موضوع مقاله: شاهراه حلقوی افغانستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاهراه حلقوی افغانستان | مقدمه: این شاهراه از کابل آغاز شده پس از گذشتن از ولایات پروان، بغلان، سمنگان، بلخ، جوزجان، فاریاب، بادغیس، هرات، فراه، هلمند، قندهار، غزنی و وردک به‌طور حلقوی دوباره به کابل می‌رسد.سرک حلقوی افغانستان و اعمار آن، رادیو سلام وطندار، ۸ اکتبر ۲۰۱۰ بیش از دو سوم جمعیت افغانستان در فاصلهٔ حداقل پنجاه کیلومتری از این شاهراه زندگی می‌کنند. | ## بخش 1: شاهراه حلقوی افغانستان | تاریخچه کار نقشه‌برداری (سروی) جادهٔ کابل-شبرغان از سال ۱۳۴۲ با همکاری اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سابق و شاهراه کابل-قندهار-هرات در سال ۱۳۳۶ با همکاری متخصصان ایالات متحدهٔ آمریکا آغاز گردید. به علت همواری اراضی کابل الی هرات بجز بخش‌هایی از ولایت وردک کار اعمار جاده به سرعت پیش رفت، ولی به علت کوهستانی بودن مناطق شمال کابل الی مزارشریف و میمنه و هرات و همچنان بروز ناآرامی‌ها در افغانستان کار اعمار آن در دوره‌هایی متوقف ماند. در اوایل سال ۱۹۷۹ میلادی یا ۱۳۵۸ خورشیدی، طول مجموعی جاده‌های افغانستان به تقریباً ۱۸٬۵۰۰ کیلومتر تخمین می‌شد، که ۷٬۰۰۰ کیلومتر آن قیر/آسفالته و ۸٬۷۰۰ کیلومتر آن جاده‌های خاکی بود. علاوه برآن مخارج حفظ و مراقبتی بنابر موجودیت کم وسایل نقلیه و سیستم نامؤثر جمع‌آوری مالیات فوق‌العاده کم بود. جادهٔ کابل-شبرغان در سال‌های ۱۳۶۰ توسط کارشناسان روسی دوباره آغاز یافت که عرض جادهٔ کابل الی ولسوالی جبل‌سراج از ده متر به چهل متر افزایش یافت. از سال ۱۳۸۱ کار جادهٔ قیصار و بالا مرغاب که در حدود ۲۳۱ کیلومتر می‌شود متوقف بود. در زمان طرح شاهراه حلقوی نصب پایه‌های برق و راه‌آهن در کنار این جاده نیز در نظر گرفته شده بود. اما به علت کوهستانی بودن افغانستان و استفادهٔ چند منظوره از جاده‌ها مصارف مجموعی شاهراه حلقوی به ۳ میلیارد دالر تخمین گردیده بود که تا حال ۲٫۵ میلیارد روی آن مصرف گردیده‌است. شاخه‌های سرحدی این پروژه دارای ۹ شاخهٔ سرحدی می‌باشد در شهر پلخمری با سرک پلخمری-قندز-شیرخان بندر که هم‌مرز تاجیکستان هستند و در مزار شریف با سرک حیرتان-مزارشریف که هم‌مرز ازبکستان است تقاطع می‌نماید. در اندخوی از طریق سرک آقنه، افغانستان را به ترکمنستان وصل نموده و پس از رسیدن به هرات با جادهٔ هرات-اسلام‌قلعه تقاطع نموده و افغانستان را به ایران وصل می‌کند. در فراه با سرک ۵۱۵ بکوا-دلارام-زرنج گلبهار را به استان سیستان و بلوچستان ایران وصل می‌کند. در قندهار به جادهٔ قندهار-اسپین بولدک وصل شده و بندر اسپین بولدک را با بندر چمن بلوچستان پاکستان وصل می‌سازد. در شهر کابل یک شاخهٔ آن به جلال‌آباد و پشاور و شاخهٔ دیگر آن به لوگر، پکتیا و پکتیکا وصل می‌گردد. کار اعمار این شاهراه به غیر از ۲۳۱ کیلومتر بین میمنه و هرات که به دلیل عدم امنیت متوقف مانده‌ است، تقریباً تکمیل شده‌ است. تقسیم‌بندی راه‌های افغانستان وزارت فواید عامهٔ افغانستان در سال ۱۳۸۶ استراتژی خود را ساخت. افغانستان به صورت مجموعی دارای مساحت ۶۵۰ هزار کیلومتر مربع و نفوس ۳۳ میلیون می‌باشد؛ و به اساس مساحت کشور نفوس و مطالعاتی که مؤسسهٔ همکاری بین‌المللی جاپان در مورد چگونگی حفظ مراقبت سکتور سرک نموده‌ است، چنین تخمین می‌گردد که افغانستان به شمول سرک‌های روستای دارای ۳۴٬۷۸۲ کیلومتر شبکهٔ سرک می‌باشد. اضافه‌تر از ۸۵٪ این شبکه در حالت خیلی خراب به‌سر برده که حتی قسمتی زیاد آن قابل عبور و مرور برای وسایل نقلیه نمی‌باشد. مجموع شاهراه‌های منطقوی، ملی و ولایتی که به منظور انکشافی و توسعه شناسایی گردیده در حدود ۱۷٬۵۰۰ کیلومتر سرک می‌باشد. تقسیم‌بندی سرک‌ها طول به کیلومتر شاهراه منطقوی ۳٬۲۴۲ شاهراه ملی ۴٬۸۸۴ شاهراه ولایتی ۹٬۶۵۶ مجموعه ۱۷٬۷۸۲ سرک‌های روستایی طور تخمین ۱٬۷۰۰ جمع کل ۳۴٬۷۸۲ شاخه‌های اصلی شاهراه پس از سال ۲۰۰۱ کار ترمیم جادهٔ حلقوی آغاز گردید و کشورهای منطقه به منظور تسریع تجارت منطقه‌ای وارد همکاری با افغانستان شدند تا در پروژه سرک‌سازی، راه‌آهن‌سازی و کشیدن لولهٔ گاز همکاری نمایند. این پروژه توسط شرکت آمریکایی به نام لویس برگر گروپ سروی و محاسبه شده، کار پروژه را شرکت ترکیه‌ای و شرکت‌های ایرانی، پاکستانی و هندی پیش می‌برند. این سرک به ادامهٔ شاهراه بین‌المللی AH۱ می‌باشد که پاکستان را به ایران وصل می‌نماید. احیا و بازسازی سرک کابل-سروبی: این سرک به طول ۶۶٫۷ کیلومتر به مصرف مجموعی ۲۵٫۹ میلیون ایرو از کمک‌های اتحادیهٔ اروپا می‌باشد. احیا و بازسازی سرک سروبی-جلال‌آباد: کار این پروژه توسط شرکت چینی به قیمت ۲۵٫۶ میلیون یورو از طرف اتحادیهٔ اروپا تمویل گردید. | ## بخش 2: شاهراه حلقوی افغانستان | احیا و باسازی سرک جلال‌آباد-تورخم: این سرک به طول ۷۸ کیلومتر با هزینهٔ ۱۶٫۷ میلیون دالر توسط شرکت FW پاکستان قرارداد گردیده بود. A76 این سرک از کابل آغاز شده پس از گذشتن از ولایت پروان، بغلان، سمنگان مزارشریف، جوزجان، میمنه و بادغیس در هرات با سرک A۷۷ و A۰۱ وصل و ادامه می‌یابد. بازسازی سرک کابل-اولنگ به طول مجموعاً ۱۰۰ کیلومتر به قیمت ۳۱٫۲ میلیون دالر از طرف بانک جهانی تمویل گردید. بازسازی اولنگ-دوشی: این پروژه به طول ۷۵ کیلومتر به قیمت ۲۹٫۲ میلیون از طرف بانک جهانی تکمیل گردید. سرک پلخمری-نائب‌آباد-حیرتان: به طول مجموعی ۲۲۴ کیلومتر به ارزش ۲۸٫۷ میلیون دالر آمریکایی با یک شرکت کوریایی/کره‌ای عقد قرارداد شده‌است. پروژهٔ سرک بلخ-اندخوی: به طول ۱۸۲ کیلومتر و ارزش مجموعی ۳۶٫۲ میلیون دالر آمریکایی از بودجهٔ بانک جهانی تمویل شده‌است. پروژهٔ کار شاهراه فاریاب و بادغیس: کار این شاهراه به نسبت عدم بودجه و مشکلات امنیتی مدت ۴ سال متوقف بود. طول این شاهراه ۲۳۱ کیلومتر از ولسوالی قیصار ولایت فاریاب تا ساحهٔ لامان ولایت بادغیس ادامه می‌یابد. این پروژه چین