aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: حسین کاظم‌زاده ایرانشهر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حسین کاظم‌زاده ایرانشهر | مقدمه: زندگی حسین فرزند حاج میرزا کاظم، از پزشکان نامدار تبریز، در شهر تبریز چشم به جهان گشود. | ## بخش 1: حسین کاظم‌زاده ایرانشهر | وی تحصیلات ابتدایی خود را در دو مکتب‌خانه در مساجد نزدیک گذراند که در آن از رویکرد نوین در تدریس دروس سنتی استفاده می‌شد. و سپس در سال ۱۲۷۷ خورشیدی تحصیلات متوسطه خود را در مدرسه کمال که اخیراً بنیانگذاری شده بود و بر اساس الگوی مدارس در اروپا اداره می‌شد آغاز کرد. در اینجا زبان فرانسه را آموخت و پس از یک سال وظیفه تدریس کلاس تقویتی را به عهده گرفت. او بعداً به عنوان حسابدار و کتابدار مدرسه منصوب شد، در حالی که او به عنوان معاون سردبیر ماهنامه مدرسه کمال خدمت می‌کرد. | ## بخش 2: حسین کاظم‌زاده ایرانشهر | او در آغاز با نام میرزا حسین شناخته شد و زمانی که نام خانوادگی در ۱۳۱۳ خورشیدی اجباری شد، نام کاظم‌زاده را به خود گرفت. وی در استانبول انجمنی مخفی به نام «انجمن برادران ایرانی» را برای پیشبرد جنبش مشروطه پایه‌گذاری کرد. ایرانشهر از سال ۱۳۱۵ خورشیدی در روستای دگرسهایم ایالت سنت گالن سوییس به نوشتن و نگارش کتاب‌های گوناگون همت گماشت. شهرت وی به «ایرانشهر»، به‌ دلیل انتشار مجله‌ای به همین نام بین سال‌های ۱۳۰۱ تا ۱۳۰۶ خورشیدی است. | ## بخش 3: حسین کاظم‌زاده ایرانشهر | او مدتی دیپلمات سفارت ایران در لندن بود.رضا بیگدلو: ۱۳۸۰، ص ۱۸۶ کاظم‌زاده در برلین با همکاری ابراهیم پورداوود و چند تن دیگر مجلهٔ ایرانشهر را منتشر می‌کرد. کاظم‌زاده در اواخر عمر در سوییس به مسایل باطنی روی آورد و به نوشته شهبازی به سمت انجمن تئوسوفی گرایش پیدا کرد. | ## جمع‌بندی | وی در سال ۱۹۵۵ میلادی کاندیدای دریافت جایزه صلح نوبل گردید اما موفق به دریافت آن نشد.
موضوع مقاله: حل عددی معادلات دیفرانسیل معمولی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حل عددی معادلات دیفرانسیل معمولی | مقدمه: معادلات دیفرانسیل در علوم پایه نظیر ریاضی، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی و ستاره‌شناسی و همچنین علوم مهندسی نظیر مکانیک، برق، مواد و مهندسی شیمی، کاربردی گسترده و حضوری چشمگیر دارند. | ## بخش 1: حل عددی معادلات دیفرانسیل معمولی | معادله دیفرانسیل یک دسته از معادلات ریاضی است که بیانگر رابطه بین یک تابع مجهول از یک یا چند متغیر مستقل و مشتق‌های مرتبه‌های مختلف آن نسبت به متغیرهای مستقل است. بسیاری از قوانین عمومی طبیعت (در فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی و ستاره‌شناسی) طبیعی‌ترین بیان ریاضی خود را در زبان معادلات دیفرانسیل می‌یابند. با توجه به اینکه اغلب معادلات دیفرانسیل که به واقعیت پدیده‌ها نزدیک هستند، دارای ترم‌های غیرخطی و پیچیده می‌باشند و یافتن جواب تحلیلی برای آنها امری دشوار یا غیرممکن است. عدم وجود پاسخ تحلیلی برای این گونه معادلات پیچیده و غیرخطی، منجر به ایجاد و گسترش روش‌های حل عددی شده‌است. با توجه به ارتقاء چشمگیر سرعت و ظرفیت پردازش اطلاعات در پردازنده‌ها و کامپیوترها در اواخر قرن نوزدهم، روشهای حل عددی نیز گسترده‌تر شدند و همچنان نیز این ارتقاء و گستردگی ادامه دارد. | ## بخش 2: حل عددی معادلات دیفرانسیل معمولی | روش اویلر برای معادلات دیفرانسیل مرتبه اول ساده‌ترین متد برای حل عددی معادلات دیفرانسیل، روش اویلر است که الان توضیح داده می‌شود. مقدار (y(t0+h را می‌توان توسط (y(t0 بعلاوه زمان