aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: ساکرامنتو (کالیفرنیا) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ساکرامنتو (کالیفرنیا) | مقدمه: ساکرامِنْتُو شهری در غرب ایالات متحده آمریکا و مرکز ایالت کالیفرنیا می‌باشد که در شمال آن ایالت جای دارد. | ## بخش 1: ساکرامنتو (کالیفرنیا) | شهر ساکرامنتو در راستای رودخانهٔ ساکرامنتو و در جنوب محل تلاقی شاخه‌های «رودخانه آمریکایی» در درهٔ وسیع مرکز کالیفرنیا قرار گرفته‌است. جمعیت این شهر در سال ۲۰۰۷ میلادی ۴۶۰٬۲۴۲ نفر بود که با این حساب، هفتمین شهر بزرگ در ایالت کالیفرنیا به‌شمار می‌آید. این منطقهٔ کلانشهری دربرگیرندهٔ شهرستان‌های ال دورادو، پِلاسِر، ساکرامنتو و یولو است و جمعیت آن در حدود ۲٬۱۳۶٬۶۰۴ نفر است. این منطقه در سال ۲۰۰۴ در میان یکی از ۱۰ ناحیه برتر برای زندگی در آمریکا شناخته شد. | ## بخش 2: ساکرامنتو (کالیفرنیا) | تاریخچه قوم سرخ‌پوست نیسِنان و سرخ‌پوست‌های میوُک دشت‌نشین هزاران سال در این ناحیه نشیمن داشتند. در سال ۱۷۹۹ یا ۱۸۰۸ کاشفی اسپانیایی به نام گابریل موراگا درهٔ این ناحیه را کشف کرد و این دره و رودخانهٔ آن را ساکرامنتو نام نهاد که در زبان اسپانیایی به معنای «عشای ربانی» است. در زمان مهاجرت گستردهٔ جویندگان طلا به کالیفرنیا، ساکرامنتو از مراکز اصلی بازرگانی و فرهنگی برای این مهاجران بود و ایستگاه بزرگی برای دلیجان‌ها، قایق‌ها و راه‌آهن به‌شمار می‌آمد. ایستگاه آخر چاپارهای نامه‌رسان به غرب آمریکا یعنی خط پونی اکسپرس نیز شهر ساکرامنتو بود. | ## بخش 3: ساکرامنتو (کالیفرنیا) | جمعیت جمعیت این شهر در سال ۲۰۰۷ میلادی ۴۶۰٬۲۴۲ نفر بود که با این حساب، هفتمین شهر بزرگ در ایالت کالیفرنیا به‌شمار می‌آید. مشاهیر از مشاهیر این شهر می‌توان تیم ساکرامنتو کینگز (در بسکتبال)، و گروه هوی متال تسلا را نام برد. | ## جمع‌بندی | ترابری این شهر به راه‌آهن سراسری آمریکا متصل است، ایستگاه ساکرامنتو ولی در سال ۱۹۲۶ تأسیس شده، همچنین قطار سبک شهری ساکرامنتو با ۵۲ ایستگاه در سال ۱۹۸۷ تأسیس شده‌است.
موضوع مقاله: زبان میانجی جهانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زبان میانجی جهانی | مقدمه: زبان میانجی جهانی، زبان کمکی بین‌المللی یا زبان مشترک جهانی زبانی است که برای تماس و ارتباط میان مردمی با ملیت‌ها و زبان‌های گوناگون به‌کار می‌رود. | ## بخش 1: زبان میانجی جهانی | یک زبان میانجی همیشه به‌عنوان زبان دوم و بین‌المللی به‌کار برده می‌شود و قصد جای‌گزینیِ زبان‌های ملی موجود را ندارد. تاریخ تاریخ زبان میانجی جهانی همیشه درطول تاریخ برای هرنوع ارتباط دوستانه یا غیردوستانه بوده است. | ## بخش 2: زبان میانجی جهانی | به زبان‌های انگلیسی، روسی، فرانسوی، اسپانیایی و … هر کدام تا حدودی نقش زبان میانجی (جهانی) را در بخش‌های به‌خصوصی از جهان بازی می‌کنند ولی، زبان‌های فراساختهٔ اسپرانتو، ایدو، اینترلینگوا و … برای نیل به این هدف در مقیاس کل جهان، طراحی و ساخته شده‌اند. اسپرانتو موفق‌ترین و پرمتکلم‌ترین آن‌ها تاکنون زبان اسپرانتو بوده‌است، که یونسکو نیز تابه‌حال دو قطعنامه در مورد آن تصویب کرده و به تمامی کشورهای عضو خود توصیه کرده‌است تا آموزش زبان اسپرانتو را در مدارس و دانشگاه‌های خود وارد سازند.Bodmer, Frederick. | ## بخش 3: زبان میانجی جهانی | دیگر زبان‌ها زبان‌های فارسی، اسپانیایی، فرانسوی،عربی و ماندارین که در گسترهٔ پهناوری به عنوان زبان دوم و کمکی بکار رفته‌اند، گاهی به سطح میانجی جهانی نزدیک شده‌اند. | ## جمع‌بندی | در سیاست در جهان نوین اکثر سیاستمداران تمایل صحبت به پرگویش‌ترین زبان غیربومی هستند.
