موضوع مقاله: خارکوف | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خارکوف | مقدمه: این شهر که در شمال شرقی کشور واقع شده، بزرگ‌ترین شهر منطقه تاریخی اسلوبودا اوکراین است. | ## بخش 1: خارکوف | خارکیف که در سال ۱۶۵۴ به عنوان یک دژ مردم کازاک بنا شد، تا اواخر سده نوزدهم در امپراتوری روسیه به یک مرکز بزرگ تجاری و صنعتی تبدیل گشت. از دسامبر ۱۹۱۹ تا ژانویه ۱۹۳۴، خارکیف پایتخت جمهوری شوروی سوسیالیستی اوکراین بود. در این دوره، مهاجرت از حومه‌های بحران‌زده و کاهش محدودیت‌ها بر ابراز فرهنگی اوکراین، ترکیب قومی شهر را تغییر داد: اوکراینی‌ها جایگزین روس‌ها به عنوان بزرگ‌ترین ملیت ثبت‌شده شدند؛ با این حال، زبان اصلی گفتاری در شهر روسی بود. در جریان جنگ جهانی دوم، شهر خارکوف روز ۲۵ اکتبر سال ۱۹۴۱ به تصرف نیروهای آلمانی درآمد. خارکیف در اوکراین مستقل، یک مرکز مهم فرهنگی، علمی، آموزشی، ترابری و صنعتی بوده است. از جمله بناهای شاخص آن می‌توان به کلیساهای جامع بشارت و دورمیشن، ساختمان درژپروم در میدان آزادی، ایستگاه راه‌آهن خارکیف، دانشگاه ملی خارکیف و کارخانه تراکتورسازی خارکیف (HTZ) اشاره کرد. در مارس و آوریل ۲۰۱۴، این شهر شاهد تظاهرات‌های طرفداران روسیه و طرفداران اوکراین و تلاش نافرجام جدایی‌طلبان مورد حمایت روسیه برای به دست گرفتن کنترل شهر و مدیریت منطقه‌ای بود. خارکیف در طول جنگ روسیه و اوکراین، هدف اصلی نیروهای روسیه در تهاجم علیه شرق اوکراین بود، پیش از آنکه آن‌ها به مرزهای بین‌المللی عقب رانده شوند. این شهر همچنان تحت حملات متناوب روسیه قرار دارد و گزارش‌ها حاکی از آن است که تا آوریل ۲۰۲۴، تقریباً یک‌چهارم شهر آسیب دیده یا ویران شده است. در زبان فارسی برای اشاره به این شهر از نام‌های خارکوف، خارکُف، خارکیف و خارکیو استفاده می‌شود. اکثر خبرگزاری‌های فارسی‌زبان بخصوص در جریان حمله ۲۰۲۲ روسیه به اوکراین از نام خارکیف استفاده می‌کنند. منطقه پیرامونی که با نام اسلوبودا اوکراین شناخته می‌شد و پیش‌تر بخشی از به اصطلاح دشت وحشی بود، در این زمان توسط دهقانان و کازاک‌های اوکراینی که به طور دسته‌جمعی از مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی فرار می‌کردند و همچنین توسط نیروهای روسی مسکونی شد. وظیفه آن‌ها از جمله دفاع در برابر حملات غارتگرانه منظم تاتارهای کریمه به جنوب روسیه بود. با فتح نووروسیا در دوران کاترین دوم و جابه‌جایی مرزها به سمت جنوب، خارکف در پایان سده هجدهم اهمیت خود را به عنوان یک دژ نظامی از دست داد. با این حال، شهر به مرکز صنایع دستی و تجارت تبدیل شد، به ویژه پس از آنکه در سال ۱۷۶۵ به مرکز فرمانداری خارکف تبدیل شده بود. نمایشگاه خز نمایشگاه خز و پوست که در اواسط سده هفدهم در خارکف تأسیس شد، یکی از مراکز اصلی انبار و تجارت پوست خام سیبری و جنوب روسیه برای فرآوری و همچنین محلی برای فروش کالاهای ساخته شده از خز بود. دو بار در سال، ذخایر جمع‌آوری شده به تاجران پوستی که از روسیه و اروپای مرکزی می‌آمدند، عرضه می‌شد. اگرچه نمایشگاه نیژنی