aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: زنان (ماهنامه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زنان (ماهنامه) | مقدمه: زنان نشریه‌ای اجتماعی است که یک بار در ماه به صاحب امتیازی و مدیرمسئولی شهلا شرکت منتشر می‌شد. | ## بخش 1: زنان (ماهنامه) | در اوایل خرداد ۱۳۹۳، نشریه زنان امروز به مدیرمسئولی شهلا شرکت منتشر شد که برخی آن را به مثابه بازگشت ماهنامه زنان دانستند. دوره انتشار این ماهنامه از معدود مجلات اختصاصی زنان در ایران است و به مدت ۱۶ سال، از بهمن سال ۱۳۷۰ تا دی ۱۳۸۶ با ۱۵۲ شماره در ایران منتشر شده‌است. به گفته بی‌بی‌سی، در نیمه اول دهه ۱۳۷۰، مجله زنان در کنار نشریاتی چون کیان، آدینه، پیام امروز، ایران فردا، دنیای سخن و جامعه سالم از نشریه‌های جریان روشنفکری ایران به‌شمار می‌رفت و در شرایطی که فمینیسم به غلط در ایران بار منفی داشت و در بعضی از آیین‌نامه‌های دولتی نیز رواج آن نهی شده بود، مسئولان ماهنامه زنان این مجله را «تنها ماهنامه فمینیستی ایران» می‌خواندند. | ## بخش 2: زنان (ماهنامه) | بخش‌ها از درون جامعه شامل مقالات و گزارش‌هایی از اتفاقاتی که در خصوص موضوع زنان اتفاق افتاده‌است یا زندگی زنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. چشم‌انداز اطلاعات رسمی جمع‌آوری شده در مورد زنان از صفحه حوادث روزنامه‌ها گرفته تا کتاب‌های چاپ شده و سازمان‌های زنان. در حالی‌که به گفته شهلا شرکت، مدیر مسئول و صاحب امتیاز آن، تا آن زمان هیچ نامه رسمی که حکایت از لغو مجوز ماهنامه زنان داشته باشد برای وی ارسال نشده‌است. | ## بخش 3: زنان (ماهنامه) | خبرگزاری فارس از قول یک مقام آگاه نوشت «این ماهنامه به دلیل اخلال در حقوق عمومی و تضعیف نهادهای نظامی و انقلابی از جمله بسیج، مستند به اصل ۲۴ قانون اساسی و صدر ماده ۶ قانون مطبوعات و مصوبه نشست ۲۹۸ شورای عالی امنیت ملی به تاریخ ۱۳۷۶/۸/۲۸ و تبصره ۲ از ماده ۵ قانون مطبوعات مبنی بر لازم‌الاجرا بودن این مصوبات به دلیل بی‌توجهی به تذکرات کتبی و شفاهی که پیش از این مکرراً به مدیر مسئول نشریه در باب رعایت قانون مطبوعات و سایر مقررات و دستورالعمل‌های مربوطه داده شده‌است، بنا به رأی اعضای هیئت، لغو مجوز شده‌است.» بی‌بی‌سی از قول فریده غیرت، وکیل شرکت نوشت: در یک سال گذشته که وکالت مدیرمسئول ماهنامه زنان را برعهده داشته، هیچ‌گونه شکایتی از شخصیت‌های حقیقی یا حقوقی دریافت نکرده‌است. روزنامه نیویورک تایمز سرمقاله روز جمعه ۷ فوریه ۲۰۰۸ خود را به توقیف مجله زنان اختصاص داد و نوشت: «پرزیدنت محمود احمدی‌نژاد و متحدان تندرو وی، مدام ایالات متحده و دیگر دشمنان خارجی را سرزنش می‌کنند، اما آنچه که آنها به راستی از آن وحشت دارند، شهروندان خودشان است. | ## جمع‌بندی | راه حل بزدلانه آنها دور کردن رقبا از رای مردم و ساکت کردن هر کس که می‌تواند صدایی از مردم ایران باشد – مانند زنان، مجله برجسته‌ای برای زن‌های ایرانی و شهلا شرکت، مدیر مسئول پرشهامت این مجله».
