Hokej na lodzie na zimowych igrzyskach olimpijskich

Hokejowe turnieje olimpijskie rozgrywane są od 1920 roku. Turniej mężczyzn wprowadzony został do programu igrzysk podczas letnich igrzysk w Antwerpii, zaś cztery lata później rozgrywki hokeja pojawiły się podczas pierwszych zimowych igrzysk olimpijskich w Chamonix. Turniej kobiet po raz pierwszy odbył się w 1998 roku podczas igrzysk w Nagano. Turniej olimpijski pierwotnie przeznaczony był dla sportowców amatorskich. Od 1988 roku mogli w nim brać udział profesjonalni zawodnicy, zaś od 1998 roku National Hockey League (dalej NHL) pozwoliła graczom tej ligi uczestniczyć w turnieju. Od 1924 do 1988 roku turniej rozgrywany był systemem kołowym, a po zakończeniu serii gier odbywała się runda finałowa, w której również grano systemem kołowym. Medale były przyznawane na podstawie punktów zgromadzonych w tej rundzie. Mecze na igrzyskach rozgrywane są według zasad międzynarodowych, stosowanych podczas turniejów organizowanych przez Międzynarodową Federację Hokeja na Lodzie. Zasady te różnią się od zasad obowiązujących w lidze NHL. Podczas igrzysk odbywają się kontrole antydopingowe prowadzone przez Światową Agencję Antydopingową dotyczące dopingu wydolnościowego. Od momentu wprowadzenia tych testów w 1972 roku, kilku zawodników uzyskało pozytywne wyniki na obecność zakazanych substancji.
W rozgrywkach mężczyzn największe sukcesy w początkowej historii turnieju olimpijskiego osiągnęła reprezentacja Kanady, która w pierwszych siedmiu edycjach zdobyła sześć złotych oraz jeden srebrny medal. W tym okresie często medale zdobywały również reprezentacje Stanów Zjednoczonych, Czechosłowacji i Szwecji. W latach 1920–1968 triumfator turnieju olimpijskiego zostawał jednocześnie mistrzem świata w hokeju na lodzie. Podczas igrzysk olimpijskich w Cortina d’Ampezzo po raz pierwszy wystąpiła drużyna Związku Radzieckiego. Zespół ten zdominował kolejne edycje turnieju, wygrywając w tym czasie siedem z dziewięciu jego edycji, ulegając w 1960 i 1980 roku reprezentacji USA. W 1980 roku hokeiści ZSRR niespodziewanie przegrali z amatorską drużyną gospodarzy w meczu znanym jako cud na lodzie. Po zwycięstwie w 1952 roku w Oslo reprezentacja Kanady na kolejny złoty medal czekała 50 lat. Zdobyła go podczas turnieju w Salt Lake City, a sukces ten powtórzyła 8 lat później, będąc gospodarzem igrzysk w Vancouver. Inne państwa, które zdobyły tytuł mistrza olimpijskiego w całej historii tych rozgrywek, to: Wielka Brytania w 1936, Wspólnota Niepodległych Państw w 1992, Szwecja w 1994 i 2006 oraz Czechy w 1998 roku. Na podium stawały ponadto: Szwajcaria, Niemcy, Finlandia oraz Rosja.
W 1986 roku Międzynarodowy Komitet Olimpijski (dalej MKOl) umożliwił wszystkim sportowcom (również profesjonalnym) uczestniczenie w igrzyskach olimpijskich, począwszy od 1988 roku. Początkowo sceptycznie do tego pomysłu nastawieni byli działacze zarządzający ligą NHL, którzy aby umożliwić start w turnieju zawodnikom z tej ligi musieliby przerywać rozgrywki w środku sezonu zasadniczego. Jednakże dzięki porozumieniu, od 1998 roku hokeiści wszystkich klubów z Ameryki Północnej mogli brać udział w turnieju olimpijskim, którego format został dopasowany do ligowego terminarza. W 1998 i 2002 roku w pierwszej fazie turnieju mecze rozgrywane były bez zawodników NHL lub sześciu najlepszych drużyn świata tj.: Kanady, Czech, Finlandii, Rosji, Szwecji i Stanów Zjednoczonych, a następnie w fazie decydującej o medalach do składów dołączali zawodnicy z NHL. W 2006 roku format turnieju zmieniono i we wszystkich meczach mogli uczestniczyć zawodnicy z NHL. W 2018 roku pierwszy raz od porozumienia w 1998 roku w turnieju olimpijskim zabrakło zawodników z NHL.
W lipcu 1992 roku MKOl zatwierdził konkurencję hokeja na lodzie kobiet jako konkurencję olimpijską. Jej pierwsza edycja odbyła się w Nagano w 1998 roku. Rozgrywki zdominowały drużyny z Ameryki Północnej, zdobywając dotychczas wszystkie złote medale. W 1998 i 2018 roku wygrały Amerykanki, a w 2002, 2006, 2010 i 2014 roku Kanadyjki. Brązowe medale zdobyły drużyny Szwecji, Finlandii oraz Szwajcarii.
Hokej na sledgach zadebiutował na Zimowych Igrzyskach Paraolimpijskich 1994 w Lillehammer. Chociaż turnieje na igrzyskach paraolimpijskich są mieszane – do udziału dopuszczani są mężczyźni i kobiety – to w historii rozgrywek płeć żeńską reprezentowały dwie zawodniczki. Najbardziej utytułowaną drużyną w hokeju na sledgach jest reprezentacja Stanów Zjednoczonych, która zdobyła cztery złote i jeden brązowy medal olimpijski. Po jednym złotym medalu zdobyły również reprezentacje Szwecji, Norwegii i Kanady.

