Dżem (zespół muzyczny)

Dżem – polski zespół muzyczny grający muzykę z pogranicza rocka i bluesa, który w 1973 roku założyli bracia Adam i Beno Otrębowie oraz Paweł Berger. Zaliczany do najważniejszych zespołów w historii polskiej muzyki rockowo-bluesowej.
W grudniu 1973 roku do zespołu dołączył wokalista Ryszard Riedel, a następnie w 1978 roku – gitarzysta Jerzy Styczyński. W latach 1973-1979 działalność formacji była bardzo nieregularna i aż do 1980 roku miała status amatorski. Po występach na kilkunastu festiwalach w Polsce, w tym debiut na festiwalu w Jarocinie, oraz zagranicznej trasie koncertowej 1985 roku ukazał się debiutancki album studyjny – Cegła, który uznawany jest za jeden z najważniejszych albumów zespołu oraz historii polskiego rocka. Rok później wydany został koncertowy album Absolutely Live nagrany podczas koncertu w teatrze STU w Krakowie.
W drugiej połowie lat 80. Ryszard Riedel stopniowo oddalał się od zespołu popadając w nałóg narkotykowy przez co w 1986 i 1987 roku grupa koncertowała z Tadeuszem Nalepą oraz 1988 roku wydała wspólnie z Nalepą album Numero Uno. Wcześniej jednak ukazały się dwa albumy z pierwotnym wokalistą – Zemsta nietoperzy oraz koncertowy Lunatycy - czyli tzw. przeboje całkiem Live. W 1989 roku ukazały się albumy Najemnik oraz instrumentalny The Band Plays On.... Dwa lata później wydany zostaje album Detox na którym znajdują się takie przeboje jak „List do M.”, „Jak malowany ptak” czy „Sen o Victorii”. W tym samym czasie dyskografię uzupełnia album The Singles gromadzący wszystkie single zespołu. W 1993 roku ukazuje się Autsajder a rok później – akustyczny album Akustycznie.
Ze względu na pogarszający się stan zdrowia Riedla w ramach konkursu wyłoniony został nowy wokalista, Jacek Dewódzki. 30 lipca 1994 roku Ryszard Riedel zmarł w szpitalu na zawał serca. W ramach hołdu dla zmarłego artysty odbył się koncert utrwalony na płycie List do R. na 12 głosów. Z Dewódzkim zespół nagrał cztery albumy: hardrockowy Kilka zdartych płyt wydany w 1995 roku, Pod wiatr w 1997 roku, dwupłytowy album koncertowy Dżem w Operze cz. 1 i 2 w latach 1998-1999 oraz Być albo mieć w 2000 roku. W 2001 roku wokalistą został Maciej Balcar, który zadebiutował na albumie 2004.
27 stycznia 2005 w wypadku samochodowym zginął Paweł Berger, klawiszowiec zespołu. Z tego powodu w Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu odbył się koncert zarejestrowany na albumie Pamięci Pawła Bergera. W jego miejsce do składu wszedł Janusz Borzucki, który gra w Dżemie do dziś.

context: W 1980 roku Dżem zakwalifikował się do I Przeglądu Muzyki Młodej Generacji w Jarocinie. Festiwal odbył się w czerwcu, gdzie debiutując przed dużą publicznością zespół zajął trzecie miejsce w konkursie grając utwory „Whisky”, „Paw”, „Taniec Śmierci”, „Aga” oraz „Słodka”. Pomimo zdobycia przez grupę sporej popularności przyszłość stała pod znakiem zapytania. Z zespołu odeszli bracia Falińscy tworząc Daktyl, natomiast Adam Otręba rozpoczął współpracę z formacją Kwadrat. Za namową Riedla do Dżemu wrócił Beno Otręba oraz Leszek Faliński, który wkrótce zastąpiony został przez Michała Giercuszkiewicza, natomiast Styczyńskiego wymienił Andrzej Urny. W tym składzie zarejestrowany został w studiu Polskiego Radia w Katowicach debiutancki singel „Paw / Whisky” wydany nakładem Tonpressu w 1982. W sesji nagraniowej gościnnie wystąpił Antymos Apostolis, który wykonał solówki w „Pawiu”. Po wydaniu singla Urny odszedł do Krzaka, a na jego miejsce powrócił Styczyński.
qas: question: Jaki konkurs wygrał zespół w 1980 roku?
is_impossible: yes

question: Jaki zespół muzyczny stworzyli Falińscy po odejściu z Dżemu?
answers: text: Daktyl
answer_end: 407
generative_answer: Daktyl
is_impossible: no

question: Do jakiego zespołu dołączył Otręba, gdy odszedł z Dżemu?
answers: text: Kwadrat
answer_end: 470
generative_answer: Kwadrat
is_impossible: no

question: Kto przekonał Otrębę i Falińskiego, by ci powrócili do zespołu Dżem?
answers: text: Riedla
answer_end: 488
generative_answer: Riedel
is_impossible: no

question: Kto zastąpił Styczyńskiego?
answers: text: Andrzej Urny
answer_end: 648
generative_answer: Andrzej Urny
is_impossible: no

context: W kwietniu 1988 roku wydany został album Tzw. przeboje – całkiem live, który ukazał się na płycie kompaktowej pod tytułem Lunatycy - czyli tzw. przeboje całkiem Live. Zawiera ona utwory nagrane, podobnie jak poprzedni album koncertowy, w krakowskim teatrze STU jeszcze w 1986 roku. W maju Dżem wszedł do studia celem nagrania kolejnej płyty studyjnej. Ze względu na brak tekstów utworów muzycy podczas sesji nagrali utwory na instrumentalny album The Band Plays On... oraz podkłady na Najemnika. Wokale zostały nagrane podczas uzupełniającej sesji we wrześniu.
qas: question: Kiedy wydano debiutancki album Dżemu?
is_impossible: yes

question: Jak nazywał się wydany w 1988 roku album Dżemu?
answers: text: Lunatycy - czyli tzw. przeboje całkiem Live
answer_end: 165
generative_answer: Lunatycy - czyli tzw. przeboje całkiem Live
is_impossible: no

question: W jakim miejscu nagrywano album Lunatycy?
answers: text: w krakowskim teatrze STU
answer_end: 260
generative_answer: w krakowskim teatrze STU
is_impossible: no

question: Czy The Band Plays On zostało nagrane we wrześniu?
is_impossible: yes

question: Dlaczego The Band Plays On nie zawierało tekstu?
answers: text: Ze względu na brak tekstów utworów
answer_end: 386
generative_answer: Ze względu na brak tekstów utworów
is_impossible: no