philips etc. doen te wetene allen iegewoirdigen et toecommende dat wy
ontfangen hebben die oitmoedige supplicatie van willem van bortele arm
schamel schoenlappere oudt omtrent vyftich jaeren belast met eender oude
huysvrouwe ende drye kynderen waer van doudtste is blint zoe dat hy zyn
broot nyet en can gewynnen inhoudende hoe dat hy suppliant tsondaechs naer
sinte mathys dach anno tweenvyftich gecomen is tot een nederslach in ende
aenden persoon van wylen henrick rombouts ende daer nae de geinteresseerde
partyen versoent zynde heeft zyn sake in onsen raide doen soliciteren by
wylen willem thoems denwelcken hy suppliant geleyt heeft inde bargie
tot lyere daer die nederslach geschiet was in presentie van alle die persoonen
die daer over ende by geweest waeren uuytgesteken eenen ingel sappeels ende
hebben aldaer alle die persoonen gelyckelycken vercleert hoe tfeyt by gecomme
was dwelck eenen frans van poyerle oyck een blinde voirs. persoonen
by gescrifte gestelt heeft ende overmits die sieckte van ingel sappeels
heeft hy zyn depositie ende vercleren in gescrifte gesonden ende de voirs.
willem thoems solicitateur heeft tvoirs. bescheet ende gescrift naer hem
genomen nemende tot zynen laste den suppliant zyn remis te leveren ende
impetreren maer heeft de voirs. willem opten goeden vrydach anno liij des
suppliants cas anders dan tzelve gebuert was te kennen ghevende geobtineerde
brieven van remissien ende heeft daghelycx gelt vanden suppliant al
pluckende tot vyfthien gulden oft daeromtrent ontfangen zonder die voirs.
remissie gelost te hebbene oft laten zegelen maer laten voerby gaen den
tyt van gracie ende vanden goeden vrydach anno liiij ot goeden vrydach anno
lv ende hebben de vrienden vanden suppliant den soliciteur noch gegeven omtrent
vyff ende halff rinsgulden ende es doen eerst des suppliants remis die anno
liij gepasseert was vanden solicitateur gelost geweest hebbende noch
de voirs. solicitateur omtrent bamisse tvoirs. remys gediffereert den
suppliant te gevene ende eenen cleynen tyt daernaer stellende tsavonts
den suppliant dach om des anderen daeghs smorghens mit hem naer
bruessel te gaene beloefde den suppliant alle zyn saken te hulpen
beschicken zulcx dat hyer nyet meer naer en soude behoeven om te ziene
ende als die suppliant doen ter tyt smorgens vroech quam ten eynde
voirs. soe was hy vanden handt goids geraeckt zoe datter nyemant
kennisse aff en creech ende es ten selven dage deser werelt overleden
ende de suppliant tzelve verstaen * hebbende es terstont met zynen brieven van
remissien naer bruessel gereyst by onsen procureur generael die hem onder
andere in effecte ter antwoirden gaff dat dat hy tot lyere zoude commen om
informatie te nemene maer hy moeste des suppliants remissie * die de suppliant
des sanderdaechs hem gelevert heeft ende is de suppliant naer huys
weder getoghen hopende ende betrouwende dat zyn solicitateur zyn cas
achtervolgende tvercleren vanden voirs. persoonen te kennen gegeven ende
doen maken hadden verwachtende alsoe onsen voirs. procureur generael tot lyere
maer want onsen voirs. procureur tzelve differeerde gelyck hy oyck om andere
affairen tantwerpen aldaer wy waeren te doene hadde soe eest es
de suppliant aldaer by onsen procureur generael gereist die hem alsdoen zeyde
dat indyen hy moeste reysen van antwerpen naer bruessel dat de suppliant
nyet laten en soude hem terstont te bruessel te vynden maer zoe verre hem
anders moghelyck waere hy soude al lyere over commen ende dat die suppliant
zoude schicken alsdan zyn getuygen gereet te hebbene ende alsdoen
nair cortte daghen is onsen voirs. procureur tot lyere gecommen omtrent
der noenen ende die suppliant heeft terstont alle die getuygen voer hem
gebrocht ende zyn deselve getuygen van onsen voirs. procureur verhoirt geweest
ende omtrent den avont als alle die getuygen verhoirt waeren is die
suppliant met zynder voirs. huysvrouwen by onsen voirs. procureur gecommen
seggende och heere nu soudt ghy wel een bedrucht herte verlichten waerop
die procureur antwoirdende belaste die suppliant zoe lieff hy zyn lyff
hadde dat hy nyet en zoude laten den tweeden disendach alsdoen
naestcommende tot bruessel te commen ende dat geen ongenouchte
meer en soude maken alle dinck soude wel zyn achtervolgende welck
affscheyt die suppliant hem geheel ende al betrouwende opte antwoirde
vanden procureur generael dat alle dinck wel zyn soude ende retouurerende
al tgelt dat hem mogelyck was te gecrygene beloopende omtrent zes
guldenen es ten geprefigeerden dage gecommen alhier bynnen bruessel
wesende omtrent halff vasten lestleden hem presenterende aenden voirs.
