aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: امانوئل لویناس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # امانوئل لویناس | مقدمه: امانوئل لویناس (زاده ۱۲ ژانویه ۱۹۰۶ -مرگ ۲۵ دسامبر ۱۹۹۵) فیلسوف یهودیِ فرانسویِ زاده لیتوانی است. | ## بخش 1: امانوئل لویناس | او اخلاق را به مثابه فلسفه اولی می‌دانست.«فیلسوف دیگری»، امیرهوشنگ افتخاری راد، سالنامه روزنامه شرق (ویژه‌نامه سال ۱۳۸۴)، ص ۱۵۷ آراء در ایران یکی از کتاب های لویناس که به فارسی ترجمه شده، زمان و دیگری است که مریم حیاط‌شاهی آن را از آلمانی به فارسی برگردانده است. | ## بخش 2: امانوئل لویناس | حیاط‌شاهی در مقدمه کتاب نوشته‌است: مسعود علیا از جمله متفکران ایرانی‌ست که به صورت تخصصی اندیشه لویناس را مورد توجه قرار داده و رساله دکترای خود را با عنوان «شرط امکان اخلاق در اندیشهٔ لویناس» به راهنمایی عبدالکریم رشیدیان و شهین اعوانی تدوین کرده‌است. | ## بخش 3: امانوئل لویناس | کتاب دیگری از لویناس نیز به نام از وجود به موجود توسط مسعود علیا به فارسی ترجمه شده است. | ## جمع‌بندی | این اثر در مجموعه آثار لویناس اهمیت و مرتبه خاصی دارد از آن رو که در سیر فکری این فیلسوف ، اولین کتابی است که گویای بسیاری از مضامین و دغدغه‌های پا بر جای اوست.
موضوع مقاله: تاراس بولبا (فیلم ۱۹۶۲) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تاراس بولبا (فیلم ۱۹۶۲) | مقدمه: تاراس بولبا فیلمی به کارگردانی جان لی تامپسون در سال ۱۹۶۲ و محصول مشترک آمریکا، آرژانتین و یوگسلاوی است. | ## بخش 1: تاراس بولبا (فیلم ۱۹۶۲) | این فیلم دربارهٔ یک جنگاور نامدار کازاک است که در مقام سرهنگی در میان ارتش اروپای شرقی، برای بیرون راندن ترک‌ها از شرق اروپا، به لهستانی‌ها می‌پیوندد. ژانر این فیلم تاریخی، درام و ماجرایی بوده و تونی کرتیس به همراه یول براینر از بازیگران مشهور آن هستند.Taras Bulba (1962) - IMDb داستان در سدهٔ شانزدهم، اوکراین، روسیه، لهستان و سایر مناطق اروپای شرقی به بخش‌ها و شاهزاده‌نشین‌های کوچکی تقسیم شده‌اند که یا با یکدیگر می‌جنگند یا علیه یک دشمن مشترک، که در اینجا امپراتوری عثمانی است. لهستانی‌ها در حال شکست هستند تا زمانی که قزاق‌های زاپوروژیایی از راه می‌رسند و پیروزی را برای آنان به ارمغان می‌آورند. با این حال، معلوم می‌شود که لهستانی‌ها تنها منتظر بودند تا پس از پیروزی، قزاق‌ها را به خیانت شکست دهند. تاراس بولبا، یکی از فرماندهان قزاق، به خانه بازمی‌گردد تا خانواده خود را بزرگ کند، اما اکنون این سرزمین تحت سلطه لهستان است. تاراس و سایر قزاق‌های انجمن قزاق‌ها مزارع خود را به آتش می‌کشند و به کوه‌ها و جنگل‌ها پناه می‌برند تا تسلیم لهستانی‌ها نشوند. دو دهه بعد، تاراس دو پسر خود، آندری و استاپ، را برای تحصیل در آکادمی کی‌یف می‌فرستد تا آموزش لهستانی ببینند. | ## بخش 2: تاراس بولبا (فیلم ۱۹۶۲) | در آنجا، پسر بزرگ‌تر، آندری، عاشق یک شاهزاده‌خانم لهستانی به نام ناتالیا دوبروف می‌شود، که باعث خشم محلی‌ها می‌شود، زیرا آنها با برادران قزاق مانند