Mroczne materie

Mroczne materie (ang. His Dark Materials) – trylogia napisana przez brytyjskiego autora fantasy Philipa Pullmana. Składają się na nią książki:
Całość opublikowano w Wielkiej Brytanii także jako jednotomową powieść o tym samym tytule.
Akcja trylogii obraca się wokół dwóch wątków. Zasadniczy opowiada o wędrówce głównych bohaterów, Lyry Belacquy i Willa Parry’ego przez wieloświat równoległych wymiarów. Drugi traktuje o zmaganiach pomiędzy światem ziemskim i niebiańskim. W cyklu występuje wiele unikatowych, fantastycznych elementów świata przedstawionego, takich jak pancerne niedźwiedzie i dajmony, będące duszą pod postacią zwierzęcia obrazującego charakter jej właściciela. Pullman odwoływał się też do klasyki, na przykład wprowadzając postaci czarownic. W miarę rozwoju akcji wydarzenia nabierają alegorycznych znaczeń. Autor czerpie z szerokiego wachlarza dziedzin, takich jak np. fizyka i fizyka kwantowa, teologia, symbolika (w tym biblijna) oraz filozofia religii.
Mimo że serię napisano z myślą o młodzieży, jest ona chętnie czytana także przez dorosłych.

context: W Magicznym nożu, Lyra przeszedłszy przez most między wymiarowy trafia do Cittàgazze, świata którego mieszkańcy odkryli sposób na przemieszczanie w wieloświecie wiele lat przed wydarzeniami opisanymi w trylogii. Niestety poprzez lekkomyślne korzystanie z tej technologii, sprowadzili oni na siebie zagładę – Spektra – istoty stworzone z materii otchłani, głodne ludzkich uczuć. Dzieci były na nie odporne, lecz dorośli przy spotkaniu z nimi stawali się obojętni na cały świat, pozbawieni duszy. W tym świecie Lyra poznaje Willa Parry, dwunastoletniego chłopca pochodzącego z naszego świata, który natknął się na Cittàgazze, gdy uciekał obwiniony przez władzę za zabójstwo człowieka (choć uczynił to w obronie swojej chorej na schizofrenię matki) w poszukiwaniu swojego dawno zaginionego ojca. Staje się on właścicielem tytułowego Magicznego Noża, narzędzia wykutego ponad 300 lat temu przez naukowców z Cittàgazze, z tych samych materiałów co srebrna gilotyna (wykorzystywana w Bolvangarze). Nóż ten ma dwa ostrza – jedno służące do wycinania w czasoprzestrzeni wrót do innych wymiarów, drugie natomiast umożliwiające łatwe przecinanie wszelkiej, nawet najtwardszej, materii. Nóż znany jest też pod nazwą teleutaia makhaira albo aesahaettr. Po spotkaniu z wiedźmami ze świata Lyry, młodzi bohaterowie podróżują dalej, spotykając na swej drodze m.in. ojca Willa, który pod zmienionym nazwiskiem Stanislausa Grummana przebywał w świecie Lyry. Niestety ginie on prawie natychmiast po spotkaniu z synem. Niedługo po tym Lyra porwana zostaje przez swoją matkę Panią Coulter, agentkę Magisterium, która poznała przepowiednię mówiącą o tym, iż jej córka stanie się następną Ewą. Will nie pozostaje jednak osamotniony. Odnajduje go para zbuntowanych aniołów Baruch i Balthamos, przez których zostaje wciągnięty w spór z Autorytetem – pierwszym aniołem który nazwał się stworzycielem świata, Bogiem.
qas: question: Na kogo nie miały wpływu Spektra?
answers: text: Dzieci
answer_end: 384
generative_answer: Dzieci
is_impossible: no

question: Na jaką chorobę cierpiała matka Willa?
answers: text: schizofrenię
answer_end: 738
generative_answer: schizofrenię
is_impossible: no

question: Kim był Autorytet?
answers: text: pierwszym aniołem który nazwał się stworzycielem świata, Bogiem
answer_end: 1889
generative_answer: pierwszym aniołem który nazwał się stworzycielem świata, Bogiem
is_impossible: no

question: Jak Lyra dotarła do Cittàgazze?
answers: text: przez most między wymiarowy
answer_end: 63
generative_answer: przez most między wymiarowy
is_impossible: no

question: Co działo się z osobami dorosłymi po spotkaniu ze Spektrami?
answers: text: stawali się obojętni na cały świat, pozbawieni duszy
answer_end: 493
generative_answer: stawali się obojętni na cały świat, pozbawieni duszy
is_impossible: no