موضوع مقاله: سپ دیتریش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سپ دیتریش | مقدمه: یوزف "سپ" دیتریش (۲۸ مه ۱۸۹۲ – ۲۱ آوریل ۱۹۶۶) نظامی بلندپایه آلمانی و از اعضای ارشد وافن-اس‌اس در دوره رایش سوم بود که یگان‌های مختلفی را تا سطح ارتش میدانی در جنگ جهانی دوم فرماندهی کرد. | ## بخش 1: سپ دیتریش | در کنار پاول هاوسر، دیتریش یکی از دو تنی بود که درجه اس‌اس-اوبرست-گروپنفورر (معادل ارتشبد) رسید. سال‌های اولیه یوزف دیتریش روز ۲۸ مه سال ۱۸۹۲ به عنوان نخستین فرزند خانواده، در روستای هاوانگن در نزدیکی ممینگن در سوآبیا در پادشاهی بایرن زاده شد. سال ۱۹۰۷ در سن پانزده سالگی، همانند جوانان آلمانی دیگر، به سیاحت علاقه‌مند شد و به اتریش، ایتالیا و سوئیس سفر کرد. در این سفرها مقداری زبان ایتالیایی فرا گرفت و در زوریخ در صنعت هتل کارآموزی کرد. دیتریش سال ۱۹۱۱ به آلمان بازگشت و با وجود علاقه به رسته سواره‌نظام، روز ۱۸ اکتبر همان سال به هنگ ۴ توپخانه صحرایی ارتش بایرن در آوکسبورک پیوست. با این حال، تنها یک ماه بعد، ۱۷ نوامبر در پی سقوط از اسب از ارتش کنار گذاشته شد. جنگ جهانی اول با آغاز جنگ جهانی اول دیتریش این بار روز ۶ اوت سال ۱۹۱۴ به عنوان سرباز وظیفه به هنگ ۷ توپخانه صحرایی بایرن پیوست. ماه اکتبر با هنگ ۶ توپخانه ذخیره به فلاندر در جبهه غربی منتقل و تقریباً بلافاصله در جریان نبرد نخست ایپر و نبردهای متعاقب آن، وارد میدان رزم شد. دیتریش در این درگیری‌ها از ناحیه پای راست با برخورد ترکش و از ناحیه چشم چپ با برخورد نیزه سواره‌نظام دشمن، مجروح شد. پس از بهبود، به دانشکده توپخانه بایرن در زونتهوفن فرستاده شد تا به یک افسر جز بدل گردد. مدتی بعد در منطقه سُم مجدداً از ناحیه سر مجروح شد و نزدیک بود در اثر انفجار گلوله توپ زنده به گور شود. به هر حال به نقل از خودش در جبهه ایتالیا حضور داشته و مدال شجاعت اتریش-مجارستان را دریافت کرده‌است. ماه نوامبر سال ۱۹۱۶ به آتشبار ۱۰ توپ پیاده‌نظام در ارتش دهم در ناحیه کامپانیه منتقل شد. در جریان تهاجم بهار سال ۱۹۱۷ فرانسوی‌ها موسوم به «تهاجم نیول»، قسمتی از خط مقدم که ارتشی که دیتریش به آن تعلق داشت در آرامش نسبی بود. دیتریش با نشان دادن عملکردی مناسب در این درگیری‌ها روز ۱۷ نوامبر نشان درجه ۲ صلیب آهنین را دریافت کرد. پس از دو ماه آموزش بدون هیچ تانکی، در نهایت با تجربه خدمت در توپخانه، توپچی یکی از دو تانک غنیمتی مارک ۴ بریتانیایی در یگان خود شد. این یگان روز ۲۷ آوریل به خط مقدم در ناحیه یپروپون فرستاده شد تا آن‌جا به آموزش نیروهای خود ادامه دهد. سه روز بعد یگان او عملیاتی گردید و دو هفته پس از آن در ترکیب ارتش هفتم قرار گرفت تا پشتیان یک عملیات تهاجمی باشد. عملیات روز ۲۷ مه آغاز شد اما با مجروح شدن فرمانده آن، تانک مشارکت اندکی در تهاجم داشت. دیتریش و یگانش به عنوان بخشی از لشکر دویست‌وسی‌وهشتم پیاده‌نظام برای ادامه تهاجم به محور جنوب رن فرستاده شدند. در این حین با عقب رانده شدن دشمن، تانک در در ناحیه بین سنگرهای دو طرف قرار گرفت. به جهت تقدیر از عملکرد همراه با خون‌سردی او در این روز زیر آتش دشمن، پنج هفته بعد نشان درجه ۳ صلیب شایستگی نظامی بایرن به سرجوخه دیتریش اعطا شد. عملیات بعدی برای یگان ۱۳ روز ۱۵ ژوئیه، نخستین روز از اقدام نهایی آلمان در رن