remis voir jan de wolff
philips etc. doon te weeten dat wij ontfangen
hebben die supplicatie van jan wolff armen
handtwerker belast wesende met vrouw ende thien
levende kinderen jan ende willem bostraeten oick
belast wesende met vrouw ende kinderen landtlieden
woonachtich onder de heerlyckheden van contick inhoudende
hoe dat hen toegecommen is inden jaere 1622 wanneer
door hunne dorpen passeerden de regementen van
den hertoge van saxen ende holsteyn midtsgaders tgene
vanden graeff van anholt gesonden tot verstercke
ninge vande belegeringe van berghen opden zoom
want alsoe dynwoonders vande selve dorpen grooten
overlast leden niettegenstaende dat sy daer van
ende vande omliggende dorpen wel waeren ge
tracteert ende ontfangen geweest soe van brant
verlies van peerden ossen koeijen runderen schaepen
ende andere bestiaelen extorssien van gelt ende
andere concussien jae van violatie van geestelycke
plaetsen kercken vrouwen personen ende anderssints
de welcke inde voors. prochien soe groot horribel
ende execcabel is geweest dat het verhael
van dijen niet alleen terreur en soude geven aen
redelycke maer oick den onredelycken creaturen
niet ten respecte alleenlyck van tvoors. branden
maer oock vant rooven ende stelen ende d'ongehoorde
ende ongebruijckte middelen byde soldaeten vande
voors. regimenten voorts gewent int affdringen
vanden gelde ende andere goeden der gemeyne
ingesetenen hen soe verre verloopen hebbende van
eenige vande selve te tormenteren meer dan de
geene ter torture gecondemneert wesende niet
meer spaerende d'oude ende ongevallige persoonen als
de jonge den armen dan den rycken tot selff t'atten
teren opde pudicitie van hun lieder vrouwen soe
souffisantelycken soude connen blycken waert noot
ende merckelyck dat de voors. soldaeten hen soe
ongenaedelycken hebben gedraegen dat besyden stellende
alle civiliteyten ende obligatien die sy hadden voor
het goet tractement hen gedaen dat sy aldaer inde
omliggende dorpen veele koyen ende andere bestiaelen
hebben gestolen ende gerooft de selve met menichten
geslaeghen geeten ende mede gevoert oick ver
scheyde peerden genomen groote menichte van
vertelen haver gerst coren terwe erweten ende
vitsen onnuttelycken vervoeyert ende een groot getal
gedorsten graen in sacken op hunne waegens ende
kerren mede gevoert hebbende tselve graen soe onnuttelyck
vervoyert ende verquist dat men tselve van straete te straeten
naer dat sij vertrocken waeren met wanden manden
ende sacken vander aerden heeft opgenomen aldaer
in sulcker menichvuldicheyt gestort wesende dat
noch lange daer naer de beesten vander straeten daer
by hen aes gehaelt hebben sonder dat sy daer eenige
remedie toe gedoen costen ten waere dat sij hadden
willen om hals commen gelycker oick menige doot
gebleven syn eenige daer van ter plaetsen ende namentlyck
henrick wychmans smeth tot contick voors. die
sy hebben doot geschooten ende den sone van cornelis
beuckelaer den welcken sy soe wreedelyck hebben ge
tracteert dat naer dien sy den selve van lyffve ter
doot hadden gebrocht sy hem noch wel vyfftich dootelycke
wonden geinfligeert hebben hem verborgende alsoe
onder stroot alwaer hy t’eynde van sess daegen
in sulcken gesteltenisse is gevonden ende eenige
totter doot gequetst die daer van naermaels ge
storven sijn gelycker oock veele deser weerelt ge
passeert sijn van t'verdriet tgene hen causseerde
het verlies van alle hunne goeden den meestendeel
soe gextenueert geworden sijnde dat sy niet eenen
stoel en behielen om op te sitten de voors. soldaeten
niet genoech geweest sijnde dat zy de voors.
