موضوع مقاله: آپوفیس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آپوفیس | مقدمه: آپپ یا آپوفیس هیولایی شیطانی در اساطیر مصر باستان که در تاریکی مطلق زندگی می‌کرد. | ## بخش 1: آپوفیس | آپوفیس تجسم شخصیت هاویه، شیطان و تاریکی می‌باشد و در مقابل ایزد روشنایی رع و ماعت قرار می‌گیرد. این ایزد مار شکل تهدید به نابودی ایزد خورشید رع کرده و بدین منظور در هنگام شب در عالم زیر زمین (یا آسمان) گردش می‌کرد. در ابتدا ست و مِهن (ایزدی با سر مار) مسئولیت محافظت از رع و قرص خورشید او را بر عهده داشتند. آن‌ها یک حفره در شکم مار به‌وجود خواهند آورد تا رع بدین صورت از چنگال آپوفیس بگریزد. در مبارزهٔ بین روشنایی و تاریکی، هیولا توسط چاقو و نیزه‌های همراهان ایزد رع زخمی می‌شود. یونانیان این هیولا را با نام آپوفیس می‌شناختند بلکه نام دیگر ان (امپوس) است.اپپ. «ارباب آشوب» به شکل یک مار یا اژدهای عظیم‌الجثه تصویر می‌شد و عناوینی مانند «مار نیل» و «اژدهای شیطانی» را به او نسبت می‌دادند. برخی روایات اشاره می‌کنند که طول او به بیش از ۱۴ متر می‌رسید و سرش از سنگ آتش‌زنه ساخته شده بود. در یک کاسه سفالی مربوط به دوره نقاده یکم (حدود ۴۰۰۰ تا ۳۵۵۰ قبل از میلاد) که اکنون در قاهره نگهداری می‌شود، تصویر یک مار روی لبه داخلی ظرف همراه با حیوانات بیابانی و آبزی به عنوان دشمن یک ایزد نامرئی (احتمالاً یک ایزد خورشیدی) که در قایقی بزرگ در حال شکار است، نقاشی شده. | ## بخش 2: آپوفیس | توضیحات محدودی درباره منشأ آپپ در اساطیر وجود دارد که معمولاً نشان می‌دهد او پس از رع متولد شده است. جرالدین پینچ، مصرشناس بریتانیایی ادعا می‌کند که یک اسطوره آفرینش متأخرتر توضیح می‌دهد که «آپوفیس از بزاق ایزد نیث زمانی که هنوز در آب‌های نخستین بود، به وجود آمد. بزاق او به ماری به طول ۱۰۰ متر تبدیل شد.» اما عموماً اعتقاد بر این بود که آپپ از آغاز زمان در آب‌های نو (آشوب نخستین) وجود داشته است. مبارزه‌ها با رع داستان‌های نبرد آپپ علیه رع در دوران پادشاهی نوین مصر گسترش یافتند. راویان می‌گفتند که آپپ هر روز باید در زیر افق باقی بماند و در قلمرو فانی تداوم نیابد. در برخی داستان‌ها، آپپ در کوهی غربی به نام «مانو» — جایی که خورشید غروب می‌کند — در انتظار رع می‌نشست، و در برخی دیگر، آپپ درست قبل از طلوع فجر، در منطقه دهم شب کمین می‌کرد. برخی از اسطوره‌ها می‌گویند که زمانی آپپ ایزد اصلی بوده که توسط رع سرنگون شد و به این دلیل در دنیای زیرین به دام افتاده است و یا آنکه به دلیل شرارت در آنجا زندانی شده است. متون تابوت‌ها اشاره می‌کنند که آپپ از نگاه جادویی خود برای تحت‌الشعاع قرار دادن رع و همراهانش استفاده می‌کرد. رع توسط تعدادی مدافع از جمله ست و احتمالاً چشم رع همراهی می‌شد که با او سفر می‌کردند. | ## بخش 3: آپوفیس | همچنین تصور می‌شد حرکات آپپ باعث زمین‌لرزه می‌شود، و نبردهای او با ست ممکن است توضیحی برای منشأ توفان‌ها باشد. مصریان باستان آیین‌ها و باورهای خرافی متعددی را اجرا می‌کردند که گمان می‌رفت آپپ را دور نگه می‌دارد و به رع در ادامه‌ی سفرش در آسمان یاری می‌رساند. کاهنان مصری راهنمای مفصلی برای مبارزه با آپپ داشتند که با عنوان «کتاب‌های سرنگونی آپپ» (یا «کتاب آپوفیس» به یونانی) شناخته می‌شد. فصول این کتاب فرآیندی تدریجی از بی‌احترامی، تکه‌تکه کردن و نابودی را توصیف می‌کرد که شامل موارد زیر بود: تف کردن بر آپپ بی‌حرمتی به آپپ با پای چپ ضربه زدن به آپپ با نیزه به زنجیر کشیدن آپپ ضربه زدن به آپپ با چاقو آتش زدن آپپ علاوه بر داستان‌های مربوط به پیروزی‌های رع، این راهنما دستورالعمل‌هایی برای ساخت مدل‌های مومی یا نقاشی‌های کوچکی از مار داشت که می‌بایست بر آن‌ها تف می‌شد، آن‌ها را تکه تکه می‌کردند و می‌سوزاندند. تمامی این اعمال باید با خواندن وردهای مخصوص همراهی می‌شد تا به رع در کشتن آپپ کمک کند. از آنجا که حتی تصویر آپپ نیز می‌توانست به این اهریمن قدرت بدهد، در هر نمایشی از او، همواره یک ایزد دیگر نیز برای مهار کردن او وجود داشت. از آنجا که گمان می‌رفت آپپ در دنیای زیرین زندگی می‌کند، گاهی به عنوان «روح‌خوار» تصور می‌شد. بنابراین مردگان نیز به محافظت نیاز داشتند و گاهی با وردهایی دفن می‌شدند که می‌توانست آپپ را نابود کند. | ## جمع‌بندی | «کتاب مردگان» به ندرت به مواردی اشاره می‌کند که در آن‌ها رع به صراحت مار آشوب‌گری به نام آپپ را شکست داده باشد.