Nazaret

Nazaret (hebr. ‏נצרת‎, Nacerat; arab. ‏الناصرة‎, An-Nasira) – największe miasto i stolica administracyjna Dystryktu Północnego w Izraelu.
Jest to największe arabskie miasto w kraju i dlatego często jest nazywane „arabską stolicą Izraela”. Stanowi gospodarczą, polityczną, kulturalną i medialną stolicę izraelskich Arabów. Nastroje panujące w mieście są ważnym wskaźnikiem nastrojów panujących w arabskiej społeczności Izraela.
W Ewangeliach Nazaret zostało przedstawione jako miejsce dorastania Jezusa Chrystusa, w związku z czym wybudowano tutaj liczne sanktuaria upamiętniające wydarzenia biblijne. Stały się one celem pielgrzymek chrześcijan.

context: W wyniku I wojny światowej miasto Nazaret wraz z całą Palestyną przeszło pod panowanie brytyjskie. Władze Brytyjskiego Mandatu Palestyny umożliwiały rozwój społeczności chrześcijańskiej w mieście. Podczas II wojny światowej w Nazarecie mieściła się szkoła ochotniczek Pomocniczej Służby Kobiet związanej z armią polską generała Władysława Andersa. Wraz z końcem wojny nasilił się konflikt izraelsko-arabski. Przyjęta 29 listopada 1947 roku Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 w sprawie podziału Palestyny zakładała, że Nazaret będzie znajdować się w arabskim państwie. Na początku I wojny izraelsko-arabskiej w maju 1948 roku oddziały Arabskiej Armii Wyzwoleńczej dowodzone przez Fauziego al-Kawukdżiego przegrupowały się do Nazaretu. Atakowały stąd żydowskie linie komunikacyjne. Podczas operacji „Dekel” w dniu 16 lipca 1948 roku Nazaret został zajęty przez wojska izraelskie. Arabowie poddali miasto nie stawiając właściwie żadnego oporu. W przeciwieństwie do innych miast izraelskie dowództwo nie przeprowadziło tutaj akcji wysiedlania ludności arabskiej, dzięki czemu Nazaret jest nadal zamieszkały przez Arabów.
qas: question: Czego dotyczyła rezolucja o numerze 181 ONZ?
answers: text: podziału Palestyny
answer_end: 511
generative_answer: podziału Palestyny
is_impossible: no

question: Kiedy wprowadzono rezolucję nr 181?
answers: text: 29 listopada 1947
answer_end: 434
generative_answer: 29 listopada 1947
is_impossible: no

question: Kiedy doszło do wybuchu I wojny izraelsko-arabskiej?
is_impossible: yes

question: Kiedy odbyła się akcja "Dekel"?
answers: text: 16 lipca 1948
answer_end: 833
generative_answer: 16 lipca 1948
is_impossible: no

question: Jaki był wynik akcji "Dekel"?
answers: text: Nazaret został zajęty przez wojska izraelskie
answer_end: 884
generative_answer: Nazaret został zajęty przez wojska izraelskie
is_impossible: no