تغییر حالت ضرب در شیب تابع تقریب زد؛ که مشتق (y(t است. بنابرین اگر بتوانیم مقدار dy/dt را در زمان t0 محاسبه کنیم، می‌توانیم مقدار تقریبی y در زمان t0+h را حدس بزنیم. سپس این مقدار جدید (y(t0 را استفاده کرده، دوباره dy/dt را حساب و این کار را تکرار می‌کنیم. توسط این پیش زمینه ساده روش اویلر برای معادلات دیفرانسیل مرتبه اول به صورت زیر است: ۱) در زمان t۰ شروع کنید، یک مقدار برای h در نظر بگیرید، سپس شرایط ابتدایی (y(t۰ را حساب کنید. | ## بخش 3: حل عددی معادلات دیفرانسیل معمولی | روش اویلر برای معادلات دیفرانسیل مرتبه بالاتر روشی که در بالا بیان شد برای تقریب معادلات دیفرانسیل مرتبه اول کاربرد داشت، ولی به‌طور واضح نمی‌توان این جواب را برای معادلات دیفرانسیل مراتب بالاتر قبول کرد. ترفندی که در اینجا بکار می‌رود، تقسیم کردن آن به معادلات دیفرانسیل مراتب پایین‌تر است. روش رونگه‐کوتا مرتبه دوم به‌طور واضح بین درستی و پیچیدگی محاسبات و مقدار انتخاب شده h وابستگی زیادی وجود دارد. حال اگر مقدار h خیلی کوچک شود، برای اینکه نمی‌توان آن را به درستی در کامپیوتر نشان داد خطا ایجاد می‌شود. روش RK۲، تقریب را از طریق تخمین زدن بیشتر این تقریب، از روی فاصله شیب حساب می‌کند. | ## جمع‌بندی | به صورت الگوریتم می‌توانیم روش RK۲ را استفاده کنیم: ۱) در زمان t0 شروع به محاسبات می‌کنیم.
موضوع مقاله: قاسم جبلی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قاسم جبلی | مقدمه: قاسم جِبلّی (زاده ۱۵ آذر ۱۳۰۵ در تهران- درگذشته ۳ اسفند ۱۳۹۱ تهران) از خوانندگان موسیقی کوچه بازاری ایران بود. | ## بخش 1: قاسم جبلی | او در دهه ۴۰ و ۵۰ یکی از خوانندگان محبوب در میان مردم کوچه و بازار بود که حاصل ازدواج او پسری به نام امید جِبِلی است که او هم راه پدر را ادامه می‌دهد و ترانه دنیا را بازخوانی کرده است. مادر او در اهواز از اساتید آموزش قرآن بود و خود قاسم جبلی هم در مدرسه مؤذن و قاری قرآن بوده و به دلیل تسلط به زبان و لهجه عربی (عرب اهواز) به خوبی توانست با ام کلثوم خواننده ای مصری و عرب زبان ارتباط برقرار کرده و تلفیق سبک کوچه بازاری را با هم آمیخته و ترانه ی ماندگاری مانند دنیا که ساخته ابراهیم سلمکی هست را ایجاد کند. در اوایل دهه ۲۰ هجری که مادرش از دنیا رفت به تهران آمد و به استخدام رادیو نیروی هوایی درآمد ‌‌‌‌‌و سر انجام بعد از سالها زندگی در تهران- منطقه سعادت آباد در منزل شخصی اش سن ۸۶ سالگی چشم از دنیا فرو بست و در روز چهارم اسفند ۱۳۹۱ در میدان بهارستان خیابان خانقاه به سمت قطعه هنرمندان تشیع و به خاک سپرده شد. | ## بخش 2: قاسم جبلی | وی از نخستین کسانی بود که سبک ترانه‌های عربی را در موسیقی عامیانه (کوچه‌بازاری) ایران به کار گرفتند. قاسم جبلی که از جوانی با زبان عربی آشنا بود، در سفر به مصر آن را تکمیل کرد و گفته می‌شود که با ام‌کلثوم، خواننده افسانه‌ای عرب، در سن ۲۳ سالگی دیدار داشته و از سبک او پیروی می‌کرده. جبلی از سال ۱۳۲۶ وارد کار رادیو شد و کارش را با خواندن ترانه‌های عامیانه در رادیو شروع کرد. | ## بخش 3: قاسم جبلی | صدای جبلی ، نخستین بار از رادیوی ارتش شنیده شد و سپس به رادیو نیروی هوایی راه یافت. وی با آهنگسازانی چون برادران معارفی، عباس شاپوری، شاپور نیاکان، عباس تجویدی، اسدالله ملک، عماد رام، ابراهیم سلمکی و منوچهر گودرزی هم‌کاری داشت و در کافه‌های لاله‌زار ترانه اجرا می‌کرد. | ## جمع‌بندی | تشییع جنازه وی روز جمعه ۴ اسفند انجام شد و در قطعه هنرمندان بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.