موضوع مقاله: مسجد پامنار (سبزوار) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد پامنار (سبزوار) | مقدمه: مسجد پامنار در شهر سبزوار قرار دارد و قدیمی‌ترین مسجد این شهر و خراسان بزرگ است. | ## بخش 1: مسجد پامنار (سبزوار) | ساختمان این مسجد از خشت و آجر ساخته شده و دارای سیزده پایه است.زنده دل، حسن، کتاب استان خراسان، نشر ایرانگردان، ۱۳۷۷ این مسجد در سال ۲۶۶ ه.ق. در زمان خلیفه عباسی « المعتمد بالله» و در زمان پادشاهی محمد بن طاهر آخرین پادشاه« سلسله طاهریان» و به همت پیرزنی مومنه و نیکوکار ساخته شده استاحمدی، محمد ابراهیم، سیمای سبزوار سرزمین سربداران، انتشارات نبوغ، ۱۳۷۵ و بعدها چندین بار تعمیر شده‌است، در دورهٔ محمد رضا پهلوی سردر این مسجد با هزینهٔ یکی از اهالی شهر و بدست سید محمد اشراقی، از معماران شهر، کاشی‌کاری شد. | ## بخش 2: مسجد پامنار (سبزوار) | همچنین قدمت مناره آن به قرن سوم هجری قمری بازمی‌گردد.زنده دل، حسن، پیشین شهرت این بنا به پامنار به سبب وجود مناره‌ای مجاور ایوان با ارتفاع بیش از ۲۰ متر است که مانند منار جنبان اصفهان می جنبد.] احمدی، محمد ابراهیم، پیشین ساقه این مناره آراسته به تزئینات و کتیبه‌ای معقلی است که در بخش پایین آن به صورت برجسته دیده می‌شود. بنا به نوشته متون این مسجد در سال ۳۱۷ ه‍.ق به همت امیر ابوالفضل زیاری تجدید بنا و در سال ۴۲۰ ه‍.ق نیز توسط خواجه امیرک دبیر برای آن مناره‌ای ساخته شد. | ## بخش 3: مسجد پامنار (سبزوار) | براساس مرمت‌ها و بازسازی‌ها در قرون مختلف قدمت این بنا از قرون اولیه اسلامی تا صفویه و معاصر تخمین زده می‌شود. بنای امروزی مسجد با وسعت تقریبی ۳۵۰ متر مربع مشتمل بر شبستان ستوندار و صحن ضلع جنوبی است که بخش الحاقی به این مسجد محسوب می‌گردد. | ## جمع‌بندی | این مسجد به سبب قدمت، سرگذشت های شنیدنی داشته که به ذکر یک مورد آن اشاره می کنیم: رویای صادقه پادشاه بلغار(با کشور بلغارستان نباید اشتباه شود) شبی در عالم خواب رویایی می بیند، که به او گفته شده بود، باید که برای مسجد پامنار سبزوار و خسروگرد، مال و پولی را نفقه کنی تا در عمارت آن دو مسجد صرف گردد.
موضوع مقاله: شاخن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاخن | مقدمه: شاخن نام روستایی است که مرکز دهستان شاخن ، در شهرستان بیرجند، واقع در استان خراسان جنوبی بوده که بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱٬۴۶۸ نفر (در ۳۹۷ خانوار) و طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۱٬۳۴۲ نفر (در ۴۲۲ خانوار) بوده‌است. | ## بخش 1: شاخن | نامگذاری شاخن یا شاخنات ممکن است صریحاً از کلمه شاخه درختان یا بوته های محلی گرفته شده باشد اما قدیمی ترها اعتقاد دارند شاخن تغییر واژه شیخ یا همان عالم در طول تاریخ ۴۰۰ تا ۵۰۰ ساله محله است. اسدالله اعلم چندین بار از این روستا که در زمان صدارت او یک ده کوچک خوش آب و هوا با رودخانه فصلی بود دیدن کرد.کتاب تاریخ قهستان چاپ هفتم زمستان ۱۴۰۰ موقعیت برای رفتن به روستای شاخن دو مسیر اصلی و دو مسیر فرعی خاکی وجود دارد، ولی روستای شاخن در ته خط و به نوعی در بن بست قرار گرفته است. مسیر اصلی آن، از شهر بیرجند و آرین شهر ، جاده تمام آسفالته برکوک به اوجان و میریک و مبارک آباد وشاخن است.