موضوع مقاله: بیت‌کوین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیت‌کوین | مقدمه: بیت‌کوین (به اختصار: BTC؛ نماد: ₿) یک ارز دیجیتال غیرمتمرکز، بدون بانک مرکزی یا مدیریت واحد است که می‌تواند بدون واسطه، از طریق شبکهٔ بیت‌کوین به صورتِ همتا به همتا ارسال شود. | ## بخش 1: بیت‌کوین | تراکنش‌ها توسط یک شبکه به صورت رمزنگاری‌شده تأیید می‌شود و در یک دفتر کل توزیع‌شده عمومی به نام زنجیره‌بلوک ثبت و ضبط می‌شوند. این رمزارز در سال ۲۰۰۸ توسط شخص یا گروهی ناشناس با نام ساتوشی ناکاموتو اختراع شد. در فرایند استخراج این رمزارز، به فرد استخراج کننده (ماینر) پاداش بیت‌کوین می‌رسد که می‌توان با استفاده از بیت‌کوین، ارزهای دیگر، محصولات و خدمات را خرید. به دلیل استفاده در تراکنش‌های غیرقانونی، مصرف مقدار زیادی برق در استخراج (و در نتیجه ردپای کربنی)، نوسان قیمت و دزدی از مبادلات فریسیانکا، بیت‌کوین مورد انتقاد قرار گرفته است. در گذشته برخی از سرمایه‌گذاران و اقتصاددانان بیت‌کوین را به عنوان یک حباب سوداگرانه توصیف کرده‌اند ولی برخی از آن به عنوان سرمایه‌گذاری استفاده کرده‌اند. در سپتامبر ۲۰۲۱، السالوادور رسماً بیت‌کوین را به عنوان ارز قانونی پذیرفت و نخستین کشوری بود که این کار را انجام داد. روزنامه وال‌استریت جورنال, و فرهنگ انگلیسی آکسفورد از نوشتن بیت‌کوین با حروف کوچک در همه موارد حمایت می‌کنند. اولین بار ولی در ۱۳ سال پیش در سایت واژه بیت‌کوین را با حروف بزرگ نوشته شده بود که بعداً در صرافی‌ها هم به صورت حرف بزرگ نوشته شد. زنجیره‌بلوک به صورت زنجیره ای از بلوک‌ها اجرا می‌شود که هر بلوک حاوی هش بلوک پیشین تا بلوک نخستین است. شبکه‌ای از گره‌های ارتباطی که نرم‌افزار بیت‌کوین را اجرا می‌کنند، زنجیره‌بلوک را حفظ می‌کنند. برای نمونه پرداخت‌کننده X، با استفاده از برنامه‌های نرم‌افزاری در دسترس در این شبکه، بیت‌کوین‌های Y را به گیرنده Z منتشر می‌دهد. گره‌های شبکه می‌توانند تراکنش‌ها را بررسی کنند، آن‌ها را به دفترچه خود اضافه کنند و برخی از تراکنش‌ها را به گره‌های دیگر ارسال کنند. هر گره یک نسخه از زنجیرهٔ بلوک را نگه می‌دارد تا همه بتوانند به‌طور مستقل مطمئن شوند که مالکیت بیت‌کوین‌ها درست است. تقریباً هر ۱۰ دقیقه، گروه جدیدی از تراکنش‌های تأیید شده به شکل یک بلوک ساخته می‌شود و به زنجیره اضافه می‌شود و سریعاً در همه گره‌ها منتشر می‌شود. این باعث می‌شود نرم‌افزار بیت‌کوین بتواند بفهمد که یک بیت‌کوین خاص چه زمانی خرج شده و جلوی دوبار خرج شدن آن را بگیرد. برخلاف دفتر کل معمولی که فقط نقل و انتقالات واقعی را ثبت می‌کند، زنجیره‌بلوک تنها جایی است که می‌توان دید بیت‌کوین‌ها هنوز خرج نشده‌اند. بلوک‌های فردی، آدرس‌های عمومی و تراکنش‌های درون بلوک‌ها را می‌توان با استفاده از کاوشگر زنجیره بلوک بررسی کرد. هنگامی که یک کاربر بیت‌کوین ارسال می‌کند، کاربر هر آدرس و مقدار بیت‌کوین ارسال شده به آن آدرس را در یک خروجی مشخص می‌کند. برای جلوگیری از دوبار خرج کردن بیت‌کوین، هر ورودی باید به خروجی خرج نشده قبلی در زنجیره‌بلوک اشاره کند. از آنجایی که تراکنش‌ها می‌توانند چندین خروجی داشته باشند، کاربران می‌توانند بیت‌کوین‌ها را در یک تراکنش برای چندین گیرنده بفرستند. همان‌طور که در یک تراکنش نقدی، مجموع ورودی‌ها (سکه‌هایی که برای پرداخت استفاده می‌شود) می‌تواند از مجموع پرداخت‌های مورد نظر بیشتر شود. برای ساخت یک آدرس بیت‌کوین، انتخاب یک کلید خصوصی معتبر تصادفی و محاسبه آدرس بیت‌کوین مرتبط نیاز است که می‌توان در یک لحظه انجام داد. کاربران می‌توانند