موضوع مقاله: کاناندی گوا (نیویورک) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کاناندی گوا (نیویورک) | مقدمه: کاناندی گوا شهری در شهرستان اونتاریو ایالت نیویورک است که در سرشماری سال ۲۰۱۰ میلادی، ۱۱۲۶۴ نفر جمعیت داشته است. | ## بخش 1: کاناندی گوا (نیویورک) | تعریف کلی (کاناندی گوا در توسکارورا) مرکز سیاسی-اداری شهرستان انتاریو، نیویورک، ایالات متحده است. جمعیت آن در سرشماری سال ۲۰۲۰، ۱۰۵۴۵ نفر بوده است.این شهر مرکز شهرستان انتاریو است. نام کاناندی گوا از نام سینِکا، روستای تاریخی آن در اینجا گرفته شده است که به اشکال مختلف کاناندارکوئه، گاناندوگان، گا-نان-دا-گوا یا کونوندای گوا نوشته شده است، که مدت ها قبل از آمدن آمریکایی های اروپایی، سبک اروپایی در این منطقه ایجاد شده است. در رونویسی مدرن، روستای تاریخی به صورت تِگانان داگوآن ترجمه شده است که به معنای «مکان انتخاب شده برای سکونتگاه» یا «در شهر انتخاب شده» است. | ## بخش 2: کاناندی گوا (نیویورک) | شهر کاناندایگوا در انتهای شمالی دریاچه کاناندایگوا، یکی از دریاچه‌های فینگر، در ۲۴ مایلی (۳۹ کیلومتر) جنوب شرقی روچستر، ۶۸ مایلی (۱۰۹ کیلومتر) غرب سیراکیوز، و ۹۳ مایلی(۱۵۰ کیلومتر) شرق بوفالو قرار دارد. بخش‌هایی از شش شهر مجاور نیز آدرس پستی کانانداگوآ و کد پستی ۱۴۴۲۴ را به اشتراک می‌گذارند. تاریخچه بررسی اجمالی در اواسط قرن نوزدهم کاناندی گوآ در نزدیکی دریاچه کاناندی گوآ در محل روستای تاریخی سنکا گاناندوگان توسعه یافت و یک اتصال راه آهن مهم و بندر اصلی چندین قایق بخار بود که در دریاچه کار می کردند. پس از جنگ داخلی، صنایع محلی شامل دو کارخانه آجرسازی، شرکت تولید لیسک، چندین آسیاب و آبجوسازی برجسته منطقه ای مک کچنی بود. | ## بخش 3: کاناندی گوا (نیویورک) | شهر شایر در شهرستان اصلی در غرب نیویورک، کاناندی گوآ، محل محاکمه سوزان بی.آنتونی در سال ۱۸۷۳ به اتهام رأی دادن غیرقانونی بود، زیرا فقط مردان مجاز به رأی دادن بودند. در قرن بیست و یکم، این شهر مرکزی برای تجارت، دولت، مراقبت های بهداشتی و آموزش است. | ## جمع‌بندی | کاناندای گوآ خانه برندهای صورت فلکی است که به عنوان شرکت شراب کاناندی گوآ تأسیس شده است که شراب محلی را تولید می کند.
