موضوع مقاله: خاستگاه گونه‌ها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خاستگاه گونه‌ها | مقدمه: داروین در این کتاب نظرات جدیدی دربارهٔ فرگشت، پیدایش حیات و انقراض انواع جانداران بیان کرد. | ## بخش 1: خاستگاه گونه‌ها | پیشینه چارلز داروین پس از پنج سال سفر دریایی با اچ‌ام‌اس بیگل به آمریکای جنوبی نخستین پیش‌نویس این کتاب را در سال ۱۸۴۲ نوشت. او برای اولین بار نظریه خود را در ژوئیه سال ۱۸۵۸ علنی کرد و یک سال بعد کتاب خاستگاه گونه‌ها در لندن منتشر شد. عنوان کتاب در ابتدا اصل انواع به کمک انتخاب طبیعی یا بقای نژادهای اصلح در تنازع بقا بود ولی این نام طولانی به مرور زمان جای خود را به «خاستگاه گونه‌ها» داد. در پی انتشار این اثر، کلیسا آن را برای دین زیان‌بار خواند و سیل مخالفت‌ها آغاز شد. چهار فصل بعدی به بررسی انتقادهایی می‌پردازد که داروین پیش‌بینی کرد ممکن است به نظریه او وارد شود. سه فصل بعدی مربوط به شواهد زمین‌شناسی و پراکندگی گیاهان و جانوران و رده‌بندی و ریخت‌شناسی آن‌هاست. تأثیرگیری تأثیر کتاب رساله‌ای درباره اصل جمعیت نوشته رابرت مالتوس بر افکار داروین در خاستگاه گونه‌ها مشخص است. مالتوس در کتاب خود پیرامون تأثیر مستقیم حوادثی مانند جنگ و قحطی و بیماری بر کم کردن سرعت افزایش نوع بشر صحبت می‌کند. بر اساس این ایده نظریه‌های مشهور انتخاب طبیعی، تنازع بقا و بقای اصلح که پایه و اساس اصل انواع است شکل گرفت. چکیدۀ کتاب داروین در این کتاب مطرح می‌کند که بررسی انتخاب مصنوعی بهترین موید اصل موضوع انتخاب طبیعی است. به صورتی که پرورش‌دهندگان گیاهان و جانوران، گونه‌ای را که دارای صفتی مورد نظر است را از بین دیگر گونه‌ها انتخاب می‌کنند و آن‌ها را جداگانه و نسل به نسل وادار به جفت‌گیری می‌کنند و سرانجام نوع متفاوتی از نوع قبلی را به وجود می‌آید. به عنوان مثال انواع سگ (خانگی، شکاری، گله و…) که این همه از هم متفاوت هستند، همگی از گرگ نتیجه شده‌اند. | ## بخش 2: خاستگاه گونه‌ها | داروین این‌گونه استدلال می‌کند که در طبیعت جای "پرورش‌دهنده" به "تنازع بقا" داده شده است. از میان همه انواع موجودات زنده، عده بسیاری محکوم به نابودی هستند و تنها بخشی از آن‌ها که برای بقا سزاوارترند باقی می‌مانند. محتویات تنوع تحت اهلی‌سازی و طبیعت در فصل اول به مقوله‌های دامپروری و اصلاح نباتات پرداخته شده است که پیشینه آن به مصر باستان بازمی‌گردد. داروین در این فصل نیز از مخالفت و تغییر نظر کارشناسان به هنگام یافته‌های جدید نیز، سخن به میان آورده است. تلاش برای وجود، انتخاب طبیعی و واگرایی در فصل سوم، داروین این سؤال را مطرح می‌کند که چگونه گونه‌های «که من آنها را گونه اولیه نامیده‌ام» گونه‌های مجزا می‌شوند و در جواب مفهوم اصلی را «انتخاب طبیعی» معرفی می‌کند. فصل چهارم انتخاب طبیعی را تحت عنوان «روابط بی‌نهایت پیچیده و نزدیک … مناسبات متقابل همه موجودات ارگانیک با یکدیگر و شرایط بدنی زندگی آنها» شرح می‌دهد. گوناگونی و انتقال موروثی فصل پنجم به نقل داروین به مباحث اثرات کاربرد و عدم کاربرد پرداخته شده است. او این‌گونه نوشت که «شبهۀ کمی در کاربرد دامپروری در قدرت یافتن و بزرگ شدن برخی اعضا یا تقلیل یافتن آنها در نتیجه عدم کاربرد آنها وجود دارد؛ و بسیاری از تغییرها به خصوصیتی موروثی تبدیل می‌شوند.» و