افراد پست رفتار می‌کنند. در نهایت، برادران مجبور می‌شوند از کی‌یف بگریزند و به خانه پدرشان در دشت‌های اوکراین بازگردند. خبر می‌رسد که لهستانی‌ها می‌خواهند قزاق‌ها ارتشی برای کمک به آنان در جنگ جدید تشکیل دهند. آندری و متهم‌کننده او با اسب‌های خود بر روی پرتگاهی می‌جهند تا خدا نشان دهد کدام یک حق دارد؛ متهم‌کننده به دره سقوط می‌کند و می‌میرد. تاراس رهبری آندری را می‌پذیرد و نقشه دارد لهستانی‌ها را خیانت کرده و اوکراین را بازپس گیرد. ایوان میکولا، هتمان انجمن قزاق‌ها، انجمن را برای جنگ در منطقه بالتیک تحت فرمان لهستان فرا می‌خواند. هتمان می‌گوید که او سوگند یاد کرده که انجمن را به بالتیک هدایت کند، اما تاراس مخالفت می‌کند و از برادران می‌خواهد که تصمیم بگیرند از چه کسی پیروی کنند. | ## بخش 3: تاراس بولبا (فیلم ۱۹۶۲) | تاراس، به‌عنوان هتمان جدید، قزاق‌ها را به دوبنو هدایت می‌کند، جایی که لهستانی‌ها انتظار دارند قزاق‌ها به آنها بپیوندند. آندری که نگران جان معشوقه لهستانی خود است، مخفیانه وارد شهر می‌شود تا او را نجات دهد. برای نجات او، آندری موافقت می‌کند که یک گروه یورش را برای آوردن احشام به شهر گرسنه رهبری کند. در همین حال، قزاق‌ها از بی‌تحرکی محاصره خسته شده و بسیاری از آنها به خانه بازمی‌گردند. تاراس بولبا در میدان نبرد با پسرش آندری روبه‌رو می‌شود و او را به دلیل خیانتش می‌کشد. در اینجا، قزاق‌هایی که محاصره را رها کرده بودند، به میدان بازمی‌گردند و در نبردی شدید، تعداد زیادی از سربازان قزاق و لهستانی به درون رودخانه سقوط می‌کنند و جان خود را از دست می‌دهند. | ## جمع‌بندی | اینک اینجا یک شهر قزاقی است.» هتمان تاراس بولبا اعلام می‌کند که قزاق‌ها با لهستانی‌ها مانند خود آنان رفتار نخواهند کرد: «ما غارت نخواهیم کرد.
موضوع مقاله: ایران: دین، سیاست و جامعه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ایران: دین، سیاست و جامعه | مقدمه: ایران: دین، سیاست و جامعه نام کتابی‌ست نوشتهٔ نیکی کدی، شرق‌شناس و پژوهشگر آمریکایی. | ## بخش 1: ایران: دین، سیاست و جامعه | این کتاب اولین بار در سال ۱۹۸۰ (انتشارت فرانک کاس) و بار دیگر در سال ۱۹۸۳ (انتشارات روتلج) به زبان انگلیسی منتشر شد. | ## بخش 2: ایران: دین، سیاست و جامعه | ایران: دین، سیاست و جامعه مجموعه‌ای مقاله‌است که به چرایی آنچه پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران رخ داد می‌پردازد و نقش تاریخی روحانیت را در سیاست ایران بررسی می‌کند. | ## بخش 3: ایران: دین، سیاست و جامعه | ## جمع‌بندی | بخش اول به موضوع مذاهب و شبه‌مذاهب در ناسیونالیسم اولیهٔ ایرانی، ریشهٔ تشکل‌های تندروی مذهبی در ایران، نقش مردم در پایان فرمانروایی قاجاریان (۱۹۱۱-۱۹۰۵) و مذهب و جامعه می‌پردازد.در بخش دوم کتاب، تحولات اجتماعی-اقتصادی در ایران: تاریخ اقتصاد ایران از سال ۱۸۰۰ تا ۱۹۱۴ و تأثیرات آن بر سیاست، طبقه، کنترل اجتماعی و سرمایه‌داری در روستاهای ایران - قبل و بعد از اصلاحات ارضی-، نفت ، سیاست اقتصادی و تغییرات اجتماعی در ایران مورد بررسی قرار می‌گیرند.
