SS-Wachmannschaften

Wachmannschaften des SS- und Polizeiführers in Distrikt Lublin, nieformalnie Trawnikimänner, Askarysi, Hiwis – kolaboracyjna formacja z okresu II wojny światowej, złożona przede wszystkim z sowieckich jeńców wojennych, którzy przeszli na służbę niemiecką i zostali przeszkoleni w obozie SS w Trawnikach.
Niemcy przystąpili do organizowania oddziałów wartowniczych we wrześniu 1941 roku. W ich szeregi werbowano przede wszystkim Ukraińców i sowieckich volksdeutschów, lecz obok nich także przedstawicieli innych narodów Związku Radzieckiego, nie wyłączając Rosjan. Przez oddziały SS-Wachmannschaften przeszło prawdopodobnie około 5 tys. strażników. Pierwotnie zakładano, że będą pełnić służbę w bazach SS i policji na okupowanych terenach ZSRR. W rzeczywistości formację wykorzystywano przede wszystkim do realizacji zadań związanych z eksterminacją Żydów w okupowanej Polsce. Podczas akcji „Reinhardt” członkowie SS-Wachmannschaften uczestniczyli w likwidacji gett, przeprowadzali masowe egzekucje oraz pełnili służbę wartowniczą w obozach śmierci w Bełżcu, Sobiborze i Treblince. Wzięli również udział w tłumieniu powstania w getcie warszawskim.
Po zakończeniu akcji „Reinhardt” część wachmanów odkomenderowano na wybrzeże Adriatyku, a część wcielono do załóg różnych obozów koncentracyjnych i obozów pracy. Niektórzy uczestniczyli w akcjach przeciwpartyzanckich i pacyfikacyjnych na Lubelszczyźnie i Kielecczyźnie, w tym w wysiedlaniu ludności polskiej z Zamojszczyzny.

context: Na mocy porozumienia, które przed swym wyjazdem Globocnik zawarł z SS-Obergruppenführerem Oswaldem Pohlem, obozy pracy w dystrykcie lubelskim oraz obóz szkoleniowy w Trawnikach zostały podporządkowane Głównemu Urzędowi Gospodarczo-Administracyjnemu SS. Od tego momentu wachmani mieli prawo używać liter „SS” przed swoim stopniem, a nazwę obozu szkoleniowego w Trawnikach zmieniono na „obóz szkoleniowy SS” (niem. SS-Ausbildungslager Trawniki). Blisko tysiąc wachmanów oddano do dyspozycji Inspektoratu Obozów Koncentracyjnych. Strażnicy, których w lipcu 1943 roku Rudolf Höß odesłał z Auschwitz, trafili jako wartownicy do KL Buchenwald. Oddział „trawnikowców”, który pełnił służbę w Płaszowie, odesłano w październiku 1943 roku do obozu koncentracyjnego Flossenbürg, gdzie jego członkowie służyli do końca wojny. Kilkuset strażników przeniesiono jesienią 1943 roku do KL Sachsenhausen; część pozostała, by pełnić tam służbę, resztę odkomenderowano do różnych obozów koncentracyjnych.
qas: question: Jakie znaki musieli wpisywać wachmani przed podaniem swojego imienia?
is_impossible: yes

question: Co stało się ze stróżami z Auschwitz po interwencji Hößa?
answers: text: trafili jako wartownicy do KL Buchenwald
answer_end: 636
generative_answer: trafili jako wartownicy do KL Buchenwald
is_impossible: no

question: Jakie konsekwencje wynikły z zawarcia paktu pomiędzy Globocnikiem a Pohlem?
answers: text: obozy pracy w dystrykcie lubelskim oraz obóz szkoleniowy w Trawnikach zostały podporządkowane Głównemu Urzędowi Gospodarczo-Administracyjnemu SS
answer_end: 251
generative_answer: obozy pracy w dystrykcie lubelskim oraz obóz szkoleniowy w Trawnikach zostały podporządkowane Głównemu Urzędowi Gospodarczo-Administracyjnemu SS
is_impossible: no

question: Jak w języku niemieckim brzmiała nazwa obozu w Trawnikach?
answers: text: SS-Ausbildungslager Trawniki
answer_end: 441
generative_answer: SS-Ausbildungslager Trawniki
is_impossible: no

question: Gdzie trafili wartownicy z Płaszowa?
answers: text: do obozu koncentracyjnego Flossenbürg
answer_end: 766
generative_answer: do obozu koncentracyjnego Flossenbürg
is_impossible: no

context: Wachmani, którzy pozostali w dystrykcie lubelskim, początkowo pełnili służbę w działających tam jeszcze obozach pracy dla Żydów. Więźniów większości z nich wymordowano podczas akcji „Dożynki” 3–4 listopada 1943 roku. Masowe egzekucje odbyły się m.in. w Trawnikach, gdzie rozstrzelano więźniów tamtejszego obozu pracy, a także więźniów doprowadzonych z pobliskiej Dorohuczy (nawet do 10 tys. osób). Członkowie SS-Wachmannschaften nie uczestniczyli w tej masakrze, być może ze względu na fakt, iż Niemcy nie mieli pełnego zaufania do ich umiejętności.
qas: question: Czy w Lublinie znajdowały się obozy pracy dla Żydów?
is_impossible: yes

question: Kiedy zginęli wszyscy więźniowie z dystryktu lubelskiego?
is_impossible: yes

question: Jaka nazwę nadano akcji likwidacji Żydów 3–4 listopada 1943?
answers: text: Dożynki
answer_end: 190
generative_answer: Dożynki
is_impossible: no

question: Ile dokładnie osób z Dorohuczy zabito podczas Dożynek?
is_impossible: yes

question: Z jakiego powodu aktywiści SS-Wachmannschaften nie zabijali podczas Dożynek?
answers: text: Niemcy nie mieli pełnego zaufania do ich umiejętności
answer_end: 548
generative_answer: Niemcy nie mieli pełnego zaufania do ich umiejętności
is_impossible: no