aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: جزایر قناری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جزایر قناری | مقدمه: جزایر قَناری (به انگلیسی: Canary Islands) (; ، ) مجمع‌الجزایری است مرکب از هفت جزیره در اقیانوس اطلس، نزدیک به ساحل مراکش و یکی از ۱۷ منطقه خودمختار اسپانیا است و پایتخت آن لاس پالماس است. | ## بخش 1: جزایر قناری | هشت جزیره اصلی (از بزرگ‌ترین تا کوچک‌ترین منطقه) عبارتند از تنریف، فوئرته‌ونتورا، گران کاناریا، لانزاروته، لا پالما (جزیره) , لا گومرا، ال هیروال و La Graciosa. همچنین شامل مجموعه ای از سنگ‌های مجاور (سنگهای سالمور، فاسنیا، بونانزا، گاراچیکو و آناگا) است. جزایر قناری جنوبی‌ترین منطقه اسپانیا و بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین مجمع الجزایر میک‌رونزی است. از نظر تاریخی، جزایر قناری واسطه‌ای میان چهار قاره آفریقا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و اروپا در نظر گرفته شده‌است. در سال ۲۰۱۹، جزایر قناری دارای ۲٬۱۵۳٬۳۸۹ نفر جمعیت و تراکم ۲۸۷٬۳۹ نفر در هر کیلومتر مربع بود که هشتمین جامعه خودمختار پرجمعیت است. | ## بخش 2: جزایر قناری | کوه‌های مرتفع این جزایر به دلیل قرار گرفتن در بالای لایه وارونگی دما، برای رصد نجومی ایده‌آل هستند. به همین دلیل، دو رصدخانه حرفه ای، رصدخانه تیده در جزیره تنریف و رصدخانه صخره بچه‌ها در جزیره لا پالما، در این جزایر ساخته شده‌است. پایتخت آن با شهرهای سانتا کروز د تنریف و لاس پالماس دو گران کاناریا مشترک است که به نوبه خود مرکز استان‌های سانتا کروز هستند تنریف و لاس پالماس. نام پرندهٔ قناری از نام این جزیره‌ها گرفته شده، چراکه این پرنده بومی این منطقه (و نیز منطقه مادیرا) است. این نام را رومیان به خاطر وجود سگهای آبی که در آنجا پراکنده بودند به این جزایر دادند. | ## بخش 3: جزایر قناری | «جزایر قناری» را در متن‌های فارسی میانه «جاودان کَث» می‌نامیدند که به معنای شهر جاودان است. پس از ظهور اسلام و ترجمه کتاب‌های پهلوی به زبان عربی، این اصطلاح نیز به گونه «جزایر خالدات» به عربی ترجمه شد. مذهب کاتولیک، از زمان فتح مجمع الجزایر قناری دین اکثریت (برای بیش از پنج قرن پیش) بوده‌است. کندلاریا مرکز زیارتی کاتولیک شهرستان در این مجمع‌الجزایر است، چرا که در این مکان کلیسای ویرجین از کندلاریا قرار دارد که مکان حامی مقدس در جزایر قناری است. سایر ادیان شامل اسلام، مسیحیان پروتستان، آیین هندو، ادیان چینی، بودیسم و یهودیت در اقلیت هستند. | ## جمع‌بندی | تنریف (مرکز سانتا کروس د تنریفه); گرن کاناریا (مرکز لاس‌پالماس گرن کاناریا); لانزاروته (مرکز آرسیفه); لاپالما (مرکز سانتا کروز لاپالما); لا گومرا (مرکز سان سباستیان لا گومرا); ال هیرو (مرکز والورده); فوئرته‌ونتورا (مرکز پوئرتو دل روساریو).
