aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: همایون شجریان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # همایون شجریان | مقدمه: همایون شجریان (زادهٔ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۴) خواننده، آهنگساز و نوازندهٔ موسیقی سنتی ایرانی و موسیقی تلفیقی است. | ## بخش 1: همایون شجریان | زندگی همایون شجریان در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۴ در تهران در خانواده‌ای اهل موسیقی متولد شد. او در سال ۱۳۷۵ با گیتا خوانساری ازدواج کرد که حاصل این ازدواج فرزندی به نام یاسمین است. شجریان در مصاحبه‌ای با عادل فردوسی‌پور در سال ۱۴۰۲ رابطه عاشقانه‌اش با سحر دولتشاهی را تأیید کرد.زبان=fa فعالیت هنری همایون از کودکی به موسیقی علاقه‌مند بود. تا آنکه با راهنمایی پدرش برای فراگیری تکنیک و شناخت ریتم زیر نظر ناصر فرهنگ‌فر آموزش دید. در همان زمان به هنرستان موسیقی رفت و کمانچه را به عنوان ساز تخصصی خود انتخاب کرد. همایون در خارج از هنرستان نیز ساز مورد نظرش را زیر نظر اردشیر کامکار فراگرفت و با تار و سنتور هم به صورت گوشی آشنا شد. | ## بخش 2: همایون شجریان | او از سال ۱۳۷۰ محمدرضا شجریان را در کنسرت‌های آمریکا، اروپا و ایران (با تنبک) همراهی کرد و از ۱۳۷۸ به بعد در صحنهٔ کنسرت‌ها به هم‌خوانی با پدرش مشغول شد. اولین اثر با حضور او یاد ایام نام دارد که در آن همایون تنبک‌نوازی را بر عهده داشت. همایون شجریان کنسرت‌های بسیاری را با چهره‌های شناخته‌شدهٔ موسیقی ایرانی اجرا کرده و آثار زیادی را به همراه آنان در ایران و جهان منتشر کرده است که از آن‌ها می‌توان به آلبوم کنسرت‌های «بی تو بسر نمی‌شود» و «فریاد» اشاره کرد. همایون شجریان به آهنگسازی برای سایر خوانندگان نیز مشغول بوده است؛ از جمله، تصنیف «دل سِتان» با مطلع «ای کاروان آهسته ران» را برای «علیرضا افتخاری» در آلبوم «قصهٔ شمع» آهنگسازی کرده است. وی پس از آن، در سال ۱۳۸۳ دو آلبوم شوق دوست و ناشکیبا و در سال ۱۳۸۴ نقش خیال را به آهنگ‌سازی علی قمصری منتشر و روانه بازار عرضه کرد که با استقبال فراوانی روبه‌رو شد. پس از آن در مهرماه ۱۳۸۵ آلبوم با ستاره‌ها را که حاصل همکاری او با محمدجواد ضرابیان است، به بازار عرضه کرد. | ## بخش 3: همایون شجریان | او آب، نان، آواز را به آهنگسازی علی قمصری در سال ۱۳۸۸ و آلبوم شب جدایی را در سال ۱۳۸۹ منتشر کرد. آلبوم شوق‌نامه به نوعی بازیابی تصانیف منسوب به عبدالقادر مراغه‌ای به حساب می‌آید که حاصل تلاش چهار ساله گروهی به سرپرستی محمدرضا درویشی است. این دو مدت زمانی عضو گروه آوا بودند و در این دوران دو آلبوم غوغای عشق‌بازان و کنسرت محمدرضا شجریان و گروه آوا اجرا و به بازار عرضه شدند. ترانه «وطن» بر اساس شعری با همین نام از سیاوش کسرایی از کارهایی بود که همایون شجریان چندی قبل از خرداد ۱۳۸۸ منتشر کرد.حرفی تازه دربارهٔ «وطن» ، رادیو بین‌المللی فرانسه در اسفند ۱۳۹۷ گواهینامه درجه یک هنری (معادل مدرک تحصیلی دکتری) در رشته «آواز» توسط وزارت ارشاد به همایون شجریان اعطاء شد. | ## جمع‌بندی | آلبوم‌شناسی جوایز و افتخارات تندیس بهترین قطعهٔ موسیقی سنتی در بخش کارشناسی برای قطعهٔ «رودابه و زال» از اولین جشن موسیقی ما برندهٔ بخش مردمی اولین جشن موسیقی ما برای قطعهٔ «رودابه و زال» (کنسرت سیمرغ) جایزه باربد بهترین آلبوم سال ۱۳۹۴ از جشنواره موسیقی فجر برای آلبوم نه فرشته ام نه شیطان گواهینامه درجه یک هنری از شورای ارزشیابی هنرمندان، نویسندگان و شاعران کشور در رشتهٔ «آواز» همایون شجریان برای خوانندگی در فیلم «آرایش غلیظ» اولین جایزه حرفه‌ای خود را از پانزدهمین جشن حافظ کسب کرد.