موضوع مقاله: فردیناند زاوئربروخ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فردیناند زاوئربروخ | مقدمه: اِرنْست فردیناند زاوئربروخ (۳ ژوئیه ۱۸۷۵ – ۲ ژوئیه ۱۹۵۱) یک جراح آلمانی چیره‌دست بود که همواره ابهاماتی دربارهٔ ارتباطِ وی با حزبِ نازی وجود داشت. | ## بخش 1: فردیناند زاوئربروخ | تحصیل پزشکی را از دانشگاه ماربورگ آغاز کرد و در سال ۱۹۰۲ میلادی از دانشگاه لایپزیک فارغ‌التحصیل شد. این حرکت نوعی ماساژ است که در جراحی باز قفسه سینه استفاده می‌شود و هنگامیکه قلب از کار بازایستاده است با فشار دستِ جراح، دوباره شروع به تپیدن می‌کند. این کشفِ او، کمکی بزرگ به درمان قفسه سینه و عمل قلب بود و خطرات این عمل‌ها را بسیار کاهش می‌داد.همچنین او اولین شخصی بود که عمل جراحی روی قلب را با موفقیت به انجام رساند. از ۱۹۲۸ تا ۱۹۴۹ رئیسِ دپارتمانِ جراحی در دانشگاه چریتی برلین بود و توانست با ابتکاراتِ جراحی به شهرتی بین‌المللی دست یابد. | ## بخش 2: فردیناند زاوئربروخ | پیش از جنگ جهانی دوم نیز دولتِ نازی، جایزه ملی دانش و هنر آلمان را به وی اهدا کرد. رابطه زائربروخ با حزب نازی موضع زائربروخ نسبت به دولت نازی شک‌برانگیز و مورد بحث است. در آن هنگام وی به‌شکل مستقیم با اعضا ارشد سیاسی در ارتباط بود اما هرگز هم در آن حزب عضویت نیافت و از آن پشتیبانی سیاسی نکرد. به‌هرحال، وی ملی‌گرای پرشوری بود که از معاهده ورسای سرخورده بود و می‌خواست کشورش را به‌عنوان کشوری توسعه یافته و پیشرفته بنمایاند. | ## بخش 3: فردیناند زاوئربروخ | البته پس از تحقیقات بسیار مشخص شد که تحقیقات وی در ارتباط با آزمایش بر روی اسیران نبوده‌است. دوران اُفول بنا به گفتهٔ ذبیح‌الله منصوری در کتابِ جراح دیوانه، زاوئربروخ در اواخر زندگی مبتلا به فراموشی موقتی می‌شد و گاهی در حین عمل، جراحی‌های مرگبار بر روی بیماران انجام می‌داد. | ## جمع‌بندی | به همین دلیل و به‌تدریج مقام خود را در دانشگاه چریتی برلین به دلیل عمل‌های جراحی نامطمئن بر روی بیماران از دست داد.
موضوع مقاله: بطی بن سهیل آل مکتوم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بطی بن سهیل آل مکتوم | مقدمه: قانون در اوایل حکومت خود، بوتی برای مداخله در درگیری بین ابوظبی و قبیله بانفوذ بنی قتاب، که یک سال قبل از آن رخ داده بود، فراخوانده شد با دخالت شیوخ‌ام القوین و شارجه، جلسه عمومی حاکمان در خوانیج تشکیل شد که منجر به حل و فصل اختلاف در‌آوریل ۱۹۰۶ شد همراه با شارجه، در مقابل‌ام القوین قرار گرفتند. | ## بخش 1: بطی بن سهیل آل مکتوم | این منجر به توافق نهایی شد که در آن شیخ بوطی نماینده دبی و ابوظبی بود دبی همچنان بندری پر رونق و در حال گسترش بود: تا سال ۱۹۰۷، جان گوردن لوریمر اشاره می‌کند که ۳۳۵ قایق مروارید از شهر در حال حرکت بودند (در مقایسه با ۱۸۳ قایق از شارجه و ۲۵ از الحیره. | ## بخش 2: بطی بن سهیل آل مکتوم | ## بخش 3: بطی بن سهیل آل مکتوم | ## جمع‌بندی | تنها ابوظبی بندر مروارید بزرگتر در ساحل آشتی بود فرستادن ۴۱۰ قایق به تخت‌های مروارید طوفان بزرگ سال ۱۹۰۸ در اواخر فصل مرواریدسازی در آن سال قایق‌های مروارید دبی و امارات ساحلی را درنوردید و منجر به تلف شدن ۱۲ قایق و بیش از ۱۰۰ مرد شد این فاجعه یک شکست بزرگ برای دبی بود، به طوری که بسیاری از خانواده‌ها نان‌آور خود را از دست دادند و بازرگانان با ویرانی مالی مواجه شدند.
