موضوع مقاله: مختارنامه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مختارنامه | مقدمه: مختارنامه مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی به کارگردانی داوود میرباقری، که داستان آن پیرامون زندگی مختار ثقفی و چگونگی خیزش وی پس از حادثه عاشورا به خون‌خواهی حسین بن علی می‌باشد. | ## بخش 1: مختارنامه | این مجموعه در ۴۰ قسمت ۶۰ دقیقه‌ای از ۹ مهر ۱۳۸۹ تا ۷ مرداد ۱۳۹۰ از شبکه یک پخش شد. این مجموعه که بعدها به چندین زبان‌ از جمله انگلیسی، عربی، اردو، بنگالی و غیره دوبله شد، یکی از پرمخاطب‌ترین مجموعه های تلویزیونی ایرانی در سراسر جهان است و هر ساله در ماه محرم از صداوسیما پخش می‌شود. داستان داستان این مجموعهٔ تلویزیونی از زخمی‌شدن حسن بن علی و رفتن وی به مدائن که حاکم آن سعد بن مسعود ثقفی، عموی مختار است آغاز می‌شود. بعد از مسموم و کشته شدن حسن مجتبی از سوی همسرش جعده در ادامه، داستان به وقایع سال ۶۰ هجری و مرگ معاویه و حکومت یزید و جریان بیعت‌گرفتن از حسین بن علی رفته و سرانجام پنج سال پس از واقعهٔ عاشورا، مختار به عنوان رهبر سومین قیام پس از عاشورا با متحدکردن شیعیان با شعار «یا لثارات الحسین» به خون‌خواهی حسین بن علی و کشته‌شدگان کربلا برمی‌خیزد. بازیگران بازیگر نقشتوضیحاتفریبرز عرب‌نیامُختار بن اَبوعُبَید ثَقَفی (اَبواِسحاق)نقش اصلیفرهاد اصلانی عُبیدالله بن زیاد (ابن مَرجانِه)حاکم کوفه در زمان حادثه کربلارضا رویگریکیان ایرانی (کِیسان اَبوعُمرِه)سردار ایرانی مختار ثقفی، همسر شیرین، پدر حیدرجعفر دهقانمُصعب بن زُبَیرفرمانده لشکر آل زبیر در جنگ با مختارمهدی فخیم‌زادهعُمَر بن سَعدشوهر خواهر ناتنی مختار و صفیه، فرمانده ارتش کوفه در حادثه کربلاانوش معظمیحرملهقاتل علی‌اصغر بن حسین در حادثه کربلاعنایت‌الله شفیعیعَبدالله بن کامِل شاکِرییار مختار و فرمانده شرطه‌های کوفه در دولت مختارمحمد فیلیشِمر بن ذی‌الجوشَنفرمانده جناح چپ لشکر عمر بن سعد در حادثه کربلارضا کیانیانعَبدالله بن زُبَیرخلیفه زبیریان در مکه و دشمن مختارنسرین مقانلوناریه بنت سَمُرَة بن جُندَب (اُم‌ّثابت)همسر اول مختار ثقفی، دختر سمره بن جندبفریبا کوثریعُمرِه بنت نُعمان بن بَشیرهمسر دوم مختار ثقفی، دختر نعمان بن بشیرداوود رشیدینُعمان بن بَشیر اَنصاریحاکم کوفه قبل از ابن زیاد و پدر عمرهماه‌چهره خلیلیجاریه بنت اَبوعُبَید ثَقَفیخواهر ناتنی مختار و صفیه ثقفی و زن عمر بن سعد، مادر حفص و ..محمد صادقیعَبدالله بن مُطیعسومین حاکم زبیری کوفه بعد از مرگ یزید و دوست مختارحسن میرباقریاِبراهیم بن مالِک اَشتَر نَخَعیبازوی راست و سپهسالار لشکر مختار، برادر عبدالله بن مالک‌اشتر نخعی و اسحاق بن مالک‌اشتر نخعیانوشیروان ارجمندرُفاعَة بن شَدّادیکی از رهبران توابین که با مختار بیعت کردمحمدرضا شریفی‌نیامُحَمّد بن علی (مُحَمّد حَنَفیّه)برادر حسین بن علی که حکم جهاد به مختار دادولی‌الله شیراندامیسُلِیمان