موضوع مقاله: قانون واسپاری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قانون واسپاری | مقدمه: تاریخچه به وجود آمدن قانون واسپاری را می‌توان مربوط به فرمان فرانسوای اول پادشاه فرانسه در سال ۱۵۱۵ میلادی دانست. | ## بخش 1: قانون واسپاری | وی طی فرمانی معروف به نسخهٔ رایگان فروش هر کتابی را قبل از اهدا کردن یک نسخه از آن را به کاخ ممنوع کرد. هدف قانون واسپاری این قانون ابتدا با هدف گسترش و حفاظت از مجموعه‌های سلطنتی و ملی تصویب شد. اما در طول سالیان به ابزاری برای اهداف دیگر از جمله نظارت بر نشر، ممیزی، و حتی سانسور تبدیل شد. در فنلاند، فرانسه، و بسیاری کشورها تحت لوای این قانون و با تغییر هدف آن، سانسورهای شدیدی اعمال شد؛ ولی بعدها، به عنوان جزئی از قانون حق مؤلف، احقاق حقوق نویسندگان را مورد توجه قرار داد. هرچند بر اساس آنچه در وبگاه کتابخانهٔ ملی نوشته شده هر ناشر موظف است حداقل ۲ نسخه را واسپاری کند و به ازای هر ۵۰۰ نسخه بیشتر از ۱۰۰۰ نسخه، یک نسخهٔ دیگر نیز واسپاری کند؛ یعنی اگر کتابی با شمارگان ۲۵۰۰ منتشر شود حداکثر ۵ نسخه واسپاری می‌شود. | ## بخش 2: قانون واسپاری | نسخه‌های واسپاری‌شده به کتابخانه زیر بر حسب اولویت تعلق خواهند گرفت: کتابخانه ملی ایران کتابخانه دانشگاه تهران کتابخانه مجلس شورای اسلامی کتابخانه آستان قدس رضوی کتابخانه آیت الله مرعشی مرکز اسناد انقلاب اسلامی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور کتابخانه واسپاری کتابخانه واسپاری در کنار گسترش فعالیت‌های سازمان ملل متحد، در زمینه‌های مختلف یک ذخیره غنی اطلاعاتی که نیز که حاصل کوشش هزاران متخصص در زمینه‌های مختلف است، پدید آمده به‌طوری که سازمان ملل متحد به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان اصلی اطلاعات و منبع عظیم انتشاراتی در جهان فعالیت می‌کند. طی پس از نیم‌قرن موجودیت و فعالیت سازمان ملل متحد و مؤسسات و کارگزاری‌های تخصصی آن، انبوهی از اسناد و مدارک و انتشارات جمع آمده که از لحاظ کیفی نقش مهم و تعیین‌کننده‌ای در انجام تحقیق و پژوهش در عرصه‌های مختلف دارند. از لحاظ کمّی نیز سهمی از فضای کتابخانه‌ها، آرشیوها، بانک‌های اطلاعاتی و غیره را به خود اختصاص داده است. در حقیقت این اسناد و مدارک و انتشارات، فعالیت سازمان ملل را منعکس می‌کند و روابط بین سازمان ملل و مردم دنیا است. این اسناد برای همه متخصصان روابط بین‌الملل، توسعه اقتصادی، علوم اجتماعی، پزشکی و… اهمیت فراوانی دارد. | ## بخش 3: قانون واسپاری | انتشارات سازمان ملل انتشارات سازمان ملل شامل: گزارش‌های ادواری، سالنامه، کتاب و مجله است که به تمام کتابخانه‌های واسپاری جهان فرستاده می‌شود. کتابخانه مجلس شورای اسلامی ایران یکی از کتابخانه‌های واسپاری سازمان ملل بوده و چون full depossitory (واسپاری کامل) است، مطابق بند ۴۲ دستورالعمل سازمان ملل، کتابخانه‌های واسپاری باید دارای مخزن طبقه‌بندی شده باشند. از اردیبهشت‌ماه ۱۳۶۶ تا به حال کلیه مواد ارسالی طبقه‌بندی شده و در جای خود فایل شده است. | ## جمع‌بندی | در حال حاضر مراجعین کتابخانه علاوه بر دستیابی به کلیه انتشارات موجود در کتابخانه، همچنین می‌توانند از طریق جستجو در اینترنت به تمامی سایت‌های سازمان ملل دسترسی پیدا کنند.
موضوع مقاله: باشلیق | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # باشلیق | مقدمه: این نام در پارسی باستان و زبان پارسیگ با نام های سردگ (sardag) ، کلاگ (klāg) ، فره‌ود (farrahvad) آمده است ، واژه سردگ (sardag) نزدیک‌ترین برابر باشلیق در زبان پارسیگ و زبان پهلوی برای آن به نظر می‌رسد اما این سرپوش در دوره هخامنشی با واژه ی کرباسیه با وات اضافه اُ ، کُرباسیه یا کِرباسیه امروز به اسم معروف کرباسی خوانده و ثبت شده است . | ## بخش 1: باشلیق | نمونه‌های محلی آن گاه به رسن، منگوله، منجوق‌دوزی، قلاب‌دوزی و مانند آن آراسته می‌شوند. نمونه‌های گونه‌گونی از باشلیق به تفکیک جنس-ابریشمی، پشمی و...- و سبک ساخت -اعم از دست‌باف، چسبیده به جامه و...- وجود دارد. | ## بخش 2: باشلیق | باشلیق واژه‌ای تُرکی است و از ریشهٔ واژهٔ باش به معنای سر و لیق حرف نسبت است و کلاه پیوسته به شنل می‌باشد. گونه‌ای از باشلیق که فاقد شال پوشانندهٔ گوش‌ها و گردن است، قالپاق نامیده می‌شود. | ## بخش 3: باشلیق | ## جمع‌بندی | باشلیق قزاق‌ها از پشم شتر به رنگ زرد روشن بافته‌می‌شد و نوارهایی زردرنگ هم داشت.