procureur die welcke onder andere hem terstont vraeghde waer zyn brieven
van daechsel waeren ende oft partye geinteresseerde verdachvaert was
waer van die suppliant nyrt en wiste te spreken noch alnoch en weet offer
sulcker brieven van zyn solicitateur gelicht ofte vervolght zyn geweest
oft nyet ende immers die sake vanden suppliant es ter rolle gepresenteert
ende de suppliant eenen advocaet ende procureur van onsen raide van brabant
wegen geordineert geweest ende es die suppliant op sdonderdaechs voere
halff vasten lestleden opte poorte geleydt al waer hy overmits doppositie
van onsen voirs. procureur generael redarguerende zyne brieven van subrextie
ende obrextie noch ter tyt es ende aldaer omtrent vier maenden geweest
hebbende ende zyn gelt ende alle tgene dat zyn huysvrouwe heeft van
haeren soberen huysraet weten te gelde te makene vertheert gehadt
hebbende ende dicwils twee jae drye vier dagen zittende sonder broot ende
anders gheen byleven hebbende dan somtyts van sommige gevangenen
een aelmoessen crygende is gebuert den xvijen july lestleden oft daer omtrent
datter vier gevangenen tsavonts uuyt gebroken zyn geweest ende mits de
groote confusie die daer was ende dat het jonckwyff vanden cipier
gesloten was inde kuekene aldaer die gevangenen die infractie gedaen hadden
is die huysvrouwe vanden cipier aen hem suppliant gecommen hem ghevende sekere
sluetels ende zeggende och willem laet myn jonckwyff uuyte ende
die suppliant die sluetels hebbende heeft die kuecken ontsloten ende hem
selven daerter stont * ende zeer perplex vyndende ende siende tgat daer die
gevangenen uuyt gebroken waeren ende overpeysende zyn armoede zoe hy
gheen byleven meer en hadde ende hem gheen recht verstaende ende mits
doppositie des procureurs generaels nyet wetende hoet met hem * eynde zoude
mogen vergaen heeft hem ten lesten mede laten uuytvallen verstuyckende
zyn been zulcx dat hy nyet loopen en conste ende werdde terstont weder
gevanghen ende es zedert tot onsen onsen coste gealimenteert geweest ende
alsoe nu onlancx by interlocutoire van onsen raide in brabant vercleert is
geweest datter onder andere enquesten gehouden souden wordden op de
subrextie ende obrextie van zyns suppliants brieven soe heeft des suppliants
huysvrouwe copie uuyten feyten des procureurs generaels inventaris ende
andere vant proces gerecouvreert ende bevindende de suppliant uuyt dezelve
monumenten namelyck uuyten inventaris dat die voirs. procureurhem nyet
alleenlyck en fondeert opte subreptie ende obreptie maer oick tot achterdeele
vanden suppliant produceert ende articuleert dat hy vande brieven van remissien
voirs. bynnen thalff jaer nyet en heeft versocht het interinement noch hem
procureur noch partye geinteresseerde doen dagen ende dat hy oyck producere
een informatie opt vyoleren vanden gevanckenis genomen employerende
inschelyck dordonnantie van onsen heere vadere ende voirsate vanden jaere
xvc $$xlij op tstuck van$$ remissie gemaeckt ende en bevindt de suppliant by
zynen procureur ende advocaet anders nyet gedaen te wesen noch in plaetse
van gracie overley overgeleyt dan een requeste waer inne tfeyt in effecte
te kennen es gegeven zoe die suppliant naer zyn beste verstandt anders nyet
en weet dan dat het zulcx geschiet es welck voirs. requeste de voirs.