طول این مسیر ۱۰۵ کیلومتر است. و از شهر قاین و کلاته بالا، جاده خشک به برکوک و شاخن که کلا به طول ۶۹ کیلومتر است. | ## بخش 2: شاخن | از شهرستان زیرکوه، جاده آسفالته روستای افین به‌سمت عباس آباد زردان، نخرود، سایت شرق می باشد.طول این مسیر از افین تا شاخن ۳۴ کیلومتر است که ۱۲ کیلومتر آن خاکی ولی شن ریزی میباشد. و مسیرهای دیگر جاده خاکی و زیرسازی شده گازار به ورقنه و همچنین جاده خاکی واشان به شاخن است‌. معرفی روستای شاخن مرکز دهستان شاخن است .دهستان شاخن از زمان های قدیم شناخته شده بوده و در کتب زیادی از آن به عنوان یکی از بلوک منطقه قهستان یاد شده است که این بلوک روستاهای زیادی از بخش درمیان،‌ درخش و حتی روستاهایی از بخش زیرکوه را شامل می شده است. در حال حاضر با توجه به افزایش جمعیت روستاها و تغییرات وسیع تقسیمات کشوری این دهستان به دو دهستان جدید به نام های دهستان شاخنات به مرکزیت روستای گازار و دهستان شاخن به مرکزیت روستای شاخن می باشد. | ## بخش 3: شاخن | جمعیت روستای شاخن با داشتن ۴۵۰ خانوار ( حدود ۲۵۰۰ نفر)، پرجمعیت ترین روستای دهستان شاخن می باشد. آب و هوا دمای این روستا در تابستان ها با بیشینه دمای 37 درجه سانتیگراد و در زمستان ها با کمینه دمای 15- درجه سانتیگراد می باشد رود شاخن که از سالیان سال علاوه بر تأمین آب کشاورزی کشاورزان این روستا مزارع روستاهای پایین دست را نیز آبیاری کرده و به رود خشک متصل می شده است، بر اثر خشکسالی های اخیر به شوره زاری تبدیل شده که علف های هرز آن نیز در حال خشک شدن است. | ## جمع‌بندی | شغل اکثر مردم روستای شاخن کشاورزی و دامداری است و بیشتر محصولات کشاورزی آن درختان میوه، زرشک، بادام و زعفران است.
موضوع مقاله: نوفرست | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نوفرست | مقدمه: روستای نوفِرِست(Nowferest) ، روستایی است در دهستان باقران از توابع بخش مرکزی شهرستان بیرجند، واقع در استان خراسان جنوبی که بر اساس سرشماری سال ۱۴۰۰ مرکز آمار ایران، جمعیت آن بالغ بر ۲۰۲۱ نفر بوده‌است. | ## بخش 1: نوفرست | «روستای نوفرست» روستایی است در دهستان باقران در 24 کیلومتری جنوب شرقی بیرجند که در دامنه معتدل هوائی واقع است. به گونه ای که اگر به هر یک از اهالی بالای ۱۲ سال استان بگوییم نوفرست، به خوبی آشنایی دارند اگر هم آشنایی کاملی نداشته باشند نام آن بر سر زبانهاست! مردم مسن‌تر(بالای۴۵سال) حتما چندین بار به نوفرست و مناطق زیبای اطراف آن سفر کرده اند. اغلب می گویند روستایی خوش آب و هوا و خوش و خرم می باشد.روزنامه آوای خراسان جنوبی،شماره۹۶۷،پاییزسال۱۴۰۰ روستای نوفرست دارای دو قسمت دره و ده است . اما در زمان لشکر کشی نادرشاه به هندوستان وقتی متوجه شد که روستایی به این آبادانی سکنه چندانی ندارد دستور داد تا ساکنینی از اطراف به این روستا مهاجرت کنند و اسم روستا به نوفرست یعنی جایی که از نو ساخته شده تغییر داد. تا به امروز قدیمی‌ترین آثار حضور انسان در اطراف نوفرست به صورت سنگ نگاره‌هایی بر لاخ مزار روستای کوچ واقع در حدود 5 کیلومتری جنوب نوفرست مشاهده شده‌است که بنا بر ارزیابی کارشناسان میراث فرهنگی جزو معتبرترین اسناد تاریخی مربوط به خراسان جنوبی به‌شمار می آیند . | ## بخش 2: نوفرست | این نگاره‌ها که بر سطح صخره‌ای به رنگ سبز مایل به سیاه و به ابعاد 5*5 متر ایجاد شده اند، دوره طولانی پیش از تاریخ تا دوران متاخر اسلامی را در بر می‌گیرند. مجموعه