موضوع مقاله: فیلمخانه ملی ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فیلمخانه ملی ایران | مقدمه: این سازمان که تشکیلاتی غیرانتفاعی است در کنار موزهٔ سینمای ایران در باغ فردوس تهران واقع شده‌است. | ## بخش 1: فیلمخانه ملی ایران | فیلم‌خانه فیلم‌خانه مجموعه‌ای سازمان‌یافته از فیلم یا فراورده‌های فیلمی است که از لحاظ هنری، فرهنگی، تاریخی و آموزشی ارزش نگهداری دائمی داشته باشند. این مواد شامل فیلم‌های آموزشی، سینمایی، خبری، مستند و پویانمایی می‌شود؛ همچنین مواد و مقولاتی که به نوعی با فیلم و سینما در ارتباطند، مانند پوستر، عکس‌های صحنه، آنونس (نمونه فیلم)، و اسناد و مدارک سینمایی را دربر می‌گیرد. تاریخچه در سال‌های پایانی دههٔ ۱۳۳۰، در دورانی که از آن به‌عنوان دوران موج نوی سینمای ایران یاد می‌شود، لزوم برپایی تشکیلاتی به منظور حفظ و نگهداری، سامان‌دهی، آماده‌سازی و عرضه و نمایش آثار سینمایی در مطبوعات مطرح شد. در پی آن مجمعی به‌نام «کانون فیلم» در سال ۱۳۳۸ تشکیل شد که بعدها تحت‌عنوان «آرشیو فیلم ایران» و در سال ۱۳۵۲ به‌نام «فیلمخانهٔ ملی ایران» خوانده شد. پس از یک وقفهٔ طولانی به‌سبب تلاطمات سیاسی کشور، از سال ۱۳۶۳ با تدوین برنامه‌های عملی و بهره‌گیری از تجربیات فیلمخانه‌های معتبر جهانی، فیلمخانهٔ ملی ایران جان تازه‌ای یافت و به‌عنوان یک مرکز اطلاع‌رسانی، با هدف نشر و عرضهٔ دانش و فرهنگ سینمایی، جایگاه خود را در ایران بازیافت. فیلم خانه ملی ایران توسط شرکت توسعه بنای کسری بعنوان پیمانکار و با طراحی مهندسین مشاور شرکت سازه واره نو وکارفرمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ساخته گردیده است وظایف فیلمخانهٔ ملی ایران فیلمخانهٔ ملی ایران وظایف زیر را بر عهده دارد: تهیه و گردآوری مواد فیلمخانه‌ای (در محدودهٔ تعریف فوق): فیلمخانهٔ ملی ایران بخش عمدهٔ آثار سینمایی خود را از طریق «رایت فرهنگی» (= واسپاری یک نسخه از فیلم به دولت که دولت فقط یک‌بار اجازهٔ پخش آن را دارد آن هم بدون گرفتن هیچ‌گونه وجهی) تأمین می‌کند. | ## بخش 2: فیلمخانه ملی ایران | همچنین در مواردی صاحبان فیلم، نسخه‌ای از آن را به فیلمخانه هدیه می‌کنند یا اجازه می‌دهند فیلمخانه با هزینهٔ خود نسخه‌ای از آن نسخه تهیه کند. حفظ و نگهداری از فیلم فرایندی تخصصی و پرهزینه‌است که تنها با شرکت کارشناسان مجرب و در شرایط مطلوب می‌تواند به نتایج مثبت منتهی شود. عواملی از قبیل گرما، گردوغبار، تغییرات شیمیایی، فرسودگی و سانسور می‌توانند کیفیت فیلم‌ها را — که از کاغذ آسیب‌پذیرترند — تا حد غیرقابل‌استفاده‌شدن بکاهند؛ مرمت و احیا: این فرایند مواردی از قبیل پاک‌کردن، جلادادن، مرمت برش‌ها و منافذ فیلم‌ها را دربر می‌گیرد. این کار برای تهیهٔ یک نسخهٔ آرشیوی حتی‌الامکان برابر با اصل صورت می‌گیرد؛ سازماندهی: فیلم به اقتضای ساختمان و ترکیب شیمیایی‌اش در قیاس با کتاب به‌مراتب آسیب‌پذیرتر است و به همین دلیل تهیه و تنظیم انواع فهرست‌ها، نمایه‌ها، و مستندسازی‌های جامع و دقیق به‌منظور کاهش هر چه بیشتر نیاز به تماس فیزیکی با مواد فیلمخانه‌ای اهمیت بسیار دارد. ترتیبات سازماندهی به این قرار است: فیلم‌ها پس از دریافت، ابتدا با دستگاهی موسوم به موویل بازبینی می‌شوند. داده‌هایی که بدین ترتیب استخراج می‌شود شامل اسامی پدیدآورندگان، اعم از کارگردان، تهیه‌کننده، فیلم‌نامه‌نویس، هنرپیشهان و موارد متعدد دیگر است. | ## بخش 3: فیلمخانه ملی ایران | فهرست‌نویسی مواد فیلمخانه‌ای با فهرست‌نویسی مواد چاپی تفاوت بنیادی ندارد و شامل فهرست‌نویسی توصیفی و تحلیلی است. رده‌بندی مواد فیلمخانه‌ای در فیلمخانهٔ ملی ایران با بهره‌گیری از طرحی که برای مواد غیرکتابی تهیه و به‌نام مبتکر آن «امی روسو» خوانده می‌شود، انجام می‌گیرد. کار سازماندهی در فیلمخانهٔ ملی ایران از سال ۱۳۶۳ آغاز شده‌است؛ اشاعه: نخستین و اساسی‌ترین رسالت فیلم‌خانه، ارائه و شناساندن تاریخ سینما به شیوه‌ای علمی و سازمان‌یافته‌است. ضوابط و مقررات پذیرش عضو، برنامه‌ریزی پیرامون شیوهٔ عرضه و نمایش فیلم‌ها به امکانات عملی و اجرایی فیلم‌خانه‌ها و قوانین و مقررات داخلی آن‌ها بستگی دارد و تابع سیاست و خط مشی سازمان مادر است. | ## جمع‌بندی | برخی عناوین مهم آن: فیلم‌شناخت ایران: فیلم‌شناسی سینمای ایران، ۱۳۵۱-۱۳۴۷ (تهران: ۱۳۷۸)، کتاب‌شناسی سینما، ۱۳۶۷ (تهران: ۱۳۷۳) و کتاب‌شناسی نقد فیلم‌های ایرانی، ۱۳۵۸-۱۳۶۶ (تهران: ۱۳۶۸) هستند.