موضوع مقاله: خسرو چهارم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خسرو چهارم | مقدمه: خسرو چهارم یا فرخزاد خسرو (به پارسی میانه: ) بر پایهٔ شاهنامهٔ وی بیست و هشتمین شاهنشاه ایران و انیران از خاندان ساسان در ایران‌شهر بود، فرخزاد خسرو به مدت شش ماه یا یک‌سال بر تخت بود و به نام «خسرو چهارم» پادشاهی کرد. | ## بخش 1: خسرو چهارم | فرخو یا فرخ، صفت فر است که خود صورتی است از خور به معنی عظمت و شوکت چنین برمی‌آید که بزرگان در آن زمان به دو گروه تقسیم شده بودند. یکی هوادار فرخزاد خسرو و دیگری گروه هواداران یزدگرد سوم بودند که رستم فرخ‌هرمز در رأس آنها قرار داشت. از خسرو چهارم سکه‌هایی ضرب شهرهای تیسفون به دست آمده که حاکمیت او را بر پایتخت ثابت می‌نماید ولی همزمان نواحی فارس و میان‌رودان یعنی نقاط مهم کشور در دست یزدگرد سوم و نایب‌السلطنه او رستم فرخزاد بوده‌است. در زمانی که پایتخت در دست خسرو چهارم بود طرفداران یزدگرد در شهر استخر یعنی خاستگاه ساسانیان تاج بر سر او نهادند، در حقیقت در مدت کوتاهی دو فرمانروای ساسانی بر ایران‌شهر پادشاهی کردند. در اواخر سال اول پایتخت به تصرف یزدگرد سوم درآمد و فرخ زاد به قتل رسید بنابراین از سال دو سلطنت یزدگرد ضرب شهرهای تیسفون موجوداست. | ## بخش 2: خسرو چهارم | به روایت طبری آخرین شاهزاده ای که پیش از یزدگرد بر تخت سلطنت ایران تکیه زد، شخصی بنام فرخزاد خسرو پسر خسرو پرویز است. احتمال می‌رود که خسرو چهارم خود را شاه خوانده باشد و در شهرهای وه‌ازآمیدکوات و ایران در سال دوم حکومت به نام خود سکه زده‌است. از خسرو چهارم سکه‌هایی از هفت سال سلطنت وی در شهرهای مرکزی و جنوب غربی ایران در دست است. در شاهنامه فردوسی گفته شده که پس از ازرمیدخت فرخزاد را از جهرم به تختگاه آورده بودند و او پس از یک ماه پادشاهی با نوشیدن می امیخته به زهر از دست یک بنده ی دربار از پای درامد. ماجرای به پادشاهی رسیدن فرخزاد خسرو در شاهنامه فردوسی بدین گونه است: ز جهرم فرخزاد را خواندند بران تخت شاهیش بنشاندند چو بر تخت بنشست کردافرین زنیکی دهش بر جهان افرین منم گفت فرزند شاهنشهان نخواهم جزاز ایمنی درجهان زگیتی هران کس که جوید گزند چومن شاه باشم نگردد بلند هران کس که جوید به دل راستی نیارد به کار اندرون کاستی بدارمش چو جان پاک ارجمند نجویم ابر بی گزندان گزند چو یک ماه بگذشت بر تخت اوی به خاک اندر امد سرو بخت اوی همین بودش ازروز وارام بهر یکی بنده در می بر امیخت زهر بخوردو یکی هفته زان پس بزیست هران کس که بشنیدبروی گریست همی پادشاهی به پایان رسید ز هر سو همی دشمن امد پدید چنین است کردار گردنده دهر نگه کن کزو چند یابی تو بهر بخورهر که داری به فردا مپای که فردا مگر دیگر ایدش رای ستاند زتو دیگری را دهد جهان خوانیش بی گمان بر جهد بخور هرچه داری فزونی بده تو رنجیده ای بهر دشمن منه هرانگه که روز تو اندر گذشت نهاده همه باد گردد به دشت در تاریخ طبری آمده‌است، فرخزاد خسرو هنگامی که شیرویه برادران خود را می‌کشت به یکی از بزرگان پارسی بنام زاذی پناه برد. | ## بخش 3: خسرو چهارم | در تاریخ بلعمی آمده‌است، مردی دیگر از نصیبین به پادشاهی به تیسفون آوردند که نام او فرخزاد خسرو و از فرزندان خسرو بود، از دست شیرویه گریخته و زنده مانده بود. همچنان متحیر بودند تا یزدگرد، پسر شهریار را که در استخر پارس، پنهان بود، به پادشاهی برگزیدند. ثعالبی نوشته‌است آزرمیدخت را برادر خردسالی بود، بنام فرخزاد، چون او پس از کشته شدن خسرو پرویز، هنوز کودک بود، شیرویه در زنده ماندن او زیانی برای خود ندید و او را نکشت؛ بنابراین او زنده ماند و پس از آزرمیدخت به پادشاهی رسید تا اینکه یکی از بزرگان ناخشنود او را کشت. سپس نوشته‌است پس از آزرمیدخت، فرخزاد خسرو یکی از نوادگان خسرو پرویز، در تیسفون تاج سلطنت بر سر نهاد. بزرگان شاهنشاهی نوهٔ دیگر خسرو پرویز یعنی پسر شهریار را کودکی بیش نبود و در استخر میهن اصلی ساسانیان می‌زیست به عنوان شاهنشاه انتخاب نمودند. | ## جمع‌بندی | اطرافیان یزدگرد به کمک رستم فرخزاد به تیسفون حمله برده و فرخزاد خسرو را به قتل رسانیدند.