موضوع مقاله: ماه‌دوران سلطان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ماه‌دوران سلطان | مقدمه: ماه‌دوران خاتون (زادهٔ ۱۵۰۰ – درگذشتهٔ ۳ فوریه ۱۵۸۱) که با نام گل‌بهار هم شناخته می‌شود، کنیز سلیمان یکم و مادر شاهزاده مصطفی بود. | ## بخش 1: ماه‌دوران سلطان | نام‌شناسی ماه‌دوران، با تلفظ ترکی ماهی‌دوران ، به معنای کسی است که همیشه زیبا است یا کسی که هیچ‌زمان زیبایی‌اش تمام نمی‌شود یا کسی که زیبای همه زمان‌ها است. نام پدر ماه‌دوران در اسناد معاصر عبدالله ذکر شده‌است که نشان می‌دهد او برده‌ای بوده که مسلمان شده‌است.Uluçay, M. در سال ۱۵۲۱ شاهزاده محمود فرزند ارشد سلیمان فوت شد و مصطفی به عنوان بزرگ‌ترین پسر او ولیعهد سلطنت شد. در اوایل سلطنت سلیمان، ماه‌دوران با رقیب جدی رو به رو شد، خرم سلطان که بعداً به خاصگی و همسر عقدی سلیمان تبدیل شد.Peirce 1993, pp. خرم درسال ۱۵۲۱ شاهزاده محمد و به دنبال آن چهار شاهزاده دیگر متولد شدند، این امر باعث کاهش قدرت ماه‌دوران در حرم‌سرای سلیمان شد. دشمنی میان ماه‌دوران و خرم تا حدودی توسط حفصه سلطان مادر سلیمان سرکوب می‌شد اما بعد از مرگ او دشمنی آن‌ها شدت گرفت تا جایی که ماه‌دوران با شدت خرم را کتک زد و سلیمان برای کنترل بهتر ماه‌دوران را به مانیسا فرستاد.Peirce 1993, pp. به گفته سفیرانی که از مانیسا دیدن کرده بودند دادگاه مصطفی همانند دادگاه پدرش بود و مادرش نقش اصلی در این مورد داشت در سال ۱۵۴۱ مصطفی به آماسیه فرستاده شد. تا سال ۱۵۴۴ سه پسر دیگر سلیمان دارای پست استانی شدند و همه آن‌ها برای رسیدن به تاج تخت با یکدیگر رقابت کردند و ماه‌دوران تا پایان عمر پسرش تلاش کرد از او در مقابل رقیبان سیاسی محافظت کند. | ## بخش 2: ماه‌دوران سلطان | در نهایت شاهزاده مصطفی به دسیسه‌های خرم سلطان و رستم پاشا متهم به شورش علیه سلیمان شد و به فرمان او اعدام شد. بعد از مرگ شاهزاده مصطفی ماه‌دوران همراه با عروسان و نوادگانش به بورسا تبعید شد.Peirce 1993, p. وی برای آماده شدن آرامگاه پسرش در بورسا تمام دارایی خود را استفاده کرد و در فقر شدید زندگی می‌کرد. ۱۳ سال بعد از مرگ مصطفی، در سال ۱۵۶۶ سلطان سلیمان درگذشت و پسر خرم سلطان، سلیم دوم به پادشاهی رسید. با این که ماه‌دوران زمان طولانی در فقر به سر برد اما چند سال آخر عمرش تا زمان وفاتش بسیار بهتر سپری شد، زیرا سلطان سلیم برای وی حقوقی کافی در نظر گرفت و عمارتی در بورسا برایش خریدار کرده و خدم و حشم زیادی را برای خدمت به او به کار گرفت. در ادبیات و فرهنگ عامه سریال‌ها در سریال رکولانا محصول سال ۱۹۹۷–۲۰۰۳، شخصیت ماه‌دوران توسط بازیگر اوکراینی، ناتالیا گونچارووا به تصویر کشیده شد. در مینی‌سریال خرم سلطان محصول سال ۲۰۰۳، شخصیت ماه‌دوران توسط بازیگر ترکی، خدیجه اصلان به تصویر کشیده شد. در سریال حریم سلطان محصول سال ۲۰۱۱–۲۰۱۴، شخصیت ماه‌دوران توسط بازیگر ترکی–آلمانی، نور فتاح‌اوغلو به تصویر کشیده شد. | ## بخش 3: ماه‌دوران سلطان | رمان‌ها ماه‌دوران یکی از شخصیت‌های رمان تاریخی خرم سلطان (۱۹۳۷)، نوشته: تورخان تان است. ماه‌دوران یکی از شخصیت‌های رمان تاریخی خرم سلطان ایل سویلشی (۲۰۰۴)، نوشته: عدنان نوربایکال است. ماه‌دوران یکی از شخصیت‌های رمان تاریخی اسرار حرم‌سرا (۲۰۰۸)، نوشته: آلوم باتی است. ماه‌دوران یکی از شخصیت‌های اصلی رمان تاریخی ماه‌دوران سلطان (۲۰۱۲)، نوشته: کمال‌الدین چالیک است. ماه‌دوران یکی از شخصیت‌های اصلی رمان تاریخی مادر یک شاهزاده؛ ماه‌دوران سلطان (۲۰۲۱)، نوشته: ریدوان اکبای است. ماه‌دوران یکی از شخصیت‌های رمان تاریخی شیرخانه؛ ظهور سلیمان باشکوه (۲۰۲۲)، نوشته: کریستوفر دوبلیگ است. | ## جمع‌بندی | ماه‌دوران یکی از شخصیت‌های رمان تاریخی اورونتیوس و مافالدا؛ در سفری عرفانی (۲۰۲۳)، نوشته: بئا اشن است.