نووگورود، نمایشگاه کیاختا و تجارت خز در نمایشگاه اربیت از نظر جایگاه و حجم بسیار بااهمیت‌تر بودند، اما گفته می‌شود که گردش مالی سالانه این نمایشگاه به رقم قابل توجه حدود ۱۰۰ میلیون روبل می‌رسید. تاجران ثروتمندتر کالاهای خود را در انبارهای بزرگ خز به نمایش می‌گذاشتند، در حالی که فروشندگان پرشمار پوست‌های گرگ، گوسفند و خرگوش به غرفه‌های کوچک‌تر و ساده‌تر بسنده می‌کردند. با این حال، تمامی عرضه‌کنندگان دقت چشمگیری در چیدمان محل فروش خود به کار می‌بردند. اغلب در ورودی انبارها، خرس‌ها یا شیرهای تاکسیدرمی‌شده قرار داشتند و اتاق‌ها و انبارها با پوست‌های فراوان تزیین می‌شدند. یکی از بازدیدکنندگان در دهه ۱۷۷۰ برداشت‌های خود را چنین توصیف کرده است: «دیوارها با تنوع منظمی از رنگ‌ها توسط تعداد زیادی پوست خرس و گربه وحشی پوشانده شده‌اند؛ مجموعه‌هایی از خز روباه که هر کدام به اندازه دیگری تمیز و بی‌نقص کار شده‌اند، سطوح را در بر گرفته‌اند و دم‌های سمور جنگلی و سمور قطبی، گل‌میخ‌ها، حاشیه‌ها و منگوله‌ها را تشکیل می‌دهند. در میان این اتاق‌ها نیز کالاها با زیباترین نظم و انتخاب روی قفسه‌ها و استندها چیده شده‌اند.» پوست‌های بسیار زیبا به قیمت‌های شگفت‌آوری می‌رسیدند. به این بازدیدکننده تحت تأثیر قرار گرفته، توسط یک تاجر جعبه کوچکی نشان داده شد که در آن پوست‌های روباه سیاه قرار داشت و ارزش هر کدام بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ روبل بود. بزرگ‌ترین انبار در خارکف متعلق به بازرگانی به نام سولیخوف، از فرماندهان کمپانی روسی-آمریکایی بود. تقریباً یک‌پنجم پوست‌هایی که از سیبری می‌آمدند و میلیون‌ها روبل ارزش داشتند، توسط او داد و ستد می‌شد. تاجرانی از ایرکوتسک مقادیر زیادی پوست سمور، خز سنجاب، روباه و پوست خرگوش را به نمایش می‌گذاشتند. سمورهای ظریف به صورت جفت بستهبندی شده و به طور متوسط ۱۵۰ تا ۲۰۰ روبل قیمت داشتند. کالاهای اصلی شامل روباه‌های سیاه، آبی و نقره‌ای، سمور و سمور آبی، و به ویژه روباه سرخ از خاستگاه‌های مختلف، سنجاب و خرگوش بود. هر ساله حدود ۴۰,۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰ پوست روباه، ۱۰۰,۰۰۰ تا ۱۵۰,۰۰۰ پوست خرگوش و چندین میلیون پوست سنجاب در خارکف عرضه می‌شد. پوست‌های سیاه سگ‌های سیبری نیز بسیار پرطرفدار بودند و هر قطعه ۵۰ تا ۶۰ روبل قیمت داشت. ویژگی خاص این شهر، پوست‌های ارزان‌قیمتی بود که توسط تاجران خرد عرضه می‌شد؛ مانند خرگوش سفید، گرگ، روباه و پوست گوسفند. این‌ها معمولاً برای فرآوری بیشتر آماده شده بودند و به صورت مرتب روی قفسه‌ها چیده می‌شدند. خریداران آن‌ها دهقانان و شهروندان طبقه متوسط بودند که پوست‌ها را به صورت تهاتری تهیه می‌کردند. پوست‌های خرگوش سفید اغلب برای آستری کت‌ها، دامن‌ها و حتی بالش‌های نوزاد استفاده می‌شد. سده نوزدهم در سال ۱۸۰۵، دانشگاه خارکف افتتاح شد که واسیلی کارازین انگیزه تأسیس آن را داده بود. در زمان افتتاح، در میان کادر علمی، ۲۸ مدرس و استاد آلمانی از جمله یوهان باپتیست شاد حضور