Kafarnaum

Kafarnaum (hebr. כְּפַר נַחוּם, Kefar Nachum; arab. كفر ناحوم, Kafr Nahum; pol. Wioska Nahuma) – dawne miasto z czasów Hasmoneuszy (II–I wiek p.n.e.), położone nad Jeziorem Tyberiadzkim na północy Izraela. Miejscowość kilkakrotnie pojawia się na kartach Nowego Testamentu, i jest związana z osobą Jezusa Chrystusa. W 1894 roku ruiny wykupili franciszkanie, którzy rozpoczęli prace wykopaliskowe, a następnie renowację zabytków.
Najważniejsza, zachodnia część stanowiska archeologicznego (obecnie odkryta jest zaledwie 1/3 obszaru dawnego miasta) jest własnością Kustodii Ziemi Świętej, która w jej sąsiedztwie posiada klasztor Franciszkanów w Kafarnaum. Okoliczne pola należą do łacińskiego patriarchatu Jerozolimy, a w północnej części położony jest prawosławny Monaster Dwunastu Apostołów. Natomiast, w północno-wschodniej części utworzono Park Narodowy Kafarnaum.

context: Miejscowość kilkunastokrotnie pojawia się na kartach Nowego Testamentu, i jest związana z osobą Jezusa Chrystusa. Stanowiła centrum działalności Jezusa po opuszczeniu Nazaretu, a Mt 9,1 i Mk 2,1 nazywają je Jego miastem. Formalny status administracyjny miejscowości nie jest jasny. W Ewangelii Łukasza można znaleźć informację, że Kafarnaum było „miastem w Galilei”, ale Józef Flawiusz („Życie”, 72) określa je jako wieś (κώμη). Pod względem liczby wzmianek (16) w Nowym Testamencie Kafarnaum ustępuje jedynie Jerozolimie. Kafarnaum było wówczas miejscowością przygraniczną, z miejscem poboru podatku celnego. Jezus przeniósłszy się z Nazaretu do Kafarnaum, napotkał tam Szymona, Andrzeja, Jakuba i Jana, rybaków łowiących ryby w Jeziorze Tyberiadzkim. Razem z celnikiem Mateuszem, powołał ich na swoich pierwszych uczniów (apostołów). Kolejne wersety biblijne opisują, że Jezus był bardzo dobrze znany w Kafarnaum i jego okolicach, i że dokonał tu wielu cudów: Jezus tutaj mieszkał, nauczał w synagodze, wypędził złego ducha z opętanego, uleczył teściową Szymona, trędowatego, sługę setnika i paralityka, a także przywrócił do życia córkę Jaira. To tu, według Nowego Testamentu Jezus chodził po wodach Jeziora Tyberiadzkiego. Ze względu na brak większej reakcji na jego nauczanie, Jezus przeklął Kafarnaum. Według tradycji chrześcijańskiej, po zmartwychwstaniu Jezusa, w Kafarnaum obok lokalnej gminy żydowskiej ukonstytuować miała się jedna z pierwszych gmin judeochrześcijańskich, której miejscem spotkań stać się miał dom apostoła Piotra i Andrzeja.
qas: question: Kto prowadził działalność w Kafarnaum po wyjeździe z Nazaretu?
answers: text: Jezusa
answer_end: 151
generative_answer: Jezus
is_impossible: no

question: Czy w Nowym testamencie Kafarnaum występuje częściej niż Jerozolima?
answers: text: Pod względem liczby wzmianek (16) w Nowym Testamencie Kafarnaum ustępuje jedynie Jerozolimie
answer_end: 521
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Jakie jezioro znajduje się niedaleko Kafarnaum?
answers: text: Jeziorze Tyberiadzkim
answer_end: 751
generative_answer: Jezioro Tyberiadzkie
is_impossible: no

question: Jakich cudów dokonał Jezus w Kafarnaum?
answers: text: uleczył teściową Szymona, trędowatego, sługę setnika i paralityka, a także przywrócił do życia córkę Jaira
answer_end: 1145
generative_answer: uleczył teściową Szymona, trędowatego, sługę setnika i paralityka, a także przywrócił do życia córkę Jaira
is_impossible: no

question: Kto utworzył gminę żydowską w Kafarnaum?
is_impossible: yes