aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: دانشگاه دولتی خاروغ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دانشگاه دولتی خاروغ | مقدمه: نظرشاه‌یف دانشگاهی همگانی در شهر خاروغ، مرکز ولایت مختار کوهستان بدخشان در تاجیکستان می‌باشد. | ## بخش 1: دانشگاه دولتی خاروغ | تاریخچه دانشگاه دولتی خاروغ در ۵ اوت میلادی در پی تصمیم هیئت وزیران جمهوری تاجیکستان پایه‌گذاری گردید و در سپتامبر همان سال دانشجو پذیرفت. ساختمان دانشگاه بزرگ‌ترین ساختمان شهر خاروغ است و در زمان شوروی پیشین ساختمان خانهٔ آموزش سیاست بوده است و در خیابان لنین روبه‌روی میدان مرکزی و در کنار ساختمان‌های حکومتی جای دارد. این دانشگاه به افتخار تاریخدان، فیلسوف و آکادمیسین مایان‌شاه نظرشاه‌یف (از تا ) نام‌گذاری گردیده است. برای نخستین بار پس از برپایی این دانشگاه در آغاز دهه ۱۹۹۰ مردم منطقه توانستند بی آن که از منطقه‌شان خارج شوند به آموزش عالی دسترسی داشته باشند. در آغاز دههٔ ۱۹۹۰ و در بحبوحهٔ جنگ داخلی تاجیکستان بسیار خطرناک بود که پامیریان (مردم منطقه) به دانشگاه‌ها و دیگر بنیادهای آموزش عالی در شهر دوشنبه و دیگر شهرهای جنوب تاجیکستان بروند، بدین دلیل که به دست گروه‌های رقیب پیاپی هدف قرار می‌گرفتند. در دو سال آغازین جنگ، با آمدن پناهندگان پامیری از دیگر بخش‌های تاجیکستان، جمعیت خاروغ کمابیش دو برابر گردید. | ## بخش 2: دانشگاه دولتی خاروغ | در میان پناهندگان روشنفکران و افرادی با تخصص‌های گوناگون بودند؛ یعنی استادان و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های آموزش عالی تاجیکستان. جنگ با همهٔ ویرانی‌هایش برای این دانشگاه نوبنیاد سودمند بود زیرا استادانی را از دیگر بخش‌های تاجیکستان جذب کرد. نخستین رئیس دانشگاه محمدشاه الالف، دارای دکترای ریاضی بود که میان سال‌های تا خدمت کرد و اکنون رئیس فرهنگستان علوم تاجیکستان می‌باشد. رئیس کنونی، یعنی چهارمین رئیس دانشگاه، دکتر گل‌خواجه جنگی‌بیکف از مارس ۲۰۰۵ میلادی بر سر کار است. نخستین دانش‌آموختهٔ این دانشگاه شاهپور کریم الحسنی آقاخان چهارم می‌باشد که مدرک دکترای افتخاری حقوق را در مهٔ ۱۹۹۵ دریافت نمود. پس از چند سال دانشکدهٔ علوم انسانی به دانشکده‌های تاریخ-زبان‌شناسی و اقتصاد تقسیم گردید که هر کدام دارای بخش‌های گوناگونی می‌باشند: علوم انسانی: تاریخ زبان‌شناسی تاریخی فارسی تاجیکی شرق‌شناسی زبان‌های خارجه اقتصاد علوم طبیعی: فیزیک و ریاضی زیست‌شناسی زمین‌شناسی آبیاری-زهکشی امروزه این فهرست بلندتر و گوناگون‌تر است. | ## بخش 3: دانشگاه دولتی خاروغ | کمابیش ۴٬۰۰۰ دانشجو در ۲۴ تخصص و در ۸ دانشکده و ۱۹ بخش مشغول تحصیل‌اند و به ۵ آزمایشگاه علمی، ۴ مرکز کامپیوتر، یک کتابخانه دسترسی دارند. پیشرفت علمی و کامیابی‌ها از زمان برپایی در ۱۹۹۲، این دانشگاه در جذب هیئت علمی و گوناگون‌سازی رشته‌ها روند چشمگیری داشته است. از آن رو که این دانشگاه یگانه بنیاد آموزش عالی منطقه و جایی برای کار و پژوهش علمی است مورد توجه دولت و بنیادهای غیردولتی قرار گرفته است. این کمک‌های دربرگیرندهٔ برپایی بخش زبان انگلیسی زیر نظر استاد چاک اِلسی، استاد دانشگاه تورنتوی کانادا بود که میان سال‌های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۸ رئیس این بخش بود. دانش‌آموختگان این بخش بازار شغلی خوبی در منطقه و سطح کشور به ویژه سازمان‌های بین‌المللی دارند. | ## جمع‌بندی | برخی به دلیل روانی در بهره‌گیری از زبان‌های خارجی پیش از داشتن تجربهٔ حرفه‌ای جذب مشاغل مناسبی می‌شوند.