landtlieden door sloegen, torqueerden, quetsten ende wondeden,
berooffden, ende brandeden, maer oock in stucken smeten alle
tgene niet portatibel ende draeghelyck en was, met
sulcken vegementien ende execratien dat sij meer scheenen
turcken als christenen te syne, in sulcker vuegen
dat oyck den meestendeel vande voors landtlieden
gedwongen waeren henne huysinghen ende wooningen
te verlaeten de selve t'abandoneren ende laeten ter
pillagien vande voors. soldaeten twelck eene
partije van de voors landtlieden soe heeft geanimeert
dat sy resolutie hebben genomen hen leven goet ende bloet
mitdtsgaeders t’gene van henne huijsvrouwen ende kinderen
te waeghen, om hen tegens de selve soldaeten te be
schermen ende te deffenderen, overmidts henne
execrabele ende horribele feyten , tis dan gebeurt
dat alsoe om heurlieder wreetheijt wille eenige
huyslieden waeren gevlucht geweest op het hoff
van bautersen gelegen onder t'voors. dorp van
contick, ende dat middelertijt by eenige vande
voors. soldaeten eene coye was gestolen compe
terende laureys vervorst, de selve huyslieden
met eenige andere met hen geweer van tvoors.
hoff sijn gegaen omme de voors. koije te gaen
soecken ende eentsamentlyck te besichtigen wat in hunne
respective huysen ende woonplaetsen die sy hadden gedwongen
geweest te verlaeten, was ommegaende mede oick
om by eenige van henlieden voederinge te haelen voorde
beesten aldaer gevlucht, ende daer over commende
tot inden gehuchte vanden dievels hoeck opde hoeve
vanden heeren tresorier kintschot, hebben aldaer
gevonden dry soldaeten, de twee daer van sonder
geweir ende den derden versien van rappier alleen, ende
soe de selve daer eenige moetwilligcheijt hadden bedreven
ende oyck datter int achterhuijs int stroot eene
lonte bevonden werdt op beyde de syden geviert daer
mede sij apparentelyck de voors. hoeve hadde meynen
int brandt te steken, hebben de voors. huijslieden
met henne geassocieerde de voors. soldaeten
overvallen ende door de wreetheyt ende execrabele
acten in henne dorpen persoonen ende goeden gecommitteert
de selve soldaeten in sulcken manieren geschoten, gestoken
ende geslaegen dat d'een voor ende d'ander naer op de
plaetse doot gebleven is hoe wel de selve eenige
resistentie oft weer doden, dan ter contrarie om
genaede waeren biddende, soe die supplianten hebben ver
staen, ende alsoe sy tsamen van huijs comende, hebben
bevonden dat de voors. landtlieden ter voors. plaetsen
hadden van leven ter doot gebracht twee der voors.
soldaeten, ende besich waeren met den derden oick om te
brenghen die welcke sy hebben gegraeven in eenen
bosch achter de voorschreve hoeve, sonder dat sy supplianten
daer ter werelt iet toe gedaen, oft geholpen hebben,
dan willem bostraeten weesende diertertijt eenen
jonge ierst uuijt de schole gecomen heeft door be
dwanck vande andere huijslieden eenige schuppen
aerden op de doode lichaemen geworpen, alles naer
breeder uuyt wysen vande seeckere attestatie, en
informatien door den drossardt des lants van
mechelen daer over genomen ende in onsen raede van
brabant int versueck van het remis der voor
landtslieden geexhibeert ende soe wel de supplianten
onder oitmoedige correctie ende meynen daer aen iet
misbruijckt te hebben, gemerck sy by geval maer
daer ontrent sijn gecomen ende in geender manieren
handtplichtich geweest, soe ist nochtans dat den
drossardt slants van mechelen de selve heeft doen
apprehenderen gehadt ende tot henlieder laste criminelyck
doen procederen, tegens den welcken gecomen sijnde in
appositie ende hebbende inde saecken tegens hen geintenteert
geantwoordt syn by provisie vande voors. apprehensie
gerelaxeert geweest onder eedt ende geloofte de
persona sistenda, ende vanden selven te representeren
toties quoties de selve geloofte verborgende met twee
hondert guldens eens, ende niettemin hebben om alle
quellingen ontslaegen te sijne, hennen toevlucht
beneffens de voors. delincquanten genomen
tot ons ten eynde van abolitie van t'gene hen
eenichsints ter saecken van tvoors. feyt souden moghen
geimposeert worden, doch alsoe sij daer op gehadt
hebben nihil apparentelijcken ter cause van het groot
misbruijck vande voors. landtslieden waer mede
onbedachtelyck in hun doen ter tijt hadden gevoecht,
ende dat nu eenige van hun hebben verworven
onse opene brieven van remis hebben oversulcx de
supplianten geraetsaem gevonden hun andermael te
prosterneren ende worpen voorde voeten van onse
