Pentekostalizm w Ameryce Łacińskiej

Pentekostalizm w Ameryce Łacińskiej – ruch zielonoświątkowy w krajach Ameryki Łacińskiej. Jest drugim co do liczebności ruchem religijnym w regionie, identyfikuje się z nim około 30% populacji, licząc wraz z ruchem charyzmatycznym w Kościele katolickim i Kościołach protestanckich. Zielonoświątkowcy są najszybciej rosnącym liczebnie ugrupowaniem protestanckim i w żadnym regionie świata nie oddziaływali tak silnie, jak w Ameryce Łacińskiej. Pentekostalizm nie jest ruchem jednolitym i nigdy nie utworzył jednej struktury, która obejmowałaby wszystkich wiernych, a poszczególne odłamy często ze sobą rywalizują.
Ruch zielonoświątkowy najpierw dotarł do Chile (w 1909), następnie do Argentyny i Brazylii (1910), Peru (1911), Nikaragui (1912), Meksyku (1914), Portoryko i Gwatemali (1916). W następnych latach dotarł do pozostałych krajów Ameryki Łacińskiej. Wśród badaczy nie ma zgody co do przyczyn tak szybkiego rozwoju pentekostalizmu w regionie (wskazywano na takie czynniki, jak polityczne wsparcie ze strony Stanów Zjednoczonych, awans społeczny wyznawców, adaptacja środowiskowa).
Początkowo zielonoświątkowcy nie przejawiali szczególnego zainteresowania kwestiami społecznymi i deklarowali apolityczność. Wraz ze wzrostem liczebnym nastąpił wzrost zainteresowania tymi problemami. Latynoski pentekostalizm był badany przez takich uczonych (socjologów, politologów i religiologów) jak: Emilio Willems (1967), Christian Lalive D´Epinay (1968 i 1975), David Martin (1990 i 2002), André Corten (1995), Jean-Pierre Bastian (1997), Timothy J. Steigenga (2001) oraz William Mauricio Beltrán Cely (2010).

context: Ze względu na różnorodność latynoskiego pentekostalizmu trudno jednoznacznie ocenić jego wpływ na politykę w krajach Ameryki Łacińskiej. Część badaczy twierdzi, że oddziaływanie zielonoświątkowców jest czytelne i bardzo jednoznaczne. Jednak ich oceny bywają skrajnie odmienne, jedni twierdzą, że zielonoświątkowców cechuje polityczna bierność i spokój, inni natomiast zarzucają im odchylenie prawicowe i autorytaryzm. Do roku 2006 zielonoświątkowcy oddziaływali na politykę trzech krajów: Brazylii, Chile i Gwatemali. W każdym z tych krajów ich oddziaływanie przejawiało się w inny sposób i to zróżnicowanie może się pogłębiać, a konsekwencje tego będą długoterminowe dla krajów Ameryki Łacińskiej. Liczba krajów, w których zielonoświątkowcy angażują się w politykę stale wzrasta. Według oceny socjologa Miguela Ángela Mansilly, zielonoświątkowcy brazylijscy, peruwiańscy i ekwadorscy uprawiają polityczną partyzantkę i na ich tle najlepiej prezentują się zielonoświątkowcy chilijscy. Pastor Juan Sepúlveda na przykładzie chilijskich zielonoświątkowców dowodził, że zielonoświątkowców cechuje pluralizm, mogą reprezentować lewicę, prawicę, bądź przyjąć apolityczną postawę.
qas: question: Czemu niełatwo jest określić wpływ pentekostalizmu na politykę państw w Ameryce Łacińskiej?
answers: text: Ze względu na różnorodność
answer_end: 26
generative_answer: ze względu na jego różnorodność
is_impossible: no

question: W jakich państwach zielonoświątkowcy działali politycznie przed 2006 rokiem?
answers: text: Brazylii, Chile i Gwatemali
answer_end: 516
generative_answer: Brazylii, Chile i Gwatemali
is_impossible: no

question: Czy liczba członków społeczności zielonoświątkowców stale się zwiększa?
is_impossible: yes

question: Jakie zależności w politycznych upodobaniach społeczności wykazał Sepúlveda?
answers: text: że zielonoświątkowców cechuje pluralizm
answer_end: 1102
generative_answer: że zielonoświątkowców cechuje pluralizm
is_impossible: no

context: W latach 80. krytycy zaczęli zarzucać, że zielonoświątkowcy aby pozyskać sobie nowych wiernych składają im fałszywe obietnice rozwiązania ich problemów. Jean-Pierre Bastián zarzucił w 1986 roku, że protestantyzm przegrał swoją historyczną misję w Ameryce Łacińskiej, ponieważ prowadzi do alienacji i fałszywej świadomości. Zamiast sekularyzacji i pozbawienia iluzji, co nastąpiło w Europie, latynoskie społeczeństwo otrzymało reakcyjny pentekostalizm. W roku 1997 stwierdził, że pentekostalizm pomimo swego wewnętrznego rozczłonkowania jest wyrazem zespołu dynamizmów społecznych, wśród których, w przypadku charyzmatycznych zielonoświątkowców, centralne miejsce zajmuje dążenie do dominacji. Najlepszymi tego przykładami są brazylijski Kościół Uniwersalny oraz Międzynarodowa Misja Charyzmatyczna (Misión Carismática Internacional) w Kolumbii. Był też zdania, że pentekostalizm, w przeciwieństwie do protestantyzmu, jest religią tradycji ustnej. Krytycy zarzucają izolację od społeczeństwa.
qas: question: Czy krytycy w latach 80. zarzucali przedstawicielom tego ruchu religijnego kłamstwa?
answers: text: W latach 80. krytycy zaczęli zarzucać, że zielonoświątkowcy aby pozyskać sobie nowych wiernych składają im fałszywe obietnice rozwiązania ich problemów
answer_end: 151
generative_answer: tak
is_impossible: no

question: Czy w latach 80. Bastián uważał, że protestantyzm udanie wypełnił swoją rolę w Ameryce Łacińskiej?
answers: text: Jean-Pierre Bastián zarzucił w 1986 roku, że protestantyzm przegrał swoją historyczną misję w Ameryce Łacińskiej
answer_end: 265
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Dlaczego Bastián uważał, że protestantyzm nie wypełnił udanie swojej roli w Ameryce Łacińskiej?
answers: text: ponieważ prowadzi do alienacji i fałszywej świadomości. Zamiast sekularyzacji i pozbawienia iluzji, co nastąpiło w Europie, latynoskie społeczeństwo otrzymało reakcyjny pentekostalizm
answer_end: 450
generative_answer: ponieważ prowadzi do alienacji i fałszywej świadomości. Zamiast sekularyzacji i pozbawienia iluzji, co nastąpiło w Europie, latynoskie społeczeństwo otrzymało reakcyjny pentekostalizm
is_impossible: no