aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: لوئی یکم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لوئی یکم | مقدمه: لوئیِ پارسا (ژوئن یا اوت ۷۷۸ میلادی - ۲۰ ژوئن ۸۴۰ میلادی) امپراتور مقدس روم (به‌طور مشترک با پدرش از ۸۱۳ میلادی) و پادشاه فرانک‌ها از سال ۸۱۴ میلادی تا هنگام مرگش در سال ۸۴۰ میلادی بود. | ## بخش 1: لوئی یکم | سیاست شارلمانی این بود که هر یک از پسرانش را شاه بخش‌های متصرفی سرزمینش بکند، وی از ایشان می‌خواست که پوشش سرزمین‌های زیر فرمانشان را بپوشند و به فرهنگ ایشان رفتار کنند. بزرگ‌ترین این پسران پپن نام داشت که بر پدر شورید و شکست خورد و تا واپسین دم زندگی را به حالت تبعید در صومعه گذراند. از دیگر برادران لوئی، شارل کهتر پادشاه نوستریا شد و پپن ایتالیایی پادشاه ایتالیا گشت. شارلمانی پپن کهتر را به عنوان جانشین برای پادشاهی بر فرانک‌ها به مردمان شناسانده بود، ولی پپن در ۸۱۰ و برادرش شارل در سال پس از آن درگذشتند و تنها پسر مشروع شارلمانی که زنده ماند، لوئی بود. بدین سان لوئی به فرمانروایی همه سرزمینهای زیر فرمان فرانک‌ها به جز ایتالیا که زیر فرمان برنارد ایتالیایی فرزند پپن بود، رسید. او در آنژو بود که خبر مرگ پدر را شنید، پس با شتاب خود را به آخن رساند و تاجگذاری نمود. | ## بخش 2: لوئی یکم | برای نمونه خواهران شوهر نکرده‌اش را برای خدمت به کلیسا فرستاد و برادران نامشروع خود را طرد نمود. در سال ۸۱۶ میلادی پاپ استفان پنجم که جانشین پاپ لئوی سوم شده بود بازدیدی از رنس انجام داد و در دیدار با لوئی با دست خود و برای دومین بار بر سر او تاج گذارد. او در ۸۱۵ میلادی بخش‌هایی از سرزمینش را به پسرانش واگذار کرد، باواریا را به لوتار و آکیتن را به پپن اکیتانی. چندی پس از آن لوتار را پادشاه بخش بزرگی از امپراتوری دربرگیرنده همه ایتالیا و سرور برادرانش پس از مرگ پدر و پپن را پادشاه آکیتن و بخش‌های همسایه‌اش و کوچک‌ترین پسرش لوئی ژرمن را پادشاه باواریا و بخش‌های همسایه‌اش- که تا پیش از این زیر فرمان لوتار بودند- خواند. در اعتراض با این بخشش لوئی، برادرزاده‌اش برنارد که هنوز بر ایتالیا فرمان می‌راند در سال ۸۱۸ شورید، ولی دستگیر شد و در دادگاه به مرگ محکوم شد. سرنوشت این جوان بر وجدان لوئی اثری ژرف گذارد و وی را در اندیشه کناره‌گیری از پادشاهی و خستگی‌درکردن انداخت. | ## بخش 3: لوئی یکم | وی در ۸۲۲ در نشستی به همراه پاپ پاسکال یکم و جمعی از بزرگان فرانک‌ها با برادرخوانده‌هایش هوگو و دروگوی متزی آشتی نمود و در برابر پاپ از گذشته‌اش توبه کرد و فهرستی از گناهان خود را در آن انجمن خواند و گروهی از خویشانش را که به زندان انداخته بود یا در کلیسا و صومعه نگه داشته بود رها نمود. ترویج مسیحیت لوئی همانند سایر اعضای دودمان کارولنژی از میان بردن پاگانیسم را وظیفه ذاتی شاهزادگان مسیحی و مطمئن‌ترین راه گسترش قدرت و نفوذ این دودمان در جهانی متحد زیر لوای یک کیش، تلقی می‌کرد. به ابتکار لوئی، مبلغان به منظور ترویج آموزه‌های کتاب مقدس به دانمارکی‌ها و سوئدی‌ها، عازم اسکاندیناوی شدند. همانند کاری که گریگوری بزرگ با کودکان انگلیسی کرده بود، بردگان کم سن اسکاندیناویایی جهت آماده‌سازی برای قرار گرفتن در کسوت کشیشی خریداری شدند. در ۲۰ ژوئن ۸۴۰ میلادی او در حالی که در آغوش برادرش دروگو و در پیشگاهش چندین اسقف و کشیش بود، مرد. | ## جمع‌بندی | در این سال پیمان وردون که در آن سرزمین‌های فرانک‌ها را به سه بخش کردند پذیرفته شد.