نگاره‌های سنگ نگاره لاخ مزار روستای کوچ به 307 مورد می‌رسد که شامل نقوش انسان، حیوان، گیاه، علامت و نشانه، کتیبه‌های پهلوی، اشکانی، ساسانی، کتیبه‌های عربی و کتیبه‌های فارسی هستند. این سنگ نگاره‌ها نه تنها در اطراف نوفرست که در کل خراسان جنوبی(قهستان) جزو قدیمی‌ترین آثار کشف شده می‌باشند . نتیجه اینکه منطقه نوفرست به واسطه حضور روستای کوچ در مجاورت آن، جزو قدیمی‌ترین مناطق زیستی در خراسان جنوبی است. سنگ نگاره‌های موجود بر روی لاخ مزار روستای کوچ هنوز به‌طور کامل ترجمه با تفسیر نشده‌اند ولی همان کتیبه‌هایی که تا به حال تفسیر شده‌اند بر اهمیت این مکان در دورانهای مختلف علی الخصوص دوره ساسانی تأکید می ورزند. نوفرست دارای مناظر ، باغات پیوسته و آبشارهای بسیار زیبا می‌باشد ، آب روستا از قنات تأمین می‌شود . | ## بخش 3: نوفرست | محصول اصلی کشاورزی روستا علاوه بر انواع عسل بیشتر زردآلو است ولی میوه‌های دیگری همچون سیب ، گلابی ، انار ، به ، خرمالو و فندق نیز کشت می‌شود. بیشتر اهالی روستا علاوه بر کشاورزی و دامپروری به پرورش زنبور عسل مبادرت مینمایند و علاوه بر تامین عسل مورد نیاز خود آنرا در بسته بندی هایی تحت عنوان عسل نوفرست به اقصی نقاط دنیا ارسال میکنند.انواع عسل نوفرست از جایگاه ممتازی در طب سنتی برخوردار است. حدود 17 کیلومتری جاده بیرجند- زاهدان مسجدی است که ابتدای راه ورودی روستای نوفرست می‌باشد.ورودی روستا آرامگاهی است و کمی به سمت داخل روستا که بروید میدان اصلی و مسجد جامع را خواهید دید. جاده روستا آسفالته است و در دو طرف جاده باغ‌ها زیبا و پر از میوه و زمین‌های کشاورزی هستند. در مسیر جاده به اردوگاه شهید بهشتی، با ظرفیت پذیرش اردوی روزانه 200 نفر و شبانه روزی 100 نفر می‌باشد . | ## جمع‌بندی | اردوگاهی 5 هکتاری که در فصول بهار و تابستان ، می‌تواند پذیرای اردوهای دانش آموزی باشد.
موضوع مقاله: دهستان القورات | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دهستان القورات | مقدمه: دهستان القورات، دهستانی در بخش مرکزی شهرستان بیرجند به مرکزیت روستای بزرگ دستگرد است. | ## بخش 1: دهستان القورات | این دهستان پرجمعیت ترین و توسعه یافته ترین دهستان شهرستان بیرجند و استان خراسان جنوبی است. سالهای اخیر به دلایل گوناگونی از جمله کم آبی و امکانات کم، اکثر مردمان القورات به شهرها و بخش ها و بعضاً روستا های بزرگ دهستان‌ های اطراف مهاجرت کرده اند. | ## بخش 2: دهستان القورات | مهاجرپذیرترین شهرها به ترتیب بیرجند، قائن، درمیان و سربیشه بوده اند.مرکز آمار ایران نگارخانه جمعیت جمعیت این دهستان، بر اساس سرشماری سال ۱۴۰۲، بالغ بر ۱۲۷۸۰ نفر می‌باشد.مرکز آمار ایران روستاها و شهرکها دستگرد(مرکز) "دستگرد در ۵ کیلومتری شمال شرقی بیرجند قرار دارد. این روستای بزرگ طبق مصوبات فرمانداری و استانداری ذیربط قرار است نهایتا تا سال ۱۴۰۵ هجری شمسی به شهری به نام زیباشهر ارتقاء یابد."مرکز آمار ایران کلاته بجدی غیوگ کریم آباد میاباد حاجی آباد پسوج زیراج پیرانج (پیرنج) مرکز آمار ایران و... | ## بخش 3: دهستان القورات | ## جمع‌بندی | موقعیت دهستان القورات طبق آخرین تقسیمات کشوری و پس از جدا شدن دهستان فشارود به مرکزیت کندر با وسعتی معادل ۸۶۴ کیلومتر مربع مشتمل بر ۲۵۰ آبادی می‌باشد که از این میان ۶۴ آبادی دارای سکنه و ۱۸۶ آبادی خالی از سکنه است.
