Manuel Pinto da Costa

Manuel Pinto da Costa (ur. 5 sierpnia 1937 w Água Grande) – polityk Wysp Świętego Tomasza i Książęcej, pierwszy prezydent tego kraju od 12 lipca 1975 do 4 marca 1991. Działacz niepodległościowy i założyciel Ruchu Wyzwolenia Wysp Świętego Tomasza i Książęcej (MLSTP), lider partii w latach 1972–1990 oraz 1998–2005. Kandydat w wyborach prezydenckich w 1996, 2001, 2011 i 2016. Prezydent Wysp Świętego Tomasza i Książęcej ponownie od 3 września 2011 do 3 września 2016.
Z wykształcenia doktor ekonomii, w latach 60. XX wieku zaangażował się w działalność ruchu narodowowyzwoleńczego, dążącego do uniezależnienia kraju od Portugalii. Uczestniczył w negocjacjach z władzami kolonialnymi, a po ogłoszeniu niepodległości przez Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą został wybrany przez parlament ich pierwszym prezydentem. Jako prezydent najmniejszego państwa w Afryce, posiadał pełnię władzy, będąc jednocześnie szefem państwa, naczelnym dowódcą sił zbrojnych i szefem rządzącego MLSTP, jedynej działającej partii politycznej. W 1979 przejął dodatkowo uprawnienia szefa rządu.
Rządy Pinto da Costy charakteryzowały się brakiem swobód obywatelskich, zwalczaniem opozycji politycznej na zewnątrz i wewnątrz partii oraz budową aparatu bezpieczeństwa. Państwo przyjęło socjalistyczny model rozwoju, upaństwawiając własność prywatną i wprowadzając system gospodarki planowej. Prezydent utrzymywał ścisłe stosunki z dawnymi afrykańskimi koloniami portugalskimi oraz państwami bloku komunistycznego. Dopiero w połowie lat 80. XX wieku, w obliczu narastającego kryzysu gospodarczego, zdecydował się na zmianę kierunku politycznego, nawiązując współpracę z państwami zachodnimi i organizacjami międzynarodowymi.
Stopniowa transformacja gospodarcza i polityczna miała charakter pokojowy i zakończyła się w 1990, kiedy przyjęta została nowa konstytucja, wprowadzająca system wielopartyjny, kadencyjność głowy państwa oraz swobody demokratyczne. W 1991, po przegranej MLSTP-PSD w wyborach parlamentarnych, Pinto da Costa zrezygnował z planowanego startu w wyborach prezydenckich. Bezskutecznie starał się o urząd w dwóch kolejnych wyborach, w 1996 oraz w 2001. Udało się mu to za trzecim razem, w wyborach prezydenckich w 2011, w których wystartował jako kandydat niezależny.

context: 29 lipca 2001 Pinto da Costa wziął po raz drugi udział w wyborach prezydenckich. Jako lider partii rywalizował z Fradique'iem de Menezesem, biznesmenem startującym z ramienia ADI. W pierwszej i jedynej turze głosowania wygrał de Menezes, zdobywając 55,18% głosów. Pinto da Costa zajął drugie miejsce z wynikiem 39,98% głosów. W wyborach parlamentarnych w marcu 2002 MLSTP-PSD utrzymała największą liczbę mandatów w Zgromadzeniu Narodowym (24 mandaty), lecz tylko z przewagą jednego miejsca. W 2002 doszło do niewyjaśnionego ataku na biuro Pinto da Costy. Na kongresie partii 27 lutego 2005 Guilherme Posser da Costa zastąpił go na stanowisku przewodniczącego. W późniejszym czasie były prezydent objął funkcję „dożywotniego ambasadora” przy pozarządowej organizacji International Parliament for Safety and Peace z siedzibą w Palermo, zajmującą się promocją pokoju. Kierował w niej Departamentem Spraw Zagranicznych.
qas: question: W imieniu jakiego ugrupowania startował w wyborach z 2001 roku Fradique de Menezes?
answers: text: ADI
answer_end: 178
generative_answer: ADI
is_impossible: no

question: I ile punktów procentowych więcej zdobył da Costa, pokonując rywala w wyborach z 2001 roku?
is_impossible: yes

question: Z jakich przyczyn w 2002 roku zostaje zaatakowane biuro da Costy?
answers: text: niewyjaśnionego
answer_end: 523
generative_answer: niewyjaśnionych
is_impossible: no

question: Kto przejął obowiązki Pinto da Costy w 2005 roku?
answers: text: Guilherme Posser da Costa
answer_end: 615
generative_answer: Guilherme Posser da Costa
is_impossible: no

question: Jak dużą przewagę zyskało MLSTP-PSD w wyborach parlamentarnych 2002 roku?
answers: text: jednego miejsca
answer_end: 489
generative_answer: jednego miejsca
is_impossible: no