موضوع مقاله: فرامرز فرازمند | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرامرز فرازمند | مقدمه: فرامرز فرازمند (۸ اسفند ۱۳۲۴ - ۲۲ مرداد ۱۳۸۹) تهیه‌کننده اغلب آثار بعد از انقلاب داریوش مهرجویی بود. | ## بخش 1: فرامرز فرازمند | زندگی‌نامه او سال ۱۳۲۴ در ساری زاده شد و تحصیلات خود را در رشته حسابداری صنعتی ادامه داد و توانست فوق‌لیسانس مدیریت بازرگانی را از آمریکا دریافت کند. فرازمند از سال ۱۳۷۵ فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز کرد و در فیلم‌های «لیلا» و «درخت گلابی» به‌عنوان مجری طرح و تهیه‌کننده و در فیلم «میکس» به‌عنوان تهیه‌کننده حضور یافت. | ## بخش 2: فرامرز فرازمند | از دیگر کارهای فرازمند می‌توان به تهیه‌کنندگی فیلم‌های سینمایی «میکس» در سال ۱۳۷۸ و «سنتوری» در سال ۱۳۸۵ اشاره کرد. فرازمند در بیست و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر، سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را برای تهیه فیلم سینمایی «سنتوری» دریافت کرد. | ## بخش 3: فرامرز فرازمند | ## جمع‌بندی | ظهر روز جمعه ۲۲ مرداد سال ۱۳۸۹ در منزل خود دچار ایست قلبی شد و پیش از انتقال به بیمارستان در سن ۶۵ سالگی درگذشت.
موضوع مقاله: ژئوپرتال | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ژئوپرتال | مقدمه: ژئو پورتال (GEO-Portal) نوع خاصی از یک وب پورتال یا پورتال جامع یا درگاه است که مدیریت آن بنا بر ورود هر کاربر در منطقه خاص و بنا بر نیازهایش در همان منطقه تأمین می‌شود. | ## بخش 1: ژئوپرتال | تعریف خاص ژئوپورتالها از نسل سوم پورتالها که با هدف ایجاد فضای مجازی تجارت الکترونیک رویکرد جدیدی در مفاهیم پورتال‌نویسی شکل گرفتند و سیستم سرویس آنها مبتنی بر پایه مفهوم ژئو (زمین) در علوم فناوری اطلاعات و ارتباطات ارائه شد. به‌طور مثال اگر کاربری متعلق به یکی از ایالات یا شهرهای جنوبی کشور ایالات متحده باشد تمامی در خواستهایش به همان ایالت فدرال ارسال و بررسی می‌شود. به اشتراک گذاری اطلاعات جغرافیایی کاربر مهم‌ترین عنصر ارائه خدمات در این درگاه می‌باشد. تعریف پورتال پورتال (واژه پورتال به معنی دروازه یا محل ورود است) را می‌توان یک مرکز ارائه خدمات و اطلاعات اینترنتی دانست که بر چهارپایه اصلی استوار است: انطباق پذیری اختصاصی کردن یکپارچه سازی پشتیبانی انجمنهای اینترنتی. تعریف پورتال از دیدگاه‌های متفاوتی امکان‌پذیر است، زیرا کاربران امکانات زیادی را برای آن متصور می‌شوند. | ## بخش 2: ژئوپرتال | یک پورتال به عنوان یک فضای کاری برای تجارت الکترونیکی مبتنی بر شبکه با امکان تنظیم شخصی و محتوایی و برخوردار از قابلیت‌های مشارکت با دیگر همکاران و دسترسی بی‌سیم تعریف شده‌است. اما آنچه که به‌طور کلی برای یک پورتال مطرح می‌باشد، عبارت است از تمرکز بر روی آنچه که پورتال‌ها می‌توانند برای یک سازمان فراهم کنند. سازمان‌ها نیز برای مواجهه با مسائل چندگانه خود در حوزه‌های مختلف معمولاً بیش از یک پورتال دارند. نقش تسهیل‌کننده پورتال در انجام امور اداری، بازرگانی، آموزشی و پژوهشی و کارایی چندگانه آن، آن را تبدیل به یک محل کار الکترونیکی برای کاربران آن نموده‌است. پورتال‌های سازمانی جدای از خدماتی که در سازمان‌ها ارائه می‌کنند، فرصت‌های نوینی را متناسب با توان اقتصادی و اجرایی سازمان‌ها فراهم می‌نمایند. | ## بخش 3: ژئوپرتال | این بدان مفهوم است که پورتال‌های سازمانی در راستای اهداف خود، زمینه همکاری‌های متقابل و امکان بهره‌برداری از توانهای حرفه‌ای و سرمایه‌گذاری طرفهای درگیر در فعالیت‌های مختلف را فراهم می‌سازند. پورتال سازمانی پورتال‌های سازمانی اساساً با دو هدف طراحی و در سطح سازمان‌ها مستقر شدند. این دو هدف شامل مدیریت متمرکز اطلاعات تجاری در سازمان‌ها و ارائه خدمات اطلاعاتی روزآمد می‌باشند. پورتال‌های سازمانی از یک سو امکان مدیریت متمرکز در سازمان را برای مدیران و معاونان مؤسسات و سازمان‌ها فراهم می‌کنند و پنجره ای شفاف از سازمان را در مقابل چشم آن‌ها قرار می‌دهند و از سوی دیگر کاربران و مشترکین خود را از آخرین اخبار و اطلاعات مربوط به حوزه‌های کاری و تجاری آگاه می‌سازند. پیاده‌سازی در ایران تاکنون هیچ نمونه از انواع ژئوپورتال برای استفاده‌های عمومی و خاص توسط دولت طراحی نشده‌است. | ## جمع‌بندی | اولین کشوری که توانست یک ژئو پورتال منطقی برای خدمت رسانی منطقی و به صورت فدرال ایجاد کند کشور ایالات متحده بود که این درگاه امروزه به عنوان درگاه اصلی خدمت رسانی مراکز دولتی این کشور و تحت عنوان دولت الکترونیکی مشغول به خدمت رسانی می‌باشد.