موضوع مقاله: زبان سنگسری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان سنگسری | مقدمه: زبان سنگسری در موارد عدیده مشابهت به خوارزمی قدیم دارد برای مثال در گاهنمای سنگسری «نو سال» همان است که در تقویم سغد قدیم به نام نوسرد و در تقویم خوارزم آن روزگار به نام «ناوسارجی» خوانده می‌شده است. | ## بخش 1: زبان سنگسری | همچنین شماری از گویشوران این زبان در شهرستان ساوه در استان مرکزی نیز، حضور دارند. رزم‌آرا در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران دربارهٔ زبان سنگسری می‌نویسد: «زبان سنگسری مخلوط به تاتی و راجی است.» دستور زبان زبان‌شناسان تحول زبان فارسی را به سه مرحلهٔ فارسی باستان، فارسی میانه و فارسی نو تقسیم می‌کنند. | ## بخش 2: زبان سنگسری | در این میان ارتباط فارسی میانه و فارسی نو و تحولی که در این فاصله پیش آمده کاملاً آشکار است اما دانشمندان معتقدند که فارسی باستان ارتباط مستقیمی با فارسی میانه ندارد و در فارسی باستان و زبان اوستایی نام‌ها از نظر جنسیت «تذکیر، تأنیث و حالت خنثی» دارای شناسه‌های خاصی می‌باشد و تصریف افعال با توجه به آن، گونه‌های مختلف به خود می‌گیرد و حال آنکه در فارسی میانه هیچ اثری از آن نیست و باید در فاصلهٔ این دو دورهٔ تحول زبان، زبان دیگری وجود داشته باشد که تا حدی از جهات مذکور با فارسی باستان مشابهت داشته باشد. این شباهت در زبان سنگسری موجود است به این معنی که هنوز زبان سنگسری حالات تذکیر و تأنیث اسم‌ها را حفظ کرده است مثلاً کلیه جانوران مذکر یا مؤنث، از نظر دستور زبان سنگسری مؤنث به‌شمار می‌آیند و کلیه موجودات غیر آنها را مذکر می‌دانند و سوم شخص مفرد از نظر تذکیر و تأنیث متفاوت است و تمام اینها بر تصریف افعال تأثیر می‌گذارند. | ## بخش 3: زبان سنگسری | به هر حال زبان سنگسری گرچه از نظر تصریف نام‌ها و افعال وسعت فارسی باستان را ندارد، اما مانند فارسی میانه کاملاً خالی از آنها نیست و به عبارت دیگر فاصلهٔ موجود در تحول زبان فارسی باستان و فارسی میانه را پر می‌نماید یعنی از فارسی میانه به مراتب کهن‌تر است. آرتور کریستنسن پس از بررسی زبان‌های این منطقه، می‌گوید: واژه‌ها در زبان سنگسری واژه‌های بسیاری وجود دارد که با واژه‌های اوستایی همانند می‌باشد که به‌طور مثال چند واژهٔ زیر ذکر می‌گردد: کَس: کوچک (که) مَس: بزرگ (مَه) مونگ: ماه اِسِه: اکنون هَپو: آب (کودکانه) تَ: مال تو لوژِنگ: هواکش، روزن شته واش: نوعی گیاه سمی اِسپِه: سگ ورف/وفر: برف دَس: ده گوت: سراپرده، خیمه اینو: پیر و ناتوان وَرک: گرگ نِسوم: زمین پست، دور از تابش آفتاب گوراسکا: سوراخ و حوش پیمه: زمین (از پیمودن) مشتی مَچی: به اندازهٔ یک مشت اَ: من پَس: گوسفند بسیاری از واژه‌های زبان پهلوی اشکانی همانند یا مشابه واژه‌های سنگسری است؛ مثلاً: شپ: جهش گِری: گردن (گریبان) تر: ناحیه کرند: کنند واش: گیاه، علف اَ: من ولگ: برگ بوات: گفت مد وانده: به من می‌گوید وَر: کنار از دلایل ساکن شدن سکاها در سنگسر وجود واژه‌های فراوان زبان سکایی در زبان سنگسری است؛ مثلاً واژه‌های: چَفت: آغل زَرَژ: کبک پِشه: پدر همچنین پاره‌ای از واژه‌های سنگسری حکایت از اعتقادات و اعمال زرتشتی در قدیم دارد. | ## جمع‌بندی | از جمله: شِوی: پیراهن مقدس سدره: شپیک ستره: سدره یا همان پیرهن مقدس زنافر: مقدار کم‌اهمیت، تنافور فتات: کاملاً شسته شده، پاتیات شستشوی همراه با اوراد یا تطهیر مذهبی پانویس <small> تعدادی سنگسری ۱۰.
