Piotr Starkowiecki

Piotr Starkowiecki herbu Łodzia (zm. po 1644) – tłumacz z języków osmańskotureckiego, perskiego i arabskiego.

context: Publikacji przeszkodziła śmierć Starkowieckiego w młodym wieku. Nie wiadomo, czy dokonał przekładu całej świętej księgi islamu. Brakuje też informacji, z jakiego języka tłumaczył: czy bezpośrednio z języka arabskiego, czy wykorzystał osmański przekład. Niejasne są też cele podjętej pracy. Mogła być ona odbiciem prądów kontrreformacji. Tłumaczenie mogło wspomóc katolików w debatach religijnych z Tatarami zamieszkującymi Rzeczpospolitą. Polemika religijna między chrześcijaństwem a islamem pojawiła się już pod koniec XVI wieku (Turcyki Krzysztofa Warszewickiego), a na początku wieku XVII uległa zaostrzeniu (np. Alfurkan tatarski Piotra Czyżewskiego). Fragmenty przekładu Koranu mogły być wykorzystane przez katolickich polemistów, mogły też ulec celowemu zniszczeniu przez gorliwych chrześcijan doszukujących się w nim herezji.
qas: question: Co stanęło na drodze publikacji?
answers: text: śmierć Starkowieckiego
answer_end: 47
generative_answer: śmierć Starkowieckiego
is_impossible: no

question: Kto przetłumaczył księgę islamu?
is_impossible: yes

question: Czy wiadomo jaki był zamysł przekładu Starkowieckiego?
answers: text: Niejasne są też cele podjętej pracy
answer_end: 288
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Kto jest twórcą Turcyków?
answers: text: Krzysztofa Warszewickiego
answer_end: 564
generative_answer: Krzysztof Warszewicki
is_impossible: no

question: Zgrzyt pomiędzy jakimi wyznaniami miał swoje początki w XVI wieku?
answers: text: chrześcijaństwem a islamem
answer_end: 491
generative_answer: chrześcijaństwem a islamem
is_impossible: no

context: Jego pobyt w Polsce odnotowano w lutym 1643 roku. Był wtedy zatrudniony jako tłumacz kancelarii królewskiej w Wilnie, pobierał kwartalnie 200 talarów pensji z włocławskiej komory królewskiej. Przekładał na język polski listy kierowane do Władysława IV przez szacha Persji, tureckiego wielkiego wezyra oraz sułtana Ibrahima I. Według Bohdana Baranowskiego tłumaczenia te świadczą o wyjątkowej znajomości języka osmanotureckiego, perskiego i arabskiego, znacznie przewyższającej innych polskich tłumaczy z epoki (takich jak: Samuel Otwinowski, Krzysztof Serebkowicz czy Krzysztof Dzierżek). Jerzy Nosowski podkreśla dodatkowo dobre rozeznanie tłumacza w ówczesnej polityce bliskowschodniej.
qas: question: Jak pracował Piotr Starkowiecki w lutym 1643 roku?
answers: text: jako tłumacz kancelarii królewskiej w Wilnie
answer_end: 116
generative_answer: jako tłumacz kancelarii królewskiej w Wilnie
is_impossible: no

question: Czym zajmował się w ramach pracy tłumacza kancelarii tureckiej w Wilnie?
answers: text: Przekładał na język polski listy kierowane do Władysława IV przez szacha Persji, tureckiego wielkiego wezyra oraz sułtana Ibrahima I
answer_end: 324
generative_answer: Przekładał na język polski listy kierowane do Władysława IV przez szacha Persji, tureckiego wielkiego wezyra oraz sułtana Ibrahima I
is_impossible: no

question: O czym ma świadczyć jakość tłumaczeń autorstwa Piotra Starkowieckiego, zdaniem Bohdana Baranowskiego?
answers: text: wyjątkowej znajomości języka osmanotureckiego, perskiego i arabskiego, znacznie przewyższającej innych polskich tłumaczy z epoki
answer_end: 509
generative_answer: wyjątkowej znajomości języka osmanotureckiego, perskiego i arabskiego, znacznie przewyższającej innych polskich tłumaczy z epoki
is_impossible: no

question: Jacy tłumacze pracowali wraz z Piotrem Starkowieckim dla kancelarii królewskiej w Wilnie?
is_impossible: yes

question: W jakim obszarze, poza tłumaczeniem, miał być dobrze zorientowany Piotr Starkowiecki, według Jerzego Nosowskiego?
answers: text: ówczesnej polityce bliskowschodniej
answer_end: 687
generative_answer: ówczesnej polityce bliskowschodniej
is_impossible: no