موضوع مقاله: رامیز شهوق | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رامیز شهوق | مقدمه: شهوق در سال ۱۳۵۵ در رشتهٔ طراحی و دکوراسیون داخلی از دانشکده پلی تکنیک تهران فارغ‌التحصیل شد. | ## بخش 1: رامیز شهوق | جسارت او در نقاشی و تلفیق مواد به بوم خصوصاً استفاده از شیشه خرده‌های خودرو، سبک او را خاص جلوه می‌دهد. | ## بخش 2: رامیز شهوق | استفاده او از رنگ‌های خاموش و عمق بخشی به بوم با مواد، در زمانهٔ او، جسارتی بود تازه و متهورانه که اگر می‌ماند، به نوعی از هنر نقاشی عمق می‌بخشید و می‌توانست نوع تازه‌ای از نقاشی تلفیق را از آن خود کند. | ## بخش 3: رامیز شهوق | در این نمایش شیشه‌های خردشدهٔ خودرو بر بوم و حجم‌سازی و برجستگی‌هایی از رنگ، سبک خاصی را نشان می‌دهد. | ## جمع‌بندی | انتخاب اثری از او در نمایشگاه «نقاشان اهل ایران» به مناسبت هفتمین دوره بازی‌های آسیایی، و دریافت جایزهٔ ویژهٔ این جشنواره، نگاه‌ها را به سوی این نقاش جلب کرد؛ چون او در میان بسیاری از هنرمندان تثبیت‌شدهٔ معاصر، این جایزه را از آن خود کرد.
موضوع مقاله: جزیره جارویس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جزیره جارویس | مقدمه: جزیره جارویس جزیره‌ای به وسعت ۴٫۵ کیلومتر واقع در اقیانوس آرام جنوبی، جنوب جزیرهٔ کینگمن و ما بین جزایر کوک و هاوایی است. | ## بخش 1: جزیره جارویس | این جزیرهٔ خالی از سکنه در سال ۱۸۵۸ ضمیمهٔ آمریکا شد؛ ولی در سال ۱۸۷۹ بار دیگر به حال خود رها شد، در سال۱۸۸۹ بریتانیا باز هم کنترل جزیره را به دست گرفت ولی پس از چندی بریتانیا باز هم این جزیره را رها کرد. | ## بخش 2: جزیره جارویس | در سال ۱۹۳۵ آمریکا مجدداً جزیرهٔ جارویس را مال خود کرد و تاکنون نیز این جزیره تحت تسلط آمریکا می‌باشد. | ## بخش 3: جزیره جارویس | چندی پیش در جزیرهٔ جارویس گربه‌های شکاری بسیار زیادی زندگی می‌کردند که بسیاری از پرندگان دریایی را شکار می‌کردند به طوری که جمعیت این پرندگان در این جزیره به شدت کاهش یافت، مدتی بعد در سال ۱۹۸۳ تمامی گربه‌ها توسط گارد حیات وحش آمریکا جمع‌آوری و معدوم شدند. | ## جمع‌بندی | اکنون حفاظت از جزیرهٔ جارویس بر عهدهٔ پناهگاه حیات وحش ملی آمریکا که جزئی از دپارتمان داخلی ایالات متحدهٔ آمریکا است، می‌باشد.