موضوع مقاله: ای‌جی‌ام-۱۱۴ هل‌فایر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ای‌جی‌ام-۱۱۴ هل‌فایر | مقدمه: اِی‌جی‌اِم-۱۱۴ هِل‌فایر (؛ به معنای «آتش جهنمی»)، یک موشک هوابه‌سطح ساخت ایالات متحده آمریکا است که به عنوان یک موشک ضدتانک، بعدها برای حملات هدایت‌شونده، برای استفاده در پهپاد و بالگرد رزمی با سامانهٔ هدایتی شلیک و بعد هیچ در شرکت صنایع دفایی لاکهید مارتین توسعه یافت. | ## بخش 1: ای‌جی‌ام-۱۱۴ هل‌فایر | هل‌فایر علاوه بر کاربرد اصلی خود یعنی نابودی تانک‌های دشمن علیه دیگر اهداف سطحی نیز قابل استفاده است. این موشک از توانایی حملات ضربتی دقیق برخوردار است و می‌توان آن را از روی سکوهای زمین‌پایه، دریاپایه و هواپایه شلیک نمود اما معمولاً بر روی بالگردهای جنگنده اصلی ارتش ایالات متحده آمریکا سوار می‌شوند و موشک هوا به زمین اصلی ارتش آمریکا و چندین ارتش دیگر دنیا در کلاس موشک‌های ۵۰ کیلویی است. آمریکایی‌ها نیازمند یک موشک ضد تانک کارآمد برای نابودی خودروهای زره‌پوش دشمن بودند که از روی هلیکوپتر شلیک شود. بیشتر مدل‌های هل‌فایر با سامانه هدایتی آشیانه‌یابی لیزری هدف خود را پیدا می‌کنند، به استثنای مدل ال این موشک معروف به لانگ‌بو (Longbow) که از هدایت راداری بهره می‌برد. هدایت لیزری را هم خود سکوی شلیک‌گر موشک می‌تواند انجام دهد؛ مثلاً هلیکوپترهای آپاچی از طریق دوربین‌های الکترونیکی که بر روی دماغه آن‌ها نصب شده این کار را انجام می‌دهند و هم اینکه یک هواگرد دیگر یا یک ناظر زمینی قادر است با استفاده از علامت‌گذار لیزری کار هدایت موشک را به انجام رساند. | ## بخش 2: ای‌جی‌ام-۱۱۴ هل‌فایر | این حق انتخاب به هل‌فایر این امکان را می‌دهد که حتی به اهدافی که خارج از میدان دید شلیک‌گر موشک باشد نیز حمله کند. وزارت دفاع اعلام کرد که در سال ۲۰۰۸ تعداد ۲۰ موشک و در سال ۲۰۰۹ تعداد ۲۰ موشک دیگر شلیک شده است. در پارلمان بریتانیا، نیک هاروی، سیاستمدار حزب لیبرال دموکرات، اظهار داشت که "پارلمان باید مطمئن شود که این سلاح‌ها به عنوان آخرین راه‌حل استفاده می‌شوند. موشک‌های AGM-114 هلفایر در سال ۲۰۰۴ توسط نیروی هوایی اسرائیل (IAF) برای کشتن احمد یاسین، رهبر حماس، مورد استفاده قرار گرفتند. همچنین، ارتش ایالات متحده این موشک‌ها را برای کشتن انور العولقی، روحانی اسلام‌گرای آمریکایی‌تبار در یمن در سال ۲۰۱۱، ابو یحیی اللیبی، عضو القاعده در پاکستان در سال ۲۰۱۲، مختار ابو زبیر، عضو الشباب در سومالی در سال ۲۰۱۴، و محمد اموازی، جلاد بریتانیایی داعش (معروف به "جان جهادی") در سوریه در سال ۲۰۱۵ به کار برد. | ## بخش 3: ای‌جی‌ام-۱۱۴ هل‌فایر | این موشک‌ها همچنین در ترور قاسم سلیمانی و همچنین در کشتن ایمن الظواهری مورد استفاده قرار گرفتند. نخستین سرنگونی عملیاتی هوا به هوا با هلفایر در ۲۴ مه ۲۰۰۱ رخ داد، زمانی که یک هواپیمای غیرنظامی سسنا ۱۵۲ وارد حریم هوایی اسرائیل از سمت لبنان شد، بدون اینکه قصد مشخصی داشته باشد و از پاسخگویی به هشدارهای مکرر کنترل ترافیک هوایی (ATC) برای بازگشت خودداری کرد. یک هلیکوپتر AH-64A آپاچی نیروی هوایی اسرائیل به سسنا شلیک کرد که منجر به متلاشی شدن کامل آن شد. دومین سرنگونی عملیاتی هوا به هوا با هلفایر در ۱۰ فوریه ۲۰۱۸ رخ داد، زمانی که یک پهپاد ایرانی وارد حریم هوایی اسرائیل از سمت سوریه شد. | ## جمع‌بندی | یک مقام آمریکایی اعلام کرد که این یک نسخه غیرفعال یا «آموزشی» از سامانه لاکهید بود که فاقد کلاهک جنگی، چاشنی، تجهیزات هدایت و موتور بود و به عنوان «موشک آموزشی هوایی اسیر» شناخته می‌شود.
