موضوع مقاله: سید مجتبی خامنه‌ای | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سید مجتبی خامنه‌ای | مقدمه: سیّد مجتبی حسینی خامنه‌ای (زادهٔ ۱۷ شهریورِ ۱۳۴۸) روحانی شیعهٔ ایرانی است که از اسفند ۱۴۰۴ به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کند. | ## بخش 1: سید مجتبی خامنه‌ای | او عضو خانواده خامنه‌ای و پسر دوّم سید علی خامنه‌ای، رهبر سابق جمهوری اسلامی ایران، و داماد غلامعلی حداد عادل است.آشنایی با فرزندان رهبری او پیش از این در دوران حکومت پدرش به عنوان وکیل بیت رهبری خدمت کرده بود. خامنه‌ای، که در مشهد متولد شد، تحصیلات اولیه خود را در سردشت و مهاباد و دوران دبیرستان را در مدرسهٔ علوی تهران تحت آموزش علی‌اصغر کرباسچیان و رضا روزبه به پایان رساند. او در سال ۱۳۶۵ به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست و در جنگ ایران و عراق به‌شکل کوتاه‌مدت عضو گردان حبیب بن مظاهر شد که از گردان‌های لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله بود. شواهد بر این است که مجتبی خامنه‌ای، نفوذ گسترده‌ای در دستگاه امنیتی ایران و بسیج داشت. گزارش شده است که خامنه‌ای کنترل شبه‌نظامیان بسیجی را که برای سرکوب اعتراضات به انتخابات ۱۳۸۸ مورد استفاده قرار گرفتند، داشت. علی‌رغم گزارش‌هایی مبنی بر مخالفت علی خامنه‌ای با رهبر شدن پسرش، تحلیلگران مجتبی را نامزد احتمالی جانشینی پدرش می‌دانستند. پس از ترور پدرش در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در اسفند ۱۴۰۴، خامنه‌ای توسط مجلس خبرگان رهبری به عنوان سومین رهبر ایران انتخاب شد. خامنه‌ای در حمله هوایی که همچنین منجر به کشته شدن خواهر و همسرش شد، مجروح گردید و انتصاب او با غیبت طولانی‌مدت از انظار عمومی همراه بود که باعث ایجاد ابهام در مورد سرنوشت او شد. این مسئله پرسش‌هایی دربارهٔ وضعیت جسمانی و توانایی او برای اداره کشور در شرایط جنگی ایجاد کرده است. شایعاتی منتشر شده است مبنی بر اینکه وضعیت جسمانی مجتبی وخیم است و برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که او در جریان حملات به شدت زخمی شده است. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، ادعا کرده که او احتمالاً دچار تغییر شکل در چهره یا بدن شده است. در حوزهٔ ایدئولوژی سیاسی و فقه، خامنه‌ای نسبت به پدرش تندروتر محسوب می‌شود و بنا بر گزارشی از اندیشکدهٔ شورای آتلانتیک، که نهادی نزدیک به ناتو محسوب می‌شود، او با برخی از «افراطی‌ترین روحانیان از نظر ایدئولوژی» ارتباط نزدیکی دارد. در آبان ۱۳۹۸، وزارت خزانه‌داری آمریکا، مجتبی را به همراه هشت شخص حقیقی مرتبط با پدرش تحریم کرد. نام «مجتبی» برگرفته از سید مجتبی نواب صفوی، روحانی شیعهٔ تندرو، است؛ کسی که علی خامنه‌ای درباره‌اش گفته بود «جرقه‌های انگیزش انقلاب اسلامی به‌وسیلهٔ نواب صفوی در من به وجود آمد». او پنج خواهر و برادر دارد: مصطفی (برادر بزرگ‌تر)، مسعود و میثم (برادران کوچک‌تر)، و بشری و هدی (خواهران کوچک‌تر). وی در سال ۱۹۸۹ برای طی مسیر روحانیت، تحصیلات خود را در حوزهٔ علمیهٔ قم آغاز کرد. محمدتقی مصباح یزدی، لطف‌الله صافی گلپایگانی و سید محمدباقر خرازی از جمله استادان او در قم بودند. افزون بر زبان فارسی به‌عنوان زبان مادری، او به زبان‌های عربی و انگلیسی نیز تسلط دارد و دوره‌های تخصصی در زمینهٔ روان‌شناسی و روان‌کاوی را نیز گذرانده است. بر اساس گزارش ۲۰۱۸، دفتر خدمات پژوهشی کنگره آمریکا، مجتبی خامنه‌ای به همراه حسین شریعتمداری و علی اکبر ولایتی نفوذ زیادی در دفتر سید علی خامنه‌ای دارند.‌ به گفته وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، با اینکه مجتبی خامنه‌ای رسماً مقام سیاسی ندارد ولی رهبر جمهوری اسلامی ایران، قسمتی از مسئولیت‌های خودش را به وی سپرده و مجتبی خامنه‌ای با «نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج همکاری تنگاتنگی دارد.». در دی ۱۳۹۰، سید مصطفی تاج‌زاده، سیاستمدار اصلاح‌طلب ایرانی گفت که پرونده قضایی او و همسرش، فخرالسادات محتشمی پور، مستقیماً زیر نظر مجتبی خامنه‌ای قرار دارد و تمامی فشارهای وارد شده به او و خانواده‌اش خواست مستقیم مجتبی خامنه‌ای است. محمد سرافراز، رئیس سابق سازمان صداوسیما در کتاب روایت یک استعفا به نفوذ مجتبی خامنه‌ای در این سازمان و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که حسین طائب (رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران)، حسین محمدی (معاون فرهنگی دفتر علی خامنه‌ای) و مجتبی خامنه‌ای زمینه استعفاء او را فراهم کردند. شهرزاد میرقلی‌خان در کتاب «قدرت قلم در برابر سلاح‌های مرگبار»، دیدار با او را روایت می‌کند که مجتبی خامنه‌ای «چگونه نظرات خود دربارهٔ سیاست خارجی، گفت‌گوهای برجام و موضوعات مرتبط با سپاه را به عنوان سیاست رسمی جمهوری اسلامی معرفی می‌کرده است.» در آذر ۱۳۹۹، یک کاربر تأیید شده از سوی توییتر با حدود ۵۰۰ هزار دنبال‌کننده به اسم «محمد مجید» (با نام کاربری محمد اهوازی) نوشت که حال خامنه‌ای رو به وخامت است و به این علت، دیدار او با حسن روحانی در روز جمعه لغو شده و مسئولیت بیت رهبری به مجتبی خامنه‌ای منتقل شده است. او نوشت که اطرافیان وی این دفعه نگران شده‌اند و پزشکان ارشد بیمارستان دکتر مسیح دانشوری برای معاینه حضور یافتند. انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۴ در انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۴، مهدی کروبی در نامه به علی خامنه‌ای، مجتبی خامنه‌ای و سپاه پاسداران را به تلاش برای تغییر رای مردم و دخالت در انتخابات متهم کرد. خامنه‌ای در پاسخی کوتاه به کروبی گفت: «اگر به نتیجهٔ انتخابات اعتراضی دارد، باید به شورای نگهبان شکایت ببرد و تأکید کرد که اجازهٔ بحران‌سازی را به هیچ‌کس نمی‌دهد.» انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ پس از تنش‌های انتخابات ریاست جمهوری دهم و مواضع علی خامنه‌ای در برابر معترضان و اصلاح طلبان، مجدداً نام