موضوع مقاله: بانک تجارت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بانک تجارت | مقدمه: بانک تجارت، شرکت خدمات مالی و بانکداری ایرانی که به عنوان بزرگ‌ترین بانک بورسی ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ از در هم آمیختن چند بانک دیگر بنیانگذاری شد که قدیمی‌ترین آنها «بانک ایران و انگلیس» (پیشتر با نام بانک شاهنشاهی ایران) بود که از سال ۱۲۶۶ خورشیدی فعالیت داشت. | ## بخش 1: بانک تجارت | بر پایهٔ آمار سازمان مدیریت صنعتی، هلدینگ بانک تجارت یکی از ۱۰۰ شرکت برتر اقتصاد ایران شناخته شده‌است. شعبه‌ها، دفترها و بانک‌های وابسته به بانک تجارت همچنین در کشورهای فرانسه، جمهوری تاجیکستان، چین، انگلستان، امارات متحده عربی، آلمان و بلاروس جای گرفته‌اند. این بانک همچنین تنها بانک ایران است که هدف برنامه چهارم توسعه کشور در حمایت از بخش کشاورزی را محقق کرده‌است. بانک تجارت نخستین بانک ایرانی متصل به شبکهٔ سوئیفت نیز بود و همچنین نخستین بانک ایرانی بود که از سیستم SGB استفاده کرد؛ در سطح ۵ بانک بزرگ بانک تجارت اولین بانکی بود که شبکهٔ خودپرداز را در سطح کشور راه اندازی کرد.اولین مدیر عامل بانک ایران و هلند در ایران تیمسار علی نقی پرتوی بوده. بانک تجارت با دارا بودن ۲۰ درصد از سهام باشگاه پرسپولیس از سهام داران اصلی این باشگاه است. بانک جدید شرق، اولین بانک ایران به شیوه امروزی بود، که در سال ۱۲۶۶ در شمال شرقی میدان توپخانه تهران و در محل فعلی موزه بانک تجارت، فعالیت خود را آغاز کرد؛ گرچه فعالیت این بانک بیش از یک سال طول نکشید و تمامی امتیازات خود را به بانک شاهی واگذار کرد، ولی این حرکت، پایه بانکداری نوین را در ایران بنا نهاد. در حقیقت می‌توان گفت بانک شاهی ایران که بعدها به بانک تجارت تغییر نام داد، به عنوان نخستین بانک ایران می‌باشد. تا قبل از انقلاب ۱۳۵۷، از ۳۶ بانک فعال در کشور ۸ بانک دارای مالکیت دولتی، ۱۶ بانک دارای مالکیت خصوصی ایرانی و ۱۲ بانک دارای مالکیت مختلط ایرانی و خارجی بودند. پس از انقلاب ۱۳۵۷ در تاریخ ۱۷ خردادماه ۱۳۵۸ شورای انقلاب، بانک‌های کشور را ملی اعلام کردو برخی از بانک‌ها در یکدیگر ادغام شدند. بانک تجارت به موجب مصوبه مورخ ۱۳۵۸/۰۷/۲۵ مجمع عمومی بانک‌ها مصوب مهرماه سال ۱۳۵۸ شمسی از ادغام ۱۲ بانک تجاری داخلی و مشترک داخلی – خارجی، تحت عناوین، بانک ایران و انگلیس (همان بانک شاهنشاهی ایران سابق)، بانک بین‌المللی ایران و ژاپن، بانک تجارتی ایران و هلند، بانک ایران و خاورمیانه، بانک اعتبارات ایران، بانک بازرگانی ایران، بانک ایرانشهر، بانک صنایع ایران، بانک شهریار، بانک ایرانیان، بانک کار با سرمایه ای بالغ بر ۳۹ میلیارد ریال در تاریخ ۱۳۵۸/۰۹/۲۹ تأسیس و در قالب شرکت سهامی خاص با مالکیت دولت جمهوری اسلامی ایران نزد اداره کل ثبت شرکت‌ها و موسسات تجاری تهران به ثبت رسید و سپس در سال ۱۳۶۰ خورشیدی هم بانک ایران و روس نیز به آن ملحق گردید. باابلاغ سیاست‌های اصل۴۴ قانون اساسی فصل جدیدی برای نهادهای دولتی شروع شد و واگذاری تعدادی از سهام بانک تجارت دردستورکار سازمان خصوصی‌سازی قرارگرفت؛ در راستای اجرای سیاست‌های دولت این بانک از سهامی خاص به سهامی عام تغییر ماهیت داد و در پی آن نماد بانک تجارت در تالار بورس اوراق بهادار تهران گشایش یافت که در سال ۱۳۸۸خورشیدی سهام بانک