USS Tang (SS-306)

USS Tang (SS-306) – zwodowany 17 sierpnia 1943 roku amerykański okręt podwodny typu Balao, najskuteczniejszy z okrętów podwodnych wojny podwodnej na Pacyfiku.
Zbudowany w stoczni Mare Island wszedł do służby w amerykańskiej flocie podwodnej 15 października 1943 roku. Jego jedynym dowódcą był kmdr Richard O’Kane, który odbył z okrętem pięć patroli bojowych. 24 października 1944 roku, podczas piątego patrolu, „Tang” został zatopiony w Cieśninie Formozy przez ostatnią z własnych torped, która w wyniku awarii zboczyła z kursu i uderzyła w macierzysty okręt. Według powojennej weryfikacji JANAC, „Tang” zatopił 24 statki o łącznej pojemności 93 824 BRT. Według Aldena i McDonalda zatopił 26 jednostek o pojemności 88 677 BRT, uszkodził zaś dwie jednostki o pojemności 1439 BRT. Inne zestawienia przyznają mu jednak większą liczbę zatopień, aż do 31 jednostek o łącznej pojemności 227 800 BRT.
Z okrętu uratowało się dziewięciu członków załogi, w tym jego dowódca, którzy zostali pojmani przez Japończyków i resztę wojny spędzili w japońskich więzieniach poddani torturom i nieludzkiemu traktowaniu.
Jak inne jednostki swojego typu, USS „Tang” (SS-306) został zaprojektowany w konstrukcji częściowo dwukadłubowej. Celem zwiększenia testowej głębokości zanurzenia do 400 stóp (122 metry), kadłub sztywny okrętu został wykonany ze stali HTS o zwiększonej ciągliwości i wytrzymałości. Uzbrojony był w 24 torpedy parogazowe i elektryczne w dziesięciu wyrzutniach torpedowych i magazynie torpedowym. Układ napędowy tych okrętów stanowiły 4 silniki Diesla oraz 4 silniki elektryczne, napędzające 2 śruby.
Okręt został odznaczony czterema gwiazdami Battle Star oraz dwoma Presidential Unit Citation, dowodzący zaś nim komandor Richard O’Kane otrzymał Medal Honoru – najwyższe amerykańskie odznaczenie wojenne.

