موضوع مقاله: ایلومیناتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ایلومیناتی | مقدمه: از نظر تاریخی، این نام معمولاً به ایلومیناتی باواریا اشاره دارد، انجمنی مخفی در عصر روشنگری، تأسیس شده در ۱ مهٔ ۱۷۷۶ در بایرن (بخشی از آلمان امروزی). | ## بخش 1: ایلومیناتی | اهداف این انجمن مقابله با سوءاستفاده از قدرت و زدودن نفوذ دین و خرافه بر زندگی مردم بود. 453, 468–469, 507–508, 614–615 در سال‌های بعد، منتقدان محافظه کار و مذهبی ادعاهایی مطرح کردند مبنی بر اینکه فعالیت‌های ایلومیناتی به‌طور زیرزمینی ادامه دارد و آنان مسئول انقلاب فرانسه بودند. با گذشت زمان، اصطلاح ایلومیناتی به سازمان‌های گوناگونی گفته شد که مدعی بوده‌اند یا ادعا شده بود به ایلومیناتی باواریای اصلی یا انجمن‌های مخفی مشابه ی آن وابسته هستند؛ گرچه این ادعاها بی‌اساس بوده‌اند. این سازمان‌ها اغلب متهم به دسیسه چینی برای کنترل امور جهان از طریق برنامه‌ریزی و هدایت رخدادها و نفوذ عوامل در حکومتها و ابرشرکتها به منظور به‌دست آوردن قدرت و نفوذ و ایجاد یک نظم نوین جهانی هستند. در نظریه‌های توطئه ایلومیناتی را پنهان در سایه‌ها به تصویر می‌کشند که قدرت را همچون عروسک خیمه‌شب‌بازی در دستان خود دارند. چنین دیدگاهی راه خود را به فرهنگ عوام، رمان‌ها، فیلم‌ها، برنامه‌های تلویزیونی، کامیک‌ها، بازی‌های ویدیوئی و موزیک ویدیوها باز کرده‌است. در نظریات توطئه گفته می‌شود این مدرکی است دال بر عضویت پدران بنیان‌گذار آمریکا در ایلومیناتی. | ## بخش 2: ایلومیناتی | در آن زمان اکثریت مطلق کرسی‌های تدریس دانشگاه را برادران روحانی برکنار شده از فرقه یسوعیون یا انجمن عیسی در دست داشتند. آدام وایسهائوپت تصمیم گرفت گروهی را به‌وجود بیاورد تا از دانشجویان زیر فشار که از دسیسه‌های یسوعیون رنج می‌بردند پشتیبانی کند. از اینرو و برای اینکه دانشجویان بتوانند به کتب انتقادی مذهبی دست یابند، او «گروه مخفی وایسهائوپت» را تشکیل داد. در ضمن وایسهائوپت می‌خواست قطبی علیه انجمن چلیپای گلگون به‌وجود آورد که شاخه‌ای مخفی از فراماسون‌هاست که در آن زمان روزبه‌روز قوی‌تر می‌شد. نخستین دوران شکوفایی این انجمن زمانی بود که «فرانتس اکساور فون تسواک» شاگرد وایسهائوپت تغییراتی در سازمان به‌وجود آورد. در آغاز وایسهائوپت نام «زنبور عسل» را پیشنهاد کرد؛ زیرا بر این باور بود که اعضای انجمن می‌بایستی چون زنبور عسل تحت فرمان «ملکه»، عسل دانایی و حکمت را دریابند (جمع‌آوری کنند)؛ ولی عاقبت تصمیم گرفته شد که نام «ایلومیناتی» (نورانیان/ منوران/ روشن ضمیران) را انتخاب کنند. نتیجه این شد که سازمان یا انجمنی مخفی با شباهت بسیار با فرقه یسوعیون تشکیل یافت. | ## بخش 3: ایلومیناتی | این گروه شخصیت‌های ادبی ای چون یوهان ولفگانگ فون گوته و یوهان گوتفرید فون هردر و دوک حاکم گوتا و وایمار را جذب خود کرد. این انجمنِ قرقه مانند بین سال‌های ۱۷۸۴ و ۱۷۸۵ ممنوع اعلام شده و رسماً تعطیل شد؛ ولی شایعات در مورد آن هرگز قطع نشد. در این رابطه با دلایل آن می‌توان به مواردی چون: مبارزات فراوان علیه کلیسای کاتولیک، انقلاب فرانسه یا تئوری «تسلط بر جهان» که اروپایی‌ها و به‌خصوص رومیان در آغاز با در نظر گرفتن الگویی علیه سیستم‌های جهانگیری ایرانیان باستان طرح کردند، اشاره کرد. با این وجود آنان در بسیاری از نظریه‌های توطئه امروزی که بنیانشان عدم انقراض آنهاست حضور دارند. نظریه پردازان توطئه و نویسندگانی چون مارک دایس استدلال کرده‌اند که ایلومیناتی تا امروز دوام آورده‌اند. بسیاری از تئوری‌های توطئه القا می‌کنند که وقایع جهان در کنترل و دستکاری یک انجمن مخفی است که خود را ایلومیناتی می‌خواند. نظریه پردازان توطئه مدعی شده‌اند که بسیاری از افراد سرشناس عضو ایلومیناتی هستند یا بوده‌اند. | ## جمع‌بندی | دیگر نظریه پردازان می‌گویند بسیاری از وقایع تاریخی، از انقلاب فرانسه، نبرد واترلو و ترور جان اف.