بن صُرَد خُزاعیاز بزرگان کوفه و رهبر توابین در نبرد عین الوردهژاله علودُومه بنت عامِر (دُومَة الحُسناء)مادر مختار و صفیه، نامادری جاریه، همسر ابوعبیدکاظم هژیرآزادمُهلّب بن اَبی‌صُفرهمشاور مصعب بن زبیر در جنگ با مختارحبیب دهقان‌نسبیَزید بن اَنَسیار مختار ثقفی که در جنگ با ابن زیاد بر اثر بیماری از دنیا رفتشهرام حقیقت‌دوستعُبیدالله بن حُرّ جُعفییار مختار که به او خیانت کرد و به سپاه مصعب بن زبیر ملحق شدامین زندگانیمُسلِم بن عَقیلپسرعمو، شوهرخواهر ناتنی و سفیر حسین بن علی در کوفهمحمود جعفریمَعقَلمشاور و جاسوس ابن زیادفرخ نعمتیهانی بن عُروِهاز بزرگان کوفه که مسلم بن عقیل در خانه او سکونت داشتپرویز پورحسینیمَیثَم تَمّارخرما فروش معترض به خطبه ابن زیاد در مسجدمظفر مقدم شَبَث بن رِبعیاز اشقیای حادثه کربلا که با مختار بیعت کرداکبر زنجان‌پورسَعد بن مَسعود ثَقَفیفرماندار مدائن و عموی مختار و جاریهصالح میرزاآقایی جَعفَر بن زُبَیربرادر عبدالله بن زبیر، مصعب بن زبیر و منذر بن زبیررحمان باقریانزِربیغلام ایرانی مختاراحمد علامه‌دهرعَبدالرّحمان بن شُرَیحیار مختار ثقفی که در ابتدا برای بیعت با او مردد بودمصطفی طاریعَمرو بن حُرَیث (بن حُرَیث)فرمانده اموی شرطه‌های کوفه، رئیس زندان کوفهحمید مظفریمُسلِم بن عوسَجِهاز همراهان مسلم بن عقیل که پس از شهادت او به قافله حسین بن علی ملحق شدحمیدرضا عطاییسائِب بن مالک اَشعَرییار مختار ثقفی، داماد ابوموسی اشعریبهرام شاه‌محمدلوعَبدالله بن یَزیددومین حاکم زبیری کوفه بعد از مرگ یزیدرضا خندان سَنان بن اَنَس نَخَعیاز اشقیای حادثه کربلا که سر حسین بن علی را از تن جدا کردسیامک اطلسیحُصین بن نُمَیرفرمانده سپاه شام در جنگ مکه و جنگ با توابینسیروس تقی‌نژادشَریک بن جُدَیرپیرمرد کور قاتل حُصَین بن نُمَیرکریم اکبری مبارکهاَحمَر بن شُمَیطیار مختار و فرمانده سپاه او در جنگ حرورامحمد رسول بیاتیسعید بن عبدالله حنفی شهید کربلا و محافظ حسین بن علی و نمازگزاران ظهر عاشورا محمود اردلانزائِدة بن قُدّامِهپسر عمو زادهٔ مختار و زندانبان کوفهزُهَیر بن قِین بَجَلیاز شهدای کربلا و همسر دلهمبیژن افشار مُحَمّد بن اَشعَث بن قِیس کِندیفرمانده نیروهای اموی در دستگیری مسلم بن عقیل که در حادثه کربلا هم حضور داشتمیرصلاح حسینیعَمرو بن حَجاج زُبِیدیفرمانده جناح راست لشکر عمر بن سعد در حادثه کربلاحامد میرباقریثابِت بن مُختار ثَقَفیپسر مختار و ناریهوَهَب نَصرانیاز شهدای کربلا، پسر قمر، همسر هانیهعباس وفاییخادِم عَبدالله بن زُبَیرخبرچین و جاسوس عبدالله بن زبیرعباس امیری مقدمعامِر بن مَسعوداولین حاکم زبیری کوفه بعد از مرگ یزیدصدرالدین حجازیخولی بن یَزید اَصبَحیاز اشقیای دشت کربلا و حامل سر بریده حسین بن علیابراهیم‌آبادی عُبَیدهیار مختار ثقفی که شرب خمر می‌کردسیروس کهوری‌نژادغُلام حَرمَلِهپدر، غلام و تیرانداز حرمله، حرمله قلابیالهام حمیدیشیرینهمسر کیان ایرانی که به دست