Operacja Lüttich

Operacja Lüttich – kryptonim niemieckiej kontrofensywy, przeprowadzonej w trakcie alianckiej inwazji w Normandii, na pozycje wojsk amerykańskich w pobliżu niewielkiego miasteczka Mortain w dniach 7-13 sierpnia 1944 r. (Lüttich to niemiecka nazwa belgijskiego miasta Liège, gdzie Niemcy odnieśli zwycięstwo nad wojskami Ententy w pierwszej bitwie I wojny światowej). W amerykańskiej i brytyjskiej historiografii ofensywa ta jest także znana jako kontrofensywa pod Mortain.
Rozkaz natarcia pochodził od samego Adolfa Hitlera, który chciał wyprzeć siły 1 Armii Stanów Zjednoczonych z terytoriów, które ta zajęła w czasie operacji Cobra oraz późniejszych tygodniach. Celem operacji było również przebicie się sił niemieckich do wybrzeża w okolicach Avranches u nasady półwyspu Cotentin, aby odciąć jednostki amerykańskiej 3 Armii, która znajdowała się w Bretanii.
Główne uderzenie miał przeprowadzić niemiecki XLVII Korpus Pancerny przy wsparciu półtorej dywizji pancernej SS oraz dwóch dywizji pancernych Wehrmachtu. Pomimo początkowych sukcesów w starciach z amerykańskim VII Korpusem, natarcie zostało wkrótce zahamowane, a alianckie lotnictwo zadało poważne straty atakującym oddziałom niemieckim, niszcząc ostatecznie połowę wszystkich jednostek pancernych biorących udział w ataku. Chociaż walki wokół Mortain trwały 6 dni, Amerykanie przejęli inicjatywę już drugiego dnia trwania niemieckiej operacji.
Część niemieckich dowódców bezskutecznie przekonywała Hitlera, że natarcie ma niewielkie szanse powodzenia, a koncentracja jednostek pancernych na zachodnim krańcu normandzkiego frontu może doprowadzić do ich oskrzydlenia od południa i wschodu, a w ostateczności do załamania całego frontu. Pomimo tych ostrzeżeń Hitler nakazał rozpoczęcie ofensywy, co zakończyło się uwięzieniem pozostałości niemieckiej 7 Armii w kotle Falaise.

context: 2 sierpnia Hitler wysłał von Kluge rozkaz przeprowadzenia "natychmiastowego kontrataku między Mortain a Avranches". W celu upewnienia się, że rozkaz Hitlera zostanie wykonany, do Normandii został wysłany gen. Walter Warlimont, zastępca szefa sztabu OKW. Pomimo sugestii von Kluge, że kontratak nie ma szans powodzenia, a zamiast tego siły niemieckie powinny wycofać się do linii Sekwany, gdzie mogłyby bronić się w oparciu o nieuszkodzone umocnienia na południe od Caen, 4 sierpnia Hitler kategorycznie nakazał rozpoczęcie ofensywy. Zażądał on, aby w uderzeniu wzięło udział osiem z dziewięciu niemieckich dywizji pancernych stacjonujących w Normandii oraz całe rezerwy Luftwaffe m.in. 1000 myśliwców. Zdaniem Hitlera trzeba było spełnić trzy warunki, aby ofensywa się udała. "Von Kluge musi w to wierzyć. Musi zebrać wystarczającą liczbę jednostek pancernych z głównego frontu w Normandii, by stworzyć skuteczną siłę uderzeniową oraz musi osiągnąć efekt zaskoczenia".
qas: question: Gdzie wysłano generała Warlimonta?
answers: text: do Normandii
answer_end: 188
generative_answer: do Normandii
is_impossible: no

question: Czy von Kluge wierzył, że kontratak się uda?
answers: text: Pomimo sugestii von Kluge, że kontratak nie ma szans powodzenia
answer_end: 317
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Wojska z jakiego kraju powinny się według von Kluga wycofać?
answers: text: niemieckie
answer_end: 349
generative_answer: z Niemiec
is_impossible: no

question: Kto rozkazał zacząć ofensywę? 
answers: text: Hitler
answer_end: 488
generative_answer: Hitler
is_impossible: no

question: Ile myśliwców zostało zniszczonych podczas ofensywy?
is_impossible: yes

context: Von Fluck donosił nocą 6 sierpnia, że jego wojska nadal się nie przegrupowały, a dowódca 116 Dywizji Pancernej, gen. Gerhard von Schwerin, praktycznie "zrujnował przebieg operacji". W rzeczywistości gen. von Schwerin, który nie wierzył w powodzenie niemieckiego kontrnatarcia, nawet nie wydał swoim czołgom rozkazu rozpoczęcia ataku. To opóźnienie rozdzieliło siły atakujących Niemców, choć znajdujące się na lewej flance oddziały pancerne SS zdołały uderzyć na zajmowane przez Amerykanów pozycje na wschód od Mortain już krótko po północy. Siłom niemieckim udało się wykorzystać efekt zaskoczenia, ponieważ przechwycone przez szyfrantów z zespołu Ultra informacje nie dotarły na czas do sztabu amerykańskiej 1 Armii, który mógłby ostrzec swoje jednostki o zbliżającym się ataku. Na krótko udało im się zająć Mortain, jednak nie zdołali przełamać linii amerykańskiej 30 Dywizji Piechoty, dopóki 2 Batalion 120 Pułku Piechoty Stanów Zjednoczonych zajmował strategiczne wzgórze 314, najwyższy punkt w okolicy miasteczka. Choć batalion został odcięty od pozostałych sił aliantów, zrzucane na spadochronach zaopatrzenie pozwoliło mu przetrzymać niemieckie ataki. Jednak spośród 700 amerykańskich obrońców wzgórza, życie straciło 300.
qas: question: Kto dowodził 116 Dywizją Pancerną?
answers: text: Gerhard von Schwerin
answer_end: 137
generative_answer: Gerhard von Schwerin
is_impossible: no

question: Czy do 6 sierpnia doszło do przegrupowania wojsk Von Flucka?
answers: text: jego wojska nadal się nie przegrupowały
answer_end: 77
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Czy oddziały von Schwerin realnie wydał rozkaz ataku na oddziały von Flucka?
answers: text: nie wydał swoim czołgom rozkazu rozpoczęcia ataku
answer_end: 332
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Czy wojsko USA otrzymało ostrzeżenie o ataku niemieckim?
answers: text: nie dotarły na czas do sztabu amerykańskiej 1 Armii
answer_end: 716
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Ilu wszystkich Amerykanów zginęło na świecie w walce z Niemcami?
is_impossible: yes