context: W 1995 roku MKOl, IIHF, NHL i NHLPA doszły do porozumienia, na mocy którego zawodnicy NHL mieli możliwość występowania na igrzyskach. Format turnieju na igrzyskach w 1998 w Nagano został dostosowany do terminarza NHL. 7 lutego rozpoczęła się runda wstępna (dwie grupy; z każdej awansowała jedna reprezentacja do rundy grupowej), w której nie uczestniczyli zawodnicy NHL ani reprezentacje „wielkiej szóstki” (Kanady, Republiki Czeskiej, Finlandii, Rosji, Szwecji i Stanów Zjednoczonych). Tego samego dnia w NHL odbywały się jeszcze mecze, które następnie zostały wstrzymane na kolejne 17 dni, by dać zawodnikom czas na aklimatyzację po przybyciu do Nagano. Format turnieju był krytykowany za to, że uniemożliwiał reprezentacjom korzystanie z zawodników NHL w przeciągu całego turnieju. Sześć najlepszych drużyn otrzymało bezpośrednią przepustkę do rundy grupowej, w której zmagania rozpoczęły 13 lutego. Będąca faworytem do zdobycia złotego medalu reprezentacja Kanady niespodziewanie przegrała z drużyną czeską w półfinale, a następnie straciła brąz w spotkaniu z Finami. Czesi na czele z bramkarzem Dominikiem Haškiem odnieśli zwycięstwo nad reprezentacją Rosji, która pokonała ich w grupie sześć dni wcześniej. Tym samym reprezentacja Czech zdobyła swój pierwszy złoty medal w tej dyscyplinie sportu. W trakcie turnieju Rosjanin, Pawieł Bure ustanowił olimpijski rekord, zdobywając pięć bramek w jednym meczu (w spotkaniu półfinałowym z Finlandią). Szwed Ulf Samuelsson został wykluczony z turnieju po wyjściu na jaw informacji o złożeniu przez niego wniosku o amerykańskie obywatelstwo. Zgodnie z obowiązującym w tamtym czasie szwedzkim prawem podwójne obywatelstwo było niedozwolone. Samuelsson wystąpił w pierwszym meczu z Białorusią, mimo to Szwecja zachowała zdobyte punkty za zwycięstwo. Czeski Komitet Olimpijski stał na stanowisku, że Szwecja powinna stracić punkty i złożył protest do Sportowego Sądu Arbitrażowego, który jednak został odrzucony.
qas: question: Czy sportowcy z NHL mogli wziąć udział w igrzyskach?
answers: text: na mocy którego zawodnicy NHL mieli możliwość występowania na igrzyskach
answer_end: 132
generative_answer: tak
is_impossible: no

question: Jakie państwa należały do "wielkiej szóstki"?
answers: text: Kanady, Republiki Czeskiej, Finlandii, Rosji, Szwecji i Stanów Zjednoczonych
answer_end: 484
generative_answer: Kanada, Republika Czeska, Finlandia, Rosja, Szwecja i Stany Zjednoczone
is_impossible: no

question: Na jaki czas wstrzymano rozgrywane meczy?
answers: text: 17 dni
answer_end: 590
generative_answer: 17 dni
is_impossible: no

question: Ile drużyn mogło wystąpić w rundzie grupowej? 
answers: text: Sześć
answer_end: 790
generative_answer: Sześć
is_impossible: no

question: Jaki kraj był faworytem do pierwszego miejsca?
answers: text: Kanady
answer_end: 967
generative_answer: Kanada
is_impossible: no