موضوع مقاله: ادبیات گینه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ادبیات گینه | مقدمه: ادبیات شفاهی و روایتی آفریقا در بسیاری از کشورها اساس و پایه فرهنگ آنها را تشکیل می‌دهد و نقالان و قصه‌گوها بواسطه داشتن اطلاعات عمومی میان مردم آفریقائی ارزش و احترام دارند و در زبان گینه به این دسته از قصه‌گوها گریو «Griot) یعنی جادوگر گویند اما نه آن جادوگر که متبادر به ذهن بلکه در اینجا به معنی کسی که بر مردم عادی و معولی از لحاظ دانستن ادبیات شفاهی و معلومات پراکنده برتری دارد. | ## بخش 1: ادبیات گینه | تمسیرنیان Tamsir Niane یکی از ادیبان برجست گینه به‌شمار می‌رود وی علاوه بر قصه‌گوئی و اطلاع از تاریخ، به تألیف تاریخی دربارهٔ ملت‌های غرب آفریقائی پرداخته و حماسه‌ای به نام سونجاتا (یا سوندیاتا) نیز تنظیم کرده‌است؛ که از لحاظ ادبی و نگارش و نقل روایات اثر مهم به‌شمار می‌رود. حماسه سونجاتا با اینکه از روایات مردم مالی گرفته شده با اینحال چون تمسیرنیان به خوبی از عهده نگارش و دمیدن روح ادبی به آن برآمده بسیار مقبول نظر مردم گینه قرار گرفته‌است. در سونجاتا که از سده دوازدهم میلادی است قهرمان داستان موجودی روشن بین، شجاع دارای قدرت جسمی و مؤید و متکی به معجزات و خرافات، در این داستان خدایان، جانوران و برخی از عوامل طبیعی دست اندرکار کمک به قهرمان حکایت هستند. | ## بخش 2: ادبیات گینه | اولین کار پرارزش فوده با تنظیم باله‌های آفریقائی بود، این باله‌ها مورد استقبال سایر کشورها قرار گرفت و از آن پس به ترانه‌ها و موسیقی و رقص مردم گینه علاقه‌مندی مردم سایر کشورها آغاز گشت. فوده با دیوانی مشتمل بر اشعار و حماسه‌های قومی و ملی خویش ترتیب داد که در آن از شعر، موسیقی سود جسته‌است. در دیوان اشعار این شاعر که در سال ۱۹۴۸ منتشر گردید آمیخته‌ای از شعر و نثر موسیقی و آواز، تک گوئی وهمسرائی است. | ## بخش 3: ادبیات گینه | رمان‌نویسی در گینه کاماراله Camar Laye از رمان نویسان برجسته گینه بلکه همه آفریقاست زیرا رمان کودک سیاه وی یک اثر عالی است. کاماراله از سبکی ساده و روان و واقع‌نگاری استفاده کرده و در خلق رمان کودک سیاه و رمان درامون از سبک واقع‌نگاری Dramoun سود بسیار جسته‌است. | ## جمع‌بندی | رمان درامون در حقیقت دنباله رمان کودک سیاه و شرح دوران تحصیل و دانشجوئی وی در اروپاست.
