موضوع مقاله: پالنگری کهنه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پالنگری کهنه | مقدمه: پالنگری کهنه، روستایی از توابع بخش کامفیروز شهرستان مرودشت در استان فارس ایران است. | ## بخش 1: پالنگری کهنه | پالنگری کهنه یکی از قدیمی ترین روستا های استان فارس است و نام خود را از حاکمی سلجوقی بنام پالنگری بیگ اقتباس کرده است. بقایای اثاری از زمان ساسانیان،سلجوقیان،صفویان و افشاریان در این روستا باقی مانده است که قدمت این روستا را تا قبل از اسلام پیش میبرد. مردم این روستا به زبان لری صحبت می کنند، مسلمان و پیرو مذهب شیعه می باشند؛ و فعالیت اکثر مردم این روستا کشاورزی است. نام •کام پیروز : کام در فارسی به معنای مراد است و پیروز جد انوشیروان ساسانی است ، در زمان پیروز شاه خشکسالی و قحطی تاقت فرسا ایران را فرا می گیرد ؛ وقتی پیروز شاه به این محل وارد شده در طلب باران دست به دعا برداشته و چون مرادشت حاصل شده شهری در این محل بنا نموده و کام پیروز نام میگذارد •پالنگری : برگرفته از نام امیری سلجوقی بنام پالنگری بیگ(بلنگری) •ده کهنه : به معنای روستای قدیمی تاریخچه اندکی بعد از روستای «حسین آباد» و به اعتباری، وصل به آن، روستای تاریخی «ده کهنه» قرار دارد. ده کهنه ی امروز همان «پالنگری» قدیم است، لذا ثبت دفتری آن به نام «پالنگری کهنه» می باشد، به همین لحاظ به آن «ده کهنه» می گویند. در حوالی «پالنگری» کنونی شهرک قدیمی به نام «قیطریه» برپا بوده است که محل تبعید گاه مجرمین در عهد کریم خان زند بوده است. هم چنین گفته شده که روزگاری «پالنگری» کهن از چنان آبادی و وسعت برخوردار بوده که یک رأس کهره ی پالنگرینی، بام به بام رفته تا به روستای «گرمه» رسیده است. بعضی ها می گویند آن کهره از«پالنگری» شروع کرده، بام به بام رفته تابه باغ نو سابق رسیده است، عده ی هم می گویند آن کهره ی کذایی از باغ نو شروع کرده وبه «گرمه» تمام نموده است . طبیعی است که جدول مهم « جلال آباد» رکن اصلی عظمت پالنگری کهنه(ده کهنه) محسوب شده و می شود، درباره ی این جدول گفته شده که اول بار پالنگرینی ها این جدول را به دستور سلطان جلال الدین خوارزم شاه احداث نموده اند، آن ها می گویند: حفر این کانال به دستور سلطان جلال الدین خوارزم شاه آغاز شده و به مدت یک سال از سر بند خود در زیر دست صحرای اللّه مراد خانی تا انتهای «قلعه نو» کنونی کشیده شد. بنابر شواهد اوج پیش رفت «پالنگری کهنه» درزمان سلجوقیان بوده است ؛ به طوری که «پالنگرین بیگ» (بلنگری) یکی از اُمرای قدرت مند سلجوقی در این جا حکومت می راند، درآن موقع روستای «پالنگری» (کهنه) یک قصابچه ی بوده که حکم مرکزیت ملوک الطوائفی منطقه راداشته است و دارای مسجد، حمام، مراکز پیشه وری وپیله وری بوده است. | ## بخش 2: پالنگری کهنه | سنگ های با کنده کاری و تراش زیبا برروی قبور اموات وجود دارد که شاهد روشن بر این گفته است . یک نمونه ی دیگر ، سنگ عصاره خانه می باشد، که هم اکنون در زیردست قبرستان «ده کهنه» به روی زمین های مزروعی موجود است، این سنگ بزرگ که بین 2 تا 3 تن وزن دارد، با مهارت تراشیده شده و به صورت یک دایره ی بزرگ، با قطری بیش از نیم متر در آمده است، وسط این دایره سوراخ است. این سنگ ها به وسیله ی نیروی احشام به حرکت درآورده می شده وبدان طریق روغن گنجد گرفته می شده است . یکی دیگر از نمونه ‌های پیش رفت «پالنگری» آن بوده که آب چشمه ی حاجت، یا همان بهشت گمشده را به وسیله ی لوله های ساخته شده از ساروج به «پالنگری» انتقال می دادند، این لوله ها در زیر زمین تعبیه شده و از زیر بستر رودخانه ی «کُر» عبور می کرده است. طبق مضمون کتاب فارس نامه ی ناصری «پالنگرین بیگ»(بلنگری) پسری داشت به نام «حالت خاص بیک»(خاصبیک) او جوانی برجسته، غیور و متنفذ بود؛ وقتی که