به دیگران بگویند یا یک آدرس بیت‌کوین را بدون به خطر انداختن کلید خصوصی مرتبط آن، عمومی کنند. علاوه بر این، تعداد کلیدهای خصوصی معتبر به قدری زیاد است که بعید است کسی یک جفت کلید را محاسبه کند که از پیش در حال استفاده است و دارای بودجه است. برای اینکه فرد بتواند بیت‌کوین‌های خود را خرج کند، مالک باید رمزنگاری کلید عمومی مرتبط را بداند و تراکنش را به صورت دیجیتالی امضا کند. اگر کلید خصوصی گم شود، شبکهٔ بیت‌کوین هیچ مدرک دیگری از مالکیت را تشخیص نخواهد داد؛ سپس سکه‌ها غیرقابل استفاده هستند و به‌طور مؤثر گم می‌شوند. به عنوان مثال، در سال ۲۰۱۳ یکی از کاربران ادعا کرد که ۷۵۰۰ بیت‌کوین به ارزش ۷٫۵ میلیون دلار که داخل یک هارد دیسک حاوی کلید خصوصی بود، را به‌طور اتفاقی دور انداخته است. اعتقاد بر این است که حدود ۲۰ درصد از کل بیت‌کوین‌ها از بین می‌روند که ارزش بازار آن‌ها در ژوئیه ۲۰۱۸ حدود ۲۰ میلیارد دلار است. و اینکه در رابطه با ماینرها آنها غیرقانونی نیستند و آنها اینکار می‌کنند: برداشت و واریزهایی که انجام نشده انجام میدن و هش می‌کنند و در عوض ان بلاک چین مقداری بیت کوین به آنها می‌دهد. اگر کلید خصوصی برای شخص ثالث فاش شود، به عنوان مثال، از طریق نقض اطلاعات، شخص ثالث می‌تواند از آن برای سرقت هر بیت‌کوین مرتبط استفاده کند. تا دسامبر ۲۰۱۷، حدود ۹۸۰۰۰۰ بیت‌کوین از صرافی‌های ارزهای دیجیتال به سرقت رفته است. در شبکهٔ بیت‌کوین، با هر بیت‌کوین به‌طور مساوی رفتار می‌شود و از قابلیت تعویض اولیه اطمینان حاصل می‌شود. در حالی که کیف پول‌ها و نرم‌افزارها با همه بیت‌کوین‌ها یکسان برخورد می‌کنند، تاریخچه تراکنش هر بیت‌کوین در زنجیره‌بلوک ثبت می‌شود. Gox حساب‌های حاوی نوعی بیت‌کوین‌ها را مسدود کرد چرا که به‌عنوان سرقت‌شده شناسایی شده بودند. استخراج کنندگان با گروه‌بندی مکرر تراکنش‌ها در یک بلوک، شبکه زنجیره‌بلوک را ثابت، کامل و غیرقابل تغییر نگه می‌دارند، که سپس تراکنش‌ها به شبکه پخش می‌شود و توسط گره‌های گیرنده تأیید می‌شود. هر بلوک حاوی یک تابع هش رمزی اس‌اچ‌ای-۲ از بلوک قبلی است، بنابراین هر بلوک به بلوک قبلی پیوند داده می‌شود و در مجموع این شبکه زنجیره‌بلوک نام دارد. برای پذیرفته شدن توسط بقیه شبکه، یک بلوک جدید باید حاوی الگوریتم اثبات کار (PoW) باشد. الگوریتم اثبات کار استخراج کننده‌ها را ملزم می‌کند تا عددی به نام تک‌بار (رمزنگاری نانس) را پیدا کنند (عددی که یک بار استفاده می‌شود)، به طوری که وقتی محتوای بلوک همراه با تک‌بار هش می‌شود، نتیجه از نظر عددی کوچک‌تر از هدف دشواری شبکه باشد. تأیید این اثبات برای هر گره در شبکه آسان است، اما تولید آن بسیار زمان بر است، همان‌طور که برای یک هش رمزنگاری ایمن، استخراج کننده‌ها باید مقادیر غیر nonce مختلفی را امتحان کنند (معمولاً دنباله مقادیر آزمایش شده اعداد حسابی است: ۰، ۱، ۲، ۳ و…). از آنجایی که هدف دشواری در مقایسه با هش معمولی بسیار کوچک است، هش‌های بلاک دارای صفرهای اصلی هستند.همان‌طور که در این مثال هش بلوک دیده می‌شود: با تنظیم این هدف دشواری، میزان کار مورد نیاز برای تولید یک بلوک را می‌توان تغییر داد. هر ۲۰۱۶ بلوک (تقریباً ۱۴ روز که تقریباً ۱۰ دقیقه در هر بلوک داده می‌شود)، گره‌ها با هدف حفظ میانگین زمان بین بلوک‌های جدید در ده دقیقه، به‌طور قطعی هدف دشواری را بر اساس نرخ اخیر تولید بلوک تنظیم می‌کنند. به این ترتیب سیستم به‌طور خودکار با مقدار کل توان استخراج در شبکه سازگار می‌شود. تا سپتامبر ۲۰۲۱، به‌طور متوسط ۷۹ هزار میلیارد میلیارد تلاش برای ایجاد هش بلاک کمتر از هدف