موضوع مقاله: هویج | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هویج | مقدمه: هویج، گزر(زردک به فارسی دری)یا(سبزی به فارسی تاجیکی)، گیاهی(بخسیمین یا بغسیمین که از واژه های لری مورد استفاده از توابع اراک است)، خوراکی و دوساله از خانواده چتریان است. | ## بخش 1: هویج | هویج معمولاً به رنگ نارنجی، زرد یا سفید، یا مخلوطی از قرمز و سفید است و تازهٔ آن بافتی خشک و ترد دارد و برای تقویت بینایی خوب است. هویج یک سبزی ریشه‌دار یا غده ای خوراکی است که می‌توان آن را خام یا خردشده یا رنده‌شده در سالاد خورد و بیشتر در پخت سوپ‌ها و خورش‌ها کاربرد دارد. بتاکاروتن، دوپاری از ویتامین آ، در هویج به فراوانی یافت می‌شود و رنگ نارنجی خاصّ این سبزی نیز به همین خاطر است. به‌علاوه هویج منبعی غنی از فیبر خوراکی، آنتی‌اکسیدان‌ها و موادّ معدنی به‌شمار می‌رود. حویج هم به معنی دیگ‌افزار(داروهای خوشبویی که در دیگ خوراک پزی ریزند؛ ادویه‌جات و سبزی‌های خوردنی) است و مخفف حوایجِ آشپزخانه است که به مرور زمان معنی خود را مخصوص به گیاه هویجی کرد که امروزه می شناسیم. تاریخچه تاریخ نوشتاری و پژوهش‌های ژنتیک مولکولی هردو نشان می‌دهند که خاستگاه واحد هویج اهلی آسیای مرکزی است. نیاکان وحشی هویج احتمالاً از سرزمین فارس(ایران) منشأ گرفته‌است که همچنان مرکز تنوع هویج وحشی است. احتمالاً در طول قرن‌ها تلخی یک زیرگونه طبیعی تولید شده از هویج وحشی با زادگیری گزینشی کاهش و شیرینی‌اش افزایش یافت و چوبی بودن هسته اش به حداقل رسید؛ و در این مرحله هویج آشنای اهلی تولید شد. اولین بار هویج نه به خاطر ریشه‌اش بلکه به خاطر برگ‌های معطر و دانه‌هایش کاشته شد. دانه‌های هویج در سوئیس و آلمان جنوبی یافته شده‌اند که به ۲۰۰۰ الی ۳۰۰۰ قبل از میلاد مربوط می‌شوند. هنوز هم تعدادی از خویشاوندان نزدیک هویج مثل جعفری، گشنیز، رازیانه، شوید و زیره سبز به خاطر برگ و دانهٔ آن‌ها کشت می‌شوند. در قرن دهم ریشه‌هایی که در غرب آسیا، هندوستان و اروپا می‌روییدند به رنگ بنفش بودند. | ## بخش 2: هویج | در همان زمان‌ها هویج‌های مدرن در افغانستان رشد کرده بودند.سیمئون سث، پژوهشگر یهودی قرن یازدهم مانند ابن العوام کشاورز عرب-اندلسی قرن دوازدهم هم هویج قرمز و هم زرد را توصیف کرده‌است. هویج نارنجی رنگ در قرن هفدهم در هلند ظاهر شد، که مربوط به این واقعیت است که پرچم هلند در آن زمان به رنگ نارنجی بود. جان اوبری عتیقه‌شناس این هویج‌های جدید را اینگونه توصیف کرده‌است: «هویج برای اولین بار در بکینگتون در شهرستان سامرست کاشته شد. هویجی که بیرونش بنفش و درونش به رنگ نارنجی است از سال ۲۰۰۲ در مغازه‌های بریتانیا به فروش می‌رسد. در سال اول، رزت برگهایش مقدار زیادی شکر تولید می‌کنند، که در ریشه عمودی آن ذخیره می‌شود تا برای گل دادن گیاه در سال دوم انرژی لازم را فراهم کند. بلافاصله پس از جوانه زدن، نهال هویج نشان می‌دهد که تمایز مشخصی بین ریشه عمودی و ساقه نشان می‌دهد: ساقه ضخیم‌تر و فاقد ریشه‌های جانبی است؛ و در بخش بالایی انتهای ساقه لپه‌ها قرار دارند. تقویت بینایی در جنگ جهانی دوم، و بعد از اختراع رادار توسط ارتش انگلستان، نیروی هوایی سلطنتی انگلستان برای گمراه ساختن ارتش آلمان این شایعه را رواج داد که خلبانانشان به این دلیل در شب خوب می‌بینند که هویج مصرف می‌کنند این در صورتی است که بتاکاروتن موجود در هویج سبب بهبود بینایی نمی‌شود. مواد غذایی هویج دارای ویتامین‌های ب۶، کا و آلفا و بتا کاروتن (ماده‌ای که موجب نارنجی شدن آن می‌شود) و مواد معدنی مختلف است همچنان در هویج ماده ای است که موجب ساخت ویتامین A در بدن میشود. چین دست‌کم یک‌سوم از تولید جهانی این محصولات را برعهده دارد و پس از این کشور، روسیه و ایالات متحده قرار دارند. خواص مقدار مواد مغذی در ۱۰۰ گرم هویج انرژی ۴۳ کالری، پروتئین ۱ گرم، کربوهیدرات ۱۰ گرم، فیبر ۳ گرم، چربی ۰ گرم، کلسترول ۰ گرم، سدیم ۳۵ میلی‌گرم، کلسیم ۲۷ میلی‌گرم، آهن ۱ میلی‌گرم، ویتامین ث ۹ میلی‌گرم، ویتامین آ ۲۸۱۲۹ واحد بین‌المللی انواع هویج هویج دارای رنگها و خواص متفاوتی است. هویج نارنجی هویج نارنجی شامل بتاکاروتن و آلفا کاروتن می‌ باشد که هر دو در رنگ دانه نارنجی این گیاه وجود دارند. هویج بنفش کمیاب ترین و ارزشمندترین هویج در جهان که در قسمت‌هایی از اروپا و شمال افریقا و آسیا می‌روید.این هویج اولین بار در ایران و در شهرستان سلماس آذربایجان غربی رویت شد. | ## بخش 3: هویج | ولی به دلیل رنگ دادن به غذا قرنها مورد توجه قرار نگرفت تا آنکه در اواخر قرن بیستم ارزش غذایی آن آشکار شد. هویج بنفش نوعی هویج است که سرشار از آنتی اکسیدان هایی به نام آنتوسیانین می باشد و خواص ضد التهابی قوی آن از سلامت قلب حمایت می کند، باعث لاغری و کاهش وزن می شود و خطر ابتلا به سرطان را کاهش می دهد. علاوه بر آنتوسیانین ها، در هویج بنفش سایر آنتی اکسیدان های پلی فنولی مانند اسید کلرژن و اسید کافئیک نیز یافت می شود.در هویج بنفش به طور متوسط ۹ برابر سایر انواع هویج ها آنتی اکسیدان پلی فنول یافت می شود. پلی فنل ها باعث کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، کاهش قدرت ذهنی و برخی انواع سرطان می شوند.امروزه درتمام جهان این هویج کمیاب خواهان بسیاری دارد. هویج زرد هویج زرد ایرانی مزه خیار می‌دهد و به هویج وحشی، زردک و نرگس نیز معروف است. هویج زرد شامل گزانتوفیل است (رنگدانه‌ ای شبیه بتاکاروتن) و به بینایی چشم کمک و از سرطان جلوگیری می‌کند. هویج زرد باعث پایین‌ آوردن کلسترول خون و کاهش احتمال ابتلا به بیماری دیابت می شود. برگهای این گیاه شبیه به جعفری و گشنیز است که مستقیماً از غده زیرزمینی گیاه منشعب می شود. همچنین زردک از آزاد شدن هورمون گرلین، هورمونی که محرکِ احساس گرسنگی و از سلولهای سقف معده و سلول‌ های پانکراس ترشح می‌ شود، جلوگیری خواهد کرد. هویج سفید این نوع هویج فاقد رنگ دانه است اما بسیاری از ترکیبات مفید دیگر نظیر فیتوکمیکال‌ ها را دارا می‌ باشد. هویج سفید نسبت به انواع دیگر هویج ها ارزش تغذیه‌ ای کمتری دارد و در افغانستان، ایران و پاکستان یافت می‌ شود هویج قرمز هویج قرمز یک غده زیرزمینی است که یک نوع سبزی خوراکی به شمار می رود. | ## جمع‌بندی | این نوع هویج بیشتر در هند و چین یافت می‌ شود به سرعت رشد می کند بنابراین می توان آن را پس از دو یا سه ماه برداشت کرد.