موضوع مقاله: سمساره (فیلم) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سمساره (فیلم) | مقدمه: سمساره فیلم مستند بدون گفتاری است که در سال ۲۰۱۱ به کارگردانی ران فریک و تهیه‌کنندگی مارک مگیدسون ساخته‌شد که در فیلم باراکا نیز با هم همکاری کرده‌بودند. | ## بخش 1: سمساره (فیلم) | این فیلم در چهار سال و در بیش از ۲۵ کشور در فرمت ۷۰ میلی‌متری فیلمبرداری کرده و به فرمت دیجیتال تبدیل کردند. نخستین نمایش آن در سال ۲۰۱۱ در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو بود و در اوت ۲۰۱۲ نمایش محدودی داشت. نام آن از واژه سمساره گرفته شده که در آیین‌های هندو و بوداگرایی به چرخهٔ زندگی و مرگ و انتقال روح از جسم مرده به جسمی تازه و تکرار زایش و مرگ گفته می‌شود. زمینه تارنمای رسمی آن چنین گفته‌است: «سمساره با گسترش زمینه‌ای که در باراکا (۱۹۹۲) و کرونوس (۱۹۸۵) آغاز شده شگفتی‌های این جهان را بررسی کرده و به ژرفای روح و تجربیات انسانی گام می‌نهد. سمساره نه یک مستند سنتی است و نه یک سفرنامه، بلکه مدیتیشنی بدون گفتار است.» فرک و مگدیسون تلاش کرده‌اند تا از وجود دیدگاه سیاسی در کار خود بپرهیزند. فریک می‌گوید: «ما قطعات مختلف را داشتیم و با فکر سیاسی نبودن کار آنقدر از آنها حذف کردیم تا اندازه شد. ما اجازه دادیم که تصویر جریان یابد و سپس آنها را به یکدیگر متصل کردیم.» نیویورک تایمز با بیان اینکه سمساره پیام خاصی ندارد نوشته‌است: «این فیلم همچون فیلم‌های بدون گفتار از تصاویر وسیعی است که امروزه جریان دارند، همچون فیلمهای کارگردان‌هایی چون میشائل گلاووگر (مرگ کارگر، به همراه صحنه‌های معدن سولفور که در سمساره نیز از آن تصویربرداری شده‌است) و نیکلاس گیرهالتر (ابندلند) که نقدهای جامعه‌شناسانه را در پی داشتند.» از ابتدا تا انتهای فیلم، بیننده با تصاویر متضادی روبرو می‌شود: از طبیعت و دهکده‌ها تا کلان‌شهرهای پرجمعیت، از معابد کوهستانی و مساجد و کنیسه‌هایی با سقف‌های بلند تا آسمان‌خراش‌هایی با سقف‌های کوتاه، از آدم‌های آرام و ساکت قبیله‌ای و عشایری تا انسان‌های ماشینی و شتابان در متروهای شهری، از جوجه‌های ماشینی که زنده‌زنده به صف می‌شوند تا به مسلخ روانه شوند تا کارگران مونتاژ کار کارخانجات تولیدات غربی در کشورهای ارزان شرقی که هر یک معنایی عمیق در ژرفنای اندیشه را بیدار می‌سازد. از همان آغاز چشم‌های بیننده به سوی چشم‌های خیره رقصندگان بالی هدایت می‌شود و در پیکره‌های واحدی که با دست‌هایی رقصان همراه است تنها یک صورت است و دست‌هایی که با توازن و تعادلی منظم چشم‌هایی را بر روی دست‌های شان خالکوبی کرده‌اند و به شکلی نمادین جزء بودن انسان از کل را به تصویر می‌کشند. ساخت این فیلم به کارگردانی ران فریک و تهیه‌کنندگی مارک مگیدسون ساخته‌شده که هر دو در باراکا (۱۹۹۲) با هم همکاری کردند و در سال ۲۰۰۶ برای ساختن سمساره با یکدیگر شروع به کار کردند. | ## بخش 2: سمساره (فیلم) | آن‌ها بدنبال مکان‌هایی بودند که بتوانند در آن‌ها «زایش، زندگی و مرگ» و همچنین «ناپایداری» را به خوبی نشان دهند. آن‌ها از سال ۲۰۰۷ به فیلمبرداری مشغول شدند که بیش از چهارسال در ۲۵ کشور در پنج قاره مختلف زمان برد. از سه دوربین برای فیلمبرداری استفاده شد که دو تای آن‌ها ساخت پاناویژن بودند و یکی دیگر نیز بدست خود فریک برای فیلمبرداری فاصله‌های زمانی طراحی شده‌بود. صحنه‌ها را بر نوارهای نگاتیو ۶۵ میلی‌متری فیلمبرداری کرده و به فرمت دی سی پی (بسته سینمای دیجیتالی) تبدیل می‌کردند. مگدیسون این پروسه را چنین بیا کرده‌است: «ما از دو روش که فکر می‌کنیم بهترین تکنولوژی‌های حاضر هستند استفاده کرده‌ایم؛ به بهترین شکل فیلم‌ها را گرفته و به بهترین شکل خروجی تبدیلش می‌کنیم. با این‌کار در بخش دیجیتالی می‌توانیم تصاویر را بهتر کرده و ذخیره کنیم.» آن‌ها در باراکا نگاتیوها را با بریدن ویرایش می‌کردند اما در اینجا آن‌ها را اسکن کرده و به صورت دیجیتالی تدوین کردند. برخلاف باراکا، سمساره را بدون آهنگ ویرایش کردند و آهنگسازها بر بخش‌های جداگانه فیلم کار کردند. مگدیسون گفته‌است: «قطعات موسیقی آن تفسیری ذهنی از تصاویر دیداری آن بخش‌ها هستند و می‌توان آنها را تفسیر موسیقی‌وار تصاویر دانست.» صداگذاری کار بین ۶ تا ۷ ماه زمان برد. آن‌ها این کار را از یک ساختمان چهل طبقه که به تازگی اطراف کعبه ساخته شده‌بود انجام دادند و با اجازه صاحب ساختمان بوده‌است. | ## بخش 3: سمساره (فیلم) | چندین صحنه از این فیلم به ساخت و آیین پیرامون ماندالای ماسه‌ای اختصاص یافته‌است. بازخوردها راتن تومیتوس به آن بنا بر ۷۷ نقد، امتیاز ۷۷٪ و رتبه ۶٫۹ از ۱۰ داده‌است. کنت توران در لس‌آنجلس تایمز آن را «ناامیدکننده و زیبا» دانسته و گفته ناامیدکننده است که فیلم‌سازان از مکان‌های گمنام دیگری نام نبرده‌اند. تصاویر شوکه‌کننده خرابی‌های طوفان کاترینا زیبا هستند اما چرا پس از تصاویر کاخ ورسای آمده‌اند؟ فیلمسازان سمساره خواسته‌اند که ذهن ما را آزاد سازند اما با این کارها بیشتر ما را گرفتار کرده‌اند.» راجر ایبرت در شیکاگو سان-تایمز سمساره را به خاطر «تجربیه متعالی» اش ستوده‌است و تصاویر آنرا «قدرتمند، گاهی باشکوه، گاهی شوکه‌کننده و همرا با دقت و در بیشترین وضوح» دانسته‌است. ایبرت گفته که بخش‌هایی از تصاویر فیلم از ذهن ما ناپدید می‌شوند که دلیل گم‌شدن آن‌ها را در صحنه‌های بعدی درمی‌یابیم. کتی والش، که در ایندی‌وایر می‌نویسد، سمساره را تحسین کرده و آن را یک «موفقیت تکنیکی» خوانده و گفته که از تکنیک‌های جنبش مونتاژ شوروی بهره برده‌است. والش گفته که سمساره به فیلم مردی با دوربین فیلم‌برداری شبیه است ولی ایده آن به بلندی ارتفاعات جهانی روح است. مکان‌های تصویربرداری در سمساره، تصاویر نزدیک به ۱۰۰ محل در ۲۵ کشور جهان آمده‌است. | ## جمع‌بندی | این کشورها عبارتند از: آنگولا، برزیل، چین، دانمارک، مصر، اتیوپی، فرانسه، غنا، هنگ کنگ، هند، اندونزی، اسراییل، ایتالیا، ژاپن، اردن، مالی، میانمار، نامیبیا، فیلیپین، عربستان، کره جنوبی، تایلند، ترکیه، امارات متحده عربی، ایالات متحده آمریکا.