موضوع مقاله: کامران میرزا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کامران میرزا | مقدمه: کامران میرزا (۳۱ تیر ۱۲۳۵ – ۲۶ فروردین ۱۳۰۸) ملقب به نایب‌السلطنه و امیر کبیر، شاهزادهٔ قاجار و فرزند ناصرالدین شاه و نیز برادر مسعود میرزا ظل‌السلطان و مظفرالدین شاه بود. | ## بخش 1: کامران میرزا | با اینکه مورد علاقۀ پدرش بود، ولی به سبب زاده شدن از مادری غیر قاجار به ولیعهدی نرسید.امانت، عباس. ۵۲۴–۵۲۶ در سنّ شش سالگی در ۱۲۴۱ به پیشکاری پاشاخان امین‌الملک به حکومت تهران منصوب شد. در ۱۲۴۶ و پیش از سفر ناصرالدین شاه به خراسان ملقب به نایب‌السلطنه شد و در سال ۱۲۶۵ عنوان امیر کبیر، بالاترین عنوان نظامی قاجار را دریافت کرد. او بار دوم از ۱۲۵۳ تا ۱۲۵۴ به حکومت تهران، از ۱۲۵۶ تا ۱۲۶۴ به حکومت مازندران، قزوین و گیلان و سه بار در بین سالهای ۱۲۴۷–۱۲۵۱، ۱۲۶۳ و ۱۲۷۴ به وزارت جنگ منصوب شد. در سراسر سلطنت ناصرالدین شاه، بین کامران میرزا و میرزا علی اصغر خان امین‌السلطان اختلاف بود. بعضی توطئه قتل ناصرالدین شاه را پیامد این درگیری‌ها می‌دانند.اتحادیه (نظام مافی)، منصوره. | ## بخش 2: کامران میرزا | ۵۹–۶۳ میرزا رضا کرمانی در اعتراف‌های خود گفته بود که دلیل قتل ناصرالدین شاه، ظلم و ستم مأموران کامران میرزا به او بوده‌است.امانت، عباس. در دورهٔ استبداد صغیر برای مدت ۳ روز نخست‌وزیر ایران شد ولی به‌زودی کنار گذاشته شد و ابوالقاسم ناصرالملک که خارج از کشور بود به عنوان نخست‌وزیر برگزیده شد و موقتاً جواد سعدالدوله کفالت نخست‌وزیری را بر عهده گرفت. در سلطنت احمد شاه قاجار در بین سال‌های ۱۲۹۶ تا ۱۲۹۷ خورشیدی به حکومت خراسان رفت. کامران میرزا در سال ۱۳۰۷ خورشیدی در سن ۷۲ سالگی بر اثر ابتلا به نقرس در تهران در گذشتمعیری، دوستعلی. ۵۴ و در صحن عتیق آرامگاه حضرت معصومه در قم کنار فتحعلی‌شاه قاجار به خاک سپرده شد.او علاوه بر زبان‌های فارسی و عربی، زبان فرانسه را پیش ژول ریشار، معلم فرانسه دارالفنون آموخته بود و به خوبی تکلم می‌کرد. همچنین به سبب گفتگو با افسران اطریشی که در تهران زندگی می‌کردند، به زبان آلمانی نیز تسلط داشت.معیری، دوستعلی. | ## بخش 3: کامران میرزا | ۵۴ کامرانیه و فیشر آباد باغ‌های ییلاقی کامران میرزا در شمال تهران و امیریه و منیریه باغ‌های قشلاقی‌اش در مرکز تهران بودند که اکنون تبدیل به محلاتی به همین نام‌ها شده‌اند.معیری، دوستعلی. ۵۴ فرزندان کامران میرزا از ازدواج خود با سرورالدوله دختر حسام‌السلطنه (پسر عباس میرزا)، صاحب سه دختر و یک پسر شد. دختر سوم، ملکه جهان، با محمدعلی‌شاه ازدواج کرد و مادر احمدشاه شد؛ و تنها فرزند پسر فتحعلی میرزا، که بسیار مورد محبت پدر بود، در سن پنج سالگی درگذشت. بعد از فوت او، کامران میرزا به امید یافتن فرزند پسر همسران دیگر گرفت که از آنان صاحب نه دختر و ده پسر شد. | ## جمع‌بندی | کامرانیه نام محله کامرانیه از نام کامران میرزا گرفته شده که باغ و عمارتش در آن محله بود.
موضوع مقاله: نهنگ سفید | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نهنگ سفید | مقدمه: نهنگ سفید یا نهنگ بـِلوگا یکی از آب‌بازسانان است که در آب‌های نزدیک به قطب شمال زندگی می‌کنند و به همراه شبه‌نهنگ تک‌شاخ، دو عضو تیره تک‌دندانان را تشکیل می‌دهند. | ## بخش 1: نهنگ سفید | با دارا بودن طولی در حدود ۵ متر و رنگ سفید بدن، تشخیص این آبزیان از دیگر پستانداران دریایی بسیار ساده است. وال‌های بالغ به دلیل رنگ سفید، سر گرد و کوچک و تیغه پشتی بجای باله از سایر وال‌ها قابل تشخیص هستند. این وال‌ها پستاندارانی هستند که به کندی شنا می‌کنند و خوراک عمده آن‌ها ماهی است. بعضی از گروه‌های این وال‌ها مهاجرت می‌کنند ولی اندازه پوشش یخ میزان جمعیت مهاجر را تعیین می‌کند. خرس‌های قطبی به‌ویژه هنگامی که نهنگ‌های سفید در میان یخ گرفتار می‌شوند به آن‌ها حمله می‌کنند. | ## بخش 2: نهنگ سفید | اسکیموها در گذشته به شکار این گونه می‌پرداختند اما در حال حاضر شکار