Okrągły Stół (Polska)

Okrągły Stół – negocjacje prowadzone od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 przez przedstawicieli władz Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, demokratycznej opozycji oraz stron kościelnych (przedstawiciele Kościoła katolickiego i Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego).
Prowadzone były w kilku miejscach, a ich rozpoczęcie i zakończenie odbyło się w siedzibie Urzędu Rady Ministrów PRL w Pałacu Namiestnikowskim (obecnie Pałac Prezydencki) w Warszawie. W obradach wszystkich zespołów, podzespołów i grup roboczych brało udział ok. 717 osób (uczestników, ekspertów i obserwatorów).
Jedno z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski, od którego rozpoczęły się zmiany ustrojowe Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, w tym częściowo wolne wybory do Sejmu, tzw. wybory czerwcowe.

context: Część opozycji (m.in. Konfederacja Polski Niepodległej, Solidarność Walcząca oraz Niezależne Zrzeszenie Studentów) kontestowała „Okrągły Stół”. W trakcie jego obrad Jacek Kuroń przekonał przewodniczącego KPN Leszka Moczulskiego, aby nie podważał ustaleń „Okrągłego Stołu”. Ówczesny przewodniczący NZS Mariusz Kamiński także dał się przekonać i wydelegował przedstawicieli NZS do rozmów w Podzespole ds. Młodzieży. Ugrupowania te nie były przeciwne „pokojowej” zmianie władzy, nie dążyły do zbrojnego obalenia ustroju PRL, jednak nie akceptowały „kontraktowego charakteru” okrągłego stołu. Do ówczesnych przeciwników „Okrągłego Stołu” należeli m.in. (alfabetycznie): Bogdan Borusewicz, Wiesław Chrzanowski, Ludwik Dorn, Andrzej Gwiazda, Bronisław Komorowski, Janusz Korwin-Mikke, Maciej Łopiński, Antoni Macierewicz, Kornel Morawiecki, Jan Olszewski (ostatecznie wziął udział w obradach – Podzespół ds. Reformy Prawa i Sądów) i Anna Walentynowicz. Część z nich (m.in. Bronisław Komorowski) zmieniła zdanie. Kontrowersje wokół negocjacji „Okrągłego Stołu” są nadal obecne w polskim życiu publicznym.
qas: question: Na jakim stanowisku zasiadał Leszek Moczulski?
answers: text: przewodniczącego KPN
answer_end: 207
generative_answer: przewodniczącego KPN
is_impossible: no

question: Kto był w czasie "okrągłego stołu" przewodniczącym NZS?
answers: text: Mariusz Kamiński
answer_end: 317
generative_answer: Mariusz Kamiński
is_impossible: no

question: Z czym nie zgadzały się ugrupowania młodzieży?
answers: text: „kontraktowego charakteru” okrągłego stołu
answer_end: 587
generative_answer: „kontraktowym charakterem” okrągłego stołu
is_impossible: no

question: Kto wchodził w skład okrągłego stołu?
is_impossible: yes

question: Czy Komorowski zmienił zdanie na temat okrągłego stołu?
answers: text: Część z nich (m.in. Bronisław Komorowski) zmieniła zdanie
answer_end: 1004
generative_answer: tak
is_impossible: no

context: 27 września 1988 roku stanowisko premiera objął Mieczysław Rakowski, 14 października został natomiast powołany jego gabinet. W grudniu rozpoczęły się obrady X Plenum Komitetu Centralnego PZPR, podczas którego dyskutowano możliwość rozmów z Solidarnością oraz jej legalizacji. Spowodowały one duży konflikt w partii, w tym zmiany w Biurze Politycznym. Ostatecznie, dzięki naciskowi m.in. Jaruzelskiego i Kiszczaka, przyjęto „Stanowisko X Plenum KC PZPR w sprawie pluralizmu politycznego i związkowego”. Umożliwiło to rozpoczęcie przygotowań do obrad Okrągłego Stołu.
qas: question: Jakie tematy poruszano podczas grudniowych obrad?
answers: text: możliwość rozmów z Solidarnością oraz jej legalizacji
answer_end: 274
generative_answer: możliwość rozmów z Solidarnością oraz jej legalizacji
is_impossible: no

question: Czy dyskusje na temat Solidarności były przyczyną nieporozumień w PZPR?
answers: text: Spowodowały one duży konflikt w partii
answer_end: 314
generative_answer: tak
is_impossible: no

question: Jakie działania podjęto w tym temacie, w związku z naciskami takich osób, jak Jaruzelski?
answers: text: przyjęto „Stanowisko X Plenum KC PZPR w sprawie pluralizmu politycznego i związkowego”
answer_end: 500
generative_answer: przyjęto „Stanowisko X Plenum KC PZPR w sprawie pluralizmu politycznego i związkowego”
is_impossible: no

question: Jaki organ zaczął obrady w sprawie Solidarności w grudniu 1988 roku?
answers: text: X Plenum Komitetu Centralnego PZPR
answer_end: 191
generative_answer: X Plenum Komitetu Centralnego PZPR
is_impossible: no

question: Czy zmiany w Biurze Politycznym pozwoliły na podjęcie przygotowań do obrad Okrągłego Stołu?
is_impossible: yes