context: We wczesnych żydowskich źródłach brak informacji o Nazarecie, może to wynikać z niskiej pozycji Galilei wśród Żydów żyjących w Judei. Nie wzmiankuje o nim Stary Testament, Talmud ani żydowski historyk Józef Flawiusz. Miasteczko pojawia się dopiero w I wieku p.n.e. Ocenia się, że Nazaret liczył wówczas około 480 mieszkańców. Według opisu Ewangelii Łukasza Nazaret był domem Józefa i Marii, rodziców Jezusa Chrystusa. Według Biblii Józef i Maria po narodzeniu się Jezusa uciekli do Egiptu przed prześladowaniami ze strony króla Heroda Wielkiego. Po jego śmierci powrócili do Nazaretu, gdzie Jezus spędził swoje dzieciństwo. Przebywał on w Nazarecie do czasu podjęcia się publicznej działalności, którą rozpoczął w wieku 30 lat. Wtedy przyjął chrzest w Jordanie z rąk Jana Chrzciciela, a następnie przeniósł się do pobliskiego Kafarnaum. Zgodnie z tradycją katolicką już w pierwszych latach po śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa istniała w Nazarecie silna grupa judeochrześcijan, która spotykała się w domu Maryi i Józefa. Kolejne lata wiązały się z falą ciężkich prześladowań chrześcijan, a także i Żydów. W 1962 roku w Cezarei Nadmorskiej odkryto listę w języku aramejskim zawierającą spis rodzin kapłańskich, rozesłanych do różnych miejscowości z powodu upadku w 70 roku Jerozolimy i zniszczenia Świątyni Jerozolimskiej, z których jedna zamieszkała w Nazarecie; według inskrypcji „kapłani z porządku Elkalira uczynili Nazaret swoim domem”. Miasto Nazaret pozostawało żydowskim co najmniej do VII wieku, jednak jego historia była już nierozerwalnie związana z chrześcijaństwem. Euzebiusz z Cezarei w swojej Historii Kościoła powołuje się na Hegezypa, który w II wieku pisał o krewnych Jezusa z Nazaretu, kiedy opowiada o prześladowaniach za cesarza Domicjana (81–96 n.e.). Następnie krewni Jezusa mieli rozejść się po całym świecie. Archeolodzy znaleźli również miejsce nabożeństw wczesnych chrześcijan (III w.), w tym baptysterium w podłodze pokrytej mozaiką, na której widnieje imię diakona Konona z Nazaretu. Według podania Euzebiusza z Cezarei (Historia Kościoła, t. 1, 7:13-14) w czasie prześladowań za Decjusza (249–251) chrześcijański męczennik Konon powiedział w czasie przesłuchania, że jest z potomków rodziny Chrystusa z Nazaretu w Galilei. W IV wieku w tej niewielkiej osadzie wybudowano pierwszy kościół, który znajdował się przy jaskini. Hieronim ze Strydonu pisał w V wieku, że Nazaret był zwykłą wsią, której żydowscy mieszkańcy czerpali zyski z handlu z chrześcijańskimi pielgrzymami. Do VI wieku była to żydowska osada. W VI wieku legendy o Marii zaczęły zyskiwać coraz większą popularność wśród chrześcijańskich pielgrzymów przybywających do Palestyny. Wybudowano wówczas w miejscu przypuszczalnego położenia domu Marii trzynawową bizantyńską bazylikę Zwiastowania z przylegającym do niej konwentem. W 614 roku Persowie prowadzący wojnę z Bizancjum najechali na Palestynę. Przeciwko chrześcijanom wystąpili wówczas żydowscy powstańcy pod wodzą Beniamina, którzy zburzyli liczne kościoły i klasztory. W nagrodę za poparcie Persowie dali Żydom ograniczoną władzę nad Palestyną (lata 614–617). Gdy Bizantyjczycy zaczęli odnosić sukcesy w wojnie z Persami, w 627 roku Żydzi zawarli tajne porozumienie z cesarzem Herakliuszem. Po zajęciu Palestyny cesarz złamał warunki porozumienia i nakazał mordowanie wszystkich złapanych Żydów. Miejscem szczególnej kaźni było Nazaret, które od 630 roku przestało być żydowską osadą.
qas: question: Czy miasto Nazaret wzmiankowane jest w Talmudzie?
answers: text: Nie wzmiankuje o nim Stary Testament, Talmud
answer_end: 178
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Z jakiego powodu, według Biblii, Józef i Maria z małym Jezusem musieli uciekać z Nazaretu?
answers: text: prześladowaniami ze strony króla Heroda Wielkiego
answer_end: 544
generative_answer: prześladowań ze strony króla Heroda Wielkiego
is_impossible: no

question: Ile lat miał Jezus, gdy przyjmował chrzest?
answers: text: 30
answer_end: 722
generative_answer: 30
is_impossible: no

question: Gdzie Jezus przyjął chrzest?
answers: text: w Jordanie
answer_end: 760
generative_answer: w Jordanie
is_impossible: no

question: Kto ochrzcił Jezusa?
answers: text: Jana Chrzciciela
answer_end: 783
generative_answer: Jan Chrzciciel
is_impossible: no