بی‌رویه و تجاری این گونه‌ها نگران کننده‌است. بدن نهنگ‌های سفید ساکن خلیج نسیت لورنس در کانادا مملو از مواد آلاینده‌است که اجساد این وال‌ها را به لاشه‌های سمی تبدیل کرده‌است. نهنگ‌های سفید یکی از معدود والهایی هستند که در آکواریوم و پارکهای حیات دریایی نگهداری می‌شوند. این گونه‌ها به دلیل رنگ خیره‌کننده و لبخند همیشگی صورتشان که توجه همگان را به خود جلب می‌کنند. طول آن‌ها میان ۲٫۶ تا ۶٫۷ متر است در حالی که طول ماده‌ها میانگینی برابر ۳٫۶ متر دارد. | ## بخش 3: نهنگ سفید | نهنگ‌های سفید بالغ به ندرت با جانوران دیگر اشتباه گرفته می‌شوند چرا که کامل سفید یا سفید متمایل به خاکستری (شیری) هستند. مانند بیشتر نهنگ‌های دندان‌دار، نهنگ‌های سفید در جلوی سر خود بخش ملون دارند و ملونشان بسیار گوی‌وار است. بر خلاف بسیاری از نهنگ‌ها و دلفین‌ها، ستون مهره‌ها در سر این جانور به هم جوش خورده نیستند و این امکان را به نهنگ سفید می‌دهد که سر خود را به جهت‌های گوناگون بچرخاند. هر فک در آرواره دارای ۱۷ تا ۲۰ دندان است که میزان کل دندان‌های این جانور را به ۳۴ تا ۴۰ عدد می‌رساند. گستره و جمعیت نهنگ سفید در آب‌های قطب شمال میان عرض‌های جغرافیایی °۵۰ تا °۸۰ شمالی زندگی می‌کند. | ## جمع‌بندی | در هنگام تابستان آن‌ها در دهانه رودها دیده می‌شوند؛ جایی که در آن به تغذیه و پرورش بچه‌هایشان می‌پردازند.
موضوع مقاله: اردک‌ماهی (سرده) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اردک‌ماهی (سرده) | مقدمه: اردک‌ماهی سرده‌ای از ماهی‌هاست که مانند گونه‌های دیگر خانوادهٔ اردک‌ماهیان ماهی شکارچی و مهاجم است. | ## بخش 1: اردک‌ماهی (سرده) | سر او به شکل پوزه اردک پهن می‌شود و دارای یک دهان با تعداد زیادی دندان تیز می‌باشد. اردک‌ماهی در میان خزه‌های آب‌های تمیز محل زندگیش به دنبال شکار پرسه می‌زند و آماده حمله به هر موجود قابل خوردن مثل پرندگان در حال شنا در سطح آب است. | ## بخش 2: اردک‌ماهی (سرده) | اردک‌ماهی‌ها می‌توانند تا ماکزیمم طولی معادل ۱۸۳ سانتیمتر رشد نمایند و به حداکثر وزنی معادل ۳۵ کیلوگرم برسند. آنها شکلی کشیده و اژدر مانند با سری نوک تیز و دندان‌های برنده همانند اغلب ماهی‌های شکارچی دارند. | ## بخش 3: اردک‌ماهی (سرده) | اشکال روی بدن اردک‌ماهی همانند اثر انگشت می‌باشد و هر کدام با شکل‌ها و الگوهای متفاوت می‌باشند. | ## جمع‌بندی | همچنین آنها به شکار ماهیانی همچون سوف حاجی طرخان (Perch)، مارماهی‌ها و کپور ماهیان می‌پردازند.
موضوع مقاله: بلنی سه‌باله | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بلنی سه‌باله | مقدمه: این خانواده تقریباً ۱۴۴ گونه در ۲۰ رده‌است که در آبهای گرمسیری و معتدل اقیانوس‌های هند، آرام و اطلس زندگی می‌کنند. | ## بخش 1: بلنی سه‌باله | بلنی سه باله با بدنی کشیده و به شکل بلنی و با یک باله پشتی که به سه قسمت تقسیم می‌شود (که نام این ماهی از آن گرفته شده) از همنوعان خود متمایز می‌شود. باله‌های باریک و کوچک لگنی ماهی درست زیر گلوی ماهی قرار دارند و دارای یک برآمدگی هستند، باله‌های استی ماهی دارای یک یا دو برآمدگی هستند. | ## بخش 2: بلنی سه‌باله | بسیاری از بلنی‌های سه باله، رنگارنگ هستند که در استتار آن نقش مهمی ایفا می‌کند و به همین دلیل به‌عنوان یکی از معمولترین ماهی‌های آکواریومی یافت می‌شوند. بلنی‌های سه بالدار بیشتر اوقات خود را در زیر بستر آب روی سنگ‌ها و مرجان‌ها می‌گذارند. | ## بخش 3: بلنی سه‌باله | این ماهی‌ها عموماً در آبهای صاف و کم عمق دریاها و در معرض نور آفتاب زندگی می‌کنند. دریاچه‌ها و تپه‌های دریایی که به سمت دریا قرار دارند، از جمله مهم‌ترین زیستگاه‌های این نوع ماهی بشمار می‌رود. | ## جمع‌بندی | بلنی‌های سه باله فقط در طول روز فعالیت می‌کنند و در منطقه خاصی زندگی می‌کنند، در بسیاری از آنها رنگ بدن جنس نر با بدن جنس ماده متفاوت است و جنس ماده در مقایسه با جنس نر دارای بدنی به زنگ قهوه‌ای مایل به زرد است.