موضوع مقاله: سلیم پاسیاه کوچک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سلیم پاسیاه کوچک | مقدمه: اندازه آن ۱۶ سانتی‌متر است؛ تفاوت این پرنده با سلیم طوقی بزرگ و سلیم طوقی کوچک عبارت است از سطح پشتی کمرنگ‌تر، بدن نسبتاً لاغرتر و پاهای سیاه، نوار چشمی باریک‌تر و دو لکه تیره در طرفین و بالای سینه (به جای طوق کامل سیاه). | ## بخش 1: سلیم پاسیاه کوچک | در پرواز نوار بالی باریک‌ترش بیننده را به یاد سلیم طوقی می‌اندازد، ولی سطح پشتی آن کمرنگ‌تر و سفیدی طرفین دم تیره‌رنگش بیشتر است. پرنده ماده کمرنگ‌تر است با لکه‌های قهوه‌ای (به جای سیاه) در طرفین سینه، و لکه سیاه روی تارک را ندارد. | ## بخش 2: سلیم پاسیاه کوچک | پرنده نابالغ ممکن است با نابالغ سلیم طوقی بزرگ و سلیم طوقی کوچک که طوق سینه‌ای کامل ندارد و پاهایشان به رنگ زرد یا گوشتی است، اشتباه شود، ولی پاهای سیاه آن نشانه تشخیص خوبی است. در سواحل شنی و ریگزار یا کرانه‌هایی که از مخلوط ماسه و گل تشکیل شده‌اند، زندگی و زاد و ولد می‌کند. | ## بخش 3: سلیم پاسیاه کوچک | ## جمع‌بندی | پراکندگی به‌طور کلی سلیم پاسیاه (کوچک) از جمله پرندگان بومی ایران است و از پراکندگی نسبتاً فراوانی برخوردار بوده و اما در حال حاضر اطلاع دقیق و مستندی از تعداد و وضعیت پراکندگی آن در دست نیست.
موضوع مقاله: آق‌قلعه (سرعین) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آق‌قلعه (سرعین) | مقدمه: آق‌قلعه روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان سرعین، بخش مرکزی، دهستان آب‌گرم قرار دارد. | ## بخش 1: آق‌قلعه (سرعین) | جمعیت بر اساس سرشماری مرکز آمار کشور جمعیت این روستا ا۳۸۷ نفر با ۸۳ خانوار بوده‌است. تاریخچه این روستا در حدود سیصد سال پیش تشکیل شده و شنیده‌ها حاکی از مهاجرت تعدادی از طوایف بزرگ روستاهای اطراف از جمله روستای پیرآلقر و مهاجرت سه طایفه بسیار بزرگ از روستای کنزق بوده است. | ## بخش 2: آق‌قلعه (سرعین) | بااین روستا روابط خویشاوندی و دوستی بر قرار بوده تا جاییکه پساب رود و نهرهای متعلق به روستای کنزق جهت کشاورزی و دامداری در اختیار مردمان این روستا نیز قرار می‌گرفته است. در سالهای نه چندان دور (تقریباً ۷۰ سال پیش) روستای آق قلعه دارای ۴۱۵ خانوار بوده است و کلیه مراسمات دینی و آئینی، مراسم سنتی، عزا داریها و … با حضور بزرگان و معممین روستاهای اطراف در این روستا بعنوان پرجمعیت ترین روستا برگزار می‌شده است و این روابط دوستانه و خویشاوندی بین روستاهای اطراف و روستای آق قلعه تا کنون نیز ادامه داشته است. | ## بخش 3: آق‌قلعه (سرعین) | ## جمع‌بندی | در هفتم دی ماه ۱۳۹۳ در حاشیه برگزاری مراسم هفته فرهنگی استان اردبیل در برج میلاد این روستا به عنوان روستای نمونه کشوری و روستای بدون طلاق ، اعتیاد و دخانیات معرفی گردید.