فرزند خامنه‌ای به‌عنوان یکی از حامیان جدی محمود احمدی‌نژاد مطرح شد. با این حال از آن جهت که او پست دولتی نداشته و هیچ‌گاه در رسانه‌ها ظاهر نشده‌بود، اطلاعی از مواضعش موجود نبود. گاردین در تحلیلی همزمان با اعتراضات گسترده به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ و اعلام پیروزی احمدی‌نژاد، نوشت که مجتبی خامنه‌ای در مجاب کردن علی خامنه‌ای به نفع احمدی‌نژاد درسال ۱۳۸۴ که شهردار تهران بود، نقش داشته است. این روزنامه در مقالهٔ دیگری به نقل از یک «منبع بلندپایه سیاسی» در ایران گزارش داد که کنترل نیروی شبه نظامی بسیج به مجتبی خامنه‌ای، سپرده شده و او نقشی اساسی در سازمان دادن پیروزی احمدی‌نژاد در انتخابات ۲۲ خرداد بازی کرده است. و به نوشته روزنامه گاردین، مجتبی خامنه‌ای «یکی از عوامل اصلی سرکوب مردم معترض به نتیجه انتخابات است». | ## بخش 2: سید مجتبی خامنه‌ای | در جریان اعتراضات پس از آن انتخابات، معترضان علی خامنه‌ای را به زمینه‌سازی برای موروثی کردن رهبری در نظام جمهوری اسلامی و مهیا کردن زمینهٔ جانشینی مجتبی خامنه‌ای متهم کردند. در پی این مطالب، شعار «مجتبی بمیری، رهبری رو نبینی» یا «مجتبی بمیری، رهبری رو نگیری» در اعتراضات روز ۵ شنبه ۱۸ تیر ۱۳۸۸ در تهران، از سوی معترضان بیان شد. انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ در بهمن ۱۳۹۹، ایندیپندنت فارسی ادعا کرد که احمدی‌نژاد با مجتبی خامنه‌ای دیدار کرده و مجتبی خامنه‌ای علاوه بر حمایت از دیدگاه‌های وی، از نامزدی احمدی‌نژاد در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ نیز حمایت کرده است. تهدید یکی از خویشاوندان منتقد به قتل به گفته فروزان‌فر، سید مجتبی خامنه‌ای و سید محمد خامنه‌ای در خطاب به سیده فاطمه‌سلطان حسینی خامنه (خواهر بزرگ سید علی خامنه‌ای)، نوه‌اش یعنی حمیدرضا فروزان‌فر را به دلیل کنشگری‌ها و موضع‌گیری‌های سیاسی، تهدید به قتل کردند. رهبری در زمان رهبری سید علی خامنه‌ای، حکومت ایران رسماً جانشینی برای رهبر فعلی معرفی نکرده بود ولی گمانه زنی‌ها در مورد گزینه‌های رهبری بعدی در جریان بود. در چند سال پیش از رسیدن مجتبی خامنه‌ای به رهبری از او به‌عنوان یکی از گزینه‌های محتمل رهبری پس از پدرش نام برده می‌شد. محمود محمدی‌عراقی عضو مجلس خبرگان رهبری در سال ۱۴۰۲ از مخالفت صریح علی خامنه ای در مورد رهبری فرزندانش خبر داد و نقل کرد: «یکبار در زمان مرحوم آیت‌الله یزدی چون ایشان عضو کمیسیون اصل ۱۰۷ و ۱۰۹ بوده که در مورد کسانی که در مورد رهبری آینده بررسی و تحقیق می‌کنند، گویا در بین آن کمیته سه نفره دربارهٔ یکی از فرزندان رهبری که از نظر علمی در سطح بالایی است، بحثی می‌شود. این خبر به گوش رهبری می‌رسد و ایشان نهی می‌کنند و می‌گویند این کاری که شما می‌کنید شبهه مسئله موروثی بودن رهبری را مطرح می‌کند، بنابراین حتی اجازه بررسی هم نمی‌دهند.» مرگ سید ابراهیم رئیسی دیگر گزینه پیشتاز رهبری در یک سانحه هوایی در سال ۱۴۰۳، توجهات