موضوع مقاله: حیدربابایه سلام | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حیدربابایه سلام | مقدمه: حیدربابایا سالام یا حیدربابایه سلام (به فارسی: سلام بر حیدربابا) که اغلب به صورت کوتاه «حیدربابا» خوانده می‌شود، نام منظومه‌ای از محمدحسین شهریار است که به ترکی آذربایجانی در سال ۱۳۳۲ سروده و در تبریز چاپ شده‌است. | ## بخش 1: حیدربابایه سلام | شهریار در این اثر از دوران کودکی خود در خشکناب، که در پای کوهی به نام حیدربابا قرار دارد یاد می‌کند. | ## بخش 2: حیدربابایه سلام | او کوه کوچک حیدربابا را خطاب قرار داده و توصیف گیرائی از طبیعت و مردمان آن سامان به دست می‌دهد و گاه احساس خود از اوضاع گذشته و حال را با زبانی ساده و بی‌تکلف و نزدیک به زبان عامهٔ مردم بیان می‌کند. | ## بخش 3: حیدربابایه سلام | ساختار این اثر در ۱۲۱ بند نوشته شده‌است که ۷۶ بند آن متعلق به قسمت نخست می‌باشد. | ## جمع‌بندی | حیدربابا گؤیلر بوْتوْن دوماندی گونلریمیز بیر-بیریندن یاماندی بیر-بیروْزدن آیریلمایون، آماندی یاخشیلیغی الیمیزدن آلیبلار یاخشی بیزی یامان گوْنه سالیبلار حیدربابا تمام جهان، غم گرفته‌است وین روزگارِ ما همه ماتم گرفته‌است ای بد، کسی که که دست کسان کم گرفته‌است نیکی برفت و در وطنِ غیر لانه کرد بد در رسید و در دل ما آشیانه کرد وزن وزن این اشعار برخلاف اکثر اشعار کلاسیک ترکی آذربایجانی که عروضی هستند، بر اساس وزن هجایی است به این ترتیب که مصرع‌ها از سه قسمت «چهار، چهار، سه» هجایی تشکیل شده‌است برای نمونه: حیدر بابا ایلدریملار شاخاندا حی در با با _ ایل د ریم لار _ شا خان دا ترجمه به زبان‌های دیگر این اثر به زبان‌های مختلف چه به صورت نظم و چه به صورت نثر ترجمه شده‌است.
موضوع مقاله: عضدالملک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عضدالملک | مقدمه: او پسر موسی‌خان قاجار و از ایل قاجار بود و در دربار چند تن از شاهان قاجار خدمت می‌کرد. | ## بخش 1: عضدالملک | در سال ۱۲۸۳ قمری وی را به همراه خشت‌های طلا به عتبات فرستادند تا حرم عسکریین را تذهیب کند. در ۱۲۸۷ قمری پس از بازگشت از سفری که به همراه شاه به عتبات رفته بود به حکومت مازندران منصوب شد. | ## بخش 2: عضدالملک | در ۱۲۹۰ به همراه ناصرالدین شاه به اروپا رفت و پس از بازگشت در کنار سایر مناصب، ایلخان ایل قاجار شد. در ۱۲۹۱ قشون کل ایران به چهار بخش تقسیم شدند و او را به فرماندهی کل قشون مازندران، استرآباد، سمنان، دامغان، شاهرود، بسطام، گلپایگان، خوانسار و همچنین قراول مخصوص شاه گماردند. | ## بخش 3: عضدالملک | ## جمع‌بندی | درگذشت عضدالملک در حدود نود سال عمر کرد و مجلس دوم مشروطه در نهم ذیقعده ۱۳۲۷ (آذر ۱۲۸۸) او را به نایب السلطنگی احمد شاه برگزیداما وی ده ماه بعد در هفدهم رمضان ۱۳۲۸، برابر با ۳۰ شهریور ۱۲۸۹ درگذشت و به جایش ابوالقاسم ناصرالملک نائب السلطنه شد.