دشواری نیاز است. سیستم اثبات کار، در کنار زنجیره‌بندی بلوک‌ها، تغییرات زنجیره‌بلوک را بسیار سخت می‌کند، زیرا مهاجم باید تمام بلوک‌های بعدی را اصلاح کند تا تغییرات یک بلوک پذیرفته شود.. همان‌طور که بلوک‌های جدید همیشه استخراج می‌شوند، دشواری اصلاح یک بلوک با گذشت زمان افزایش می‌یابد و تعداد بلوک‌های بعدی (که تأیید بلوک داده‌شده نیز نامیده می‌شود) افزایش می‌یابد. استخراج کننده ای که بلاک جدیدی را پیدا می‌کند، از طرف شبکه اجازه دارد تا تمام تراکنش‌هایی که در بلوک انجام می‌شود را جمع‌آوری کند و پاداش آن را دریافت کند. در ماه مه ۲۰۲۰، این پاداش در حال حاضر ۶٫۲۵ بیت‌کوین جدید ایجاد شده در هر بلوک است. برای دریافت این پاداش، یک تراکنش ویژه به نام coinbase در بلاک گنجانده شده که به استخراج کننده به عنوان یک گیرنده پرداخت می‌شود. پروتکل بیت‌کوین مشخص می‌کند که پاداش اضافه کردن یک بلوک در هر ۲۱۰۰۰۰ بلاک (تقریباً هر چهار سال) به نصف کاهش می‌یابد. در نهایت، پاداش به صفر می‌رسد و سقف ۲۱ میلیون بیت‌کوین در سال ۲۱۴۰ به پایان می‌رسد (که عدد دقیق تر ۲۰۹۹۹۹۹۹٫۹۷۶۹ بیت‌کوین است). تا آخر ژانویه ۲۰۲۳، بیش از ۱۹ میلیون بیت‌کوین استخراج شده است و تا رسیدن به سقف ۲۱ میلیون بیت‌کوین، کمتر از ۲ میلیون واحد باقی مانده است. در واقع یک رویداد برنامه‌ریزی شده در پروتکل زیربنایی بیت کوین است که پاداش استخراج بلوک‌های جدید را نصف کنید. این اتفاق که تقریباً هر چهار سال یکبار اتفاق رخ می‌دهد، در کد بیت کوین برنامه‌ریزی شده است تا از کند شدن روند ایجاد بیت کوین جدید اطمینان حاصل کند. هدف از هاوینگ بیت کوین، کاهش نرخ تولید این ارز و حفظ ارزش بالای بیت کوین می‌باشد. خالق بیت کوین، معروف به ساتوشی ناکاموتو، فرایند هاوینگ را برای کنترل تورم طراحی کرد. در واقع هاوینگ بیت کوین برای طولانی‌تر کردن فرایند استخراج و توزیع ایجاد بیت کوین‌های جدید در طول زمان امری ضروری است. کنترل استخراج بیت کوین در واقع برای حفظ ارزش بیت کوین می‌باشد که باعث می‌شود بیت کوین ضد تورم باشد. این مسئله فقط یک اتفاق فنی نیست و بر روی قیمت بیت کوین و احساسات بازار تأثیرگذار است. | ## بخش 2: بیت‌کوین | غیرمتمرکز بیت‌کوین یک رمز ارز غیرمتمرکز است: هیچ نهادی بیت‌کوین را کنترل نمی‌کند. هیچ مدیر واحدی وجود ندارد؛ دفتر کل توسط شبکه ای از استخراج کنندگان دارای امتیاز یکسان نگهداری می‌شود. تا زمانی که یک بلوک جدید به دفتر کل اضافه نشود، معلوم نیست کدام استخراج کننده بلوک را ایجاد خواهد کرد. هر کسی می‌تواند یک آدرس بیت‌کوین جدید (همتای بیت‌کوین یک حساب بانکی) بدون نیاز به تأیید ایجاد کند.. هر کسی می‌تواند بدون نیاز به تأیید، تراکنش را به شبکه ارسال کند؛ شبکه فقط تأیید می‌کند که تراکنش قانونی است. گرچه بیت‌کوین می‌تواند مستقیماً از کاربر به کاربر دیگری ارسال شود، اما در عمل از واسطه‌ها برای ارسال بیت‌کوین استفاده می‌شود. استخراج کنندگان کوچک به گروه‌های استخراج کنندگان بزرگ‌تر ملحق می‌شوند تا تنوع درآمد خود را به حداقل برسانند. از آنجایی که تراکنش‌های شبکه توسط استخراج کنندگان تأیید می‌شوند، تمرکززدایی شبکه مستلزم آن است که هیچ استخراج کننده ای یا گروه‌های استخراج کننده، به تنهایی ۵۱ درصد از قدرت هش را به دست نیاورد که اگر قدرت بیشتری بگیرند، می‌توانند سکه‌ها را دوبار خرج کنند، از تأیید تراکنش‌های خاص جلوگیری کنند و مانع کسب درآمد دیگر استخراج کنندگان شوند. در سال ۲۰۱۳ تنها شش گروه استخراج کننده، ۷۵ درصد از کل قدرت هش بیت‌کوین را کنترل می‌کردند. در سال ۲۰۱۴ گروه استخراج کننده Ghash.io پنجاه و