موضوع مقاله: مالاگا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مالاگا | مقدمه: مالاگا شهری است در بخش خودمختار اندلس در جنوب کشور اسپانیا مرکز شهرستانی به همین نام. | ## بخش 1: مالاگا | نقاش و مجسمه‌ساز، پابلو پیکاسو، شاعر عبری و فیلسوف یهودی سلیمان بن گابیرول و بازیگر آنتونیو باندراس در مالاگا به دنیا آمدند. تاریخ تاریخ مالاگا حدود ۲۸۰۰ سال را در بر می‌گیرد و آن را به یکی از قدیمی‌ترین شهرهای اروپا و یکی از قدیمی‌ترین شهرهای دائماً مسکونی در جهان تبدیل می‌کند. به گفته بیشتر پژوهندگان، این شهر حدود ۷۷۰ پیش از میلاد توسط فنیقی‌ها و به نام مالاکا تأسیس شد. | ## بخش 2: مالاگا | از قرن ششم قبل از میلاد، این شهر تحت هژمونی کارتاژ باستان بود و از سال ۲۱۸ پیش از میلاد تحت حکومت جمهوری روم و سپس امپراتوری مالاکا (لاتین) قرار گرفت. پس از سقوط امپراتوری و پایان حکومت ویزیگوت‌ها، به مدت ۸۰۰ سال با نام عربی‌شده مالقة زیر حکومت اسلامی بود، اما در سال ۱۴۸۷، شاه کاستیل در بحبوحه جنگ غرناطه کنترل را به دست آورد. بقایای باستان‌شناسی و بناهای تاریخی دوران فنیقی، رومی، عربی و مسیحی، مرکز تاریخی شهر را به یک «موزه باز» تبدیل کرده است که تاریخ نزدیک به سه‌هزارساله این شهر را به نمایش می‌گذارد. | ## بخش 3: مالاگا | اقتصاد مهم‌ترین بخش‌های تجاری در مالاگا گردشگری، ساخت و ساز و خدمات فناوری هستند، اما بخش‌های دیگری مانند ترابری و تدارکات شروع به گسترش کرده‌اند. مالاگا به‌عنوان مرکز فناوری تجمیع‌شده عمل می‌کند و شرکت‌ها عمدتاً در پارک فناوری مالاگا (پارک فناوری اندلس) متمرکز شده‌اند. این شهر میزبان بزرگترین بانک منطقه، یونیکاجا، است و چهارمین شهر اسپانیا از نظر فعالیت اقتصادی پس از مادرید، بارسلون و والنسیا است. | ## جمع‌بندی | از نظر حمل و نقل، مالاگا توسط فرودگاه مالاگا-کاستا دل سول و بندر مالاگا خدمات‌رسانی می‌شود، در حالی که شهر از سال ۲۰۰۷ به شبکه راه آهن پرسرعت متصل است.
موضوع مقاله: بریزبن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بریزبن | مقدمه: بریزبِن (بریزبِین) پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر در ایالت کوئینزلند استرالیا و سومین شهر پر جمعیت در استرالیا می‌باشد که در جنوب شرقی کویینزلند واقع شده‌است. | ## بخش 1: بریزبن | بریزبن، یکی از قدیمی‌ترین شهرهای استرالیا، در زمین‌های سنتی مردم توربل تأسیس شد، که نام آنها برای منطقه ای که این شهر در آن واقع شده‌است، میدجین است (با نام Mee-an-jin) این شهر به دلیل رودخانه بریزبن که روی آن قرار دارد نامگذاری شده‌است که به نوبه خود به نام توماس بریزبن، فرماندار نیو ساوت ولز در زمان تأسیس شهر نامگذاری شده‌است. شهرک کیفری موروتن خلیج در سال ۱۸۲۴ در ردکلیف، کوئینزلند به عنوان محلی برای مجرمان ثانویه از مستعمره سیدنی تأسیس شد و به زودی در سال ۱۸۲۵ به اسکله شمالی نقل مکان کرد و در سال ۱۸۴۲ به شهرک آزاد راه یافت. ولز در سال ۱۸۵۹، در طول جنگ جهانی دوم، بریزبن نقش اصلی در مبارزات متفقین را ایفا کرد و به عنوان فرماندهی منطقه جنوب غربی اقیانوس آرام برای ژنرال ارتش ایالات متحده داگلاس مک‌آرتور خدمت کرد. این شهر، شهری با چندگانگی فرهنگی بالاست به‌طوری که که ۳۳٫۱ درصد از جمعیت آن متولد کشورهای دیگر غیر از استرالیا هستند. بریزبن به عنوان یک شهر جهانی (Beta +) طبقه‌بندی می‌شود، و دارای رتبه بالایی در رتبه‌بندی زیست‌پذیرترین شهرهای جهان است. | ## بخش 2: بریزبن | بریزبن