داشتند. | ## بخش 2: خارکوف | در ارتباط با اتصال به شبکه راه‌آهن (۱۸۶۹) و آغاز استخراج زغال‌سنگ و سنگ آهن در اوکراین، خارکف در پایان سده نوزدهم به یک مرکز صنعتی مهم تبدیل شد. سده بیستم در جریان جنگ داخلی بین سال‌های ۱۹۱۷ تا ۱۹۲۰، درگیری‌های شدیدی بین نیروهای مخالف در شهر رخ داد. در ژانویه ۱۹۱۸، نخستین کنگره شوروی اوکراین در خارکف تشکیل شد که اوکراین را جمهوری شوروی سوسیالیستی اوکراین اعلام کرد و خارکف را به عنوان نخستین پایتخت آن برگزید که تا سال ۱۹۳۴ در این مقام باقی ماند. در بهار ۱۹۳۳، خارکف یکی از مناطقی بود که به شدت تحت تأثیر هولودومور قرار گرفت؛ قحطی بزرگی که عمدتاً توسط رژیم استالینیستی ایجاد شده بود. در سال ۱۹۳۴، پایتخت جمهوری شوروی اوکراین به کی‌یف منتقل شد، اما شهر همچنان یک مرکز مهم سیاسی، اقتصادی و فرهنگی باقی ماند. در یک زندان ان‌کاوی‌دی در خارکف، در مارس ۱۹۴۰ بیش از ۳۰۰۰ شهروند لهستانی در ارتباط با کشتار کاتین به قتل رسیدند و در جنگلی در نزدیکی شهرک پیاتیخاتکی در منطقه کی‌یف امروزی دفن شدند. در اواخر دهه ۱۹۹۰، بقایای این اجساد به گورستان قربانیان توتالیتاریسم در خارکف منتقل شد. در جنگ جهانی دوم، خارکف به دلیل گره‌های مواصلاتی و صنایع نظامی توسعه‌یافته‌اش، اهمیت استراتژیک زیادی داشت. به عنوان مثال، در کارخانه لوکوموتیوسازی «کومینترن» (کارخانه مالیشف امروزی)، تانک تی-۳۴ طراحی و تولید شد. در اکتبر ۱۹۴۱، نیروهای ارتش ششم آلمان در چارچوب نبرد اول خارکف، این شهر را که در آن زمان چهارمین شهر بزرگ اتحاد جماهیر شوروی بود، تصرف کردند.Kap. پس از تجربیات دوران تصفیه‌های استالینی، بسیاری از ساکنان شهر با نان و نمک از واحدهای ورماخت استقبال کردند.تیموتی اسنایدر: Black Earth. تا پایان اشغال آلمان، دست‌کم ۳۰,۰۰۰ نفر از ساکنان شهر قربانی طرح گرسنگی شدند که توسط رهبری نازی برای تأمین مواد غذایی ورماخت و رایش آلمان طراحی شده بود.Karel C. در دهه ۱۹۶۰، جمعیت شهر از مرز یک میلیون نفر گذشت و در سال ۱۹۷۵ نخستین خط متروی خارکف افتتاح شد. به ویژه در سال‌های نخست پس از استقلال، اقتصاد شهر مانند بسیاری دیگر از مناطق اتحاد جماهیر شوروی سابق فروپاشید. کاتیا سولداک، روزنامه‌نگار متولد خارکف، تحولات این شهر پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را در فیلم مستند خود با نام «معضل اوکراین» به تصویر کشیده است. در فوریه ۱۹۹۸، رومن هرتزوگ، رئیس‌جمهور وقت آلمان، طی یک سفر رسمی، یک گورستان سربازان آلمانی را افتتاح کرد. سده بیست و یکم خارکف در سال ۲۰۱۰ به عنوان نخستین شهر اوکراین، به‌دلیل تلاش‌های برجسته‌اش در راستای ایده یکپارچگی اروپا، جایزه اروپا را از شورای اروپا دریافت کرد. در جریان جام ملت‌های اروپا ۲۰۱۲ به میزبانی لهستان و اوکراین، سه بازی از مرحله گروهی در ورزشگاه متالیست این شهر برگزار شد، از جمله بازی تیم ملی آلمان در برابر هلند. از اعتراضات طرفداران روسیه در ۲۰۱۴ پس از سرنگونی رئیس‌جمهور ویکتور یانوکوویچ در ۲۲ فوریه ۲۰۱۴، از اوایل مارس ۲۰۱۴ در خارکف درگیری‌هایی