بیشتری را معطوف سید مجتبی خامنه‌ای کرد. گمان می‌رفت رسیدن سید مجتبی خامنه‌ای به رهبری با موانعی رو به رو باشد، از جمله نفی و مذمت جانشینی موروثی از سوی سید روح‌الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران و نیز سید علی خامنه‌ای و شرط داشتن تجربه سیاسی برای رهبری و البته نقش پررنگ وی در سرکوب‌های خونین و البته غائله بانک آینده که بزرگ‌ترین بدهی تاریخ اقتصاد ایران را به گردن مردم انداخت. خامنه‌ای پیش از مرگ، دربارهٔ جانشین خود صحبتی نکرده بود و تأکید داشت که انتخاب رهبر آینده باید بدون ملاحظات شخصی یا مصلحت‌سنجی و صرفاً بر پایه سه اصل «حقیقت، نیاز کشور و خدا» انجام شود. طبق گزارش‌ها خامنه‌ای نسبت به این‌که مجتبی خامنه‌ای، در صورت مرگش جانشین او شود تردید داشت. نگرانی‌های او از این تصور ناشی می‌شد که مجتبی چندان فرد برجسته‌ای نیست و برای رهبری صلاحیت کافی ندارد، و همچنین از این آگاهی که او در زندگی شخصی‌اش با مسائلی روبه‌روست. انتصاب به رهبری بعد از کشته شدن رهبر ایران، علی خامنه‌ای، در یک حمله هوایی در اسفند ۱۴۰۴ نام مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان گزینه‌ای برای جانشینی او مطرح شد. طبق نیویورک تایمز «گماردن خامنه‌ایِ جوان‌تر در جایگاهی که پیش‌تر در اختیار پدرش بود، می‌تواند ایرانیانی را خشمگین کند که اوایل امسال در اعتراضات اقتصادی به خیابان‌ها آمدند؛ اعتراضاتی که به‌تدریج به نوعی همه‌پرسی علیه نظام تبدیل شد. با این حال، به گفته برخی تحلیلگران، انتخاب آقای خامنه‌ای پیامی را منتقل می‌کند مبنی بر اینکه تندروهای وابسته به سپاه پاسداران همچنان در قدرت باقی مانده‌اند، و در آینده نزدیک تغییر چندانی رخ نخواهد داد.» در مقاله‌ای دیگر از نیویورک تایمز استدلال شده بود که: «اگر او (مجتبی) انتخاب شود، این نشان می‌دهد که جناحی بسیار تندروتر و نزدیک به سپاه پاسداران در درون نظام اکنون کنترل امور را در دست گرفته است.» در ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ مجلس خبرگان در بیانیه ای اعلام کرد سید مجتبی خامنه‌ای را به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران برگزیده است. دو چالش اصلی دربارهٔ انتصاب او مطرح می‌شد: اتهام «ولیعهدی» در نظامی که بر پایه شعارهای ضد سلطنت شکل گرفته است؛ و همچنین مناقشه دربارهٔ رتبه حوزوی او، زیرا بیشتر با عنوان «حجت‌الاسلام» شناخته می‌شد و اطلاق عنوان «آیت‌الله» به او در میان بخشی از روحانیت و افکار عمومی مورد اختلاف بود. بر اساس گزارش ایران‌وایر، سازمان اطلاعات سپاه برخی اعضای مجلس خبرگان و خانواده‌هایشان را تهدید کرده تا هر چه سریع‌تر با اعلام مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی موافقت کنند. پس از انتخاب او، ترامپ گفت که از این انتخاب «ناامید» است و افزود که خامنه‌ای «نمی‌تواند در آرامش زندگی کند». بر اساس تحلیلی از ایران اینترنشنال، انتخاب خامنه‌ای نشان‌دهنده تکمیل فاصله‌گیری جمهوری اسلامی از