context: W drodze okręt wszedł w obszar sztormowej pogody, w trakcie której O’Kane na drabince prowadzącej z pomostu do wnętrza okrętu, złamał kilka kości stopy. Siła sztormu wzmagała się, doprowadzając okręt do przechyłów sięgających 70°. Sztorm zelżał dopiero 8 października, jednak jak się okazało tajfun zepchnął okręt z kursu aż o 60 mil morskich. 10 października z okrętu dostrzeżono góry Formozy, zaś dowódca rozkazał włączenie czwartego silnika, aby okręt wszedł do cieśniny jeszcze tej nocy – co nastąpiło o 4 rano 11 października. Niemal natychmiast okrętowy radar przeszukiwania powierzchni odebrał odbity sygnał celu poruszającego się w odległości 10 mil z prędkością 14 węzłów. „Tang” przyśpieszył, aby zbliżyć się do celu na preferowaną przez O’Kane odległość 1000 jardów (914 metrów). Wkrótce też z pomostu bojowego kmdr O’Kane z kpt. Leiboldem dostrzegli nowoczesny, ciężko załadowany frachtowiec o niskiej sylwetce. O’Kane wcisnął znajdujący się na pomoście przycisk alarmu zanurzeniowego i okręt szybko zanurzył się. Celem był „Joshu Go” o ładowności 1658 ton w zmniejszającej się odległości 800 jardów. Kalkulator torpedowy TDC, rozwiązując problem trójkąta torpedowego, szybko wypracował dane do strzelania i przekazał je do żyroskopów trzech torped, i dowódca rozkazał otwarcie ognia do japońskiej jednostki. Przy prędkości 29 węzłów, dwie z trzech torped dosięgły celu znajdującego się już w odległości zaledwie 1/4 mili w ciągu 47 sekund. „Tang” wynurzył się, jednak na powierzchni nie dostrzeżono żadnych rozbitków, widoczne jednak było kilka na wpół zalanych szalup. Korzystając z resztek ciemności, „Tang” z pełną prędkością oddalał się na południe od miejsca zatonięcia „Joshu Go”, wiadomo bowiem było, że zachodnie wybrzeże Formozy usiane jest japońskimi lotniskami i wkrótce mogą pojawić się na niebie patrole lotnicze. Wkrótce dostrzeżono kolejną jednostkę, mały fachowiec „Oita Maru” o ładowności 711 ton. Komandor O’Kane rozważał sposób ataku – płynąc w zanurzeniu, mógł dogonić ją w godzinach popołudniowych, to jednak spowodowałoby, że akumulatory okrętu byłyby bliskie wyczerpania, co skazałoby okręt na walkę na powierzchni w płytkich wodach. Postanowił wobec tego śledzić japoński statek na powierzchni i zaatakować po zapadnięciu ciemności. W związku jednak z ponownym pogorszeniem się pogody, okręt zanurzył się na głębokość 80 stóp (24 metry). O zmroku japoński statek przeszedł dokładnie nad zanurzonym amerykańskim okrętem, zgromadzeni zaś w mesie na kolację oficerowie doskonale słyszeli pracującą z prędkością 70 obrotów na minutę śrubę japońskiej jednostki. Wywołało to komentarze wśród oficerów o dziwnym samopoczuciu z powodu spokojnego spożywania kolacji i planowaniu unicestwienia jednostki, która nieświadoma niczego właśnie przepływała nad nimi. „Tang” rozpoczął śledzenie celu, co pozwoliło na dokładne ustalenie jego kursu i prędkości oraz wzoru i amplitudy zygzakowania. Gdy japoński statek oddalił się na odległość 4000 jardów, okręt rozpoczął pościg, jednak radar wykrył w tym momencie dwa okręty eskortowe. O’Kane przeszedł mimo, wkrótce jednak operator radaru zameldował, że japońskie eskortowce wycofały się. Dowódca okrętu rozkazał odpalenie pojedynczej torpedy, która po krótkim czasie wywołała eksplozję na pokładzie japońskiego statku – prawdopodobnie jej kotła.
qas: question: Jakiego typu statkiem był "Joshu Go"?
answers: text: frachtowiec
answer_end: 903
generative_answer: frachtowcem
is_impossible: no

question: Czy atak na "Joshu Go" zakończył się sukcesem dla strony amerykańskiej?
answers: text: „Tang” z pełną prędkością oddalał się na południe od miejsca zatonięcia „Joshu Go”
answer_end: 1698
generative_answer: tak
is_impossible: no

question: Dlaczego okręt komandora O'Kane'a szybko odpłynął z miejsca, w którym na dno poszedł "Joshu Go"?
answers: text: wiadomo bowiem było, że zachodnie wybrzeże Formozy usiane jest japońskimi lotniskami i wkrótce mogą pojawić się na niebie patrole lotnicze
answer_end: 1838
generative_answer: wiadomo bowiem było, że zachodnie wybrzeże Formozy usiane jest japońskimi lotniskami i wkrótce mogą pojawić się na niebie patrole lotnicze
is_impossible: no

question: Dlaczego O'Kane nie zdecydował się zaatakować "Oity Maru" w zanurzeniu?
answers: text: to jednak spowodowałoby, że akumulatory okrętu byłyby bliskie wyczerpania, co skazałoby okręt na walkę na powierzchni w płytkich wodach
answer_end: 2168
generative_answer: to spowodowałoby, że akumulatory okrętu byłyby bliskie wyczerpania, co skazałoby okręt na walkę na powierzchni w płytkich wodach
is_impossible: no

question: Czy "Tang" uszkodził statek "Oita Maru"?
answers: text: Dowódca okrętu rozkazał odpalenie pojedynczej torpedy, która po krótkim czasie wywołała eksplozję na pokładzie japońskiego statku – prawdopodobnie jej kotła
answer_end: 3315
generative_answer: tak
is_impossible: no