موضوع مقاله: نیاوران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نیاوران | مقدمه: center|320px شهر: تهران جایگاه جغرافیایی در شهر: شمال پایان شمالی: کلک‌چال پایان جنوبی: فرمانیه، کامرانیه و دزاشیب پایان غربی: جماران پایان شرقی: دارآباد منطقه شهرداری: ۱ منطقه پستی: ۱۹ پیش‌شماره: ۲۲ نیاوران یکی از محله‌های شمال شرقی تهران و شمیران در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه البرز است. | ## بخش 1: نیاوران | این محله، بخشی از منطقه ۱ شهرداری تهران و شهرستان شمیرانات، از شمال با ارتفاعات کلک‌چال، از غرب با تجریش، از شرق با دارآباد و از جنوب با فرمانیه، کامرانیه و دزاشیب هم‌مرز است. خیابان شهید باهنر، خیابان اصلی این محله است که از میدان شهید باهنر تا میدان قدس در تقاطع خیابان شریعتی امتداد دارد. | ## بخش 2: نیاوران | نام بر اساس یک ریشه‌شناسی عامیانه، نیاوران در گذشته پر از نیزارهایی بوده است که مردم برای جمع‌آوری و استفاده از نی‌های موجود در آن به این منطقه می‌رفتند و همراه خود نی می‌آوردند؛ به همین خاطر این منطقه به «نی‌آوران» معروف می‌شود که به مرور زمان به «نیاوران» تغییر نام پیدا می‌کند. اماکن مهم کاخ نیاوران پارک نیاوران فرهنگسرای نیاوران تکیه نیاوران (از قدیمی‌ترین و مشهورترین تکیه‌های تهران) ساختمان اصلی پژوهشگاه دانش‌های بنیادی که در گذشته دفتر کار فرح پهلوی بوده است (در حاشیه میدان شهید باهنر) شهرداری منطقه یک تهران (در انتهای خیابان شهید باهنر) مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ورزشگاه شهدای نیاوران جغرافیای شهری به خاطر شیب موجود در منطقه، ساختار معماری ویژه‌ای در نیاوران به چشم می‌خورد. | ## بخش 3: نیاوران | این محله با ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریا، آب و هوایی سردتر از دیگر نقاط تهران دارد. | ## جمع‌بندی | محلات صاحب‌قرانیه حصار بوعلی جمال آباد منظریه جماران جمشیدیه گل سنگ دزاشیب کاشانک گلاب‌دره بوکان آجودانیه نخجوان یکی از محله‌های شمیرانات واقع در منطقه یک تهران است که در شمال نیاوران قرار دارد، محله نخجوان از شرق به جماران، از جنوب به خیابان باهنر، از غرب به امامزاده قاسم، ظهیرالدوله و خیابان دربند منتهی می‌شود و در شمالی‌ترین قسمت آن خیابان کوهسار در دامنه جنوبی رشته‌کوه البرز قرار دارد.
موضوع مقاله: معادله | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # معادله | مقدمه: مثل a+b یک عبارت جبری است و عبارت جبری تکامل یافته را معادله می دانند، مثل مثال زیر: 2a+5b=c+2 این را یک معادله ۲ مجهولی ساده می نامند. | ## بخش 1: معادله | معادلاتی که مجهول آن‌ها دارای توان یک می‌باشد، معادله خطی و معادلاتی که مجهول آن‌ها دارای توان بیشتر از یک می‌باشد معادله غیر خطی می‌گویند. در ریاضی معادله معمولاً بیان برابری دو عبارت است که در یکی یا هر دوی آن‌ها متغیر یا متغیرهایی وجود دارند. | ## بخش 2: معادله | در معادله‌هایی که فارغ از ارزش (یا مقدار) متغیرها همواره درست باشند، اتحاد نامیده می‌شوند. مثلاً معادله اتحاد است چون هر چه باشد این برابری همواره درست است؛ ولی معادله اتحاد نیست چون فقط اگر مقدار عدد ۱ باشد این برابری برقرار است. | ## بخش 3: معادله | مقادیری از متغیرها را که باعث برقراری رابطۀ برابری در معادله می‌شود، «جواب معادله» می‌نامند. | ## جمع‌بندی | حل معادله برای حل معادله باید از توابع استفاده کرد مثلاً تابع را بر دو طرف تساوی اثر داده و معادلۀ جدیدی بدست می‌آوریم مثلاً در مثال قبل بدست می‌آوریم: برای این‌که به جواب برسیم باید توابعی را اثر دهیم که تنها در یک طرف معادله باشد.
