موضوع مقاله: دوره (جدول تناوبی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دوره (جدول تناوبی) | مقدمه: هر ردیف افقی جدول، که نشان دهنده چیدمان عنصرها برحسب افزایش عدد اتمی است، دوره نام دارد؛ درحالی که هر ستون، شامل عنصر ها با خواص شیمیایی مشابه است و گروه نامیده می‌شود. | ## بخش 1: دوره (جدول تناوبی) | با پیمایش هردو از چپ به راست خواص عنصر ها بطور مشابه تکرار میشود؛از این رو چنین جدولی را جدول دوره‌ای(تناوبی) عنصرها نامیده‌اند. در عنصرهای یک دوره، هر عنصر از عنصر قبلی‌اش (از نظر شمارهٔ گروه) یک پروتون و یک الکترون بیشتر دارد و خاصیت فلزی کمتر و الکترونگاتیوی و بار مؤثر هستهٔ بیشتری دارد. با افزایش عدد اتمی، لایه‌های اتم تقریباً به ترتیبی که در تصویر سمت راست نشان داده شده‌است از الکترون پر می‌شوند. در بلوک اس و بلوک پی عناصر هر دوره خواص نسبتاً مشابهی دارند و شباهت در خواص، کمتر در عناصر یک گروه دیده می‌شود. اما در بلوک دی در خواص عناصر هر دوره نیز شباهت وجود ندارد و در بلوک اف نیز، به‌خصوص در عناصر دستهٔ لانتانیدها شباهیت بسیاری در خواص عناصر هر دوره دیده نمی‌شود. با دسته‌بندی عناصری که به‌طور طبیعی در زمین وجود دارند در جدول تناوبی ۱۶ دوره تشکیل می‌شود. هلیوم مانند یک گاز نجیب رفتار می‌کند و بنابراین جزو گروه هجدهم (گازهای نجیب) به‌شمار می‌رود و از طرفی هم به علت ساختار هسته‌ای‌اش به بلوک اس تعلق دارد و بنابراین گاه به عنوان عنصر عضو گروه دوم (قلیایی خاکی) به‌شمار می‌رود، و گاه هر دو. هیدروژن به‌آسانی یک الکترون می‌دهد و می‌گیرد و بنابراین می‌توان آن را جزو هر دو گروه نخست و هفدهم (هالوژن‌ها) به‌شمار آورد. هیدروژن (H) فراوان‌ترین عنصر از میان عناصر است و حدود ۷۵٪ جرم جهان را تشکیل می‌دهد. هیدروژن در حالت عنصر در زمین بسیار کمیاب است و به صورت صنعتی از متان و دیگر هیدروکربنها ساخته می‌شود. بیشتر هلیوم جهان در طی انفجار بزرگ پدید آمد، لیک همواره از راه همجوشی هسته‌ای در ستارگان نیز در حال پدیدآمدن است. هلیوم در زمین بسیار کمیاب است و فقط به‌طور طبیعی بر اثر واپاشی برخی عناصر رادیواکتیو زمین ساخته می‌شود. | ## بخش 2: دوره (جدول تناوبی) | بخش کمی از بریلیم جهان در طی انفجار بزرگ ترکیب شد، و سپس‌تر در ستارگان بیشتر آن واپاشید یا وارد واکنش شد و کربن، نیتروژن و اکسیژن را ایجاد کرد. بین 1 تا 15 درصد از افراد به بریلیم حساس هستند و ممکن است در دستگاه تنفسی و پوست آنها یک واکنش التهابی ایجاد کنند که بیماری مزمن بریلیوم نامیده می شود. بور (B) به طور طبیعی به عنوان یک عنصر آزاد رخ نمی دهد ، بلکه در ترکیباتی مانند بورات وجود دارد. این یک ریز مغذی گیاهی ضروری است که برای استحکام و رشد دیواره سلولی ، تقسیم سلولی ، رشد دانه و میوه ، انتقال قند و رشد هورمون لازم است ، اگرچه مقدار بالای آن سمی