موضوع مقاله: دریای فلورس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دریای فلورس | مقدمه: دریای فلورس بخشی از آب‌های غربی اقیانوس آرام جنوبی است که بین جزیره سلبس (سولاوسی) در شمال و جزایر فلورس و سومباوا در جنوب واقع شده‌است. | ## بخش 1: دریای فلورس | مساحت تقریبی این دریا ۲۴۰٬۰۰۰ کیلومترمربع بوده و از طریق تنگه ماکاسار به آب‌های دریای سلبس واقع در شمال شرقی آن، دریای جاوه در غرب و دریای باندا در شرق راه دارد. کوه‌هایی زیردریایی در این نقطه سربرآورده و نوکشان معمولاً با جزایر مرجانی پوشیده شده‌است. | ## بخش 2: دریای فلورس | آبریز فلورس در جنوب آن (در شمال جزیره فلورس) واقع شده و در اینجا دریای فلورس به ژرفترین نقطهٔ خود با عمق ۵٬۱۴۰ متر می‌رسد. سلسله کوه‌هایی دریایی در جنوب جزیرهٔ سولاوسی و شمال دریای فلورس کشیده شده‌اند که بخش غربی آن‌ها به صورت جزیره سلایار سر از آب بیرون آورده‌است. | ## بخش 3: دریای فلورس | آخرین ناحیه از نواحی چهارگانهٔ این دریا در جنوب خلیج تلوک در شرق دریای فلورس واقع گردیده و با دریای باندا هم‌مرز است. اعتقاد دانشمندان بر این است که دریای فلورس در نتیجهٔ فشار و فرونشست نواحی قاره‌ای به‌وجود آمده است. | ## جمع‌بندی | همچنین کانون فعالیت‌های زمین‌لرزه‌ای در اندونزی، جایی که زلزله‌های زیادی به‌وقوع می‌پیوندد دریای فلورس است.
موضوع مقاله: الیعزر کاپلان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # الیعزر کاپلان | مقدمه: الیعزر کاپلان فعال صهیونیست، سیاست‌مدار اسرائیلی و از امضاکنندگان منشور استقلال اسرائیل بود. | ## بخش 1: الیعزر کاپلان | زندگی‌نامه الیعزر کاپلان در سال ۱۸۹۱ میلادی، از خانواده‌ای یهودی در شهر مینسک در بلاروس متولد شد. وی سپس با گروهی از هم‌فکرانش سازمانی به نام «جوانان صهیون» را در امپراتوری روسیه پایه‌گذاری کرد. | ## بخش 2: الیعزر کاپلان | وی از دانش‌آموختگان دانشگاه پلی‌تکنیک مسکو بود و در سال ۱۹۱۷ میلادی، در رشته مهندسی ساختمان فارغ‌التحصیل شد. الیعزر کاپلان سپس در سال ۱۹۲۰ میلادی، به فلسطین تحت قیومیت بریتانیا مهاجرت کرد و حزبی سوسیالیست-صهیونیستی با نام «کارگران جوان» را با گروهی از هم‌فکرانش پایه‌گذاری کرد. | ## بخش 3: الیعزر کاپلان | وی تا سال ۱۹۳۳ میلادی در شورای شهر تل‌آویو عضویت داشت، تا آن‌که به عضویت در «هیئت مدیره» آژانس یهود درآمد. در تاریخ ۱۴ مه ۱۹۴۸ میلادی (۲۴ اردیبهشت ۱۳۲۷ خورشیدی)، ۲۵۰ صهیونیست در موزه وقت تل‌آویو به آدرس «پلاک ۱۶، بلوار روتشیلد»، جلسه‌ای را تشکیل داده و تصمیماتی را اتخاذ کردند که آن جلسه را به یکی از مهم‌ترین و تاریخی‌ترین جلسات قرن بیستم تبدیل کرد.Israel: ۶۰ years of hope and despair, The Guardian الیعزر کاپلان یکی از اعضای شورای دولت موقت و از ۳۷ امضاکننده منشور استقلال اسرائیل بود.منشوری که استقلال اسرائیل را اعلام کرد، وزارت امور خارجه اسرائیل الیعزر کاپلان به عنوان نماینده کِنِست در اولین دوره پارلمان اسرائیل از حزب ماپای برگزیده شد. | ## جمع‌بندی | یادمان‌ها در اسرائیل، خیابان کاپلان در کلان‌شهر تل‌آویو، مرکز درمانی کاپلان در شهر رخووت، منطقه صنعتی کیرات الیعزر در حومه نتانیا و «محله الیعزر» در شهر کفار سابا به افتخار وی نام‌گذاری شده‌اند.
