Boże Narodzenie w Polsce

Boże Narodzenie w Polsce – najważniejsze i najuroczyściej obchodzone, obok Wielkanocy, święto religijne w Polsce. Jego tradycje ukształtowały się na przestrzeni wieków, gdy zwyczaje pochodzące z czasów pogańskich poprzeplatały się ze zwyczajami wprowadzonymi przez Kościół. Na ich kształt miały także wpływ inne obrządki kościelne oraz tradycje ludowe. Obecnie Boże Narodzenie ma charakter święta rodzinnego i najczęściej jest obchodzone w gronie najbliższych.

context: W liturgii kościelnej, zgodnie z postanowieniami II Soboru Watykańskiego, Boże Narodzenie rozpoczynają odprawiane w wigilię nieszpory. W Polsce ten czas liczy się od zapadnięcia zmroku i pojawienia się na niebie „pierwszej gwiazdki”. Jest to symboliczne nawiązanie do Gwiazdy Betlejemskiej zwiastującej narodziny Jezusa, którą według Biblii ujrzeli na niebie Trzej Królowie. Wieczerzę, jak każe obyczaj postną, rozpoczyna się modlitwą i czytaniem fragmentu Ewangelii Mateusza, Łukasza lub Jana w części dotyczącej narodzin Jezusa. Potem uczestnicy wieczerzy wzajemnie przełamują się opłatkiem, jednocześnie składając sobie życzenia. Na stole przykrytym białym obrusem z wiązką sianka pod spodem, ustawia się o jedno nakrycie więcej niż wynosi liczba zgromadzonych osób. Dodatkowe miejsce przy stole wigilijnym przeznaczone jest dla niezapowiedzianego gościa lub nieobecnej, bliskiej osoby. W tym dniu bowiem nikt nie powinien być sam.
qas: question: Fragmenty jakich Ewangelii czyta się przed uroczystą kolacją?
answers: text: Mateusza, Łukasza lub Jana
answer_end: 493
generative_answer: Mateusza, Łukasza lub Jana
is_impossible: no

question: Czy zgodnie z tradycją wszystkie miejsca przy wigilijnym stole muszą być zajęte?
answers: text: Na stole przykrytym białym obrusem z wiązką sianka pod spodem, ustawia się o jedno nakrycie więcej niż wynosi liczba zgromadzonych osób
answer_end: 768
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Dla kogo zostawia się dodatkowe nakrycie przy stole?
answers: text: niezapowiedzianego gościa lub nieobecnej, bliskiej osoby
answer_end: 888
generative_answer: niezapowiedzianego gościa lub nieobecnej, bliskiej osoby
is_impossible: no

question: Co w Polskiej tradycji symbolicznie rozpoczyna Boże Narodzenie?
answers: text: pojawienia się na niebie „pierwszej gwiazdki”
answer_end: 232
generative_answer: pojawienie się na niebie "pierwszej gwiazdki"
is_impossible: no

question: Jakie nabożeństwo rozpoczyna Boże Narodzenie w kalendarzu liturgicznym?
answers: text: nieszpory
answer_end: 133
generative_answer: nieszpory
is_impossible: no

context: Tradycyjnie dniem poprzedzający Boże Narodzenie i kończącym okres adwentu jest Wigilia Bożego Narodzenia. Dawniej stanowiła ona przygotowanie do świąt, ale po reformie kalendarza stała się ich częścią. W tym dniu sprzątano domy oraz dekorowano je snopami zboża, które ustawiano w kątach pokoi. Miały symbolizować pomyślność i dostatek. Ponadto domy ozdabiano iglastymi gałązkami zwanymi podłaźniczkami, które umieszczano w różnych miejscach. Zwyczaj ubierania choinki pojawił się w Polsce dopiero w XVIII wieku i przywędrował z Niemiec.
qas: question: Kiedy odbywa się wigilia?
answers: text: dniem poprzedzający Boże Narodzenie
answer_end: 47
generative_answer: W dniu poprzedzającym Boże Narodzenie
is_impossible: no

question: Czy Wigilia zawsze była elementem świąt?
answers: text: Dawniej stanowiła ona przygotowanie do świąt, ale po reformie kalendarza stała się ich częścią
answer_end: 200
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Co ustawiano w wigilię w kątach domostw?
answers: text: snopami zboża
answer_end: 260
generative_answer: Snopy zboża
is_impossible: no

question: Co symbolizuje zboże?
answers: text: pomyślność i dostatek
answer_end: 334
generative_answer: pomyślność i dostatek
is_impossible: no

question: Kiedy choinki zaczęły pojawiać się w Polsce?
is_impossible: yes