Ibis żółtoszyi

Ibis żółtoszyi (Threskiornis spinicollis) – gatunek ptaka z rodziny ibisów (Threskiornithidae). Występuje w Australii, większość populacji skupiona jest w stanie Wiktoria. Poza sezonem lęgowym pojawia się też na Nowej Gwinei, zalatuje też na Tasmanię i wyspy Cieśniny Bassa. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Niegdyś ibis żółtoszyi umieszczany bywał w monotypowym rodzaju Carphibis (Reichenbach, 1853). Ze względu na niedostateczne różnice morfologiczne względem przedstawicieli Threskiornis w 1970 David Holyoak zasugerował włączenie go do tego rodzaju. Ibisy żółtoszyje są średniej wielkości w porównaniu do innych ibisów. Długość ciała wynosi 59–76 cm, masa ciała – 1150–1570 g. Samce są większe od samic. U dorosłych osobników głowę i górną część szyi pokrywa naga czarna skóra; młode tracą upierzenie głowy w 3. lub 4. roku życia. Część szyi, spód ciała i ogon mają białe. U nasady szyję porastają niemal białe pióra, niżej kolorystycznie zlewają się z ozdobnymi podobnymi do słomy piórami. Od nich wziął się epitet gatunkowy ibisa żółtoszyjego (spinicollis – z łaciny spinus oznacza cierń, zaś człon -collis – „-szyi”) oraz angielska nazwa zwyczajowa („Straw-necked Ibis”). Uwagę obserwatora u lecącego ptaka zwraca kontrast tworzony przez czarne i białe części upierzenia.
Nie wyróżnia się podgatunków. Ibisy żółtoszyje występują w Australii. Większość populacji skupiona jest w stanie Wiktoria, choć obserwowano ptaki tego gatunki w każdym z sześciu stanów. Najwięcej kolonii i zarazem najliczniejsze kolonie w latach 90. XX wieku mieściły się na południe od równoleżnika 26°S. Omijają jedynie pustynny interior wyspy. Poza sezonem lęgowym ibisy żółtoszyje pojawiają się też na Nowej Gwinei, a w 1984 doniesiono o gniazdowaniu w dawnym Irianie Zachodnim. Zalatują na Tasmanię i wyspy Cieśniny Bassa. Środowiskiem ich życia są uprawy, pastwiska, obszary nawadniane, otwarte lasy i suche tereny trawiaste. W porównaniu do innych australijskich ibisów stosunkowo często pojawiają się daleko od mokradeł. Żywią się głównie owadami (w tym szkodnikami upraw), ponadto zjadają pajęczaki, słodkowodne raki i ślimaki.
Okres lęgowy zmienny w zależności od regionu występowania. Wpływ na niego ma stan wód, a w terenach zalanych całorocznie – prawdopodobnie temperatura. Na południowym zachodzie kontynentu występuje w miarę stała pora rozrodu, lęgi trwają od sierpnia do grudnia. Gniazda budowane są na krzewach, wśród nadbrzeżnej roślinności lub na ziemi. Mają formę płytkich misek zbudowanych z patyków i roślin wodnych. Zniesienie liczy od 2 do 5 jaj. Wysiadywanie trwa 3,5 tygodnia. Młodymi zajmują się obydwoje rodzice. Po 4 tygodniach są w pełni opierzone. Po lęgach szybko występuje znacząca dyspersja polęgowa, młodociane osobniki samotnie wędrują i obserwowane są w nietypowych dla gatunku środowiskach. Przez IUCN ibis żółtoszyi klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2019). Przekształcanie środowiska przez człowieka działa na populację dwojako. Osuszanie bagien celem uzyskania terenów pod uprawy czy wypas pozbawia je środowiska odpowiedniego do gniazdowania, lecz korzystają na przykład na budowie tam i powstawaniu zbiorników retencyjnych oraz na nawadnianiu upraw.

