aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: خانه رئوفی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه رئوفی | مقدمه: خانه رئوفی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در قزوین، خیابان شهداء، شمال مسجدجامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: خانه رئوفی | این خانه در سال ۱۲۲۲ شمسی در دوره ناصری ،توسط خاندان رئوفی که از تجار و بازاریان معتبر قزوین بودند، ساخته شده و سه نسل از این خاندان در آن زندگی کرده‌اند. | ## بخش 2: خانه رئوفی | این بنای تاریخی که بخش‌هایی از آن در اثر مرور زمان و تعریض معابر اطراف آن، از بین رفته، پس از تملک توسط میراث فرهنگی، این خانه به عنوان خانه صنایع دستی استان قزوین نام گرفته ، و در سال ۱۴۰۱ با سرمایه‌گذاری و اقدامات مرمتی خانم سهیلا اسکندری در بخشهای مختلف فرهنگ و هنر مشغول به فعالیت میباشد. | ## بخش 3: خانه رئوفی | ## جمع‌بندی | این خانه با داشتن فضاهایی همچون : _خانه خلاق _نگارخانه خانه _فروشگاه صنایع دستی _کارگاه های تولید صنایع دستی و آثار هنری _کارگاههای آموزشی _چاشت گاه(جهت پذیرایی از گردشگران)ً این عمارت همه روزه از ساعت ۹ صبح برای بازدید به روی گردشگران باز است همچنین میهمانخانه عمارت همه روزه آماده میزبانی از میهمانان خانه است.
موضوع مقاله: یخدان مؤیدی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یخدان مؤیدی | مقدمه: این بنا در اواخر دوره صفویه بنا شده و نام «مؤیدی» از آن نظر است که قنات مشهور به قنات مؤیدی آب آن را تأمین می‌نموده‌است. | ## بخش 1: یخدان مؤیدی | این یخدان در خیابان ابوحامد واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. کاربری یخدان در گذشته نگهداری یخ و برخی از مواد غذایی برای ایام تابستان مردم شهر بوده‌است. معماری نوک این بنا مخروطی شکل به گونه‌ای ساخته شده‌است که حداقل میزان تابش آفتاب را جذب کند و در اطراف این مخروط دیوارهای بلندی احداث شده‌است که با وزش باد و استفاده از سایه ایجادشده، دمای هوا را به صورت محسوس کاهش می‌داد. | ## بخش 2: یخدان مؤیدی | پله‌های یخدان نیز برای دسترسی و نگهداری مطلوب و تعمیر خشت‌ها بنا نهاده شده بود و در حقیقت هر سال یک لایه جدید خشت و گل روی گنبد می‌کشیدند. اتاقک‌های اطراف این بنا به گونه احداث شده‌است که در تابستان خنک و در زمستان گرم هستند. نحوه ساخت یخ در پشت دیوارهای بلند و قطور آن سطوحی صاف تعبیه می‌کردند که در شب‌های زمستان به‌طور یکنواخت روی آن آب قرار می‌گرفت و در سرمای شدید زمستان یخ می‌بست وظیفه دیوار بلند این بود که در طول روز از تابش آفتاب بر روی آب‌های منجمد شده قبلی جلوگیری کند در صورتی که در شرق و غرب کمی آفتاب بر روی سطوح یخ‌گیری می‌تابید آن وقت در این نقاط هم دیوارهای جانبی بنا می‌کردند. | ## بخش 3: یخدان مؤیدی | مقدار آبی که هر شب روی توده‌های منجمد از یخ‌های قبلی هدایت می‌شد تا حدودی بود که سرمای یک شب بتواند آن را منجمد سازد یا به عبارت دیگر ارتفاع آب روی سطوح یخ گیر از چند سانتی‌متر تجاوز نمی‌کرد این شرط فنی به خوبی می‌رساند که یخچال سازان مجبور بودند با کمال دقت سطوح یخ‌گیری را طراز کنند. پس از آن تقریباً قطر یخ به ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر می‌رسید، یخ‌ها را قطعه قطعه کرده و به داخل یخدان که در مجاورت سطوح یخ‌گیری قرار داشت می‌بردند و انبار می‌کردند. | ## جمع‌بندی | در کف یخدان، یک یا چند چاه پیش‌بینی شده بود تا آب هائی که احتمالاً در فصل گرما از آب شدن یخ‌ها به وجود می‌آمد از کف یخدان دور گردد و روی هر طبقه از یخ‌ها مقداری کاه می‌ریختند تا از چسبیده شدن آن‌ها به یکدیگر جلوگیری شود.