موضوع مقاله: ماوانگدویی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ماوانگدویی | مقدمه: ماوانگدویی (چینی:馬王堆) یک مکان باستان‌شناختی است که در شهر چانگشا چین واقع شده‌است. | ## بخش 1: ماوانگدویی | این مکان از دو تپه به شکل پالان تشکیل شده‌است.این آرامگاه‌ها متعلق به اولین مارکی (لقب و مقام اشرافی پایین‌تر از دوک) دای (Dai)، همسرش و یک مرد که اعتقاد بر این است که پسر این دو نفر باشد، می‌باشد. پوشاندن با خاک رس سفید از رسوم تدفین خاندان چو بوده در حالیکه پوشاندن با زغال چوب از رسوم خاندان هان غربی بوده‌است. این آرامگاه‌ها شامل تابوت‌های لاک زده شده می‌باشد که از رسوم تدفین خاندان چو بوده‌است. در آرامگاه شرقی یعنی ارامگاه شماره ۱ بقایای یک زن ۵۰ ساله به نام شینژویی (Xinzhui، 辛追) بود. بدن مومیایی او به خوبی محافظت شده بود و محققان با انجام کالبدشکافی فهمیدند که این زن احتمالاً بر اثر حمله قلبی مرده‌است. در آرامگاه غربی یعنی آرامگاه شماره ۲ محل دفن اولین مارکی (لقب اشرافی پایین‌تر از دوک)دای (Dai)به نام لی سانگ (Li cang، 利蒼)می‌باشد. آرامگاه شماره ۳ مستقیماً در جنوب آرامگاه شماره ۱ قرار دارد و آرامگاه جسد مردی ۳۰ ساله‌است که در سال ۱۶۸ قبل از میلاد مرده‌است. | ## بخش 2: ماوانگدویی | دراین آرامگاه گنجینه‌های غنی نظامی، پزشکی و دست‌نوشته‌های ستاره‌شناختی که بر روی پارچه ابریشمی نوشته شده بودند، پیدا شد. اشیا هنری یکی از اشیا مشهور پیدا شده جام‌های شراب لاک اندود دسته‌دار می‌باشد که نشان دهنده هنر صنعت لاک‌کاری این سرزمین می‌باشد. یکی از مشهورترین اشیا پیدا شده از آرامگاه ماوانگدویی پرچم‌های خاک سپاری ابریشمی است. این پرچم‌ها به شکل حرف تی انگلیسی است و بر روی تابوتۤآرامگاه‌های شماره ۱ و ۲ کشیده شده‌است. این پرچم‌ها تصور چینی‌ها را در مورد نظام عالم وجود و جهان آخرت در زمان خاندان هان غربی نشان می‌دهد. پرچم تی‌شکل ابریشمی موجود در آرامگاه مارکی (آرامگاه شماره ۱) لباس پرنده نامیده می‌شود. این نام برای ما شناخته شده‌است زیرا اموال موجود در آرامگاه هنوز دست نخورده‌است و این چیزی است که این نام برای این اموال تعلق می‌گیرد. | ## بخش 3: ماوانگدویی | مارکی، بانو دای، در ۳ تابوت به خاک سپرده شده بود، لباس پرنده بر روی تابوت میانی کشیده شده‌است. ما در بهشت، خدایان چینی را از قبیل نووا (Nuwa) و چانگه (Chang'e)، همچنین علایم و نشانه‌های دائوییست، مانند ماهیخوارهای بزرگ (که نشان‌دهنده بقا است)را مشاهده می‌کنیم. بین بهشت و زمین، ما پیامبران بهشتی را مشاهده می‌کنیم که برای آوردن بانو دای به بهشت فرستاده می‌شوند. در زیر این قسمت خانواده بانو دای را مشاهده می‌کنیم که قربانی‌هایی را برای کمک به سفر او به بهشت پیشکش می‌کنند. در زیر این قسمت‌ها عالم اموات وجود دارد که دو مار غول‌پیکر دریایی در هم پیچیده‌اند. آرامگاه‌ها آرامگاه شماره ۳ شامل ۳ نقشه می‌باشد که بر روی پارچه ابریشمی کشیده شده‌است: نقشه توپوگرافی، نقشه نظامی و نقشه ریاست. آرامگاه شماره ۳ دارای نوشته‌های غنی می‌باشد، نوشته‌هایی در زمینه ستاره‌شناسی که به طرز صحیحی مدار نجومی سیارات ناهید، مشتری، تیر، بهرام و کیوان و ستاره‌های گوناگون دنباله‌دار را شرح می‌دهد. | ## جمع‌بندی | این آرامگاه شامل متون مختلف پزشکی از جمله شرح و توضیح تمرینات چیگوانگ (qigong) می‌باشد.
