موضوع مقاله: عرب‌های ایرانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عرب‌های ایرانی | مقدمه: در نظرسنجی که شرکت پژوهشگران خبره پارس به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۸۹ انجام داد حدود ۳۳٫۶ درصد استان خوزستان عرب بودند که با انطباق با نتایج سرشماری ۱۳۹۵ جمعیتی ۱٫۶۰۰٫۰۰۰ برای عرب‌های استان خوزستان قابل تخمین می‌باشد.شماره کتابشناسی ملی:۲۸۷۸۱۵۶/طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی) بر همین اساس حدود ۵۰ هزار نفر عرب در استان بوشهر، حدود ۸۰ هزار نفر عرب در استان هرمزگان، حدود ۶۰ هزار نفر عرب در استان اصفهان، حدود ۲۰۰ هزار نفر به‌طور عمده عرب خمسه در استان فارس، حدود ۵۰ هزار نفر عرب‌های خراسان، حدود ۴۰ هزار نفر در استان قم و حدود ۱۰۰ هزار نفر عرب در سایر نقاط کشور سکونت دارند که به این ترتیب کل جمعیت عرب‌های ایران چیزی حدود ۲٬۲۰۰٬۰۰۰ میلیون نفر (۲٫۷۵ درصد جمعیت ایران در سال ۱۳۹۵) می‌باشد. | ## بخش 1: عرب‌های ایرانی | تراکم جمعیت عرب در ایران چهار استانی که عرب‌های ایران بیشترین حضور را در آنها دارند: خوزستان، هرمزگان و بوشهر و ایلام هستند. البته در استان قم جمعیت قابل توجهی از عرب‌های عراقی و نیز معاودین سکونت دارندجغرافیای انسانی استان قم - استانداری قم1392 تا سال ۱۳۵۷ عرب‌های ایرانی ۳/۸۵ درصد از جمعیت ایران را شامل می‌شدند.کریمی‌پور، کوثر - کریمی‌پور، یدالله: عرب‌های خوزستان: واگرایی و همگرایی. استان خوزستان به‌دلیل دارا بودن شهرها و روستاهایی با جمعیت ۱۰۰ درصد عرب یا به‌طور عمده عرب، در صدر استان‌هایی است که تراکم عرب ایرانی در آن وجود دارد.فکوهی، ناصر، همسازی و تعارض در هویت و قومیت، تهران، نشر گل آذین. برپایه نتایج نهایی سرشماری همگانی نفوس و مسکن آبان‌ماه ۱۳۷۵ جمعیت استان خوزستان ۳٬۷۴۶٬۷۷۲ نفر بوده است که از این تعداد ۶۴ درصد در سکونتگاه‌های شهری و ۳۵ درصد در سکونتگاه‌های روستایی زندگی می‌کردند و ۱ درصد کوچرو بوده‌اند. شمار عرب‌ها در نواحی روستایی استان خوزستان در سال ۷۸ تعداد ۴۲۹٬۱۹۷ نفر برآورد شده که حدود ۳۷٫۸ درصد کل جمعیت روستایی استان را دربر می‌گرفت. | ## بخش 2: عرب‌های ایرانی | جمعیت تخمینی عرب‌های استان خوزستان برپایه آمار ذکر شده در آن سال یک میلیون و هشتصد هزار تا دو میلیون و هشتصد هزار نفر بوده است.کریمی‌پور، کوثر - کریمی‌پور، یدالله: عرب‌های خوزستان: واگرایی و همگرایی. از میان ۲۵ شهرستان این استان بیشترین تراکم عرب‌های خوزستان در شهرستان‌های اهواز، ملاثانی، شوش، حمیدیه، سوسنگرد، هویزه، بستان، شادگان، ماهشهر، سربندر، رامشیر، امیدیه، خرمشهر و آبادان است. Arab settlements in Iran در Encyclopædia Iranica در زمان حکومت تاریخ مهاجرت جمعیت محل اسکان نام قبیله عمر بن احمر ۴۵ نامعلوم مرو نامعلوم ربیع بن زیاد ۵۱ ۵۰٬۰۰۰ خراسان کوفی و بصری سلم بن زیاد ۶۱ چندین هزار مرو ازدی عبدالرحمان ۱۱۲ ۲۰٬۰۰۰ خراسان نیمی بصری نیمی کوفی قبایل و عشایر عرب ایران بنی تمیم ازجمله عشایر آنها: غزلی، غزیوی، عیایشه و الکنعان، سلیمان، الاماره، المصبح، البراجعه، البو بصیر، عوینه، البوفیصل، الحمد، البوحسان، مصالحه شامل (بنونهشل، سلایط و شریفات) و البو طعمه که خود شامل تیره‌های بسیاری است. عشیره سواعد (ساعدی‌ها): یکی از طایفه‌های بزرگ شیعه مذهب عرب هستند که بخش قابل توجهی از آنها در شهرهای مختلف خوزستان به خصوص در اهواز زندگی می‌کنند، خاستگاه آن‌ها به روایاتی در یمن و به روایاتی دیگر در فلسطین است؛ از چهره‌های شناخته شده آن‌ها در زمان پیامبر می‌توان به سهل بن سعد ساعدی اشاره کرد. آل مذحج: مَذْحج یکی از بزرگ‌ترین قبیله‌های عرب است که تا پیش از اسلام در یمن می‌زیستند. | ## بخش 3: عرب‌های ایرانی | در روزگار خلفای راشدین عشیره‌های بزرگی از این قبیله به سوی مرزهای ایران کوچ کردند. بنی منصور: عشیره المنصوری (مزرعه) یکی از قبایل شیعه و بزرگ خوزستان است که قسمت قابل توجهی از ان در اهواز و خرمشهر سوسنگرد آبادان و شوش و… هستند الحردان: یکی از معروف‌ترین قبایل عرب ایران اغلب ساکن اهواز و شهرهای اطراف آلبوصالح (صالحی) آلبوغبیش (آل ابوغبیش) یکی از شاخه‌های معروف بنی کعب آل حمید یا الحمید تیره‌ای از قبیلهٔ غزیه از قبیلهٔ هوازن که خود شاخه‌ای از قبیله مشهور مضر است النواصر: یکی از قبایل بزرگ عرب در خوزستان است که خود به تنهایی به دوازده شاخه تقسیم می‌شود. تعدادی از افراد این عشیره در دشت آزادگان ساکن هستند ولی تعداد قابل توجهی از این عشیره بعد از جنگ ایران و عراق از روستای سابله به اهواز مهاجرت کرده‌اند آلبوفرحان از ایل محسین و از بنی‌کعب بوده و در خوزستان در روستاهای نهر یوسف، سعیدان، یوگه، شاخوره، چمیان، چوئبده و تنگه و در عراق در بصره ساکن هستند. بنی صالح بنی لام: قبیلهٔ شیعه و تاریخی در شمال غربی خوزستان، جنوب خوزستان و بخشهای همسایهٔ عراق بنی‌هلال عشیره الزهیریه بنی‌کعب حزبه خاندان خزیمه علم خمیسی زبید زبیدات زرگان سلامات عبیات مشعشعیان میش‌مست بیت محمد الصالح السواری: طایفهٔ شیعی بنی طرف السواری: یکی از عشیره شیعه بزرگ دراستان خوزستان است که بال سمت راست بنی طرف برشمرده می‌شود آنها ساکن در: هویزه. شادگان که به چند شاخه تقسیم می‌شوند (بیت منصور) و (بیت نصر) و (بیت اعواجه) و (البوناهی) که شیخ آنها شیخ ابو مصطفی الساری است الشرفه عچرش بنی تمیم قبیلهٔ عنزه (= به عربی: عنزة)، شاخهٔ آل صُقور نشریات و رسانه‌ها در خوزستان تولید برنامه به زبان محلی (عربی) در صدا وسیما وجود دارد ولی در هرمزگان، خراسان و بوشهر چنین تولیدی وجود ندارد. | ## جمع‌بندی | طبق آمار اداره ارشاد و فرهنگ اسلامی در این مناطق مصرف تولیدات عربی خارجی بسیار بالاست.