موضوع مقاله: شل پی‌ال‌سی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شل پی‌ال‌سی | مقدمه: شل پی‌ال‌سی شرکت نفت‌وگاز چندملیتی بریتانیایی است، که دفتر مرکزی آن در ساختمان شل‌سنتر واقع در شهر لندن مستقر می‌باشد. | ## بخش 1: شل پی‌ال‌سی | ریشه‌های تأسیس شل به سال ۱۸۹۰ بازمی‌گردد، که ژان باپتیست آگوست کسلر و هنری دیتردینگ اقدام به تأسیس شرکت نفت رویال داچ در کشور هلند نمودند. بازوی بریتانیایی این شرکت نیز در سال ۱۸۹۷ توسط مارکوس ساموئل، در پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند راه‌اندازی شد. در سال ۱۹۰۷ درپی اتحاد شرکت نفت رویال داچ و شرکت شل، شرکت رویال داچ شل شکل گرفت. از زمان اتحاد این دو شرکت تحت این عنوان، این شرکت به گونه دوبورسی اداره می‌شد به این شکل که دو شرکت وجود حقوقی و بازار سهام جداگانه خود را حفظ کرده بودند اما به گونه یک همکاری واحد اداره می‌شدند. تا ژانویه ۲۰۲۲ این شرکت دو گونه سهام A و B داشت و یک دفتر مرکزی در لاهه هلند و یک دفتر رسمی در شل‌سنتر لندن داشت که در این زمان دو سهام باهم ادغام شده، دفتر مرکزی به شل‌سنتر منتقل گردید همچنین نام شرکت به شل پی‌ال‌سی تغییر یافت. شرکت شل در سال ۲۰۱۱ درآمدی بالغ بر ۴۷۰ میلیارد دلار کسب نمود و به‌عنوان دومین شرکت بزرگ جهان بر پایه میزان درآمد شناخته شد. این شرکت همچنین یکی از شش شرکت بزرگ نفتی جهان است، که با عنوان «سوپرمیجر» شناخته می‌شوند. حوزه فعالیت‌های شرکت شل، کل زنجیرهٔ صنایع نفت‌ و گاز را دربرمی‌گیرد، از عملیات اکتشاف، توسعه و تولید نفت خام و گاز طبیعی، تا پالایش، انتقال و پخش فراورده‌های نفتی، همچنین تولید محصولات پتروشیمی و مواد شیمیایی. این شرکت در دهه‌های گذشته به زمینه تولید و توزیع برق نیز وارد شده و هم‌اکنون بزرگ‌ترین عرضه‌کننده انرژی‌های تجدیدپذیر در جهان به‌شمار می‌آید، که تولید و توزیع سوخت‌های زیستی، انرژی بادی، انرژی خورشیدی و هیدروژنی را دربرمی‌گیرد. ظرفیت تولید نفت خام شرکت شل به‌طور متوسط معادل ۳ میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه در روز است. این شرکت مالک شبکه گسترده‌ای از ۴۴ هزار جایگاه پمپ بنزین در کشورهای مختلف جهان می‌باشد. بزرگترین شرکت تابعه شل، شل یواس‌ای است، که مدیریت دارایی‌های این شرکت در ایالات متحده آمریکا را برعهده دارد. از دیگر زیرمجموعه‌های شل، می‌توان به: شل کانادا، شل استرالیا، شل نیجریه، شل کمیکالز، گسترا و شل پاکستان اشاره کرد. بخشی از سهام شل در بازارهای بورس لندن، بورس نیویورک و بورس یورونکست آمستردام معامله می‌شود. شرکت شل در تاریخ ۶ ژوئیه ۲۰۱۲ با ارزش بازار ۱۴۰٫۹ میلیارد پوند، به‌عنوان بزرگترین شرکت فعال در بورس لندن معرفی شد. شاید بتوان شرکت‌های بسیاری را در جهان نشان داد، که به مرور زمان حوزه فعالیت خود را تغییر داده و پس از مدتی در شاخه‌ای جدید به فعالیت پرداخته‌اند، اما تعداد شرکت‌هایی که این تحول در کسب‌وکار در آن‌ها رخ داده و برای آن‌ها جهشی رو به جلو بوده و باعث پیشرفت فوق‌العاده آن‌ها شده، انگشت‌شمار می‌باشند. سال‌ها