موضوع مقاله: پورکیوپاین تری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پورکیوپاین تری | مقدمه: پُرکیوپاین تری یک گروه پراگرسیو راک بریتانیایی است که در سال ۱۹۸۷ توسط استیون ویلسون در شهر همل همپستید بنیان گذاشته شد. | ## بخش 1: پورکیوپاین تری | گروه پُرکیوپاین تری در ابتدا یک پروژه یک نفره بود، اما با گذر زمان اعضای دیگری به آن اضافه شد. اگر چه سبک اصلی این گروه پراگرسیو راک محسوب می‌شود؛ اما موسیقی این گروه طیف متنوعی از سبک‌های متنوع از پراگرسیو گرفته تا سایکدلیک راک و آلترنتیو راک و حتی امبینت را شامل می‌شود آن‌ها به‌خاطر رویکردشان در استفاده از عوامل چند رسانه‌ای بر روی سن مورد توجه هستند. | ## بخش 2: پورکیوپاین تری | از جمله صفحه‌های نمایشگر بزرگی که تصاویر اختصاصی مربوط به هر ترانه را در زمان اجرای آن، پخش می‌کنند. ادامهٔ استفاده از این تکنیک باعث شد که به شناسهٔ تصویری پُرکیوپاین تری تبدیل شود. | ## بخش 3: پورکیوپاین تری | با وجود این‌که آثار پُرکیوپاین تری تا به امروز با برچسب شرکت‌های نشر بزرگی هم‌چون رودرانر و آتلانتیک منتشر شده‌است، گروه شرکت نشر اختصاصی خودشان با نام ترَنزمیشِن را هم دارند. | ## جمع‌بندی | آن‌ها از این برچسب برای انتشار بعضی آثار مستقل و نسخه‌های ویژهٔ آلبوم‌های‌شان استفاده می‌کنند.
موضوع مقاله: فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال چلسی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال چلسی | مقدمه: این باشگاه در لیگ برتر انگلستان بازی می‌کند و همواره در رده‌های بالای فوتبال انگلیس قرار داشته‌است. | ## بخش 1: فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال چلسی | چلسی شش دوره قهرمان لیگ برتر انگلستان شده‌است و همچنین هشت قهرمانی در جام حذفی فوتبال انگلستان و پنج قهرمانی در جام اتحادیه فوتبال انگلستان را در کارنامهٔ خود دارد. این تیم در مسابقات اروپایی نیز توانسته‌است دو قهرمانی در جام در جام اروپا، یک قهرمانی در سوپر جام اروپا، یک قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا و یک قهرمانی در لیگ اروپا به دست آورد. چلسی نخستین مقام قهرمانی خود را در سال ۱۹۵۵ میلادی و در لیگ دسته اول انگلستان به دست آورد. | ## بخش 2: فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال چلسی | این باشگاه چند جام نیز در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ به دست آورد، اما تا سال ۱۹۹۷ نتوانست جام مهم دیگری را کسب کند. دهه ابتدایی قرن بیست و یکم درخشان‌ترین و موفقیت‌آمیزترین دوره تاریخ باشگاه چلسی به واسطهٔ قهرمانی در لیگ برتر جزیره در سال‌های ۲۰۰۵، ۲۰۰۶ و ۲۰۱۰ و رسیدن به فینال لیگ قهرمانان اروپا در ۲۰۰۸ بوده‌است. این باشگاه به‌همراه ورزشگاه استمفورد بریج که با ظرفیت ۴۱٬۸۴۱ نفر در منطقه فولام (SW6 1HS لندن) قرار دارد، در سال ۲۰۰۳ توسط رومن آبراموویچ تاجر، به مبلغ ۱۴۰ میلیون پوند خریداری شد. | ## بخش 3: فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال چلسی | باشگاه چلسی از فصل ۱۹۶۴–۱۹۶۵ اقدام به استفاده از پیراهن و شورت ورزشی آبی روشن و جوراب‌های سفید رنگ کرد و تا امروز نیز غالباً این رویه ادامه داشته‌است. نماد باشگاه چندین بار تغییر پیدا کرده‌است که از دههٔ ۱۹۵۰ تا کنون، نماد شیر به عنوان نماد اصلی باشگاه برگزیده شده‌است. این باشگاه به‌طور میانگین در جایگاه پنجم پایدارترین تیم‌های فوتبال انگلیس قرار دارد. | ## جمع‌بندی | همچنین این تیم با میانگین ۴۱٬۴۰۳ تماشاگر در فصل ۲۰۰۹ – ۲۰۱۰ لیگ برتر انگلیس در رده ششم قرار گرفته‌است.
موضوع مقاله: دریای دیویس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دریای دیویس | مقدمه: دریای دیویس بخشی از آب‌های اقیانوس منجمد جنوبی در شرق جنوبگان است که بین یخسار غرب در غرب و یخسار شکلتون در شرق یا به عبارت دیگر بین ۸۲ درجه و ۹۶ درجهٔ شرقی واقع شده‌است. | ## بخش 1: دریای دیویس | بنابر اطلاعات دانشنامهٔ بزرگ شوروی، دریای دیویس گستره‌ای از ۸۷ درجهٔ شرقی تا ۹۸ درجهٔ شرقی را در بر گرفته و تا ۱۳۰۰ متر عمق دارد. | ## بخش 2: دریای دیویس | سواحل پرینسس الیزابت، قیصر ویلهلم دوم و کوئین ماری که همگی بخش‌های از قلمرو جنوبگان استرالیا را تشکیل می‌دهند توسط دریای دیویس شسته می‌شوند. | ## بخش 3: دریای دیویس | در ۱۹۵۶ روسیه ایستگاه تحقیقاتی خود موسوم به میرنی را در سواحل کوئین ماری برپا نمود. | ## جمع‌بندی | این دریا توسط گروهی از کاشفان استرالیایی سرپرستی سر داگلاس ماوسون طی عملیات اکتشافی قطب جنوب در فاصلهٔ ۱۹۱۱ تا ۱۹۱۴ کشف گردید و ماوسون آن را به افتخار کاپیتان جان کینگ دیویس، ناخدای کشتی اکتشافی آرورا و دومین فرماندهٔ عملیات پس از او دریای دیویس نامگذاری کرد.