به خاطر معماری متمایز کوئینزلندر، و فرهنگ غذاخوری و آشپزی در فضای باز مشهور است. یک مرکز حمل و نقل، بریزبن توسط یک شبکه بزرگ ریلی حومه ای، شبکه‌های معروف اتوبوسرانی و کشتی و همچنین سومین فرودگاه بریزبن و بندر دریایی پر رفت و آمد استرالیا سرویس دهی می‌شود. تاریخچه بیش از قرن نوزدهم اعتقاد بر این است که استرالیایی‌های بومی ساکن جنوب غربی کوئینزلند ۳۲٬۰۰۰ سال است که زندگی می‌کنند و جمعیتی پیش‌بینی شده بین ۶٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ نفر قبل از کوچ سفید پوستان بوده‌است. [۱۵] [۱۶] در این زمان، منطقه بریزبن توسط مردم جرگه، از جمله گروه تورل، [۱۷] ساکن بود، که میدان منطقه ای است که در حال حاضر منطقه تجاری تجاری به عنوان میان جین است، یعنی «محل به شکل یک سنبله». [۱۹] قرن ۲۱ بعد از ۲ دهه افزایش جمعیت - بریزبن در سال ۲۰۱۱ دچار سیل زدگی بزرگی شد. | ## بخش 3: بریزبن | رودخانه بریزبن به ارتفاع سال ۱۹۷۴ نرسید اما همچنان باعث خسارات فراوانی به شهر شد. بریزبن همچنین، میزبانی بازی‌های نهایی خیرخواهانه در سال ۲۰۰۱، و همچنین برخی از بازی‌های جام جهانی راگبی و همچنین نشست ۲۰۱۴ بریزبین در گروه G20 برگزیده شد. بریزبین بعلاوه خانه هنرهای نمایشی (هنرهایی که در مقابل عده‌ای به اجرا در می‌آید - مثل رقص، تئاتر، موسیقی و غیره) بومی‌های استرالیا (Aboriginal) می‌باشد. | ## جمع‌بندی | همچنین تعداد زیادی از مدارس مستقل (خصوصی)، رومی کاتولیک، لوتری (Lutheran) و دیگر مدارس مسیحی نیز وجود دارد.
موضوع مقاله: استوا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # استوا | مقدمه: اِستِوا یا هموگار نام خطی فرضی است که کرهٔ زمین را به دو بخش نیمکره شمالی و نیمکره جنوبی تقسیم می‌کند. | ## بخش 1: استوا | ۹۰ درجهٔ عرض جغرافیایی به سمت شمال خط استوا و ۹۰ درجهٔ دیگر آن به سوی جنوب خط استوا کشیده شده است. در کرهٔ زمین، هر یک از این عرض‌ها به فاصله‌های برابر قرار گرفته و به‌طور میانگین هر درجهٔ آن معادل ۱۱۱/۰۴۲ کیلومتر یا ۶۹ مایل محاسبه شده است.آشیان ، بازدید: نوامبر ۲۰۰۹. خط استوای زمین همچنین بزرگ‌ترین (طولانی‌ترین) مدار زمین و برابر با طول جغرافیای کره زمین با درازای ۴۰٬۰۷۶ کیلومتر است. | ## بخش 2: استوا | هر اندازه به سوی شمال یا جنوب خط استوا برویم، محیط عرض جغرافیایی کوچکتر می‌شود تا اینکه در نقطهٔ قطب به درجهٔ صفر می‌رسد. این سرعت از تقسیم محیط کرهٔ زمین در خط استوا (حدود ۴۰٬۰۷۰ کیلومتر) بر تعداد ساعات شبانه‌روز (۲۴) محاسبه می‌شود.پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور : آشنایی با کرهٔ زمین، بازدید: نوامبر ۲۰۰۹. در ادبیات فارسی نام خط استوا در فارسی کاربردی دیرینه دارد و در اشعار فارسی نیز دیده می‌شود. | ## بخش 3: استوا | نمونه از خاقانی:دهخدا از نظامی: از سعدی: از منوچری: محصولات در منطقه استوایی، کشت قهوه و کائوچو رواج دارد. چرا که این مناطق محیط بسیار مناسبی برای کشت این محصولات هستند و می‌توان گفت که مواد اولیهٔ بیشتر شرکت‌های مشهور تولید قهوهٔ جهان، در این مناطق وجود دارد و این کارخانه‌ها در مناطق استوایی دارای مزارع انحصاری هستند. در آغاز قرن نوزدهم میلادی هم کشورهای استعمارگر از این مسئله و سود زیادی که در کشت قهوه و کائوچو در این مناطق وجود دارد با خبر بودند. | ## جمع‌بندی | از همین رو در آن سال‌ها بخش زیادی از جنگل‌های استوایی را با آتش زدن یا قطع کردن درختان از بین بردند و به مزارع تبدیل کردند.