حرمله کشته شد، مادر حیدربهنوش طباطبایی خاشِعههمسر منذر بن زبیربهناز جعفری ماریههمسر عبیدالله بن حر جعفی، همسایه مختار و ناریهشهره لرستانیاز زنان قبیله حمدان و سردسته زنان کوفی که در مسجد کوفه به عمر بن سعد سنگ زده بودندانوش معظمی حَرمَلِه بن کاهِل اَسَدیقاتل علی‌اصغر در حادثه کربلا، رئیس غلام و پسرششهزاد صفویعَبدالله بن مالِک اَشتَر نَخَعیبرادر ابراهیم بن مالک اشتر نخعی و اسحاق بن مالک اشتر نخعیحدیث فولادوندراحِلههمسر ابراهیم بن مالک اشتر نخعیحسین خانی‌بیکاَیاس بن مُضارِبفرمانده زبیری شرطه‌های کوفهکاوه فتوحیعَبّاس بن علیبرادر ناتنی حسین بن علی، دوست ابراهیم بن مالک اشتر، علمدار نبرد کربلا، فامیل دور شمر بن ذی‌الجوشنآهو خردمندسارههمسر اول خولی بن یزید اصبحی، هووی حوراءرامونا شاهحوراءهمسر دوم خولی بن یزید اصبحی، هووی سارهحسن پورشیرازیبَهرام رَنگرَزعجم دیلمی، رنگرزی که با ابوبصیر حضرمی مشاجره داشتآفرین عبیسیصَفیّه بنت اَبوعُبَید ثَقَفیخواهر مختار ثقفی و همسر عبدالله بن عمر، خواهر ناتنی جاریهکوروش زارعیسردسته معترضان به زندانی شدن هانی بن عروه، نایب‌رئیس قبیله مذحجمریم سلطانیاز آشنایان عُمرِهپیکی که در زمان محاصره کوفه توسط آل زبیر پیغام مختار را به عمره رساندویشکا آسایشجَعدِه بنت اَشعَث بن قِیس کِندیهمسر و قاتل حسن بن علی، معشوقه یک‌طرقه یزید بن معاویهپروین سلیمانیسَلیمِهزن ترشی فروش، دوست حنانهاکبر سلطانعلیرُستَم (پَشَنگ)غلام ایرانی شمر و قاتل ام وهب و زربی و خواننده تیتراژ اول سریالگوهر خیراندیشحَنّانِهخاله جاریه و نامادری عمر بن سعد، دوست سلیمهمریم بوبانیدُلهَم بنت عَمروهمسر زهیر بن قینحسین سرچاهیعَباد بن حُصینیکی از فرماندهان زبیری در جنگ حرورا که جنگجوی قابلی بود و شرعیات می‌دانست و مُهَلَب او را به سوی سپاه احمر بن شُمَیط فرستاد.سیامک صفریمزدور شامی که مردم مدائن را در زمان فرمانداری سعید بن مسعود ثقفی، عموی مختار، از لشکریان شام و کژدم‌های اَرباز ترساندمعصومه تقی‌پورطوعِهزنی که مسلم بن عقیل را پناه داد ولی پسرش، بلال، که پسری شراب خور بود او را لو داد، مادر بلال بن اسید حضرمیحمیدرضا هدایتیاَصفَر بن سَعیدفرستاده مصعب بن زبیر به سمت مختار هنگام محاصره کاخ کوفهحسین محب‌اهریاَبوبَصیرعرب حَضرمی، تاجری که با بهرام رنگرز مشاجره داشتسیدجواد هاشمیتِبیانسردار سپاه حسن بن علیحسین لطیفیکَثیر بن شَهاب حارثی،از سران اُمَوی کوفه در زمان حکومت ابن زیاد. از کسانی که مردم کوفه را از یاری کردن مسلم بن عقیل نهی کرد و از لشکر شام بیم‌شان داد.