context: Gniazda budowane są w niskich krzewach lub w dobrze osłoniętych szuwarach na wyspach. Przykładowo mogą lęgnąć się wśród Duma florulenta, ponikła (Eleocharis) i pałek (Typha). W lesie Barmah-Millewa zaobserwowano ibisy gniazdujące licznie w sitach Juncus ingens. Czasem przy braku stosownej roślinności ibisy żółtoszyje gniazdują na ziemi, niekiedy w naniesionych przez wodę odpadkach. Jeśli zakładają gniazdo w sitowiu, to wydeptują okoliczną roślinność, tworząc z niej prostą platformę. Gniazdo ma kształt płytkiej miseczki. Budulec stanowią patyki i rośliny wodne. Chociaż ibisy żółtoszyje odpoczywają na drzewach, to najprawdopodobniej nie wykorzystują ich do gniazdowania. Tworzą kolonie lęgowe, niekiedy z ptakami innych gatunków; wówczas można znaleźć zaledwie kilka par tych ibisów wśród ibisów czarnopiórych i czapli. Spośród wszystkich australijskich ptaków wodnych ibisy żółtoszyje tworzą najliczniejsze kolonie. Zdarzają się takie złożone z kilkudziesięciu tysięcy par, na początku XXI wieku największa znana liczyła 200 tys. par. W 1983 na jeziorze Narran (Nowa Południowa Walia) mieściła się kolonia ibisów żółtoszyich i czarnopiórych złożona z 400 tys. par. Mogą przejmować gniazda ibisów czarnopiórych, gdy ich młode je opuszczą. Przynajmniej do 1992 nic nie było wiadomo na temat zalotów u ibisów żółtoszyich, podobnie jak o ich zachowaniu się w gnieździe.
qas: question: Gdzie lęgi odbywały ibisy z lasu Barmah-Millewa?
answers: text: sitach Juncus ingens
answer_end: 260
generative_answer: sitach Juncus ingens
is_impossible: no

question: W jaki sposób ibisy konstruują proste stanowisko w sitowiu?
answers: text: wydeptują okoliczną roślinność
answer_end: 453
generative_answer: wydeptują okoliczną roślinność
is_impossible: no

question: Jaką formę przybiera siedlisko ibisów?
answers: text: płytkiej miseczki
answer_end: 524
generative_answer: płytkiej miseczki
is_impossible: no

question: Do jakiego rodzaju ptaków zaliczyć można ibisy żółtoszyje?
answers: text: wodnych
answer_end: 874
generative_answer: wodnych
is_impossible: no

question: Z ilu par ibisów składała się ich największa kolonia?
is_impossible: yes

context: Środowiskiem życia ibisów żółtoszyich są pastwiska, tereny upraw, obszary poddawane nawadnianiu, otwarte lasy i suche tereny trawiaste, nierzadko daleko od mokradeł. W porównaniu do innych australijskich ibisów żółtoszyje częściej są spotykane w suchych środowiskach. Według Carricka, przez cztery lata badającego zwyczaje żywieniowe ibisów żółtoszyich i ibisów czarnopiórych (T. molucca) we wschodniej Australii, 75,2% żerujących osobników przebywało w środowisku umiarkowanie wilgotnym, 14% – w wodnym. U ibisów czarnopiórych było to odpowiednio 64,2% i 25,2%. Na północy kontynentu szczególnie często są one użytkowane poza okresem lęgowym. Unikają obszarów porośniętych gęstą trawą i zadrzewień o gęstym podszycie. Nie spotyka się ich także w środowiskach nadmorskich. Typowymi żerowiskami tych ibisów są obszary trawiaste, w tym parki miejskie i skraje dróg, bagna, tereny upraw tuż po zbiorach. W przeciwieństwie do ibisów czarnopiórych żółtoszyje nie szukają pokarmu na wysypiskach śmieci.
qas: question: Gdzie zazwyczaj żyją ibisy żółtoszyje?
answers: text: pastwiska, tereny upraw, obszary poddawane nawadnianiu, otwarte lasy i suche tereny trawiaste
answer_end: 134
generative_answer: pastwiska, tereny upraw, obszary poddawane nawadnianiu, otwarte lasy i suche tereny trawiaste
is_impossible: no

question: Czy ibis żółtoszyi to jedyny ibis Australii?
answers: text: W porównaniu do innych australijskich ibisów
answer_end: 210
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Ile czasu Carrick zajmował się badaniem ibisów w całej swojej karierze?
is_impossible: yes

question: Ile procent ibisów wschodniej Australii, według badań Carricka, żyje w środowisku umiarkowanie wilgotnym?
answers: text: 75,2
answer_end: 418
generative_answer: 75,2
is_impossible: no

question: Czy ibisy żółtoszyje szukają pożywienia na wysypiskach śmieci?
answers: text: W przeciwieństwie do ibisów czarnopiórych żółtoszyje nie szukają pokarmu na wysypiskach śmieci
answer_end: 995
generative_answer: nie
is_impossible: no