موضوع مقاله: نیکی کدی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نیکی کدی | مقدمه: نیکی ریچارد کدی ؛ (زمان تولد: آنیتا راگوزین Anita Ragozin، زادهٔ ۲۰ اوت ۱۹۳۰ میلادی در بروکلین، نیویورک)؛ خاورشناس، ایران‌شناس و تاریخ زنان از آمریکا است که پس از ۳۵ سال تدریس در دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس (UCLA)، بازنشسته شده‌است. | ## بخش 1: نیکی کدی | تحصیلات کدی مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه هاروارد، کارشناسی ارشد را از دانشگاه استنفورد و دکتری را از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی در سال ۱۹۵۵ دریافت کرده‌است. او پیش از پیوستن به دانشگاه کالیفرنیا در دانشگاه آریزونا و کالج اسپرینگس، آیووا در کلرمونت، کالیفرنیا، عمدتاً خاورمیانه تاریخ و تاریخ ایران را تدریس می‌کرد و سرانجام «استاد تمام» شد. زمینهٔ پژوهش موضوع پژوهش او، تاریخ خاور نزدیک، تاریخ اجتماعی، تاریخ زنان، تاریخ جهان و تطبیقی و عکاسی است. مبحث اصلی تدریس وی در دانشگاه کالیفرنیا، تاریخ ایران و جهان و خاورمیانه بود که کتاب‌ها و مقاله‌های متعددی در آن مورد به رشتهٔ تحریر درآورده‌است. | ## بخش 2: نیکی کدی | از جمله کتاب «ایران مدرن: ریشه‌ها و پی‌آمدهای انقلاب ایران» (۲۰۰۳)، که در دو کتاب مجزا به فارسی نیز ترجمه شده‌است. جایزه راهنمایی مطالعات خاورمیانه در ۲۰۰۱ که در سال ۲۰۰۳ نیز وی را به عضویت افتخاری درآورد. به ترتیب در سال‌های ۱۹۹۴ و ۲۰۰۳ میلادی برای عضویت در «آکادمی هنر و علوم آمریکا» و همچنین «انجمن مطالعات خاورمیانه» برگزیده شد. کتاب‌شناسی فارسی ریشه‌های انقلاب ایران، ترجمهٔ عبدالرحیم گواهی، تهران: نشر قلم، ۱۳۶۷ (همچنین توسط دفتر نشر فرهنگ اسلامی). | ## بخش 3: نیکی کدی | ایران دوران قاجار و برآمدن رضاخان (۱۱۷۵–۱۳۰۴)، ترجمهٔ مهدی حقیقت‌خواه، تهران: انتشارات ققنوس، ۱۳۸۷. کدی، مارک گازیورسکی، ترجمهٔ داوود آقایی، الهه کولائی، ابراهیم متقی، تهران: نشر میزان، ۱۳۸۷. | ## جمع‌بندی | واکنشی اسلامی به امپریالیسم، ترجمهٔ مریم سادات سیدکریمی، تهران: نشر صمدیه، ۱۳۹۶.
