Podatek cukrowy

Podatek cukrowy – podatek akcyzowy nakładany na sprzedaż napojów słodzonych cukrem (ang. sugar sweetend beverages SSB), ew. innych produktów z wysoką zawartością cukru, w celu ograniczenia ich masowej konsumpcji i jej społecznie niepożądanych konsekwencji zdrowotnych.
Akcyza ta jest przedmiotem debaty w wielu państwach. Sprzeciwiali się jej producenci słodkich napojów (np. Coca-Cola we Francji); jej orędownicy, tacy jak krajowe zrzeszenia medyczne i Światowa Organizacja Zdrowia, promują ją jako przykład podatku Pigou, mającego być efektywną metodą walki z epidemią nadwagi i otyłości, oraz zachęcania społeczeństwa do zdrowego odżywiania.

context: Wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że spożywanie napojów gazowanych z dodatkiem cukru podnosi ryzyko otyłości u dzieci i dorosłych oraz w dłuższym czasie chorób cywilizacyjnych takich jak m.in. cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia czy artretyzm – głównych współczesnych przyczyn niepełnosprawności i śmierci. Według oszacowania McKinsey Global Institute, globalne koszty otyłości przekraczają $2 biliony rocznie. Wszechobecność dosładzanego pożywienia uczyniła z jego konsumpcji przedmiot szczególnego zaniepokojenia ekspertów zdrowia publicznego. W krajach rozwiniętych takich jak Stany Zjednoczone i Wielka Brytania, słodzone napoje stanowią jedno z głównych źródeł kalorii w dietach nastolatków. Choć w niektórych państwach trend ich spożycia jest spadkowy, wśród dużych populacji takich krajów rozwijających się jak Indie czy Wietnam, popularność słodkich napojów dynamicznie rośnie. W USA, stanowiącym jeden z największych rynków komercyjnych napojów bezalkoholowych, ich roczna konsumpcja per capita wyniosła w 2014 r. 154 litry.
qas: question: Ile wyniosło roczne spożycie słodkich napojów w przeliczeniu na jednego mieszkańca w 2014 roku w Stanach Zjednoczonych?
answers: text: 154 litry
answer_end: 1045
generative_answer: 154 litry
is_impossible: no

question: Czy picie napojów tego typu niesie za sobą niebezpieczne konsekwencje zdrowotne jedynie dla dzieci?
answers: text: Wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że spożywanie napojów gazowanych z dodatkiem cukru podnosi ryzyko otyłości u dzieci i dorosłych oraz w dłuższym czasie chorób cywilizacyjnych takich jak m.in. cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia czy artretyzm – głównych współczesnych przyczyn niepełnosprawności i śmierci
answer_end: 318
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: W jakich krajach obserwuje się tendencję wzrostową popularności tego typu napojów?
answers: text: rozwijających się jak Indie czy Wietnam
answer_end: 848
generative_answer: rozwijających się jak Indie czy Wietnam
is_impossible: no

question: Jakie choroby uznaje się obecnie za główne przyczyny niepełnosprawności i zgonów?
answers: text: cywilizacyjnych takich jak m.in. cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia czy artretyzm
answer_end: 255
generative_answer: cywilizacyjne, takie jak m.in.: cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia czy artretyzm
is_impossible: no

question: Ile pieniędzy rocznie przeznaczają Amerykanie na zakup tego typu napojów?
is_impossible: yes

context: Według oszacowań empirycznych, akcyzy cukrowe zmniejszyły konsumpcję napojów słodzonych i przyniosły poprawę zdrowia publicznego m.in. w Meksyku, i w Kalifornii. Meta-analiza danych z USA, Meksyku, Brazylii i Francji z 2013 r. sugerowała, że podatki cukrowe mogą być skuteczne, choć do pewniejszych wniosków konieczne są dalsze badania. Przegląd 13 studiów przypadku z 2017 r. konkluduje, że akcyzy te generalnie osiągają zamierzone efekty – w różnorodnym stopniu, zależnym od regionu i konstrukcji prawa. Według badania z 2017 r., podatki cukrowe są ogólnie efektywne i redukują spożycie dosładzanych napojów oraz towarzyszące temu problemy, jednak efekt ten jest relatywnie mniejszy wśród osób już otyłych.
qas: question: Jakie osoby w mniejszym stopniu niż reszta społeczeństwa ograniczają spożycie słodzonych napojów po wprowadzeniu podatku cukrowego, zgodnie z wynikami badania z 2017 roku?
answers: text: już otyłych
answer_end: 707
generative_answer: już otyłe
is_impossible: no

question: Od czego zależy stopień sukcesu podatku cukrowego, według przeglądu z 2017 roku?
answers: text: regionu i konstrukcji prawa
answer_end: 504
generative_answer: regionu i konstrukcji prawa
is_impossible: no

question: Czy badanie z 2017 roku wskazuje na dobrą skuteczność tego typu podatków?
answers: text: Według badania z 2017 r., podatki cukrowe są ogólnie efektywne i redukują spożycie dosładzanych napojów oraz towarzyszące temu problemy
answer_end: 641
generative_answer: tak
is_impossible: no

question: Dane z jakich krajów zostały uwzględnione w metaanalizie z 2013 roku?
answers: text: USA, Meksyku, Brazylii i Francji
answer_end: 216
generative_answer: USA, Meksyku, Brazylii i Francji
is_impossible: no