میان معترضان طرفدار روسیه و حامیان یورومایدن رخ داد. در ۱۰ مارس، میخایلو دوبکین، رئیس پیشین اداره دولتی استان خارکف، در کی‌یف بازداشت شد. April 2014 این اتفاق احتمالاً بیش از آنکه دلایل سیاسی داشته باشد، ناشی از انگیزه‌های جنایی بود. 30 در سال ۲۰۱۵، کرنس دوباره در سمت خود ابقا شد؛ او تا زمان مرگش در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۰ در کلینیکی در برلین، شهردار باقی ماند. با وجود حضور برخی نمایندگان طرفدار روسیه در شورای شهر، در میان جامعه مدنی شناسایی آشکاری با اوکراین وجود داشت و حمایت چندانی از ابتکارات طرفدار روسیه صورت نگرفت. در ۲۲ فوریه ۲۰۱۵، چهار نفر از شرکت‌کنندگان در راهپیمایی یادبود سربازان اوکراینی در پی یک حمله بمب‌گذاری کشته شدند., Bericht von Salzburg24.at روسیه در آن زمان پیش‌تر به عنوان یک تهدید آشکار شناخته شده بود، اگرچه در میان بخش‌های مسن‌تر جمعیت که خاطرات اتحاد جماهیر شوروی را داشتند، ایده‌های طرفدار روسیه حمایت بیشتری داشت، اما هیچ‌گاه به اکثریت تبدیل نشد. نکته قابل توجه، تضاد میان نارضایتی عمیق از دولت مرکزی و اعتماد بالا به مدیریت شهری و محبوب‌ترین شهردار در سطح اوکراین یعنی کرنس بود – این امر با وجود پروژه‌های نمایشی او رخ می‌داد، در حالی که سیستم فرسوده گرمایش مرکزی در زمستان ۲۰۱۸ برای هفته‌ها در مناطق کامل شهری از کار افتاده بود. همچنین انتقاداتی مطرح شد مبنی بر اینکه از اعمال حقوق دموکراتیک پایه در قالب جلسات عمومی شورای شهر با استفاده از زور جلوگیری شده است.Zhurzhenko, S. 31/32 تمایلات طرفدار روسیه در سال‌های بعد به شدت کاهش یافت، اما موافقت حدود یک‌سومی با اتحادیه اروپا و ناتو همچنان به طور محسوسی کمتر از سایر مناطق اوکراین باقی ماند. با این حال، وضعیت مرز تا سال ۲۰۱۹ به طور قابل توجهی تغییر کرده بود و از یک تجارت پررونق به یک تهدید امنیتی تبدیل شده بود که منجر به بیگانگی مردم در دو سوی مرز شد.Zhurzhenko, S. در نخستین روزهای تجاوز نظامی روسیه به اوکراین که از ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ آغاز شد و نقض قوانین بین‌المللی بود، نیروهای روسی تلاش کردند خارکف را تصرف کنند. هنگامی که دریافتند این کار با یک حمله برق‌آسا میسر نیست، از ۲۸ فوریه ۲۰۲۲ گلوله‌باران شدید خارکف را از جمله با بی‌ام-۲۱ گراد آغاز کردند. پس از آن، درگیری‌های شدیدی در حومه‌های شمالی و شرقی (سالتوفکا، روگان) رخ داد که در پی آن بسیاری از ساختمان‌های مسکونی در حاشیه شهر تخریب شده یا به شدت آسیب دیدند. طبق گزارش دیدبان حقوق بشر، بخش بزرگی از جمعیت فرار کردند و حدود ۵۰۰,۰۰۰ نفر در شهر باقی ماندند.Under Shelling in Kharkiv, دیدبان حقوق بشر ۷ مارس تا اواسط مارس ۲۰۲۲، طبق گفته شهردار، بیش از ۶۰۰ ساختمان در خارکف ویران شد و بنا بر اعلام سرویس اورژانس محلی، ۵۰۰ تن از ساکنان خارکف کشته شدند. در مارس ۲۰۲۳، ولودیمیر زلنسکی رئیس‌جمهور اوکراین، خارکف را به دلیل دفع مهاجمان روسی به عنوان «شهر قهرمان اوکراین» مورد ستایش قرار داد