موضوع مقاله: اوجور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اوجور | مقدمه: اوجور روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان سرعین، بخش مرکزی، دهستان آب‌گرم قرار دارد. | ## بخش 1: اوجور | این روستای خوش آب و هوا که مردمانی بسیار مهربان و مهمان نواز نیز دارد به خاطر قرار گرفتن در کوهپایه و نزدیکی به کوه بلند قامت سبلان نظر هر بیننده ای را به خودش جلب می‌کند؛ و دربند روستا که این دربند با روستای ورگه سران روستای همجوار از جهت شمال غربی در مرز مابین این روستاها قرار گرفته‌است نیز گردشگران زیادی را به این منطقه سوق می‌دهد. | ## بخش 2: اوجور | این روستا ۴ فصله می‌باشد (بهار_تابستان_پاییز و زمستان) که تک تک هر فصل این روستا مجذوبیت‌های خودش را دارد. | ## بخش 3: اوجور | طبق یافته‌های تاریخی، قدمت پیدایش روستای اوجور به دوره قاجاریه بر می‌گردد؛ و در همان دوره نیز روستای اوجوربه عنوان زندان سیاسی حکومت قاجار استفاده می‌شده‌است. | ## جمع‌بندی | پل معلق ورگسران-اوجور از جاذبه های گردگشگری این روستا می باشد که در سال۱۴۰۵جاده این روستا نیز در مسیر رشد پل معلق دربند سرعین خواهد شد.
موضوع مقاله: بیله‌درق | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیله‌درق | مقدمه: روستای ویلادره یک روستای ییلاقی می‌باشد و از دو طایفه قره قیزلی(دختران سیاه) و قره داقلی(کوه های سیاه) تشکیل شده است. | ## بخش 1: بیله‌درق | این روستا یک روستای توریستی بوده و هر ساله گردشگران بسیاری را به خود جذب می‌نماید. این روستا در دو کیلومتری سرعین واقع شده‌است و شغل اصلی مردم روستا دامداری و زنبور داری می‌باشد. همچنین علی اصغر ناصری، تریدر، پزشک، و برنامه نویس بزرگ، ملقب به اندروتیت ایرانی، اهل این روستاست. | ## بخش 2: بیله‌درق | جاذبه‌های توریستی آب معدنی گاز دار: این چشمه معدنی سرد بوده و برخلاف سایر چشمه‌های منطقه خوراکی بوده و دمای آن حدود ۱۷ درجه سانتیگراد می‌باشد. از قدیم برای درمان بیماری‌های کلیوی و گوارشی از آن استفاده می‌کردند و به عنوان دارو به همراه می‌بردند. کندوهای عسل: وجود کندوهای عسل فراوان در دره‌ها و اطراف روستا یکی از جاذبه‌های این روستاست، هنوز هم برخی از کندوهای گلی دست‌ساز استفاده کرده و عسل مرغوبی را تولید می‌کنند و در دکه‌ها و مغازه‌های روستا به فروش می‌رسانند. | ## بخش 3: بیله‌درق | آبشار: از جاذبه‌های طبیعی این دهکده می‌توان به وجود آبشارهایی در طول مسیر رودخانه بیله درق که یکی از آنها در همان محدوده انتهائی قسمت پایین و منتهی‌الیه رسیدن دامنه ارتفاعات به هم در داخل روستا قرار گرفته‌است و چمنزارهای اطراف آن امکان استراحت و بازدید از این آبشار طبیعی را برای بازدید کنندگان فراهم کرده‌است، اما آبشار دیگری که حاصل آب زلال و گوارای این رودخانه می‌باشد. آبشاری دیدنی در حدود ۳۰۰ متر پائین‌تر از آبشار اولی که جریان یافتن آب در داخل چمنزاری زیبا و برخورد آب با سنگها و نهایتاً سرازیر شدن آب به ارتفاعی پست‌تر موجب شده که اکثر علاقه‌مندان به استفاده از مظاهر طبیعی در کنار آن استراحت کرده و خستگی ناشی از پیاده‌روی و گردش را از تن بزدایند. غار: غارهای بزرگ و کوچک در دل کوه‌ها و صخره‌ها هست که هر کدام از آنها دارای جاذبه‌های خاص می‌باشد، از میان این غارها، غار با دهانه بزرگ و عریض که از فراز تپه بیله درق نمایان می‌باشد، مکانی طبیعی و مناسب جهت استراحت گردشگران است. | ## جمع‌بندی | علاوه بر این موارد آب و هوا و نوع بافت منازل و رستوران‌های کوهستانی و اسب سواری و روستائیانی که نان شیرمال طبخ می‌کنند از زیبائی‌ها و جاذبه‌های این روستاست.