موضوع مقاله: شهرستان تبریز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان تبریز | مقدمه: شهرستان تبریز یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی که شهر تبریز، مرکز آن شهرستان و استان و نیز مرکز منطقه آذربایجان ایران می باشد. | ## بخش 1: شهرستان تبریز | شهرستان تبریز به عنوان شهرستان اولین‌ها ، طبق آخرین تقسیمات کشوری از ۳ بخش، ۴ شهر، ۷ دهستان و ۹۰ روستا تشکیل شده‌است. شهرستان تبریز از شمال به شهرستان ورزقان، از جنوب به شهرستان مراغه، از شرق به شهرستان هریس و بستان آباد، از غرب به شهرستان اسکو و شمال غرب به شهرستان شبستر محدود می‌گردد. | ## بخش 2: شهرستان تبریز | این شهرستان در ۴۶ و ۲۵ طول شرقی و ۳۸ و ۲ عرض شمالی از نصف‌النهار گرینویچ واقع شده‌است و ارتفاع تقریبی آن از سطح دریا۱۳۰۰ تا۲۱۰۰ متر متغیر می‌باشد. پوشش گیاهی و جانوری پوشش گیاهی و جانوری شهرستان تبریز به‌شرح زیر است:Tabrīz, Encyclopaedia of Islam دسته انواع ملاحظاتدرختانانواع درختان راش، بلوط، ممرز، افرا، ون و همچنین درختان میوه جنگلی از قبیل گردو، گیلاس، فندق، سیب و گلابیگیاهان (عمومی)کنگر وحشی، خارشتر، چمن، خاکشیر، قیاغ اولی، شیرین بیان، روناس، گندمیان، بومادران و گون کتیرادر بیشتر نواحی در بیشتر ایام سال می‌رویند.گیاهان (جلگه تبریز)مراتع ییلاقی (به‌ویژه در دامنهٔ تودهٔ کوهستانی سهند) و مراتع قشلاقی (اطراف دریاچه ارومیه)گیاهان (دامنه‌های سهند)به‌علت شیب تند و سنگلاخی‌بودن پوشش گیاهی مانند گونه‌های مناطق کوهستانیپوشش گیاهی دامنه‌های سهند از پوشش گیاهی دامنه‌های سبلان فقیرتر است.گیاهان (در نواحی جلگه‌ای و کم‌ارتفاع)مانند گیاهان ایران مرکزیدر نواحی خشک‌تر، گیاهانی مانند خارشتر، فراوان وجود دارد.جانورانگرگ، گراز، روباه، خرس، قوچ، میش، بز وحشی، شغال، آهو و خرگوشپرندگان بومیکبک، اردک، غاز، قرقاولپرندگان مهاجرمرغ سقا، فلامینگو، انواع مرغابی و دُرنا، لک‌لک و حواصیلحواصیل در حوالی رودخانه‌های شهرستان یافت می‌شود. | ## بخش 3: شهرستان تبریز | تقسیمات کشوری و جمعیت 400px|چپ|نقشهٔ موقعیت بخش‌های ۳ گانه و شهرهای ۴ گانهٔ شهرستان تبریز. | ## جمع‌بندی | جمیعت شهرستان تبریز در سال ۱۳۹۵ خورشیدی بالغ بر ۱٬۷۷۳٬۰۳۲ نفر بوده که از این تعداد ۱٬۶۴۹٬۲۵۸ نفر ساکن ۴ شهر تبریز، سردرود، خسروشاه و باسمنج و ۱۲۳٬۷۷۴ نفر نیز ساکن روستاهای شهرستان بوده‌اند.
موضوع مقاله: الفبا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # الفبا | مقدمه: در خط‌های فارسی و عربی، الفبا معمولاً به نشانه‌های نوشتاری همخوان (صامت) گفته می‌شود که آن‌ها را حروف بی‌صدا هم می‌گویند و معمولاً واکه‌ها (مصوت)، جزء حروف الفبا نیستند و به آن‌ها حروف صدادار می‌گویند؛ ولی برای مصوت‌های بلند سه‌گانه، از سه تا از حروف الفبا استفاده می‌شود و مصوت‌های کوتاه، بدون علامت یا در موارد ضروری، با حرکت‌گذاری عربی و فارسی نشان داده می‌شوند؛ در حالی که در الفبای لاتین، برخی از حروف، نماینده واکه‌ها نیز هستند. | ## بخش 1: الفبا | انواع الفبا الفبای فونتیک: در این نوع از الفبا هر شکل تنها نشان‌دهندهٔ یک صدای خاص است مانند ب در الفبای زبان فارسی. | ## بخش 2: الفبا | الفبای غیر فونتیک: در این نوع الفبا هیچ شکل نوشتاری تنها یک صدا را نشان نمی‌دهد. | ## بخش 3: الفبا | ## جمع‌بندی | الفبای نیمه فونتیک: در این نوع از الفبا، برخی شکلها تنها به یک صدا و بعضی به بیش از یک صدا اشاره دارند مانند شکل نوشتاری و در الفبای فارسی که هم صدای صامت و هم صدای مصوت می‌دهد.