اتکای به حمایت عمومی است. تحلیلگران و پژوهشگران این موضوع را نشانه‌ای دانستند از اینکه ایران پس از کنار گذاشتن نظام موروثی در پی انقلاب ۱۳۵۷، دوباره به نوعی حاکمیت موروثی بازگشته است. بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی ایرانی این انتصاب را به سخره گرفتند و معترضان ایرانی از خانه‌های خود شعار «مرگ بر مجتبی» سر دادند. به گفته علیرضا سالاریان، سفیر ایران در قبرس، «او از ناحیه پاها، دست و بازویش زخمی شده است… فکر می‌کنم به دلیل جراحاتش در بیمارستان بستری باشد.» به گفته یک مقام ایرانی که از داخل کشور سخن می‌گفت: «هیچ‌کس چیزی دربارهٔ مجتبی نمی‌داند؛ این‌که زنده است یا مرده یا تا چه اندازه زخمی شده است. او کنترلی بر جنگ ندارد، زیرا اینجا حضور ندارد.» در حالی که بیشتر اعضای خانواده خامنه‌ای، کارکنان دفتر رهبر و نیروهای امنیتی حاضر در محل در حملات اسرائیل کشته شدند، زنده ماندن مجتبی خامنه‌ای که احتمالاً یکی از اهداف اصلی اسرائیل و ایالات متحده بود، همچنان موضوع گمانه‌زنی‌های گسترده باقی مانده است. گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی در خارج از کشور ادعا کرده‌اند که مجتبی خامنه‌ای در حالت کما به سر می‌برد و به‌طور محرمانه در بیمارستان تحت درمان است و از انتصاب خود به عنوان رهبر و همچنین خسارت سنگینی که خانواده‌اش در حمله متحمل شده‌اند بی‌اطلاع است. با وجود اعلام انتخاب او به عنوان رهبر جمهوری اسلامی، او تاکنون در انظار عمومی ظاهر نشده و به جز یک پیام نوشتاری، هیچ سخنرانی یا تصویر تازه‌ای از او منتشر نشده است؛ موضوعی که پرسش‌هایی دربارهٔ وضعیت جسمانی و توانایی او برای اداره کشور در شرایط جنگی ایجاد کرده است. در ۲۱ اسفند، چهار روز پس از انتخاب مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی، پیامی مکتوب منتسب به مجتبی، بدون هیچ ویدیو یا فایل صوتی، منتشر شد. پیام مجتبی چندین اشتباه تایپی داشت و به گفته یک منبع آگاه در تهران، در واقع توسط سپاه دیکته شده و با نام مجتبی خامنه‌ای منتشر شده است. در ۲۲ اسفند، پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، در یک نشست خبری در واشینگتن گفت که مجتبی خامنه‌ای زخمی شده و احتمالاً دچار تغییر شکل در چهره یا بدن شده است. در ۲۴ اسفند، روزنامه کویتی «الجریده» گزارش داد که مجتبی خامنه‌ای برای درمان به مسکو به دستور ولادیمیر پوتین منتقل شده است. | ## بخش 3: سید مجتبی خامنه‌ای | در اردیبهشت ۱۴۰۵ روزنامه «نیویورک تایمز» گزارش داد که مجتبی خامنه‌ای با آسیب‌های جسمی شدید از جمله جراحی‌های متعدد پا و انتظار برای پای مصنوعی، سوختگی شدید صورت که صحبت کردن را دشوار کرده و جراحی دست، در حال طی روند بهبودی است. طبق این گزارش، خامنه‌ای به‌دلیل نگرانی از نمایش ضعف، هنوز در انظار عمومی ظاهر نشده است. طبق گزارش‌ها، انزوای شدید و مخفی بودن محل اقامت مجتبی خامنه‌ای باعث کندی مذاکرات شده و پاسخ‌گویی به پیشنهادها با تأخیر انجام می‌شود. حتی