clementie ende bermherticheijt, oitmoedelyck biddende
dat ons gelieven soude om de passie godts, ende
regard nemende het cleyn casuel misbruyckt
dat sy hier inne soude hebben misdaen uuytsonderlycke
gratie volcomentlyck te vergeven imponerende
allen officieren ter cause van dien perpetuele
silentie met verboth van hun te queruleren in recht
oft daer buijten, ende dat met quijtscheldinge van
alle amende, doende hun daer van depescheren
opene brieven van abolitie in forma soo eest dat wij
desen aengesien ende ierst hier op gehadt onse offitie
fiscael van brabant geneycht wesende ter
beden der voors. supplianten ende willende hun in dit
stuck prefereren gratie ende misericordie voor
strangheyt ende rigeur van recht besundere ter
eenen ende contemplatie vander bitter passie ende
lyden ons heeren jesu christi dwelck hij op sulcken
dach voerde saelicheijt vanden menschelycke geslaeht
geleden heeft, hebben den selven supplianten in den gevalle
als boven geremitteert, quytgeschonden ende,
vergeven, remitteren, schelden quijte ende vergeven
uuyt sunderlinger gratien by desen onsen brieve tfeyt
ende ongeval boven geruert, midtsgaeders alle
offfensie ende breucke corporele ende criminele
daer inne sij hun overmidts ende uuijt saecken van
tgene voors. is tegen ons ende justitie eenich
sints mogen hebben ontgaen ende misdraegen, ende
hebben hun dien aengaende weder gestelt, ende
gerestitueert, stellen weder ende restitueren
tot hunnen goeden naeme fame ende geruchte in
onsen voors landen heerlyckheden, ende tot hunnen
onverbeurden goeden indien sy eenige onder ons
hebben gelyck ende in alder manieren soe sy waeren
voor de toecompste vande voors. feijte imponerende
hier op een eeuwich geswijch onsen procureur
generael van brabant onsen drossardt
slandts van mechelen ende alle andere onsen
justicieren ende officieren wye sij sijn. satis
factie ende beternisse ierst ende voor al gedaen
der partije geinteresseerde indien die noch
niet gedaen en sijn ende eenige daertoe staet
civilyck alleenlyck behoudelyck dat die voors. supplianten
gehouden sullen sijn tvoors. feyt tegen ons te beteren civilyck
naer gelegentheyt vande saecken ende faculteyt van
haere goeden met oock te betaelen dize redelycke
costen van justicien hieromme alreede gedaen ende te
doen doene allet ter taxatien ende moderatien van
onsen seer lieven ende getrouwen cancellier ende andere
lieden van onsen raede geordonneert in brabant die
wy daertoe gecommitteert hebben ende committeren
by desen ontbieden daerom ende bevelen den selven onsen
cancellier ende raedtslieden dat voor hun geroepen
de gene die daerom behoiren geroepen te sijn , sy procederen
wel ende deughdelyck ter verificatie ende interinement
van desen ende totter taxatie ende moderatie vande
voors. amende ende costen van justiecien alsoe sij
sullen bevinden te behoiren, dwelck interinement die
voors. supplianten gehouden sullen sijn te versuecken ende
heur in persoene te preienteren in onsen voors. raede
binnen sess maenden toecomende opte pene van te
verbeuren deffect vandien, ende dat gedaen en de
selve civile boete ende costen van justicien getaxeert
ende betaelt synde in handen vanden geenen die dat
behoiren sal sy onsen voors. procureur generael in
brabant ende alle andere onse rechtere justicieren
officieren ende ondersaeten tegenwoirdige ende
toecomende dyen dat aengaen sal mogen heure
stedehouderen ende eenenygelycken van hun besundere
soo hem toebehoiren sal doen laeten ende gedoogen de
voors. supplianten van deser onsen iegenwoirdiger gratien
ende remissien ende van allen d'inhouden van desen inder
vuegen ende manieren voore verhaelt, rustelyck vredelyck
volcomelyck ende euwelyck genieten ende gebruijcken sonder
hem te doen oft te laeten geschieden nu oft in toecomenden
tyden eenich hinder letsel oft moyenisse aen lijve noch
aen goeden ter contrarien, maer indijen heur lyff oft
eenige van huere goeden daerom gearresteert becommert
oft beleth waeren, dar sy die setten ende stellen terstont
en sonder vertreck ter geheelder ende volcomender de
livrantien want ons alsoe gelieft, ende ten eynde dat dit
vast ende gestadich blyve tot eeuwigen daege soe hebben wy
onsen zegel hier aen doen hangen behoudelyck in anderen dingen
onsen rechte ende eenen iegelycken anderen dessijns in allen gegeven in
onser stadt bruessel inde maent van meij 1630, op de plycke stont
bijden coninck ende onderteeckent cools