میان ملک شاه سلجوقی(ملک شاه دوم) و برادرش اختلاف افتاد، وی را به عنوان نایب الحکومة و واسطه جهت اصلاح بین خود به همدان دعوت کردند، او چند صباحی مهارحکومت را در دست گرفت، قصد تصرف دایمی حکومت به سرش زد «حالت خاص بیک» نزد خود چنین برنامه ریخت که طی نقشه ی با دعوت از محمد شاه سلجوقی برادر ملک شاه سلجوقی که در آن زمان در جنوب ایران زندگی می کرد، هر دو برادر رادریک جلسه به قتل رسانیده وحکومت خودرادایمی نماید . اما این نقشه ی او در نزد محمد شاه سلجوقی افشاء شد، در شبی که فردای آن قراربود جلسه ی آشتی میان آن دو برادر برگزار گردد، مأمورین محمد شاه سلجوقی شب هنگام، وارد اتاق خواب حالت خاص بیک شده وسر او را ازتن جدا کردند؛ فسایی، فارسنامه ناصری. سپس محمد شاه سلجوقی دستور حمله به «پالنگری» را صادر نموده و آن محل را به آتش کشید، امیر «پالنگری» از این وقایع جنون برداشته و عده ی زیادی از مردم را یا خود کشت، یا به کشتن داد، اوضاع به طور جدی غیر قابل زندگی شد. گروهی زیادی از مردم «پالنگری» مجبور شدند منطقه را ترک نموده، به طرف بوانات فرار نمایند، چنان که تا هنوز در بوانات افراد وخانوادهای زیادی هستند که با نام خانوادگی «کامفیروزی» زندگی می کنند . قرن ها و زمان های طولانی گذشت تا این که جرقه ی دیگر ی در تاریخ شکوفایی «پالنگری» به وقوع پیوست وآن در زمان نادر شاه افشاربود که نسبت به این منطقه توجه خاص گردید. با توجه به آثار، نشانه ها و بقایای سنگ های که هم اکنون موجود، است می توان گفت که «پالنگری» دوباره به قصابچه ی آباد مبدل گردید. | ## بخش 3: پالنگری کهنه | مساجد، حمام ها، مغازه ها و حرفه ها دوباره رونق گرفت؛ چنان که سالانه مبلغ زیادی مالیات به دولت می پرداخت. «در اواخر دولت صفویه وفتنه ی افغانی محمد حسین بیگ چهارده چریک به ضابطی این بلوک برقرار گردید و چهارده چریک نام تیره ای از ایلات قشقایی است، بعد از وفات او پسرش حاجی یوسف علی بیگ کامفیروزی به جای پدر نشست، بعد از وفات او پسرش حاجی محمد حسین بیگ کامفیروزی به ضابطی این بلوک مأمور گردید، بعد از وفات او پسرش حاجی احمد خان کامفیروزی مباشر امر ضابطی گردید، بعد از وفات او حاجی اسداللّه خان کامفیروزی ضابطی این بلوک راقبول نمود. او را دو پسراست، جان محمد خان کامفیروزی چندی به عاملی «کامفیروز» برقرار و درعنفوان جوانی بدرود زندگانی را نمود. خلف الصدقش یوسف خان چون والده ی او دختر حامی خان کلانتر شیرازی مشهور به «بیضایی» است، در کنف تربیت اعمام مادری خود تربیت یافت و در «شیراز» متوطن گشته است. پسر دیگر حاجی اسداللّه خان کامفیروزی عالی جاه حاجی نصراللّه خان کامفیروزی است، چند سالی است که املاک موروثه ی خود رااز دست داده و در بلوک بوانات مسکن گرفته است.»فسایی ، فارسنامه ناصری. پالنگری کهنه (ده کهنه) کنونی: «ده کهنه» کنونی دارای 2 قسمت می باشد: 1- بخش قدیمی 2- بخش جدید که به آن «پهناب ریزی» می گویند، در ناحیه ی قدیمی، خانواده هایی زندگی می کنند، که شامل چند گروه و طایفه، مانند: پالنگرینی، شولی، ترک، بنویی، سی سختی، باغ نوی، منصور آبادی، قلعه نوی ...می شوند. به فاصله ی 500 متردورتراز محله ی قدیمی «ده کهنه» محله ی " پهناب ریزی " قرار دارد، که از لحاظ اداری جزء «ده کهنه» محسوب می شود. اکثریت ساکنین " پهناب ریزی " از مردم «شول گپ» می باشند، چندین خانوار قلعه نوی و ده کهنه ای و منصورآبادی نیز در میان آن هاوجود دارند. همه ی آنان از ساکنان قدیمی ده کهنه اند که طی دو دهه ی گذشته در اثر کم بود جا و زمین، به این جا آمده وخانه های مجلل ساخته اند.سید محمدرضاعلوی، کامفیروز دیروز و امروز. | ## جمع‌بندی | جمعیت این روستا در بخش کامفیروز شمالی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۴۸ نفر (۸۰خانوار) بوده‌است.