موضوع مقاله: نبرد نینوا (۶۲۷ میلادی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نبرد نینوا (۶۲۷ میلادی) | مقدمه: در اواسط سپتامبر ۶۲۷، هراکلیوس در یک کارزار زمستانی غافلگیرکننده و پرخطر به آسورستان ساسانی حمله کرد. | ## بخش 1: نبرد نینوا (۶۲۷ میلادی) | متحدان گوک‌ترک هراکلیوس به سرعت فرار کردند، همچنین نیروهای کمکی راهزاد نیز به موقع نرسیدندو در نبرد متعاقب، راهزاد کشته شد و نیروهای باقی‌مانده ساسانی نیز عقب‌نشینی کردند. پیروزی بیزانس بعداً منجر به جنگ داخلی در ایران شد و برای مدتی امپراتوری (شرقی) روم را به مرزهای باستانی خود در خاورمیانه بازگشت. جنگ داخلی ایران، شاهنشاهی ساسانی را به‌طور قابل توجهی تضعیف کرد، که سبب فتح ایران توسط مسلمانان شد. مقدمه هنگامی که امپراتور موریس توسط فوکاس غاصب به قتل رسید، خسرو پرویز به بهانه انتقام مرگ حامی خود، اعلام جنگ کرد. در حالی که ایرانیان در طول مراحل اولیه جنگ موفق بودند و بیشتر شام، مصر و حتی بخشی از آناتولی را فتح کردند، اما ظهور هراکلیوس در نهایت منجر به شکست ایرانیان شد. کارزارهای هراکلیوس، کفه ترازو را به سمت رومیان بازگرداند و ایرانیان را وارد فاز دفاعی کرد. ترکان مستقر در قفقاز با فرستادن ۴۰٬۰۰۰ نفر از مردان خود برای حمله به قفقاز در سال ۶۲۶ به درخواست هراکلیوس پاسخ مثبت دادند و جنگ ایران و ترکان (۶۲۷–۶۲۹) را رقم زدند. حمله به میان‌رودان در اواسط سپتامبر ۶۲۷، هراکلیوس، زئیبل را برای ادامه محاصره تفلیس ترک کرد و به ایران حمله کرد، و این بار بین ۲۵٬۰۰۰ و ۵۰٬۰۰۰ سرباز و ۴۰٬۰۰۰ گوک‌ترک نیرو داشت. همچنین هراکلیوس توسط ارتش ۱۲٬۰۰۰ نفری راهزاد تعقیب می‌شد، اما موفق شد از دست راهزاد فرار کند و وارد میان‌رودان (عراق امروزی) شود. | ## بخش 2: نبرد نینوا (۶۲۷ میلادی) | هراکلیوس غذا و علوفه را از حومه شهر تهیه کرد، بنابراین راهزاد که بدنبال هراکلیوس بود و چون پیشتر مناطق پیش رویش غارت شده بودند، نمی‌توانست به راحتی برای سربازان و حیوانات خود آذوقه پیدا کند. alt=هم هراکلیوس و هم ایرانیان از شرق ویرانه‌های پایتخت باستانی امپراتوری آشوری نینوا در استان آسورستان (آشور) نزدیک شدند. برخلاف انتظار راهزاد که تصور می‌کرد هراکلیوس قصد دارد پیشروی به سمت جنوب پیشروی کند اما این حرکتی از جنوب به شمال بود. این را می‌توان راهی برای جلوگیری از گرفتار شدن توسط ارتش ایران در صورت شکست دانست. میدان نبرد هراکلیوس دشتی را در غرب زاب بزرگ در فاصله‌ای از ویرانه‌های نینوا پیدا کرده بود. این به بیزانسی‌ها اجازه داد تا از نقاط قوت خود در نبرد با نیزه و نبردهای تن به تن استفاده کنند. علاوه بر این، وجود مه در این نبرد، مزیت ایرانیان را در منجنیق‌ها کاهش داد و به بیزانسی‌ها اجازه داد بدون تلفات زیاد ناشی از حمله منجنیق‌ها پیشروی کنند. هراکلیوس تظاهر به عقب‌نشینی کرد تا ایرانیان را قبل از برگرداندن نیروهایش به دشت‌ها بکشاند، که این کار باعث تعجب ایرانیان شد. نیکه‌فوروس در تاریخ مختصر خود می‌گوید که راهزاد، هراکلیوس را به مبارزه تن به تن دعوت کرد. | ## بخش 3: نبرد نینوا (۶۲۷ میلادی) | پیامد alt=پانل سمت راست امپراتور هراکلیوس را نشان می‌دهد که زره پوشیده، شمشیری در دست دارد و آماده ضربه زدن به خسرو پرویز است که تسلیم‌شده. پلاک از یک صلیب (شامپلوه مینا روی مس طلاکاری شده، ۱۱۶۰–۱۱۷۰، پاریس، لوور) پیروزی در نینوا کامل نبود زیرا بیزانسی‌ها نتوانستند اردوگاه ایران را تصرف کنند. با نبود ارتش ایران برای مقابله با او، ارتش پیروز هراکلیوس، دستگرد، کاخ خسرو را غارت کرد و ثروت عظیمی به دست آورد در حالی که ۳۰۰ نشان بیزانسی/رومی اسیر شده را که در طول سال‌ها جنگ جمع‌آوری شده بود، را نیز پس گرفت. هراکلیوس نتوانست به خود تیسفون حمله کند زیرا کانال نهروان به دلیل فروریختن یک پل مسدود شده بود. در همین زمان ارتش ایران نیز شورش کرد و خسرو پرویز را سرنگون کرد و پسرش قباد دوم، معروف به شیرویه را به جای او بر تخت نشاند. خسرو پس از پنج روز تحمل گرسنگی در سیاه‌چال جان باخت—او در روز پنجم به آرامی با تیر کشته شد. هراکلیوس شرایط سختی را تحمیل نکرد، زیرا می‌دانست که امپراتوری خودش نیز نزدیک به فرسودگی است. | ## جمع‌بندی | تحت پیمان صلح، بیزانسی‌ها تمام سرزمین‌های از دست رفته خود، سربازان اسیر شده خود، غرامت جنگ، صلیب راستین و سایر آثار مقدسی که در اورشلیم در سال ۶۱۴ از دست رفته بود را پس گرفتند.