موضوع مقاله: دلفی (شهر) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دلفی (شهر) | مقدمه: همچنین دلفی جایی بوده که یکی از چهار مسابقهٔ سراسری یونانیان در آن برگزار می‌شد. | ## بخش 1: دلفی (شهر) | نام دلفی به معنای «تک دختر زیبای قدرتمند» است همچنین به معنی «دختر جادوگر و حیله‌گر» نیز هست. اشارات به دلفی در ادبیات طبق نوشته‌های تیتوس لیویوس در کتاب از پیدایش روم، لوکیوس تارکوئینیوس متکبر، واپسین پادشاه روم، خوابی ناخوشایند دید که از آن بسیار مضطرب شد و بر آن شد تا کسانی را به‌سوی غیب‌گوی دلفی بفرستد تا از او تعبیر خوابش را بخواهند. | ## بخش 2: دلفی (شهر) | چون جرئت نکرد پاسخ‌های احتمالی آن غیب‌گو را به کس دیگری بسپارد، دو پسر خود، تیتوس و آرونس، را روانهٔ دلفی کرد و خواهرزادهٔ خویش، لوکیوس یونیوس بروتوس، را نیز همسفرشان کرد. پس چون این سه تن به معبد دلفی رسیدند و تعبیر خواب شاه را از پیشگوی آنجا خواستند، تیتوس و آرونس از پیشگو پرسیدند که کدامشان شاهِ روم خواهد شد. | ## بخش 3: دلفی (شهر) | در حالی‌که تیتوس و آرونس قرعه می‌زدند که کدام‌یک پس از رسیدن به روم مادرش را ببوسد، بروتوس با خود پنداشت که منظور آن پیشگو از لفظ «مادر» زمین بوده است. | ## جمع‌بندی | این پیشگویی تحقق یافت، چنان‌که او کمی بعد خاندان شاهان را برانداخت و جمهوری روم را تأسیس کرد و خود نخستین کنسول آن شد.
موضوع مقاله: فاکس پرو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فاکس پرو | مقدمه: فاکس پرو یک سامانه مدیریت پایگاه داده‌ها بر اساس مدل رابطه‌ای است که زبان برنامه‌نویسی خاص خود را دارد. | ## بخش 1: فاکس پرو | این زبان بر اساس کد برنامه‌ریزی دیبیس تدوین شده‌است و در ابتدا فاکس بیس نامیده می‌شد که پس از خریداری شرکت فاکس تکنالجیز (Fox Technologies) توسط مایکروسافت در سال ۱۹۹۲ میلادی تغییر نام داد. | ## بخش 2: فاکس پرو | ## بخش 3: فاکس پرو | ## جمع‌بندی | تاریخچه فاکس پرو به‌عنوان یکی از اولین زبان‌های برنامه‌ریزیِ نسل چهارم محبوبیت زیادی در میان برنامه‌نویسان دههٔ ۱۹۹۰ پیدا کرد؛ به‌خصوص این‌که با ارتقای آن به مجموعه برنامه‌های مایکروسافت ویژوال استودیو امکانات بیشتری به برنامه‌نویسان می‌داد، ولی با ورود سیستم‌های جدیدتر، به‌تدریج جایگاه خود را از دست داد و پس از نسخهٔ ۷٫۰ و معرفی چارچوب دات‌نت از طرف مایکروسافت، فاکس پرو از مجموعهٔ ویژوال استودیو خارج شد.