تجارت به دولت جمهوری اسلامی ایران، سازمان بیمه سلامت ایران، سهام عدالت، بانک کشاورزی، سازمان خصوصی‌سازی، شرکت تدبیرگران کارکنان بانک تجارت و … عرضه شد؛ هم‌اکنون بخشی از سهام این بانک، در بازار سرمایه و بورس اوراق بهادار معامله می‌شود. | ## بخش 2: بانک تجارت | اکثر کارشناسان و اقتصاددانان معتقدند که با واگذاری سهام بانک تجارت به برخی نهادهای دولتی در حقیقت خصوصی‌سازی معنایی نداردو سهام این بانک نزد ارگان‌های دولتی دست به دست شده‌است. مجموع دارایی ارزش دارایی موسسات مالی و شرکت‌های بورسی، هرلحظه در نوسان می‌باشد و ارزش دارایی شرکت‌هایی که دارای، HOLDING مالی هستند به سادگی قابل محاسبه و ارزیابی نیست؛ اما با این حال طبق صورت‌های مالی میاندوره ای سال ۱۳۹۷، سرمایه بانک تجارت در سال ۴۵٬۷۰۰ میلیارد ریال بوده‌است. درراستای اصلاح ساختار سرمایه، پیرو مصوبه هیئت مدیره بانک تجارت درمورخه۱۳۹۷/۱۱/۱۶ تصمیم به افزایش سرمایه ازمحل تجدید ارزیابی دارایی‌های ثابت وسرمایه گذاری‌های بلندمدت در مجمع عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام تصویب گردید؛ درپی این اقدام، سرمایه بانک تجارت به ۲۲۳٫۹۲۶ میلیارد ریال افزایش یافت.افزایش سرمایه بانک تجارت وبگاه بااقتصاد لوگو بانک تجارت آرم بانک تجارت از مجموعه ۶ طرح گرافیکی زیر تشکیل شده که درنهایت تأکید بر هدفی خاص و واحد دارند: کتیبه سنگی نقشه کشور تلالو نور داس چرخ دنده خوشه گندم از دیدگاه برخی از نشان شناسان آرم بانک تجارت، طرحی اسلیمی از نقشه کشور که بر روی کتیبه ای استوار گشته و در قلب آن حمایت از تولید و کشاورزی موج می‌زند و بر مبنای پیروزی نظام «جمهوری اسلامی» در بهمن ماه سال ۱۳۵۷خورشیدی ۲۲ نور از آن ساطع می‌شود؛گفتنی است بانک تجارت تنها بانکی است که در لوگو آن نقشه ایران نمایان است . بی شک آرم دستگاه های اجرایی بی تاثیر از انقلاب اسلامی نیست و بانک بازرگانی ایران هم از این قاعده مستثنی نبود ؛ بعد از قانون ملی شدن بانک ها فرآیند ادغام و اجرای بانکداری اسلامی نام بانک هم تجارت شد. همچنین در شهرهای پاریس (فرانسه)،لندن (انگلستان)،هامبورگ (آلمان)،میلان (ایتالیا)،دوشنبه (تاجیکستان)،مینسک (بلاروس) و پکن (چین) نیز دارای شعبه و دفتر می‌باشد.جستجوی شعبه‌های بانک وبگاه بانک تجارت بانک تجارت همچنین دارای ۴۰ واحد ارزی در سراسر کشور می‌باشد. درطی سال‌های اخیر با رشد روزافزون تکنولوژی و خدمات الکترونیک بانکداری، شمار کارمندان این بانک سیر نزولی داشته‌است. سال مالیشمار کارکنان۱۳۸۵۲۱٫۵۸۴۱۳۸۶۲۰٫۷۶۸۱۳۸۷۲۱٫۰۴۱۱۳۸۸۲۱٫۲۳۶۱۳۸۹۲۱٫۰۲۹۱۳۹۱۲۰٫۹۱۳۱۳۹۷۱۹٫۰۰۰ مدیران ۷۲_۱۳۶۵محمد جعفر افتخار ۱۳۷۶−۸۴سیدعلی میلانی حسینی۱۳۸۴−۸۶سید داود زارع اسکندری۱۳۸۶−۸۷رضا راعی۱۳۸۷−۹۱مجیدرضا داوری۱۳۹۱−۹۳محمدرضا رنجبر فلاح۱۳۹۳−۹۶محمدابراهیم مقدم نودهی۱۳۹۶−۱۴۰۰رضا دولت‌آبادی۱۴۰۰−تاکنونهادی اخلاقی مسئولیت‌های اجتماعی از جمله مسئولیت‌های اجتماعی بانک نیز می‌توان به مشارکت در احداث برخی اماکن آموزشی و بهداشتی در نقاط محروم کشور، اعطای کمک‌های مالی و پرداخت تسهیلات به هموطنان آسیب دیده از حوادث طبیعی، حمایت مالی از جشنواره‌های دانشجویی و نیز اعطای تسهیلات به صنایع سازگار با محیط زیست اشاره نمود. مشارکت در ساخت مسکن مهر مسکن مهر مجتمع‌های مسکونی هستند که ساختشان در دولت محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور