موضوع مقاله: ونوس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ونوس | مقدمه: ونوس، ایزدبانوی رومی است که مأموریت او شامل عشق، زیبایی، میل جنسی ، تمایلات جنسی در روم باستان، باروری، خوشبختی و پیروزی است. | ## بخش 1: ونوس | در اسطوره‌شناسی روم او به واسطه پسرش آئنیاس، که از سقوط تروآ جان سالم به در برده بود و به ایتالیا گریخته بود جد مردم روم محسوب می‌گردد. ونوس در مرکز بسیاری از جشن‌های رومی قرار داشت و در دین روم تحت عناوین دینی متعدد مورد احترام بود. رومی‌ها اسطوره‌ها و شمایل نگاری همتای یونانی او، آفرودیت را برای هنر رومی و ادبیات لاتین تطبیق دادند. در سنت کلاسیک متاخر غرب، ونوس به عنوان تجسم عشق و تمایلات جنسی به یکی از پرمخاطب‌ترین خدایان اساطیر یونانی-رومی تبدیل شد. ریشه‌شناسی نام لاتین ونوس و اسم رایج ونوس (عشق، جذابیت) از یک شکل نیاایتالی بازسازی‌شده به‌عنوان *wenos- («میل») سرچشمه می‌گیرد، که خود آن از زبان نیاهندواروپایی ریشه می‌گیرد. خاستگاه‌ها ونوس گاه به‌عنوان «شاید اصیل‌ترین آفریدهٔ پانتئون رومی» توصیف شده است، و ایزدبانویی بومی «نامعین و جذب‌کننده»، که «با آفرودیتی‌ای بیگانه و شگفت» درهم آمیخته شده است. در پرستشگاه مِفیتیس در والیو بازیلیکاتا، نام ونوس همراه با صفتی ذکر شده است که به ایزد مِفیتیس اشاره دارد. آیین‌های پرستش او ممکن است نمایانگر جذابیت و اغوای دینیِ مشروعِ امر الهی توسط انسان‌های فانی باشد، در تقابل با روابط رسمی و قراردادی میان بیشتر اعضای پانتئون رسمی روم و دولت، و نیز در برابر دین رومی نیروهای الهی از طریق جادو. دوگانگیِ کارکردهای اقناعی او در رابطهٔ میان ریشهٔ و مشتق لاتینی آن («زهر»؛ از *wenes-no به‌معنای «نوشیدنی عشق» یا «اعتیادآور») درک شده است، به‌معنای «افسون، جادوی معجون عشق».پیوند داده‌شده از طریق صورت وصفی *venes-no-: ویلیام دبلیو. اسکیت، همان‌جا، ذیل «venom» به‌دیدگاه ما می‌رسد ونوس تا پیش از پیوندش با آفرودیتی یونانی، اسطورهٔ خاستگاهی نداشته است. ونوس–آفرودیتی، که از پیش در قالبی بالغ پدیدار می‌شود، از کف دریا (یونانی ، ) که از اندام‌های جنسیِ بریده‌شدهٔ کائلوس–اورانوس پدید آمده بود، زاده شد. الهیات رومی، ونوس را به‌عنوان اصل زنانهٔ نرم و آبی معرفی می‌کند که برای زایش و تعادل زندگی ضروری است. همتایان مرد او در پانتئون رومی، ولکان (اسطوره) و مارس (اسطوره)، فعال و آتشین‌اند. ونوس جوهرهٔ مردانه را جذب و تعدیل می‌کند و اضدادِ مرد و زن را در محبتی متقابل به هم می‌پیوندد. او اساساً جذب‌کننده و نیک‌خواه است و چندین کارکرد را که در ظاهر بسیار متفاوت‌اند، دربر می‌گیرد. در یک زمینه، ایزدبانوی روسپیان است؛ در زمینه‌ای دیگر، دل‌های مردان و زنان را از رذیلت جنسی به سوی فضیلت می‌گرداند. برای تداوم زندگی، آب و آتش باید متعادل باشند؛ فزونی هر یک، یا ستیز متقابلشان، غیرمولد یا ویرانگر است. عروس‌های آینده پیش از عروسی هدیه‌ای به ونوس تقدیم می‌کردند؛ ماهیت هدیه و زمان آن ناشناخته است. خودِ مراسم ازدواج و وضعیت ازدواجِ قانونی، به یونو تعلق داشت — که اسطوره‌شناسی‌اش تنها یک ازدواج را برای او مجاز می‌داند و هیچ طلاقی از همسر همواره خطاکارش، ژوپیتر، برایش قائل نیست اما ونوس و یونو احتمالاً «دو سرِ» این آیین‌اند؛ ونوس عروس را برای «سعادت زناشویی» و انتظار باروری در چارچوب ازدواج قانونی آماده می‌کند. در بازی‌های تاس با قاپ‌بازی که سرگرمی‌ای رایج در میان همهٔ طبقات رومیان بود، خوش‌یمن‌ترین و بهترین پرتاب ممکن با نام «پرتاب ونوس» شناخته می‌شد.کسی که «ونوس» می‌انداخت، حق داشت «شاهِ بزم» را تعیین کند؛ پرتاب «ونوس» همچنین با نام «باسیلیکوس» (از واژهٔ یونانی «شاه») شناخته می‌شد. «توان‌های اولیهٔ او ظاهراً تا حد زیادی به‌سبب علاقهٔ رومیان به ریشه‌شناسی عامیانه و نیز رواج اندیشهٔ دینیِ nomen-omen گسترش یافت؛ اندیشه‌ای که هرگونه همانندسازی انجام‌شده از این راه را مجاز می‌دانست.» ونوس آکیدالیا (Venus Acidalia)، در انه‌اید ویرژیل (۱٫۷۱۵–۷۲۲، به‌صورت هامونه اسیدالیا). سرویوس این لقب «نادر» و «به‌طرزی عجیب رازآلود» را به چشمه‌ای فرضی به نام «چشمهٔ آکیدالیا» (fons acidalia) نسبت می‌دهد که گفته می‌شد خاریتس (دختران ونوس) در آن غسل می‌کردند؛ اما او همچنین آن را به واژهٔ یونانیِ «نیزه»، «سوزن» یا «پیکان» پیوند می‌دهد، و از این‌رو به «پیکان‌های عشق» و «دغدغه‌ها و دردهای تلخ» عشق اشاره دارد. ونوس آنادیومن (Venus Anadyomene) («ونوسِ برخاسته از دریا»)، بر پایهٔ نقاشی‌ای که زمانی بسیار مشهور بود از هنرمند یونانی آپلس که زایش آفرودیت را از کف دریا، در هیئت بالغ کامل و بر صدفی بزرگ‌تر از اندازهٔ طبیعی نشان می‌داد. نقاش رنسانس ایتالیا ساندرو بوتیچلی از این الگو در اثر خود تولد ونوس استفاده کرد. نسخه‌های دیگرِ زایش ونوس، او را ایستاده بر خشکی یا ساحل نشان می‌دهند که آب دریا را از موهایش می‌فشارد. ماکروبیوس در ساترنالیا خود، پیکره‌ای از ونوس در قبرس را توصیف می‌کند که ریش‌دار است، اندام تناسلی مردانه دارد، اما پوشش و هیئت زنانه دارد (بنگرید همچنین به آفرودیتوس). پرستش‌کنندگان او تغییر لباس می‌دادند: مردان لباس زنانه می‌پوشیدند و زنان لباس مردانه. ونوس کالوا (Venus Calva) («ونوس کچل»)، شکلی افسانه‌ای از ونوس که تنها در نوشته‌های پساکلاسیک رومی گواهی شده و چندین روایت برای توضیح این ظاهر و لقب ارائه می‌دهد. در یکی، این لقب یادبود پیشنهاد فداکارانهٔ بانوان رومی است که در زمان محاصرهٔ رم، موهای خود را برای ساخت زهِ کمان اهدا کردند. در روایتی دیگر، همسر آنکوس مارکیوس و دیگر زنان رومی در پی یک همه‌گیری موهای خود را از دست دادند؛ و زنانِ سالم، برای بازگشت موها، موهای خود را به ونوس قربانی کردند. آیین‌های این زیارتگاه احتمالاً برای پالایش آب‌های آلوده و هوای ناسالم انجام می‌شد... تاریخچهٔ آیین و پرستشگاه‌ها نخستین پرستشگاه شناخته‌شدهٔ ونوس با عنوان ونوس اوبسکوئنس (Venus Obsequens) به‌وسیلهٔ کوئینتوس فابیوس ماکسیموس گورگس (کنسول ۲۹۲ پیش از