Marksizm


Marksizm (niem. Marxismus), „socjalizm naukowy” – światopogląd polityczno-społeczno-gospodarczy wywodzący się z myśli Karla Marksa, a także, w mniejszym stopniu, Friedricha Engelsa.

context: Rozróżnienie między socjalizmem a komunizmem pojawiło się w dziełach Marksa po upadku Komuny Paryskiej w 1871 roku, która w ujęciu marksistowskim była pierwszą próbą budowy społeczeństwa opartego na wartościach socjalizmu. Karol Marks i Fryderyk Engels promowali świadomość zarabiających na własnej pracy, a więc „klasy robotniczej”. Promowali oni kształtowanie „warunków pracy” pracowników „płatnego niewolnictwa” do szukania drogi do wolności i emancypacji, a w końcu przejęcia własności środków produkcji przez ogół społeczeństwa. Emancypacja pracy według marksizmu prowadzi do utworzenia społeczeństwa bezklasowego. Początkowo proletariat kontrolował będzie środki produkcyjne poprzez państwo robotnicze, które jednak później zostanie zlikwidowane. Przed osiągnięciem bezklasowego społeczeństwa komunistycznego, na etapie socjalizmu, działalność gospodarcza miała być organizowana poprzez praktyczne zastosowanie systemów motywacyjnych, dalej miałyby istnieć klasy społeczne, działały one by jednak w mniejszym zakresie niż w systemie kapitalistycznym. Dla marksistów ortodoksyjnych, zgodnie z pracami Marksa, socjalizm będzie niższym etapem społeczeństwa bezklasowego, komunizmu. Aby osiągnąć społeczeństwo bezklasowe, społeczeństwa powinny w pełni osiągnąć socjalistyczny etap rozwoju efektywności ekonomicznej, automatyzacji produkcji oraz doprowadzić gospodarkę państwa robotniczego do sytuacji, w której powstałby znaczny nadmiar towarów i usług w myśl marksowskiej zasady – „każdemu według potrzeb”. Dla Karola Marksa, rozwój systemu kapitalistycznego w Europie Zachodniej stanowił możliwość i materialną podstawę dla budowy społeczeństwa działającego na zasadach socjalizmu. Tym samym marksizm różni się od wcześniejszych tez socjalistycznych, w szczególności socjalizmu utopijnego. Wielu wcześniejszych teoretyków takich jak Thorstein Veblen, uważało że socjalizm jest tylko oczywistym celem rozwoju ludzkości, który prędzej czy później i tak nastanie.
qas: question: Jak Marks postrzegał Komunę Paryską?
answers: text: pierwszą próbą budowy społeczeństwa opartego na wartościach socjalizmu
answer_end: 221
generative_answer: jako pierwszą próbę budowy społeczeństwa opartego na wartościach socjalizmu
is_impossible: no

question: W jaki sposób miało wyglądać funkcjonowanie działalności gospodarczej w fazie socjalistycznej zgodnie z założeniami nurtu Marksa?
answers: text: poprzez praktyczne zastosowanie systemów motywacyjnych
answer_end: 939
generative_answer: poprzez praktyczne zastosowanie systemów motywacyjnych
is_impossible: no

question: Jak ortodoksyjni wyznawcy poglądów Marksa postrzegają socjalizm?
answers: text: niższym etapem społeczeństwa bezklasowego
answer_end: 1172
generative_answer: jako niższy etap społeczeństwa bezklasowego
is_impossible: no

question: Czym dla Marksa był rozkwit kapitalizmu w krajach Zachodu?
answers: text: możliwość i materialną podstawę dla budowy społeczeństwa działającego na zasadach socjalizmu
answer_end: 1684
generative_answer: możliwością i materialną podstawą dla budowy społeczeństwa działającego na zasadach socjalizmu
is_impossible: no

question: Jak Veblen postrzegał idee socjalistyczne?
answers: text: oczywistym celem rozwoju ludzkości, który prędzej czy później i tak nastanie
answer_end: 1963
generative_answer: jako oczywisty cel rozwoju ludzkości, który prędzej czy później i tak nastanie
is_impossible: no

context: Rewolucja miała stanowić głęboki przewrót w ekonomicznym, politycznym i ideologicznym życiu społecznym, z całkowitą przemianą stosunków własnościowych oraz likwidacją klas społecznych. Rewolucja według teorii Marksa ma nastąpić na całym świecie niemal równocześnie. Rewolucja według Marksa miała dokonać się w krajach dobrze rozwiniętych gospodarczo, krajach kapitalistycznych, gdzie masy robotników przemysłowych są największe, bo to na nich opiera się ciężar jej wywołania. W późniejszym okresie Marks dopuścił jednak możliwość jej zajścia w kraju głównie rolniczym jak Rosja. Zwycięstwo rewolucji według Marksa, jako prawo natury, było nieuchronne (historycyzm).
qas: question: Jaki element społeczeństwa miał zostać kompletnie wyeliminowany w ramach rewolucji Marksa?
answers: text: klas społecznych
answer_end: 183
generative_answer: klasy społeczne
is_impossible: no

question: Czy Karl Marks chciał, aby rewolucja zaszła na poziomie globalnym?
answers: text: Rewolucja według teorii Marksa ma nastąpić na całym świecie niemal równocześnie
answer_end: 264
generative_answer: tak
is_impossible: no

question: Dlaczego Karlowi Marksowi zależało na tym, żeby rewolucja rozwinęła się w krajach dysponujących dużą liczbą robotników?
answers: text: bo to na nich opiera się ciężar jej wywołania
answer_end: 474
generative_answer: bo to na nich opiera się ciężar jej wywołania
is_impossible: no

question: Czy Karl Marks doszedł do wniosku, że skuteczna rewolucja może zostać przeprowadzona w Rosji?
answers: text: W późniejszym okresie Marks dopuścił jednak możliwość jej zajścia w kraju głównie rolniczym jak Rosja
answer_end: 577
generative_answer: tak
is_impossible: no

question: Jaki kraj miał dać początek rewolucji, według poglądów, które Marks rozwinął w późniejszym okresie swojej działalności?
is_impossible: yes