وقت ایران آغاز شده. هدف از این طرح خانه‌دار کردن قشرهای کم درآمد که طبق آن دولت با واگذاری قطعه زمین رایگان سعی داشت خانه‌سازی را تشویق کند. تا روز ۲۲ مردادماه سال ۱۳۹۶ تعداد ۱٬۸۳۹٬۸۲۹ واحد مسکن مهر تکمیل و افتتاح شده که حدود ۴۵ درصد از این تعداد در زمان دولت حسن روحانی افتتاح شده‌است. تعداد ۱٬۵۶۸٬۴۵۲ واحد از کل واحدهای افتتاح شده تحویل خانوارها شده‌است که ۵۶ درصد آن در زمان روحانی به خانواده‌ها تحویل شد. | ## بخش 3: بانک تجارت | دولت برای تأمین مالی این طرح از بانک مرکزی قرض کرد، که منجر به رشد نقدینگی و افزایش تورم شد به‌طوری‌که نیمی از کل پول‌های چاپ شده در تاریخ ایران صرف ساختن مسکن مهر شد. خانه‌های ساخته شده در این طرح عموماً در حاشیهٔ شهرها بودند و فکری برای امکانات گوناگون نظیر آب و برق و گاز و تلفن آن‌ها نشده بود. تاکنون مشارکت در احداث ۴۶هزار واحد مسکونی در قالب این طرح به بانک تجارت محول شده‌است که نیازمند تخصیص بیش از ۷۰۰۰میلیارد ریال اعتبار ریالی می‌باشد. به‌رغم وجود مشکلات متعدد در مراحل نخستین اجرای این طرح، مراحل بررسی کارشناسی و اعطای تسهیلات به ۶۵۰۰ واحد مسکونی «مهر» به پایان رسیده و بیش از ۳۵۲میلیارد ریال تسهیلات به این امر اختصاص یافته‌است. میزان تسهیلات اعطایی بانک تجارت از ۲۹٬۲۰۰ میلیارد ریال در سال ۸۰ تا پایان آذرماه ۸۷ به ۱۵۱٬۷۰۰ میلیارد ریال رسیده و از رشدی معادل ۶۰۰ درصد برخوردار بوده‌است. از این میان، مانده تسهیلات اعطایی بانک در بخش صنعت و معدن به ۵۹٬۲۲۶ میلیارد ریال، در بخش مسکن و ساختمان ۲۷٬۹۰۵ میلیارد ریال، در بخش صادرات ۴٬۳۱۴ میلیارد ریال و در بخش خدمات به ۳۲٬۶۳۱ میلیارد ریال رسیده‌است. ساختار سازمانی چارت سازمانی مجموعه بانک تجارت مشتمل بر واحدهای ذیل است:ساختار سازمانی وبگاه بانک تجارت مدیرعامل کمیته حسابرسی کمیته عالی مدیریت ریسک اداره حسابرسی داخلی اداره مدیریت ریسک اداره مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم واحد تطبیق مدیریت امور دبیرخانه هیئت مدیره و عامل معاونت برنامه‌ریزی معاونت اعتباری معاونت فناوری اطلاعات معاونت سرمایه‌گذاری و امور شرکت‌ها معاونت امور بین‌الملل معاونت حقوقی ونظارت معاونت مالی و پشتیبانی معاونت امور استان‌ها مدیریت امور حراست. مدیریت امور سرمایه‌های انسانی مدیریت امور استان‌ها شرکت‌های تابعه درحقیقت شرکت هلدینگ مالی بانک تجارت در قالب شرکت‌های خرد وکلان برمبنای سیاستهای مدیریتی این شرکت پایه‌گذاری شده وبه سادگی قابل ارزیابی و شمارش نبوده اما مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: شرکت کارگزاری بانک تجارت: این شرکت ایرانی است، که درتاریخ ۱۷ مهرماه سال ۱۳۷۲ تأسیس و با شماره ۱۰۰۱۳۷ نزد اداره ثبت شرکت‌ها و موسسات غیرتجاری تهران به ثبت رسید. با پذیرش فعالیت شرکت در سازمان بورس و اوراق بهادار در ۲۰مهرماه ۱۳۷۲ و تأیید صلاحیت توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در۱خردادماه ۱۳۷۳ کارگزاری بانک تجارت فعالیت رسمی خود را در زمینه‌های انجام معاملات اوراق بهادار، اوراق آتی، بورس کالا، آتی سکه و بورس انرژی، سبد گردانی اختصاصی، انجام معاملات آنلاین شروع کرد. | ## جمع‌بندی | فعالیت این شرکت در بورس اوراق بهادار تهران و در شهرستان‌های اصفهان، مشهد و تبریز انجام می‌گیرد.