شبنم فرشادجوزنی از زنان قبیلهٔ نخعی که در هنگام قیام مختار مردی را به عنوان مزدور پیش عمره بردمهرداد ضیاییاَزرقاز خوارج شهر مدائنمسعود ولدبیگینَجدَة بن عامِر حَنَفیسردسته خوارج مکهابوالقاسم پورشکیبااَبوالحَدید ثَقَفیمردی از قبایل صحرا نشین که در زمان قیام مسلم بن عقیل با مختار بیعت کردمحمود بنفشه‌خواهطبیبِ شمر که به دلیل طمع کردن سکه بیشتر، شمر او را در سرداب خانه‌اش کشترضا آقاربیعَبدالله بن والیکی از رهبران توابینمهدی تقی‌نیاعبدالله بن وَهَبمشاور اَحمَر بن شُمَیط در جنگ با زبیریان در حَرورا، که احمد بن شمیط را مجاب کرد کیان و سپاهیانش را پیاده به میدان بفرستدسید مهرداد ضیاییبن هَمّامشاعر اموی که در دولت مختار به کاخ وارد شد و اشعاری در تحسین مختار و یارانش خواند، شکنجه‌گر کیان و ایرانیان در جنگ‌های اعراب و ایرانیانمحمد یگانهاِسماعیل بن کَثیریار مختار ثقفی که به او خیانت کرد و مصعب بن زبیر او را اعدام کرد.ولی‌الله مؤمنیشُرَحبیل بن ذی‌کِلاعفرمانده سپاه شام در جنگ با توابین که شکست خوردمحمد پورستارحَبیب بن مَظاهِراز همراهان مسلم بن عقیل که پس از شهادت او به قافله حسین بن علی ملحق شدشهرام عبدلیبِلال بن اسید حضرمیپسر شراب خور طوعه و اسید که مسلم بن عقیل را لو دادفریدون سورانیمُسَیّب بن نَجبِهیکی از رهبران توابینمحمدرضا حقگومسلم بن عبدالله ضَبابیاز نزدیکان شمر و اشقیای دشت کربلارضا شفیعیعَبدالرَحمان بن مُحَمّد بن اَشعَثپسر محمد بن اشعث، جانشین پدر در لشکرهارز رضویهانیههمسر وهب نصرانی، عروس قمر (در سریال نشان داده نشد اما در عاشورا کشته شده)علی جاویدفرعَبدالله بن عَفیفپیرمرد نابینای کوفی معترض به ابن مرجانه، پدر اسماء بنت عبدالله و صفیه بنت عبداللهسارا سلطانیاَسماء بنت عَبداللهدختر بن عَفیف پیرمرد نابینای کوفی معترض به ابن مرجانهمجید علی‌اسلاممُنذَر بن زُبَیربرادر کوچک عبدالله بن زبیر، مصعب بن زبیر و جعفر بن زبیر که در جنگ مکه کشته شد، همسر خاشعهجمشید شاه‌محمدیعَبدالله بن عُمَرشوهر خواهر مختار ثقفی، همسر صفیه، داماد دومه بنت وهب و ابوعبید ثقفیامیررضا دلاوریاز سرداران سپاه سعید بن مسعود ثقفی، عموی مختار، در مدائنمحمدعلی سلیمان تاشسردسته مردم کوفه، که پس از خروج یکی از اشراف عرب به همراه پسرش از کاخ مختار، جان آن‌ها را به نا حق گرفتند.بهزاد رحیم‌خانیاز اشراف عرب که پس از خروج از کاخ مختار مردم جان او را به ناحق گرفتند.روژان آریامنشنائِله بنت مُختاردختر مختار ثقفی و عمره بنت نعمانمسعود خدابخشیانابراهیم بن محمد بن طلحَة الخِیرامام جمعه زبیری کوفه در زمان حاکمیت عبدالله بن یزیدعزیزالله هنرآموزاَبومُفلِس بن مَحرّرکاتب دربار کوفه، خائن به مختارحامد حدادییَحیی بن زَمزَمغول بنی ضبه، دوست مترسک‌گرداناحمد ایراندوستهارون بن مَنصور نَعلبَندهمبند عمر بن سعد در زندان مدائن، فردی که عمر بن سعد به خواهرش تجاوز کرده است.فرید ملک‌محمدیحَفص بن عُمَرپسر عمر بن سعد و جاریهفاضل اجبوریاَبوذاکِرپیرمرد قبیله نشین بیعت کننده با مختاربهناز توکلیقَمَر (اُم‌ّوَهَب)مادر وهب نصرانی (نشان داده نشد اما گفته شد که غلام شمر او را کشته)کریم پورزارعی[بُکَیر بن حُمران اَحمَریکسی که مسلم بن عقیل را از کنگره بالای کاخ ابن زیاد پایین انداخت و او را به قتل رساندمهدی تارخطبیبِ حسن بن علی در کوشک مدائن، دوست تبیاننقی