موضوع مقاله: پیشینه هنر غرب | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پیشینه هنر غرب | مقدمه: آغاز بررسی این هنر با بررسی دربارهٔ هنر خاورمیانه باستانی، مصر باستان و هنر دوران برنز یونانی در پیرامون دریای اژه که تا هزاره سوم پیش از میلاد می‌رسد، شکل می‌گیرد. | ## بخش 1: پیشینه هنر غرب | الگوهای پایداری از توسعه هنری در اروپا زمانی روشن می‌گردد که هنر یونان باستان، از سوی روم در زمانی که بیشتر اروپا و شمال آفریقا را در اختیار داشت، پذیرفته شده و به سراسر اروپا منتقل می‌شود. قبل از دهه ۱۸۰۰ میلادی، کلیساهای مسیحی تأثیر عمده ای بر هنر اروپا داشتند، حق ماموریت‌ های کلیسایی، معماری، نقاشی و مجسمه‌سازی، منبع اصلی کار را برای هنرمندان فراهم می‌کرد. در همان دوره زمانی علاقه دوباره به قهرمانان مرد و زن، داستان‌های خدایان اسطوره ای و الهه‌ها، جنگ‌های بزرگ و موجودات عجیب و غریب که به دین وصل نشده بودند، وجود داشت. بیشتر هنرهای ۲۰۰ سال گذشته بدون مراجعه به دین تولید شده و غالباً اصلاً بدون ایدئولوژی خاصی تولید شده‌است، اما هنر چه منعکس کننده دغدغه‌های مشتریان و چه هنرمند، غالباً تحت تأثیر موضوعات سیاسی بوده‌است. هنر اروپایی به تعدادی از دوره‌های مختلفی با سبک مربوطه طبقه‌بندی شده‌است که به لحاظ تاریخی، با شکوفایی سبک‌های متعدد در مناطق مختلف، با یکدیگر اشتراک دارند. | ## بخش 2: پیشینه هنر غرب | دوره‌ها به‌طور گسترده شامل کلاسیک، بیزانس، قرون وسطی، گوتیک، رنسانس، باروک، روکوکو، نئوکلاسیک، مدرن، پست مدرن و نقاشی اروپای جدید است. تاریخ هنر ماقبل تاریخ معمولاً به چهار دوره اصلی تقسیم می‌شود: عصر حجر، دوران نوسنگی، عصر برنز و عصر آهن. قدیمی‌ترین هنر غار اروپا ۴۰۸۰۰ سال قدمت دارد و می‌توان آن را در غار ال کاستیلو در اسپانیا جستجو کرد. نقوش سنگی نیز روی صخره‌ها انجام شده‌است، اما تعداد کمی از آنها به دلیل فرسایش باقی مانده‌اند. هنر‌ صخره ای حوضه مدیترانه ایبری نشان‌دهنده سبکی متفاوت نسبت به مکان های دیگر اروپا است، که شخصیت انسان محور اصلی آن است، و اغلب در گروه‌های بزرگ دیده می‌شود، با نبردها، رقص‌ها و شکار به تصویر کشیده می شود. | ## بخش 3: پیشینه هنر غرب | هنر سلتی ماقبل تاریخ بیشتر از قسمت‌های عصر آهن ناشی شده و عمدتاً در قالب فلزات با جایگاه بالا باقی مانده و به طرز ماهرانه ای با طرح‌های پیچیده، ظریف و عمدتاً انتزاعی تزئین شده‌است و اغلب فرم‌های خمیده و مارپیچ مورد استفاده قرار گرفته‌است. سر انسان و برخی حیوانات کاملاً بازنمایی شده‌ای وجود دارد، اما چهره‌های کامل بشری در هر اندازه ای چنان نادر هستند که عدم حضور آنها ممکن است به دلیل یک منع مذهبی باشد. با فتح سرزمین‌های سلتی توسط رومی‌ها، آن‌ها تقریباً به‌طور کامل از بین رفتند، اما این سبک در استفاده محدود در جزایر بریتانیا ادامه یافت و با روی کار آمدن مسیحیت در آنجا به سبک وابسته به جزیره در اوایل قرون وسطا احیا شد. | ## جمع‌بندی | مصر تمدنی با سنت بسیار قوی معماری و تندیس گری است (که هر دو این هنرها با رنگ‌های روشن رنگ آمیزی می‌شده‌است).
موضوع مقاله: خبروتا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خبروتا | مقدمه: خبروتا، سازمانیست برای همجنس گرایان ارتدوکسی که از فرقه‌های صهیونیستی مذهبی ، دینی و مذهبی سابق، در اسرائیل هستند و توسط فارغ التحصیلان یشیوا و دانشجویان دوره مقدماتی قبل از سربازی تأسیس شده‌است. | ## بخش 1: خبروتا | این سازمان تلاش می‌کند تا همجنس گرایان، گرایش جنسی را بدون هویت مذهبی خود بپذیرند و برای این کار، انواع مختلفی از فعالیت‌های اجتماعی از جمله تورهای گروهی و شَبّات‌های دسته جمعی، در اورشلیم، تل آویو و حیفا به اجرا در می اورند. | ## بخش 2: خبروتا | این سازمان همچنین به بهانه گسترش بردباری و یکپارچگی اجتماع و جذب همجنس گرایان در جامعه مذهبی، مشغول به اجرا کردن کنفرانس‌های مذهبی ، انتشار خبرنامه، گفتگو با خاخام‌ها و مربیان می‌باشد . | ## بخش 3: خبروتا | ## جمع‌بندی | فعالیت‌های این سازمان به همکاری جامعه مذهبی همجنس گرایان، مدال افتخار دولت فرانسه را کسب کرده‌است.