مقام‌های ایرانی که مسئول مدیریت مذاکرات هستند نیز دسترسی مستقیم به او ندارند و پیام‌ها باید از طریق واسطه‌ها و کانال‌های غیرمستقیم منتقل شود. همچنین رویترز گزارش داده که او دستور داده موضع ایران در موضوعاتی مانند انتقال اورانیوم غنی‌شده سخت‌تر شود و همین مسئله یکی از موانع اصلی توافق با آمریکا بوده است. هم‌زمان، گاردین نوشته که سخنان تند و ایدئولوژیک مجتبی خامنه‌ای علیه آمریکا و اسرائیل فضای دیپلماتیک را پیچیده‌تر کرده و کار رسیدن به توافق را دشوارتر ساخته است. تحریم در ۱۳ آبان ۱۳۹۸، وزارت خزانه‌داری آمریکا، یک نهاد و ۹ شخص حقیقی مرتبط با علی خامنه‌ای از جمله مجتبی خامنه‌ای را تحریم کرد. به گفتهٔ مقامات آمریکایی، این تحریم‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که محدودیت‌های بیشتری را به حلقهٔ اطرافیان علی خامنه‌ای تحمیل کنند.طبق بیانیه وزارت خزانه‌داری این افراد در «سرکوب‌های داخل و خارج از ایران» نقش داشته‌اند. بر اساس اسناد منتشر شده ویکی‌لیکس، به‌خاطر اختلالات ناباروری مجتبی خامنه‌ای و همسرش، آنان در ۳ سفر مدت‌دار به لندن در بیمارستان‌های ولینگتن و کرامول تحتِ درمان قرار گرفتند و در سفر چهارم، پس از دو ماه اقامت در لندن همسرش باردار شد.Cable: 08LONDON2169_a. بی‌بی‌سی، این پسر را متولد لندن می‌داند و عنوان کرده در زمان به دنیا آمدن وی، یک بیمارستان در کرایه خانواده خامنه‌ای قرار داشته است که هزینه این کرایه بالغ بر ۱ میلیون پوند است. غلامعلی حداد عادل، پدر همسر مجتبی خامنه‌ای این سخن را رد کرده و عنوان کرده است که فرزند مجتبی در بیمارستانی در تهران به دنیا آمده و پزشک زهرا حداد عادل نیز مرضیه وحید دستجردی بوده است.حدادعادل:شایعات در مورد آقا مجتبی خامنه‌ای کذب است پارسینه به گفته حداد عادل، اوقات مجتبی به مطالعه و فقاهت می‌گذرد. فعالیت‌های اقتصادی و مالی بلومبرگ در بهمن ۱۴۰۴ در یک گزارش تحقیقی اعلام کرد مجتبی خامنه‌ای طی بیش از یک دهه شبکه‌ای گسترده از سرمایه‌گذاری‌ها و املاک را در اروپا و خاورمیانه ایجاد کرده است. نفوذ و توان مالی مجتبی حوزه‌هایی از حمل‌ونقل دریایی در خلیج فارس تا حساب‌های بانکی در سوئیس و املاک لوکس در بریتانیا به ارزشی بیش از ۱۰۰ میلیون پوند را در بر می‌گیرد. این شبکه شرکت‌ها بنا بر برخی برآوردها امکان انتقال میلیاردها دلار سرمایه به بازارهای غربی را فراهم کرده است؛ آن هم با وجود تحریم‌هایی که ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ علیه او اعمال کرد. در این گزارش، مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان یکی از قدرتمندترین چهره‌های خاورمیانه توصیف شده است. یورونیوز با اشاره به گزارش رسانه ها درباره فعالیت های اقتصادی وی، بخاطر عدم شفافیت مالی در دستگاههای ایران گزارش داد امکان راستی آزمایی این ادعاها وجود ندارد. دیدگاه‌ها و گرایش‌های سیاسی تحلیل‌گران خامنه‌ای را همسو با جریان‌های افراطی در میان جناح اصول‌گرایان می‌دانند. او پیرو و