موضوع مقاله: کنزق | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کنزق | مقدمه: کنزق روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان سرعین، بخش مرکزی، دهستان آب‌گرم قرار دارد. | ## بخش 1: کنزق | موقعیت جغرافیایی روستای«گنزق» از توابع بخش سرعین شهرستان اردبیل، با مختصات جغرافیایی 48 درجه و 8 دقیقه طول شرقی و 38 درجه و 9 دقیقه عرض شمالی، در سه کیلومتری شهر سرعین واقع شده است. | ## بخش 2: کنزق | این روستا از شمال به اراضی اردی‌موسی، از جنوب به روستای تاریخی کلخوران، از شرق به روستای آق‌ قلعه و از غرب به شهر توریستی سرعین محدود شده است. | ## بخش 3: کنزق | ## جمع‌بندی | ارتفاع این روستا از سطح دریا 1550 متر است.این روستا با داشتن دستکندهای منحصر بفرد خود که قدمت آن به هزاره قبل از میلاد بر می گردد که در روستای قدیم جای گرفته است وبا توجه به نزدیکی شهر توریستی سرعین سالانه گردشگران زیادی از این محوطه تاریخی دیدن می نمایند به غیر از محوطه تاریخی باغات و فضای سبز آن چشم نواز گردشگران می باشد این مکان با کمک اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری و با حمایت دهیاری در چند سال اخیر به ثبت ملی رسیده بعد از آن به پایگاه ملی ارتقاع یافته است .
موضوع مقاله: ارجستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ارجستان | مقدمه: ارجستان روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان سرعین، بخش مرکزی، دهستان سبلان قرار دارد. | ## بخش 1: ارجستان | «ارجستان ازآبادیهای دهستان(ارجستان) ازتوابع بخش سبلان شهرستان سرعین ومرکز این دهستان است که در سال 1388 ازترکیب مزارع ، مکان‌ها وآبادیهای آتشگاه ، ارجستان ، آلوچه سبلان، بینمارسبلان، تازه کند سبلان ، آقاخان دره سی ، سامانلوی بزرگ و سئیین به مرکزیت روستای آتشگاه(آق امام) تاسیس شده است.»فرهنگ جغرافیایی استان اردبیل کیانی ، داود. آب معدنی ارجستان آب معدنی گاز داری که در آن روستا وجود دارد باعث تکان خوردن سنگ کلیه می‌شود. | ## بخش 2: ارجستان | «ارجستان سویو ، چشمه آب معدنی سردوگازداری است که درروستای ارجستان واقع در21 کیلومتری غرب اردبیل از دل زمین می جوشد. این چشمه دارای آب سرد ، بی‌بو با مزه گس و گازداری است که به صورت نوشیدنی مفیدی مورد استفاده قرارمی گیرد. | ## بخش 3: ارجستان | دمای آن درحدود10 الی 15 درجه سانتیگراد و آنیونهای آن کلرورو بی‌کربنات وکاتیونهای مهم آن کلسیم، منیزیم و پتاسیم می‌باشد.تا چندی پیش آب این چشمه درقالب بطری های یک لیتری و نیم لیتری توسط کارخانه آب معدنی (مس کو)به بازارعرضه می شد اما بعدها تولید آن جدی گرفته نشد. | ## جمع‌بندی | شرکت آب منطقه ای اردبیل دمای آین چشمه ها راحدود 12 درجه سانتیگراد ، ودبی آن را درحدود 0.8 لیتر در ثانیه برآورد نموده است.
موضوع مقاله: درآباد (سرعین) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # درآباد (سرعین) | مقدمه: درآباد روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، دهستان سبلان قرار دارد. | ## بخش 1: درآباد (سرعین) | جمعیت روستای درآباد در دامنه سرسبز سبلان در فاصله ی 15 کیلومتری اردبیل که دارای 430 تن سکنه است. این روستا از شرق به شمس آباد از غرب به آتشگاه از شمال به دیولق از شمال غرب به اروانا از جنوب غرب به ارجستان و از جنوب شرق به کلور وصل می شود.درآباد از روستاهای کهن ایران است و تمدنی ۳۰۰۰ ساله در حاشیه جاده ابریشم دارد.غالب صاحب‌نظران بنیان گذار این روستا به شکل کنونی را میرزا عبدالرحیم درآباد عنوان کرده اند که از خان های مشهور زمان خویش محسوب میشد. | ## بخش 2: درآباد (سرعین) | نام اصلی درآباد، دارآباد بوده است چون یک مرکز بزرگ حکومتی بوده است که چوبهای دار هم داشته است که محکومین را به دار می آویختند. البته همانطور که در اطراف روستا آثاری از نگهبانی های قدیمی مانند "قاروخانه پایین و قاروخانه بالا" پیداست، می تواند دال بر این مدعا باشد. | ## بخش 3: درآباد (سرعین) | البته خرابه های اطراف درآباد مانند "خرابه پایین و خرابه بالا" و تپه کنار دره هم می تواند به مرکزیت درآباد دلالت کند. | ## جمع‌بندی | روستای در آباد مسایل شهرداری، پاسگاه انتظامی، امور قضایی و … اهالی خود را از طریق شهر سرعین پیگیری می کند و وابسته به سرعین می باشد.
