موضوع مقاله: معادن ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # معادن ایران | مقدمه: ایران با داشتن ۶۸ نوع ماده معدنی، ۳۷ میلیارد تن ذخایر اثبات شده و بیش از ۵۷ میلیارد تن ذخایر بالقوه به ارزش ۷۷۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۴ در میان ۱۵ کشور بزرگ غنی از مواد معدنی قرار دارد. | ## بخش 1: معادن ایران | استخراج مواد معدنی تنها ۰٫۶ درصد در تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور نقش دارد حتی با افزودن نقش سایر صنایع مرتبط با معدن، این رقم فقط به چهار درصد افزایش می‌یابد (۲۰۰۵) که عوامل بسیاری در این امر مؤثر بوده‌اند از جمله عدم وجود زیرساخت‌های مناسب، موانع قانونی، مشکلات اکتشاف و کنترل دولت. مهم‌ترین معادن ایران شامل زغال‌سنگ، مواد معدنی فلزی، شن و ماسه، مواد معدنی شیمیایی و نمک است. ایران با تقریباً ۱٪ از جمعیت جهان بیش از ۷٪ از کل ذخایر معدنی جهان را در اختیار دارد. بر پایه برآوردها در سال ۱۳۹۶، ایران در رتبه دوم گاز طبیعی در جهان با ۱٫۳٪ گاز و رتبه سوم نفت در جهان با ۱۵۸٫۷ میلیارد بشکه نفت شامل ۳٫۵٪ نفت جهان که عمر آن‌ها بیشتر از صد سال برآورد می‌شود، قرار دارد. بر پایه گزارش سال ۱۳۹۶ اعلام شد ارزش معادن ایران ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد شده‌است که در صورت سرمایه‌گذاری این عدد افزایش می‌یابد.در مهر ۱۴۰۱ رئیس سازمان نظام مهندسی معدن ایران گفت: ایران ۷ درصد ذخایر معدنی جهان را در اختیار دارد و جزء ۱۴ کشور برتر جهان از نظر ذخایر معدنی است که ارزش ذخایر آن بیش از ۷۷۰ میلیارد دلار تخمین زده می شود. مانند معدن مس سرچشمه با ۱٫۲ میلیارد تن با گرید ۰٫۷٪، معدن روی انگوران با ذخیره باقی‌مانده ۹ میلیون تن با گرید ۳۵٪، معدن روی مراغه با ۱۶۰ میلیون تن گرید ۲٪، معدن سنگ آهن سنگان با ذخیره ۱٫۲ میلیارد تن (رتبه نهم در جهان) و معدن گل گهر سیرجان با ۱ میلیارد تن (رتبه دهم در جهان). مسائل اقتصادی در سالهای اخیر نزدیک به ۳۰٪ سرمایه‌گذاری کشور در زمینه معدن انجام شده‌است. بیشترین حاشیه سود در میان ۱۰۰ شرکت برتر ایرانی در سال ۲۰۰۹ مربوط به بخش استخراج معادن بود که حاشیه سود آن ۵۸٪ بود، در حالیکه حاشیه سود ناخالص شرکت‌های فورچون ۵۰۰ برابر ۱۱٪ بود. | ## بخش 2: معادن ایران | در سه‌ماهه اول ۲۰۰۹-۲۰۱۰، ایران نزدیک به ۵٫۶ میلیون تن محصولات معدنی به ارزش بیش از ۱٫۲ میلیارد دلار صادر کرد. در سال‌های ۲۰۰۹–۲۰۱۰ صادرات بخش معدن به ۸٫۱۳ میلیارد دلار رسید که حدود ۳۲٪ از صادرات غیرنفتی کشور را تشکیل می‌دهد. هر ساله پس از مذاکره بین تولیدکنندگان سنگ آهن و فولاد، قیمت سنگ آهن توسط دولت تعیین می‌شود. در مارس ۲۰۱۲، بورس کالای ایران، آزادسازی کامل قیمت فروش فولاد خام و محصولات جانبی را اعلام کرد. در حال حاضر بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ نفر در بخش معادن مشغول به کار هستند در حالیکه در کل ۵۰۰٬۰۰۰ نفر در بخش معدن مشغول به کار هستند. شرکت ملی معدن ایران با ۰٫۶٪ از کل تولید معدن در جهان٬ بیست و سومین شرکت معدن بزرگ جهان است. پروژه‌های اکتشافی اجرا شده توسط سازمان ملی زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی در سه سال دوره ۲۰۰۵-۲۰۰۸، شش برابر بیشتر از رقم مربوط به مدت مشابه در دولت قبل است. از سال ۲۰۰۵، میزان مرگ و میر در حوادث معدن از یک نفر به ازای ۶ میلیوت تُن به یک نفر در ۱۰ میلیون تن تولید معدن کاهش یافته‌است. | ## بخش 3: معادن ایران | ایران با توجه به پتانسیل معدنی از ۷۰ سال قبل، اولین کشوری بود که تدریس رشته معدن و زمین‌شناسی را در بین کشورهای منطقه آغاز کرد و در حال حاضر بیش از ۵۰ هزار نفر مهندس و تکنسین در رشته‌های معدن، متالورژی و کارشناس زمین‌شناسی تربیت کرده‌است. این خیل عظیم نیروهای متخصص کشورهای سرمایه‌گذار را از نظر نیروی انسانی بی‌نیاز می‌کند و این در حالی است که در سایر کشورهای منطقه چنین پتانسیلی وجود ندارد. ایران از نظر حجم ذخایر قطعی و بالقوه، وجود زیربناهای مناسب، وجود بازار مناسب مصرف در ایران و کشورهای منطقه، قیمت مناسب انرژی، دسترسی به آب‌های آزاد و همچنین نیروی انسانی متخصص و تحصیلکرده بخش معدن، یکی از کشورهای بسیار شاخص جهت سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ معدنی شناخته می‌شود و در یک جمله ایران در آینده بهشت سرمایه‌گذاری معدنی شناخته خواهد شد. نفت و گاز ایران، دومین ذخایر نفتی جهان یعنی ۹٪ ذخایر ثابت شده نفتی زمین معادل ۱۵۸ میلیارد بشکه (بدون در نظر گرفتن نفت دریای خزر) و نیز نخستین ذخایر گازی جهان یعنی ۱۸٪ ذخایر ثابت شده گاز طبیعی، معادل ۲۶ تریلیون متر مکعب را در اختیار خود دارد. کالاها ایران با دارا بودن حدود ۶۸ نوع ماده معدنی (غیرنفتی)، ۳۷ میلیارد تن ذخایر کشف شده و ۵۷ میلیارد تن ذخایر بالقوه، در میان ۱۵ قدرت معدنی جهان جای گرفته است و یکی از کشورهای غنی از حیث دارایی‌های معدنی به حساب می‌آید. این درحالی است که تولیدات معدنی تنها ۰٫۶ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل می‌دهد. ارزیابی سازمان زمین شناسی آمریکا، ایران را در رتبه هشتمین تولیدکننده سنگ آهن با تولید ۳۳ میلیون تن در سال ۲۰۰۹ قرار داد. | ## جمع‌بندی | چادرملو و سنگ آهن گل گهر، دو تا از بزرگ‌ترین معادن سنگ آهن ایران اند (بیش از ۸۰٪ تولید سنگ آهن ایران را به خود اختصاص داده‌اند).