پیش که مارکوس ساموئل پدر، تجارت اشیای عتیقه را در بریتانیا آغاز کرد، سپس صادرات و واردات صدف دریایی را به آن افزود، تصور نمی‌رفت که صدف‌های زیر دریا، آرام‌آرام به نفت‌کش‌های غول‌پیکری تبدیل شوند، که نفت و فراورده‌های نفتی را جابجا نمایند. برادران ساموئل اگر چه راه پدر را در پیش گرفتند، اما مارکوس ساموئل پسر، در اواخر عمر خود، شرکت ترابری و تجارت شل را تأسیس کرد، که پس از ادغام با شرکت نفت رویال داچ در سال‌های آغازین قرن بیستم، شرکت رویال داچ شل متولد شد. شرکت نفت رویال داچ شرکت نفت رویال داچ یا شرکت نفت سلطنتی هلند شرکت نفتی هلندی بود، که در سال ۱۸۹۰ میلادی توسط جین باپتیست آگوست کسلر و هنری دیتردینگ بنیانگذاری شد. تحت مدیریت کسلر ودترونیگ سازمانی تشکیل شد، که از استراتژی ذخیره‌سازی و انتقال نفت استفاده می‌نمود. نخستین فعالیت شرکت رویال داچ به دستور ویلیام سوم؛ پادشاه هلند و به‌منظور اکتشاف و حفاری در حوضه‌های نفتی واقع در هند شرقی هلند، که امروزه اندونزی خوانده می‌شود، آغاز شد. در سال ۱۸۳۳ مارکوس ساموئل اول، یک فروشنده جوان اشیای عتیقه در شرق لندن تصمیم می‌گیرد، تجارت خود را گسترش دهد. او صدف‌های دریایی واقع در دریای خزر را برای کار خود برمی‌گزیند، که در آن روزها بازار خوبی داشت و همین کار موفقیت او را در صادرات و واردات رقم زد. نیم قرن بعد مارکوس ساموئل پسر و برادرش کسب‌وکار خانوادگی را ادامه و آن را توسعه دادند. آن‌ها آغاز به صادرات ماشین‌آلات، پارچه و ابزار از بریتانیا نمودند، سپس از خاور دور، برنج و چینی‌آلات وارد می‌کردند. در بازگشت از سفر ژاپن، مارکوس به کسب‌وکار صادرات نفت از باکو و روسیه علاقه‌مند شد. برادران ساموئل برای نخستین بار از مخزن به‌منظور نگهداری و جابجایی نفت استفاده کردند، که در این صنعت یک رویکرد انقلابی محسوب می‌شد. با آنکه مارکوس ساموئل پسر در یک سال پایانی عمر دچار سرطان شده بود، اما همت خود را به کار برد و این شرکت را ثبت نمود، که ابتدا نام آن را «سندیکای تانکر» گذاشت. شرایط ادغام نیز به اینصورت بود، که در شرکت جدید، طرف بریتانیایی مالک ۴۰٪ از سهام و طرف هلندی ۶۰٪ از سهام را به خود اختصاص می‌داد. دو سال پس از تأسیس، سوخت هواپیمای نخستین فردی که بر فراز کانال انگلیس پرواز کرد، از شرکت رویال داچ شل تأمین شد. | ## بخش 2: شل پی‌ال‌سی | در انتهای دهه ۱۹۲۰ رویال داچ شل پیشرو و رهبر شرکت‌های نفتی جهان بود و با تصاحب ۱۰ درصد از نفتکش‌های جهان، معادل ۱۵ درصد از مجموع نفت خام جهان را تأمین می‌کرد. در سال ۱۹۲۹ شرکت شل کمیکال تأسیس و به شل اضافه شد، که بخشی از موفقیت‌های سال‌های آتی شرکت شل مدیون فعالیت‌های این شرکت تابعه بوده‌است. اما در سال ۱۹۳۲ و همزمان با بحران اقتصادی آن دوران با مشارکت شرکت نفت انگلیس؛ بریتیش پترولیوم؛ شرکت شل-مکس اند بی‌پی با هدف عرضه محصول در بازار بریتانیا تشکیل شد. دهه ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ میلادی در سال ۱۹۴۶ رویال داچ شل برنامه‌های اکتشافی جدیدی در آفریقا و آمریکای جنوبی اجرا کرد و نخستین نفت