Kościół Prawosławny w Ameryce

Kościół Prawosławny w Ameryce (ang. Orthodox Church in America, OCA) – jeden z Kościołów prawosławnych, działający na terytorium Stanów Zjednoczonych, Kanady, Meksyku oraz Australii. Jego zwierzchnikiem jest metropolita całej Ameryki i Kanady Tichon (Mollard), zaś funkcję katedry metropolitalnej pełni sobór św. Mikołaja w Waszyngtonie.
Liczbę placówek duszpasterskich Kościoła szacuje się na 550; sam Kościół podaje liczbę 700. Kościół podzielony jest na 12 jednostek terytorialnych (11 diecezji oraz egzarchat) i trzy diecezje etniczne. Według R. Robersona liczy milion wiernych, jednak podawane są zarówno dane wyższe, jak i znacznie niższe (nawet 100 tys. wiernych). Kościół Prawosławny w Ameryce jest Kościołem o mieszanym składzie etnicznym, jednak udział poszczególnych narodowości w nim pozostaje przedmiotem dyskusji. Zdaniem E. Lowiga zdecydowaną większość jego wiernych stanowią osoby pochodzenia ukraińskiego (lub rusińskiego), które jednak uważają się w pierwszej kolejności za Amerykanów.
Kościół Prawosławny w Ameryce jest kontynuatorem tradycji misji prowadzonych na kontynencie amerykańskim przez Rosyjski Kościół Prawosławny. Od niego też otrzymał w 1970 autokefalię. Akt ten nie został uznany przez wszystkie Kościoły prawosławne; o ile nie jest przez nie podważana ważność sakramentów udzielanych w OCA, przedmiotem sporu jest jego status prawny i stosunek do innych struktur prawosławnych działających na terenie Stanów Zjednoczonych i Kanady. Aktualnie (2019) Kościół Prawosławny w Ameryce jest uznawany za legalnie działającą Cerkiew autokefaliczną przez Rosyjski Kościół Prawosławny, Gruziński Kościół Prawosławny, Bułgarski Kościół Prawosławny, Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny oraz Kościół Prawosławny Czech i Słowacji.

context: Kościół Prawosławny w Ameryce jest jedynym Kościołem prawosławnym, w którym (na mocy statutu z 1971) zastosowany został podwójny podział terytorialny. Kościół, oprócz tradycyjnego podziału na diecezje lokalne, posiada również trzy diecezje etniczne, posiadające szerszy zakres autonomii i skupiające wiernych jednej narodowości. Wybór jurysdykcji (terytorialnej lub etnicznej) należy do poszczególnych parafii, natomiast prawo do tworzenia nowych diecezji lub dekanatów o charakterze etnicznym posiada Święty Synod Biskupów. Status Kościoła zastrzega jednak, iż tworzenie jednostek narodowościowych jest rozwiązaniem tymczasowym, zaś docelowo OCA ma dzielić się jedynie według terytorium. Kościół Prawosławny w Ameryce jest jedyną strukturą prawosławną w USA, która nie ma charakteru narodowego i zrzesza wiernych o różnym pochodzeniu etnicznym. Tym samym jest to również jedyny Kościół prawosławny na tym terytorium, który prowadzi działalność misyjną.
qas: question: Jak dzieli się Kościół Prawosławny w Ameryce?
answers: text: na diecezje lokalne, posiada również trzy diecezje etniczne
answer_end: 248
generative_answer: na diecezje lokalne i diecezje etniczne
is_impossible: no

question: Które diecezje Kościoła Prawosławnego w Ameryce mają większą autonomię: lokalne czy etniczne?
answers: text: Kościół, oprócz tradycyjnego podziału na diecezje lokalne, posiada również trzy diecezje etniczne, posiadające szerszy zakres autonomii
answer_end: 286
generative_answer: etniczne
is_impossible: no

question: Kto podejmuje decyzję o utworzeniu nowej diecezji etnicznej?
answers: text: Święty Synod Biskupów
answer_end: 523
generative_answer: Święty Synod Biskupów
is_impossible: no

question: Co wyróżnia Kościół Prawosławny w Ameryce na tle innych struktur tego obrządku w tym kraju?
answers: text: nie ma charakteru narodowego i zrzesza wiernych o różnym pochodzeniu etnicznym. Tym samym jest to również jedyny Kościół prawosławny na tym terytorium, który prowadzi działalność misyjną
answer_end: 952
generative_answer: nie ma charakteru narodowego i zrzesza wiernych o różnych pochodzeniu etnicznym oraz prowadzi działalność misyjną
is_impossible: no

question: Czy w planach jest zniesienie diecezji etnicznych?
answers: text: Status Kościoła zastrzega jednak, iż tworzenie jednostek narodowościowych jest rozwiązaniem tymczasowym, zaś docelowo OCA ma dzielić się jedynie według terytorium
answer_end: 687
generative_answer: tak
is_impossible: no

context: Autokefalia Kościoła amerykańskiego jest uznawana za kanoniczną przez Rosyjski Kościół Prawosławny, Gruziński Kościół Prawosławny, Bułgarski Kościół Prawosławny, Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny oraz Kościół Prawosławny Czech i Słowacji. Patriarchat Antiocheński oraz Rumuński Kościół Prawosławny nie przedstawiły jednoznacznego stanowiska w tej sprawie. Największym przeciwnikiem autokefalii OCA pozostaje Patriarchat Konstantynopolitański, który do 1990 nie utrzymywał żadnych kontaktów z Cerkwią Amerykańską. Zdaniem patriarchów Konstantynopola jedynie ten właśnie patriarcha ma prawo tworzenia Kościołów autokefalicznych na terytoriach, które nie są uważane za tradycyjnie prawosławne.
qas: question: Co Rosyjski Kościół Prawosławny akceptuje jako kanoniczny element Kościoła amerykańskiego?
answers: text: Autokefalia
answer_end: 11
generative_answer: autokefalię
is_impossible: no

question: Jakie Kościoły nie wyraziły swojego zdania w kwestii uznania autokefalii Kościoła amerykańskiego?
answers: text: Patriarchat Antiocheński oraz Rumuński Kościół Prawosławny
answer_end: 305
generative_answer: Patriarchat Antiocheński oraz Rumuński Kościół Prawosławny
is_impossible: no

question: W którym roku nawiązane pierwsze porozumienia między OCA i Patriarchatem Konstantynopolitańskim?
answers: text: 1990
answer_end: 464
generative_answer: 1990
is_impossible: no

question: Jaki Kościół jednoznacznie sprzeciwił się autokefalii OCA?
answers: text: Patriarchat Konstantynopolitański
answer_end: 449
generative_answer: Patriarchat Konstantynopolitański
is_impossible: no

question: Kto, według Patriarchatu Konstantynopolitańskiego, ma prawo tworzyć Kościoły autokefaliczne na terenach prawosławnych?
is_impossible: yes