موضوع مقاله: سلطان الواعظین شیرازی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سلطان الواعظین شیرازی | مقدمه: سید محمد اشرفی شیرازی معروف به سلطان الواعظین (زاده ۱۲۷۶ شمسی در تهران _درگذشته ۱۶ مهر ۱۳۵۰ در تهران) روحانی و مجتهد شیعه و فرزند سیدعلی اکبر اشرف الواعظین از روسا و بزرگان سادات شهر شیراز، اندیشمند، خطیب و از علمای شیعه قرن چهاردهم بود که در ذیقعده ۱۳۱۴ قمری مطابق با فروردین یا اردیبهشت ۱۲۷۶ شمسی در تهران متولد شد. | ## بخش 1: سلطان الواعظین شیرازی | او با نظر برخی محافظه‌کاران که معتقد بر عدم انجام مباحثات علمی شیعه و سنی برای ممانعت از رنجش اهل سنت بودند مخالفت کرده و این روش را کاملاً به زیان عالم تشیّع می‌دانست. تحصیلات سید محمد شیرازی فراگیری دروس دینی را ابتدا نزد پدرش سید علی اکبر معروف به اشرف الواعظین شیرازی آغاز کرد. سپس دروس مقدماتی را در مدرسه پامنار تهران به اتمام رسانید و در سال ۱۳۲۶ قمری با پدرش عازم عراق و شهر کربلا شد و در آنجا مشغول به تحصیل گردید. در مدت دو سال که آنجا توقف داشت تحصیلات سطوح را نزد فاضل مرندی و شهرستانی به پایان رساند. وی پس از مدتی به تهران بازگشت و بعد از درگذشت پدرش در سال ۱۳۵۱ قمری به قم رفت و از دروس علمائی مثل عبدالکریم حائری یزدی، محمد حجت کوه‌کمری، سید محمدتقی خوانساری و محمدعلی شاه آبادی بهره برد. اجازه حدیث سلطان الواعظین از سوی مراجع و علمای حوزه از جمله عبدالکریم حائری یزدی، عبدالله مامقانی، آقا ضیاءالدین عراقی، سید ابوالقاسم طباطبائی غروی و سید شهاب الدین مرعشی نجفی اجازه روایت حدیث و کتب روایی را داشت. او در این سفرها با گروه‌های بسیاری از یهودیان، مسیحیان، برهمائیان و مسلمانان اهل سنت و… به بحث و مناظره در مسائل دینی و مذهبی پرداخت. | ## بخش 2: سلطان الواعظین شیرازی | نتیجه این سفرها به آثاری از او انجامید که صد مقاله سلطانی در رد بر یهود و نصارا و نیز گروه رستگاران یا فرقه ناجیه در دو جلد از آن جمله‌اند. مناظره با گاندی سلطان الواعظین در ربیع الاول سال ۱۳۴۵ هجری قمری درحالی که بیش از سی سال نداشت، بعد از سفر حج از طریق دریا به کراچی پاکستان و برخی شهرهای مهم هند از جمله بمبئی، لاهور، پنجاب، حیدرآباد رفته و بنا به درخواست دوستان خود و با توجه به شهرتی که داشته، جلسات مناظره متعددی با علمای هندو و سایر مذاهب اسلامی برگزار کرد. در همین جلسات بود با مهاتما گاندی دیدار کرده و در مناظره بر او پیروز شد و آن مصاحبه در روزنامه‌های آن زمان هند چاپ شد. جلسات سخنرانی‌ای که وی عصرها در امام باره (حسینه) عادل بیک رسالدار با موضوع اثبات امامت برگزار می‌کرد، گاهی تا سه ساعت به طول می‌کشید. در یکی از روزها دو نفر از روحانیان اهل سنت به نام‌های حافظ محمد رشید و عبدالسلام که اهل ملتان کابل بودند، به ملاقات او آمده و تا ده شب با او مشغول مناظره می‌شوند. این جلسات که در منزل شخصی به نام میرزا یعقوب‌علی برگزار می‌شد بعد از نماز مغرب و عشا آغاز می‌شد و به مدت شش یا هفت ساعت و گاه تا طلوع فجر ادامه می‌یافت، با حضور چهار نفر خبرنگار و حدود دویست شنونده شیعه و سنی مورد اهتمام واقع شد و گزارش آن را هر روز صبح منتشر می‌شد. بعد از گذشت مدتی سلطان الواعظین از روی گزارش‌ها چاپ شده در روزنامه‌ها، این مناظرات را در کتابی به نام «شب‌های پیشاور» تنظیم و چاپ نمود. | ## بخش 3: سلطان الواعظین شیرازی | کتاب‌شناسی شب‌های پیشاور: این کتاب که مهم‌ترین تألیف سلطان الواعظین به‌شمار می‌آید، حاصل تنظیم و چاپ گزارش‌های چاپ شده در روزنامه‌های شهر پیشاور پاکستان پیرامون بحث و مناظره وی در طول ده شب با بعضی از علمای اهل سنت آن شهر است. صدمقاله سلطانی: این کتاب مجموعه صد مقاله ای است که سلطان الواعظین آن‌ها را پیرامون تورات، انجیل و قرآن، برای چاپ در نشریه دینی پرچم اسلام نگاشته‌است. وی مقالات مزبور را از این نشریه جمع‌آوری کرده و پس از تدوین در قالب این کتاب به چاپ رسانده‌است. سلطان الواعظین حدود پنجاه مقاله اول را به بررسی تحریف‌های صورت گرفته در تورات و انجیل اختصاص داده‌است. مؤلف در جلد دوم کتاب به پاسخ نوشته‌های محمد بن عبدالکریم شهرستانی در ملل و نحل و رد ادعاهای او در مورد شیعه می‌پردازد. وی سپس تفاوت‌های گوناگون شیعه و سنی را به اختصار تشریح کرده و عقاید آن‌ها را مطرح می‌سازد. او در بخش پایانی جلد دوم عقاید شیعیان را با اتکا به مبانی قرآن و حدیث اثبات می‌کند. | ## جمع‌بندی | درگذشت سلطان الواعظین در ده سال پایانی عمر به دلیل بیماری قلبی از منبر منع و خانه‌نشین شد، تا اینکه در جمعه ۱۷ شعبان ۱۳۹۱ قمری برابر با ۱۶ مهر ۱۳۵۰ در تهران در سن ۷۴ سالگی درگذشت.