موضوع مقاله: پل قلعه حاتم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پل قلعه حاتم | مقدمه: این اثر در تاریخ ۲ آبان ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: پل قلعه حاتم | این پل در شمال غربی شهر بروجرد نزدیک روستای قلعه حاتم، بر روی رودخانه کوچکی بنا شده و ظاهراً از ساخته‌های اوایل دوره قاجاریه است. بنای پل در جهت شرقی – غربی به طول ۲۰۰ و عرض ۲/۳ متر ساخته شده و سطح آن از میانه به طرفین دارای شیب است. | ## بخش 2: پل قلعه حاتم | پایه‌های پل در جهت مخالف جریان رودخانه دارای موج شکن مثلثی و در جهت دیگر بیضوی است. در قسمت روگذر پل توسط قطعات سنگ و ملات آهکی، جوی آبی ساخته‌اند که هم‌اکنون قسمت‌های زیادی از آن باقی است. | ## بخش 3: پل قلعه حاتم | بر این اساس، پل قلعه حاتم از نمونه‌های جالب توجهی است که علاوه بر برقراری ارتباط دو کناره رودخانه، وظیفه انتقال آب از یک کناره به کناره دیگر رودخانه را نیز برعهده داشته‌است. طول پل ۲۶۱ متر و عرض آن ۲/۵ متر است که دارای ۱۴ طاق چشمه آجریست عرض دهنه طاق چشمه‌ها در محل عبور جریان آب بیشتر و به طرفین کمتر می‌شود. | ## جمع‌بندی | طاق چشمه‌ها پل با استفاده از آجر و سایر قسمتهای اعم از پایه، بین طاقها و سطح گذر با سنگهای آهکی به صورت سنگ چین ساخته شده‌است.
موضوع مقاله: مجموعه شهدای فهرج | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مجموعه شهدای فهرج | مقدمه: مجموعه شهدای فهرج مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در شهرستان یزد، روستای فهرج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: مجموعه شهدای فهرج | مجموعه بناهای ویران شهدای فهرج مجموعه ای از مقبره، مدرسه و خانقاه در ۲ کیلومتری فهرج یزد و تقریباً متصل بدان قرار دارد و بنا به روایات تاریخی مدفن ابی عبدالله بن احمد بن ابوالیسر بن عبدالله بن تمیمی و حویطب بن هانی و عمربن عاص از سرداران سپاه اسلام ـ است که در زمان یزد گرد، آخرین پادشاه ساسانی توسط اهالی یهودی و زرتشتی خویدک و فهرج به قتل رسیده‌اند. در یکی از حیاط‌ها درخت سرو کهنسالی وجود داشت که بر اثر خشک شدن آب قنات «مریم آباد» هم‌اکنون خشک شده‌است. | ## بخش 2: مجموعه شهدای فهرج | در یکی از اتاق‌ها چندین قبر وجود دارد که آن‌ها را به مزار شهدا نسبت داده‌اند؛ ولی به دلیل آسیب دیدگی سنگ مزارها، نام متوفی مشخص نیست. تنها نوشته روی یک سنگ باقی مانده‌است و روی آن نام «مجدالدین حسن نامی» حک شده و مربوط به قرن نهم هـ. | ## بخش 3: مجموعه شهدای فهرج | این عمارت خشت و گلی در گذشته مدرسه بزرگ و مجللی بود که احتمالاً در سده‌های نهم و دهم هـ. از این عمارت قطعات بسیاری از کاشی‌های معرق با لعاب سبز فیروزه‌ای که معرق قرن‌های هفتم و هشتم هـ. | ## جمع‌بندی | ق است، به دست آمده‌است و به نظر می‌رسد فضای داخلی و بخش بیرونی آن، با کاشیکاری‌های زیبا و کتیبه‌هایی از آیات قرآنی تزیین یافته بود.