موضوع مقاله: بند دره | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بند دره | مقدمه: این بند چون آب آن از دره بالا و پایین عبور می‌کند به این اسم مشهور گشته است.این بند یا سد در ۵ کیلومتری انتهای خیابان مدرس بیرجند در میان رشته کوه جنوب این شهر به نام رشته کوه باقران واقع است. | ## بخش 1: بند دره | بند دره که ازجمله نقاط گردشگری استان خراسان جنوبی و شهرستان بیرجند محسوب می‌شود در سال ۱۳۸۱ از سوی سازمان میراث فرهنگی با شماره ۴۸۱۶ در فهرست آثار ملی ایران ثبت گردیده است. این بند که مهمترین بند تاریخی و بزرگترین بند کوهستانی شهر بیرجند محسوب می‌شود که به دستور امیر شوکت‌الملک در سال ۱۲۹۴ هجری قمری ساخته شده‌است. | ## بخش 2: بند دره | بنای این سد با پیروی از شیارهای واقع در کوه و در مناسب‌ترین قسمت دره پایین روی طبقات رسوبی کف رودخانه بنا شده است. طول تاج آن ۳۱ متر، عرض تاج آن ۳ تا ۵ متر و ارتفاع آن حدود ۱۳ متر و ضخامت دیوار سد در قسمت پایه به ۸ متر و در قسمت تاج از ۳ تا ۵ متر متفاوت است. | ## بخش 3: بند دره | ## جمع‌بندی | مصالح به کار رفته در بند دره آن شامل آجر، سنگ و ملات آهک و ساروج از مصالحی هست که در ساخت بند دره استفاده گردیده است و نمای بیرونی آن از آجر تشکیل گشته است که ارتفاع دیوار بند از کف دره حدود ۱۵ متر طول و ۳۵ متر عرض دارد که بین ۳ تا ۵ متر متغیر است.
موضوع مقاله: هوت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هوت | مقدمه: شرکت‌های والدن مدیا با امتیاز نارنیا و نیو لاین سینما (خط جدید سینما)، در تولید آن نقش داشته‌اند. | ## بخش 1: هوت | پناهگاه‌های جغدها در فیلم نشان داده می‌شود، همراه با موسیقی که به وسیلهٔ جیمی بافت نواخته می‌شود، تهیه‌کننده‌ای که نقش آقای رین، معلم علوم، را در فیلم بازی می‌کند. خلاصه داستان روی ابرهاردت از مونتانا به فلوریدا نقل مکان کرده‌است و اشتباه گفتار دیگران را همیشه درست می‌کند. او بیرحمانه شوخی می‌کند و نسبتاً خسته کننده‌است تا اینکه آشنایی بیتریس لیپ (بری لارسون) را تجربه می‌کند و برادر ناتنی‌اش مولت فینگرز (کودی لینلی) یک سرکش حسابی است. | ## بخش 2: هوت | در این احوال، یک مدیر عامل فاسد و بی رحم یک کمپانی کلوچه سازی سعی دارد یک خانه کلوچه سازی جدید نزدیک آن‌ها بسازد. یک مسئله وجود یک گروه لانه‌های جغدهاست که اگر محل زندگی آن‌ها تهدید می‌شد حتماً می‌مردند. سه نفر به یک جنگ صلیبی مبادرت می‌کنند که حیوانات به خطر انداخته‌شده را نجات دهند. | ## بخش 3: هوت | مولت فینگرز به خرابکاری لانه‌ها ادامه می‌دهد در حالی که روی با کوشش بسیار سعی دارد جغدها را حفظ کند. در این اثناء، دلینکو (لوک ویلسون) یک مأمور پلیس ناشی، برای پیدا کردن کسانی که محل را تخریب کرده‌اند، اعزام می‌شود و کرلی (تیم بلیک نلسون) یک سرپرست کارگاه بی تجربه، برنامه ساخت را سعی می‌کند طبق برنامه به جلو ببرد. | ## جمع‌بندی | نهایتاً سه نفر به افسر دلینکو و بقیه شهر نشان می‌دهند که جغدها در محل هستند و محل ساختمان تبدیل به یک مرکز نگهداری جغد می‌شود.