سیف‌جمالیطبیبِ ابن زیادمجتبی کیمیاییمِهرانیار ایرانی کیانآیدین خطایی‌اصلحَطاب فارِس (یَل یَل شام)غول شامیان در نبرد مکهمریم قادریعَذرادختر لال روستایی و نامزد سنان بن اَنَس، دختر بنی و شیخشهین نجف‌زادهبَنیمادر عذرا و مادرزن سنان بن اَنَس، همسر شیخحبیب جنت‌مکانسردار سپاه ابراهیم بن مالک اشترمحسن صوفیاز یاران کیان و مختار، دوست مهراناسماعیل یوسف‌پورغُلام بَچّه شُرَحبیل بن ذی‌کِلاعدر معرکه کوفیان بعد از مرگ یزید، نقش بوزینه یزید را در آن معرکه بازی کردبهنام تشکرمترسک گردان معرکه‌گیر مقابل ورودی دارالاماره همراه یحیی بن زمزم، غول زبیری، در دوران محاصره دارالاماره کوفه توسط زبیریان تولید تدارکات اولیه برای ساخت سریال مختارنامه از فروردین ۱۳۸۱ و با نگارش متن نخستین آن آغاز شد، از شهریور ۱۳۸۲ نیز مجموعه وارد مرحله پیش‌تولید گردید. فیلمنامه میرباقری در گفتگو با خبرگزاری ایسنا: وی با بیان این مطلب که فیلمنامهٔ این مجموعه سه بار توسط حسن میرباقری، محمد بیرانوند و خود او بازنویسی شده است گفت: فیلمبرداری پس از شش ماه پیش‌تولید، فیلمبرداری آن به شیوهٔ ۳۵ میلی‌متری از سال ۱۳۸۳ در رمل‌ها و بیابان‌های کاشان آغاز شد و در تیر ۱۳۸۸ به پایان رسید. فیلم‌برداری مجموعهٔ مختارنامه در فروردین‌ماه ۱۳۸۳ آغاز شد و در تیرماه ۱۳۸۸ به پایان رسید. فیلم‌برداری این مجموعه در تهران، قزوین، تاکستان، ورامین، آبادان، شوشتر، شهریار، آران و بیدگل، اسلامشهر، زاویه، کویر سفیدشهر و شاهرود انجام شده است. | ## بخش 2: مختارنامه | همچنین سکانس‌های عاشورا در بیابان‌های روستای طرود، در نزدیکی شهرستان شاهرود فیلم‌برداری شده است. این مجموعه دارای حدود ۷۰۰ سکانس است که ۱۰۰ سکانس آن مربوط به ۵ جنگ بزرگ مجموعه هستند. داوود میرباقری، در میانهٔ فیلمبرداری به علت فشار کاری بسیار، از حال رفت و راهی بیمارستان گشت و چندین روز بستری شد. جوایز و نامزدها جایزه رده دریافت‌کنندهنتیجه چهاردهمین دوره جشن حافظ جایزه ویژه جشن سیزدهم بخش تلویزیون داوود میرباقری صداپیشگان سرپرستی گویندگان این مجموعه را حمیدرضا آشتیانی‌پور بر عهده داشته است و برخی صداپیشگان به شرح زیر است: نام صداپیشهنام نقشنام بازیگر پرویز بهرام راوی -احمد رسول‌زادهنعمان بن بشیرداوود رشیدیحمیدرضا آشتیانی‌پورابراهیم بن مالک اشترحسن میرباقریایرج رضاییمحمد حنفیهمحمدرضا شریفی‌نیاتورج مهرزادیاناحمر بن شمیطکریم اکبری مبارکهژرژ پطرسیعبدالله بن مطیعمحمد صادقیعلی‌همت مومی‌وندمصعب بن زبیرجعفر دهقانمنوچهر زنده‌دلعباس بن علیکاوه فتوحیبیژن علی‌محمدیزهیر بن قینمحمود اردلاناکبر منانیعبیدهابراهیم‌آبادیمریم شیرزادراحلهحدیث فولادوندزهره شکوفندهام‌وهببهناز توکلیرضا آفتابیمنذر بن زبیرمجید علی‌اسلامشهرزاد ثابتیهانیهرز رضویمینا شجاعسلیمهپروین سلیمانیحسین عرفانیبن وهبمهدی تقی‌نیاشراره حضرتیزبیده، کنیز خاشعهسایر بازیگرانشهراد بانکینقش‌های مختلفسایر بازیگرانحسین خدادادبیگینقش‌های