میلاد) در گرماگرم نبردی با جنگ‌های سامنیت نذر شد. | ## بخش 2: ونوس | این پرستشگاه در سال ۲۹۵ پیش از میلاد، در محلی نزدیک به تپه آونتین تقدیس شد و بنا بر گزارش‌ها هزینهٔ آن از محل جریمه‌هایی که به زنان رومی به‌سبب تخلفات جنسی تحمیل شده بود، تأمین گردید. آیین‌ها و ویژگی‌های آن احتمالاً تحت تأثیر یا برگرفته از آیین‌های یونانی آفرودیت بود که پیش‌تر در اشکال گوناگون در سراسر مگنا گراسیای ایتالیا گسترش یافته بودند. کتاب‌های سیبیل پیشنهاد کرد که اگر ونوسِ اریکس (سیسیل) ، الههٔ حامی متحدان سیسیلی کارتاژ، متقاعد شود که وفاداری خود را تغییر دهد، کارتاژ شکست خواهد خورد. روم، اریکس را محاصره کرد و به الههٔ آن وعدهٔ ساخت معبدی باشکوه را به‌عنوان پاداش این تغییر وفاداری داد. آنان پیکرهٔ او را واژه‌نامه دین روم باستان «تصاحب» کردند، آن را به رم آوردند و در معبدی بر تپه کاپیتولین، به‌عنوان یکی از دوازده مستقر کردند. سنت رومی ونوس را مادر و نگهبان شاهزادهٔ تروایی آئنیاس، نیای رومیان، می‌دانست؛ بنابراین از دید رومیان، این رویداد بازگشت الههٔ نیاکانی به قوم خود بود. اندکی بعد، شکست کارتاژ به‌دست روم، نیک‌خواهی ونوس نسبت به روم، پیوند او با گذشتهٔ اسطوره‌ای تروایی آن و حمایت او از سلطهٔ سیاسی و نظامی روم را تأیید کرد. به‌نظر می‌رسد آیین کاپیتولینی ونوس مخصوص رومیانِ با منزلت اجتماعی بالاتر بوده است. آیینی جداگانه برای ونوس اریکینا به‌عنوان الههٔ باروری، در سال ۱۸۱ پیش از میلاد در ناحیه‌ای به‌طور سنتی پلِبینی، درست بیرون از پومریوم و نزدیک دروازهٔ کولین بنیان نهاده شد. این معبد، آیین و الهه احتمالاً بخش بزرگی از ویژگی‌ها و مناسک شکل اصلی را حفظ کردند. به همین ترتیب، نیایشگاهی برای ونوس ورتیکوردیا («ونوس دگرگون‌کنندهٔ دل‌ها») که در سال ۱۱۴ پیش از میلاد بنیان نهاده شد اما پیوندهایی با آیین کهن ونوس-فورتونا داشت، «به محیط خاص آونتین و سیرکوس ماکسیموس گره خورده بود» — زمینه‌ای به‌شدت پلِبینی برای پرستش ونوس، در تقابل با پرورش اشرافی او به‌عنوان الهه‌ای فراگیر در رواقی‌گری و اپیکوریسم‌گرایی. در اواخر جمهوری روم، برخی از برجسته‌ترین رومیان ادعاهای شخصی نسبت به حمایت ونوس مطرح کردند. سردار و دیکتاتور (روم)، لوکیوس کورنلیوس سولا، لقب فلیکس («خوش‌اقبال») را برای خود برگزید و بدین‌سان بدهکاری خود به بخت آسمانی و به‌ویژه به ونوس فلیکس را در مسیر سیاسی و نظامی خارق‌العاده‌اش به‌رسمیت شناخت. معبد بزرگی را به ونوس ویکتریکس به‌عنوان بخشی از تئاتر پمپی وقف کرد و پیروزی خود در سال ۵۴ پ.