موضوع مقاله: گربه وحشی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گربه وحشی | مقدمه: این دو گربه در برخی ویژگی‌های بدنی، الگوی رنگ و پوشش و در اندازه، با یکدیگر تفاوت دارند. | ## بخش 1: گربه وحشی | گربه‌های وحشی آفریقایی و اروپایی، بر اساس مطالعات فیلوژنتیک، در حدود ۱۷۳٬۰۰۰ سال قبل، تبدیل به دو گونهٔ مجزا شده است. آرایه‌شناسی در سال ۲۰۰۵، توسط نویسندگان کتاب گونه‌های پستانداران جهان، ۲۲ زیرگونه از گربه‌های وحشی، معرفی شدند. در سال ۲۰۱۷ اما با بررسی‌های کارگروه آرایه‌شناسی گربه‌سانان، زیرگونه‌های معتبر گربه‌های وحشی، شامل ۵ زیرگونهٔ گربه‌وحشی آفریقایی، گربه‌وحشی جنوب آفریقا، گربه‌وحشی قفقازی، گربه‌وحشی اروپایی و گربه‌وحشی آسیایی اعلام شد. طول بدن نَرها، ۴۳ تا ۹۰ سانتی‌متر، طول دم، ۲۳ تا ۴۰ و وزنی معادل ۵ تا ۸ کیلوگرم دارند. ماده‌ها، کوچک‌تر بوده و طول بدن آن‌ها ۴۰ تا ۷۷ سانتی‌متر، طول دم، ۱۸ تا ۳۵ سانتی‌متر و وزنی معادل ۳ تا ۵ کیلوگرم دارند. چشمها درشت و تا حدی در جلوی صورت قرار گرفته‌اند.دستها و پاها نسبتاً بلند و باریک با پنجه‌های گرد و چنگالهای قوی و تیز و خمیده است. | ## بخش 2: گربه وحشی | بوم‌شناسی و رفتار هر دو گونهٔ آفریقایی و اروپایی، به‌صورت انفرادی زندگی می‌کنند. آن‌ها جانورانی شب‌زی هستند و اغلب در شب‌ها گردش و شکار می‌کنند ولی ممکن است در روز هم دیده شوند. خوراک آنها بیشتر از جوندگان و سایر پستانداران کوچک و پرندگان و گاهی سبزی و میوه تشکیل می‌دهد. معمولاً در جلگه‌ها و زمین‌های سبز کم ارتفاع زندگی کرده و از حفره درختان و حفره حیوانات دیگر مانند گورکن و روباه به عنوان لانه استفاده می‌کنند. به زندگی در جاهای مرطوب و پرآب رغبت نشان می‌دهند و می‌توانند شنا کنند و از رودخانه عبور کنند. گاهی نزدیک مراکز زندگی انسانها زندگی کرده و اطراف روستاها و خانه‌ها دیده می‌شوند و به همین دلیل احتمال جفت‌گیری آنها با گربه‌های اهلی وجود دارد. | ## بخش 3: گربه وحشی | هنگام جفت‌گیری نرها به سختی باهم نزاع می‌کنند و گاهی صدای آنها که مانند دعوای گربه‌های اهلی است از دور شنیده می‌شود. بچه‌ها به سرعت رشد کرده و در اواخر بهار می‌توانند به تنهایی شکار کنند و در پاییز کاملاً شبیه بالغ‌ها می‌شوند. پراکندگی جهانی از اسکاتلند، اسپانیا، فرانسه، بلژیک، ایتالیا، سوئیس، آلمان، اتریش، لهستان، مجارستان، ایران، ترکیه، عربستان و لیبی گزارش شده است. اهلی شدن در کاوش‌های باستان‌شناسی در قبرس، در قبری مربوط به ۹۵۰۰ سال قبل، اسکلتی متعلق به یک گربهٔ وحشی آفریقایی (احتمالا) اهلی‌شده یافت شد. با توجه به این موضوع که کشور قبرس فاقد جمعیت بومی گربه‌های وحشی است، به‌نظر می‌رسد این گربه، توسط انسان‌ها، از محلی در خاور نزدیک به قبرس برده شده و اهلی است. | ## جمع‌بندی | یافته‌های ژنتیکی و ریخت‌شناسی نیز نشان می‌دهند که گربه‌های وحشی آفریقایی، جد یا نیای گربه‌های اهلی امروزی هستند.