یک درصد قدرت هش را به دست آورد که بحث‌های قابل توجهی را در مورد ایمنی شبکه ایجاد کرد.. این گروه به‌طور داوطلبانه قدرت هش خود را روی ۳۹٫۹۹٪ محدود کرد و از دیگر گروه‌ها خواست تا به نفع کل شبکه مسئولانه عمل کنند. در حدود سال ۲۰۱۷، بیش از ۷۰ درصد از قدرت هش و ۹۰ درصد تراکنش‌ها از چین انجام می‌شد. به گفته محققان، بخش‌های دیگر اکوسیستم نیز «توسط مجموعه کوچکی از نهادها» کنترل می‌شود، به‌ویژه نگهداری از نرم‌افزار مشتری، کیف پول‌های آنلاین و مشتریان تأیید پرداخت ساده (SPV). کیف پول‌ها اغلب به عنوان مکانی برای نگهداری یا ذخیره بیت‌کوین توصیف می‌شوند، به دلیل ماهیت سیستم، بیت‌کوین‌ها از دفتر کل تراکنش‌های زنجیره‌بلوک جدا نیستند. تعریف صحیح تر کیف پول این است که «اطلاعات دیجیتالی موجود در بیت‌کوین شما را ذخیره می‌کند» و به شخص اجازه می‌دهد به آن‌ها دسترسی داشته باشد (و خرج کند).. بیت‌کوین از رمزنگاری کلید عمومی استفاده می‌کند که در آن دو کلید رمزنگاری، یکی عمومی و دیگری خصوصی، تولید می‌شود. کیف پول‌های نرم‌افزاری نخستین برنامه کیف پول، که به سادگی بیت‌کوین نامیده می‌شود، و گاهی به عنوان کلاینت ساتوشی (Satoshi client) از آن یاد می‌شود، در سال ۲۰۰۹ توسط ساتوشی ناکاموتو به عنوان نرم‌افزار متن‌باز منتشر شد. کلاینت‌های کامل، تراکنش‌ها را مستقیماً با دانلود یک نسخه کامل از زنجیره‌بلوک تأیید می‌کنند (بیش از ۱۵۰ گیگابایت تا ژانویه ۲۰۱۸). این نوع نرم‌افزارها امن‌ترین و مطمئن‌ترین راه برای استفاده از شبکه هستند، زیرا نیازی به اعتماد به طرف‌های خارجی نیست. کلاینت‌های کامل اعتبار بلوک‌های استخراج‌شده را بررسی می‌کنند و از تراکنش آن‌ها در زنجیره‌ای که قوانین شبکه را می‌شکند یا تغییر می‌دهد جلوگیری می‌کنند.. به دلیل اندازه و پیچیدگی آن، دانلود و تأیید کل زنجیره‌بلوک برای همه دستگاه‌های محاسباتی مناسب نیست. کلاینت‌های سبک، از گره‌های کامل برای ارسال و دریافت تراکنش‌ها بدون نیاز به کپی محلی از کل زنجیره‌بلوک استفاده می‌کنند. این امر باعث می‌شود تا کلاینت‌های سبک بسیار سریع‌تر راه‌اندازی شوند و به آنها اجازه می‌دهد در دستگاه‌های کم مصرف و پهنای باند کم مانند تلفن‌های هوشمند استفاده شوند.. با این حال، هنگام استفاده از یک نرم‌افزار کیف پول سبک، کاربر باید به گره‌های کامل اعتماد کند، زیرا می‌تواند مقادیر معیوب را به کاربر گزارش دهد. کلاینت‌های سبک‌وزن طولانی‌ترین زنجیره‌بلوک را دنبال می‌کنند و از معتبر بودن آن اطمینان نمی‌دهند، و نیاز به اعتماد به گره‌های کامل دارند. خدمات اینترنتی شخص ثالث به نام کیف پول‌های آنلاین یا کیف پول‌های اینترنتی عملکرد مشابهی را ارائه می‌دهند اما ممکن است استفاده از آن آسان‌تر باشد. در این حالت، اعتبار دسترسی به رمزارز به جای اینکه روی سخت‌افزار کاربر باشد، نزد ارائه‌دهنده کیف پول آنلاین ذخیره می‌شود. یک ارائه دهنده مخرب یا دارای نقض امنیتی در سرور ممکن است باعث سرقت بیت‌کوین‌های سایت ارائه دهنده شود. انبار سرد نرم‌افزارهای کیف پول به دلیل پتانسیل سودآوری برای سرقت بیت‌کوین مورد هدف هکرها قرار می‌گیرد. تکنیکی به نام «انبار سرد» (Cold storage) کلیدهای خصوصی را از دسترس هکرها دور نگه می‌دارد؛ این کار با آفلاین نگه داشتن کلیدهای خصوصی به‌طور همیشگی انجام می‌شود با تولید آنها در دستگاهی که به اینترنت متصل نیست. اعتبار لازم برای خرج کردن بیت‌کوین را می‌توان به روش‌های مختلف به صورت آفلاین ذخیره کرد، از کیف پول‌های سخت‌افزاری تخصصی گرفته تا چاپ‌های کاغذی ساده کلید خصوصی. کیف پول‌های سخت‌افزاری کیف پول سخت‌افزاری یک ابزار