موضوع مقاله: لاهور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لاهور | مقدمه: شهر لاهور یکی از بزرگ‌ترین شهرهای پاکستان است و در افکار مردم به عنوان قلب پاکستان مطرح می‌گردد. | ## بخش 1: لاهور | کارشناسان ثروت و آموزش و پرورش در میان شهرهای پاکستان بیشتر این شهر را انتخاب می‌نمایند و در این شهر مسکن می‌گزینند؛ چرا که هم برای درآوردن پول محیطی بازرگانی و هم برای آموزش محیطی فرهنگی دارد. شهر لاهور بیشتر اوقات باغ شهر خوانده می‌شود و نیز میراث امپراتوری مغولی هند در این شهر بر جای مانده است. این شهر مکانی در نزدیکی رودخانه‌های راوی و وگاه است و به همین دلیل باغات سرسبز و زیبای فراوانی دارد. شهر لاهور به دلیل قرار گرفتن در مرز جمهوری اسلامی پاکستان با هند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. تعدادی اندکی دانشجوی ایرانی در دانشگاه مهندسی لاهور (دانشگاه UET) و پزشکی پنجاب مشغول به تحصیل می‌باشند. جغرافیا شهر لاهور در ۳۱°۴۵′ شمال عرض جغرافیایی و ۷۴°۳۹′ شرق طول جغرافیایی قرار گرفته است. این شهر از سمت شمال و غرب به ناحیه شیخ اوپورا، از سمت جنوب به ناحیه کاسور و از سمت شرق به رودخانه وگاه محدود شده است. رودخانه راوی که در شمال لاهور جریان دارد، سنگ‌های رسوبی فراوانی را به وجود آورده است و در این منطقه منظره‌ای بسیار زیبا حاکم شده است. درجه گرما (ژانویه ۲۰۰۷) ژانویه فوریه مارس آوریل مه ژوئن ژوئیه اوت سپتامبر اکتبر نوامبر دسامبر سالیانهحد اکثر (°C) ۲۷ ۲۸ ۳۵ ۴۲ ۴۶ ۴۸ ۴۶ ۴۰ ۴۰ ۴۰ ۳۵ ۲۸ ۴۸حداقل (°C) -۱ ۰ ۳ ۱۰ ۱۵ ۱۸ ۱۸ ۲۰ ۱۸ ۸ ۴ -۱ -۱ مناطق و محلات «هیرا مندی» به معنای «بازار الماس» محله‌ای است در شهر لاهور که دست‌کم، از سیصد سال پیش در آن پایکوبی و آوازخوانی زنان و بازار سکس و تن‌فروشی آزاد بوده است.خانه کوکو، هنرکده ای در محله روسپی‌های لاهور، بی‌بی‌سی فارسی معماری شهر معماری لاهور بازتاب تاریخ شهر و قابل توجه است و این معماری منحصر به فرد و متنوع است. معماری آمیخته انگلیسی و اسلامی سبکی است که خیلی از مغول‌ها از آن استفاده می‌کرده‌اند. نام این شهر در آثار مورخان مسلمان آغازین به صورت‌های «لوهاوار»، «لوهار» و «راهور» ثبت شده‌است. دانشمند و جغرافی‌دان ایرانی ابوریحان بیرونی در اثر سده یازدهمی خود، «قانون مسعودی»، از این شهر با نام «لوهاوار» یاد کرده‌است، در حالی که شاعر امیرخسرو در روزگار سلطنت دهلی نام شهر را «لاهنور» نوشته‌است. | ## بخش 2: لاهور | یاقوت حموی نام این شهر را «لوهور» آورده و گفته‌است که این شهر به‌طور مشهور با نام «لهاوار» شناخته می‌شده‌است. مورخ ایرانی فرشته این شهر را در اثر خود «الاهوار» نوشته‌است، و «الاهور» گونهٔ دیگر همین نام است.Briggs, J. 1612", Volume VI یک نظریه بر این باور است که نام لاهور صورتی دگرگون‌شده از واژهٔ «رواوار» است، زیرا تبدیل «ر» به «ل» در زبان‌های برگرفته از سانسکریت پدیده‌ای رایج است. «رواوار» تلفظ ساده‌شدهٔ نام «ایراوتیاوار» است، که احتمالاً از رود راوی (که در وداها «ایراوتی» نامیده شده بود) گرفته شده‌است. نظریه‌ای دیگر می‌گوید که این نام ممکن است از واژهٔ «لوهار» به معنی «آهنگر» گرفته شده باشد. بر پایهٔ یک روایت افسانه‌ای، نام لاهور از «لاواپور» یا «لاواپوری» (شهر لاو) گرفته شده و گفته می‌شود که بنیان‌گذار آن شاهزاده لاو، پسر سیتا و راما بوده‌است. در همین روایت، بنیان‌گذاری قصور به برادر دوقلوی او کوشا نسبت داده می‌شود، هرچند در واقع این شهر در سدهٔ شانزدهم میلادی بنیان نهاده شده‌است. تاریخچه خاستگاه‌ها هیچ گزارش قطعی‌ای دربارهٔ تاریخ آغازین لاهور وجود ندارد و این پیشینهٔ مبهم سبب شده تا نظریه‌های گوناگونی دربارهٔ بنیان‌گذاری و تاریخ این شهر شکل بگیرد. مورخان اسکندر مقدونی در هنگام لشکرکشی او در ۳۲۶ پیش از میلاد از هیچ شهری در نزدیکی موقعیت کنونی لاهور یاد نکرده‌اند، که نشان می‌دهد این شهر یا هنوز بنیان نیافته بود یا اهمیت چندانی نداشت. بطلمیوس در کتاب «جغرافیا» از شهری به نام «لابوکلا» در نزدیکی رودهای چناب و راوی یاد می‌کند که ممکن است اشاره به لاهور باستان یا پیش‌شهری متروک از آن بوده باشد. زائر چینی شوان‌تسانگ نیز در سال ۶۳۰ میلادی در جریان سفر خود به هند، توصیف روشنی از شهری بزرگ و آباد (بی‌نام) آورده که احتمالاً همان لاهور بوده‌است. نخستین متن شناخته‌شده‌ای که نام لاهور را ذکر می‌کند کتاب حدود العالم («سرزمین‌های جهان») است که در ۹۸۲ میلادی نوشته شد. | ## بخش 3: لاهور | در این متن، لاهور شهری با «معبدهای باشکوه، بازارهای بزرگ و باغستان‌های وسیع» توصیف شده‌است. لاهور که پیش‌تر شهری کوچک بود، در سدهٔ یازدهم میلادی و در روزگار صوفی نامدار علی هجوری به‌عنوان شهری مهم پدیدار شد. پیش از آن، تنها اشاره‌های اندکی به لاهور وجود دارد تا این‌که در سدهٔ یازدهم به دست سلطان غزنوی محمود گشوده شد. در این زمان، لاهور به‌عنوان پایتخت پنجاب زیر فرمان آنندپال از دودمان اودی شاهی خدمت می‌کرد، که پایتخت خود را از ویهند به این‌جا منتقل کرده بود. سلطان محمود در سال‌های ۱۰۲۰ تا ۱۰۲۷ لاهور را فتح کرد و آن را جزو امپراتوری غزنوی نمود. در ۱۰۳۴، شهر به دست نیالتگین، حاکم یاغی ملتان افتاد، اما در ۱۰۳۶ نیروهای او به‌دست ملک ایاز بیرون رانده شدند. ملک ایاز با پشتیبانی سلطان ابراهیم شهر را که پس از یورش غزنویان ویران شده بود، بازسازی و دوباره آباد کرد. او دیوارهای شهر را برافراشت و در سال‌های ۱۰۳۷–۱۰۴۰ قلعه‌ای سنگی بر ویرانه‌های قلعهٔ پیشین ساخت. در سال‌های ۱۰۴۳–۱۰۴۴، اتحادی از شاهزادگان هندو در زمان او لاهور را محاصره کردند اما ناکام ماندند. لاهور در زمان خسرو شاه در ۱۱۵۲ رسماً به‌عنوان پایتخت شرقی امپراتوری غزنوی شناخته شد. | ## جمع‌بندی | به‌نظر می‌رسد که شهر لاهور در روزگار غزنویان به‌طور کامل در غرب بازار شاه عالمی و شمال دروازه بهتی امروزی جای داشته است.