موضوع مقاله: رود اوکاوانگو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رود اوکاوانگو | مقدمه: این رود که با طول ۱٬۶۰۰ کیلومتری خود چهارمین سیستم رودخانه‌ای طویل در جنوب آفریقا را تشکیل می‌دهد، نخست با نام رود کوبانگو از آنگولا سرچشمه می‌گیرد، سپس با جریان‌یافتن به سمت جنوب بخشی از مرز بین آنگولا و نامیبیا را تشکیل داده و پس از آن وارد بوتسوانا و در نهایت پارک ملی مورمی می‌شود. | ## بخش 1: رود اوکاوانگو | رود اوکاوانگو فاقد خروجی به دریاست و در عوض، آب‌های آن به باتلاقی در صحرای کالاهاری موسوم به دلتای اوکاوانگو یا بادبزن آبرفتی اوکاوانگو می‌ریزد. همچنین در فصول بارانی، این رود بیرون‌ریزی به رود بوتتی دارد که این رود نیز به‌نوبهٔ خود، به کفه‌ای نمکی موسوم به کفه ماکگادیکگادی می‌ریزد که گستره‌ای وسیع از تالاب‌های فصول بارانی را دربر می‌گیرد. | ## بخش 2: رود اوکاوانگو | مناقشه بر سر آب هر دو کشور نامیبیا و بوتسوانا درگیر خشکسالی هستند و در نتیجهٔ این موضوع، نگرانی‌هایی دربارهٔ احتمال وقوع درگیری بر سر استفاده از آب رودخانه وجود دارد. نامیبیا کانالی به طول ۳۰۰ کیلومتر ساخته و درصدد است تا ۲۵۰ کیلومتر نیز خط لوله بسازد تا با انتقال آب از رود اوکاوانگو به نامیبیا، جلوی خشکسالی را بگیرد. | ## بخش 3: رود اوکاوانگو | اما بوتسوانا در مقابل، به درآمدزایی از دلتای اوکاوانگو به‌عنوان مکانی توریستی پرداخته و درعین حال از آن به‌عنوان منبع آب کشور نیز استفاده می‌کند. دپارتمان امور آب‌های بوتسوانا چنین اعلام داشته‌است که ۹۷٪ از آب رودخانه به‌واسطهٔ تبخیر هدر می‌رود و در نتیجه این کشور نمی‌تواند، بیرون‌رفت بیشتر آب را تاب بیاورد. | ## جمع‌بندی | اما نامیبیا عنوان‌داشته که این کشور تنها نیمی از جریان رودخانه را به درون خاک خود منحرف خواهد کرد و این شامل آن قسمت از آب‌های اوکاوانگو است که از درون نامیبیا می‌گذرد.
موضوع مقاله: رود سواکوپ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رود سواکوپ | مقدمه: رود سواکوپ (Swakop) رودی مهم اما موقتی به‌طول تقریبی ۳۵۰ کیلومتر در غرب نامیبیا در آفریقاست که در جنوب شهر سواکوپموند (به‌معنای دهانهٔ سواکوپ در زبان آلمانی) به اقیانوس اطلس می‌ریزد. | ## بخش 1: رود سواکوپ | رود خان مهم‌ترین رود تغذیه‌کنندهٔ سواکوپ است بااین‌حال سواکوپ، خشکه‌رودی است که تنها در مواقع خاصی از سال تشکیل شده و میزان آب آن به سختی به ۴۰ میلیون متر مکعب در سال می‌رسد. سطح آب‌های زیرزمینی منطقه نیز به‌دنبال احداث دو سد بزرگ بر روی این رودخانه تا ۰٬۳ متر کاهش یافته‌است. | ## بخش 2: رود سواکوپ | علیرغم جریان نامنظم رودخانه، کشاورزی در درهٔ رود سواکوپ رونق داشته و این منطقه برای محصولات تازه‌اش به‌ویژه گوجه‌فرنگی، مارچوبه و زیتون معروف است. بااین‌حال نگرانی‌هایی دربارهٔ ورود نمک و اورانیوم (چه به‌صورت طبیعی و چه از معدن اورانیوم روسینگ) به این منطقه و تهدید صنعت کشاورزی آن وجود دارد. | ## بخش 3: رود سواکوپ | ## جمع‌بندی | نواحی اطراف دهانهٔ رودخانه سواکوپ و تلماسه‌های گرداگرد آن همچنین برای زیستگاه‌های غنی پرندگان و گونه‌های غیرمعمول گیاهی که از مه دریا برای جبران کمبود رطوبت مورد نیاز خود استفاده می‌کنند مشهور است.