موضوع مقاله: آناتولی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آناتولی | مقدمه: منطقهٔ کنونی آناتولی از شمال به دریای سیاه از جنوب به دریای مدیترانه و از غرب به دریای اژه محدود می‌شود؛ این منطقه از طریق تنگهٔ بُسفُر و داردانل از سرزمین اصلی اروپا جدا می‌شود. | ## بخش 1: آناتولی | آناتولی به محدودهٔ جغرافیایی، بین تنگهٔ بسفر و مرز شرقی بین دو دریای سیاه و مدیترانه گفته می‌شود. شاید در اصل تنها برای نامیدن مستعمرات ایونیان در ساحل آسیای صغیر کاربرد داشته است. | ## بخش 2: آناتولی | Encyclopædia واژهٔ کوهستان‌ها یا فلات ارمنستان واژه‌ای کاملاً علمی است که از لحاظ زمین‌شناسی به مناطق خاص جغرافیایی، که دارای شرایط یکسان از لحاظ جغرافیایی و زمین‌شناسی هستند، گفته می‌شود. فلات ارمنستان از لحاظ علمی عبارت است از برجستگی‌هایی در سطح زمین که پیدایش آن‌ها معلول شرایطی خاص در آسیا بوده. | ## بخش 3: آناتولی | در سال ۳۹۵ میلادی با تجزیهٔ دولت روم به دو امپراتوری روم شرقی و امپراتوری روم غربی، سرزمینی که شامل ترکیه کنونی است قسمتی از روم شرقی یا بیزانس گردید. پایتخت این دولت شهر بیزانس بود؛ که در زمان کنستانتین امپراتور روم و با رسمیت یافتن مذهب مسیح تغییر نام یافت و به «کُنستانتینوپولیس» نامور شد. | ## جمع‌بندی | اما ترکان مهاجر که آرام آرام وارد شبه جزیرهٔ آناتولی شده بودند توانستند پس از دو قرن با قدرت تمام این سرزمین را از آن خود کنند تا سرانجام سپاهیان محمد دوم در سال ۱۴۵۳ شهر مسیحی «کنستانتینوپولیس» را گشودند و به عمر روم شرقی در این منطقه پایان دادند.
موضوع مقاله: جیبوتی (شهر) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جیبوتی (شهر) | مقدمه: و دارای بیش از ۶۵۰ هزار نفر جمعیت است که عمده جمعیت جمهوری جیبوتی را تشکیل می دهد. | ## بخش 1: جیبوتی (شهر) | از آنجایی که در این خلیج تقریباً بیشتر از هر جایی، دزدان دریایی تردد دارند‌؛ دولت جیبوتی در آب های سرزمینی این کشور و خصوصاً شهر جیبوتی، نیروی گارد ساحلی و تفنگداران دریایی ارتش خود را مستقر کرده است. | ## بخش 2: جیبوتی (شهر) | تاکنون این دزدان چندین بار به نزدیکی آب های جیبوتی آمده‌اند و با گارد ساحلی جیبوتی درگیری های شدیدی داشته اند. | ## بخش 3: جیبوتی (شهر) | بخش عمده این شهر در شبه جزیره‌ای است که خلیج عدن را از خلیج تاجوره تمایز می دهد.ویکی پدیای عربی ویکی پدیای فرانسوی تاریخچه شهر جیبوتی در سال ۱۸۸۸ به عنوان یک بندر توسط فرانسوی‌ها بنیاد شده. | ## جمع‌بندی | در سال ۱۸۹۱ یکی از سفرنامه‌ها گزارش می‌دهد که شهر جیبوتی دچار بحران هویت بوده است زیرا «پایتختی سکونتی و یکجانشینی برای قومی کوچ‌نشین است، شهری آفریقایی که مانند یک شهر اروپایی طراحی شده، نوعی هنگ‌کنگ فرانسوی در کنار دریای سرخ».
