Swiatłana Aleksijewicz

Swiatłana Alaksandrauna Aleksijewicz (biał. Святлана Аляксандраўна Алексіевіч, ros. Светлана Александровна Алексиевич, Swietłana Aleksandrowna Aleksijewicz; ur. 31 maja 1948 w Stanisławowie) – białoruska pisarka i dziennikarka narodowości białorusko-ukraińskiej, tworząca w języku rosyjskim; autorka książek, filmów i sztuk teatralnych; laureatka licznych radzieckich i międzynarodowych nagród, w 2015 roku laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. W swojej twórczości porusza tematykę II wojny światowej, radzieckiej interwencji w Afganistanie, katastrofy w Czarnobylu, samobójstw i inną. Pisarka jest krytycznie nastawiona do polityki przywódcy Białorusi Alaksandra Łukaszenki, a jej prace nie są wydawane w tym kraju.

context: Swiatłana Aleksijewicz wyraża pogląd, że na Białorusi w pierwszej kolejności należy zbudować demokrację, a dopiero później myśleć o odrodzeniu białoruskiej kultury i języka. Ruchy zmierzające do odrodzenia narodowego oskarża o zbrodniczy romantyzm, z którym należy skończyć. Pisarka w ogólnych słowach deklaruje, że nie jest zwolenniczką przywódcy Białorusi Alaksandra Łukaszenki. Niektórzy biografowie twierdzą, że jest znana z konsekwentnie krytycznego stosunku do jego polityki. Jednak pisarka wielokrotnie wyrażała się pochlebnie o Łukaszence i powtarzała jego retorykę. Nazywa go jedynym realnym politykiem w białoruskiej przestrzeni, i naszym liderem; twierdzi, że to on ocalił niezależność Białorusi i zagwarantował jej gospodarczą stabilność, przedłużył socjalizm, zadbał o studentów, ludzi biednych i starych; mówi, że kraj trzyma się na nim, a w kontekście polityki Federacji Rosyjskiej interesy jego osobistej władzy są zbieżne z interesami narodu. Po referendum w 2004 roku, które znaczna część opozycji i społeczności międzynarodowej uznała za sfałszowane, Aleksijewicz zaakceptowała zwycięstwo Łukaszenki i nazwała oficjalny wynik rezultatem woli narodu. Aleksijewicz krytykuje także opozycyjne wobec Łukaszenki siły polityczne w swoim kraju, zarzucając im psychologię ofiary i oczekiwanie na pomoc ze strony najpierw Zachodu, potem Federacji Rosyjskiej, a w końcu sąsiadów: Litwy, Polski i Ukrainy. Jej zdaniem jest to wynik poczucia bezsilności. Uważa, że Białorusini powinni samodzielnie, bez zagranicznej pomocy, rozwiązywać problemy swojego kraju.
qas: question: Bez czego według niej nie może rozkwitać białoruska kultura i język?
answers: text: demokrację
answer_end: 103
generative_answer: demokracji
is_impossible: no

question: Czego według niej powinny się wyzbyć ruchy dążące do odrodzenia narodowego?
answers: text: zbrodniczy romantyzm
answer_end: 247
generative_answer: zbrodniczego romantyzmu
is_impossible: no

question: Co pisarka ta wytyka białoruskiej opozycji?
answers: text: psychologię ofiary i oczekiwanie na pomoc ze strony najpierw Zachodu, potem Federacji Rosyjskiej, a w końcu sąsiadów: Litwy, Polski i Ukrainy
answer_end: 1412
generative_answer: psychologię ofiary i oczekiwanie na pomoc ze strony najpierw Zachodu, potem Federacji Rosyjskiej, a w końcu sąsiadów: Litwy, Polski i Ukrainy
is_impossible: no

question: Jakie stanowisko zajęła po referendum z 2004 r.?
answers: text: zaakceptowała zwycięstwo Łukaszenki i nazwała oficjalny wynik rezultatem woli narodu
answer_end: 1167
generative_answer: zaakceptowała zwycięstwo Łukaszenki i nazwała oficjalny wynik rezultatem woli narodu
is_impossible: no

question: Czy pisarka ta uważa, że inne państwa powinny pomóc Białorusinom uregulować sytuację w ich kraju?
answers: text: Uważa, że Białorusini powinni samodzielnie, bez zagranicznej pomocy, rozwiązywać problemy swojego kraju
answer_end: 1565
generative_answer: nie
is_impossible: no

context: Poglądy Swiatłany Aleksijewicz na temat budowy demokracji przed odrodzeniem narodowym spotkały się z krytyką ze strony środowisk związanych z Białoruskim Frontem Ludowym. Białoruscy działacze narodowi Alaksandra Siomucha i Zianon Pazniak wyrazili opinię, że nie jest możliwa budowa jakiejkolwiek stabilnej i trwałej demokracji bez świadomości narodowej. Ich zdaniem Białoruś jako państwo, nawet demokratyczne, nie przetrwa, jeżeli będzie zdominowane przez kulturę i świadomość rosyjską. Jego istnienie nie będzie miało ideologicznego uzasadnienia, a dominujący światopogląd rosyjski w sposób nieunikniony wypierać będzie białoruski i ciążyć ku Rosji. Wypowiedzi Aleksijewicz, w których przedkłada demokrację nad ideę narodową, Pazniak nazywa fałszem, dwulicowością i antynarodową agresją. Pazniak zwraca także uwagę, że Aleksijewicz, przeżywszy znaczną część życia na Białorusi, nie zna języka białoruskiego.
qas: question: Dlaczego Alaksandra Siomucha i Zianon Pazniak uważają, że stabilna i trwała demokracja nie może istnieć bez świadomości narodowej?
answers: text: Ich zdaniem Białoruś jako państwo, nawet demokratyczne, nie przetrwa, jeżeli będzie zdominowane przez kulturę i świadomość rosyjską. Jego istnienie nie będzie miało ideologicznego uzasadnienia, a dominujący światopogląd rosyjski w sposób nieunikniony wypierać będzie białoruski i ciążyć ku Rosji
answer_end: 649
generative_answer: Ich zdaniem Białoruś jako państwo, nawet demokratyczne, nie przetrwa, jeżeli będzie zdominowane przez kulturę i świadomość rosyjską. Jego istnienie nie będzie miało ideologicznego uzasadnienia, a dominujący światopogląd rosyjski w sposób nieunikniony wypierać będzie białoruski i ciążyć ku Rosji
is_impossible: no

question: Jakimi określeniami Zianon Paznak nazywa wypowiedzi Swiatłany Aleksijewicz dotyczące budowy demokracji przed odrodzeniem narodowym?
answers: text: fałszem, dwulicowością i antynarodową agresją
answer_end: 787
generative_answer: fałszem, dwulicowością i antynarodową agresją
is_impossible: no

question: Jaka grupa osób krytykowała Swiatłanę Aleksijewicz za jej opinie dotyczące demokracji i tożsamości narodowej?
answers: text: środowisk związanych z Białoruskim Frontem Ludowym
answer_end: 169
generative_answer: środowiska związane z Białoruskim Frontem Ludowym
is_impossible: no

question: Czy Siomucha i Pazniak zgadzają się z poglądami Aleksijewicz na temat demokracji i odrodzenia narodowego?
answers: text: Białoruscy działacze narodowi Alaksandra Siomucha i Zianon Pazniak wyrazili opinię, że nie jest możliwa budowa jakiejkolwiek stabilnej i trwałej demokracji bez świadomości narodowej
answer_end: 352
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Brak umiejętności posługiwania się jakim językiem zarzuciła Pazniakowi Aleksijewicz?
is_impossible: yes