موضوع مقاله: مو گاوران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مو گاوران | مقدمه: شابک ۱۰ رقمی: ۹۶۴۵۵۱۵۰۳۳ (لاتین: Alkalurops) یک سامانهٔ ستاره‌ای جذاب در صورت فلکی گاوران است که در فاصله ۱۲۱ سال نوری از زمین قرار دارد. | ## بخش 1: مو گاوران | این سیستم در واقع از دو ستاره دوتایی تشکیل شده است که با یک تلسکوپ کوچک قابل مشاهده هستند. در نزدیکی آن، دو ستاره دوتایی قطربوس بی و سی قرار دارند که برای تفکیک آن‌ها به یک تلسکوپ بزرگتر نیاز است. این دو ستاره به قدری به هم نزدیک هستند که اگر از قطربوس اول به آن‌ها نگاه کنیم، مانند یک «خورشید دوتایی» بسیار درخشان به نظر می‌رسند. مو گاوران یک هدف رصدی برای علاقه‌مندان به نجوم است و فرصتی برای مشاهده یک سیستم ستاره‌ای چندگانه فراهم می‌کند. عصاءالرّاعی (چوب‌دست گاوران) و طرف‌العصا دیگر نام‌های این سامانهٔ ستاره‌ای هستند. در سال ۲۰۱۶، اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی یک گروه کاری در زمینه نام‌های ستارگان (WGSN) را برای فهرست‌بندی و استانداردسازی نام‌های مناسب برای ستارگان تشکیل داد. این سامانه در زبان چینی با نام 七公六, Qī Gōng liù (ستاره ششم از هفت عالیجناب) شناخته می‌شود. | ## بخش 2: مو گاوران | مؤلفه دوم، متشکل از مؤلفه‌های BC، با نام μ² Boötis شناخته می‌شود و فاصله آن‌ها ۲٫۲ ثانیه قوسی است. این دو سامانه ستاره دوتایی با فاصله ۱۰۷ ثانیه قوسی از هم جدا شده‌اند و اختلاف منظر و حرکت خاص مشابهی دارند که نشان می‌دهد آن‌ها یک سامانه را تشکیل می‌دهند. با این حال، مؤلفه‌های BC ترکیب شیمیایی متفاوتی نسبت به جفت A دارند، که نشان می‌دهد این ممکن است در عوض یک برخورد نزدیک بین دو سامانه دوتایی باشد. ستاره دوتایی μ² Boötis که در آسمان با فاصله ۱۰۸ دقیقه قوسی از همدم درخشان‌تر خود جدا شده است، دارای طیف ترکیبی G1V و روشنایی ترکیبی +۶٫۵۱ قدر ظاهری است. مؤلفه‌های μ² Boötis دارای قدر ظاهری +۷٫۲ و +۷٫۸ هستند و با فاصله ۲٫۲ دقیقه قوسی از هم جدا شده‌اند. در فاصله ۱٫۸ دقیقه قوسی از این ستاره، یک همدم با قدر ششم (۶٫۵۰) وجود دارد که از نظر فنی با چشم غیر مسلح قابل مشاهده است. ستاره اصلی، خود قطربوس (قطربوس A)، یک کوتوله از رده F(F0) با دمای متوسط (۷۱۹۵ کلوین) است. | ## بخش 3: مو گاوران | این ستاره در فاصله ۱۲۰ سال نوری، ۲۰ برابر خورشید درخشندگی دارد که برای رده خود بسیار زیاد است و نشان می‌دهد که یا در حال آغاز فرگشت است یا خود نیز دوتایی است. طیف آن نشان دهنده یک همدم حل نشده با دوره تقریباً ۳۰۰ روز است (که باعث می‌شود این سیستم چهارگانه شود). همدم قابل رؤیت (قطربوس BC) به‌طور واضح دوتایی است و از یک جفت ستاره کوتوله شبیه خورشید (از رده G1) تشکیل شده است که به‌طور میانگین ۱٫۵ ثانیه قوسی از هم فاصله دارند. ستاره درخشان‌تر این جفت (قطربوس B) با قدر هفتم (۶٫۹۸) دو برابر درخشندگی خورشید را دارد، در حالی که همدم کم‌نورتر آن (قطربوس C، ۷٫۶۳) تقریباً همسان خورشید است. این دو هر ۲۶۰ سال به دور همدیگر می‌چرخند و میانگین فاصله آنها ۵۴ واحد نجومی است (۳۵ درصد دورتر از فاصله پلوتون از خورشید). جفت کوچک‌تر حداقل ۴۰۰۰ واحد نجومی از قطربوس A با جرم تقریبی دو جرم خورشیدی فاصله دارد و حداقل ۱۲۵۰۰۰ سال طول می‌کشد تا مدار کامل خود را طی کند. از قطربوس A، جفت BC مانند یک «خورشید دوتایی» درخشان (البته در آن فاصله شبیه ستاره) به نظر می‌رسد که حدود ۱۰۰ برابر ونوس ما درخشان‌تر است و تا یک درجه از هم جدا می‌شود. | ## جمع‌بندی | ستارگان داغ‌تر هیدروژن را به هلیوم از طریق چرخه کربن (که در آن از کربن به عنوان کاتالیزور هسته‌ای استفاده می‌شود) همجوشی می‌کنند، لایه‌های همرفتی در حال گردش ندارند و همچنین تمایل به چرخش بسیار سریع‌تری دارند (قطربوس حداقل ۴۰ برابر سریع‌تر از خورشید می‌چرخد).