موضوع مقاله: خلیج گینه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خلیج گینه | مقدمه: این خلیج مرکز جغرافیایی زمین به‌شمار می‌آید زیرا طول و عرض جغرافیایی در آن هر دو صفر هستند. | ## بخش 1: خلیج گینه | نام این خلیج به منطقه گینه اشاره دارد که در دوره‌ای نامی کلی برای نواحی جنوبی‌تر در غرب آفریقا بود. خلیج بنین در شمال غرب و خلیج بانیدر شمال شرق را می‌توان از زیرمجموعه‌های خلیج گینه در نظر گرفت. | ## بخش 2: خلیج گینه | تورفتگی اقیانوس اطلس در این ناحیه شامل مجموعه‌ای از جزایر آتشفشانی است که بخشی از یک منطقه گسلی به‌شمار می‌آیند؛ گسلی که شامل کوه کامرون و کوه‌های آداماوا نیز می‌شود. رشته‌جزایر آتشفشانی در خلیج گینه از شمال غرب به جنوب شرق عبارتند از: بیوکو، پرنسیپ، سائوتومه و آنوبون. | ## بخش 3: خلیج گینه | از جمله رودخانه‌های زیادی که به خلیج گینه می‌ریزند می‌توان به نیجر، ولتا و ساناگا اشاره کرد. رود نیجر، به ویژه، مقدار زیادی رسوبات آلی را طی میلیون‌ها سال ته‌نشین کرده‌است که در نهایت مقدار بسیار زیادی نفت تولید می‌کند. | ## جمع‌بندی | از این رو این منطقه به عنوان یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مناطق استخراج نفت جهان شناخته می‌شود.
موضوع مقاله: دجله | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دجله | مقدمه: دِجله رودی است که از دامنه‌های جنوبی رشته‌ کوه توروس در شرق ترکیه سرچشمه می‌گیرد. | ## بخش 1: دجله | پس از ورود به کشور عراق از میان شهرهای بزرگی چون بغداد و موصل عبور کرده به فرات و سرانجام هر دو به کارون می‌پیوندد که اروندرود را تشکیل می‌دهند و در پایان به خلیج فارس سرازیر می‌شوند. بر اساس یکی از نظریه‌های تاریخی، یکی از قدیمی‌ترین، یا شاید قدیمی‌ترین، تمدن جهان بین دو رود دجله و فرات پدید آمد و به همین سبب تمدن میان رودان نام گرفت. این رود مرز تاریخی فلات ایران است که همواره چون مرزی طبیعی میان ایران و سرزمین‌های غرب فلات ایران روان بوده ‌است. | ## بخش 2: دجله | با هجوم اعراب و گذر آن‌ها از این رود، تیسفون پایتخت ساسانیان در کناره این رود به تسخیر اعراب مسلمان درآمد. دجله رود پرآب و بزرگی است، به گونه‌ای که میان بغداد و موصل کشتی‌هایی در آن حرکت می‌کنند که از نظر بازرگانی اهمیت بسیار دارد. کلمه سومری اصلی Idigna یا Idigina احتمالاً از id (i)gina به معنی «آب روان» گرفته شده‌است؛ که معنی آن در مقایسه با همسایه اش، فرات، که حرکت آرام آن منجر به ته‌نشین شدن بیشتر گل و لای و بالاتر بودن بستر آن نسبت به دجله می‌شود، می‌تواند به عنوان «رودخانه سریع» تفسیر شود. | ## بخش 3: دجله | در زبان پارسی باستان هخامنشی نام این رود «تیگره» (= آب تند و تیز) بود که پس از تازش عرب‌ها به تیزپن (تیسفون)، پایتخت ساسانیان و تصرف میان رودان به دلیل نبودن صدای «گ» در زبان عربی، واژه پارسی «تیگره» به ریخت «دجله» به کار رفت. | ## جمع‌بندی | در شاهنامه ۱۱ بار واژهٔ «اروند» بکار رفته است از جمله در شعر زیر : رویدادهای تاریخی در سال ۵۳۹ پیش از میلاد، بابل ثروتمندترین شهر جهانِ آن روز به دست کوروش بزرگ تسخیر می‌گردد.