موضوع مقاله: حسن‌آباد (تهران) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حسن‌آباد (تهران) | مقدمه: تاریخچه منطقه حسن‌آباد که ناحیه شمال غرب آن روزهای طهران به‌شمار می‌آمد یکی از بزرگترین باغ‌های شهر بود. | ## بخش 1: حسن‌آباد (تهران) | این باغ متعلق به میرزا یوسف آشتیانی بود که استخر بزرگ آن محل کنونی سفارت ایتالیاست. مستوفی الممالک قبل از گسترش یافتن طهران و خراب شدن حصار شاه طهماسبی آن به سال ۱۲۸۶ قمری بیشتر زمینهای بیرون حصار تا بهجت آباد و از آنجا تا یوسف آباد ونک و اوین را خریداری کرد. پس از بزرگ شدن طهران باغ بزرگی ایجاد کرد و آن را به نام پسرش حسن، حسن‌آباد نامگذاری کرد. پس از فوت میرزا یوسف آشتیانی ورثه این ملک را تکه‌تکه کرده به مردم فروختند به صورتی که پس از چندین سال اثری از این باغ باقی نماند و محله مسکونی حسن‌آباد از دل آن زاده شد. | ## بخش 2: حسن‌آباد (تهران) | هرچند سر میرزا کوچک خان بعداً به رشت برده شد، اما پیکر میرزا محمدرضا کلهر در همان مکان باقی ماند.سردار دلاور ایران میرزا کوچک خان جنگلی هم‌اکنون در یادبود این دو نفر ستونی در شمال غربی میدان حسن‌آباد برافراشته شده‌است. در محل ادارهٔ آتش‌نشانی قبلاً گرمابه‌ای دایر بود که تهرانی‌های آن زمان می‌گفتند شب‌های جمعه از تون (آتش‌دان) آن صدای «سوختم سوختم» برمی‌خیزد. این حمام به دلیل معروف به جنی بودنش رونق چندانی نداشت و ضرر می‌داد تا سرانجام همراه با زمین متروکه کنارش در اختیار آتش‌نشانی قرار گرفت. میدان حسن‌آباد حسن‌آباد در مرکز شهر تهران و در منطقه منیریه قرار گرفته و میدانی نیز به نام حسن‌آباد (که پس از انقلاب به «میدان سی و یک شهریور» تغییر نام یافته‌است) در آن منطقه وجود دارد. | ## بخش 3: حسن‌آباد (تهران) | ساختمان‌های چهار طرف میدان کار قلیچ باقلیان است و مهندس محاسب آن، معمار برجستهٔ ارمنی لئون تادوسیان بوده‌است.«یادگارهای معماران ارمنی در تهران» وضعیت امروز به تازگی ساختمان‌های دورتادور میدان که در وضع بدی به سر می‌بردند مرمت شده و این میدان شکوه نخستینش را تا اندازه‌ای بازیافته است. ساختمان‌های قدیمی بخش جنوب‌شرقی میدان که شبیه سازه‌های سه سوی دیگر میدان بوده‌اند در دوره‌ای تخریب شده و ساختمانی با نمای نوین تمام‌شیشه‌ای به جای آن ساخته شده‌است. تازگی‌ها در پی بازسازی بناهای این میدان در جلوی ساختمان نوین بانک، سازه‌ای نمایشی شبیه سازه‌های قرینه‌ای که در طرفین دیگر وجود دارند ساخته شده‌است تا تمامیت فضای معماری میدان تا حدی بازگردد. | ## جمع‌بندی | در طی بازسازی این میدان تاریخی، تمام خیابانهایی که به میدان وارد می‌شده‌اند، سنگفرش شده و گذر خودروها از آن ممنوع گردیده‌است و عبور و مرور خودروها تنها از طریق زیرگذر شمال به جنوب آن که خیابان حافظ را به خیابان وحدت اسلامی متصل می‌کند، انجام می‌گیرد.