موضوع مقاله: زبان‌های ایرانی جنوب غربی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان‌های ایرانی جنوب غربی | مقدمه: در زبان‌های ایرانی غربی، آن دسته از زبان‌ها و گویش‌هایی که در تمام تحولات آوایی اصلی (مثل تبدیل ج ایرانی باستان به ز یا تبدیل ز ایرانی باستان به د) مانند فارسی را جزء گروه جنوب‌غربی می‌شمرند و بقیه را جزء گروه شمال‌غربی قرار می‌دهند. | ## بخش 1: زبان‌های ایرانی جنوب غربی | این تقسیم‌بندی متقارن نیست و مطابق این تعریف میزانِ تنوع آوایی در زیرشاخهٔ شمال‌غربی بیشتر است، چون به یک اندازه دچار تغییر و تحول نشده‌اند و در برخی، این تفاوت با فارسی بیشتر است و در برخی دیگر کمتر؛ مثلاً، تفاوت‌های آوایی کرمانجی با فارسی زیادتر است و در گورانی یا در گویش‌های قدیمی نطنز و نایین این تفاوت‌ها کمتر است. | ## بخش 2: زبان‌های ایرانی جنوب غربی | گاه برخی از تحولات آوایی زیرشاخهٔ جنوب‌غربی نیز در برخی از گویش‌های شمال‌غربی دیده می‌شود، اما با این حال، آن را از زیرشاخهٔ شمال‌غربی می‌شمرند، چون همهٔ تحولات آوایی را در خود نشان نمی‌دهد. | ## بخش 3: زبان‌های ایرانی جنوب غربی | ## جمع‌بندی | A Working Classification گرمسیری مرکزی و غربی: گروه بندرعباسی: بندری، خمیری، لنگه‌ای، کنگی، فینی، سورویی (سوروچی)، چهوازی، اشمی گروه مینویی: مینابی، هرمزی، بند زرکی، شهری گروه لارستانی: لاری، اوزی، بستکی، گراشی، خنجی، کوخردی، بیخی و بیدشهری گروه کشمی: قشمی (قشمی، جزیرتی)، هَنگامی گروه کمزاری: کُمزاری (لارکی) گِلَنگی (گلنگلی) لوتی (کولی، لولی یا پهلوونی هرمزگان) گرمسیری شرقی: گروه بشاگردی جنوب: بشاگردی (بشاگردی جنوبی یا بشکردی یا گال ملکی)، هشت‌بندی گروه رودباری: رودباری (هلیل‌رود)، گال مرزی (بشاگردی شمالی)، کهنوجی گروه رودانی: رودانی، رودخانه‌ای، جغینی (جگینی) گروه جیرفتی: جیرفتی مُحْمِدی (مهملی) کورتا (کُرتَه) گرمسیری شمالی: حاجی‌آبادی زبان کازرونی قدیم † زبان لری لری شمالی:خرم‌آبادی، بروجردی، شوهانی، هندمینی، بالاگریوه‌ای، کوهدشتی/رومشکانی، چگنی، سیلاخوری، تویسرکانی، ملایری، شازندی، اورزمانی، بیرانوندی، نهاوندی لری بختیاری:لری رامهرمزی، لری گاپله‌ای لری جنوبی:بویراحمدی، بهمئی، کامفیروزی، ممسنی، شولی، حیات داوودی، لیراوی کهمره‌ای خوزستانی فارسی‌گون (بهبهانی، هندیجانی،ماهشهری، دیلمی) تاتی قفقاز ارزی‌کش-داغ قوشچو لاهیج بالاخانی شابران قزل‌گزمه قوناق‌کند آب‌شوران سوراخانی تاتی شمالی ملهم قوبا فارسی نو (فارسی-فارسیک) شرقی (دری) هزارگی فرارودی (تاجیکی) غربی (ایرانی) تهرانی شیرازی اصفهانی بوشهری (دشستانی) شوشتری-دزفولی گویش‌های فارسی دیگر...
موضوع مقاله: پی‌اس‌آر جی۱۷۴۸–۲۴۴۶ای‌دی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پی‌اس‌آر جی۱۷۴۸–۲۴۴۶ای‌دی | مقدمه: پی‌اس‌آر جی۱۷۴۸–۲۴۴۶ای‌دی یک ستاره است که در صورت فلکی کمان قرار دارد و سریع‌ترین تپ‌اختر چرخان تاکنون شناخته شده با سرعت ۷۱۶ هرتز (بار در ثانیه) یا ۴۲۹۶۰ دور در دقیقه است. | ## بخش 1: پی‌اس‌آر جی۱۷۴۸–۲۴۴۶ای‌دی | هسلز از دانشگاه مک‌گیل در ۱۰ نوامبر ۲۰۰۴ کشف شد و در ۸ ژانویهٔ ۲۰۰۵ وجود آن مورد تأیید قرار گرفت. با فرض معمولی بودن این ستارهٔ نوترونی، شعاع آن کمتر از ۱۶ کیلومتر خواهد بود و با سرعت تقریبی ۲۴٪ از سرعت نور یا (بیش از ۷۰٬۰۰۰ کیلومتر در ثانیه در استوای خود) خواهد داشت. | ## بخش 2: پی‌اس‌آر جی۱۷۴۸–۲۴۴۶ای‌دی | این تپ‌اختر در یک خوشهٔ کروی از ستاره‌ها به نام ترزان ۵ واقع شده است که تقریباً ۱۸۰۰۰ سال نوری از زمین در صورت فلکی کمان فاصله دارد. این بخشی از یک ستاره دوتایی است و دچار گرفتگی‌های منظم با بزرگی گرفتگی حدود ۴۰٪ می‌شود. | ## بخش 3: پی‌اس‌آر جی۱۷۴۸–۲۴۴۶ای‌دی | جرم دیگر در این سامانه با حداقل ۰٫۱۴ جرم خورشیدی و شعاع آن ۵–۶ شعاع خورشیدی است. هسلز و همکارانش بر این باورند که ستارهٔ همدم ممکن است یک «ستارهٔ رشته اصلی متورم باشد که احتمالاً هنوز لب روش خود را پر می‌کند». | ## جمع‌بندی | هسلز و همکارانش در ادامه حدس می‌زنند که تابش گرانشی از این تپ‌اختر ممکن است توسط رصدخانهٔ LIGO قابل تشخیص باشد.