یادآور شد که در طبیعت نیز سازوکار به همین شکل است. دشواری‌های فرضیه در فصل ششم ایرادهای احتمالی فرضیه را که در سه فصل پیش رو مورد بررسی قرار می‌گیرد را ذکر می‌کند. اولین چیزی که معمولاً هیچ نوع واسطه ای بین گونه‌های نزدیک پیدا نمی‌شود، اگرچه این تئوری بر اینکه چنین فرم‌هایی باید وجود داشته باشند، دلالت دارد. او به عنوان مثال از دو تجربه شخصی خود که در مورد آنها تحقیق کرده است سخن به میان آورده است. یکی مورچه‌های برده‌گیر (مورچه‌هایی که به دیگر کلنی مورچه‌ها به منظور گرفتن کارگر و برده حمله کرده) و ساختار لانه‌های شش ضلعی که زنبورهای عسل درست می‌کنند. | ## بخش 3: خاستگاه گونه‌ها | فصل هشتم دربارهٔ این ایده است که گونه‌ها خصوصیات خاصی داشت که مانع باروری جانوران دورگه یا ناخالص می‌شود که در نتیجه این امر از به وجود آمدن گونه‌های جدید جلوگیری می‌شود. داروین خاطر نشان کرد که جدا از مداوم بودن این امر، دشواری در ایجاد جانوران دورگه از گونه‌های مرتبط، زیست پذیری و باروری جانداران دورگه، مخصوصاً گیاهان، بسیار متنوع بوده است. پیشینه‌های زمین‌شناسی فصل نهم به واقعیتی دربارهٔ پیشینه‌های زمین‌شناسی می‌پردازد که بدون وجود فسیل‌های بی‌شمار انتقالی که از تغییرات تدریجی، انتظار می‌رود که در آن به‌طور ناگهانی اشکالی از زندگی به وجود آمده است. فصل دهم به بررسی اینکه آیا الگوهای موجود در فسیل‌های ثبت‌شده بهتر است که توسط تبار مشترک و تکامل شاخه فسیلی از طریق انتخاب طبیعی باشد یا اینکه با ایجاد گونه‌های ثابت فردی توضیح داده شود. توزیع جغرافیایی فصل یازدهم شواهدی از بیوگرافی را نشان می‌دهد، این فصل با مشاهدات این که تفاوت در گیاهان و جانوران از مناطق جداگانه را نمی‌توان به تنهایی با تفاوت‌های زیست‌محیطی توضیح داد، شروع می‌شود. آمریکای جنوبی، آفریقا و استرالیا همگی مناطقی با آب و هوای مشابه در عرض‌های جغرافیایی مشابه هستند اما این مناطق دارای گیاهان و جانوران بسیار متفاوتی از یکدیگر هستند. پس از بحث مختصری دربارۀ گونه‌های آب شیرین، به بحث دربارهٔ جزایر اقیانوسی و ویژگی‌های آنها پرداخته می‌شود. به عنوان مثال در برخی از جزایر نقش‌هایی که توسط پستانداران در قاره‌ها بازی می‌شد توسط جانوران دیگر مانند پرندگانی که توانایی پرواز نداشته یا خزندگان انجام می‌شد. طبقه‌بندی، ریخت‌شناسی، رویان‌شناسی، و ارگانهای بدوی فصل سیزدهم با مطرح کردن مشاهداتی که طبقه‌بندی به گونه‌ها بستگی دارد آغاز می‌شود. گونه‌هایی که با هم در یک آرایه‌شناسی، یا در یک سیستم چندمرحله‌ای از گروه‌ها یا زیرگروه‌ها بر اساس تنوع در درجه تشابه تشکیل گروه داده‌اند. نتیجه‌گیری فصل آخر، «بازپرداخت و نتیجه‌گیری»، به مرور نکته‌هایی از فصل‌های پیشین می‌پردازد، و داروین با این امید که نظریه وی می‌تواند تغییرهای انقلابی را در بسیاری از زمینه‌های تاریخ طبیعی ایجاد کند، نتیجه‌گیری کرد و کتاب را به پایان می‌رساند. بازگردانی به فارسی این کتاب توسط دکتر نورالدین فرهیخته با نام «منشأ انواع» بازگردانی و توسط نشر نگارستان کتاب در ۷۲۲ صفحه منتشر شده است. | ## جمع‌بندی | کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند، ترجمه سیروس پرهام، تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی، ۱۳۸۲ فرهنگ آثار تهران: انتشارات سروش (جلد اول)، ۱۳۷۹.