مختلفسایر بازیگرانامیر حکیمینقش‌های مختلفسایر بازیگرانهادی جلیلی بالهنقش‌های مختلفسایر بازیگران قسمت‌ها عوامل کارگردان این سریال داوود میرباقری بوده و به تهیه‌کنندگی محمود فلاح ساخته شده است. مسعود میمی به عنوان برنامه‌ریز، محمود اردلان به‌عنوان طراح و اجراگرِ صحنه‌های جنگ، حمیدرضا آشتیانی‌پور سرپرستِ گویندگان و همچنین پرویز بهرام در مقام راوی و گویندگانی از جمله علی‌همت مومی‌وند، ژرژ پطرسی، اکبر منانی، بیژن علی‌محمدی، امیر حکیمی، حسین عرفانی، ایرج رضایی، تورج مهرزادیان، منوچهر زنده‌دل، مریم شیرزاد و شوکت حجت حضور داشتند. مسعود ولدبیگی طراح چهره پردازی و عبدالله اسکندری طراح جلوه‌های ویژه گریم در سریال مختارنامه بوده‌اند. آهنگساز این سریال امیر توسلی بوده و موسیقی تیتراژ ابتدایی این سریال با خوانندگی اکبر سلطانعلی (بازیگر نقش رستم (پشنگ/رستم)، غلام شمر) بود، و تیتراژ پایانی نیز با هم‌نوایی لالایی صدیقه بحرانی، نوحه‌خوان بوشهری، همراه بود که به علت خوانندگی یک زن حواشی‌ای نیز در پی داشت. همچنین بهزاد عبدی در قسمت‌های آخر سریال به عوامل آن اضافه شده و چند قطعه‌ای از موسیقی متن این سریال را ساخته است. بودجه بودجهٔ ساخت مجموعهٔ مختارنامه از سوی داوود میرباقری در همایش «قیام تا قیام» ۲۰ میلیارد تومان اعلام شد. | ## بخش 3: مختارنامه | در گزارشی دیگر، بودجهٔ ابتدایی این مجموعه دو میلیارد تومان برآورد شده بود اما در نهایت با بودجهٔ ۲۴ میلیارد تومانی به پایان رسید. حواشی پخش و حذفیات نمایش سرهای بریدهٔ قاتلان حسین بن علی در بازپخش تلویزیونی سریال مختارنامه حذف شدند. در پخش‌های قبلی این مجموعه، در سکانس‌های مختلف سرهای بریده عبیدالله بن زیاد و شمر و عمر بن سعد در حالی که به بارگاه مختار ثقفی آورده شده بودند، نشان داده می‌شد، اما در پخش بعدی مختارنامه این صحنه‌ها حذف شدند. همچنین به جز صحنهٔ رؤیای ابراهیم مالک اشتر، تمام سکانس‌های مربوط به عباس بن علی و جنگ و کشته شدن وی از این مجموعه حذف شد. برخی از این صحنه‌ها بعداً به شکل غیررسمی در شبکه‌های اجتماعی درز پیدا کرد و دست به دست شد. انتقادات اهل سنت پخش سریال مختارنامه در ایران با واکنش روحانیون دانشگاه الازهر مصر روبه‌رو شد. به گزارش روزنامهٔ عربی الشرق الاوسط، روحانیون الازهر مصر از مقامات ایرانی خواسته‌اند تا از پخش این سریال جلوگیری کنند. این روحانیون اعلام کردند که در این سریال به صحابهٔ پیامبر اسلام توهین شده و از کارگروه تقریب مذاهب در ایران خواسته‌اند به سرعت وارد عمل شود و از ایجاد آنچه که یک فتنهٔ مذهبی خوانده شده جلوگیری کند. | ## جمع‌بندی | پیش از اعتراض علمای مصری و سعودی به پخش سریال مختارنامه از تلویزیون ایران، پایگاه رسمی اطلاع‌رسانی اهل سنت، سنی آنلاین، به انتقاد از صحنه‌هایی از این سریال پرداخته و نوشته است که در این سریال به صحابهٔ پیامبر و از جمله به عبدالله بن زبیر توهین شده است.