موضوع مقاله: دانشکده ادبیات و علوم انسانی (دانشگاه شهید چمران) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دانشکده ادبیات و علوم انسانی (دانشگاه شهید چمران) | مقدمه: دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی در سال ۱۳۵۰ با نام دانشکدهٔ ادبیات و زبان‌های خارجی در ساختمان مشهور به دانشگاه سه‌گوش راه اندازی شد، و در سال تحصیلی ۵۳-۱۳۵۲ با دو رشته‌ی کارشناسی زبان و ادبیات فارسی و کارشناسی زبان و ادبیات انگلیسی، هریک، در دو گرایش دبیری و محض، این دانشکده شروع به کار کرد. | ## بخش 1: دانشکده ادبیات و علوم انسانی (دانشگاه شهید چمران) | از بهمن سال ۱۳۸۹، دانشکده ادبیات و علوم انسانی به ساختمان تازه ساز در شهر دانشگاهی شهید چمران منتقل شد. این ساختمان سه‌گوش مربوط به دوره پهلوی اول است، درست همان سالی که اولین پل نوین اهواز بر روی پر آب‌ترین رودخانه ایران یعنی کارون، بنا نهاده شد. این ساختمان که در میدان مولوی اهواز قرار دارد، در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنای مثلثی‌ شکل، ابتدا ساختمان بانک ملی مرکزی اهواز بود، اما سه سال بعد، به اداره استانداری تغییر کاربری داد. | ## بخش 2: دانشکده ادبیات و علوم انسانی (دانشگاه شهید چمران) | در سال ۱۳۲۱ و در میانه جنگ جهانی دوم که اهواز اشغال شد، تبدیل به قرارگاه ارتش متفقین شد. در سال‌های بعد، به‌ترتیب تبدیل به قرارگاه سازمان آمریکایی اصل چهار ترومن، سپس ستاد فرمانداری اهواز، و بعد اداره کل دارایی خوزستان و در ادامه ستاد استانداری خوزستان شد، و درنهایت در سال ۱۳۳۶، این ساختمان به مبلغ ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان از بانک ملی خریداری شد. از آن زمان به بعد این ساختمان به نام دانشگاه جندی‌شاپور شناخته می‌شد، تا آنکه در سال ۱۳۵۰ عمارت سه‌ گوش محل دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی دانشگاه جندی‌شاپور شد. او در کارنامه هنری‌اش سابقه طراحی آرامگاه حافظ و کتابخانه ملی ایران را نیز دارد. | ## بخش 3: دانشکده ادبیات و علوم انسانی (دانشگاه شهید چمران) | دانشکده ادبیات دانشگاه جندی‌شاپور به‌دلیل طراحی مثلثی‌اش به دانشگاه سه گوش معروف شده و با شماره ۲۴۹۷ در سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دو رشتهٔ نخستین این دانشکده در سال تحصیلی ۵۳-۱۳۵۲ عبارت بودند از کارشناسی زبان و ادبیات فارسی در دو گرایش دبیری و محض، کارشناسی زبان و ادبیات انگلیسی در دو گرایش دبیری و محض، که در سال‌های بعد، رشته‌های زبان و ادبیات فرانسه، اقتصاد، حسابداری، علوم تربیتی و تاریخ نیز در این دانشکده راه اندازی شدند و نام دانشکده به «ادبیات و علوم انسانی» تغییر یافت. پس از مدتی رشته‌های اقتصاد، حسابداری و علوم تربیتی از این دانشکده جدا شدند و دانشکده‌های اقتصاد و علوم تربیتی را تشکیل دادند. دانشکده ادبیات و علوم انسانی از بهمن ۱۳۸۹ به ساختمان تازه‌ساز واقع در شهر دانشگاهی شهید چمران منتقل شد. | ## جمع‌بندی | مسابقه مقاله‌نویسی ویکی‌پدیا انجمن علمی تاریخ دانشگاه شهید چمران اهواز با همکاری گروه کاربری ویکی‌مدین‌های ایرانی در روز چهارشنبه ۱۱ اسفند ۱۳۹۵، همایه‌ای با موضوع ایجاد و ویرایش مقالات تاریخی را در محل این دانشکده برگزار کرد.