موضوع مقاله: گازار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گازار | مقدمه: گازار مرکز دهستان شاخنات و دارای آب و هوای نیمه گرم و ابری در بهار، گرم و خشک در تابستان، گرم و مرطوب در پاییز و سرد و نیمه مرطوب در زمستان است. | ## بخش 1: گازار | جمعیت آن به دلیل اینکه بر سر راه تقریبا راهبردی واقع شده متغیر است اما طبق آمار مرکز آمار ایران در سال ۱۴۰۱ دارای ۱۲۰۰ نفر جمعیت ثابت و ۲۸۰۰ نفر جمعیت متغیر می باشد.مصاحبه میدانی با مردم محلی روستا، پاییز ۱۴۰۱ ریشه نام پیشینه روستای گازار ، واقع در بخش مرکزی شهرستان بیرجند استان خراسان جنوبی است که بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۳ دهیاری، جمعیت آن بالغ بر ۸۹۰ نفر بوده‌است. همچنین روستای گازار مرکز دهستان شاخنات می‌باشد که مساحت این دهستان بالغ بر ۷۱۹ کیلومتر مربع می‌باشد و فاصله روستای گازار تا مرکز شهرستان ۷۲ کیلومتر است. نام گازار برگرفته از درختچه گز می‌باشد و با ریشه گز زار است که در طی زمان در گویش محلی به گَزار و به فارسی جدید گازار گفته می‌شود، این نام به‌صورت عربی نیز در گذشته به‌صورت جازار مورد استفاده بوده‌است. ارتفاع این روستا از سطح دریا ۱۹۰۰ متر است که در حدود ۴۰۰ متر نسبت به شهر بیرجند در ارتفاع بالاتری قرار دارد. موقعیت جغرافیایی روستای گازار مرکز دهستان شاخنات می‌باشد که مساحت این دهستان بالغ بر ۳۳۵ کیلومتر مربع می‌باشد و فاصله روستای گازار تا مرکز شهرستان ۷۲ کیلومتر است. | ## بخش 2: گازار | اماکن تاریخی آستان مقدس امامزاده سلطان قریش امامزاده قریش در محل به مزار کوشک نیز معروف است. ق جناب زید فرزند امام سجاد (علیه السلام) علیه بنی امیه قیام کرد و به شهادت رسید. پس از شهادت زید فرزندش یحیی نوه امام سجاد (علیه السلام) به جهت امر به معروف و دفع ظلم امویان قیام کرد و در شهر جورجان (گرگان فعلی) در صحنه جنگ با امویان به شهادت رسید و لشکریانش پراکنده شدند و از جمله آنها سلطان قریش در حین مراجعت به مدینه در محل قریه جازار (گازار) رحل اقامت افکند و مدتی سکونت داشت و ازدواج نمود و سرانجام در همین مکان دار دنیا را وداع و مدفون گردید. مورخان ایشان را منتسب به امام سجاد (علیه السلام) دانسته ولی سلسله ایشان مشروحاً ذکر نگردیده‌است؛ بنابراین ایشان را از سرداران سپاه یحیی بن زیدبن علی بن الحسین (علیه السلام) می‌دانند. آنچه معمران روستا به خاطر دارند، ساختمان قبلی گنبدی گلی و خشتی و سنگی بود که در سال ۱۳۵۱ آن را تخریب کردند، این بنا در این زمان توسط حاج علی درویشی گازاری تجدید بنا شد و سپس در سال ۱۳۷۶ بنای فعلی به نحوی آبرومندانه به همت حاج محمد اسدزاده و با معماری حاج علی نخعی به هشت ضلعی به سرانجام رسید. | ## بخش 3: گازار | سنگ نگارۀ اول در فاصله ۱۰۰ متری «غارننه» و در سمت چپ «تنگه رود» بر سینه صاف صخره حک شده‌است. سنگ نگاره دوم به فاصله ۵۰ متری «غارننه» و در محل پیچ رودخانه در سمت راست و در ارتفاع شش متری بر روی صخره‌ای صاف، نقوش و احتمالاً خطوطی حک شده‌است. متأسفانه به‌دلیل طول زمان و عدم آگاهی و بصیرت رهگذران این نقوش تقریباً مخدوش و غیرقابل تشخیص است. | ## جمع‌بندی | این سنگ نگاره نشان‌دهنده حضور اجتماعات انسانی بیابان‌گرد می‌باشد و نیز ممکن است دلالت بر حضور اقوام ساگارتی دراین منطقه باشد.