procureur generael oick in zynen inventaris employeert ende accepteert zoe
datter egheene deffensie voerden suppliant en is dan zyn pure onnoselheyt
armoede ende zyn groot castiement van zynen langhe gevanckenisse nu
omtrent een geheel jaer geduert hebbende gemerckt hy meestallen desen
couden wyntere zonder vier gesloten heeft geseten ende noch gesloten sittende es
ende sulcx duer zyn strenghe gevanckenisse groote stranghe penitentie
gedaen heeft ende noch es doende grootelyck beduchtende tverlies van zynen
leven ende die nootruff van zyn arme huysvrouwe die nu duer zyn
gevanckenisse al aen hen te coste geleyt heeft dat zy inde werelt
hadde in sulcker vuegen dat die goeden luyden haer wieste vercleeden
om goidswille hebben gegeven om haer tegen die groote couwe te bedecken
ende ten waere dat hem suppliant oyck wat te vercleeden gegeven hadde
geweest hy waere van coude desen lesten wyntere int gevanckenisse
vervrosen ende die suppliant hem in dese groote perickel zyns levens
vyndende ende gheen remedie weetende de doot ontcommende dan duer
onse gracie ende genade soe keert hem die suppliant oitmoedelyck aen ons
verthoonende zyn feyt in zulcker vuegen als onsen procureur generael in zyn
feyten van subrextien ende obrextien meest is verhalende als
te wetene hoe dat hy suppliant opten sondach naer sinte mathys anno
lij by sekere persoonen in een gelach geseten heeft drinckende inde bargie tot
lyere waer onder andere mede was wylen doen levende henrick rombouts
metten welcken die suppliant onheffen ende twistighe woerden gecregen heeft
aengaende tpionyren den voirs. wylen henrick opzeggende ende verwytende
die suppliant dat hy soude gaen pionieren ende die suppliant daertegen seggende
zyn op malcanderen vergrampt gewordden maer gestilt zynde is die suppliant
blyven drinckende alsoe dat hy wel by drancke wierde ende sekeren tyt
daer nae zoz die voirs. wylen henrick meer dan een ure hadde sitten drinck
slapen inde cueckene zyn inde voirs. cuecken woirden geresen tusschen
eenen ingel sappeels ende lodewyck scrynwerckluyden ende die weerdinne
inde bargie siende dat die voirs. lodewyck hadde een langhe opstekere
oft poinguaert inde handt ende zeer murmereerde opten voirs. ingele midts
dat ingele hem int innecomen mitten duym gegrepen hadde beduchtende
eenich quaet heeft den suppliant dyen zy buyten staende vont staende
zyn watere rysen gebeden dat hy den selven lodewyck ewech soude
leyden waerop die suppliant antwoirde dat ick soude ick wel doen
met eenen woerde woude ick maer ick een sals my nyet moyen ten
gaet my nyet aene ende die suppliant inde kuecken comende heeft
alle tgeselschap beruert ende opte beenen gevonden ende die voirs. lodewyck
mit bloot geweer inde hant ende siende dat die voirs. wylen henrick
rombouts hem die sake moyde soe heeft die suppliant wel by drancke
wesende als voirs. is gesaght henrick wat heb dye u te moyen ende
zwerende sekeren eedt gaff den voirs. henrick een steke in oft omtrent
zyn borst ende die voirs. henrick grypende terstont den suppliant metten
baerde ende treckende zynen opstekere gaff hem twee quetsueren deen
onder zyn rechte oecxelele ende dander op zyn hant stootende ende
worpende voirts den suppliant achterwaerts ende die voirs. wylen
henrick bye eenige uuyten kuecken gestooten zynde om voirdere quaet te
verhinderen ende vindende daer buyten die weerdinne staende zeyde
totter selver och tanneken ick hebs genouch myn leefdage lanc ende
es die selve ure aldaer afflivich gewordden ende sominge van tgeselschap
willende alsdoen den suppliant inde kuecken houden die zeer gewont was
zoe heeft hy effecte geseyt laet myn gaen oft ick steke inden hoop
ende uuyte kuecken comende es zyne veerde gheloopen ende hoewel tvoirs.
feyt ende nederslach den suppliant hertelicken leet es ende dat hy voertyden
jonck wesende heeft aenden officier twee oft dry kueren ende $$ecken
tersaken van geschillen met penninghe quaetwillighe gehadtende ten besten
nyet bewaert tgene van zynen ouders hem achtergelaten es ende met zyn
huysvrouwe te houwelyck gehadt heeft tsamen bedragende omtrent drye hondert
gulden waermede nochtans oyck zyn kynderkens tot vyfven toe gehadt ende
noch drye hebbende tot noch toe op heeft gebrocht ende dat hy suppliantnochtans
anderssins staet tot goeden name ende fame vreest nyettemin dat onsen
geheele bederffenisse van zyn voirs. huysvrouwe ende kinderen ende gconsidereert
dat hy suppliant een simpel man es die nyet en can lesen noch scryve ende
hem daeromme betrouwt heeft op zyn solicitateur ende toeseggen van onsen voirs.