موضوع مقاله: خانه هنر تبریز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه هنر تبریز | مقدمه: خانهٔ هنر تبریز (ساختمان سابق کتابخانه مرکزی تبریز) مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، ضلع شمالی باغ گلستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: خانه هنر تبریز | تاریخچه بنا ساختمان قدیمی کتابخانه ملی تبریز، در ضلع شمالی باغ گلستان روبروی هنرستان وحدت واقع شده است. ساخت ساختمان سنگی فوق همزمان با کاخ شهرداری تبریز از سال ۱۳۱۴ آغاز و در سال ۱۳۱۸ نخستین بار برای انجمن شهر مورد استفاده قرار گرفت. پلان ساختمان دارای سه ناو است که ناو میانی به عنوان سالن و ناوهای جنوبی و شمالی به اتاق‌های مورد نیاز اختصاص یافته بود. | ## بخش 2: خانه هنر تبریز | این ساختمان در سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی ایران ثبت گردیده است و در زمینی محصور به مساحت ۳۰۰۰ متر مربع و با زیر بنایی در حدود ۲۸۶۰ متر مربع ساخته شده و قرار دارد. در طول سال‌ها از زمان احداث این بنا علاوه بر انجمن شهر، چندین بار تغییر کاربری داده و به عنوان باشگاه شهرداری، باشگاه افسران و تالار پذیرایی و مراسم در دوره پهلوی و بعد از انقلاب به عنوان نهاد کمیته انقلاب اسلامی و محیط زیست به فعالیت خود ادامه داده است. تا اینکه از سال ۱۳۶۰ بعد از تخریب ساختمان کتابخانه مرکزی در سه راه طالقانی تبریز توسط شهرداری تبریز، به عنوان کتابخانه مرکزی تبریز از طرف شهرداری به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی واگذار گردید و مورد بهره‌برداری قرار گرفت. | ## بخش 3: خانه هنر تبریز | این بنا در طی این سال‌ها چندین بار توسط اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان مورد مرمت و بازسازی قرارگرفته است. موجودی کتاب‌های این ساختمان در سال ۱۳۷۸ همزمان با افتتاح ساختمان جدید کتابخانه مرکزی تبریز به چهارراه لاله انتقال یافت. معماری بنا بدنه بیرونی بنا از نوع سنگ محلی اسپراخون و دارای حجاری‌های سنتی است که از لحاظ معماری شبیه و در بیشتر موارد هم‌شکل عمارت شهرداری است؛ مخصوصاً طاق‌های پنجره‌ها و کنگره‌هایی با نقش گل در انتهای دیوارها که می‌توان به عنوان تکه جداشده ساختمان شهرداری از آن یاد کرد. | ## جمع‌بندی | وضعیت فعلی عمارت باغ گلستان که امروزه زیر نظر اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان شرقی است و در چند سال گذشته مورد بازسازی و احیای مجدد قرار گرفته است، در اسفند ماه ۱۳۸۵ با افتتاح موزه کاریکاتور در قسمت غربی این ساختمان که اولین موزه در خاورمیانه و آسیا و پنجمین در دنیاست، دوباره مورد بهره‌برداری قرار گرفت.
موضوع مقاله: خانه رستگار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه رستگار | مقدمه: خانه رستگار مربوط به دوره پهلوی است و در تبریز، خیابان ارتش جنوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: خانه رستگار | طبقه زیرین این خانه، که دارای دیوارهای آجری و تفلیسی است، با طاق‌های گهواره‌ای متقاطع پوشیده شده‌است. در ضلع شرقی طبقه همکف، اتاق‌های متعددی وجود دارد که مشرف به خیابان می‌باشند و به واسطه یک راهرو به هم دسترسی دارند. | ## بخش 2: خانه رستگار | جبه شمالی بنا در طبقه زیر زمین، پوشش طاقی دارد؛ در طبقه همکف آن، ورودی کوچه از طریق یک راهرو به حیاط می رسو و اتاق‌هایی در دو سوی آن واقع شده‌است. در طبقه اول، که دسترسی به آن از راه پله جبهه غربی است، دو اتاق بزرگ ایجاد شده‌است. | ## بخش 3: خانه رستگار | پیش تر، در داخل محوطه اندرونی این خانه، ینای مسکونی دیگری نیز وجود داشته که به صورت، و از طریق دالانی که از کوچه راه دارد، به آن دسترسی بود. | ## جمع‌بندی | نمای ساختمان، از بیرون و حیاط دارای ازاره و پایه‌های سنگی- از سنگ محلی اسپرخان- و دارای بدنه آجری با قاب‌بندی‌های متنوع می‌باشد.
