالی و غربی با استفاده از چوب، حجره‌هایی برای طلاب بنا نهاده‌اند. | ## جمع‌بندی | ارتباط با حجره‌ها و مناره از طریق راه‌پله ضلع شمال شرقی است.به نقل از یاسنت لویی رابینو این بنا یک بار در اثر زلزله تخریب و در سال ۱۲۲ به دست آقا علی اشرف مشایی و حاجی گرشاسب بازسازی شد.
موضوع مقاله: مسجد میرزا هادی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد میرزا هادی | مقدمه: مسجد میرزا هادی (امامی) مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه، جنب بیبی دختران واقع شده است. | ## بخش 1: مسجد میرزا هادی | این مسجد با طاق های بسته ی تیزه دار و با هنر آجرکاری زیبای خود، فضای چشم نوازی را برای مخاطبان به تصویر می کشد. حوضی بزرگ در میانه ی حیاط، در راستای سبک معکاری ایرانی، تعدیل دمای محیط را تامین می کند و نیز مانند فیروزه ای زلال، آبی برای وضوی نمازگزاران را در اختیار می گذارد. | ## بخش 2: مسجد میرزا هادی | رواق های زیبا - از زیبایی های معماری مساجد ایران - در این مسجد نیز به چشم می خورد و نیز حیاط خلوتی در ضلع شرقی این مسجد خلوت گاهی برای پناهندگان به فضای معنوی این بناست. به منظور حفاظت و پایداری این بنا، مرمت های مستمر بر روی آن از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی انجام می شود. | ## بخش 3: مسجد میرزا هادی | در سال 91 رواق های ضلع شرقی و غربی و نیز حیاط خلوت این مسجد مورد مرمت قرار گرفت و هم اکنون نیز در خرداد ماه 1399 خورشیدی در حال مرمت های بیشتر می باشد. | ## جمع‌بندی | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۵۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موضوع مقاله: کلیسای میناس مقدس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کلیسای میناس مقدس | مقدمه: کلیسای میناس مقدس مربوط به دوره قاجار است و در تهران، ده ونک واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۴۶۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: کلیسای میناس مقدس | تاریخ حسن مستوفی‌الممالک تعدادی از ارمنیان استان چهارمحال و بختیاری را به تهران آورد و در ده ونک اسکان داد. او در سال ۱۲۳۵ خورشیدی (۱۸۵۶ میلادی)، این کلیسا را برای ارمنیان ده ونک به هزینه خود ساخت. | ## بخش 2: کلیسای میناس مقدس | بر روی صلیب این عبارت حک شده‌است: «مستوفی الممالک ونک فی شهر ذیقعده الحرام ۱۲۷۸.» معماری کلیسا کلیسا دارای پلان مستطیلی شکل با سمت شرق به غرب است به طول ۱۷ متر و عرض ۹/۵ متر. سطح بنای کلیسا از سطح حیاط دو پله پائین‌تر قرار داشته و دارای نورگیرهایی در سه سمت بنا است و سه ورودی در سمت غربی و جنوبی است که در بالای ورودی جنوبی ناقوس خانه کوچک کلیسا قرار دارد. | ## بخش 3: کلیسای میناس مقدس | ## جمع‌بندی | قبرستان اهالی روستا در تپه‌های مشرف به کلیسا بوده‌است که در حال حاضر در محل آن ورزشگاه آرارات بنا شده‌است.
موضوع مقاله: آس‌بادهای طبس مسینا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آس‌بادهای طبس مسینا | مقدمه: آسبادهای طبس مسینایا آسیاب بادی طبس مسینا مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان درمیان، شهر طبس مسینا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: آس‌بادهای طبس مسینا | در شهر طبس مسینای خراسان جنوبی اکنون ۶۰ باب آسباد موجود است و از این رو باید آن را پایتخت آسبادهای دنیا دانست. در پهنه وسیعی از خراسان بزرگ تاریخی از شمال هرات تا جنوب سیستان با بهره‌گیری از بادهای ۱۲۰ روزه، درست در فصلی که مقارن با برداشت غلات است آسبادها به کار می‌افتادند. | ## بخش 2: آس‌بادهای طبس مسینا | در میان پهنه‌های شرق ایران بزرگ شامل آسبادهای خراسان جنوبی، رضوی و سیستان که از فناوری آسباد بهره می‌بردند خراسان جنوبی از اهمیت خاصی برخوردار است و همین اهمیت موجب شده که مطابق آخرین شناسایی‌های انجام شده این استان با ۲۵۹ باب آسباد موجود بیشترین تعداد آسباد را در سطح کشور داشته باشد. با توجه با اینکه شدت بادهای ۱۲۰ روزه در مناطق محتلف خراسان جنوبی نیز یکسان نیست و از طرفی نیاز به نیروی باد برای تولید آرد از غلات تابع نیازهای جامعه هدف و یا تولید غلات در محل است، اکنون از نظر تعداد شهرستان درمیان بیشترین تعداد آسباد را در سطح شهرستان‌های ایران دارد و پس از آن نهبندان در رده دوم قرار دارد. | ## بخش 3: آس‌بادهای طبس مسینا | در حال حاضر آسبادها علاوه بر درمیان و نهبندان در شهرستان‌های بیرجند، سربیشه، قاینات و خوسف نیز دیده می‌شوند. | ## جمع‌بندی | در شهر تاریخی طبس مسینا که بنیان آن حداقل به دوره اشکانی می‌رسد به خاطر وجود دشتی حاصل خیز که خود تولیدکننده غلات فراوانی بوده تعداد آسبادها بالاست؛ به نحوی که در شهر طبس مسینا در حال حاضر ۶۰ باب آسباد موجود است و از این رو باید آن را پایتخت آسبادهای دنیا دانست.