موضوع مقاله: بیدخت (بیرجند) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیدخت (بیرجند) | مقدمه: بیدخت، یکی از روستاهای اقماری بیرجند است و در مسیر راهی که به قلب کوهستان باقران می‌رود، قرار گرفته‌است. | ## بخش 1: بیدخت (بیرجند) | این روستا در گذشته بیش از ۳۰ خانوار جمعیت داشته‌است و در حال حاضر حدود ۲۰ خانوار در آن سکونت دارند.روزنامهٔ خراسان جنوبی مورخ 5 دی ماه 1391 آبادانی از دست رفته به گفته اهالی این روستا ۳۰۰ سال قدمت دارد؛ اما چندین سال است که دانشگاه آزاد اسلامی یک تابلو در ورودی روستا نصب کرده که نشان می‌دهد در این‌جا قرار است دانشکده کشاورزی ایجاد شود. سنگ یادبودی هم روی دیوار یکی از بناهای داخل روستا نصب کرده اما در عمل هیچ اقدامی برای آبادانی زمین‌ها انجام نداده‌اند. | ## بخش 2: بیدخت (بیرجند) | در گذشته بیدخت به دلیل سرسبزی و آبادی به عروس روستاهای بیرجند شهرت یافته بود و انواع درختان مثل زردآلو، سیب، گردو، عناب، پسته و… در آن وجود داشت اما در حال حاضر به علت رسیدگی نکردن دانشگاه، بیشتر درختان خشک شده‌است و دیگر در این روستا خبری از آبادانی نیست، چون نه به قنات روستا و نه به وضعیت درختان رسیدگی می‌شود. علت نیامدن نام این روستا در آمار سال ۱۳۸۵ این است که در سال ۷۲ بنیاد، زمین‌های بیدخت را فروخته‌است و طی نامه‌هایی که موجود است تأکید شده بود دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند باید حق و حقوق اهالی را بپردازد و همان زمان قرار شد در حاشیه چاه عمیق بیدخت و روبه روی دانشگاه آزاد به هر خانوار ۲۰۰ متر زمین تحویل شود اما اقدامی انجام ندادند و معلوم نیست چه زمانی مشکل مردم را رفع کنند. | ## بخش 3: بیدخت (بیرجند) | همان گونه که می‌بینید بیدختی که به بیدخت بیرجند معروف است در قبل از سرشماری سال ۸۵ در حالی که جمعیت ساکن داشته به دانشگاه آزاد بیرجند فروخته شده اما در حال حاضر جمعیتی بالغ بر بیست خانوار دارد پس یک روستای زنده و پویا است و به گمان بنده علتی که در آمار سال ۸۵ نیامده فروش زمین‌های بیدخت است. شاید نبود شورا در روستا عامل ضعف پیگیری امور آن باشد و روستا به دلیل جمعیت کم شورا ندارد و اداره‌ها هم چندان به حرف مردم عادی اعتنایی نمی‌کنند. | ## جمع‌بندی | دانشگاه آزاد اسلامی ،زمین های کشاورزی و حق کشاورزی را از مردم این روستا گرفته و باعث از بین رفتن محیط زیست این روستای زیبا شده است.
