موضوع مقاله: یکای اصلی اس‌آی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یکای اصلی اس‌آی | مقدمه: سیستم استاندارد بین‌المللی واحدها (SI) هفت واحد اصلی اس‌آی را که از نظر بُعد، مستقل هستند، معیّن کرده‌است. | ## بخش 1: یکای اصلی اس‌آی | همهٔ یکاهای فیزیکی دیگر از این یکاهای اصلی گرفته شده‌اند که واحدهای فرعی اس‌آی نام دارند. یکاهای اصلی اس‌آیکمّیتنام انگلیسییکانماد یکانماد ابعادیتعبیرریشهٔ تاریخی/توجیهطولLengthمتر m L«یک متر، مسافتی است که نور در خلأ طی فاصلهٔ زمانی از یک ثانیه می‌پیماید.»هفدهمین کنفرانس عمومی اوزان و مقادیر (۱۹۸۳، قرارداد ۱، CR، ۹۷) فاصلهٔ بین قطب شمال تا استوا زمین از طول جغرافیایی جرمmassکیلوگرم kg M«کیلوگرم یکای جرم است؛ این یکا از طریق ثابت پلانک که عددی ثابت است، به دست می آید. ثابت پلانک طبق Kg.m^2/s تعریف میشود که طبق تعاریف آن یکاها، کیلوگرم محاسبه میشود»سومین کنفرانس عمومی اوزان و مقادیر (۱۹۰۱، CR، ۷۰)جرم یک لیتر آب؛ لیتر یک‌هزارم متر مکعب است.زمانtimeثانیه s T«ثانیه، بازهٔ زمانی است که در آن اتم سزیم ۱۳۳ در وضعیّت عادی، ارتعاش انجام می‌دهد.»سیزدهمین کنفرانس عمومی اوزان و مقادیر (۱۹۶۷/۶۸، قرارداد ۱، CR، ۱۰۳) «این تعریف در مورد اتم سزیم در دمای کلوین است.»(اضافه شده توسط کمیته بین‌المللی اوزان و مقادیر در سال ۱۹۹۷)یک روز به ۲۴ ساعت تقسیم شده، هر ساعت به ۶۰ دقیقه، هر دقیقه به ۶۰ ثانیه. | ## بخش 2: یکای اصلی اس‌آی | یک ثانیه یک روز است.جریان الکتریکیIntensity currentآمپر A I«یک آمپر شدّت جریانی است که اگر از دو سیم نازک راست به طول بی‌نهایت که به فاصلهٔ یک متر و به موازات هم در خلأ قرار دارند، بگذرد، به هر متر از سیم‌ها نیروی نیوتون وارد میشود.»نهمین کنفرانس عمومی اوزان و مقادیر (۱۹۴۸)«آمپر بین‌المللی» در ابتدا به صورت الکتروشیمایی در سال ۱۸۹۳ تعریف شده‌بود. این صورت که یک آمپر جریان مورد نیاز برای ته‌نشین کردن ۱٫۱۱۸ میلی‌گرم نقره در ثانیه از محلول نیترات نقره است. این تعریف با آمپر اصلی ۰٫۰۱۵٪ اختلاف دارد.دمای ترمودینامیکیTemperatureکلوین K Θ«یک کلوین برابر ۱/۲۷۳٫۱۶ دمای نقطهٔ سه‌گانهٔ آب است.»سیزدهمین کنفرانس عمومی اوزان و مقادیر (۱۹۶۷/۶۸، قرارداد ۴؛ CR، ۱۰۴) «این تعریف برای آبی با ترکیب ایزوتوپی دقیق روبرو می‌باشد: مول ۲H در هر مول ۱H، مول از ۱۷O در هر مول ۱۶O و مول از ۱۸O در هر مول ۱۶O.»(اضافه شده به وسیلهٔ کمیته بین‌المللی اوزان و مقادیر در سال ۲۰۰۵)در مقیاس سلسیوس: مقیاس کلوین از درجهٔ سلسیوس برای نمو یکایش استفاده می‌کند، امّا در مقیاس ترمودینامیکی (K ۰ صفر مطلق) است.مقدار مادهAmount of substanceمول mol N«۱. | ## بخش 3: یکای اصلی اس‌آی | یک مول جرم دستگاهی است که تعداد اجزای سازندهٔ آن (تعداد اتم، مولکول، یون و ...) برابر تعداد اتم‌های موجود در ۰٫۰۱۲ کیلوگرم کربن ۱۲ باشد؛ نماد آن "mol" است.» «۲. | ## جمع‌بندی | هنگام استفاده از مول باید اجزایی که محاسبه می‌شوند جدا از هم و قابل شمارش باشند یا به عبارت دیگر اتم، مولکول، یون، الکترون یا دیگر اجزای سازندهٔ اتم یا گروهی از آن‌ها باشند.»چهاردهمین کنفرانس عمومی اوزان و مقادیر (۱۹۷۱، قرارداد ۳، CR، ۷۸) «در این تعریف به اتم کربن ۱۲ غیر مقید و آزاد و در حالت پایدار آن اشاره شده‌است.»(اضافه شده به وسیلهٔ کمیته بین‌المللی اوزان و مقادیر در سال ۱۹۸۰)جرم اتمی یا جرم مولکولی ضرب‌شده در ثابت جرم مولی، g/mol ۱شدت روشناییIntensity of lightکاندلا cd J«یک شمع شدت روشنایی است که از یک منبع نور تک رنگ با فرکانس ۵۴۰ × ۱۰۱۲ هرتز و پراکندگی روشنایی برابر وات بر استرادیان به دست بیاید.»شانزدهمین کنفرانس عمومی اوزان و مقادیر (۱۹۷۹, قرارداد ۳؛ CR، ۱۰۰)توان شمع، که بر پایهٔ نور منتشرشده از یک شمع است.