و نشان‌های افتخار را به شهردار، ایهور ترخوف، اعطا کرد. بمباران‌های روسیه در شهر در سال‌های ۲۰۲۳/۲۴ در تابستان ۲۰۲۳، برای محافظت از کودکان در برابر حملات هوایی روسیه، ۶۰ کلاس درس برای بیش از ۱۰۰۰ دانش‌آموز در ایستگاه‌های متروی خارکف ایجاد شد. نشریه اکونومیست در آوریل ۲۰۲۴ نوشت که کرملین می‌خواهد با گلوله‌باران، خارکف را غیرقابل سکونت کند. April 2024) جاذبه‌های دیدنی از قدیمی‌ترین آثار تاریخی خارکف می‌توان به کلیسای جامع پوکروف (حفاظت مریم مقدس) متعلق به سال ۱۶۸۹ اشاره کرد. در این بنا، سنت‌های معماری مذهبی روسیه با ترکیبی که برای کلیساهای چوبی سه گنبدی اوکراینی معمول است، در هم آمیخته شده است. | ## بخش 3: خارکوف | دیگر سازه‌های مربوط به پایان سده هجدهم، کلیسای جامع دورمیشن (خواب رفتن مریم مقدس) ساخته شده در سال ۱۷۷۱ و کاخ پیشین کاترین هستند که امروزه به عنوان ساختمان دانشگاه استفاده می‌شود. کنیسه کورال که بین سال‌های ۱۹۰۹ و ۱۹۱۳ ساخته شد، بزرگ‌ترین کنیسه در اوکراین است. یکی از ویژگی‌های شاخص مرکز شهر خارکف، میدان آزادی است که مساحت آن بیش از یازده هکتار بوده و بین سال‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ ایجاد شده است. بناهای برجسته در این میدان شامل ساختمان «دژپروم» (خانه صنعت دولتی) و دانشگاه هستند. تئاترهای بسیار و موزه‌های متعدد در شهر، نمایی از هنرهای تجسمی و نمایشی اوکراین را ارائه می‌دهند. از میان آن‌ها می‌توان به موزه تاریخی، موزه هنرهای تجسمی و تئاتر آکادمیک ملی اپرا و باله خارکف به نام میکولا لیسنکو اشاره کرد. مرکز شهر در اطراف «میدان قانون اساسی» (مایدان کنستیتوتسی) با ایستگاه مترویی به همین نام گسترده شده است. علاوه بر این، اقلیت‌های کوچک‌تری مانند ارمنی‌ها، آذربایجانی‌ها، بلاروسی‌ها، ازبک‌ها و تاتارها نیز در این شهر زندگی می‌کنند. در مقابل، در سال ۲۰۱۵ مؤسسه بین‌المللی جمهوری‌خواه آمریکا دریافت که در خارکف ۹۵ درصد جمعیت در زندگی روزمره فقط یا عمدتاً به زبان روسی صحبت می‌کنند و ۸۵ درصد حتی منحصراً روسی‌زبان هستند. در سال ۲۰۱۲، در سراسر استان خارکف و در نتیجه در خود شهر، زبان روسی به عنوان زبان رسمی منطقه‌ای شناخته شد. بدین ترتیب زبان روسی پس از بیش از بیست سال دوباره جایگاه رسمی در خارکف پیدا کرد. پس از جنگ جهانی دوم، جمعیت یهودیان تا سال ۱۹۵۹ به ۸۱,۵۰۰ نفر (۹ درصد از کل جمعیت) افزایش یافت، اما تا سال ۱۹۷۰ به ۶۲,۸۰۰ نفر کاهش پیدا کرد. از نظر تاریخی، خارکف در منطقه اسلوبودا اوکراین (که با نام‌های اسلوبوژانشینا یا اسلوبیدشینا نیز شناخته می‌شود) قرار دارد و شهر اصلی این منطقه محسوب می‌شود. ابعاد تقریبی شهر خارکف عبارتند از: ۲۴٫۳ کیلومتر از شمال به جنوب و ۲۵٫۲ کیلومتر از غرب به شرق. بر اساس توپوگرافی خارکف، شهر را می‌توان به طور مشروط به چهار منطقه پست و چهار منطقه مرتفع تقسیم کرد. بلندترین نقطه شهر از سطح دریا در پیاتیخاتکی با ارتفاع ۲۰۲ متر و پست‌ترین نقطه در نووسلیوکا با ارتفاع ۹۴ متر است. خارکف در دره بزرگی از رودخانه‌های خارکف، رود لوپان، رود اودی و نمیشلیا قرار دارد. این دره از شمال غربی تا جنوب شرقی بین ارتفاعات روسیه مرکزی و دشت دونتس امتداد یافته است. سیستم ویژه‌ای از سدهای بتنی و فلزی توسط مهندسان طراحی و ساخته شده است تا سطح آب رودخانه‌ها را در شهر تنظیم کند. خارکف دارای تعداد زیادی پارک‌های شهری با تاریخچه‌ای بیش از ۱۰۰ سال است که درختان بلوط بسیار کهن و گل‌های فراوانی دارند.