کشورهای آسیای میانه و افغانستان را به کشور ایران و بندر چهار بهار وصل می‌سازد. هزینهٔ این پروژه مبلغ ۴۰۰ میلیون می‌باشد؛ که مبلغ ۵۰ میلیون آن به منظور تأمین امنیت تخصیص داده شده‌است. شاخه‌های فرعی و ارتباطی شاهراه افغانستان A77 این سرک به طول ۸۳۰ کیلومتر از جبل‌السراج آغاز شده از طریق گردنهٔ شبر پس از گذشتن از ولایت بامیان و غور به سرک A۰۱ هرات وصل می‌گردد. این سرک دره‌های صعب‌العبور و پربرف کوه‌های هندوکش و بابا را چیره نموده به اراضی هموار هرات خاتمه می‌یابد. یکاولنگ-بامیان: این جاده از خط سرک A۷۷ سرک شهر بامیان–یکاولنگ مرکز بامیان را با عبور از ولسوالی لعل و سرجنگل در ولایت غور با هرات وصل می‌کند. طول این سرک ۹۷ کیلومتر با عرض ۷ متر با بودجهٔ مالی مبلغ ۶۹ میلیون دالر از طرف بانک جهانی و ادارهٔ همکاری جاپان تمویل می‌گردد. کار این پروژه در ۲۴ اسد سال ۱۳۸۹ آغاز شده، در ماه نوامبر ۲۰۱۱ باید ختم شود.آغاز قیر ریزی اولین سرک پخته در بامیان، وزارت فوائد عامهٔ جمهوری اسلامی افغانستان، ۲۹ دسامبر ۲۰۱۰ ۳. سرک مزارشریف–درهٔ صوف و بامیان-دایکندی، ارزگان–قندهار، طول این سرک حدود ۱٬۱۰۱ کیلومتر راه را دربر می‌گیرد. سرک شبرغان-سرپل-سنچارک-بلخاب، دلارام که بالاخره به زرنج و از آن طریق به بندر چابهار سرحد ایران وصل می‌شود. طول این سرک از شبرغان الی چابهار حدود ۱٬۱۵۰ کیلومتر را در بر می‌گیرد و زرنج را با بندر چابهار وصل می‌کند. پروژهٔ دلارام-زرنج: طول این سرک ۲۰۰ کیلومتر به ارزش ۸۵ میلیون دالر توسط دولت هند ساخته شده‌است. پروژهٔ سرک چاریکار-گلبهار-پنجشیر-بدخشان: کار این پروژه به دو قسمت تقسیم گردیده بود. سرک چاریکار-گلبهار به طول ۱۹٫۲ کیلومتر و قسمت دوم از گلبهار الی بازارک، پنجشیر به طول ۵۰ کیلومتر می‌باشد. باقی‌ماندهٔ کار الی جرم بدخشان از راه (پریان)، حصهٔ علیای درهٔ انجمن توسط تیم پی‌آرتی به پیش خواهند برد. کار این جاده را قوای نظامی آمریکا با هزینهٔ مالی دولت آمریکا به پیش خواهند برد.متن سخنرانی عبدالقدوس حمیدی- نامزد وزیر فواید عامه، شبکهٔ اطلاع‌رسانی افغانستان، ۷/۴/۱۳۸۹ ۱۰. | ## بخش 3: شاهراه حلقوی افغانستان | پروژهٔ سرک کندوز-دشت آبدار-میر علم-خلم: این سرک بطول ۱۱۶ کیلومتر با هزینهٔ ۸۰ میلیون یورو توسط کشور آلمان از بودجهٔ بانک انکشافی آن کشور تمویل خواهد گردید. طول این سرک ۱۱۶ کیلومتر بوده که کثرت رفت‌وآمد وسایل ترانسپورتی را در شهر کابل کم می‌کند. هزینه‌ای که در این سرک به مصرف رسیده مبلغ ۸۳٫۴ میلیون یورو از کمک‌های کشور ایتالیا می‌باشد. پروژهٔ سرک پلخمری-شیرخان بندر: این پروژه به طول ۱۶۸٫۲ کیلومتر به ارزش ۲۹٫۹ میلیون دالر آمریکایی از طرف بانک جهانی تمویل گردید. پروژهٔ سرک قندهار-گرشک: طول این سرک به ارزش ۲۳۸ میلیون ین جاپانی از طرف شرکت جایکا جاپانی تکمیل می‌گردد. پروژهٔ قندهار-سپین بولدک: به طول مجموعاً ۱۰۳ کیلومتر به قیمت مجموعاً ۲۴٫۲ میلیون دالر