جانبی کامپیوتر است که تراکنش‌ها را به درخواست کاربر امضا می‌کند. این دستگاه‌ها کلیدهای خصوصی را ذخیره می‌کنند و امضا و رمزگذاری را به صورت داخلی انجام می‌دهند، و هیچ اطلاعات حساسی به جز تراکنش‌های امضا شده (و غیرقابل تغییر) با رایانه میزبان را به اشتراک نمی‌گذارند. از آنجا که کیف پول‌های سخت‌افزاری هرگز کلیدهای خصوصی خود را فاش نمی‌کنند، حتی رایانه‌هایی که ممکن است توسط بدافزارها در معرض خطر قرار گیرند، امکان دسترسی یا سرقت آنها را ندارند. زیرا کیف پول‌های سخت‌افزاری ضددستکاری‌سازی هستند، رمز عبور برای استخراج ارز مورد نیاز خواهد بود. کیف پول کاغذی یک کیف پول کاغذی با یک جفت کلید تولید شده روی یک کامپیوتر بدون اتصال به اینترنت ایجاد می‌شود؛ کلید خصوصی بر روی کاغذ نوشته یا چاپ می‌شود و سپس از کامپیوتر پاک می‌شود. کیف پول‌های فیزیکی همچنین می‌توانند به شکل سکه‌های توکن فلزی با کلید خصوصی قابل دسترسی در زیر یک هولوگرام امنیتی باشد. هولوگرام امنیتی هنگامی که از توکن حذف می‌شود، خود تخریب می‌شود و نشان می‌دهد که کلید خصوصی دسترسی یافته است. در ابتدا، این توکن‌ها در برنج و سایر فلزات پایه ضرب می‌شدند، اما بعداً با افزایش ارزش و محبوبیت بیت‌کوین از فلزات گرانبها استفاده کردند.. در این صندوق‌ها دارایی‌هایی مانند سهام، اوراق قرضه، ارز، بدهی، قراردادهای آتی و بورس مشتقه، کالاهایی مانند شمش طلا و نقره برای معامله قرار می‌گیرند. هر صندوق دارای یک مشخصه و شناسنامه است که نوع دارایی و میزان آن بصورت شفاف در اختیار افراد قرار می‌گیرد. با توجه به این تعریف می‌توان گفت که صندوق‌های معاملاتی بیت‌کوین ETF، مجموعه‌ای از دارایی‌های مرتبط با بیت‌کوین هستند که در صرافی‌ها با هدف معامله عرضه خواهند شد. هدف از تشکیل این صندوق شفافیت و اعتبار بخشیدن به ارز دیجیتال بیت‌کوین و معامله این ارز دیجیتال بدون نیاز به مالکیت است. صندوق ETF بیت‌کوین در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۱ در کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات متحده اولین بار تصویب شد. در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۴ معادل ۲۰ دی ماه ۱۴۰۲ صندوق ETF بیت‌کوین کامل بصورت قطعی به رسمیت شناخته شد. تاکنون دولت السالوادور بیت‌کوین را به عنوان پول به رسمیت شناخته است و دولت‌های ایالات متحده آمریکا، آلمان و چین بر کالا بودن بیت‌کوین تأکید دارند. بیت‌کوین در نظام حقوقی ژاپن و آلمان کالایی است که می‌تواند به عنوان ابزار پرداخت استفاده شود. در ۳۱ اکتبر همان سال، ایمیلی حاوی یک لینک به مقاله ای به نام «بیت‌کوین: سامانه پولی همتا به همتا» که توسط شخصی به نام ساتوشی ناکاموتو نوشته شده بود، در فهرست ایمیل رمزنگاری شده منتشر گردید. ناکاموتو بیت‌کوین را در قالب نرم‌افزار متن‌باز طراحی و در ژانویه ۲۰۰۹ به صورت عمومی منتشر نمود. در سوم ژانویه ۲۰۰۹، زمانی که ناکاموتو نخستین بلوک زنجیره (که به نام «بلوک آفرینش» شناخته می‌شود) را استخراج نمود، شبکهٔ بیت‌کوین ایجاد شد. دریافت‌کننده نخستین مبادله بیت‌کوین، هال فینی بود، شخصی که نخستین سامانه اثبات مفهوم قابل استفاده مکرر (RPoW) را در سال ۲۰۰۴ طراحی کرده بود. ارزش یک بیت‌کوین از مقدار ۷۸۹ دلار در ماه دسامبر سال ۲۰۱۶ به حدود ۴۲/۵هزار دلار در دسامبر ۲۰۲۳ رسیده است.