م. او در کامیابی‌های نظامی خود مدعی حمایت ونوس ویکتریکس شد و ونوس ژنتریکس را نیای الهی شخصی خویش دانست — ظاهراً سنتی دیرپا در میان خاندان خاندان جولیا. پس از ترور سزار، وارث او، آگوستوس، هر دو ادعا را به‌عنوان گواهی بر شایستگی ذاتی خود برای زمامداری و تأیید الهی حکومتش پذیرفت. در سال ۱۳۵ میلادی، امپراتور هادریان معبدی را برای ونوس و روما (اسطوره) (رم جاودان) بر تپهٔ ولیان رم افتتاح کرد و بدین‌سان وحدت امپراتوری رم و استان‌هایش را برجسته ساخت و ونوس را به genetrix محافظ کل دولت روم، مردم و سرنوشت‌هایش بدل کرد. در زمان‌های دیگر، یا در اسطوره‌ها و الاهیات‌های موازی، ونوس به‌عنوان همسر وولکان یا به‌عنوان مادر «کوپید دوم»، که پدرش مرکوری بود، درک می‌شد. ویرژیل، در تجلیل از حامی خود آگوستوس و خاندان جولیا، پیوندی موجود میان ونوس—که ژولیوس سزار او را حامی خود برگزیده بود—و شاهزادهٔ تروایی آینیاس، آوارهٔ ویرانی تروا و نیای نهایی مردم روم، را بسط داد. آینیاسِ ویرژیل به‌وسیلهٔ ونوس در هیئت آسمانی‌اش، ستارهٔ صبحگاهی که در آسمان روز روشن می‌درخشد، به لاتیوم راهنمایی می‌شود؛ و بسیار بعدتر، او روح سزار را به آسمان می‌برد. در فاستی اووید، ونوس به روم می‌آید زیرا «ترجیح می‌داد در شهرِ فرزندانِ خویش پرستیده شود». در روایت شاعرانهٔ ویرژیل از پیروزی اکتاویان در نبرد دریایی آکتیوم، امپراتور آینده با ونوس، نپتون و مینروا هم‌پیمان است. دشمنان اکتاویان—آنتونی، کلئوپاترا و مصریان—که به‌دست خدایان عجیب و کم‌فایدهٔ مصری چون آنوبیس «پارس‌کنان» یاری می‌شوند، نبرد را می‌بازند. پیکره‌های بالدار کودک‌گونه یا نوجوان‌مانندی که ونوس را همراهی می‌کنند—چه به‌صورت تکی، چه دوتایی یا بیشتر—به‌گونه‌های مختلف به‌عنوان آمورس‌ها، کوپیدو، اروتس یا صورت‌هایی از اروس یونانی شناخته شده‌اند. کهن‌ترینِ این‌ها اروس است که هزیود او را در شمار ایزدان نخستین یونان قرار می‌دهد؛ نیرویی زاینده که از عماء (کیهان) پدید آمد و نه مادر داشت و نه پدر. اروس خدای حامی تِسپیه بود، جایی که تا سدهٔ دوم میلادی به‌صورت سنگی صورت‌گری پرستش می‌شد. از دست‌کم سدهٔ پنجم پیش از میلاد، او در اِلیس (در پلوپونز) و دیگر نقاط یونان، به‌شکل مردی نوجوان یا پیش‌نوجوان تصویر می‌شد و بال‌ها، کمان و تیرها، و نیز والدین الهی—الههٔ عشق آفرودیت و خدای جنگ آرس—را به دست آورد. از دوران فرمانروایی تراژان (۹۸–۱۱۷ میلادی) در اِلیس و آتن، اروس آیینی مشترک با دوقلویی به‌نام آنتِروس داشت. در سمپوزیوم سقراطیِ گزنفون (۸٫۱)، یکی از مهمانان ضیافت دارای eros (عشق) نسبت به همسرش است و در مقابل، همسر او anteros (عشق متقابل) به وی دارد. در تفسیر سدهٔ چهارمی سرویوس (متخصص دستور زبان) بر آئنیاس ویرژیل، کوپید عامل فریبندهٔ ونوس است که خود را به‌جای پسر انه‌آس جا می‌زند و باعث می‌شود دیدو (ملکه کارتاژ)، ملکهٔ کارتاژ، همسرش را از یاد ببرد. هنگامی که انه‌آس عشق او را رد می‌کند و پنهانی کارتاژ را ترک می‌کند تا سرنوشتش را به‌عنوان نیای مردم روم تحقق بخشد، گفته می‌شود دیدو آنتروس را به‌عنوان «ضدِ کوپید» فرا می‌خواند. او دچار نفرت و نومیدی می‌شود، روم را نفرین می‌کند و با رفتن انه‌آس، خودکشی می‌کند. | ## بخش 3: ونوس | درحالی‌که کوپید (شهوت) می‌تواند آمرانه، بیرحم، بازیگوش یا حتی جنگ‌طلب باشد، آمور به‌آرامی ترغیب می‌کند. کاتوی بزرگ با دیدگاهی رواقی‌گری، کوپید را ایزدیِ طمع و شورِ کور می‌دانست که از نظر اخلاقی