موضوع مقاله: کویر سیاه‌کوه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کویر سیاه‌کوه | مقدمه: کویر سیاه کوه در ۴۰ کیلومتری شمال شهر اردکان و ۲۰ کیلومتری جنوب شهر انارک قرار دارد قسمت عمده کویر در استان اصفهان از توابع بخش انارک قرار گرفته است. | ## بخش 1: کویر سیاه‌کوه | این کویر شکلی شبیه به هلال ماه دارد که در قوس درونی هلال آن سیاه کوه با ارتفاع ۲۰۵۰ متر قرار گرفته است. این کویر از سمت جنوب به کوه نمک و گریگون، از غرب به بیابان‌های نایین و نوگنبد و از شمال به ارتفاعات انارک محدود است. | ## بخش 2: کویر سیاه‌کوه | به دلیل وجود مناطق مرتفع تر در اطراف، سیلاب‌های سطحی به سمت این کویر حرکت می‌کنند و به علت شوری خاک زمینهای اطراف نمک خود را پس از تبخیر در این حوضچه به جای می‌گذارند. راه‌های ورود به منطقه مسیر اول، مسیر اردکان به احمدآباد و سپس جاده خاکی احمدآباد است که از کنار خط آهن می‌گذرد و به کویر سیاه کوه می‌رسد. | ## بخش 3: کویر سیاه‌کوه | مسیر دوم، مسیر انارک به ایستگاه راه آهن انارک و سپس جاده خاکی کنار گذر خط آهن تا ایستگاه نوگنبد است. | ## جمع‌بندی | مسیر سوم، که مسیر قدیمی و اصلی ورود به این کویر است مسیر خاکی انارک به اسماعیلان (روستایی در ۹ کیلومتری جنوب انارک) و سپس سیاه کوه است.
موضوع مقاله: کویر درانجیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کویر درانجیر | مقدمه: کویر بافق در فرورفتگی مشرق یزد که در واقع فرورفتگی اصلی کویر یزد می‌باشد قرار گرفته است. | ## بخش 1: کویر درانجیر | رودخانه‌های اصلی این کویر به بخش جنوبی وارد شده و مخروط افکنه‌های حاشیه‌ای و معمولاً سفید رنگ اطراف این کویر نشان دهنده شوری قابل توجه زمینهای اطراف این کویر می‌باشد. طول کویر بافق در حدود ۷۵ کیلومتر و عرض آن در حدود ۲۰ کیلومتر بوده و مساحت آن در حدود ۷۵۰ کیلومتر مربع می‌باشد. رودخانه‌های جنوبی باعث تراکم زیاد گیاهان شور زیست در قسمت جنوبی این کویر شده‌اند، در حالی که در قسمت‌های شمالی یا نزدیک سطح نمکزار به علت افزایش شوری زمین گیاهی مشاهده نمی‌شود. | ## بخش 2: کویر درانجیر | نمکزاری در قسمت شمالی کویر قرار گرفته که تقریباً تمام عرض کویر را از شرق به غرب قطع می‌کند. سطح این نمکزار را لکه‌های هم‌مرکزی همراه با حوزه‌های کوچک باتلاقی می‌پوشاند که در بعضی نقاط به وسیله نمک تازه پوشیده شده است. با توجه به اینکه لبه‌های این قشر نمکی به‌طور موضعی شکسته یا اینکه به طرف بالا برگشته، می‌توان تصور نمود که نمکزار فعلی بر روی سطح آب فوق‌العاده کم عمقی شناور بوده یا بر روی لجن اشباع شده‌ای بستر گرفته است. | ## بخش 3: کویر درانجیر | به دلیل وجود رطوبت در زیر قشر نمکی، رانندگی بر روی این کویر بشدت خطرناک و در بعضی قسمت‌ها غیرممکن است. | ## جمع‌بندی | راه‌های ورود به منطقه مسیر یزد به بافق از قسمت جنوبی این کویر عبور می‌کند مسیر دیگر مسیر آسفالته بافق به حسن‌آباد است که پس از حسن‌آباد مسیر خاکی می‌شود و به خرانق منتهی می‌گردد.