است. کربن (C) چهارمین عنصر فراوان گیتی بر پایهٔ جرم پس از هیدروژن، هلیوم و اکسیژن و دومین عنصر فراوان در بدن انسان پس از اکسیژن، و سومین عنصر فراوان بر پایهٔ تعداد اتم‌ها در جهان است. به خاطر توانایی کربن در تشکیل زنجیره‌های طویل پایدار C-C تقریباً به تعداد بی‌نهایت نوع ترکیب از کربن قابل ایجاد است. کربن با ترکیب هیدروژن ، اکسیژن ، نیتروژن ، گوگرد و فسفر اساس هر ترکیب مهم بیولوژیکی است. نیتروژن (N) عمدتا به عنوان گاز بی اثر مولکول دو اتمی ، (N2)یافت می شود ، که 78٪ جو زمین و هوا را تشکیل می دهد.نیتروژن مهم ترین عنصر زیستی است وعدد اتمی آن7 است. اکسیژن (O) شامل 21٪ از جو است و برای تنفس توسط همه حیوانات و پسدانداران و گیاهان و همچنین تنفس سلولی ضروری است همچنین به عنوان اصلی ترین جزء آب مورد نیاز است. فلوئور (F) واکنش پذیرترین عنصر در حالت غیر یونیزه است و بنابراین هرگز به صورت خالص در طبیعت یافت نمی شود. در اقیانوس های کره زمین به مقدار زیاد به شکل سدیم کلرید (NACL = نمک خوراکی) وجود دارد. بسیار واکنش پذیر است و به همین دلیل هرگز در طبیعت به عنوان یک عنصر آزاد و خالص یافت نمی شود. | ## بخش 3: دوره (جدول تناوبی) | لامپهای رشته ای اغلب به منظور حفظ رشته ها در دمای بالا با گازهای نجیب مانند آرگون پر می شوند. (تنگستن، تنها عنصر سنگین تر است که نقش بیولوژیکی دارد.) این دوره شامل تکنسیوم ، سبک ترین عنصر رادیواکتیو است. بسیاری از این فلزات سنگین سمی و برخی رادیواکتیو هستند ، اما پلاتین و طلا تا حد زیادی بی اثر هستند. در حالی که برخی از اینها (به عنوان مثال پلوتونیم) اکنون به مقدار تن در دسترس هستند ، بیشتر آنها بسیار نادر هستند ، فقط در مقادیر میکروگرم یا کمتر تهیه شده اند. برخی از عناصر بعدی فقط در آزمایشگاه ها با مقادیر چند اتم در یک زمان شناسایی شده اند. اگرچه نادر بودن بسیاری از این عناصر به این معنی است که نتایج تجربی بسیار گسترده نیستند ، اما به نظر می رسد روند دوره ای و گروهی رفتار برای دوره 7 نسبت به دوره های دیگر کمتر تعریف شده باشد. در حالی که فرانسیم و رادیم به ترتیب خواص معمول گروههای 1 و 2 را نشان می دهند ، آکتینیدها تنوع رفتار و اکسیداسیون بسیار بیشتری نسبت به لانتانیدها نشان می دهد. مطالعات اولیه نشان می دهد که عنصر گروه 14 فلروویوم به جای فلز ضعیف ، یک گاز نجیب است و عنصر گروه 18 اوگانسون احتمالاً یک گاز نجیب نیست. این ویژگی های دوره 7 ممکن است به عوامل مختلفی از جمله میزان زیادی از اتصال مدار چرخشی و اثرات نسبی گرایی مربوط شود که در نهایت ناشی از بار الکتریکی مثبت بسیار بالای هسته عظیم آنها است. مشخص نیست که آیا تمام عناصر پیش بینی شده برای دوره هشتم در واقع از نظر جسمی امکان پذیر هستند. | ## جمع‌بندی | دوره جدول تناوبی(مندلیف) دوره جدول تناوبی(مندلیف) دوره جدول تناوبی(مندلیف) __بافهرست__