|300x300پیکسل پس از نخستین مبادلات برای اثبات مفهوم، نخستین گروه بزرگ از کاربران بیت‌کوین، اعضای بازار سیاه مانند راه ابریشم بودند. در طول مدت سی ماه پس از پیدایش بیت‌کوین، در اوائل سال ۲۰۱۱ میلادی، راه ابریشم تنها بیت‌کوین را به عنوان وسیله پرداخت قبول نمود و نزدیک به ۹٫۹ میلیون بیت‌کوین با ارزشی بالغ بر ۲۱۴ میلیون دلار از این طریق مورد مبادله قرار گرفت. هویت واقعی او هنوز مجهول است؛ اما در سال ۲۰۱۶ یک دانشمند استرالیایی به نام کریگ رایت ادعا کرد که او مخترع بیت‌کوین است. البته بسیاری باور دارند که او یک شخص نیست و بیت‌کوین محصولی از یک گروه برنامه‌نویسی بزرگ است. مشخصات نخستین بیت‌کوین در سال ۲۰۰۹ توسط ساتوشی ناکاموتو در یک فهرست ایمیل رمزنگاری شده منتشر شد. ناکاموتو پروژه را به اواخر سال ۲۰۱۰ موکول کرد و در سال ۲۰۱۱ هم ایمیلی از سوی ناکاموتو ارسال شد که می‌گفت او دیگر از بیت‌کوین دست کشیده و به سوی پروژه‌های دیگر متمایل شده است. تا به حال افراد بسیاری به عنوان ناکاموتو مطرح شده‌اند که همگی به‌طور رسمی این امر را انکار کرده‌اند. | ## بخش 3: بیت‌کوین | یکی از معروف‌ترین موارد پیرمرد ۶۴ ساله آمریکایی به نام دوریان بود که از سوی هفته‌نامه نیوزویک به عنوان ناکاموتوی اصلی معرفی شد؛ دوریان همه این گزارش‌ها را انکار کرد و گفت هیچ ارتباطی با بیت‌کوین ندارد. نخستین تراکنش بیت‌کوین از کیف پول ساتوشی برای یک مهندس رمزنگاری آمریکایی به نام هال فینی فرستاده شد که شائبه بسیاری را به وجود آورد. سپس هال فینی با انکار شائبه‌ها اعتراف کرد که با ساتوشی از طریق ایمیل در ارتباط بوده و آن تراکنش را صرفاً برای آزمایش و رفع خطا انجام داده‌اند. در دسامبر ۲۰۱۵ در تحقیقات مشترک توسط وایرد و گیزمودو گفته شد که ممکن است کریگ رایت مهندس رایانه و بازرگان استرالیایی، مخترع واقعی بیت‌کوین باشد. بی‌بی‌سی طبق مقالات منتشر شده توسط وی، توانسته یک پیام را توسط کلید خصوصی مربوط به نخستین تراکنش بیت‌کوین امضا کند. سه روز پس از این که کریگ رایت ادعا کرد که همان ساتوشی ناکاموتو است، از انظار عمومی پنهان شد. رایت با بیان این که ادعاهای خارق‌العاده اثبات‌های خارق‌العاده می‌طلبند، وعده داده بود که دلایل محکمی برای اثبات ادعای خود خواهد آورد؛ اما به جای آن، او همهٔ پست‌های پیشین بلاگ خود را پاک کرد و مطلبی با عنوان «متاسفم» نوشت. او در این پست بیان کرد که اندازه‌ای توانمند نیست که بتواند ادعای خود را اثبات کند. اظهارات عمومی او در نگاه اول ثابت‌کننده به نظر می‌رسیدند؛ اما بررسی دقیق مدارک او نشان داد امضایی که او به عنوان امضای ساتوشی ارائه داده بود از یک صفحه وِب کپی شده بود. درحالی که اقدامات ساده‌ای وجود داشت که رایت از راه آن‌ها می‌توانست ثابت کند ناکاموتو است. این که هر توسعه‌دهنده‌ای می‌تواند کد آن را بازبینی کرده یا تغییراتی در آن ایجاد کرده یا نرم‌افزار بیت‌کوین مخصوص خود را بسازد. روش‌های به‌دست آوردن بیت‌کوین بیت‌کوین‌ها عموماً از راه فعالیت‌های استخراج که همان فرایند پردازش تراکنش‌های بیت‌کوین است، به‌دست می‌آیند. همچنین بعضی از سایت‌ها در عوض دیدن تبلیغات یا انجام یک سری کارهای مشخص به کاربران خود مقدار بسیار کمی بیت‌کوین می‌دهند. می‌توان با پذیرفتن بیت‌کوین به عنوان وجه پرداختی در برابر کالا یا خدمات، بیت‌کوین به دست آورد. اقتصاد کاربرد همگانی بر اساس پژوهش‌های دانشگاه کمبریج، در سال ۲۰۱۷ میان ۲٫۹ میلیون و ۵٫۸ میلیون کاربر منحصر به فرد که بسیاری از آن‌ها از بیت‌کوین استفاده می‌کنند یک کیف پول رمز نگاری شده دارند. شمار کاربران بیت‌کوین به‌طور قابل توجهی از سال ۲۰۱۳، از سه هزار نفر به بیش از یک میلیون رشد کرده است. طبق تحقیقاتدر سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ حدود ۶۰ درصد از توریست‌هایی که به کشورهای آسیایی سفر کرده‌اند، درخواست پرداخت هزینه سفر خود با