procureurgenerael waermede hy hem deerlycken nu bedroghen vindt ende gheen
remedie zyns levens ten zy dat onse gracie ende genade hem hierop verleent
wordde om dewelcke hy ons zeer oitmoedelyck is biddende soe
eest dat wy desen aengesien geneycht wesende ter beden des suppliants
zunderlyck ter instantie van zekere personnaige ons daeromme oitmoedelyckgebeden hebbende
ende uuyt andere consideratien ons daertoe moverende hebben den suppliant inden
gevalle als boven vergheven quytgescholden ende geremitteert vergheven
quytschelden ende remitteren uuyt zunderlinge gracie mits desen onsen brieff tfeyt
ende manslach boven geruert mitgaders alle pene boete ende bruecke corporele
ende crimminele daerinne hy ter causen van dyen met $$$ aencleeft iegens
ons ende iustitie mesdaen ende mesbruyckt mach hebben ende
hebben hem als daeraff wedergestelt ende gerestitueert stellen
weder ende restitueren tot zynen goeden fame ende name in onsen
voirs. lande ende hertochdomme van brabant ende in allen anderen
onsen lande ende heerlicheyden mitgaders tot zynen onverbuerden goeden
indyen hy eenighe heeft alsoe hy was voer die toecompste vanden voirnoemde
manslach imponerende hierop een eeuwich zwyghen ende silentie onsen
procureur generael in brabant ende allen anderen onsen rechteren iusticieren ende
officieren wye zy zyn satisfactie ende beternisse ierst ende alvoeren gedaen
der geinteresseerde partyen indyen die noch nyet gedaen en is ende eenige daertoe
staet civilyck alleenlyck behoudelyck dat die voirnoemde suppliant gehouden wort tzelve
feyt jegens ons te beteren oick civilyck naede gelegentheytvanden mesdaet ende
faculteyt van zynen goeden volgende onse ordinantie daerop gemaeckt ende oyck te
refounderen ende betalen die redelycke costen van iustitien indyen hieromme eenige
gedaen ende naergevolght zyn allet ter taxatien ende moederatien van onsen
lieven ende getrouwen den cancellier ende luyden van onsen raide in brabant
die wy daertoe gecommitteert hebben ende committeren by desen ontbieden daeromme
ende bevelen den selven onsen cancellier ende raidsluyden dat voere hen
geroepen de ghene die daer over behoiren geroepen te zyne sy procederen
wel ende deuchdelyck ter verificatie ende interinemente van desen onsen
brief naer zynder formen ende inhouden welck interinement hy suppliant
gehouden zal zyn in onsen raide te versuecken bynnen eenen halfven
jaere naer de date van desen opte vebeurte van te verliesen deffect der zelver
ende dat gedaen ende de voirs. amende civile ende costen van iustitien
getaxeert gearbitreert ende betaelt zynde in handen vanden ghenen
van onsen ontfangere dat behoiren sal die welcke gehouden werdt daeraff
ontfanck te maken rekeninge bewys ende reliqua te doene tot onsen
proffyte metten anderen penningen van zynen ontfanghe zy ende alle andere onse
ende onsen vassallen ende smalre heeren rechteren iusticieren ende officieren ons
voirs. lants van brabant tegenwoirdich ende toecomende huerestedehouderen
ende eenen yegelyck van hen bezundlyck zoe hem toebehoiren zal doen laten
ende gedooghen den voirnoemde suppliant van dese onse gracie remissie quytscheldinge
ende pardoene ende van allen den inhouden van desen inder vuegen ende
manieren voere verhaelt rustelyck vredelyck volcommelyckende eeuwelyck genyeten
ende gebruycken sonder hem te doene oft te laten geschien nu noch in
toecomende tyden aen lyff noch aen goet eenich hinder oft moyenisse
ter contrarien maer $$$ zyn lyff ofte enige van zyn goeden nyet gerestitueert
daeromme gevanghen gearresteert becommert oft beleth waeren dat zy die stellen
ende doen stellen terstont ende sonder vertreck tot geheelder slakinge ende
delivrantie want ons alsoe gelieft ende ten eynde dat dit goet vast
ende gestadich blyve ten eeuwigen dage soe hebben wy onsen zegel hier aen
doen hanghen behoudelyck in anderen saken onsen rechte ende eenenyegelyck zyne
in allen gegeven in onser stadt van bruessele den xijen dach der maent
van julius int jaer ons heeren duysent vyffhondert ende zevenen vyftich
van onsen rycken te wetene van spaengnen sicillie etc tweeste ende
van engelant vranckryck ende napels tvierde op de plycke stont
gescreven byden coninck in zynen raide ende geteeckent $$$
gecollotioneert ende bevonden accorderende
met zynen originale by mij
$$$