موضوع مقاله: خانه حیدرزاده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه حیدرزاده | مقدمه: خانه حیدرزاده عمارت تاریخی واقع در منطقه مقصودیه شهر تبریز است که در سمت جنوب ساختمان شهرداری تبریز قرار دارد. | ## بخش 1: خانه حیدرزاده | هیچ سند تاریخی مبنی بر زمان احداث این خانه در دست نیست اما تحقیقات نشان می‌دهند که این خانه در حدود سال ۱۸۷۰ توسط حاجی حبیب لک ساخته شده‌است. در زیرزمین خانه حیدرزاده حوض خانه‌ای (اتاقی بزرگ با حوض فواره دار کوچکی در وسط آن) قرار دارد که به وسیلهٔ آجرها و طاق‌های رنگارنگ آراسته شده‌است. | ## بخش 2: خانه حیدرزاده | این ساختمان با پنجره‌های چوبی حکاکی شده، شیشه‌های رنگارنگ، آثار آجری و نقاشی‌ها آراسته شده‌است. خانه حیدر زاده در سال ۱۳۸۰ بازسازی شد و هم‌اکنون به عنوان مرکز اطلاع‌رسانی گردشگری استان آذربایجان شرقی و تبریز استفاده می‌شود. | ## بخش 3: خانه حیدرزاده | ## جمع‌بندی | خانه‌های تاریخی زیادی از جمله خانه سلماسی، خانه بهنام، خانه گنجه‌ای زاده و خانه قدکی در اطراف خانه حیدر زاده قرار دارند.
موضوع مقاله: مسجد خضرشاه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد خضرشاه | مقدمه: مسجد خضر شاه یا مسجد چهارمنار مربوط به سدهٔ ۹ تا ۱۰ قمری (امپراتوری تیموری) است و در یزد، محله چهار منار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: مسجد خضرشاه | تاریخچهٔ احداث مسجد بنای مسجد چهار منار متعلق به دورهٔ تیموری می‌باشد و به احتمال زیاد بنای اصلی مسجد بر ویرانه‌های آتشکده‌ای بر پا شده‌استجامع مفیدی، ج3، ص 678 میرخضرشاه در محلّه چهارمنار بنای مسجد و خانقاهی را نهاد که بنا بر نوشته وقفنامهٔ آن به نام مسجد جامع و خانقاه ابواسحاقّیه خوانده شده‌استیادگارهای یزد، ایرج افشار، یزد:نیکو روش و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چاپ دوم،1374، ج2، ص250. | ## بخش 2: مسجد خضرشاه | در محراب گرمخانه، یک قطعه سنگ مرمر به اندازه ۶۰×۵۵ امّا بی هیچ نوع ظرافتی، مورّخ ۱۲۹۴ نصب است و به اطرافش دوازده امّام نقر گردیده. | ## بخش 3: مسجد خضرشاه | ## جمع‌بندی | در مسجد یک قطعه قالی بافت سال ۱۳۵۰ قمری به اندازه ۴۰ / ۷×۲۵ / ۴ متر به طرح سجّاده‌ای (خانه خانه) و با نقوش درخت و بوته وجود دارد.یادگارهای یزد، ایرج افشار، یزد:نیکو روش و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چاپ دوم،1374، ج2، ص270.