موسوم به «تهاجم صلح»، این بار در جنوب شرقی سوآسون بود. | ## بخش 2: سپ دیتریش | تانک جدیدی که دیتریش سوار آن بود همان روز پیش از آغاز حمله با اصابت گلوله توپ دشمن از کار افتاد. تقریباً تمامی دیگر تانک‌های آلمانی در این تهاجم نیز با آتش توپخانه دشمن از دست رفتند. ماه سپتامبر در روزهای پایانی جنگ آلمان تمامی تانک‌های باقی مانده خود را برای اجرای یک ضد حمله گردآورد. یگان ۱۳ به عنوان بخشی از هنگ ۳۷۱ پیاده‌نظام روز ۹ اکتبر ضد حمله‌ای در شمال کامبرای اجرا کرد که با از دست رفتن هر سه تانک آن نتیجه‌ای نداشت. یگان دیتریش در آخرین عملیات خود در این جنگ روز ۱ نوامبر اقدام به جلوگیری از سلطه نیروهای بریتانیایی و کانادایی بر والنسین کرد که موقتاً منجر به عقب راندن دشمن شد. نام دیتریش روز ۲۰ نوامبر مجدداً به فهرست افراد هنگ ۷ توپخانه صحرایی بایرن بازگشت. در پی اعمال محدودیت‌های پیمان ورسای در کاهش شدید اندازه نیروهای مسلح آلمان، دیتریش روز ۲۶ مارس ۱۹۱۹ از خدمت نظامی در نیروی زمینی بایرن منفصل شد. پیوستن اس‌اس دیتریش پس از جنگ مدتی به پلیس بایرن و سپس در مبارزه علیه کمونیسم به فرای‌کور پیوست و در مبارزه خیابانی به تبحر رسید. هنگامی که لهستانی‌ها سال ۱۹۲۰ به سیلزی حمله کردند بخشی از دفع اقدام اشغال‌گرانه این مهاجمان بود. در جریان تحولات ملی‌گرایانه در مونشن مورد توجه آدولف هیتلر قرار گرفت و به یکی از نخستین پیروان او بدل شد. در کودتای ناموفق مونشن در ماه نوامبر سال ۱۹۲۳ از حامیان هیتلر بود و احتمالا بدین سبب سال بعد از نیروی پلیس هم کنار گذاشته شد. بین سال‌های ۱۹۲۴ تا ۱۹۲۹ در مونشن بود و به کارهای مختلفی از جمله مسئول پمپ بنزین، پرداخت. در همین حال، دیتریش در تشکیل اس‌اس برای محافظت از جلسات حزب ناسیونال سوسیالیست مشارکت داشت. ماه اوت سال ۱۹۲۹ به درجه بریگاده‌فورر (معادل سرتیپ) و ماه دسامبر سال ۱۹۳۱ به درجه گروپن‌فورر (معادل سرلشکر) ترفیع گرفت. ماه مارس سال ۱۹۳۳ فرمانده یگان حفاظتی اشتب‌واشه اس‌اس شد که بعداً به لایب‌اشتاندارته اس‌اس آدولف هیتلر گسترش یافت. به عنوان یکی از مورد اعتمادترین عوامل حاکمیت رایش سوم، دیتریش شخصاً در حوادث موسوم به شب دشنه‌های بلند در روز ۳۰ ژوئن سال ۱۹۳۴ برای سرکوب سران اس‌آ نقش ایفا کرد. جنگ جهانی دوم با آغاز جنگ جهانی دوم در ماه سپتامبر سال ۱۹۳۹ دیتریش با درجه اوبرگروپن‌فورر (معادل سپهبد) هنگ موتوریزه لایب‌اشتاندارته آدولف هیتلر را در کارزار لهستان فرماندهی کرد. سپس در نبرد فرانسه از ماه مه سال ۱۹۴۰ حضور یافت و در پیشروی نیروهای هاینتس گودریان به سمت کانال مانش مشارکت نمود. خود دیتریش همواره در میانه معرکه بود و در یک مورد با هدف قرار گرفتن خودرو حاملش تا سر حد مرگ رفت. با پایان موفقیت‌آمیز این نبرد، دیتریش روز ۴ ژوئیه سال ۱۹۴۰ نشان عالی صلیب شوالیه صلیب آهنین را دریافت کرد. دیتریش بسیار مورد توجه هیتلر قرار داشت و کارزار تبلیغاتی آلمانی‌ها سعی در بدل ساختن او به یک اسطوره می‌کرد. نیروهای او با پیشروی بسیار سریع، خط مکاستاس را شکستند و ۵۰٬۰۰۰ نفر نیروهای یونانی و مستعمرات بریتانیا را اسیر کردند. یگان دیتریش با توانی بالغ بر ۱۱٬۰۰۰ نفر در حد یک تیپ، در مراحل اولیه عملیات بارباروسا، تهاجم به شوروی به عنوان بخشی از گروه ارتش جنوب، در انهدام ارتش ششم شوروی در نزدیکی