موضوع مقاله: دریای سرخ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دریای سرخ | مقدمه: دریای سرخ (به عربی: البحرالاحمر) خلیجی از اقیانوس هند است که میان شبه‌جزیرهٔ عربستان و شمال شرقی قارهٔ آفریقا قرار دارد. | ## بخش 1: دریای سرخ | همسایگان این دریا کشورهای عربستان سعودی، یمن، جیبوتی، اریتره، سودان، مصر،فلسطین( اسرائیل )و اردن می‌باشند. مساحت آن ۴۳۸٬۰۰۰ کیلومتر مربع است که از این حیث پانزدهمین دریای جهان به‌شمار می‌رود. دریای سرخ حدود ۲٬۲۵۰ کیلومتر طول دارد و وسیع‌ترین قسمت آن ۳۵۵ کیلومتر پهنا دارد. | ## بخش 2: دریای سرخ | دریای سرخ از طریق کانال سوئز به دریای مدیترانه و از طریق باب‌المندب (تنگه مندب) با خلیج عدن و اقیانوس هند ارتباط دارد. آن را دریای عرب (به عربی: بحر العربی) و دریای حجاز نیز می‌نامیدند.دانشنامه جهان اسلام، بازدید: ژانویه ۲۰۱۰. اما دو دریا در حالت عادی به رنگ آبی نیستند یکی دریای سیاه که تقریباً سیاه دیده می‌شود و یکی هم دریای سرخ است. | ## بخش 3: دریای سرخ | در دریای سرخ مقادیر زیادی از نوعی جلبک به نام خاک‌اره دریایی اریتره وجود دارد که مرگ آن‌ها رنگ دریا را به رنگ قهوه‌ای مایل به سرخ درمی‌آورد. | ## جمع‌بندی | با توجه به اینکه رنگ هر شیئی بر اثر بازتابش نور مشخص می‌شود، بنابراین ترکیبات موجود در آب می‌توانند طیف‌های خاصی از نور را باز تابانند.
موضوع مقاله: کمشک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کمشک | مقدمه: کمشک روستایی که مرکز دهستان فرامرزان بخش جناح شهرستان بستک استان هرمزگان ایران است. | ## بخش 1: کمشک | در ۷۲ کیلومتری جنوب غربی بستک واقع شده‌است.محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰ ـ ۵۱ ـ ۵۲ ـ ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی. محدوده کمشک محدوده کمشک از شمال به گری رودخانه (کال و پس بند) و گردنه خنجو وزین الدینی و سپس بخش اشکنان شهرستان لامرد استان فارس، از جنوب به کوه دوک، از مغرب به کوه کمشک و از سمت مشرق به روستای گچویه و کنارسیاه محدود می‌گردد.عباسی، قلی، مصطفی، «بستک وجهانگیریه»، چاپ اول، تهران: ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی. جمعیت جمعیت این روستا بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۳٬۶۳۵ نفر (۹۳۲ خانوار)درگاه ملی آمار ایران بوده‌است. | ## بخش 2: کمشک | که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی می‌باشند و به زبان اچمی با گویش محلی صحبت می‌کنند. و دارای دفتر پست ، برق ، لوله‌کشی آب ، استخر شنا ، سالن های ورزشی سرپوشیده ، زمین چمن مصنوعی ، پارک ، دفتر ثبت احوال ، مرکز نیکوکاری کمیته امداد ، درمانگاه ، رادیولوژی ، دندان پزشکی ، تلفن ، بانک ، آب‌انبار ، برکه ، دبستان ، مدرسه راهنمایی و دبیرستان است، نه باب مسجد دارد.محمدیان، کوخردی، محمد، (شهرستان بستک و بخش کوخرد) ، ج۱. قنات دارای دو رشته قنات جاری یکی قنات کوران ۳۰۰ من (۱۲۰۰ کیلو) و از دیگری قنات لاور لب شور ۲۰۰ من (۸۰۰۰ کیلو) زراعت می‌شود. | ## بخش 3: کمشک | عباسی، قلی، مصطفی، «بستک وجهانگیریه»، چاپ اول، تهران: ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی. | ## جمع‌بندی | بختیاری، سعید، «اتواطلس ایران» ، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
موضوع مقاله: کنارسیاه (بستک) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کنارسیاه (بستک) | مقدمه: این روستا در 75 کیلومتری غرب مرکز شهرستان بستک و در 30 کیلومتری غرب جناح واقع است که نام قدیمی کوار یا کوال بوده است. | ## بخش 1: کنارسیاه (بستک) | مردم روستای کنارسیاه در سه کیلومتری شمال روستای فعلی در دامنه کوه و در حوالی غاری به نام کوار و در دل کوه ها اقامت داشته و عموما دامدار بوده اند. روستای کنارسیاه از نظر جغرافیایی در عرض شمالی 27 درجه و 54 دقیقه و طول شرقی 53 درجه و 56 دقیقه و در ارتفاع 320 متر از آبهای آزاد قرار گرفته است. | ## بخش 2: کنارسیاه (بستک) | این روستا از توابع دهستان فرامرزان بخش جناح شهرستان بستک می باشد محدوده کنار سیاه روستای کنارسیاه از شمال به روستای زین الدین استان فارس و از غرب به روستای کمشک و از شرق به روستای خمر قلندران ( قلعه حسن ) و از جنوب به روستای گچویه منتهی می شود. جمعیت جمعیت این روستا بر اساس سرشماری سال 1395جمعیت آن 1214نفر (293خانوار) بوده‌است.