Talmud

Talmud (hebr. ‏תלמוד‎ talmud „nauka”) – jedna z podstawowych (choć nie jest uznawana za świętą) ksiąg judaizmu. Został napisany językiem judeo-aramejskim. Talmud jest komentarzem do biblijnej Tory, w którym wyjaśniono, jak przestrzegać prawa zawartego w Torze w warunkach, jakie zapanowały wśród Żydów wypędzonych z Palestyny w II wieku. Dla wyznawców tradycyjnego judaizmu Talmud jest czymś w rodzaju obowiązującego katechizmu.

context: Natomiast Gemara stanowi bardzo obszerny komentarz do poszczególnych fragmentów Miszny, jeszcze bardziej precyzyjnie ustalający właściwe zachowanie pobożnego żyda w danej sytuacji. Gemara powstawała w dwóch największych żydowskich ośrodkach teologicznych, stąd istnieją dwa Talmudy: Talmud Jeruszalmi (Jerozolimski, zwany też Palestyńskim, rzadziej Talmudem Ziemi Izraela) i Talmud Bawli (Babiloński). Redakcję Talmudu Jerozolimskiego ukończono w IV wieku w Palestynie, w jesziwach chawrutycznych (od „b'chavruta” – בְחַבְרוּתָא,), które były znane jako „szte ha-jesziwy” (dwa kolegia), i działały w Cezarei, Seforis i Tyberiadzie. W wydaniu Bomberga (Wenecja 1520–1523), jego objętość wynosiła 526 kart in folio w trzydziestu siedmiu tomach. Talmud Babiloński ukończono na początku VI wieku w Babilonii, w jesziwach chawrutycznych, działających w miastach: Nehardea, Pumbedita i Sura. Talmud Babiloński jest obecnie powszechnie obowiązującym.
qas: question: Ile wyróżnia się Talmundów?
answers: text: dwa
answer_end: 273
generative_answer: dwa
is_impossible: no

question: Jakie wyróżnia się Talmudy?
answers: text: Talmud Jeruszalmi (Jerozolimski, zwany też Palestyńskim, rzadziej Talmudem Ziemi Izraela) i Talmud Bawli
answer_end: 387
generative_answer: Jeruszalmi i Bawli
is_impossible: no

question: Kiedy zakończono prace nad księgą Jerozolimską?
answers: text: w IV wieku
answer_end: 455
generative_answer: w IV wieku
is_impossible: no

question: Gdzie spisywano księgę Jerozolimską?
is_impossible: yes

question: Ilu edycji doczekało się wydanie Bomberga?
is_impossible: yes

context: Talmud składa się z dwóch części: Miszny i Gemary. Miszna to zbiór początkowo ustnych, a następnie listownych odpowiedzi rabinów wiernym, którzy zapytywali, jak interpretować praktycznie określone zapisy zawarte w Torze. Po uporządkowaniu tej tradycji powstała kodyfikacja obejmująca całą sferę obyczajowości (święta, ceremonie, rytuały, prawa, obyczaje itp.) – w sumie jest to 248 podstawowych obowiązków i 365 zakazów, ułożonych według porządku, jaki występuje w biblijnej Księdze Powtórzonego Prawa.
qas: question: Z jakich elementów składa się Talmud?
answers: text: Miszny i Gemary
answer_end: 49
generative_answer: Miszny i Gemary
is_impossible: no

question: Co zawiera w sobie Talmud?
answers: text: jak interpretować praktycznie określone zapisy
answer_end: 203
generative_answer: jak interpretować praktycznie określone zapisy
is_impossible: no

question: Ile wszystkich obowiązków dyktuje biblijna księga powtórzonego prawa?
is_impossible: yes

question: Na podstawie jakich kryteriów dokonywano ułożenia porządków zakazów i obowiązków w talmudzie?
answers: text: według porządku, jaki występuje w biblijnej Księdze Powtórzonego Prawa
answer_end: 501
generative_answer: według porządku, jaki występuje w biblijnej Księdze Powtórzonego Prawa
is_impossible: no

question: W jaki sposób Rabinowie przekazywali swoje wskazówki interpretacyjne do wiernych?
answers: text: zbiór początkowo ustnych, a następnie listownych odpowiedzi
answer_end: 120
generative_answer: zbiór początkowo ustnych, a następnie listownych odpowiedzi
is_impossible: no