Elvis Presley

Elvis Aaron Presley (wym. [ˈpɹɛsli]; ur. 8 stycznia 1935 w Tupelo, zm. 16 sierpnia 1977 w Memphis) – amerykański piosenkarz i aktor. Wykonywał muzykę z pogranicza rocka, popu, country, rock and rolla czy rockabilly.
Karierę muzyczną rozpoczął w 1954, kiedy to podjął współpracę z Samem Phillipsem, właścicielem wytwórni muzycznej Sun Records. Jako aktor zadebiutował rolą w filmie Kochaj mnie czule (1956). W 1958 został powołany do armii, a dwa lata później powrócił do nagrywania. Przez większość lat 60. XX wieku grał w filmach i nagrywał do nich ścieżki dźwiękowe. W 1968 wrócił do śpiewania na żywo po siedmioletniej przerwie. W 1973 wziął udział w Aloha from Hawaii, pierwszym koncercie nadawanym przez satelitę.
Pozostaje jedną z ważniejszych ikon popkultury XX wieku. Był jednym z popularniejszych muzyków popowych w USA, nawet w czasach tzw. brytyjskiej inwazji, kiedy to rynek muzyczny zdominował nowoczesny, europejski rock and roll i rock. Często nazywany „Królem Rock and Rolla” lub po prostu „Królem”. Określony przez magazyn „Billboard” najlepszym artystą lat 50. Szacowany nakład ze sprzedaży wszystkich wydawnictw muzycznych Presleya na całym świecie sięgnął ponad 600 mln płyt. W 1986 został upamiętniony w muzeum Rock and Roll Hall of Fame.
Z powodzeniem śpiewał muzykę country, rhythm and blues, pop, rock, a także gospel, za którą trzy razy otrzymał Grammy Awards (za album How Great Thou Art z 1967 oraz He Touched Me z 1971, a także za wykonanie na żywo utworu gospel How Great Thou Art 20 marca 1974 w Memphis). Łącznie był nominowany do tej nagrody aż 14 razy, a w 1971 otrzymał Grammy za osiągnięcia życia.
Zmarł nagle 16 sierpnia 1977 po wielu latach nadużywania leków. Po śmierci został pożegnany przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Jimmy’ego Cartera słowami: Jego muzyka i osobowość zmieniły oblicze amerykańskiej kultury. Był symbolem buntowniczego ducha naszego narodu.

context: W drugiej połowie lat 70. jakość jego koncertów spadła, a rozczarowana publiczność składała skargi na Presleya. Dziennikarz Tony Scherman napisał w pierwszych miesiącach 1977: Elvis Presley stał się karykaturą. Nie jest już tak energiczny, jaki był wcześniej. Ma ogromną nadwagę. Jego umysł jest niszczony przez leki, które codziennie zażywa. Jest wyczerpany, co widoczne jest na jego występach. W Aleksandrii w Luizjanie spędził na scenie mniej niż godzinę i był „niemożliwy do zrozumienia”. Nie pojawił się na koncercie w Baton Rouge, bo nie był w stanie wstać z łóżka, a reszta jego trasy koncertowej została odwołana. Mimo pogorszenia się jego stanu zdrowotnego nadal wyruszał w trasy koncertowe. Pod koniec czerwca 1977 podczas koncertu w Rapid City w Dakocie Południowej „był tak zdenerwowany, że z trudem mógł swobodnie mówić do publiczności”. Według Samuela Roya, historyka zajmującego się życiem i karierą Presleya, artysta „nie był w stanie wykonać żadnego prostego ruchu”. Inny historyk zajmujący się problematyką życia ikony, Peter Guralnick, wspomina o tym, jak „fani stawali się coraz bardziej rozczarowani, a Elvis to obserwował, będąc ograniczony tylko do życia w swoim pokoju w Graceland”. Kuzyn Elvisa, Billy Smith, przypominał, jak Presley mógł godzinami siedzieć przed telewizorem i oglądać swoje ulubione skecze Monty Pythona lub swoje własne koncerty z lat 50., 60. i początku lat 70. Jego krewny zaobserwował jednak, że piosenkarz stawał się coraz bardziej obsesyjny. W latach 1969—1977 zagrał łącznie 1094 koncerty w USA.
qas: question: Z jakiego powodu publiczność była niezadowolona z Presleya po 1975 roku?
answers: text: jakość jego koncertów spadła
answer_end: 54
generative_answer: jakość jego koncertów spadła
is_impossible: no

question: Jakim mianem określił Presleya Scherman w 1977 roku?
answers: text: karykaturą
answer_end: 209
generative_answer: karykatury
is_impossible: no

question: Jak długo trwał koncert Presleya w Aleksandrii w Luizjanie?
answers: text: mniej niż godzinę
answer_end: 457
generative_answer: mniej niż godzinę
is_impossible: no

question: Czy Presley odwołał kiedyś trasę koncertową?
answers: text: reszta jego trasy koncertowej została odwołana
answer_end: 620
generative_answer: tak
is_impossible: no

question: Ile wszystkich koncertów w karierze zagrał Presley?
is_impossible: yes