فروتر از آمور است. با این حال، نمایشنامه‌نویس رومی پلوتس، ونوس، کوپید و آمور را در حال همکاری با یکدیگر به تصویر می‌کشد. به‌نظر نمی‌رسد هیچ معبد رومی‌ای به‌تنهایی به کوپید اختصاص یافته باشد، اما فرمول وقف مشترک Venus Cupidoque («ونوس و کوپید») گواهی از آیین اوست که با ونوس، در معبدش درست بیرون دروازهٔ کولینه و جاهای دیگر، مشترک بوده است. نقش‌های کوپید در اسطوره‌های ادبی معمولاً به کنش‌هایی در خدمت ونوس محدود می‌شود؛ در داستان پسوخه و کوپیدو، یکی از روایت‌های درون الاغ طلایی اثر نویسندهٔ رومی آپولیوس، طرح داستان و گره‌گشایی آن به‌وسیلهٔ عشق کوپید به سایکه («روح»)، نافرمانی فرزندانهٔ او، و حسادت مادرش پیش می‌رود. تصاویر ونوس در نقاشی‌های دیواری خانگی، موزاییک‌ها و پرستشگاه‌های خانگی (لاراریا) یافت شده‌اند. گونه‌های ونوس که با نام‌های ونوس پمپئیانا («ونوس پمپئی») و ونوس پسکاتریچه («ونوس ماهیگیر») شناخته می‌شوند، تقریباً منحصراً به پمپئی محدود هستند. هر دو شکل ونوس در خانه‌های ثروتمندان پمپئی دیده می‌شوند، اما ونوس پمپئیانا بیشتر در فضاهای رسمی پذیرایی یافت می‌شود و معمولاً در آرایه‌های سلطنتی کامل، با ردایی بر تن، ایستاده و با حالتی خشک و رسمی، و دست راست بر سینه به تصویر کشیده می‌شود. تصاویر ونوس پسکاتریچه معمولاً بازیگوشانه‌ترند و اغلب در فضاهای غیررسمی و کمتر عمومیِ «غیرپذیرایی» دیده می‌شوند؛ در این تصاویر، او معمولاً چوب ماهیگیری در دست دارد و در میان مناظر طبیعی نشسته است و دست‌کم یک کوپید او را همراهی می‌کند. این نشانه‌ها شامل گل رز می‌شوند، که در آیین‌های ونوس در پورتا کولینا پیشکش می‌شدند، و بالاتر از همه، مورد (لاتین myrtus) که به‌خاطر گل‌های سفید و خوش‌بو، برگ‌های همیشه‌سبز و معطر، و خواص پزشکی–جادویی گوناگونش پرورش داده می‌شد. پیش از آن‌که مورد وارد آیین‌های ونوس شود، در مراسم تطهیر کلواکینا، الههٔ اتروسکی–رومیِ فاضلاب اصلی روم به‌کار می‌رفت؛ بعدها، پیوند کلواکینا با گیاه مقدس ونوس باعث شد که او را ونوس بنامند. به همین‌سان، ریشه‌شناسی عامیانهٔ رومی، الههٔ کهن و مبهم مورکیا را به «ونوسِ موردها، که اکنون او را مورکیا می‌نامیم» تبدیل کرد. ونوس به‌عنوان الههٔ عشق و سکس، نقشی اساسی در آیین‌های پیش از ازدواج و شب عروسی رومیان داشت؛ بنابراین مورد و رز در دسته‌گل‌های عروس به‌کار می‌رفتند. خود ازدواج اغواگری نبود، بلکه وضعیتی قانونی تحت اقتدار یونو به‌شمار می‌رفت؛ ازاین‌رو، مورد از تاج عروس کنار گذاشته می‌شد. ونوس همچنین حامی شراب عادی و روزمره‌ای بود که بیشتر مردان و زنان رومی می‌نوشیدند؛ نیروهای اغواگر شراب به‌خوبی شناخته شده بود. در آیین‌های بونادئا، الههٔ پاکدامنی زنان، ونوس، مورد و هر چیز مردانه‌ای نه‌تنها ممنوع، بلکه حتی غیرقابل ذکر بود. این آیین‌ها به زنان اجازه می‌دادند قوی‌ترین شراب قربانی را ــ که در غیر این صورت مخصوص خدایان و مردان رومی بود ــ بنوشند؛ زنان به‌طور کنایه‌آمیز آن را «عسل» می‌نامیدند. در این