رمزارزها را داشتند. در این بین حدود ۱۵ درصد از افراد در طول سفر خود حداقل یکبار از بیت‌کوین برای پرداخت هزینه‌های خود استفاده کرده‌اند. رئیس‌جمهور السالوادور اعلام کرده که پس از پذیرش بیت‌کوین به عنوان ارز رایج کشورش، میزان کل توریست‌ها در یک سال گذشته اش حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است. طبق آمار به دست آمده، افرادی که از طریق ارز دیجیتال اقدام به پرداخت هزینه‌ها در طول سفر خود کرده‌اند، حدوداً ۲۰ درصد بیشتر نسبت به توریست‌های دیگر هزینه کرده‌اند. پذیرش توسط بازرگانان در سال ۲۰۱۵، شمار بازرگانانی که بیت‌کوین را پذیرفته‌اند به بیش از صدهزار نفر رسید. کارمزد کارت‌های اعتباری میان دو تا سه درصد و کارمزد بیت‌کوین میان صفر تا دو درصد است. در اواخر سال ۲۰۱۳ دانشگاه نیکوزیا به عنوان نخستین دانشگاه، بیت‌کوین را پذیرفت و شروع به ارائه یک برنامه تحصیلی در مطالعه ارز رمزها کرد. ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت بازرگانان پذیرنده بیت‌کوین، از خدمات پرداخت ارائه‌دهندگان بیت‌کوین مانند BitPay یا کوین بیس استفاده می‌کنند. هنگامی که یک مشتری در بیت‌کوین پرداخت می‌کند، ارائه‌دهنده سرویس، بیت‌کوین را از طرف فروشنده می‌پذیرد، به‌طور مستقیم آن را تبدیل، و مقدار به دست آمده را با کارمزدی کمتر از یک درصد به حساب بانکی فروشنده می‌فرستد. موسسات مالی شرکت‌های بیت‌کوین همواره با بازکردن حساب در بانک‌های سنتی، مشکل داشته‌اند. در سال ۲۰۱۴ بانک اچ‌اس‌بی‌سی سرویس دهی به صندوق‌های تأمینی با لینک به بیت‌کوین را رد کرد. در همین سال، بانک مرکزی استرالیا حساب‌های وابسته به کسب و کار با بیت‌کوین را بست. با این حال، بانک‌های استرالیا فناوری بلاک‌چِین که اساس آن بیت‌کوین است را پذیرفته‌اند. در گزارشی در سال ۲۰۱۳، بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) بیت‌کوین را به عنوان ابزار عمده پرداخت برای تجارت الکترونیک و یک رقیب جدی برای ارائه دهندگان انتقال پول سنتی پذیرفت." در ماه ژوئن سال ۲۰۱۴، نخستین بانک که بدون کارمزد، سپرده‌ها را تبدیل به بیت‌کوین می‌کند، در بوستون باز شد. به‌عنوان سرمایه‌گذاری بسیاری از مردم جهان، برای حفظ ارزش دارایی خود، بیت‌کوین می‌خرند یا از آن برای سرمایه‌گذاری استفاده می‌کنند. در ماه ژوئیه سال ۲۰۱۴ نخستین صندوق بیت‌کوین در نیوجرسی تنظیم و توسط کمیسیون خدمات مالی نیوجرسی تأیید شد. در سال ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴، بانک مرکزی اروپا و سازمان تنظیم مقررات صنعت مالی هشدار دادند که سرمایه‌گذاری در بیت‌کوین ریسک است. در سال ۲۰۱۴، بلومبرگ بیت‌کوین را یکی از بدترین سرمایه‌گذاری‌های سال نامید با این حال در سال ۲۰۱۵، بیت‌کوین در صدر جدول ارز بلومبرگ قرار گرفت. به گزارش بلومبرگ، در سال ۲۰۱۳ حدود ۲۵۰ کیف پول بیت‌کوین با بیش از یک میلیون دلار بیت‌کوین وجود داشت. شمار میلیونرهای بیت‌کوین نامشخص است زیرا هر فرد می‌تواند بیش از یک کیف پول داشته باشد. مشکلات فناوری قدیمی از مهم‌ترین مشکلات امروزه بیت‌کوین می‌توان به مشکل مقیاس‌پذیری آن اشاره کرد. این مشکلات باعث شده تا گروه‌هایی با ایجاد هارد فورک مانند بیت‌کوین کش و بیت‌کوین گلد سعی در جبران این عقب ماندگی و حتی تلاش برای جایگزین کردن بیت‌کوین داشته باشند. از جمله این مشکلات می‌توان به طولانی بودن مدت زمان تأیید تراکنش‌ها (۱۰ دقیقه) و کارمزدهای (Fee) بعضاً گران و گاهی ترسناک بیت‌کوین اشاره کرد. مصرف انرژی بالا مصرف بالای انرژی توسط شبکهٔ بیت‌کوین همواره یکی از موارد انتقاد به بیت‌کوین بوده است. بر اساس گزارش