موضوع مقاله: تراتوژن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تراتوژن | مقدمه: مطالعه روی این پدیده تراتولوژی نام دارد و شناخت ناهنجاری‌های مادرزادی ناشی‌از هرنوع ماده تراتوژن را دربر می‌گیرد. | ## بخش 1: تراتوژن | تراتوژن ممکن است یک مادهٔ شیمیایی، دارویی عفونی، بیماری در مادر باردار یا یک عامل فیزیکی یا تغییر در متابولیسم بدن مادر باشد که در رویان یا جنین باعث ایجاد معلولیت‌های ساختاری یا عملکردی شود. از میان این اختلال‌ها که شامل برخی از نقص‌های شدید و مرگبار برای نوزاد نیز می‌شوند می‌توان به فوکوملیا، لب‌شکری (شکاف لب) و شکاف کام و همچنین نقص و نارسایی قلبی (مانند تغییر در دیواره) اشاره نمود. از آن‌جا که دانش پزشکی در ابتدا به تأثیر زیان‌بار برخی عوامل در آسیب‌های شدید پیش‌از بدنیاآمدن نوزادان پی برده‌بود می‌توان گفت که این دانش پیشینه‌ای دراز دارد بااین‌حال آسیب‌هایی که تراتوژن‌ها وارد می‌کنند همیشه ساده و قابل درک نبوده و به چندین عامل بستگی دارد.Rogers, J.M. این یک شاخهٔ فرعی در ژنتیک پزشکی است که بر بررسی ناهنجاری‌های مادرزادی تمرکز دارد. از سوی دیگر پاره‌ای از توسعه و تغییرات غیرطبیعی، ناشی از پالاینده‌های محیط زیست هستند و مطالعهٔ آنها نیز در اینجا گنجانده می‌شود. | ## بخش 2: تراتوژن | این موارد ممکن است شامل عقب ماندگی رشد، تأخیر در رشد ذهنی یا سایر اختلالات مادرزادی بدون هیچ گونه تغییر شکل ساختاری باشد.Rogers, J.M. در تراتولوژی بالینی اهدافی چون درک و یافتن یک رابطه بین ناهنجاری جنین در برخورد مادر باردار با یک مادهٔ تراتوژن و پیامد آن، تعیین میزان خطر بروز ناهنجاری در کودک در صورت رویارویی مادر با تراتوژن و همچنین تعیین میزان خطر بروز ناهنجاری در جنین در شرایط کاربرد روش‌های تشخیصی رادیواکتیو (مانند پرتو ایکس) در مادر دنبال می‌گردد.مجله‌دانشگاه‌علوم‌پزشکی‌ایران ۵۶۷؛ ش۲۷ - عنوان مقاله:بررسی اثرات تراتوژن - آتوسا زیرک؛ دکتر ملیحه نوبخت؛ دکتر مهدیزاده۱۳۸۰ هیچ ماده تراتوژن مطلقی وجود ندارد بلکه به شرایط و زمان و مقدار برخورد بستگی دارد. گاه مصرف بیش‌از اندازه آب یا نمک خوراکی نیز می‌تواند تراتوژن محسوب شود چراکه سلولهای رویانی باسرعت در حال تقسیم، تمایز، تکامل و مهاجرت هستند و با انسان بالغ تفاوت دارند. به‌علاوه تفاوت ژنتیکی در حساسیت برابر تراتوژن و مطالعه روی حیوانات نشان می‌دهد که حساسیت گونه‌های مختلف در برابر مواد تراتوژن تفاوت دارد. آسپرین، کورتون و نیز کمبود چندنوع ویتامین در گونه‌های موش و موش صحرایی تراتوژنز است درحالی‌که مصرف آسپرین در انسان بی‌خطر گزارش شده است. | ## بخش 3: تراتوژن | از دیدگاه ژنتیکی، حساسیت در برابر تراتوژن‌ها در افراد مختلف متفاوت است و به‌همین علت تا امروز ماده تراتوژن با اثر صددرصدی شناخته نشده است.با این پیش‌زمینه نتیجه مطالعه و تحقیق روی حیوان را نیز نمی‌توان به انسان تعمیم داد. رابطهٔ اندازه مصرف و پاسخ رویان نیز بررسی شده و تقریباً تمام مواد با وزن ملکولی کمتر از ۱۰۰۰ به آسانی از جفت عبور می‌کنند. داروهای تراتوژن داروهای ضدافسردگی (پاروکستین)، ضد صرع (اسیدوالپروئیک، فنی‌توئین، کاربامازپین)، آرامبخش‌ها (تالیدومید، دیازپام)، آندروژن (دانازول)، مشتقات کومارینی(وارفارین)، آنتی‌متابولیت‌ها (متوترکسات)، استروژن‌ها (داتیل‌استیل بسترول)، لیتیم، کنتراسپتیوهای خوراکی، ریتنوئیدها و ید رادیواکتیو، و به‌تازگی در مقاله‌ای اثبات شده فاویپیراویر، تراتوژن هستند. | ## جمع‌بندی | حساس‌ترین زمان، سه‌ماهه اول بارداری است که سرعت تمایز و مهاجرت سلولی به بیشترین حد می‌رسد.
