Janów-Nikiszowiec

Janów-Nikiszowiec – jednostka pomocnicza Katowic, położona we wschodniej części miasta, w zespole dzielnic wschodnich, nad Boliną. Obejmuje ona znaczną część obszaru dawnej gminy Janów (bez Giszowca), na którą składa się: Janów, Kolonia Wysockiego, Nikiszowiec, Stawiska (południowa część) i osiedle Nowy Nikiszowiec, a w przeszłości również kolonie: Amandy i Huta Arnold.
Tereny Janowa od jego założenia w XVIII wieku do rewolucji przemysłowej były związane z rodem Mieroszewskich, a później Wincklerów. W pierwszej połowie XIX wieku na terenie obecnej jednostki rozpoczął się rozwój przemysłowy, a wraz z nim powstawały nowe kolonie przyzakładowe, w tym Amandy i Zuzanna (przy kopalniach węgla kamiennego) oraz Arnold (przy hucie cynku). Od drugiej połowy XIX wieku obszar Janowa-Nikiszowca był ściśle związany z koncernem Georg von Giesches Erben, który w 1883 roku połączył liczne małe kopalnie w jedną większą – Giesche (obecnie Wieczorek). Wraz z jej rozwojem wybudowano w latach 1908–1919 dla robotników kopalni nowe osiedle – Nikiszowiec, a po II wojnie światowej Kolonię Wysockiego. 9 maja 1924 roku Nikiszowiec włączono do gminy Janów. W 1951 gminę włączono do Szopienic, a 31 grudnia 1959 roku do Katowic.
Jednostka ta ma zróżnicowaną strukturę funkcjonalno-przestrzenną, z dominacją funkcji mieszkaniowej i przemysłowej, ale także z rozwiniętą bazą usługową i turystyczną (głównie w Nikiszowcu). Północną i południową granicą dzielnicy stanowią dwie ważne drogi – droga krajowa nr 79 (ul. Bagienna) oraz autostrada A4, a przez Janów-Nikiszowiec przebiega także kilka ważniejszych dróg Katowic, w tym ul. Szopienicka i Oswobodzenia. Janów-Nikiszowiec ma powierzchnię 8,65 km² (5,25% powierzchni Katowic) i liczył w 2007 roku 11 496 mieszkańców (3,6% ludności miasta).

context: Rozwój demograficzny obecnego obszaru jednostki Janów-Nikiszowiec, zwłaszcza na przełomie XIX i XX wieku, był bardzo dynamiczny. W 1783 roku w Janowie mieszkało 141 osób powyżej 16 roku życia, w tym 3 kmieci, 2 młynarzy, 22 zagrodników i 3 chałupników. W 1910 roku, czyli przed budową osiedla Nikiszowiec, w gminie Janów mieszkało 5360 osób, z czego 4475 porozumiewała się językiem polskim, a 188 polskim i niemieckim. W 1936 roku w gminie Janów mieszkało już 17 820 osób, z czego w Janowie 517, w Nikiszowcu 7 185, a w położonym obecnie poza dzielnicą Giszowcu 5463 mieszkańców. Po 1988 roku w Janowie-Nikiszowcu notuje się systematyczny spadek liczby mieszkańców. W tamtym czasie w Janowie-Nikiszowcu mieszkało 12 611 osób i pod względem struktury wiekowej proporcje były w miarę wyrównane z przewagą grupy ludności w wieku 15–29 lat. Janów-Nikiszowiec wg stanu z grudnia 2007 roku liczył 11 496 mieszkańców (3,6% mieszkańców całego miasta), z czego w Nikiszowcu mieszkało wówczas ok. 3,8 tys. osób, a w rejonie Kolonii Wysockiego 2,1 tys. mieszkańców. Była wówczas 15. pod względem ludności dzielnicą Katowic (na 22 jednostki). Średnia gęstość zaludnienia wynosiła wówczas 1330 osób/km² i była niższa niż średnia dla całych Katowic – 1916 osób/km². Wówczas dominowały osoby w przedziale lat 15–29 oraz 45-59, a najmniejszy udział był osób w wieku 0–14 lat. Struktura wiekowo-płciowa mieszkańców Janowa-Nikiszowca w 2015 roku przedstawiona jest w poniższej tabeli:
qas: question: Kiedy liczba mieszkańców Janowa-Nikiszowca zaczęła spadać?
answers: text: Po 1988 roku
answer_end: 592
generative_answer: Po 1988 roku
is_impossible: no

question: Czy w grudniu 2007 roku mieszkańcy Janowa-Nikiszowca w przedziale wiekowym 0-14 stanowili większość?
answers: text: a najmniejszy udział był osób w wieku 0–14 lat
answer_end: 1358
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Czy w grudniu 2007 roku Janów-Nikiszowiec był najmniej zaludnioną dzielnicą Katowic?
answers: text: Była wówczas 15. pod względem ludności dzielnicą Katowic (na 22 jednostki)
answer_end: 1129
generative_answer: nie
is_impossible: no

question: Jakim językiem porozumiewało się większość mieszkańców gminy Janów w 1910 roku?
answers: text: polskim
answer_end: 389
generative_answer: polskim
is_impossible: no

question: Czy w 1910 roku większość mieszkańców gminy Janów była dwujęzyczna?
answers: text: W 1910 roku, czyli przed budową osiedla Nikiszowiec, w gminie Janów mieszkało 5360 osób, z czego 4475 porozumiewała się językiem polskim, a 188 polskim i niemieckim
answer_end: 417
generative_answer: nie
is_impossible: no