موضوع مقاله: معماری سرویس‌گرا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # معماری سرویس‌گرا | مقدمه: معماری سرویس‌گرا ، یکی از رهیافت‌های طراحی نرم‌افزار با تمرکز بر طراحی سامانه‌های توزیع‌شده است. | ## بخش 1: معماری سرویس‌گرا | معرفی سرویس یک سرویس یک واحد مجزا و مستقل از یک وظیفه‌مندی است که می‌تواند به صورت مستقل و با کمترین وابستگی از دیگر بخش‌ها استفاده، بروزرسانی و عمل کند. معماری سرویس‌گرا مؤلفه‌های نرم‌افزار توسعه یافته به صورت مجزا که به صورت مستقل و توزیع شده‌ استقرار یافته‌اند را با هم یکپارچه می‌سازد. این معماری توسعه نرم‌افزار مبتنی بر مؤلفه و ارتباط، پیرامون شبکه مؤلفه‌ها بر مبنای اصل پنهان‌سازی در توسعه برنامه‌های کاربردی را تسهیل می‌کند. خواص معماری سرویس‌گرا مهمترین خواص معماری سرویسگرا عبارتند از: استفاده از استانداردهای مستقل از فناوری و مورد توافق برای ارائه مؤلفه‌های نرم‌افزاری تحت قالب سرویس معرفی‌کننده یک روش مشخص و مورد توافق برای تعریف و ارتباط بین مؤلفه‌های نرم‌افزاری مؤلفه‌های نرم‌افزاری منفرد می‌توانند در ساخت دیگر نرم‌افزارها استفاده شوند تقویت‌کننده رهیافت سرهم‌بندی اجزای از قبل تعریف شده برای ساخت نرم‌افزارها به جای توسعه و پیاده‌سازی آنها می‌تواند به نرم‌افزارهای خارج سازمانی نیز مانند انواع داخلی آن متصل شوند. این میان‌افزار برنامه‌ای کاربردی است که بین دیگر برنامه‌های کاربردی تجاری ارتباط برقرار می‌کند و در حالت ایده‌ال تمام ارتباطات و تبادلات بین برنامه‌ها و سیستم‌های سازمانی را مدیریت و تسهیل کند. | ## بخش 2: معماری سرویس‌گرا | عدم یکپارچگی سرویس‌های نرم‌افزاری و بانک‌های اطلاعاتی انگیزه اصلی بهره‌گیری از گذرگاه سرویس سازمانی در معماری سرویس‌گرا است. بطوریکه در شرکت‌های بزرگ جهانی بالاترین اولویت کاری بیشتر مدیران فناوری اطلاعات یکپارچه‌سازی و سرویس‌گرایی است و بهره‌گیری از گذرگاه سرویس سازمانی در این راستا می‌تواند بسیار تسهیل‌کننده یکپارچگی سیستم‌های سازمانی باشد. تاریخچه معماری سرویس‌گرا، نخستین بار با عنوان معماری مبتنی بر سرویس در سال 1998 توسط یک تیم یکپارچه سازی سرویس‌های مدیریت و فرایندهای کسب‌وکار، مبتنی بر سرویس ارایه شد. این شش ارزش بنیادین در معماری سرویس‌گرا عبارتند از: ارزش‌های کسب‌وکار از راهبردهای فنی اهمیت بیشتری دارند. تاریخچه معماری سرویس‌گرا در ایران شروع فعالیت‌های معماری سرویس‌گرا در ایران به سال‌های 84 و 85 باز می­‌گردد. | ## بخش 3: معماری سرویس‌گرا | اولین تحقیقات و مطالعات دانشگاهی در این سال‌ها انجام شد و هسته پژوهشی معماری سیستم های اطلاعاتی دانشگاه شهید بهشتی از پیشگامان این حوزه بود، دکتر فریدون شمس مدیر هسته پژوهشی، هدایت چندین پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد با موضوع معماری سرویس‌گرا را به عهده گرفت(که تا آن زمان کمتر در دانشگاه‌ها کار شده بود) و این روند تا سال‌های بعد ادامه داشت. برگزاری دوازدهمین کنفرانس انجمن کامپیوتر در اسفند 1385 فرصت خوبی برای معرفی معماری سرویس‌گرا بود؛ در این کنفرانس یک کارگاه آموزشی مختص معماری سرویس‌گرا توسط امیر مهجوریان و دکتر فریدون شمس برگزار شد که نقش مهمی در آشنایی دانشجویان و جامعه علمی با معماری سرویس‌گرا داشت. با هدف ترویج و فرهنگ­‌سازی مفاهیم و استانداردهای معماری سازمانی و معماری سرویس­‌گرا، در سال 1390 آزمایشگاه معماری سازمانی سرویس­‌گرا در دانشگاه شهید بهشتی با حمایت سازمان فناوری اطلاعات ایران تأسیس گردید و پس از آن طی سال‌های 94 تا 97، هفت شعبه از آزمایشگاه­‌های معماری سازمانی سرویس‌­گرا در 7 دانشگاه کشور راه ­اندازی گردید. | ## جمع‌بندی | به موازات توسعه مباحث علمی معماری سرویس‌گرا در کشور، شرکت­‌های نرم­ افزاری نیز برای بروزرسانی محصولات خود همسو با ترند روز دنیا اقدام به مدرن­ سازی سیستم ‌های اطلاعاتی با رویکرد سرویس­‌گرا نمودند، اکنون بیشتر شرکت­‌های نرم‌افزاری مدعی تبعیت از معماری سرویس­‌گرا در محصولات خود هستند، اگرچه کیفیت و کمیت این ادعاها نیاز به راستی‌آزمایی دارد، که نشان دهنده اهمیت معماری سرویس‌گرا در حوزه معماری سیستم(و حتی کل حوزه فناوری اطلاعات) است.