موضوع مقاله: ستاد ویژه توسعه فناوری نانو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ستاد ویژه توسعه فناوری نانو | مقدمه: ستاد توسعهٔ فناوری‌های نانو و میکرو در ایران با الهام از برنامهٔ پیشگامی ملی نانوفناوری در بسیاری از کشورهای دنیا و خصوصاً ایالات متحدهٔ آمریکا در پاییز ۱۳۸۲، پیرو دستور سید محمد خاتمی، رئیس‌جمهور وقت در مورد توجه جدی به فناوری نانو و برنامه‌ریزی برای توسعهٔ آن «به صورت رسمی و با ساختار فعلی» تشکیل شد. | ## بخش 1: ستاد ویژه توسعه فناوری نانو | وظیفهٔ اصلی این ستاد، تعیین مسیر حرکت و اولویت‌های ملی کشور، رفع موانع در زمان اجرا و خدمت‌رسانی به بخش‌های اجرایی (خصوصی و دولتی) برای توسعهٔ فناوری نانو می‌باشد. ستاد ویژهٔ توسعهٔ فناوری نانو می‌کوشد تا از طریق چشم‌اندازسازی، ارائهٔ تسهیلات، ایجاد بازار و رفع مشکلات، زمینهٔ فعالیت بخش خصوصی و تولید ثروت در جامعه را فراهم آورد. در این زمان پروفسور غلامعلی منصوری استاد دانشگاه ایلینوی در شیکاگو طی ملاقاتی با مرحوم دکتر محمد تقی ابتکار که در آن زمان مشاور علم و فناوری آقای خاتمی بود، اهمیت و جایگاه فناوری نانو و تأثیر آن در آیندهٔ علمی و صنعتی دنیا را بیان کرد. دکتر ابتکار پس از آن طی نامه‌ای که بعدها به سند اصلی توجه دولتی ایران به فناوری نانو تبدیل شد، از سید محمد خاتمی تقاضا نمود برای راه‌اندازی مجموعه‌ای منسجم جهت تمرکز بر موضوع نانوفناوری اقدام کند و پیشنهاد اولیهٔ او شکل‌گیری چنین تشکلی در دفتر همکاری‌های فناوری رئیس‌جمهور بود که مورد توجه و تأیید خاتمی قرار گرفت. | ## بخش 2: ستاد ویژه توسعه فناوری نانو | بعد از آن کمیتهٔ مطالعات سیاست نانوفناوری در دفتر همکاری‌های فناوری ریاست‌جمهوری راه‌اندازی شد که از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۲ با همین نام به فعالیت ادامه داد و در سال ۱۳۸۲ به ستاد ویژهٔ توسعهٔ فناوری نانو تبدیل شد. ترکیب ستاد ستاد ویژهٔ توسعهٔ فناوری نانو با ترکیب زیر تشکیل گردید: معاون اول رئیس جمهور (در دولت نهم، معاون علم و فناوری رئیس‌جمهور) (رئیس ستاد) رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور (در دولت نهم معاون برنامه‌ریزی رئیس‌جمهور) وزیر امور اقتصادی و دارایی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وزیر جهاد کشاورزی وزیر صنایع و معادن وزیر علوم، تحقیقات و فناوری وزیر نفت رئیس دفتر همکاری‌های فناوری ریاست‌جمهوری (دبیر ستاد) پنج نفر از صاحب‌نظران و مدیران برجستهٔ کشور به انتخاب رئیس ستاد وظایف ستاد تصویب اهداف، راهبردها و سیاست‌های کلان و برنامه‌های ملی توسعهٔ فناوری نانو درکشور تقسیم وظایف کلی دستگاه‌ها و تعیین مأموریت‌های بخشی و هماهنگی آن‌ها در قالب برنامهٔ بلندمدت ملی نظارت عالی بر تحقق اهداف و برنامه‌ها دبیرخانهٔ ستاد دبیرخانهٔ ستاد به پیشنهاد رئیس‌جمهور در دفتر همکاری‌های فناوری ریاست جمهوری قرار دارد و وظایف آن به شرح زیر است: هماهنگی امور اجرایی ستاد مطالعه و تدوین پیش‌نویس اهداف، سیاست‌ها و راهبردها با همکاری کمیته‌های فناوری نانو دستگاه‌های مرتبط و استفاده از مشاوران و کانون‌های تفکر کشور ارزیابی و تهیهٔ گزارش‌های پیشرفت کار از فعالیت‌های بخش‌ها و تحقق اهداف ملی برای بررسی در جلسات پیگیری ستاد پیگیری موارد خاص که از طرف ستاد برعهدهٔ دبیرخانه گذاشته می‌شود. برنامه‌های ستاد در جلسهٔ ستاد مورخ ۳/۹/۱۳۸۳ در حضور رئیس‌جمهور وقت و رئیس و اعضای ستاد، کلیات برنامهٔ بلندمدت توسعهٔ فناوری نانو مورد تأیید قرار گرفت و مقرر شد پس از تکمیل، بر اساس بند ب مادهٔ ۴۳ قانون برنامهٔ چهارم توسعه، به هیأت دولت ارائه گردد. پس از تصویب سند راهبرد آینده که حاوی ۳ هدف کلان، ۱۲ استراتژی و ۵۳ برنامهٔ اجرایی است، قرار شد تمام برنامه‌های ستاد از جمله برنامهٔ کوتاه‌مدت ذکر شده در قالب سند راهبرد انجام شوند. | ## بخش 3: ستاد ویژه توسعه فناوری نانو | به منظور تعیین سیاست‌های کلان ستاد در هر یک از برنامه‌های ۵۳ گانه و همچنین نظارت بر حسن اجرای این برنامه‌ها توسط دستگاه‌های مسئول، چهارکارگروه در سال ۱۳۸۴ تشکیل گردید. آیین نامه‌های تدوین شده در کارگروه‌ها از طریق وبگاه اینترنتی ستاد اطلاع‌رسانی می‌شود. | ## جمع‌بندی | در سال ۱۳۸۶ براساس تجربیات سه سال اجرای سند راهبرد آینده، ستاد اقدام به بازنگری و بهبود برنامه‌ها در چارچوب سند ده ساله برای سه سال ۱۳۸۷-۱۳۸۹ نمود و سند تکمیلی دوم راهبرد آینده تدوین گشت.