موضوع مقاله: تپ‌اختر بادبان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تپ‌اختر بادبان | مقدمه: تپ‌اختر بادبان با نام‌های PSR J0835-4510 یا PSR B0833-45، یک تپ‌اختر رادیویی، نوری، پرتو ایکس و گامابخش است که با بازماندهٔ ابرنواختر بادبان در صورت فلکی بادبان ارتباط دارد. | ## بخش 1: تپ‌اختر بادبان | ابرنواختر والد آن که از نوع نوع II بود، حدود ۱۱٬۰۰۰ تا ۱۲٬۳۰۰ سال پیش منفجر شد و در زمان انفجار تقریباً ۸۰۰ سال نوری با زمین فاصله داشت. این جرم سومین مؤلفهٔ نوری درخشان در میان تپ‌اخترهای شناخته‌شده را دارد (با قدر ۲۳٫۶) که در هر بار تپ رادیویی، دو بار می‌تپد. انتشار تپ‌دار تا ۲۰ تِراالکترون‌ولت از این تپ‌اختر رصد شده‌است و همراه با تپ‌اختر خرچنگ که تابشی تا ۱٫۵ تِراالکترون‌ولت دارد، این دو تنها تپ‌اخترهای شناخته‌شده‌ای هستند که در این گسترهٔ انرژی تابش دارند. بادبان شناخته‌شده‌ترین تپ‌اختر پرشی است که به‌طور میانگین هر سه سال یک بار پرش نشان می‌دهد. در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۶، برای نخستین بار پرش این تپ‌اختر به‌طور زنده با یک تلسکوپ رادیویی (تلسکوپ ۲۶ متری در رصدخانه رادیویی مانت پلیزنت) رصد شد که توانایی دیدن تک‌تک تپ‌ها را داشت. | ## بخش 2: تپ‌اختر بادبان | این مشاهده نشان داد که تپ‌اختر یک تپ را نادیده گرفت (تپ نکرد) و تپ پیش از آن بسیار پهن بود، در حالی‌که دو تپ بعدی قطبش خطی ضعیفی داشتند. همچنین مشخص شد که فرایند پرش کمتر از پنج ثانیه طول کشید و این امر امکان برآورد ویژگی‌های فیزیکی تپ‌اختر را فراهم کرد. در ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۱ نیز پرش دیگری رخ داد که در نتیجهٔ آن دورهٔ تناوب تپ‌اختر حدود یک‌میلیونیم کاهش یافت. به‌طور آماری، نزدیک به ۱٪ از کاهش سرعت چرخشی بلندمدت تپ‌اختر با این پرش‌ها جبران می‌شود، و این نسبت در تپ‌اخترهای دیگر نیز دیده شده‌است. کارزارهای پژوهشی ارتباط میان تپ‌اختر بادبان و بازمانده ابرنواختر بادبان که در سال ۱۹۶۸ توسط اخترشناسان دانشگاه سیدنی برقرار شد، نخستین مدرک رصدی مستقیم بود که نشان داد ابرنواخترها باعث شکل‌گیری ستاره نوترونی می‌شوند. | ## بخش 3: تپ‌اختر بادبان | مطالعاتی که کلگ و همکاران با ماهوارهٔ اوهو در سال‌های ۱۹۷۰–۷۱ انجام دادند نشان داد که تپ‌اختر بادبان و بادبان X دو جرم جدا ولی مرتبط فضایی‌اند. وایلر و پاناجیا در ۱۹۸۰ نشان دادند که بادبان X در واقع سحابی باد تپ‌اختر است که درون بازماندهٔ کم‌نورتر ابرنواختر قرار دارد و انرژی آن از تپ‌اختر تأمین می‌شود. نام‌گذاری گاهی تپ‌اختر با عنوان «بادبان X» هم یاد می‌شود، اما این پدیده جدا از خودِ تپ‌اختر یا سحابی بادبان X است. در یک پیمایش رادیویی از ناحیهٔ بادبان-کِشتی‌پُشتی در سال‌های ۱۹۵۶–۵۷ با تلسکوپ صلیب میلز سه منبع رادیویی قوی شناسایی شد: بادبان X، بادبان Y و بادبان Z. | ## جمع‌بندی | نه خود تپ‌اختر و نه هیچ‌یک از سحابی‌های وابسته نباید با بادبان X-1 که یک سامانه دوتایی پرجرم پرتو ایکس است و تنها از نظر ظاهری نزدیک است، اشتباه گرفته شود.