موضوع مقاله: سیاره کوتوله | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سیاره کوتوله | مقدمه: سیارهٔ کوتوله در تعریف اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی (مرجع رسمی برای نوآوردن زبان‌زدها و واژه‌های مربوط به اخترشناسی) از برخی جرم‌های آسمانی در منظومهٔ شمسی، جرمی دارای ۴ ویژگی زیر است: ۱. | ## بخش 1: سیاره کوتوله | آنقدر جرم دارد تا خودگرانی آن بر نیروهای جسم صلب غلبه کرده، جسمی با تعادل هیدرواستاتیک (تقریباً گِرد) به وجود آید. | ## بخش 2: سیاره کوتوله | تمام مسیر (مدار) خود را از اجرام ریز و درشت جارو نکرده‌است (آن‌ها جذب یا دفع نکرده) ۴. | ## بخش 3: سیاره کوتوله | البته حد پایین را تعادل هیدرواستاتیک تعیین می‌کند، اما اندازه‌ای که در آن، این تعادل را برقرار می‌سازد، ممکن است با توجه به ترکیب و تاریخچهٔ جسم تغییر کند. | ## جمع‌بندی | سِرس پیش از این یک سیارک به حساب می‌آمد، پلوتون یک سیاره بود، و اریس که با نام 'زینا' (Xena) نیز شناخته می‌شود، نخستین جسم فرانپتونی بود که دریافتند کمی از سیارهٔ مادر پلوتون بزرگ‌تر است.مبانی ستاره‌شناسی، صفحهٔ ۱۹۷.
موضوع مقاله: سکه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سکه | مقدمه: سکه‌ها از نظر وزن استاندارد هستند و به‌صورت انبوه در ضرابخانه تولید می‌شوند تا تجارت را تسهیل کنند. | ## بخش 1: سکه | دو طرف سکه یا مدال‌ها گاهی با نام‌های «روی» و «پشت» شناخته می‌شوند که به ترتیب به طرف جلو و عقب اشاره دارند. طرف روی سکه معمولاً «شیر» نامیده می‌شود، زیرا اغلب تصویر سر یک فرد برجسته را نشان می‌دهد، و طرف پشت «خط» نام دارد. نخستین سکه‌های فلزی – که در جهان یونان باستان اختراع شدند و در دوره هلنیستی گسترش یافتند – از فلزات گران‌بها ساخته می‌شدند و با هدف ساده‌سازی و استانداردسازی فرآیند اندازه‌گیری و وزن‌کردن شمش‌های فلزی (فلزات حجیم) برای معاملات طراحی شدند. این سکه‌ها ارزش خود را درون خود داشتند، اما مهرهای روی آن‌ها باعث بروز دستکاری‌هایی مانند بریدن لبه‌های سکه برای جدا کردن بخشی از فلز گران‌بها می‌شد. امروزه بیشتر فلزات مورد استفاده در ضرب سکه‌ها از نوع فلزات پایه هستند و ارزش آن‌ها از جایگاهشان به‌عنوان پول اعتباری (فیات) ناشی می‌شود — یعنی ارزش سکه توسط قانون تعیین می‌شود. | ## بخش 2: سکه | در صد سال گذشته، گاهی ارزش اسمی سکه‌های در گردش کمتر از ارزش فلز تشکیل‌دهنده آن‌ها بوده است، که عمدتاً به دلیل تورم رخ داده است. اگر این تفاوت چشمگیر شود، ممکن است مقام صادرکننده تصمیم بگیرد این سکه‌ها را از گردش خارج کند و معادل‌های جدیدی با ترکیب متفاوت صادر کند، یا مردم تصمیم بگیرند سکه‌ها را ذوب کرده یا احتکار کنند (رجوع شود به قانون گرشام). معمولاً بالاترین ارزش سکه در گردش (به‌جز سکه‌های شمش) کمتر از کم‌ارزش‌ترین اسکناس است. سکه‌ها معمولاً از اسکناس‌ها کارآمدتر هستند، زیرا دوام بیشتری دارند: عمر متوسط اسکناس حدود چهار سال است، در حالی که عمر سکه حدود ۳۰ سال است. استثناهایی بر قاعده ارزش اسمی بالاتر از ارزش محتوا وجود دارد، که شامل سکه‌های شمش ساخته‌شده از مس، نقره یا طلا (و به‌ندرت فلزات دیگر مانند پلاتین یا پالادیوم) می‌شود که برای مجموعه‌داران یا سرمایه‌گذاران در فلزات گران‌بها ضرب می‌شوند. | ## بخش 3: سکه | همچنین در جنوب بین‌النهرین حلقه‌های متعلق به ۴۰۰۰ سال پیش در کشفیات باستان‌شناسی فرانسویان به‌دست آمده‌است؛ کهن‌ترین سکه به شکل امروزی یافت شده در جهان متعلق به سناخریب پادشاه آشور است که حدود ۲۷۰۰ سال پیش تهیه شده‌است. در همین حدود (۲۷۰۰–۲۶۰۰ سال پیش) در لیدیه (واقع در ترکیه کنونی) سکه‌های از جنس الکتروم ضرب شد. سکه‌های که شاهنشاه لیدیه رواج داد بنابر نام شاهنشاه یعنی کرزوس به کرزویید (کرزوسی) معروف گشت. بعد از فتح لیدیه توسط کورش بزرگ شاه پارس این سکه‌ها در ایران آن زمان (۲۵۵۰ سال پیش) رواج یافت. | ## جمع‌بندی | سکه‌های یادبود می‌توانند در قالب سکه‌های رایج کشور یا به صورت سکه‌های نقره و طلای یادبود که در گردش نیستند باشد.