موضوع مقاله: پیرالقیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پیرالقیر | مقدمه: پیرالقیر روستایی در ۱۰ کیلومتری اردبیل است که جز [شهرستان اردبیل] در [دهستان بالغلو چای ] واقع شده است . | ## بخش 1: پیرالقیر | جعبه اطلاعات روستای ایران |نام رسمی=پیرآلقر| |عرض جغرافیایی = | |طول جغرافیایی =| |تصویر=| |اندازه تصویر=| |توضیح تصویر=| |استان=اردبیل| |شهرستان=اردبیل| |بخش= بالغلو | |دهستان=بالغلو چای| |نام بومی=آلقیر کندی | |نام دیکر=پیرآلقیر ، آلقیر | |نام قدیمی=آلقیر ، پیراَلخِیر| |تاریخ بنیان‌گذاری=قبل از شکل گیری اردبیل| |جمعیت =۵۲۳ نفر سرشماری ۱۴۰۰| |رشد جمعیت=مثبت| |تراکم‌جمعیت=مثبت| |مساحت=| |ارتفاع=| |کد آماری =۰۲۴۶۷۹| |پیش‌شماره=۰۴۵| |وبگاه=| |پانویس=| |دهیا‌ر=ابولفضل برزگر| تاریخچه قدمت این روستا به دوره اشکانیان بر می گردد و حتی قبل آن. مقبره شیخ ابراهیم و عارفان قدیمی در روستا موجود است، ولی حفاری غیرمجاز در مقبره شیخ ابراهیم نیز مشهود است و کسی مقبره این عارف نامی را مرمت هم نمی کند.قنات های موجود در دره های چِشدَه بلاغ به قدمتی ۳۰۰ ساله برمیگردد که طی زلزله سال۱۳۷۴ تعدادی از قنات ها کور شده است .محل فعلی روستا محلی تغییر یافته است زیر در صده های گذشته به علت بلایای طبیعی همچون زلزله و سیل در معرض خطر بود . | ## بخش 2: پیرالقیر | جاده و دسترسی برای دسترسی به پیرالقیر میتوانید از شهر اردبیل ،کارشناسان بلوار علی دایی وارد و یا همچنین از روستای ملاباشی وارد جاده شوید. این روستا یک جاده اسفالته رفت و برگشت به شهر اردبیل و جاده های خاکی برای دسترسی به شهرهایسرعین و ایردموسی و روستاهای اسکی‌شهر ، کنزق،(گَنجَه) ، ملاباشی ،شام‌اشبی و خرابه‌کهل(خارابا کول) دارد. | ## بخش 3: پیرالقیر | اماکن مذهبی در پیرالقیر از لحاظ اماکن مذهبی یک امامزاده واقع در ارامستان روستا به نام امامزاده قاسم و پیرابراهیم وجود دارد. اماکن این روستا اعم از حسینیه قدیم در مرکز روستا ، مسجد جامع روستا ،حسینیه قدیم در ضلع شمالی روستا و زینبیه در ضلع غربی روستا میباشد. | ## جمع‌بندی | ایل و طایفه از طایفه های این روستا میتوان به امامی‌آذرها ، الله قلی زاده ، لیسانی ، جمال‌خانی (جمالی،کمالی،جهانی) ، حبیب زاده ، کوهی ، حمیدزاده ، آزادی ، ابراهیم پور ، اقبالی ، نجفی ، قدیمی ، آقاقلی پور ، رحیمی ، اکبری ، غفاری ، شاکر ، ایمانی ، سلامی ، علیزاده ، شفیعی ، شیخ علیزاده و محمدنژاد اشاره کرد .
