موضوع مقاله: طلسم (فیلم ۱۳۶۵) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # طلسم (فیلم ۱۳۶۵) | مقدمه: جمشید مشایخی و سوسن تسلیمی و پرویز پورحسینی و آتیلا پسیانی در آن ایفای نقش کرده‌اند. | ## بخش 1: طلسم (فیلم ۱۳۶۵) | داستان اسبِ ارّابهٔ یک زوج روستایی هنگام سفر به خانهٔ داماد در طوفان شب عروسیشان می‌رمد و آن‌ها در جنگلی تاریک سرگردان می‌شوند و در جستجوی راهِ خروج از جنگل به عمارتی بزرگ می‌رسند که متعلّق به یکی از شاهزادگان قاجار است. زوج جوان پس از ورود به خانه درمی‌یابند که تنها ساکنان این عمارت بزرگ شازده و پیشکارِ خواجه‌اش که او را بی‌وجود می‌خواند هستند. شازده بیمار است و پیشکار توضیح می‌دهد که سال‌ها پیش خانم آیندهٔ این خانه در شب عروسیش و پس از ورود به تالار آینه ناپدید شده و شازده که سخت دوستش می‌داشته در این سال‌ها به انتظارِ بازگشتش نشسته و بیمار گشته است. صبح روز بعد زن جوان در جستجوی شوهرش به تالار آینه وارد شده و ناگهان متوجه می‌شود که یکی از آینه‌ها همچون دری نیمه‌گشوده قرار گرفته است. او، که بنا بر سنّت تا چند روز نباید با هیچ مردی سخن بگوید، به گمانِ آن که شوهرش آنجاست از آن در گذشته و وارد سردابی می‌شود که زنجیرها و چرخ‌دنده‌های فراوانی گرداگردش را فراگرفته است. همچنان که زن جوان با شگفتی به آن‌ها می‌نگرد بناگاه چرخ‌دنده‌ها به حرکت درآمده، صدای ناله‌ای شنیده شده و در پشت سرش بسته می‌شود. زن با وحشت به سوی در می‌دود و فریاد می‌زند، ولی ناگهان صدای زنی را می‌شنود که می‌گوید هیچ کس صدای تو را در اینجا نخواهد شنید. او خانم خانه است که پنج سال پیش در تالار آینه ناپدید شده بوده و همگان فکر می‌کرده‌اند که فرار کرده است. | ## بخش 2: طلسم (فیلم ۱۳۶۵) | خانم، که لباسِ عروس بر تن دارد و روی و مویش در آن سردابِ تاریک به سپیدیِ لباسش درآمده، به دختر جوان می‌گوید که آن کسی که او را اینجا زندانی کرده پیشکار شازده، یعنی همان بی‌وجود است و او پسر معماری است که این عمارت را ساخته و بدین واسطه یگانه کسی است که می‌دانسته این در مخفی در تالار آینه هست و اینک آمده است تا خانه‌ای را که از آنِ خود می‌داند تصاحب نماید. از سوی دیگر مرد جوان که تمام عمارت را گشته و اثری از همسرش نیافته است شازده و پیشکارش را متّهم به دزدیدن او می‌کند؛ ولی بغتةً درمی‌یابد که همسر شازده نیز در همین خانه ناپدید شده و او را بیمار ساخته است. شازده و مرد جوان که به پیشکار بدگمان شده‌اند تصمیم به تعقیبش می‌گیرند و می‌بینند که در تالار آینه ناپدید شد. در همین زمان پیشکار در سرداب است و در حالی که معجون همیشگیش را که در این سال‌ها خانم برایش درست می‌کند می‌نوشد به دو زن زندانی می‌گوید که به خاطرِ حضور این زوج نقشه‌هایش بر هم خورده و برای تصاحب هر چه سریع‌تر خانه‌ای که حقّاً به او تعلّق دارد باید ایشان را از سر راهش بردارد. ناگهان زنجیرها و چرخ‌دنده‌ها به صدا درآمده و شازده و مرد جوان در آستانهٔ در مخفی تالار آینه ظاهر می‌شوند. شازده با دیدن عروس گم‌شده‌اش بی‌اختیار می‌شود ولی پیشکار به روی ایشان تفنگ می‌کشد. زن جوان که می‌داند در طول این سال‌ها خانم در معجون مورد علاقهٔ پیشکار زهر می‌ریخته است از او می‌خواهد که این را بگوید چون او فعلاً نمی‌تواند با مردان سخن بگوید؛ ولی خانم که از دیدن شازده هیجان‌زده شده چیزی نمی‌گوید و پس زن جوان تصمیم به شکستن سکوت خود کرده و به شازده و مرد جوان می‌گوید که از پیشکار نترسند زیرا او زهر خورده است. با گفتن این حرف، پیشکار که دستپاچه شده در صدد شلیک به آن‌ها برمی‌آید که مرد جوان با او درگیر شده و سرانجام پیشکار از پای درمی‌آید. | ## بخش 3: طلسم (فیلم ۱۳۶۵) | ناگهان از بیرون صدای روستائیانی می‌آید که به جستجوی زوج جوان آمده‌اند؛ و زن و مرد جوان آن عمارت مرموز را ترک می‌گویند. شازده با شادی بسیار خانم را به اتاق عقدی که در این پنج سال دست‌نخورده مانده می‌برد، می‌خواهد پرده‌ها را بکشد، ولی آفتاب چشمانِ به تاریکی عادت‌کردهٔ خانم را می‌آزارد، پس او شمع‌های سر میز را روشن می‌کند. شازده به خانم می‌گوید که آیا اجازه می‌دهد که آن را خاموش کند ولی خانم که به آتش خیره شده می‌گوید سردش است و امیدوار است این آتش تن یخ‌کردهٔ او را گرم سازد. زوج جوان دیگر از خانه فاصله گرفته‌اند و با دیگر روستائیان در حال خروج از جنگلند. آن دو لحظه‌ای سرشان را برمی‌گردانند تا واپسین نگاه را به آن خانه بیندازند: عمارت بزرگ در میان شعله‌های آتش می‌سوزد. فیلم‌نامه فیلم‌نامهٔ طلسم را داریوش فرهنگ بر اساسِ فیلم‌نامه‌ای منتشرنشده به نامِ «قلعه‌ی کولاک» (۱۳۶۴) از بهرام بیضایی و فیلمِ مغاک و آونگ (۱۹۶۱) نوشت. | ## جمع‌بندی | محمّدعلی سپانلو نیز داستانی به همین مضمون از نیمهٔ اوّلِ قرنِ چهاردهمِ هجریِ خورشیدی به خاطر داشته است.