Macierzanka zwyczajna

Macierzanka zwyczajna (Thymus pulegioides L.) – gatunek rośliny należący do rodziny jasnotowatych. Znana też jako macierzanka jajowata. Ten aromatyczny, niski półkrzew występuje na rozległych obszarach Europy, a jako introdukowany także w Ameryce Północnej i Nowej Zelandii. W Polsce jest pospolity. Rośnie w miejscach słonecznych, w murawach i na skałach, źle znosi zacienienie. Jest jednym z trzech gatunków macierzanek cenionych jako rośliny przyprawowe oraz lecznicze (poza macierzanką zwyczajną podobnie stosowana jest macierzanka piaskowa i tymianek). Gatunek ten bywa także uprawiany jako roślina ozdobna.

context: Przyprawę stanowi świeże lub suszone ziele zebrane na początku kwitnienia, najlepiej przed rozwinięciem się kwiatów. Najbardziej aromatyczne są rośliny rosnące na stanowiskach silnie nasłonecznionych. Macierzanka zwyczajna może stanowić składnik mieszanek przyprawowych, dodatek do zup i sosów mięsnych, warzyw, grzybów czy cukinii. Ma bardzo aromatyczny zapach i korzenny, gorzki smak. Jest przyprawą używaną przede wszystkim w kuchni śródziemnomorskiej, bardzo zbliżoną do tymianku, stosowaną podobnie i tak jak to ziele nadaje się szczególnie do przyprawiania potraw tłustych i ciężkostrawnych. Stare księgi zielarskie radzą dodawać macierzankę do potraw mięsnych i rybnych, ponieważ regulować ma trawienie.
qas: question: Jaką inną przyprawę przypomina?
answers: text: tymianku
answer_end: 483
generative_answer: tymianek
is_impossible: no

question: W jakiej kuchni się ją wykorzystuje?
answers: text: śródziemnomorskiej
answer_end: 454
generative_answer: śródziemnomorskiej
is_impossible: no

question: Gdzie powinny być hodowane macierzanki zwyczajne, aby miały jak najwięcej smaku?
answers: text: na stanowiskach silnie nasłonecznionych
answer_end: 199
generative_answer: na stanowiskach silnie nasłonecznionych
is_impossible: no

question: Jak smakuje macierzanka zwyczajna?
answers: text: Ma bardzo aromatyczny zapach i korzenny, gorzki smak
answer_end: 385
generative_answer: ma korzenny, gorzki smak
is_impossible: no

question: Dlaczego dawniej zalecano dodawać ją do dań mięsnych?
answers: text: ponieważ regulować ma trawienie
answer_end: 709
generative_answer: ponieważ miała regulować trawienie
is_impossible: no

context: Gatunek opisany został przez Karola Linneusza w Species Plantarum w 1753 roku (jako lektotyp wskazany został jeden z okazów zbieranych przez Linneusza). Zaliczany jest do sekcji Serpyllum. W obrębie gatunku tradycyjnie wyodrębniano podgatunki różniące się takimi cechami morfologicznymi jak długość liści, proporcja długości do szerokości liści i długość kwiatostanu. Eksperyment, w którym wegetatywnie namnażano rośliny różnych podgatunków, wykazał, że cechy uważane za diagnostyczne w istocie zależą od warunków środowiskowych i nie mają podstaw genetycznych. W efekcie uznaje się obecnie, że jest to polimorficzny gatunek, w obrębie którego można wyróżnić co najwyżej różne odmiany. Ze względu na złożoną systematykę rodzaju i wyróżniane liczne różne taksony wewnątrzgatunkowe lista synonimów jest bardzo długa.
qas: question: Kto był autorem Species Plantarum?
answers: text: Karola Linneusza
answer_end: 45
generative_answer: Karol Linneusz
is_impossible: no

question: W którym roku Linneusz podjął się opisu macierzanki zwyczajnej?
answers: text: 1753
answer_end: 72
generative_answer: 1753
is_impossible: no

question: Do jakiej sekcji zwykle włącza się macierzankę zwyczajną?
answers: text: Serpyllum
answer_end: 187
generative_answer: Serpyllum
is_impossible: no

question: Czym różnią się między sobą podgatunki macierzanki zwyczajnej?
answers: text: długość liści, proporcja długości do szerokości liści i długość kwiatostanu
answer_end: 366
generative_answer: długość liści, proporcja długości do szerokości liści i długość kwiatostanu
is_impossible: no

question: Od czego uzależniane są warunki środowiskowe macierzanki zwyczajnej?
is_impossible: yes