درگاه ملی آمار ایران که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی می‌باشند و به زبان فارسی و گویش محلی تکلم می‌کنند. | ## بخش 3: کنارسیاه (بستک) | دارای ۱۰۰۰ اصله نخل و ۱۰۰۰ من زمین کشت دیم است، و چند باب برکه (آب‌انبار) دارند. سه مسجد و دوازده باب آب‌انبار برکه و خانه بهداشت و (بانک صادرات) و پست برق و اورژانس جاده‌ای ۱۱۵و پارک و مرغداری است. | ## جمع‌بندی | بختیاری، سعید، «اتواطلس ایران» ، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
موضوع مقاله: مردنو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مردنو | مقدمه: مِردُنُو روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده است. | ## بخش 1: مردنو | این روستا در فاصله ۲۴ کیلومتری شمال بستک واقع است.محمدیان، کوخردی، محمد، (شهرستان بستک و بخش کوخرد) ، ج۱. در سال ۱۴۰۲ ساکنین روستای مردنو نارضایتی خود را در سایت بستک نیوز مبنی بر عملکرد ضعیف دهیار این روستا ابراز کردند. دهیار این روستا طرح شفافیت مالی را ندارند و مشخص نیست بودجه‌های دهیاری صرف چه چیزهایی می‌گردد. محدوده مِردُنُو از شمال کوه، از جنوب و مغرب روستای شیخ حضور و از مشرق به گلویه محدود می‌کردد.محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰ ـ ۵۱ ـ ۵۲ ـ ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی. | ## بخش 2: مردنو | جمعیت در حدود جمعیت این روستا بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ ۶۸۹ نفر (۱۹۸ خانوار) بوده است.درگاه ملی آمار ایران که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی می‌باشند و به زبان اچمی تکلم می‌کنند. تعداد زیاد نخل‌ها و سه حلقه قنات که در این روستا قرار دارد نشان از علاقه مردم آیت روستا به کشاورزی است که متأسفانه با از بین رفتن قنات‌ها نخلستانهای قدیمی نیز در معرض نابودی کامل قرار گرفته است. با تلاش شورای اسلامی روستا قنات‌ها در حال تعمیر هستند تا بتوان از ان استفاده کرد. هم‌اکنون مردم این روستا با حفر چاه و نصب موتور آب کشاورزی می‌کنند که عمده محصولات آن‌ها هندوانه، خیار، خرما، گوجه فرنگی و… می‌باشد دارای ۱۰۰۰۰ اصله نخل آبی و ۲۰۰۰ اصله نخل دیم و ۲۰۰۰۰ کیلوگرم زمین زراعتی دیم کار است، و نیز دو رشته قنات بایر وجود دارد که در نزدیک روستا واقع است. | ## بخش 3: مردنو | از دیگر آثار مهم این روستا:قبرهای ده من، قبرهای گبری، قلعه دیزی است که قرار است میراث فرهنگی شهرستان آن را مرمت و بازسازی کند. عباسی، قلی، مصطفی، «بستک وجهانگیریه» ، چاپ اول، تهران: ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی. | ## جمع‌بندی | بختیاری، سعید، «اتواطلس ایران» ، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
موضوع مقاله: فتویه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فتویه | مقدمه: فتویه روستایی در دهستان فتویه بخش مرکزی شهرستان بستک استان هرمزگان ایران است .فتویه دارای جاذبه های گردشگری از جمله نخلستان، آب گرم، آسیاب های آبی، مکتب خانه نامی و قله های متعدد می باشد. | ## بخش 1: فتویه | مردم بومی این روستا را به عنوان پتا هم میشناسن و به اهالی این روستا پتایی می گویند. | ## بخش 2: فتویه | ## بخش 3: فتویه | ## جمع‌بندی | روستا های زیر مجموعه دهستان فتویه عبارتند از: اَنوه، فاریاب سنگویه، بیسه ،شیخ حضور ،مردنو ،گودگز و … از افراد مشهور این روستا می توان به ملا محمد نامی اشاره کرد که زاده ۸۱۰ یا ۸۱۲ ه.ق بود و محمد خانی که از بزرگان این روستا بوده در دهه گذشته شعر معروف درباره این روستا که جا افتاده: فتویه هم گل است و هم گلستان حمام گرمی دارد در زمستان جمعیت بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۲٬۶۹۶ نفر (۷۸۴خانوار) بوده‌است.