موضوع مقاله: واکنش الکتروسیکلیک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # واکنش الکتروسیکلیک | مقدمه: درنتیجه انجام یک واکنش الکتروسیکلی، تبدیل یک پیوند پای به یک پیوند سیگما و یا برعکس رخ می‌دهد. | ## بخش 1: واکنش الکتروسیکلیک | این واکنش‌ها به‌طور معمول به این صورت دسته بندی می‌شوند: واکنش‌هایی که می‌توانند به‌صورت حرارتی یا نوری انجام شوند. نوع چرخش صورت پذیرفته در حین واکنش، نوع ایزومری سیس یا ترانس محصول نهایی را تعیین می‌کند. مثال‌های کلاسیک بازشدن گرمایی حلقه ۳و۴-دی‌متیل‌سیکلوبوتن یک مثال کلاسیک از واکنش‌های پری‌سیکلیک است. | ## بخش 2: واکنش الکتروسیکلیک | ایزومر سیس ترکیب پیش‌ماده، فقط موجب تولید ایزومر سیس،ترانس-۲و۳-‌دی‌اِن می‌شود درحالی‌که ایزومر ترانس پیش‌ماده، موجب تولید محصول ترانس،ترانس دی‌اِن می‌شود. پیوند سیگما در مولکول پیش‌ماده به‌صورتی باز می‌شود که اوربیتال‌های پی ایجاد شده، دارای جهت‌گیری همسان با اوربیتال‌های پی موجود در محصول (هگزا‌دی‌اِن) باشند. از بین دو مسیر چرخش هم‌جهت و غیرهم‌جهت، تنها با چرخش هم‌جهت این نوع هم‌پوشانی تشکیل می‌شود و در نتیجه این روش تحلیل توضیح می‌دهد که به‌عنوان مثال چرا برای یک پیش‌ماده سیس، محصول واکنش به‌صورت ترانس،ترانس دی‌ان است. | ## بخش 3: واکنش الکتروسیکلیک | برای دست یافتن به این مهم باید ابتدا تعیین شود که مولکول پیش‌ماده کدام یک از مسیرهای چرخشی (هم‌سو یا غیرهم‌سو) را در پیش‌ می‌گیرد. | ## جمع‌بندی | تعیین این موضوع با کمک یک سری از قوانین شناخته شده در شیمی آلی ممکن است که در جدول زیر آورده شده‌اند.
موضوع مقاله: خرخیار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خرخیار | مقدمه: خرخیار یا خیار آب‌پران گیاهی است علفی چندساله و پایا از تیرهٔ کدوییان است که از عصاره میوه آن به نام الاتریومElaterium در پزشکی گیاهی استفاده می‌کنند. | ## بخش 1: خرخیار | نام‌های دیگر آن خیار خر، خیار دشتی، خیار وحشی، خیارشنگ، سیم‌آهنگ، سماهنگ، کربز، خیارزه، اسپند، کموزسگی، کموزکول و خیار آب‌پران، خرخیار پران است. رنگ میوه در آغاز سبز است و پس از رسیدن زرد می‌شود.فرهنگ فارسی معین: سیمآهنگ برگ‌های آن سه‌گوش با دمبرگ دراز است؛ گل‌هایش زردرنگ است که در تابستان می‌شکفند. | ## بخش 2: خرخیار | مشخصات: ساقهٔ پوشیده از کرک‌های زبر و خشن، برگها متناوب، پهن و دارای بریدگیهای کم‌عمق با دمبرگ دراز پوشیده از کرک بدون پیچک، گلها زرد کوچک و نر و ماده جداگانه روی یک پایه. میوه شبیه بلوط دراز، پس از رسیدن به رنگ سبز مایل به زرد پوشیده از تار زبر، طعم بسیار تلخ، پس رسیدن میوه، سوراخی در محل اتصال میوه به دمگل ایجاد شده و تخمها با سرعت و شدت و با صدا به خارج پرتاب می‌شوند. | ## بخش 3: خرخیار | خواص و کاربرد رسوب خشک شدهٔ مغز خیار که در بازار به نام الاتریوم وجود دارد، خاصیت تخدیر دارد و در موارد مالاریا، بیماری آب‌ترسی و هاری کاربرد دارد. این ماده مسهل بسیار قوی است، البته مصرف زیاد آن ایجاد مسمومیت، دل‌پیچه و سردرد می‌کند. | ## جمع‌بندی | از نظر طب سنتی، دارای طبعی گرم و خشک، پاک‌کنندهٔ دماغ، مسهل صفرا، بلغم خام و زردآب است و برای لقوه، فلج، صرع، کزاز، سردرد، دردهای مفاصل، نقرس، میگرن، سیاتیک، سرفهٔ سرد، تنگی نفس، گازها، استسقاء، یرقان‌سیاه، بواسیر، خرد کردن سنگ کلیه و مثانه، قاعده‌آور و ازدیاد ترشح ادرار نافع است.
