Sonderaktion Lublin

Sonderaktion Lublin – akcja represyjna wymierzona w środowiska inteligenckie Lublina, przeprowadzona przez okupantów niemieckich w listopadzie 1939 roku.
Akcję zapoczątkowały masowe aresztowania, których ofiarą padło kilkuset przedstawicieli elity społecznej i intelektualnej Lublina. Niemcy zatrzymali wówczas m.in. dwóch biskupów oraz członków kurii diecezji lubelskiej, wszystkich obecnych w mieście wykładowców KUL, a także licznych nauczycieli, prawników i urzędników. Większość więźniów po pewnym czasie zwolniono do domów. Około 70 Polaków zostało jednak rozstrzelanych, a kolejnych kilkudziesięciu wywieziono do obozów koncentracyjnych. Nazwę Sonderaktion Lublin nadali tym wydarzeniom polscy historycy.

context: Na początku listopada 1939 roku Niemcy rozpoczęli przygotowania do zakrojonej na szeroką skalę akcji represyjnej, wymierzonej w elitę społeczną i intelektualną Lublina. Operacji tej polscy historycy nadali później nazwę Sonderaktion Lublin. Miała ona niejako zainicjować rządy SS-Brigadeführera Odilo Globocnika, który 9 listopada 1939 objął funkcję Dowódcy SS i Policji w dystrykcie lubelskim. Stanowiła także realizację gróźb Arthura Seyss-Inquarta, zastępcy generalnego gubernatora, który podczas wiecu dla volksdeustchów zorganizowanego w Banku Rolnym przy ul. Chopina w Lublinie zapowiedział rozprawę z polską inteligencją i Żydami. Sonderaktion Lublin nie była jednak akcją o wyłącznie lokalnym zasięgu. W związku ze zbliżaniem się Polskiego Święta Niepodległości, Niemcy przeprowadzali bowiem „prewencyjne” aresztowania i egzekucje niemal we wszystkich regionach okupowanej Polski. W szczególności zwraca uwagę podobieństwo Sonderaktion Lublin do przeprowadzonej kilka dni wcześniej akcji aresztowania profesorów krakowskich uczelni wyższych (Sonderaktion Krakau).
qas: question: Jaką operację przeprowadziły siły niemieckie w listopadzie 1939 roku?
is_impossible: yes

question: Jak uczeni określili akcję zatrzymań inteligencji w Lublinie?
answers: text: Sonderaktion Lublin
answer_end: 239
generative_answer: Sonderaktion Lublin
is_impossible: no

question: Kiedy Globnickowi została powierzona funkcja dowódcy Schutzstaffel?
answers: text: 9 listopada 1939
answer_end: 335
generative_answer: 9 listopada 1939
is_impossible: no

question: Czego dokonali Niemcy przed obchodami Święta Niepodległości?
answers: text: „prewencyjne” aresztowania i egzekucje niemal we wszystkich regionach okupowanej Polski
answer_end: 887
generative_answer: „prewencyjnych” aresztowań i egzekucji niemal we wszystkich regionach okupowanej Polski
is_impossible: no

question: Jak określono operację zatrzymań inteligencji krakowskiej przez siły niemieckie?
answers: text: Sonderaktion Krakau
answer_end: 1069
generative_answer: Sonderaktion Krakau
is_impossible: no

context: Polaków aresztowanych w trakcie Sonderaktion Lublin osadzono w celach więzienia na Zamku Lubelskim. Między grudniem 1939 a czerwcem 1940 większość zatrzymanych została zwolniona do domów. Około 70 Polaków zostało jednak rozstrzelanych, a kolejnych kilkudziesięciu wywieziono do obozów koncentracyjnych (powyższe dane odnoszą się do osób aresztowanych w Lublinie w dniach 9-20 listopada 1939). W gronie wywiezionych znalazł się m.in. prof. Władysław Kuraszkiewicz, ks. Stanisław Wojsa oraz sześciu lubelskich nauczycieli.
qas: question: Gdzie zamknięto Polaków aresztowanych w Lublinie w 1939 roku?
answers: text: na Zamku Lubelskim
answer_end: 98
generative_answer: na Zamku Lubelskim
is_impossible: no

question: Czy osadzeni w ramach zostali w większości Sonderaktion Lublin zabici?
answers: text: większość zatrzymanych została zwolniona do domów
answer_end: 186
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Ile osób zostało zamordowanych podczas Sonderaktion Lublin?
answers: text: 70
answer_end: 196
generative_answer: 70
is_impossible: no

question: Czy profesor Władysław Kuraszkiewicz został rozstrzelany?
answers: text: W gronie wywiezionych znalazł się m.in. prof. Władysław Kuraszkiewicz
answer_end: 462
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Kiedy wywożono więźniów do obozów koncentracyjnych w ramach akcji Sonderaktion Lublin?
is_impossible: yes