به‌شدت تحت تأثیر دیدگاه‌های محمدتقی مصباح یزدی است و حامی حزب یزدی، جبهه پایداری انقلاب اسلامی، به‌شمار می‌رود. بر اساس گزارش شورای آتلانتیک، خامنه‌ای ارتباط نزدیکی با کسانی دارد که دیدگاه‌های بنیادگرایانه و مهدویت دارند. روزنامهٔ تلگراف پیش‌بینی کرده است که او ایالات متحده را «دشمن سرسخت» خواهد دید، احتمالاً درگیری‌ها را تشدید خواهد کرد و بعید است که به هرگونه مصالحه تن دهد. در نشریهٔ آتلانتیک، کریم سجادپور او را «رادیکال‌تر» از پدرش معرفی کرده است؛ برای مثال، پدرش گاهی به مطالعهٔ ادبیات غرب می‌پرداخت، در حالی که مجتبی بیشتر به متون اسلامی و اشعار حافظ محدود مانده است. در یک مستند جناحی، خامنه‌ای به‌عنوان «فقیه اخلاق‌گرا» و «استاد علوم انسانی» با دانش گسترده از متون دینی معرفی شده است. او همچنین با حوزه‌های متنوعی از جمله فناوری مدرن، علوم نظامی، امنیت، نظریهٔ سیاسی و امور ادارهٔ کشور آشناست. یک منبع که او را در دوران دانشجویی می‌شناخت، خامنه‌ای را متمرکز بر پایان جهان و مسائل آخرالزمانی توصیف کرده و گفته است که او باور داشت ایران مأموریتی از سوی خدا دارد تا پایان جهان را رقم بزند و خود نیز نقشی در تسریع این روند ایفا می‌کرد. نظرات دیگران میرحسین موسوی میرحسین موسوی بارها در مورد مجتبی خامنه‌ای هشدار داده است. موسوی در ادامه نوشتار خود دربارهٔ جانشینی موروثی رهبر در ایران نوشت: «سیزده سال است که اخبار این توطئه شنیده می‌شود. اگر به راستی در پی آن نیستند چرا یک بار چنین نیتی را تکذیب نمی‌کنند؟» او و مهدی کروبی در بیانه خود در سال ۱۳۸۹ به مناسبت سالگرد انقلاب ۱۳۵۷ و حدود یک هفته پیش از حصر خانگی خود دربارهٔ موروثی شدن حکومت هشدار داده و نوشته بودند: «آیا دردناک نیست که بعد از گذشت بیش از ۳۰ سال از انقلاب، دوباره دغدغه مردم، مواجهه با بازتولید همان مناسبات پادشاهی و این بار به نام دین باشد؟» مهدی کروبی مهدی کروبی را می‌توان اولین فردی خواند که در فضای سیاسی به صورت علنی دخالت مجتبی خامنه‌ای در اقدامات حکومتی و انتخابات سال ۱۳۸۴ را مطرح کرد. او در نامه ای سرگشاده به تاریخ ۲۹ خرداد ۱۳۸۴ اظهار داشت: «اخباری مبنی بر حمایت فرزند محترم شما - آقا سید مجتبی – از یکی از کاندیداها منتشر شد که پس از به تواتر رسیدن این اخبار نگران شدم که مبادا این موضوع مرتبط با دیدگاه حضرتعالی باشد.» کروبی بعدها نیز میزان آرای خود در این انتخابات را نتیجه این نامه دانست و سال ۱۳۹۶ در نامه‌ای نوشت: «اگر در آن‌روزها به امام حسن مجتبی، امام دوم شیعیان و فرزند امیرالمؤمنین علی اشکال کرده بودم، رای بیش از پنج میلیون این‌جانب در سال ۱۳۸۴ در انتخابات ۱۳۸۸ به آمار مضحک ۳۰۰ هزار تنزل پیدا نمی‌کرد.» فائزه هاشمی فائزه هاشمی در مصاحبه با یک رسانه در خرداد ۱۴۰۴ به شکل ضمنی از رهبر شدن مجتبی خامنه‌ای حمایت کرد. | ## جمع‌بندی | او در این مصاحبه گفت: «اگر بناست بعد از آقای خامنه‌ای رهبر دیگری داشته باشیم، ترجیح می‌دهم مجتبی خامنه‌ای رهبر شود.