نشریه دیجی‌کونومیست، میزان تخمینی برق مصرف شده در جهان توسط شبکهٔ بیت‌کوین برابر با ۳۰/۱۴ تراوات ساعت، برابر با میانگین برق مصرفی ایرلند است. در سال ۲۰۲۱ ایلان ماسک صاحب کمپانی تسلا اعلام کرد: پس از ماه‌ها مقاومت به دلیل هزینه بالای زیست‌محیطی تولید رمزارز، برنامه‌های پذیرش بیت‌کوین را به عنوان پرداخت برای وسایل نقلیه الکتریکی این شرکت کنار می‌گذارد. گرمایش زمین با توجه به اینکه بیت‌کوین با مصرف میزان بسیار بالای نیروی برق تولیدشده و دستگاه‌های استخراج میزان بسیار بالایی گرما تولید می‌کنند؛ پیش‌بینی شده است که تا سال ۲۰۲۳ میلادی دمای زمین را ۲ درجه گرمتر کند شایان ذکر است در این پژوهش و تحلیل میزان گرمای تولید شده توسط ژنراتورهای مولد برق که بیشتر با سوزاندن سوخت‌های فسیلی انرژی تولید می‌کنند، لحاظ نشده است. در ایران بانک مرکزی در اردیبهشت ۱۳۹۷ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که به‌کارگیری بیت‌کوین و ارزهای مجازی دیگر در همه مراکز پولی و مالی ممنوع است. معاملات ارز دیجیتال در ایران فعالیت کاربران ایرانی در صرافی‌های بین‌المللی به علت اعمال تحریم، به شدت محدود و دارایی برخی در این بسترها مسدود شده است. با این وجود کاربران ایرانی از سال ۲۰۱۸ میلادی ۸ میلیارد دلار تراکنش ارز دیجیتال با بایننس داشته‌اند. دور زدن تحریم‌ها مطابق گزارش نیویورک تایمز، جمهوری اسلامی ایران در پی گسترش استخراج بیت‌کوین برای دورزدن تحریم‌های مالی ایالات متحده آمریکا علیه خود بوده است. از آنجایی که رهگیری تراکنش‌ها در این رمزارز کار آسانی نیست تراکنش‌های بین‌المللی - مالی جمهوری اسلامی راحت تر در این بستر اتفاق می‌افتد. همچنین تصاویری از یک مرکز استخراج بیت‌کوین در تهران منتشر شد که ظاهراً توسط یک سرمایه‌گذار جوان اروپایی تأسیس شده است. مطابق گزارش‌ها بسیاری از سرمایه‌گذاران این ارز در روسیه، اروپا و آسیا تصمیمات احتمالی‌ای را برای انتقال استخراج این ارز به ایران را در دستور کار داشتند. هر کیلووات ساعت برق در ایران شِش دهم یک سنت – هر دلار آمریکا ۱۰۰ سنت - (تا بهمن Copy ۱۳۹۷) در حالی که قیمت همین میزان برق در ایالات متحده آمریکا ۱۲ سنت و در کشوری مثل آلمان ۳۵ سنت بوده. دیدگاه شرعی سید علی خامنه‌ای شرعی تولید و خرید و فروش رمزارز را تابع قوانین و مقررات نظام جمهوری اسلامی ایران می‌داند. لطف‌الله صافی گلپایگانی، حسین نوری همدانی و حسین وحید خراسانی که همگی جزو مراجع تقلید سنتی حوزه هستند، معامله رمزارز را دارای اشکال شرعی می‌دانند.حکم شرعی خرید و فروش ارز دیجیتال و بیت کوین در نظر مراجع سید موسی شبیری زنجانی از مراجع تقلید شیعیان نیز استفاده از بیت‌کوین را به مفسده اقتصادی نداشتن و خلاف قانون نبودن، مشروط کرده است. خلاصه شده بیت‌کوین (BTC) یک ارز دیجیتال غیرمتمرکز و همتابه‌همتا است که بدون بانک مرکزی یا نهاد مدیریتی کار می‌کند. این سیستم در سال ۲۰۰۸ توسط فرد یا گروهی ناشناس با نام ساتوشی ناکاموتو معرفی و از ۲۰۰۹ به‌طور عملی راه‌اندازی شد. ویژگی‌های اصلی غیرمتمرکز: کنترل شبکه در اختیار هیچ دولت یا نهادی نیست عرضه محدود: حداکثر ۲۱ میلیون بیت‌کوین (تا حدود سال ۲۱۴۰) تقسیم‌پذیر: هر بیت‌کوین = ۱۰۰ میلیون ساتوشی شفاف ولی نیمه‌ناشناس: تراکنش‌ها عمومی‌اند، اما هویت افراد مستقیماً مشخص نیست استخراج (Mining) استخراج‌کنندگان با حل مسائل رمزنگاری، تراکنش‌ها را تأیید و بلوک جدید ایجاد می‌کنند و در ازای آن پاداش بیت‌کوین + کارمزد می‌گیرند. | ## جمع‌بندی | پاداش استخراج هر ۴ سال یک‌بار (هاوینگ) نصف می‌شود (مثلاً از ۶٫۲۵ به ۳٫۱۲۵ بیت‌کوین).