ژیتومیر نقش داشت. | ## بخش 3: سپ دیتریش | در ادامه این یگان در نواحی اومان، ماریوپول، تاگانروگ و روستوف نبردهای سختی تجربه کرد. عملکرد قابل ملاحظه نیروهای آن به‌خصوص در رزم شدید دفاعی زمستانه، توانمندی‌های این یگان و سایر نیروهای وافن-اس‌اس را برای فرماندهان ورماخت به اثبات رساند. یگان به‌شدت آسیب‌دیده دیتریش تابستان سال ۱۹۴۲ از خط مقدم عقب کشیده شد و برای بازسازی و ارتقا به لشکر پانتسرگرنادیر به فرانسه رفت. لشکر لایب‌اشتاندارته اس‌اس آدولف هیتلر ماه فوریه سال ۱۹۴۳، پس از نبرد استالینگراد، به جبهه شرقی بازگشت. لشکر او در درگیری‌های نواحی بلگورود و پروخوروفکا در جریان نبرد کورسک در اوایل ماه ژوئیه، دوباره تقریباً منهدم شد. این سپاه در ابتدا متشکل از دو لشکر لایب‌اشتاندارته اس‌اس آدولف هیتلر و لشکر تازه‌ایجاد شده دوازدهم زرهی اس‌اس هیتلریوگنت بود؛ با این وجود در زمان‌های مختلف لشکرهای دیگری از اس‌اس و همچنین یگان‌هایی از نیروی زمینی را نیز شامل می‌شد. پس از پیاده شدن متفقین در ساحل نرماندی در ماه ژوئن، سپاه دیتریش درگیر نبردهای دفاعی شدید و متعاقباً مأمور به اجرای ضد حمله زرهی در ناحیه کان شد. با برگشتن ورق جنگ علیه آلمان و برتری تام متفقین بر میدان‌های نبرد، رفته‌رفته شروع به انتقاد آشکار از هیتلر کرد. به هر صورت راضی به اقدام علیه جان هیتلر نبود و به مشارکت در کودتای ۲۰ ژوئیه متهم نشد. دیتریش روز ۱ اوت به درجه اوبرست‌گروپن‌فورر (معادل ارتشبد) نائل آمد و در تقدیر از مشارکت در نبرد نرماندی پنج روز بعد، ۶ اوت سال ۱۹۴۴، مفتخر به دریافت الماس‌های صلیب شوالیه شد. بیشتر لشکرهای این ارتش در اختیار او عمل نمی‌کردند و برای ضدحمله ناموفق در آورانژ استفاده شدند. عدم وفوق در مقابل دشمن این یگان را با از دست دادن بیشتر خودروهایش وادار به یک عقب‌نشینی طولانی به سمت رود سن نمود. ماه اکتبر برای تهاجم آردن به فرماندهی ارتش ششم زرهی منصوب گشت اما هیچ نقشی در برنامه‌ریزی آن نداشت. نیروی او شامل چهار لشکر زرهی اس‌اس و یک لشکر زرهی نیروی زمینی می‌شد که همگی در اثر نبردهای پیشین به بسیار تضعیف شده بودند. با شکست این عملیات ماه ژانویه سال ۱۹۴۵ با بقایای این یگان با عنوان ارتش ششم زرهی اس‌اس، راهی شرق شد تا در مجارستان خط مقدمی علیه شوروی ایجاد کند. پس از جنگ دیتریش پس از جنگ سال ۱۹۴۶ محاکمه شد و به اتهام کشتن اسرای جنگی آمریکایی توسط نیروهای ارتش ششم زرهی در مالمدی در جریان تهاجم آردن، توسط متفقین به حبس ابد محکوم گردید. او را در دژ لندسبرگ زندانی کردند؛ جایی که هیتلر زمانی ۲۲ سال پیش در آن در بند بود. با این وجود، پس از فروکش کردن جو پس از جنگ، با درخواست تجدید نظر ماه اکتبر سال ۱۹۵۵ آزاد شد. متعاقباً مجدداً دستگیر و این بار توسط دادگاهی در آلمان غربی محاکمه و به اتهام دست داشتن در اعدام سران اس‌آ در شب دشنه‌های بلند، ماه اوت سال ۱۹۵۸ به ۱۸ ماه زندان محکوم گشت. باز هم تنها پس از پنج ماه به جهت مشکلات جدی سلامتی، سال ۱۹۵۹ از بند آزاد شد و به نزد خانواده‌اش در لودویگسبورگ بازگشت. اوبرست‌گروپن‌فورر پیشین اس‌اس یوزف دیتریش در نهایت روز ۲۱ آوریل سال ۱۹۶۶ در ۷۳ سالگی در اثر حمله قلبی در لودویگسبورگ درگذشت. | ## جمع‌بندی | بیش از ۵٬۰۰۰ تن از هم‌رزمان سابقش در وافن-اس‌اس در مراسم خاکسپاری او شرکت کردند.