موضوع مقاله: فاطمه هاشمی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فاطمه هاشمی | مقدمه: زندگی‌نامه فاطمه هاشمی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در بندر انزلی به پایان رساند. | ## بخش 1: فاطمه هاشمی | طی دوران تحصیل به گروه تئاتری در بندرانزلی پیوست که چندین نمایش را در بندرانزلی و رشت را به روی صحنه بردند. وی سپس در سینمای جوان گیلان در رشته فیلمسازی و عکاسی آموزش دید و پس از آن در فرهنگسرای نیاوران زیر نظر اساتیدی چون قطب الدین صادقی، خسرو حکیم رابط، رکن الدین خسروی، جمال میرصادقی و بهرام بیضایی در رشته ادبیات نمایشی (تئاتر) ادامه تحصیل داده و فارغ‌التحصیل شد. | ## بخش 2: فاطمه هاشمی | وی در زمینه بازیگری به‌ویژه در ژانرطنز و کمدی در تلویزیون و سینما به فعالیت پرداخت. پس از آن در سریال ساعت خوش به همکاری با مهران مدیری پرداخت که این همکاری کمابیش در مجموعه‌های مختلف تلویزیونی و نمایش خانگی مانند قهوه تلخ و شب‌های برره تداوم پیدا کرد. | ## بخش 3: فاطمه هاشمی | ## جمع‌بندی | پس از آن در مجموعه‌های مختلف تلویزیونی، نمایش خانگی، سینما و تئاتر به فعالیت پرداخت.
موضوع مقاله: روشن رامی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # روشن رامی | مقدمه: دوران دبستان و دبیرستان را در شهرهای اندیمشک و اهواز گذراند و سپس برای رفتن به دانشگاه به تهران سفر کرد، اما در نهایت، از سال ۱۳۴۰ در اصفهان ساکن شد و شغل معلمی را برگزید.گفت و گوی آرش اخوت با روشن رامی، فصلنامهٔ مهراوه، سال اول، شمارهٔ ۲ تا ۴ (زمستان ۱۳۸۴) وی که در ابتدای جوانی، شعر را با سرودن دوبیتی آغاز کرده بود، در اصفهان، با «انجمن کمال» آشنا می‌شود و این آشنایی بعدها به حضور او در انجمن صائب می‌انجامد که پس از جدایی هوشنگ گلشیری، محمد حقوقی، جلیل دوستخواه و دیگران از جمع «کهنه‌سرایان»، تشکیل شده بود. | ## بخش 1: روشن رامی | در سالهای تدریس، رامی توسط ساواک دستگیر می‌شود و به زندان می‌افتد و این به گفتهٔ خودش «آغاز درگیری با آموزش و پرورش» بوده است که حتی بعد از سال ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸ هم ادامه می‌یابد و به اخراج او از آموزش و پرورش می‌انجامد. پس از این، وی تا پایان عمر با وجود تنهایی و فقر به سرودن شعر می‌پرداخت و حاصل آن سال‌ها چاپ چند دفتر شعر از آثارش است. | ## بخش 2: روشن رامی | آثار اُبَی‌یَ،نام اسب است و گویا در زبان محلی به معنی «آب بخور» (از درست مثل خودش در جهان کتاب).اخوّت، محمد رحیم. اصفهان: کتابفروشی بابک، بی‌تا، ۱۳۷۵؛ آوازهای از یاد رفته، اصفهان: نشر فردا، ۱۳۷۷؛ ایستگاه های اندوه، اصفهان؛ نشر فردا، 1378؛ طعم آفتاب: سرگذشت یک شعر، اصفهان: نقش خورشید، ۱۳۸۲. | ## بخش 3: روشن رامی | ## جمع‌بندی | ''جغرافیای زوال: نگاهی به شعر «طعم آفتاب» سرودهٔ «روشن رامی»، پایگاه ادبی-هنری خزه، ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۳.