موضوع مقاله: شام‌اسبی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شام‌اسبی | مقدمه: شام‌اسبی پرجمعیت ترین روستای اردبیل و محله ای است که در استان اردبیل، شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، قرار دارد. | ## بخش 1: شام‌اسبی | شام‌اسبی روستایی در دل آذربایجان، با تاریخی پنهان و صدایی که هنوز از دل گذشته شنیده می‌شود. نخستین سند تاریخی از این روستا، به دوران آق‌قویونلو بازمی‌گردد؛ جایی که نام آن در متون به صورت «شاماسا» آمده است. در نزدیکی همین‌جا، یکی از نبردهای سرنوشت‌ساز میان آق‌قویونلوها و صفویان اتفاق افتاد—نبردی که با کشته‌شدن سلطان‌علی و ابراهیم، دو پسر شیخ حیدر صفوی، در حافظه‌ی تاریخ ماندگار شد. شام‌اسبی همچنین یکی از موقوفات بقعه‌ی شیخ صفی‌الدین اردبیلی است؛ موقوفه‌ای که برای نخستین‌بار به دستور امیرتیمور در دوره‌ی تیموریان ثبت شد. | ## بخش 2: شام‌اسبی | برخی اهالی، بخش اول نام آن را با «شام» یعنی سرزمین قدیمی سوریه یکی می‌دانند، و مکانی با اسب‌های شامی یاد می‌کنند—اما این نظریه مردود به‌نظر می‌رسد. در زبان ترکی، واژه‌ی «شام» در معانی متعددی آمده است: از جمله در کتاب دده‌قورقود، که در آن شام به معنی خیمه، خرگاه و سایه‌بان نیز به‌کار رفته است. بخش دوم نام، یعنی «آس»، اشاره به قوم آس دارد—قوم کهنی که نام‌شان را در واژه‌هایی مثل آراس (=آراز) نیز می‌بینیم. حتی روستایی مابین اهر به سمت کلیبر به نام روستای آس و کوهی در قره‌داغ به‌نام آس‌داغی موجود است. | ## بخش 3: شام‌اسبی | در کتب قدیمی نیز معانی متعددی برای کلمه‌ی آس نیز وجود دارد، از جمله: جوانمرد، دلاور و جنگجو. شیخ‌حیدر صفوی برای اولین‌بار باغی در این روستا احداث کرد—باغی که هنوز هم به نام شاه‌باغی شناخته می‌شود. نکته‌ای مهم و کمتر شناخته‌شده آن‌که پسر ارشد شیخ حیدر صفوی و برادر بزرگ‌تر شاه اسماعیل، یعنی سلطانعلی صفوی، در همین روستا به دنیا آمده است. جمعیّت بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیّت این روستا ۲۸۱۷ نفر با ۵۱۱ خانوار بوده‌است. | ## جمع‌بندی | این روستا به دلیل نزدیکی به اردبیل تحت تاثیر مهاجرت شدید از جاهای مختلف اردبیل قرار گرفته و در حال حاضر ( ۱۴۰۳ ) جمعیتی بالغ بر ۷ هزار نفر دارد .
موضوع مقاله: جمادی (اردبیل) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جمادی (اردبیل) | مقدمه: جمادی روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، دهستان سردابه قرار دارد. | ## بخش 1: جمادی (اردبیل) | سقوط هواپیمای ارتش ساعت ۱۱:۲۰ دقیقه صبح ۴ دی ماه سال ۱۳۹۸ یک فروند هواپیمای جنگی در اطراف کوه سبلان سقوط کرد. وزش تندباد شدید و بارش برف باعث شد تا بررسی‌ها در این خصوص سخت‌تر شود و نیروهای امدادی و هلال احمر از یافتن هواپیما عاجز ماندند مردم روستای جمادی به صورت داوطلبانه و بدون کمک ارگان‌های دولتی و با حداقل امکانات به صورت تیمی راهی رشته کوه سبلان شدند و پس از دو روز به عنوان اولین گروه موفق شدند لاشه هواپیما را پیدا کنند. | ## بخش 2: جمادی (اردبیل) | بنا به شغل دامداری بعضی از اهالی دام خود را در بهار به بالادست‌ها و مناطق ییلاقی در دامنه کوه سبلان برده و در پاییز به روستا برمی‌گردانند. گندم، سیاه دانه، عدس، جو و لوبیا عمده محصولات کشاورزی روستای جمادی را تشکیل می‌دهند. | ## بخش 3: جمادی (اردبیل) | ## جمع‌بندی | معنی لغوی جمادی جمادی واژه ای ترکی به معنای (جمع بودن/درکنار هم بودن) می‌باشد که از ترکیب (جُما) در معنای (جمع) و فعل (دی) به معنای (هست/است) می‌باشد.