موضوع مقاله: خلوص (بستک) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خلوص (بستک) | مقدمه: خُلوص، روستایی در دهستان هرنگ بخش کوخردهرنگ شهرستان بستک در استان هرمزگان ایران است. | ## بخش 1: خلوص (بستک) | زبان خلوصی آنچه وجه متمایز این آبادی نسبت به‌آبادی‌های شهرستان بستک است، زبان این آبادی می‌باشد. این زبان دارای ساختار متفاوت نسبت به زبان فارسی است و دارای دستور زبان خاصی است که مردم منطقه جنوب ایران کمتر به آن آشنایی دارند. با تحقیقات صورت گرفته این زبان شباهت کامل با زبان جدگالی در مناطق اطراف چابهار دارند. زبان سندی نیز در این روستا رواج دارد اگرچه اکثر مردم این روستا بر خلاف گتاو به زبان فارسی صحبت میکنند. محدوده خلوص از شمال کوه گچ بستک و رشته کوه ناخ، از جنوب صحرای خلوص و رودخانه مهران، از مغرب گتاو و کاشنو، و از مشرق به هرنگ محدود می‌گردد.بالود، محمد. | ## بخش 2: خلوص (بستک) | (فرهنگ عامه در منطقه بستک) ناشر همسایه، چاپ زیتون، انتشار سال ۱۳۸۴ خورشیدی.محمدیان، کوخردی، محمد، (شهرستان بستک و بخش کوخرد) ، ج۱. نژاد گفته می‌شود مردمان این روستا هم مانند روستای گتاو از نژاد هندی یا هندوستانی هستند و به زبان هندی صحبت می‌کنند.عباسی، قلی، مصطفی، «بستک وجهانگیریه»، چاپ اول، تهران: ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی. این اقوام سالهای دور از هندوستان به این منطقه مهاجرت کرده‌اند و در خلوص سکونت گزیده‌اند. روایت است که این اقوام در زمان پیش از اسلام به این منطقه مهاجرت کرده‌اند و بعد از ورود دین اسلام به اقلیم فارس مانند سایر مردم منطقه دین اسلام پذیرفته‌اند. و با مرور این زمان طولانی هنوز زبان مادری خودشان حفظ کرده‌اند و با زبان هندی با هم دیگر صحبت می‌کنند و نیز این زبان به کودکان خودشان می‌آموزند. | ## بخش 3: خلوص (بستک) | اما نژاد و اصلیت و منشأ این زبان و روستای خلوص، حدود ۵۰۰ سال پیش در زمان حکومت عثمانی در شهر افسوس ترکیه _ بتا خلوص است ، برمی‌گردد. پیشینه تاریخی آثار و شواهدی نظیر قنات‌های زیرزمینی، دخمه‌های قدیمی کنده شده در کوه‌های نزدیک روستای خلوص و وجود سفال‌های یافت شده در دشت خلوص، به خوبی نشان می‌دهد که این مکان تاریخی، قدمتش به ایران پیش از اسلام بر می‌گردد و به مروز زمان سکونت‌گاه مردم از دشت به کوهپایه‌های این سکونت‌گاه منتقل شده‌است. این امر نشان می‌دهد که مردم این مکان از یک زندگی کشاورزی در دشت، به یک زندگی دامپروری و کشاورزی در کوهپایه روی آوردند. جمعیت بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۱٬۱۲۳ نفر (۲۸۹ خانوار) بوده‌است. عباسی، قلی، مصطفی، «بستک وجهانگیریه»، چاپ اول، تهران: ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی. | ## جمع‌بندی | بختیاری، سعید، «اتواطلس ایران» ، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.