موضوع مقاله: ارنواز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ارنواز | مقدمه: ارنواز یکی از دو دختر جمشید است که در ابتدا به همسری ضحاک درآمد و پس از پیروزی فریدون بر ضحاک، همسر فریدون شد. | ## بخش 1: ارنواز | ارنواز در شاهنامه پادشاهی جمشید به سبب تغییر اخلاق و رویه در حکومت بخت و اقبال از او برگشت و فرّه‌ایزدی از سیمای او پر کشید.وقتی فرّه‌ایزدی از چهرهٔ پادشاهی پر می‌کشید صورت او سیاه می‌گشت اکابر و بزرگان کشور از وی روی برتافته به جانب ضحاک رو آوردند. چون ضحاک بر تاج و تخت کیان جلوس نمود عمده فعالیت او یافتن جمشید و کشتن او بود چون مادامی که جمشید متواری بود، جلوس او قانونی محسوب نمی‌شد مگر اینکه نسل پادشاهی ایران از روی زمین محو شود. ضحاک چون بر تخت پادشاهی نشست، گرد او اجتماع کردند و سالیان زیاد حکومت کرد ولی عمده خصائص حکمرانی دوران ضحاک ترویج آئین دروغ و محو راستی در قلمرو او بود جادوگران و دیوان صاحب منصب و اختیار فرزانگان و نیکوکاران در خفا و خطر قرار گرفتند. | ## بخش 2: ارنواز | طبق رسم باستان پادشاه جدید تا ملکه یا بانوی سلطان پیشین را به عقد خود درنمی‌آورد حکومت او رسمیت نداشت فلذا ضحاک دو دختر پادشاه متواری را به عقد خویش درآورد و رسماً پادشاه ایرانیان و تازیان شد. ارنواز در اوستا در اوستا نام ارنواز به دیسهٔ «اَرِنَوَک» (اوستایی: 𐬀𐬭𐬆𐬥𐬀𐬎𐬎𐬀𐬐 /arənavak/) در بندهای ۱۳ و ۱۴ گوش‌یشت (درواسپ یشت) دیده می‌شود. آمده ست که فریدون برای ایزد گوش قربانی نموده و از او درخواست که به ضحاک غلبه کند و دو زنش را به نام‌های «سَنْگْهَوَک» (اوستایی:𐬯𐬀𐬢𐬵𐬀𐬎𐬎𐬀𐬐 /saŋhavak/) و «اَرِنَوَک» (اوستایی:𐬀𐬭𐬆𐬥𐬀𐬎𐬎𐬀𐬐 /arənavak/) را که برای زادآوری دارای بهترین بدن و از برای خانه‌داری برازنده هستند؛ از وی برباید. | ## بخش 3: ارنواز | در بندهای ۲۳ از رام‌یشت و در بندهای ۳۳ تا ۳۵ از ارد یشت باز فریدون از برای فرشتگان ویو (هوا) و ارد (دارایی) فدیه می‌آورد تا بر ضحاک چیرگی یافته و دو زنش را برباید. | ## جمع‌بندی | «این کامیابی را بمن ده ای نیک ای تواناترین درواسپ که من به اژی دهاک (ضحاک) سه‌پوزه سه‌کله، شش چشم هزار چستی و چالاکی دارنده پیروزی یابم.
موضوع مقاله: شهرناز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرناز | مقدمه: شهرناز یا شهرنواز یا شه‌نواز یکی از دو دختر جمشید است که در ابتدا به همسری ضحاک درآمد و پس از پیروزی فریدون بر ضحاک، همسر فریدون شد. | ## بخش 1: شهرناز | شهرناز در شاهنامه طبق متون شاهنامه به نظر می‌رسد ارنواز خواهر بزرگتر است چون در مصاحبت و گفتگوها این ارنواز است که مشارکت دارد و شهرناز اگر هم در جمع حضور دارد ساکت و خاموش فقط می‌شنود. بار اول مباحثه ارنواز با ضحاک آن زمانی است که ضحاک از خوابی که دیده بود هراسان بیدار گشت و نعره برآورد و از بانگ هولناک آن هر دو خورشیدرو نزد او آمده و ارنواز به طعنه به پادشاه هفت کشور می‌گوید چه شده که شاه جهان چنین هراسان گشته است. بار دیگر زمانی که فریدون بر پایتخت ضحاک بابل سیطره یافت داخل کاخ صد ستون شد ضحاک دو مکان یا تختگاه داشت پایتخت سیاسی او شهر بابل است ولی پایتخت معنوی ضحاک شهر بیت‌المقدس است. | ## بخش 2: شهرناز | همهٔ نگهبانان و نرّه دیوان ضحاک را با گرز نقش زمین کرد چهار نعل به درون کاخ تاخت کلاه کیانی را گرفته بر سر نهاد آنگاه دختران جم به استقبال او آمدند از اصل و نسب فریدون پرسیدند نشان او را یافتند و فهمیدند که خواب‌های پریشان ضحاک بی‌سبب نبود. فریدون مخفیگاه ضحاک را پرسید و باز این ارنواز است که پاسخ آورد و شهرناز خاموش است. شهرناز در اوستا در اوستا نام ارنواز به دیسه‌ی «سَنْگْهَوَک» (اوستایی:𐬯𐬀𐬢𐬵𐬀𐬎𐬎𐬀𐬐 /saŋhavak/) در بندهای 13 و 14 گوش‌یشت (درواسپ یشت) دیده می‌شود. | ## بخش 3: شهرناز | آمده ست که فریدون برای ایزد گوش قربانی نموده و از او درخواست که به ضحاک غلبه کند و دو زنش را به نام‌های «سَنْگْهَوَک» (اوستایی:𐬯𐬀𐬢𐬵𐬀𐬎𐬎𐬀𐬐 /saŋhavak/) و «اَرِنَوَک» (اوستایی:𐬀𐬭𐬆𐬥𐬀𐬎𐬎𐬀𐬐 /arənavak/) را که برای زادآوری دارای بهترین بدن و از برای خانه‌داری برازنده هستند؛ از وی برباید. در بندهای 23 از رام‌یشت و در بندهای 33 تا 35 از ارد یشت باز فریدون از برای فرشتگان ویو (هوا) و ارد (دارایی) فدیه می‌آورد تا بر ضحاک چیرگی یافته و دو زنش را برباید. | ## جمع‌بندی | «این کامیابی را بمن ده ای نیک ای تواناترین درواسپ که من به اژی دهاک (ضحاک) سه‌پوزه سه‌کله، شش چشم هزار چستی و چالاکی دارنده پیروزی یابم.