موضوع مقاله: آرامگاه محمد بن جعفر طیار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه محمد بن جعفر طیار | مقدمه: آرامگاه محمد بن جعفر طیار بنایی است که‌ در دوره تیموریان ساخته‌شده است و در شهرستان دزفول، روستای محمدبن جعفر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: آرامگاه محمد بن جعفر طیار | آرامگاه محمد بن جعفر طیار در فاصله پنج کیلومتری شهر دزفول، در شهرکی به این نام قرار دارد. به عقیده برخی، این آرامگاه منسوب به فرزند جعفر طیار برادر علی ابن ابی طالب و داماد علی ابن ابی طالب (شوهر ام کلثوم) و یکی از فرماندهان سپاه عمر بن خطاب در حمله اعراب به ایران بوده‌است که در سال ۱۹ هجری قمری در جنگ شوشتر که در این منطقه صورت گرفته بود به این منطقه آمده بود. معماری آرامگاه آرامگاه دارای گنبدی ۱۲ ترک است که با کاشی سبز رنگ ساده و یکرنگ تزئین شده‌اند، این گنبد با حاشیه بندی کاشی‌های ترک‌ها و نقش و نگار هندسی و حاشیه سیاه رنگ و لچکی سفید و نقوش منظم و قرینه‌سازی ساخته شده‌است. آرامگاه در وسط باغ بزرگی احداث شده و در اطراف آن آرامگاه‌هایی از اشخاص و شخصیت‌های دزفول وجود دارد. | ## بخش 2: آرامگاه محمد بن جعفر طیار | طاقهای غرفه‌ها و ورودی‌های پلکان با تکه کاشیهای سبزرنگ تزئین شده‌اند قرارگیری آرامگاه در میان درختان کهنسال و سرسبز کُنار جلوه و آراستگی خاصی دارد. دو درخت کنار روبروی آرامگاه وجود دارد که قدمتی یکی از آن‌ها به ۸۰۰ و دیگری به ۷۵۰ سال می‌رسد. آرامگاه محمد بن جعفر یک ورودی قدیمی داشته که سر در ورودی با کاشیهای سیاه و سفید و فیروزه‌ای مربع شکل زینت داده شده و دارای بدنه آجری قدیمی است و در بالای آن تاریخ کاشیکاری ۱۳۱۲و۱۳۵۱ به چشم می‌خورد و مربوط به اواخر دوره قاجاریه است. دو مناره گلدسته ازنوع مناره‌هایی که بر فراز طاق ورودی بنای آرامگاه ساخته‌اند بر روی سردر حیاط نیز با کاشیهای آبی رنگ وجود دارند. | ## بخش 3: آرامگاه محمد بن جعفر طیار | در کنار این ورودی ۴ درخت قدیمی کنار قرار دارد که به «چهار خواهر» معروفند و مردم اعتقاد خاصی به بستن دخیل و پارچه و نذر و نیاز به آن‌ها دارند. بر خلاف آرامگاه مخروبه یعقوب لیث صفاری که در راه وطن جان فدا کرد آرامگاه ایشان که با ایرانیان جنگیده و کشته شده است به لطف نذورات مردم برپا و استوار می باشد! | ## جمع‌بندی | ابهام در تأیید وجود این بقعه در دزفول و علت ساخت آرامگاه در خصوص این بقعه در شهرستان دزفول عبداللطیف خان شوشتری در سفرنامه خود بر اساس مطالب شایع در میان مردم گفته است: در جنگ شوشتر، محمدبن جعفر طیار به سختی زخمی شده بود و در راه دزفول دعوت حق را لبیک گفته و در آنجا در خارج شهر مدفون شد.
موضوع مقاله: خانه منسوب به سعدی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه منسوب به سعدی | مقدمه: خانه منسوب به سعدی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان احمدی، پشت سیدالشهداء واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: خانه منسوب به سعدی | توصیف بنا در وسط خانه منسوب به سعدی، درخت کهن‌سالی وجود دارد از نژاد و شکل درخت‌های محوطهٔ «مسجد نو» که قبلاً باغ قصر سعدبن اتابک زنگی بود. آثار و ترکیب ساختمان خانه، مشابهت کامل با آجرکاری و مشبّک‌سازی مسجد دارد و نیز مؤید احداث مسجد در زمان اتابک زنگی و شیخ اجل سعدی است. | ## بخش 2: خانه منسوب به سعدی | خانه سعدی، دو اتاق پنج دری در سمت شرقی و غربی دارد و یک اُرسی هم در طبقه دوم سمت شمال آن ساخته شده که به طور حتم محل کار یا نشست سعدی بوده است. این ارسی که اطراف آن دارای طاقچه‌های دو طبقه است، به شکل کتابخانه ایجاد شده و دو ستون چوبی مشرف به حیاط دارد که درهای آن چوبی و منبت‌کاری شده است. | ## بخش 3: خانه منسوب به سعدی | چگونگی کشف خانه سعدی پنج شنبه ۲۱ دی ۱۳۵۱ روزنامه اطلاعات به نقل از خبرنگار خود در شیراز خبر داد که «پس از هفتصد سال، خانه سعدی شاعر شیرین‌سخن ایران در یکی از محلات قدیمی شیراز کشف شد.» در این گزارش آمده بود گروهی از استادان دانشگاه و محققان شیراز پس از تحقیقات بسیار به این نتیجه رسیدند که خانه سعدی در پشت مسجد نو، کوچه علامه واقع شده است. | ## جمع‌بندی | یکی از دلایل هم این بود که هشتاد سال پس از درگذشت سعدی، فاضل ادیبی در این منزل سکنی داشته که یک بیت شعر با خط خوش در گوشه‌ای از اتاق نوشته که تا چند سال پیش کاملاً خوانا بوده است: روزنامه اطلاعات در دو شماره به طور مفصّل به این کشف تاریخی و ادبی با ذکر جزئیات هیجان‌انگیز پرداخت.