پارک مرکزی بزرگ‌ترین فضای سبز عمومی خارکف است. این پارک دارای نُه بخش است: کودکان، ورزش‌های هیجانی، سرگرمی‌های خانوادگی، بخش قرون وسطایی، مرکز سرگرمی، پارک فرانسوی، تله‌کابین، زمین‌های ورزشی و پارک یکپارچه‌سازی با سیستم‌عامل (رترو). این پارک پیش‌تر به نام ماکسیم گورکی نامیده می‌شد تا اینکه در ژوئن ۲۰۲۳ به پارک مرکزی فرهنگ و تفریح تغییر نام یافت. آب‌وهوا آب‌وهوای خارکف بر اساس سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن از نوع اقلیم قاره‌ای مرطوب (Dfa/Dfb) با زمستان‌های طولانی، سرد و برفی و تابستان‌های گرم تا داغ است. میانگین بارندگی سالانه است که بیشترین مقدار آن در ماه‌های ژوئن و ژوئیه رخ می‌دهد. حکمرانی جایگاه قانونی و دولت محلی شهردار خارکف و شورای شهر خارکف مدیریت تمامی امور تجاری و اداری شهر را بر عهده دارند. شهردار خارکف دارای قدرت اجرایی است و شورای شهر دارای قدرت اداری در رابطه با مسائل دولتی است. شورای شهر متشکل از نمایندگان منتخب است که ابتکارات مربوط به تخصیص بودجه، اولویت‌بندی وظایف و سایر مسائل خارکف را تأیید یا رد می‌کنند. اقتصاد خارکف را باید مهمترین شهر صنعتی اوکراین از لحاظ ساخت ماشین‌های صنعتی، حمل و نقل و کشاورزی و دیگر ادوات دانست. در اوایل قرن نوزدهم صنعت خارکف توسعه پیدا کرد و با احداث راه‌آهن در سال ۱۸۶۹، خارکف به‌سرعت محل تقاطع خط‌های راه‌آهن امپراطوری روسیه شد. در اواخر آن قرن خارکف به یکی از بزرگترین مراکز اقتصادی، صنعتی و علمی روسیه تبدیل گردید. در سال ۱۹۹۱، جمعیت آن به ۱٬۵۱۰٬۲۰۰ نفر کاهش یافت که ۱٬۴۹۴٬۲۰۰ نفر به صورت دائمی در آن ساکن بودند. ساختار قومی خارکوف در سرشماری سال ۱۹۸۹ شامل ۵۰٫۳۸٪ اوکراینی ،۴۳٫۶۳٪ روس ،۳٪ یهودی ،۰٫۷۵٪ بلاروسی و بقیه ۲٫۲۴٪ (افزون بر ۲۵ اقلیت) بودند. در سرشماری ۱۹۵۹ شوروی اوکراینی‌ها ۴۸٫۴٪، روس‌ها ۴۰٫۴٪، یهودی‌ها ۸٫۷٪ و دیگر ملیت‌ها ۲٫۵٪ بودند.Історія міста Харкова ХХ століття, Харків 2004, р. 456 اماکن خارکوف دارای ۶ سالن تئاتر، ۵ موزه، ۸۰ کتابخانه و حدود ۶۰ مؤسسه علمی و پژوهشی و ۳۰ دانشگاه می‌باشد. دانشگاه خارکف یکی از اولین دانشگاه‌های امپراتوری روسیه است که در سال ۱۸۰۵ تأسیس شد. سه کلیسای پکروسکی، بلاگووشنسکی و اوسپنسکی که در مرکز شهر خارکف واقع هستند از قدیمی‌ترین کلیساهای این شهر به‌شمار می‌روند. میدان مرکزی شهر خارکف، بزرگترین میدان در کل اوکراین بوده و یکی از عظیم‌ترین میدان‌های اروپا به‌شمار می‌رود. | ## جمع‌بندی | مترو متروی خارکوف در سال ۱۹۷۵ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۳ خط و ۳۰ ایستگاه می‌باشد.