موضوع مقاله: تهمینه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تهمینه | مقدمه: تهمینه ساخته شده از دو بخش تهم و اینه که بخش اول به مفهوم قوی و نیرومند و بخش دوم پسوند نسبت است و با هم به معنی زن قوی و نیرومند می‌باشد. | ## بخش 1: تهمینه | تهمینه در شاهنامه فردوسی، دربارهٔ این بانو چنین می‌سراید، که روزی رستم برای نخجیر به مرز سمنگان رسید، گوری را شکار کباب کرده و خورد، آنگاه رخش را در بیشه‌زار رها بخواب و استراحت پرداخت. عده‌ای از سواران ترک در آن شکارگاه رخش را بی‌صاحب یافته آن را با خود به سمنگان بردند. رستم که از خواب برخاست به اطراف نظر افکند، رخش را ندید دلگیر شد به ناچار از جای بلند شد زین را کول کرده پی اسب را گرفته به شهر سمنگان رسید: تنی چند از اهالی سمنگان ورود رستم دستان را به شاه سمنگان خبر می‌دهند، مرزبان سمنگان به محض آگهی با چند تن از خاصان و بزرگان به استقبال رستم آمده او را با احترام به ارگ دعوت و به افتخار او بزم شایسته‌ای برپا می‌کنند. رستم از گم شدن رخش اظهار نگرانی می‌کند، شاه سمنگان و اعیان آن جا به رستم اطمینان می‌دهند رخش پیدا خواهد شد نگران نباشد. | ## بخش 2: تهمینه | تهمتن شاد گردیده، تا پاسی از شب به می‌گساری پرداخت سپس در بستری که برایش آماده شده بود به خواب رفت ولی در امتداد شب مهمان ناخوانده بر او وارد می‌شود: آمدن تهمینه به نزد رستم چون پاسی از شب گذشت و رستم بخواب فرورفت در اتاق به آرامی باز شد و تهمینه با شمعی در دست آهسته بر بالین مست آمد، رستم از خواب بیدار گشت خیره به تهمینه نگریست و نام و سبب مراجعه او را در آن موقع نا به هنگام پرسید که در جواب شنید: من دختر شاه سمنگان از پشت شیران و پلنگان هستم که در جهان جفتی لایق من نیست، از تو افسانه‌ها شنیده‌ام که هیچ ترسی از شیر و نهنگ و پلنگ نداری، شب تیره تنها به مرز توران شدی از تفحص در آن مرز هیچ هراسی در دل نداری، گوری را به تنهایی بریان کرده می‌خوری، چون اینگونه آوازه تو را شنیدم به پیشت آمده‌ام: رستم که از زیبایی تهمینه خیره مانده بود، نام یزدان جهان آفرین را بخواند و آن نیک رو آهسته پهلوی رستم نشست. چون رستم پری‌چهره را بر آنگونه دید که از هر دانشی نزد او بهره ی است هیچ فرجامی جز فرّهی ندید، گفت باید موبدی حاضر گشته تا از شاه بخواهد تو را به عقد من درآورد و تهمینه از پیشنهاد او بسیار شاد شد: تهمینه در ادامه می‌گوید چون وصف پهلوانی تو را شنیدم ندیده عاشق تو گشته‌ام و بدان که من عقلم را فدای عشق تو کرده‌ام و از خدای جهان آرزو دارم از تو فرزندی به من عطا فرماید که مانند تو باشد، از این گذشته من آمده‌ام که خبر یافتن رخش را نیز به تو بدهم. شاه سمنگان از این وصلت بسیار شادمان شد و بزرگان و اکابر سمنگان همه به رستم تبریک گفتند و جشن بزرگی به افتخار عروس و داماد برپا کردند. تهمینه در منظومه تهمینه‌نامه خلاصه ای از منظومه تهمینه‌نامه چنین است: پس از کشته شدن سهراب، تهمینه دو هفته در سمنگان سوگواری می‌کند. | ## بخش 3: تهمینه | در هفته سوم نزد پدرش می‌رود و از تصمیم خود برای گرفتن انتقام از خاندان رستم سخن می‌گوید. پدرش هشدار می‌دهد که رستم پهلوانی شکست‌ناپذیر است و او را از کین‌خواهی بازمی‌دارد، اما تهمینه مصمم است. رستم برای دیدار با او می‌رود، اما تهمینه با دیدن رستم، خشمگین شده، به او حمله می‌کند و او را نکوهش می‌کند. فردای آن روز آماده نبرد می‌شود، اما زال و رودابه با نصیحت و سوگند او را آرام می‌کنند. | ## جمع‌بندی | زال نیز با سخنانی، مقصر را افراسیاب معرفی می‌کند و پیشنهاد می‌دهد تهمینه به شبستان رستم بازگردد.