موضوع مقاله: خانه شریفیان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه شریفیان | مقدمه: خانه شریفیان مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، خیابان علوی، کوی صدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: خانه شریفیان | تایخ ساخت خانه به سال ۱۲۳۰ باز می‌گردد و بانی آن حاجی محمد حسن حاجی شریف بوده‌است این خانه را امروز دانشگاه‌ سوره خریده است بنا ترکیبی از سه مجموعه فضایی است که دو مجموعه مهم تر و اصلی آن دو طبقه است و در جبهه‌های شمالی و جنوبی حیاط قرار دارد در میان مجموعه واقع در جبهه جنوبی یک تالار با شاه‌نشین بزرگ واقع شده که از سمت جنوب متصل و مشرف به یک حوض خانه با شکل هشت و نیم هشت است و از سمت شمال به وسیله ایوانی بزرگ به حیاط متصل می‌شود طاق قوسی شکل ایوان از خط نهایی نمای این جبهه بیرون زده است و به این ترتیب این نما شاخص‌ترین نمای خانه به‌شمار می آید. سقف و سطوح جانبی این ایوان دارای تزئینات رسمی بندی یزدی بندی و گچ بری‌های زیبا در دو سوی ایوان دو اتاق سه دری و در دو سوی تالار دو فضای سرپوشیده مشرف به آن واقع اند در زیر این بخش یک سرداب ساخته شده که با پلکانی از ایوان به حیاط راه می‌یابد جبهه واقع در شمال حیاط دارای یک تالار پنج دری با شاه نشینی در میانه و یک فضای سرپوشیده در پشت آن است به نحوی که پنجره‌های تالار از یک سو به حیاط و از سوی دیگر به این فضای سرپوشیده باز می‌شوند.سقف این فضا تزیینات یزدی بندی و نقاشی روی گچ دارد عرقچین بالای این سقف باز است و در تهویه هوا و نورگیری فضا نقش مؤثر دارد در دو سوی فضای سرپوشیده دو اتاق سه دری قرار دارد که پنجره‌های آن‌ها به طرف این فضا گشوده می‌شود و کاملا به آن مشرف است تالار از دو سمت شرقی و غربی به وسیله فضاهای کفش کن به دو اتاق سه دری ارتباط می‌یابد. | ## بخش 2: خانه شریفیان | گوشه شرقی این جبهه مطبخ و سایر فضاهای خدماتی واقع شده‌است این جبهه نیز در زیر خود سرداب مفصلی دارد. در جبهه غربی حیاط مجموعه متشکل از یک تالار با شاه‌نشین دو اتاق سه دری در طرفین و دو فضای کفش کن به شکل هشتی قرار دارد و دسترس به اتاق‌های فوق از داخل هشتی‌ها ممکن می‌شود. | ## بخش 3: خانه شریفیان | ## جمع‌بندی | در گوشه شمال غربی خانه یک اصطبل و خانه ای بسیار کوچک در کنار آن وجود دارد که متعلق به مسئول نگهداری احشام بوده‌است این قسمت از خانه خراب شده‌است .در جبهه چهارم بنا تنها چند فضای خدماتی از جمله یک حمام به چشم می‌خورد یک حوض طویل با دو باغچه کشیده در طرفین در میانهٔ حیاط ساخته شده‌است مجموعه ای شامل چند طویله و یک فضای باز در گوشه شمال غربی بنا قرار دارد.
