موضوع مقاله: محمد بیابانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محمد بیابانی | مقدمه: محمد بیابانی ( ۷ خرداد ۱۳۲۴، بوشهر - ۲۱ اسفند ۱۳۸۱، بوشهر ) معلم، شاعر، نویسنده، اسطوره شناس، غزل سرا و منتقد ادبی اهل ایران است. | ## بخش 1: محمد بیابانی | سپس برای ادامه تحصیل و گذراندن دورهٔ دو سالهٔ تربیت معلم، وارد دانشسرای کشاورزی شیراز شد (این ایام هم‌زمان با آغاز فعالیت‌های سیاسی او به‌طور جدی است). پس از اتمام دانشسرا، دورهٔ دو سالهٔ خدمت نظام وظیفه را در سپاه ترویج و آبادانی در دامغان به پایان رساند.محمد بیابانی ، راسخون. در سال ۱۳۵۲ به استخدام اداره آموزش و پرورش استان بوشهر درآمد و به تدریس در مدارس شهرستان‌های گناوه، دشتستان و بوشهر پرداخت. سبک شاعری محمد بیابانی از جمله شاعرانی است که زبان و ساختار بیانی ویژه‌ای دارند. آگاهی وی از مفاهیم آرکائیک و استخدام اسطوره و تلمیحات افسانه‌ای در زبان شعری اش، شناخت تاریخ و ادبیات قدیم ایران، تخیّل قوی،عاطفه، اندیشه سرشار، ابهام و استعاره‌های تو در تو و دقت و وسواس وی در گزینش و چینش کلمات، از شاخصه‌های بارز در اشعار بیابانی به‌شمار می‌رود. همچنین از خصایص شعری او، تمایل به ادبیات فولکلوریک و استفاده از باورها، آرمان‌ها و اعتقادات مردمی است. بیابانی در کنار شاعران بزرگ خطهٔ جنوب همچون منوچهر آتشی، فرج‌الله کمالی، بهرام اکبرزاده، ایرج شمسی‌زاده و دکتر سید جعفر حمیدی در جهت بومی‌سرایی و به‌کارگیری واژگان محلی در زبان شعری، گام‌های بزرگی برداشته‌است. | ## بخش 2: محمد بیابانی | سروده‌های وی از ابتدا در میان خوانندگان مورد استقبال قرار گرفت و جایگاهی ویژه یافت.بومی‌سرایی و بومی‌گرایی در شعر استان بوشهر هفته نامه نسیم جنوب. منوچهر آتشی شعر بومی بیابانی (کِلِنگ گُل پُر گُل واویدن انگار بهار اَندن) را که مورد استقبال قرار گرفته بود سروده سال‌های ۱۳۴۱ او می‌داند.شعر محلی یا شعر به گویش محلی؟ بیابانی پیش از دههٔ چهل در سه ساحت بومی سرایی، کلاسیک (بخصوص غزل)، سپید و عمدتاً نیمایی شعر می‌سروده‌است. از جمله این آثار می‌توان به آسیب‌شناسی هنر، رمان از پیدا تا پیدایش، داستان‌های کوتاه و نقدهای متعدد درباره اشعار شاعران برجستهٔ معاصر اشاره نمود. بیابانی بنا به دلایلی، چندان تمایلی به چاپ اشعارش نداشت و اولین اثر او که پس از سال‌ها شاعری منتشر گردید، منظومه‌ای بود با نام «حماسهٔ درخت گل بانو».بیابانی قبل از انقلاب به هیچ وجه حاضر به چاپ کتاب‌هایش نبود خبرگزاری فارس. تعریف شعر وی در یادداشتی در تعریف شعر، می‌نویسد: نمونه اشعار برای عزیز از دست شده‌ام: محمد مختاری با بوریای گرد مرده بر این پیکر نهان این شب اگر باد این وقت روز چه می‌بارد باید تعادل خود را از دست داده باشد توفان این وقت روز که شب هم با گورهای کهنه نمی‌ماند کو تا سحر که باد تازیانه نباشد پشتم چه تیر می‌کشد اکنون. می‌خواهم از کنار زمین سیر بگذرم دستی میان آمدنت تا من شمشیر می‌شود چشمی: که آسمان مرا با استخوان رودخانه نشینان بر خاک می‌کشد. | ## بخش 3: محمد بیابانی | داغ است این کفن داغ است و در سراب هویداست دودی که بر فراز عفّت و اخلاق می‌وزد خشکیدن چراغ چه خاموش است باید تهی شده باشد آن گوش‌های پاره از صدای سحرگاه تابوتی: از تو چه می‌سازد… ذات سحر که گفته سپید است هرگز به دست داده که گورستان از چشم‌های تشنه ننوشد آب؟ این عطر آشنا: حتی مخاط گرگ بیابان را آزار می‌دهد باید کسی گذشته باشد از این‌جا دستم به حرف‌های گنگ خیابان نمی‌رسد چشمم به گریه‌های آن پس دیوار باید از آن طرف که می‌گذرد او من هم گذشته باشم می‌بینم این وطن که بازنمی‌گردد! چشمانی از دریچه سرک می‌کشد با آیه‌ای که قطره قطره تو را آب می‌کند آن قدر مانده روز که برگی هم در دخمه بشکند می‌بینی آفتاب: نیمی از استخوان تو رالمس می‌کند یک روز باز شانه‌های تو بودم حالا تو بال ناتوانی من باش موش هزاره هم‌اکنون باید جویده باشد احساس آدمی شاید جوانه هم زده باشد برفی که با گلوی شما آب می‌شود: دنیا به فکر هیچ گلی نیست تا او به شکل تو باشد از برف هم که می‌گذرد باز آشناست این عنکبوت تیره که می‌بافد دائم کلاف خویش از برف هم که می‌گذرد تاریکی جهان تو را جیغ می‌کشد آن زن که تکیه داده بر اکنون سرد است و باز مسلسل‌ها سرگرم قطع حوصلهٔ عشق پشتم چه تیر می‌کشد آن روز… دارد بخار می‌شود این دست دارد بخار می‌شود و دریا باز همچنان به جوی شفق جاری ست دنیا چقدر بی تو غریب است این بوریای موریانه خورده که هر بار بر پیکری دریده می‌شود و باز… انسان درون جمجمه می‌پوسد وقتی دروغ سخن گوست سرد است و گرد مرده می‌پراکند این ابر. دو شعر بومی محلی { کلنگ گل } کلنگ گل، پر گل واویدن انگار بهار اندن همهٔ جا سوزه سوز آویدن و نخلا به بار اندن به که و دشت و صحرا بچه‌ایدا هر هلی می‌شن شی باول پی چشمه به او خوردن قطار اندن { گنادل } چه سازم با تو ای دنگ و گنادل فقیر و بی‌کس و بی‌همنوا دل… «بیابونی» ز تو راحت نداره چنی بی‌دس و پا، کور و گنادل آثار مجموعه شعر حماسهٔ درخت گلبانو، محمد بیابانی، نشر مرکز، تهران، چاپ نخست ۱۳۶۹. دستی پُر از بریدهٔ مهتاب، محمد بیابانی، انتشارات نیم نگاه، تهران، چاپ نخست ۱۳۸۰. به سالگرد تماشای آب در پاییز، محمد بیابانی، انتشارات داستان سرا، تهران، چاپ نخست ۱۳۹۰. دو مجموعه شعر بیابانی به نمایشگاه کتاب می‌رسد مهیمنی: بیابانی قبل از انقلاب به هیچ وجه حاضر به چاپ کتاب‌هایش نبود فارس نیوز. | ## جمع‌بندی | محمد بیابانی نگاره ادبی کروش اشعار بیابانی در سایت تبیان اشعار بیابانی سایت ادبی سیمین ساق این هم محمد بیابانی منصور اوجی؛ سایت آفتاب در معبر گلایل و خشخاش رادیو زمانه مضمون، زبان و نگاه بیابانی حماسی است هفته‌نامه بیرمی چگونگی روند انتشار آثار محمد بیابانی هفته‌نامه پیغام تأملی بر «دستی پر از بریدهٔ مهتاب» سرودهٔ محمد بیابانی روزنامه اطلاعات دو مجموعه شعر محمد بیابانی منتشر می‌شود خبرگزاری کتاب ایران اجرای شعر«تیفون عقرب» از سروده‌های بیابانی توسط گروه موسیقی لیان خبرگزاری مهر شعر طلوع اثر محمد بیابانی در مجله بین‌المللی، نوشتا سایت مجله بین‌المللی ادبیات؛ نوشتا شعرهای محمد بیابانی در نمایشگاه کتاب تهران سایت خبری عصرامروز مروری بر کتاب تازه منتشر شده ی«سار صبور بر صنوبر آتش»سرودهٔ محمد بیابانی روزنامه خبر جنوب سایت مسعود احمدی نامه بیابانی در فراق دوست از دست رفته اش، محمد مختاری.