Pokolenie (film)

Pokolenie – polski film wojenny z 1954 w reżyserii Andrzeja Wajdy, zrealizowany według scenariusza Bohdana Czeszki na podstawie powieści tego autora.
Film, którego akcja rozgrywa się podczas II wojny światowej, opisuje wydarzenia wojenne z perspektywy młodzieńca Stacha (Tadeusz Łomnicki). Dołącza on do lewicowego ruchu oporu przeciwko nazistowskim okupantom w Warszawie, zmagając się ze śmiercią lub dekonspiracją swoich najbliższych towarzyszy.
Pokolenie zostało zrealizowane zgodnie z konwencją filmowego socrealizmu, w wyniku czego wyolbrzymiało rolę Związku Walki Młodych oraz Armii Ludowej, a członków Armii Krajowej przedstawiało jako kolaborantów. Film Wajdy, przypadający na schyłek epoki stalinizmu w Polsce, mimo ingerencji dyrektora artystycznego Aleksandra Forda został jednak doceniony w kraju i za granicą za walory artystyczne. Pokolenie zapoczątkowało karierę Wajdy jako reżysera filmowego i zapowiedziało narodziny zjawiska określanego mianem polskiej szkoły filmowej, choć po 1989 film był poddawany krytyce za fałszowanie historii.

context: Pokolenie jest adaptacją powieści Bohdana Czeszki pod tym samym tytułem, która reprezentowała poetykę socrealizmu. Pierwotnie produkcja filmu na podstawie powieści miała być powierzona Aleksandrowi Fordowi, ten jednak nie zamierzał go realizować. Ford powierzył zadanie realizacji Pokolenia swojemu asystentowi Andrzejowi Wajdzie, dając mu pierwszą szansę realizacji własnego filmu pełnometrażowego. Wajda miał wówczas za sobą reżyserię dwóch nieudanych etiud: Złego chłopca oraz Ceramiki iłżeckiej, a nakręcenie Pokolenia miało mu pomóc w zdobyciu dyplomu Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi. Sam Ford miał nadzorować projekt jako szef artystyczny.
qas: question: Kto napisał powieść "Pokolenie"?
answers: text: Bohdana Czeszki
answer_end: 49
generative_answer: Bohdan Czeszka
is_impossible: no

question: W jakim nurcie została napisana powieść "Pokolenie"?
answers: text: socrealizmu
answer_end: 113
generative_answer: socrealizmu
is_impossible: no

question: Jak nazywa się pierwszy pełnometrażowy film wyreżyserowany przez Wajdę?
answers: text: Pokolenie
answer_end: 9
generative_answer: Pokolenie
is_impossible: no

question: Jakie filmy wyreżyserował Aleksander Ford?
is_impossible: yes

question: Jaką uczelnie wyższą ukończył Ford?
is_impossible: yes

context: Choć Pokolenie współcześnie jest utożsamiane z nurtem socrealistycznym i podatne na krytykę ideologiczną, nie były kwestionowane jego walory estetyczne. Barbara Mruklik, poświęcając twórczości Wajdy osobną książkę, dostrzegła w Pokoleniu zaczątek jego stylu autorskiego. Zdaniem Mruklik Pokolenie Wajdy wprowadziło do jego twórczości bohatera romantycznego (Jasia Krone), łączącego w sobie „tradycję romantyzmu XIX-wiecznego z egzystencjalizmem wieku XX”. Autorka zauważyła, iż specyfiką Wajdy jest budowanie kontrastów (na przykład poprzez zestawienie sceny pobicia Stacha przez Niemców z sekwencją jazdy końmi) oraz rozbudowanych metafor (zegar z „Murzynkiem”, którego wahadło coraz szybciej się rusza i intensyfikuje nastrój). Bronisława Stolarska porównała nawet przemianę duchową Jasia Krone (od bierności do czynnego oporu) z męczeństwem Chrystusowym.
qas: question: Jakie cechy łączy w sobie bohater romantyczny obecny w twórczości Andrzeja Wajdy, według Barbary Mruklik?
answers: text: „tradycję romantyzmu XIX-wiecznego z egzystencjalizmem wieku XX”
answer_end: 454
generative_answer: „tradycję romantyzmu XIX-wiecznego z egzystencjalizmem wieku XX”
is_impossible: no

question: Jaki aspekt Pokolenia ukazuje zdolność Wajdy do tworzenia rozbudowanych metafor?
answers: text: zegar z „Murzynkiem”, którego wahadło coraz szybciej się rusza i intensyfikuje nastrój
answer_end: 727
generative_answer: zegar z „Murzynkiem”, którego wahadło coraz szybciej się rusza i intensyfikuje nastrój
is_impossible: no

question: Z jakim motywem kulturowym kojarzy się Stolarskiej przemiana duchowa odbyta przez bohatera romantycznego Pokolenia?
answers: text: męczeństwem Chrystusowym
answer_end: 856
generative_answer: męczeństwem Chrystusowym
is_impossible: no

question: Jako przykład jakiej metody wykorzystywanej przez Andrzeja Wajdę w jego twórczości podaje zestawienie sceny pobicia Stacha przez Niemców z sekwencją jazdy końmi Barbara Mruklik?
answers: text: budowanie kontrastów
answer_end: 519
generative_answer: budowania kontrastów
is_impossible: no

question: Jakie fragmenty z Pokolenia dobrze ukazują charakterystyczne dla Wajdy budowanie kontrastów, zdaniem Bronisławy Stolarskiej?
is_impossible: yes