با یک شرکت هندی عقد قرار داد گردیده‌است. پروژهٔ هرات-ارملک: به طول ۶۰ کیلومتر به قیمت مجموعاً ۲۳ میلیون دالر به همکاری دولت ایران با شرکت آبادپارس ایرانی قرار داد گردیده‌است. پروژهٔ سرک بین اشکاشم و فیض آباد: این سرک پس از اینکه کار پل اشکاشم مرز بدخشان و تاجکستان ختم گردید، آغاز شد. طول این سرک بطول ۱۱۰ کیلومتر با هزینهٔ مجموعاً پل و پلچک ۱۰۵ میلیون دالر تعین گردیده‌است. سرک حلقوی دروازها، پامیرات و ولسوالی بهارک فیض آباد، کشم، جرم این پروژه به دلیل وجود مناطق کاملاً کوهی و ناهموار هزینهٔ خیلی زیادی دربردارد. دولت افغانستان در ماه ثور سال ۲۰۱۱ صرف پروژه فیض‌آباد و بهارک را با هزینهٔ هشت میلیون دالر آغاز خواهد نمود.رئیس‌جمهور حامد کرزی با بزرگان ولایت بدخشان دیدار کرد، آژانس اطلاعاتی باختر، ۲۴ مارس ۲۰۱۱ ۲۲. فاز اول سرک جبل‌السراج – نجراب از دیگر پروژه‌هایی است که به تاریخ ۱۵/۱۰/۲۰۱۸ توسط رئیس‌جمهور غنی، در پروان افتتاح شد. طبق گزارش فوزیه کوفی، نمایندهٔ مردم بدخشان در ولسی جرگه کار هموارکاری و جفله‌اندازی سرک حلقوی ولسوالی دروازهای ولایت بدخشان روز ۲۱ عقرب سال ۱۳۸۹ توسط جاراله منصوری وزیر وزارت انکشاف دهات افتتاح گردید. پروژهٔ سرک بگرام قلعهٔ مرادبیگ: این سرک از قلعهٔ مرادبیک تا سرک بگرام امتداد دارد طول این سرک ۵/۲۶ کیلومتر بوده به شکل پخته اعمار می‌شود. این سرک کاهش‌دهندهٔ ازدحام ترافیکی در شهر کابل گردیده در اقتصاد افغانستان نقش عمده و اساسی دارد یعنی تمام اموال که از پاکستان به طرف شمال افغانستان و از شمال بطرف کابل و جنوب افغانستان انتقال می‌گردد از این شاهراه عبور می‌کند. طول این سرک ۱۷۸ کیلومتر به ارزش ۲۴۰٫۹ میلیون دالر از قرضهٔ کشور چین اعمار می‌گردد. کار اعمار این بزرگ راه امروز ۲۵ مهٔ سال ۲۰۱۶ توسط رئیس‌جمهور افغانستان داکتر اشرف غنی افتتاح شد. این بزرگراه از شااهراه کابل سالنگ فرق دارد؛ زیرا این سرک زمینه بکار انداختن ده‌ها معدن افغانستان بخصوص معادن حاجیگک معادن مسَ معادن زغال سنگ صفحات مرکزی را مساعد می‌سازد. گفته می‌توانیم با ایجاد این سرک افغان‌ها خود می‌تواند استخراج معادن آهن و زغال را نماید. با تکمیل این سرک شاهراه ارتباط می‌گیرد به: سرک مزارشریف درهٔ صوف شیبر جبل السراج یکاولنگ لعل و سرجنگل غور هرات ۴. دوشی بامیان ۱۵۲ کیلومتر گردن دیوار میدان- بامیان لعل و سرجنگل- یکاولنگ- بامیان نیلی- ورس - پنجاب قره باغ -جاغوری جلریز - سنگلاخ اسپیلان - میامور سرکهای شهر نیلی بعضی از این سرکها اعمار و بقیه در پلان بعدی اعمار خواهد گردید …. در حقیقت با ایجاد این سرک مردم و محیط جفرافیای افغانستان مرکزی از زندان طبیعی خلاص گردیده به اراده انسان‌ها می‌افتد. | ## جمع‌بندی | سرک حلقوی کابل که پایتخت را به شکل مستقیم با شاهراه‌های بزرگ وصل می‌کند، این سرک به طول ۲۰۷ کیلومتر با هزینهٔ ۷۰ میلیون دالر به شکل چهارسرکه در مدت پنج سال ساخته خواهد شد.