Egzekucje uliczne w Warszawie (1943–1944)

Egzekucje uliczne w Warszawie (1943–1944) – masowe egzekucje polskich zakładników przeprowadzane przez okupantów niemieckich na ulicach Warszawy.
Pierwsze egzekucje na ulicach stolicy miały miejsce w połowie października 1943, wkrótce po objęciu stanowiska Dowódcy SS i Policji na dystrykt warszawski przez SS-Brigadeführera Franza Kutscherę. W okresie jego rządów zamordowano w Warszawie około 5000 Polaków, z czego co najmniej 1200 stracono bezpośrednio na ulicach miasta. W gronie ofiar znajdowali się przede wszystkim zwykli warszawiacy zatrzymani podczas masowych łapanek.
Niemcy zrezygnowali z jawnych egzekucji ulicznych w połowie lutego 1944 – po udanym zamachu na Kutscherę przeprowadzonym przez żołnierzy Kedywu Armii Krajowej.

context: Zakrojone na szeroką skalę łapanki nie były nowością dla mieszkańców Warszawy. O ile jednak poprzednio były one urządzane w celu skompletowania kontyngentów przymusowej siły roboczej lub sformowania transportów do obozów koncentracyjnych, o tyle ofiary październikowych obław traktowano jako zakładników. 15 października w godzinach porannych ogłoszono przez megafony uliczne pierwsze z wielu obwieszczeń Kutschery (występującego anonimowo jako „Dowódca SS i Policji na dystrykt warszawski”). W komunikacie poinformowano
o rozstrzelaniu 7 osób oraz zapowiedziano, że w odwecie za każdego poszkodowanego Niemca zostanie straconych 10 Polaków – „tego samego dnia i w miejscu dokonania zamachu”. Jednocześnie podano do wiadomości imienną listę 60 zakładników, których planowano rozstrzelać w pierwszej kolejności (w obwieszczeniach nadawanych w godzinach wieczornych owa lista wydłużyła się do 100 nazwisk). W gronie zakładników znalazło się kilka kobiet. Pierwszą uliczną egzekucję Niemcy przeprowadzili już następnego dnia. Około godziny 16:00 z Pawiaka zabrano 25 więźniów, których ręce skrępowano sznurami, a oczy zawiązano czarnymi opaskami. Pięciu zakładników rozstrzelano w ruinach getta, a pozostałych dwudziestu stracono przy al. Niepodległości 141 na Mokotowie (na odcinku między ulicami Madalińskiego a Różaną). W nocy z 16 na 17 października rozstrzelano w getcie kolejnych 9 więźniów. Z kolei następnego dnia z Pawiaka ponownie zabrano 25 zakładników. Pięciu więźniów zamordowano w ruinach getta, a pozostałych dwudziestu rozstrzelano pod murem obok budynku Dyrekcji Telefonów przy ul. Piusa XI nr 17 (dziś ul. Piękna). Uliczne egzekucje przeprowadzano odtąd nieprzerwanie aż do połowy lutego 1944.
qas: question: Jaki był niegdyś powód przeprowadzania łapianek?
answers: text: skompletowania kontyngentów przymusowej siły roboczej lub sformowania transportów do obozów koncentracyjnych
answer_end: 237
generative_answer: skompletowanie kontyngentów przymusowej siły roboczej lub sformowanie transportów do obozów koncentracyjnych
is_impossible: no

question: Jak postępowano z ofiarami łapianek z października?
answers: text: traktowano jako zakładników
answer_end: 303
generative_answer: traktowano jako zakładników
is_impossible: no

question: Co dowódca przekazał w komunikacie z 15 października?
answers: text: poinformowano
o rozstrzelaniu 7 osób oraz zapowiedziano, że w odwecie za każdego poszkodowanego Niemca zostanie straconych 10 Polaków – „tego samego dnia i w miejscu dokonania zamachu”. Jednocześnie podano do wiadomości imienną listę 60 zakładników, których planowano rozstrzelać w pierwszej kolejności
answer_end: 809
generative_answer: poinformował o rozstrzelaniu 7 osób oraz zapowiedział, że w odwecie za każdego poszkodowanego Niemca zostanie straconych 10 Polaków – „tego samego dnia i w miejscu dokonania zamachu”; jednocześnie podał do wiadomości imienną listę 60 zakładników, których planowano rozstrzelać w pierwszej kolejności
is_impossible: no

question: Czy wśród październikowych ofiar znalazły się osoby płci żeńskiej?
answers: text: W gronie zakładników znalazło się kilka kobiet
answer_end: 951
generative_answer: tak
is_impossible: no

question: Ilu jeńców uwolniono z Pawiaka o 16:00?
is_impossible: yes

context: 10 lutego Niemcy przeprowadzili kolejne dwie odwetowe egzekucje uliczne. Pierwsza miała miejsce pod murem okalającym kościół św. Jakuba przy ul. Barskiej na Ochocie, drugą przeprowadzono przy ul. Wolskiej 79/81 na Woli. Dokładna liczba ofiar tych egzekucji nie jest znana. W rozplakatowanym dwa dni później niemieckim obwieszczeniu znalazła się informacja, iż tego dnia straconych zostało 140 zakładników (bez podawania nazwisk). Konspiracyjne meldunki z Pawiaka wskazywały jednak, że w dniach 10–11 lutego 1944 rozstrzelanych zostało ok. 470 osób. Większość z nich zamordowano potajemnie w ruinach getta. Być może w jednej z egzekucji ulicznych zginął porucznik Jerzy Kleczkowski ps. „Ryś” – dowódca warszawskiego zespołu w oddziale AK „Osa”-„Kosa 30”.
qas: question: Gdzie przed wojną znajdował się koścół pod wezwaniem Jakuba?
answers: text: przy ul. Barskiej na Ochocie
answer_end: 164
generative_answer: przy ul. Barskiej na Ochocie
is_impossible: no

question: Gdzie na Woli dokonano egzekucji odwetowej?
answers: text: przy ul. Wolskiej 79/81
answer_end: 210
generative_answer: przy ul. Wolskiej 79/81
is_impossible: no

question: Ile dokładnie osób zmarło w egzekucjach odwetowych?
is_impossible: yes

question: Gdzie Niemcy wywozili zakładników w celu ich rozstrzelania?
answers: text: w ruinach getta
answer_end: 604
generative_answer: w ruinach getta
is_impossible: no

question: Jaki stopień wojskowy osiągnął Jerzy Kleczkowski?
answers: text: porucznik
answer_end: 662
generative_answer: Porucznika
is_impossible: no