موضوع مقاله: مبارک‌آباد (بیرجند) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مبارک‌آباد (بیرجند) | مقدمه: مبارک‌آباد نام روستایی است در دهستان شاخن از توابع بخش مرکزی شهرستان بیرجند، واقع در استان خراسان جنوبی که بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۵۹۰ نفر (در ۱۴۴ خانوار) و طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۵۷۰ نفر (در ۱۳۱ خانوار) بوده‌است. | ## بخش 1: مبارک‌آباد (بیرجند) | در ایام محرم یا مراسمات عروسی جمعیت این روستا که ساکن شهر بوده و همچنین خود مردم روستا به 1200 نفر نیز میرسد موقعیت روستای مبارک آباد در 100کیلومتری بیرجند قرار دارد که از سه مسیر آسفالته که دومسیر از آرین شهر و یکی از ساقدر می‌گذرد می‌توان به آن سفر کرد. مسیر اول بیرجند، آرین شهر ، مهمویی ، عباس آباد، برکوک، اوجان، فورجان ، شوراب ، میریک و مبارک آباد مسیر دوم بیرجند، آرین شهر، مهمویی، گازار، بیسکنج، بیماد، خزان و مبارک آباد مسیر سوم بیرجند، جاده القورات، صدگل، نقنج، سرحد، رهنیچ، ساقدر، گازار، بیسکنج، بیماد، خزان، مبارک آباد ریشه نام به دلیل ساخت این روستا در ماه مبارک رمضان "مبارک آباد" نام گرفته است و سال ساخت آن حدودا به سال 1260 هجری شمسی بر می گردد. آب‌وهوا مبارک آباد روستایی کوهپایه ای است و توسط کوه ها در اطرف روستا احاطه شده و به همین دلیل از آب و هوای خوبی برخوردار است. | ## بخش 2: مبارک‌آباد (بیرجند) | آب و هوا این روستا سردسیری محسوب میشود به علت وجود کوه های متعدد و بلند در اغلب سال از آب و هوای معتدل برخوردار است. محصولات کشاورزی محصول اصلی کشاوزی این روستا، عمدتا زرشک بوده ولی دارای زعفران و درختان مختلف از جمله بادام، زرد آلو، آلو، توت، سیب،سنجد،پسته به و... گیاهان دارویی گیاهان دارویی این روستا شامل آویشن، گل بومادران، اسطوخودوس، گل بنفشه، گیاه اروانه و... | ## بخش 3: مبارک‌آباد (بیرجند) | تاریخچه طبق گفته ی روستاییان اولین نفری که به روستای مبارک آباد آماده و شروع به ساخت خانه کرده "شیخ عبدالله ابراهیمی"بوده است. به همین دلیل فامیل ابراهیمی در روستای مبارک آباد زیاد است و جزو زمین داران اصلی روستا محسوب می‌شوند. | ## جمع‌بندی | این روستا شامل فامیل های اصیلی چون: کیانی، چوپانی، محمدی، قربانی، سبزبان، شجاع، قوی، کشتگر، رضایی، حقدادی،دهقانی،قنبری، بخشی، میباشد که بزرگان این طایفه ها به این روستا مهاجرت کردن و از ابتدا در این روستا سکونت داشتند.
موضوع مقاله: واشان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # واشان | مقدمه: واشان نام روستایی است در دهستان شاخن از توابع بخش مرکزی شهرستان بیرجند، واقع در استان خراسان جنوبی که بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۶۲۲ نفر (در ۱۶۲ خانوار) و طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۳۹۸ نفر (در ۱۲۲ خانوار) بوده‌است. | ## بخش 1: واشان | اماکن تاریخی مذهبی ۱_مسجد جامع باشکوه واشان؛ که داخل روستا میباشد ۲_ مزار نوغاب؛ که در ۲ کیلومتری روستای واشان قرار دارد ومردم این روستا به مناسبت‌های مختلف در این مزار گردآمده و اقدام به برپایی مراسم از جمله پختن آش و قلور و پخش وتوزیع آن در بین مردم می‌نمایند. | ## بخش 2: واشان | محصولات کشاورزی از محصولات مهم کشاورزی این روستا می‌توان زرشک، آلو و بادام را نام برد. | ## بخش 3: واشان | مسیر های دسترسی گرچه واشان در انتهای مسیر آسفالته است ولی از سمت سه شهرستان (بیرجند، قاینات و زیرکوه) راه دارد. | ## جمع‌بندی | مسیر اصلی از بیرجند، جاده ارین شهر به گازار و مسیر دوم از قاین جاده کلاته بالا به سمت شاخن و مسیر سوم از شهرستان زیرکوه جاده اسفدن _ ٠افین به زردان و نخرود به واشان منتهی میشود.