شرایط ویژه، آنان می‌توانستند به‌گونه‌ای پارسا و آیینی از شراب قوی مست شوند، در امان از دخالت مردان و وسوسه‌های ونوس. بیرون از این زمینه، شراب عادی (یعنی شرابِ ونوس) که با روغن مورد آمیخته شده بود، به‌ویژه برای زنان مناسب دانسته می‌شد. پیوند دیرینهٔ ونوس با شراب، بازتاب‌دهندهٔ ارتباط ناگزیر میان شراب، مستی و سکس است که در عبارت ضرب‌المثلی بیان شده است (که به‌طور آزاد می‌توان آن را «بی‌خوراک و شراب، ونوس سرد می‌شود» ترجمه کرد). این عبارت در شکل‌های گوناگون به‌کار رفته است، از جمله نزد نمایشنامه‌نویس رومی ترنتیوس، احتمالاً پیش از او نزد دیگران، و قطعاً تا اوایل دوران مدرن. 218_219 سرداران رومی که افتخار اوواسیون ــ شکلی فروتر از پیروزی رومی ــ را دریافت می‌کردند، تاجی از مورد بر سر می‌گذاشتند، شاید برای تطهیر خود و سپاهیانشان از گناه خون‌ریزی. آیین اوواسیون با ونوس ویکتریکس («ونوس پیروز») همسان‌سازی شده بود، زیرا باور داشتند که او این پیروزی نسبتاً «آسان» را اعطا کرده و آن را پاک ساخته است. بسیاری از پیکره‌های برهنهٔ زنانه از این دوره که موضوعشان ناشناخته است، در تاریخ هنر مدرن به‌طور قراردادی «ونوس» نامیده می‌شوند، حتی اگر در اصل ممکن است زنی فانی را به تصویر کشیده باشند و نه یک تندیس آیینی از الهه. نمونه‌ها عبارت‌اند از: ونوس میلی (۱۳۰ پیش از میلاد) ونوس پودیکا ونوس کاپیتولینی ونوس دِ مدیچی ونوس اسکویلینی ونوس فلیکس ونوس آرل ونوس آنادیومن (همچنین اینجا) ونوس، پان و اروس ونوس ژنتریکس ونوس کاپوآ ونوس کاللی‌پیگوس فرهنگ پساکلاسیک هنر قرون وسطی ونوس در کتاب De Mulieribus Claris («دربارهٔ زنان نامدار») یاد شده است؛ مجموعه‌ای از زندگینامه‌های زنان تاریخی و اسطوره‌ای نوشتهٔ نویسندهٔ فلورانسی، جیووانی بوکاچو، که در سال‌های ۱۳۶۱۱۳۶۲ تألیف شده است. این اثر به‌عنوان نخستین مجموعه‌ای که به‌طور اختصاصی به زندگینامهٔ زنان در ادبیات غرب می‌پردازد، اهمیت دارد. پیش از سال ۷۹ میلادی ونوس در دورهٔ رنسانس اروپا به موضوعی محبوب در نقاشی و مجسمه‌سازی تبدیل شد. به‌عنوان چهره‌ای از «سنت کلاسیک» که برهنگی حالت طبیعی او به‌شمار می‌رفت، نمایش او به‌صورت برهنه از نظر اجتماعی پذیرفته بود. به‌عنوان الههٔ میل جنسی در انسان، وجود درجه‌ای از زیبایی اروتیک در تصویرپردازی او توجیه‌پذیر بود و همین امر برای بسیاری از هنرمندان و حامیانشان جذابیت داشت. با گذر زمان، واژهٔ venus به هر تصویر هنری از زن برهنه در هنر پساکلاسیک اطلاق شد، حتی زمانی که هیچ نشانه‌ای از الهه بودن موضوع وجود نداشت. اگرچه نام الههٔ واقعی آن‌ها مشخص نیست، تضاد آگاهانه میان این پیکره‌های آیینی فربه و بارور با تصور کلاسیک از ونوس، باعث مخالفت‌هایی با این نام‌گذاری شده است. مری برد (کلاسیک): پیروزی رومی، انتشارات بلنپِ انتشارات دانشگاه هاروارد، کمبریج، ماساچوست، و لندن، انگلستان، ۲۰۰۷. | ## جمع‌بندی | (ویراستاران)، اسطوره‌شناسی‌های رومی و اروپایی، (ترجمهٔ انگلیسی)، انتشارات دانشگاه شیکاگو، ۱۹۹۱.