موضوع مقاله: پورفیریو دیاز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پورفیریو دیاز | مقدمه: خوسه د لا کروس پورفیریو دیاز موری (اسپانیایی: José de la Cruz Porfirio Díaz Mori) یک داوطلب در دوران جنگ آمریکا و مکزیک، یک قهرمان جنگ در زمان مداخله فرانسه، یک ژنرال کامل و رئیس‌جمهور مکزیک به‌طور مداوم از سال ۱۸۷۶ تا سال ۱۹۱۱ میلادی بود، با استثنای کوتاه مدت در سال ۱۸۷۶ میلادی زمانی که او «خوان مندس» را به عنوان رئیس‌جمهور موقت برگزید، و از ۱۸۸۰ تا ۱۸۸۴ میلادی که به مدت چهار سال رئیس‌جمهوری را به متحد سیاسی خود «مانوئل گونسالس» واگذار کرد. | ## بخش 1: پورفیریو دیاز | دیاز به‌طور معمول در گفتار تاریخدانان یک دیکتاتور در نظر گرفته می‌شود، او یک چهره جنجالی در تاریخ مکزیک است. دوره رهبری او، کشورش مکزیک را با ثبات داخلی (شناخته شده به عنوان «پاس پورفیریانا»)، نوسازی و رشد اقتصادی قابل توجهی مواجه کرده بود. با این حال، رژیم دیاز به تدریج به خاطر سرکوب و تداوم سیاسی نامحبوب شد تا آنجا که در دوران انقلاب مکزیک، پس از آن که او رقیب انتخاباتی خود را (فرانسیسکو مادرو) زندانی کرده بود و خود را برنده دوره هشتم انتخابات رئیس‌جمهوری اعلام کرده بود، از قدرت با استعفای خود سقوط کرد. | ## بخش 2: پورفیریو دیاز | زندگی‌نامه پورفیریو دیاز در تاریخ ۱۵ سپتامبر ۱۸۳۰ میلادی در شهر اوآخاکا، در مکزیک از یک مادر بومی و یک پدر کریاویو به دنیا آمد. پدر او، «خوسه د لا کروس»، صاحب یک مسافرخانه بود و در زمانی که پورفیریو نوزاد بود از دنیا رفت.Britannica در سال ۱۸۴۶ میلادی زندگی دیاز به‌طور غیرمنتظره، زمانی که او تصمیم گرفت که پس از وقوع جنگ آمریکا و مکزیک به نیروهای مسلح بپیوندد تغییر کرد. در سال ۱۸۵۰ میلادی، با الهام از بنیتو خوارس، دیاز وارد مؤسسه علم شد و مدتی از زمان خود را صرف تحصیل در رشته حقوق کرد. | ## بخش 3: پورفیریو دیاز | دیاز با کار کردن در رشته‌های مختلف، حرفه خود را در سال ۱۸۵۵ میلادی وقتی به یک گروه مسلّح که ضد سانتا آنا کار می‌کرد کشف کرد و بنابراین، زندگی خود را به عنوان یک مرد نظامی آغاز کردBritannica دیاز در ارتش باقی‌ماند و در حمله فرانسه به مکزیک برای کشورش جنگید. | ## جمع‌بندی | در تاریخ ۲۵ مه ۱۹۱۱ میلادی در طول انقلاب مکزیک مجبور به استعفا شد و در تاریخ ۳۱ مه ۱۹۱۱ میلادی از مکزیک به سوی اسپانیا خارج شد.