موضوع مقاله: آسیاب‌آبی پل زمان‌خان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آسیاب‌آبی پل زمان‌خان | مقدمه: آسیاب آبی پل زمانخان، در مجاورت پل زمانخان مربوط به دوره قاجار است که در شهر سامان قرار دارد. | ## بخش 1: آسیاب‌آبی پل زمان‌خان | موقعیت جغرافیایی آسیاب آبی پل زمان خان در کنار پل زمان خان و در ۵ کیلومتری شهر سامان، از توابع شهرستان سامان واقع شده است. | ## بخش 2: آسیاب‌آبی پل زمان‌خان | پیشینه این آسیاب به دستور زمان‌خان (رئیس ایل نفر از ایلات خمسه در استان فارس و از سرداران معروف شاهان صفویان) که زمانی دامنه کوچ آن‌ها تا منطقه سامان می‌رسید بر روی رودخانه زاینده‌رود احداث گردید. | ## بخش 3: آسیاب‌آبی پل زمان‌خان | ایل نفر از ایلات بزرگ استان فارس بوده و ایلخانان نفر از دوره صفویه، بویژه در دوره های افشاریه و زندیه و اوایل قاجاریه در استان فارس مناصب مهم سیاسی و نظامی را در اختیار داشتند از جمله حاج حسین خان نفر، محمدتقی خان نفر و علی اکبرخان نفر. | ## جمع‌بندی | طوایف ایل نفر امروزه عُمدتاً در شهرستان های مرودشت و لارستان واقع در استان فارس زندگی می‌کنند.
موضوع مقاله: بازار بیجار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بازار بیجار | مقدمه: مجموعه بازار بیجار، در بیجار، خیابان اردلان قرار دارد.این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: بازار بیجار | قدمت تاریخ بنای احداث بازار به دوران صفویه بر می‌گردد که در دوران زندیه در حمله کریم‌خان زند به بیجار و کردستان و جنگ جهانی اول و حمله روس‌ها در دوران قاجاریه مقداری زیادی از آن آسیب می‌بیند که دوباره مورد بازسازی قرار می‌گیرد. موقعیت و معماری بازار در مرکز شهر بیجار واقع شده‌است در حقیقت آنچه که ار بافت قدیمی شهر بیجار باقی‌مانده است، مجموعه بازار آن شامل یک راسته طولانی شمالی –جنوبی و تیمچه‌ای بنام حاج شهباز و سرایی به نام سرای امیر تومان است. | ## بخش 2: بازار بیجار | اکنون تعداد شانزده باب حجره از بافت معماری قدیم بازار در دو طرف راسته اصلی باقی‌مانده و مابقی حجره‌ها و راسته‌ها دستخوش تغییرات شده‌است. در پوشش مغازه‌ها از طاق و تویزه استفاده شده‌است موقعیت جعرافیایی بیجار بر سر راه کردستان و آذربایجان موجب گردیده که این بازار، وسعت گستردگی خاص شکل گرفته باشد. | ## بخش 3: بازار بیجار | علت قرارگیری در مسیر راه کاروان‌رو تجاری در گذشته از رونق قابل توجهی برخوردار بوده‌است. تیمچه حاج شهباز در ضلع شرقی راسته بازار بزرگ بیجار تیمچه‌ای زیبا قرار دارد که بنام تیمچه حاج شهباز معروف است این اثر معماری دارای یک فضای سرپوشیده مرکزی است که حجره‌هایی در پیرامون آن شکل گرفته‌است ویژگی معماری این تیمچه نوع قوس‌ها و کاربندیهایی است که در سقف آن مورد استفاده قرار گرفته‌است و همچنین بقیه نورگیرهای آن در سقف و در ترکیب با کاربندیهای تصویری زیبا را ایجاد نموده که نشانگر تفکر و ذوق بالا و قابل توجه معمار ساختمان است. | ## جمع‌بندی | به علت مجاورت با پارکی کوچک موقعیت بسیار مناسبی در شهر بیجار دارد این سرا دارای یک حیاط مرکزی است که حجره‌هایی در پیرامون شکل گرفته‌است پلان آن به شکل هشت و نیم هشت است و در یک طبقه با مصالح خشت و آجر و سنگ ساخته شده‌است ومحل تجارت مهمی در جنب بازار قدیمی بیجار بوده‌است این بنا هم احتمالاً در دوره قاجار ساخته شده‌است.