موضوع مقاله: بودا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بودا | مقدمه: بر پایه پژوهش‌هایی توسط راناجیت پال، بودا از شاهزادگان ایرانی تبار و معاصر مهاویرا بوده‌است. | ## بخش 1: بودا | آیین بودایی، چهارمین دین فراگیر جهان است؛ که بیش از ۵۰۰ میلیون نفر از جمعیت جهان از آن پیروی می‌کنند. در حقیقت «بودا» یک لقب است به معنی «فرد منورالفکر» یا به عبارتی «فردی که درک بالایی دارد». بنا بر داستان‌های بودایی، سیدارتا (واژه سیدارتا به معنی کمال‌جو است) شاهزاده‌ای بود به نام سیدارتا گوتما از تیره شاکیا ایل ساکی در منطقه کاپیلاواستو در نپال امروزی می‌زیست. گوتاما بودا ملقب به ساکیامونی یا رئیس قبیله ساکی در هند بود و نام یک شاهزاده ساکی از قوم سکا می‌باشد. پس از زایش توجه پیشگویان به او جلب شد و پیشگویی ایشان بدین‌گونه بود که سیدارتا در آینده یا پادشاهی جهانگیر خواهد شد یا روحانی‌ای بیداردل که جهانیان را از خواب نادانی خواهد رهاند. پدر سیدارتا یعنی سودودانا شاه برای اینکه پسرش در راه نخست قرار گیرد وی را در ناز و نعمت پروراند و در کاخ‌هایی محفوظ قرار داد تا سیدارتا با رنج‌ها و کاستی‌های زندگی آشنایی نیابد. | ## بخش 2: بودا | با این حال سیدارتای کمال‌جو در سن ۲۹ سالگی از کاخ‌ها گریخت و در طی چهار بار گریز خویش با چهار منظره آشنا گشت: پیری، بیماری، مرگ و شخصی پارسا که در پی رهایی از رنج‌ها بود. دیدن چهارمین منظره بر سیدارتا تأثیری ژرف نهاد و بر آن شد تا زندگی شاهزادگی را نهاده به جستجوی حقیقت شرایط آدمیان بپردازد. پس از گذراندن مدتی با مرتاضان در جنگل‌ها، آن راه را راه راستین حقیقت‌یابی ندانست و راهی میانه در پیش گرفت. سیدارتا پس از شش سال آزمودن و پویش در مکانی به نام بودگایا زیر درختی به نام درخت بیداری (بودی) به درون پویی (مراقبه و مکاشفه) نشست و پس از چیرگی بر ترفندهای مارا، دیو دیوان، به دریافت رموز و بیداری کامل رسید و بودا گشت. زندگی‌نامه بودا در یک خانواده اشرافی، در طایفه شکیا متولد شد اما سرانجام زندگی لائیک را کنار گذاشت. با توجه به سنت بودایی، پس از چند سال mendicancy(مدیتیشن) بیدار برای درک مکانیسم که مردم به دام افتاده در چرخه تولد دوباره را نگه می‌دارد. | ## بخش 3: بودا | بودا یک راه میانه را بین تمایلات نفسانی و زهد شدید موجود در جنبش śramaṇa هند آموزش داد. او مسیری معنوی را آموزش داد که شامل آموزش‌های اخلاقی بود و اقدامات مراقبه‌ای مانند ژانا و ذهن آگاهی. چند قرن پس از مرگ او با لقب بودا شناخته شد، که به معنی «یکی از بیدار» یا «یک روشن» است. تعالیم گوتاما توسط جامعه بودایی در سوتاها، که حاوی سخنرانی‌های وی است، وینایا، کدهای وی برای عمل صومعه، تدوین شده‌است. این موارد در گویش‌های‌ آریایی میانه و هندوستان از طریق یک سنت شفاهی منتقل شده‌است. | ## جمع‌بندی | نسل‌های بعدی متون دیگری مانند رساله‌های سیستماتیک معروف به Abhidharma، زندگی‌نامه بودا، مجموعه داستان‌های مربوط به زندگی گذشته بودا معروف به قصه‌های جاتاکا را تشکیل دادند و گفتمان‌های اضافی، به عنوان مثال، سوتراهای ماهایانا.