زیر دریا را در خلیج مکزیک استخراج نمود. در ۱۹۵۲ شرکت شل نخستین شرکت هلندی بود، که از فناوری رایانه‌ای در صنعت نفت استفاده نمود. این رایانه از سری فرانتی مارک بود و در آزمایشگاه آمستردام متعلق به این شرکت راه‌اندازی شده بود. در دهه ۱۹۶۰ میلادی این شرکت حضور قوی در خاورمیانه داشت و اکتشافات جدیدی در آزمایشگاه‌های متعدد آن به بخش عملیاتی صنعت نفت جهان عرضه گردید. در سال ۱۹۷۱ با مشارکت شرکت رویال داچ شل و شرکت ایتالیایی؛ آجیپ موفق به کشف بزرگترین میدان گازی جهان (گنبد شمالی مشترک با پارس جنوبی ایران) در قطر شد، که در سال ۱۹۷۳ دولت قطر معادل ۲۵ درصد از سهام این مشارکت را خریداری نمود و در ۱۹۷۴ دولت قطر سهم خود را به ۶۰ درصد افزایش داد و در نهایت در سال ۱۹۸۰ مالکیت دولت قطر بر این مشارکت کامل شد. در سال ۱۹۷۳ بحران نفتی، شوک قیمتی وارد کرد و رویال داچ شل به دنبال کاهش قیمت نفت نخستین گام‌ها را به سمت تولید انرژی‌های تجدیدشونده مانند انرژی خورشیدی و سوخت‌های پاک برداشت. در طول دهه ۱۹۹۰ سرمایه‌گذاری شل در زمینه انرژی خورشیدی، انرژی بادی، سوخت‌های پاک و انرژی هیدروژنی به‌سرعت گسترش یافت. دهه ۲۰۰۰ و ۲۰۱۰ میلادی رویال داچ شل در سال ۲۰۰۵ به یک تجدید ساختار سازمانی دست زد و براساس انرژی‌های نوین، شرکتی جدید را خلق کرد که در ۱۴۶ کشور جهان به صورت یک گروه جهانی از شرکت‌های انرژی، پتروشیمی و شیمیایی عمل می‌نماید. شل تا دهه ۲۰۰۰ میلادی خود را به قله برترین‌ها در حوزه نفت و فراورده‌های نفتی کشانده بود. در اواسط دهه ۲۰۰۰ و در سال ۲۰۰۶ این شرکت با به‌کارگیری مدیرعامل سابق شرکت نوکیا؛ یورما اولیلا در ریاست هیئت مدیره خود، رؤیای کسب مقام برتر در این حوزه را داشت. باتوجه به اختلاف اندک با دو شرکت اکسون‌موبیل و وال‌مارت و نیز دورخیز رویال داچ شل در سرمایه‌گذاری وسیع در حوزه استراتژی‌های نوین و سوخت‌های پاک و تجدیدپذیر، بعید نمی‌نماید که در آینده‌ای نه‌چندان دور، این شرکت را در راس فهرست شرکت‌های برتر جهان ببینیم. نمونه اولیه لوگوی شرکت رویال داچ شل (سال ۱۹۰۰) یک صدف دوکفه‌ای رودخانه‌ای با نمای جانبی بود، که در سال ۱۹۰۹ به صدف دلمه‌ای با نمای از بالا به پایین تغییر یافت. نشان تجاری این شرکت در طول سال‌های قرن بیستم تغییرات بسیاری پیدا کرد و در سال ۱۹۱۵ رنگ زرد با حاشیه قرمز به‌عنوان رنگ‌های منتخب این علامت تجاری انتخاب شد. رنگ بدنه کشتی‌های اولیه شرکت شل قرمز رنگ بود، تا از بقیه نفتکش‌ها قابل شناسایی باشد. همچنین شرکت‌هایی که با کشور اسپانیا دادوستد داشتند با الهام از رنگ پرچم این کشور رنگ‌های طلایی و قرمز را انتخاب می‌کردند. گروهی نیز بر این باورند که رویال داچ شل شرکت استاندارد اویل کالیفرنیا را در حکم رقیب خود پیش رو داشت. این شرکت رنگ زرد با حاشیه قرمز را انتخاب کرد تا حس متفاوتی در مقایسه با لوگوی شرکت استاندارد اویل کالیفرنیا القاء کند. واپسین ویرایش عمده در نشان تجاری این شرکت را در سال ۱۹۷۱ یکی از مشهورترین طراحان صنعتی قرن بیستم یعنی ریموند لوئیز انجام داد. لوگوی نهایی شرکت شل که در حال