Boże Narodzenie

Święta Bożego Narodzenia, Narodzenie Pańskie – w tradycji chrześcijańskiej – święto upamiętniające narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to stała uroczystość liturgiczna przypadająca na 25 grudnia. Boże Narodzenie poprzedzone jest okresem trzytygodniowego oczekiwania (dokładnie czterech niedziel), zwanego adwentem. W Kościele katolickim jest to święto nakazane.
W Kościołach, które nadal celebrują liturgię według kalendarza juliańskiego (tzw. Kościoły wschodnie, głównie Cerkiew greckokatolicka i Kościół prawosławny), Boże Narodzenie przypada na 25 grudnia kalendarza juliańskiego, tzn. obecnie 7 stycznia kalendarza gregoriańskiego.

context: W Kościołach katolickich Boże Narodzenie jest drugim co do ważności świętem po Wielkanocy, obchodzonym 25 i 26 grudnia. Obchód świąt poprzedzony jest przygotowawczym okresem Adwentu. Świętowanie Narodzenia Pańskiego rozpoczyna się po zmroku 24 grudnia, w wigilię Bożego Narodzenia. Wówczas wierni spożywają wieczerzę wigilijną, dzielą się opłatkiem, składają sobie życzenia, śpiewają kolędy, obdarowują się prezentami i czytają Ewangelię mówiącą o Narodzeniu Chrystusa. W okolicy północy w kościołach odprawiana jest uroczysta Msza święta – Pasterka. 25 grudnia wierni spożywają uroczysty obiad i odwiedzają się wzajemnie. 26 grudnia obchodzony jest drugi dzień uroczystości Bożego Narodzenia, wspomina się wówczas św. Szczepana pierwszego Diakona i Męczennika. W wielu parafiach istnieje zwyczaj poświęcania owsa. Po tych dniach do 1 stycznia trwa oktawa świąt Bożego Narodzenia. W tym czasie kolędnicy odwiedzają domostwa a kapłani rozpoczynają czas wizyt duszpasterskich, potocznie zwanych kolędą. Tradycyjnie okres Bożego Narodzenia kończy się świętem Ofiarowania Pańskiego – 2 lutego.
qas: question: Jakie jest najważniejsza uroczystość dla katolików?
answers: text: Wielkanocy
answer_end: 89
generative_answer: Wielkanoc
is_impossible: no

question: Jakie czynności, zgodnie z tradycją, wykonują katolicy 24 grudnia?
answers: text: wierni spożywają wieczerzę wigilijną, dzielą się opłatkiem, składają sobie życzenia, śpiewają kolędy, obdarowują się prezentami i czytają Ewangelię mówiącą o Narodzeniu Chrystusa
answer_end: 468
generative_answer: wierni spożywają wieczerzę wigilijną, dzielą się opłatkiem, składają sobie życzenia, śpiewają kolędy, obdarowują się prezentami i czytają Ewangelię mówiącą o Narodzeniu Chrystusa
is_impossible: no

question: Jak nazywa się msza święta odbywająca się o północy z 24/25 grudnia?
answers: text: Pasterka
answer_end: 549
generative_answer: Pasterka
is_impossible: no

question: Kim był św. Szczepan?
answers: text: pierwszego Diakona i Męczennika
answer_end: 760
generative_answer: Pierwszym diakonem i męczennikiem
is_impossible: no

question: Czy okres Świąt Bożego Narodzenia kończy się w grudniu?
answers: text: Tradycyjnie okres Bożego Narodzenia kończy się świętem Ofiarowania Pańskiego – 2 lutego
answer_end: 1088
generative_answer: nie
is_impossible: no

context: Celebracja święta Bożego Narodzenia stawała się popularna także w Kościele wschodnim. Wcześniej, na Wschodzie rocznicę narodzenia Chrystusa obchodzono w uroczystość Epifanii, która przypadała 6 stycznia. Dzień ten był jednocześnie na Wschodzie dniem zimowego przesilenia. Świadectwo obchodów Bożego Narodzenia 25 grudnia w Kapadocji około 370 roku dał Bazyli Wielki. W Konstantynopolu około 380 roku mówi o nim Grzegorz z Nazjanzu. Zaś Jan Chryzostom w Antiochii w 386 roku, Cyryl Aleksandryjski w Aleksandrii w 432 roku. W Jerozolimie w czasie, gdy odwiedziła ją Egeria i gdy mieszkał w Betlejem Hieronim ze Strydonu, znano tam tylko święto Epifanii. Boże Narodzenie zaczął świętować patriarcha Juwenal (418–458). Wkrótce potem zostało ono w Jerozolimie zniesione, a następnie wprowadzone w VI – VII wieku. We wschodnim chrześcijaństwie najdłużej święto Epifanii jako obchód dnia narodzenia Chrystusa zachował Kościół ormiański. Boże Narodzenie wprowadzono w nim dopiero w 1306 roku.
qas: question: Którego dnia początkowo obchodzono narodziny Chrystusa?
answers: text: 6 stycznia
answer_end: 202
generative_answer: 6 stycznia
is_impossible: no

question: Jaka uroczystość przypada na 6 stycznia?
answers: text: Epifanii
answer_end: 173
generative_answer: Epifanii
is_impossible: no

question: W którym roku zapoczątkowano w Kapadocji obchodzenie Bożego Narodzenia 25 grudnia?
is_impossible: yes

question: Kto potwierdza obchodzenie Bożego Narodzenia 25 grudnia w Konstantynopolu?
answers: text: Grzegorz z Nazjanzu
answer_end: 430
generative_answer: Grzegorz z Nazjanzu
is_impossible: no

question: W jakim kościele najdłużej uznawano dzień Epifanii za dzień Narodzenia Chrystusa?
answers: text: ormiański
answer_end: 928
generative_answer: ormiańskim
is_impossible: no