موضوع مقاله: حماسه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حماسه | مقدمه: حماسه یا به پارسی رزمی یا رزمنامه گونه‌ای از متون وصفی است که به توصیف اعمال پهلوانی و افتخارات و بزرگی‌های قومی یا فردی می‌پردازد. | ## بخش 1: حماسه | محققان منظومه‌های حماسی را به دو نوع تقسیم کرده‌اند: منظومه‌های حماسی طبیعی و ملی که خود به دو گونه حماسه‌های اساطیری و پهلوانی مانند قسمت عمده‌ای از شاهنامه و منظومه‌های حماسی تاریخی مانند شاهنامه ابومنصوری بخش می‌شود و منظومه‌های حماسی مصنوع همچون هانرید اثر ولتر. یَلنامه و پهلوان‌نامه واژه‌هایی پارسی‌تبار و برابرهای پارسی سره واژه عربی حماسه هستند. به‌طور کلی حماسه‌های پهلوانی و دینی که با ایام و لحظات خاصی از حیات ملی یک قوم در ارتباط است؛ دورانی که مردمان پیشین با مدنیت ساده و ابتدایی خود در تلاش برای تشکیل ملیت و تمدن خود بوده‌اند. موضوع داستان‌های حماسی همیشه نخستین دوره‌های تمدن آن ملت است و در دوره‌های ترقی و کمال استقلال و تمدن یک ملت شاعران بیشتر به حماسه‌های مصنوع می‌پردازند. همچنین در عموم حماسه‌ها زمان و مکان وقایع مبهم است تا منظومه حماسی در زمان و مکان محدود نباشد. | ## بخش 2: حماسه | حوادث خارق‌العاده‌ای یا اغراق‌آمیزی که در حماسه ذکر می‌شوند و گاه باور آن‌ها دشوار می‌باشد نیز از ویژگی‌های حماسه می‌باشد. حماسه‌سرایان معاصر شاخص‌ترین حماسه سرای معاصر سیاوش کسرایی شاعر نامی فقید است که حماسهٔ آرش شناخته شده‌ترین اثر وی می‌باشد که سال‌های سال است در کوی برزن بر زبان کوهنوردان از حفظ خوانده می‌شود و نیز قطعه صوتی صدای خود شاعر و خواندن این حماسه ضبط شده و موجود است. ویژگی حماسهٔ آرش کمانگیر در کاربرد کمان و تیری است که بناست مرز ایران و توران را مشخص کند و جان کماندار که با رهایی تیر از کمان از بدنش خارج می‌شود نکتهٔ مهمی که در مورد کسرایی وجود دارد این است که با وجود انقلابی بودنش و اشعارش که در انقلاب اصلیترین شعارهای مردمی و ملی از آن‌ها استخراج می‌شد ممنوعیت چاپ اشعارش توسط هم جمهوری اسلامی در نخست نیمهٔ حکومتش و هم ساواک در سال‌های منتهی به انقلاب است و اینکه با وجود تمام این محدودیت‌ها تا به امروز در دل مردم درخشان مانده است. از حماسه سرایان معاصر دیگر می‌توان از مهدی اخوان ثالث ، صدرا ذوالریاستین و محمدرضا تقوی فرد نام برد. انواع حماسه حماسه اساطیری، که از قدیمی و اصلی‌ترین نوع حماسه است و بر مبنای اساطیر شکل گرفته؛ مثل گیل گمش و بخش اول شاهنامه. | ## بخش 3: حماسه | حماسه پهلوانی، که در آن از زندگی پهلوانان سخن رفته و قهرمان معمولاً یک پهلوان مردمی است که برای او مرگ بهتر از ننگ است. حماسه‌های دینی یا مذهبی، که در آن‌ها قهرمان یکی از رجال مذهبی و داستان آن هابر مبنای اصول یکی از مذاهب است. حماسه عرفانی، که در این گونه حماسه قهرمانان بعد از شکست دادن دیو نفس و در طی شعری مخاطره‌آمیز در جاده طریقت نهایتاً به پیروزی که همان وصول به جاودانگیست دست می‌یابند. تقسیم‌بندی حماسه از لحاظ قدمت حماسه سنتی که به آن حماسه نخستین و حماسه شفاهی نیز می‌گویند. | ## جمع‌بندی | حماسه ثانوی یا حماسه ادبی که بر مبنای حماسه‌های قدیمی ساخته شده و شاعر موضوع آن را یا ابداع می‌کند یا آزادانه از موضوعات قدیمی سود می‌جوید.