حاضر نیز استفاده می‌شود، به گونه‌ای طراحی شده‌است که در بیشتر مواقع بیننده به تمرکز بسیار برای یادآوری نام مالک این علامت تجاری نیاز ندارد. ارزش‌های سازمانی شل کسب‌وکار خود را بر اساس یک تعهد شفاف برای درست عمل‌کردن بنیان نهاده است. رویال داچ شل مدعی است که گروه‌های متنوع مردم را استخدام می‌کند و برای آن‌ها ارزش می‌آفریند. به حقوق انسان‌های همکار احترام می‌گذارد و شرایط کار ایمن و زمینه رشد و توسعه استعدادهای آن‌ها را فراهم می‌آورد. وظیفه آن اکتشاف و تولید نفت خام، گاز طبیعی و گازمایع و انتقال این محصولات به بخش‌ها و زیرساخت‌های لازم برای انتقال نفت و گاز به بازار فروش است. از نظر جغرافیایی، بخش بالادستی بین‌الملل عملیات بالادستی رویال داچ شل در تمامی کشورهای جهان بجز قاره آمریکا را مدیریت می‌نماید. وظیفه این بخش، اکتشاف و تولید نفت خام، گاز طبیعی و مدیریت کلیه بخش‌های میان‌دستی و بالادستی رویال داچ شل در آمریکای شمالی و جنوبی می‌باشد. از وظایف دیگر این بخش استخراج قیر از ماسه‌های نفتی بوده که به نفت خام مصنوعی تبدیل شده‌است. فعالیت دیگر این بخش ساخت پالایشگاه، کارخانه‌های تولید محصولات شیمیایی و نیز کارخانجات پتروشیمی است. | ## بخش 3: شل پی‌ال‌سی | از دیگر فعالیت‌های منحصربفرد این بخش از رویال داچ شل احداث خطوط لوله انتقال نفت و گاز طبیعی می‌باشد. بخش پایین‌دستی شل وظیفه انتقال و ترابری نفت خام، گاز طبیعی و کلیه فراورده‌های نفتی شل را در سراسر جهان بر عهده دارد. بخش پروژه‌ها و فناوری بخش پروژه‌ها و فناوری شل مدیریت تحویل پروژه‌های بزرگ را برعهده دارد. وظیفه دیگری که برعهده این بخش است، نظارت بر کلیه مراکز تحقیقاتی و فناوری شل در کشورهای مختلف می‌باشد. این مدیریت همچنین ارائه‌دهنده خدمات فنی به هر ۲ بخش بالادست و پایین‌دست شرکت شل می‌باشد. استراتژی و چشم‌انداز استراتژی شرکت رویال داچ شل، در قالب یک شعار مطرح می‌شود: «صنایع بالادستی مدرن و صنایع پایین‌دستی سودآور». سیاست تحقیق و توسعه در شل عبارت است از: ابداع، توسعه و جذب فناوری در کسب‌وکارهای بالادستی و پایین‌دستی صنعت نفت و نیز سوخت‌های تجدیدپذیر، هیدروژن و دی‌اکسید کربن. تمرکز فعالیت‌های تحقیق و توسعه رویال داچ شل در حوزه‌های زیر است: رهبری فنی، محیطی و هزینه‌ای در کسب‌وکارهای موجود و خلق فرصت‌های کسب‌وکار جدید. حفظ مزیت رقابتی در فناوری ال‌ان‌جی به ویژه فرآوری، ایمنی، مسائل زیست‌محیطی ترابری و ذخیره آن. تداوم فعالیت‌های تبدیل زغال‌سنگ به گاز و مایع با تأکید بر کاهش هزینه‌های سرمایه‌ای و افزایش فروش و بازدهی کارخانه‌ها و عملکرد زیست‌محیطی. درآمد ۱۶۰ میلیارد دلاری در سال ۲۰۰۲، در سال ۲۰۰۵ به ۳۰۶ میلیارد دلار و سال ۲۰۰۶ به ۳۱۸ میلیارد دلار و در نهایت این رقم یعنی درآمد سالیانه این شرکت در سال ۲۰۱۱ به ۴۷۰ میلیارد دلار افزایش یافت. سود خالص رویال داچ شل در سال ۲۰۰۶ معادل ۲۵ میلیارد دلار و این رقم در سال ۲۰۱۱ برابر ۳۱ میلیارد دلار بود، که در سال ۲۰۱۰ نسبت به سال پیش از آن افزایشی معادل ۱۴ درصد در حوزه اکتشاف و تولید، ۱٫۵ درصد در حوزه تولید گاز طبیعی، ۱٪ درصد در بخش صنایع شیمیایی و ۱٪ درصد نیز در بخش فروش فراورده‌های نفتی داشته‌است. تعداد چاه‌های فعال این شرکت در سال ۲۰۰۶ برابر ۲۴٫۳۵۲ چاه نفت و ۳٫۲۳۱ چاه گاز بوده‌است. در فهرست فورچون ۵۰۰ از بزرگترین شرکت‌های سهامی عام جهان که توسط مجله فورچون منتشر می‌شود، در سال ۲۰۱۱ رویال داچ شل پس از اکسان‌موبیل و وال‌مارت در مکان سوم این فهرست جای گرفت. او که در ژوئن ۲۰۰۶ به رویال داچ شل پیوست، پیش‌تر سال‌ها به‌عنوان مدیر عامل اجرایی و رئیس هیئت مدیره شرکت نوکیا فعالیت می‌نمود. دوران طلایی رهبری او در نوکیا، از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۹ به‌عنوان مدیر اجرایی و از سال ۱۹۹۹ تا زمان پیوستن او به شل، به‌عنوان مدیرعامل شخصیتی استثنائی از او در اذهان ساخته بود. وی نوکیا را به یک شرکت در رده کلاسِ جهانی تبدیل کرد و در زمان رهبری مقام اول جهانی در زمینه فناوری اطلاعات راه دور و نیز گوشی‌های تلفن همراه را به صورت مداوم برای شرکتش به‌ارمغان آورد. شرکت شل با به خدمت گرفتن این مدیر فنلاندی، که در حال حاضر رئیس هیئت مدیره نوکیا و مدیر ناظر شرکت فورد نیز هست، رؤیای دستیابی به جایگاه برترین شرکت جهان را، در سر می‌پروراند. مدیر عامل «یرون ون در فیر» هلندی، از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹ ریاست شرکت رویال داچ شل را، در دست داشت و تغییرات اساسی در ساده‌سازی ساختار و شفاف‌سازی مسیر حرکت شرکت و پاسخگویی بیشتر، ایجاد نمود. وی در سال ۱۹۷۱ به شل پیوست و سال‌ها در حوزه‌های ساخت و بازاریابی در کشورهای مختلف، مشغول به کار بود. در سال ۱۹۸۴ «مدیر برنامه‌ریزی» شرکت شل، شعبه هلند شد و در ۱۹۹۲ به‌عنوان مدیرعامل شل هلند، منصوب گردید. یرون ون در فیر، به‌مدت نُه سال، در این سمت، فعالیت نمود، سپس در سال ۲۰۰۴ از سوی هیئت مدیره شل، به‌عنوان مدیر عامل اجرایی شرکت رویال داچ شل، انتخاب شد. پس از ون در فیر، پیتر ووزر سوئیسی، سکان رهبری شل را، در تاریخ ۱ ژوئیه ۲۰۰۹ در دست گرفت. ووزر، همکاری خود با شرکت شل را در سال ۱۹۸۲ به عنوان یک مشاور در بخش بازرگانی آغاز کرد. او در سال ۲۰۰۴ مدیر امور مالی این شرکت گردید و ۵ سال بعد، از سوی هیئت مدیره شل، به ریاست این شرکت نفتی منصوب شد. بخشی از این سرمایه‌گذاری با هدف اجرای کمپینی جهت تبلیغات و فروش برند جدید سوخت خودرو بنام وی-پاور نیترو+ می‌باشد. در این کمپین تبلیغاتی، شرکت اسکودریا فراری و راننده سال ۲۰۱۳ این تیم در مسابقات فرمول یک؛ فیلیپه ماسا نیز حضور دارند. زغال‌سنگ: راه‌اندازی شرکت زغال‌سنگ شل و فعالیت در حوزه استخراج و بازاریابی زغال‌سنگ. در اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی شل آغاز به سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی‌های نو نمود، که باعث حرکت این شرکت به سوی تولید و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر گشت. | ## جمع‌بندی | امروزه شل دارای سرمایه‌گذاری‌های فراوانی در زمینه انرژی خورشیدی، نیروگاه‌های بادی، هیدروژنی و جنگل‌داری می‌باشد.