موضوع مقاله: سودابه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سودابه | مقدمه: پس از این ازدواج شبی به بهانه جشنی، کیکاووس و ایرانیان را به کاخ خویش دعوت می‌کند و در آنجا با نیرنگ کیکاووس و دیگر سپاهیان ایران را به بند کشیده و اسیر خود می‌کند. | ## بخش 1: سودابه | این بار نیز برای بار دوّم خبر به رستم پهلوان رسیده و او با عجله به کمک کیکاووس می‌شتابد. سودابه زنی زیبا، باخرد و مهربان توصیف شده که در تمام مدت اسارت کاووس به یاری او برخاسته و علیه پدر موضع می‌گیرد. سودابه شهبانوی ایران و نامادری شاهزاده سیاوش است، او بیشتر به خاطر نقش منفی در دربار کاووس و تبعید سیاوش مشهور است. وقتی سیاوش پس از سپری کردن دوران کودکی و نوجوانی در زابل، نزد پدر باز می‌گردد،کسی که توسط رستم و دور از موطن رشد یافته بود سودابه شیفتهٔ او می‌شود و او را به حرم به بهانه ملاقات با نزدیکان دعوت کرده تا نیاتش را که همان ابراز عشق بود به او بفهماند. | ## بخش 2: سودابه | سیاوش نیز از قصد او و دامی که پهن کرده بود آگاه شده و مقاومت کرده و از خیانت به پدرش احتراز می‌کند. سودابه به اجبار می‌خواست با سیاوش هم‌آغوش شود اما در این کش و قوس جز تکه پیراهنی از سیاوش چیزی در دستش نماند. سودابه از ترس برملا شدن موضوع و رسوایی که می‌توانست منجر به قتل او توسط شاه بشود، برای حفظ جان خود القاء می‌کند که سیاوش قصد تجاوز به او را داشت. چون سودابه متوجه موقعیت سیاوش گشته و قدرت را از کفش رفته می‌دید دوقلوهای یک زن زائو را کشته و خودش را مادر کودکان مرده جا می‌زند و مرگ آنان را به سبب تجاوز سیاوش وانمود می‌کند و دوباره کاووس به سیاوش بدگمان می‌شود. | ## بخش 3: سودابه | عبور از آتش کیکاووس نیز برای یافتن گناهکار به هر دو دستور داد تا از میان آتش بگذرند. سیاووش ناگزیر شد برای اثبات بیگناهی خود و به جای قسم یاد کردن از میان شعله‌های آتش بگذرد که بدون هیچ آسیبی از میان شعله‌های مهیب آتش گذشت. گذر سیاوش از آتش نوعی آزمون الهی بوده که «ور» می شده که به دو نوع ور گرم و ور سرد تقسیم می‌شده و عبور از آتش، ور گرم بوده است. سیاوش نیز برای دور ماندن از پایتخت در جنگ با افراسیاب شرکت کرده و طی اختلافی که با کیکاووس پیدا می‌کند به توران پناهنده شده و پس از رویدادهایی به فرمان افراسیاب به قتل می‌رسد. | ## جمع‌بندی | رستم به پایتخت آمد و پس از نکوهش بسیار کیکاووس، سودابه را از شبستان بیرون کشیده و با خنجر به دو نیم می‌کند.