श्रीमद् वाल्मीकि रामायण - अयोध्याकाण्ड - पञ्चमः सर्गः

सर्ग १ ते ५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७७
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ त ११९
सग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ६७
सर्ग १ त १०
सर्ग ११ त २०
सर्ग २१ त ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ त ५०
सर्ग ५१ त ६०
सर्ग ६१ त ६८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ ते १२०
सर्ग १२१ ते १२८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ वा -समाप्त
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ३७
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
सर्ग १ ते १०
अध्याय १ ते १०
अध्याय १ त १०
अध्याय १ ते १३
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते १६
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ४०
॥ श्रीसीतारामचंद्राभ्यां नमः ॥
राज्ञोऽनुरोधेन सीतासहिताय श्रीरामाय वसिष्ठकर्तृकमुपवासव्रतदीक्षादानं वसिष्ठेन राजानं प्रति वृत्तस्यास्य निवेदनं राज्ञः स्वान्तःपुरे प्रवेशः - राजा दशरथांच्या अनुरोधाने वसिष्ठांनी सीतेसहित श्रीरामास उपवास व्रताची दीक्षा देऊन येणे आणि राजाला हा समाचार अवगत करणे, राजाचा अंतःपुरात प्रवेश -
संदिश्य रामं नृपतिः श्वो भाविन्यभिषेचने
पुरोहितं समाहूय वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ १ ॥
इकडे महाराज दशरथ जेव्हा रामांना दुसर्‍या दिवशी होणार्‍या अभिषेकाविषयी आवश्यक संदेश देऊन आपले पुरोहित वसिष्ठ यांना बोलावून म्हणाले- ॥१॥
गच्छोपवासं काकुत्स्थं कारयाद्य तपोधन
श्रेयसे राज्यलाभाय वध्वा सह यतव्रत ॥ २ ॥
'नियमपूर्वक व्रतांचे पालन करण्यार्‍या तपोधना  आपण जावे आणि विघ्न निवारणरूप कल्याणाच्या सिद्धिकरिता आणि राज्याच्या प्राप्तिसाठी वधूसहित काकुस्थाकडून उपवास व्रताचे पालन करवावे. ॥२॥
तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः
स्वयं वसिष्ठो भगवान् ययौ रामनिवेशनम् ॥ ३ ॥
ब्राह्मं रथवरं युक्तमास्थाय सुधृतव्रतः ॥ ४ ॥
तेव्हा राजाला 'तथास्तु' म्हणून वेदवेत्त्या विद्वानांमध्ये श्रेष्ठ तथा उत्तम व्रतधारी स्वयं भगवान वसिष्ठ मंत्रवेत्ता वीर श्रीरामास उपवास-व्रताची दीक्षा देण्यासाठी ब्राह्मणांना चढण्यास योग्य अशा प्रकारे जोडलेल्या श्रेष्ठ रथावर आरुढ होऊन रामाच्या महालाकडे निघाले. ॥३-४॥
स रामभवनं प्राप्य पाण्डराभ्रघनप्रभम्
तिस्रः कक्ष्या रथेनैव विवेश मुनिसत्तमः ॥ ५ ॥
रामभवन श्वेत मेघांप्रमाणे उज्ज्वल होते. त्याच्या जवळ पोहोचल्यावर मुनिवर वसिष्ठांनी त्याच्या तीन देवड्यांमध्ये रथाच्याद्वारे प्रवेश केला. ॥५॥
मानयिष्यन् स मानार्हं निश्चक्राम निवेशनात् ॥ ६ ॥
तेथे आलेल्या त्या सम्माननीय महर्षिंचा सन्मान करण्यासाठी राम मोठ्या घाईगर्दीने वेगपूर्वक घरातून बाहेर आले. ॥६॥
अभ्येत्य त्वरमाणोऽथ रथाभ्याशं मनीषिणः
ततोऽवतारयामास परिगृह्य रथात् स्वयम् ॥ ७ ॥
त्या मनीषी महर्षिच्या रथासमीप शीघ्रतापूर्वक जाऊन श्रीरामांनी स्वयं त्यांचा हात पकडून त्यांना रथांतून खाली उतरविले. ॥७॥
स चैनं प्रश्रितं दृष्ट्वा सम्भाष्याभिप्रसाद्य च
प्रियार्हं हर्षयन् राममित्युवाच पुरोहितः ॥ ८ ॥
श्रीराम प्रिय वचन ऐकण्यास योग्य होते. त्यांना इतके विनीत पाहून पुरोहितांनी 'वत्स ' असे संबोधून त्यांना हाक मारली आणि त्यांना प्रसन्न करून त्यांचा आनंद वाढवीत याप्रकारे म्हणाले - ॥८॥
प्रसन्नस्ते पिता राम यत्त्वं राज्यमवाप्स्यसि
उपवासं भवानद्य करोतु सह सीतया ॥ ९ ॥
 तुझे पिता तुझ्यावर फार प्रसन्न आहेत कारण तुला त्यांच्या पासून राज्य प्राप्त होईल, म्हणून आजच्या रात्री तू वधू सीतेसह उपवास कर. ॥९॥
प्रातस्त्वामभिषेक्ता हि यौवराज्ये नराधिपः
पिता दशरथः प्रीत्या ययातिं नहुषो यथा ॥ १० ॥
 जसे नहुषाने ययातिला अभिषेक केला होता, त्याच प्रकारे तुझा पिता महाराज दशरथ उद्या प्रातःकाळी मोठ्या प्रेमाने तुझा युवराज- पदावर अभिषेक करतील." ॥१०॥
इत्युक्त्वा स तदा राममुपवासं यतव्रतः
मंत्रवत् कारयामास वैदेह्या सहितं शुचिः ॥ ११ ॥
असे म्हणून त्या व्रतधारी आणि पवित्र महर्षिनी मंत्रोच्चारणपूर्वक सीतेसहित रामाला त्या समयी उपवास-व्रताची दीक्षा दिली. ॥११॥
ततो यथावद् रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः
अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्स्थं ययौ रामनिवेशनात् ॥ १२ ॥
तदनंतर रामांनी महाराजांचे गुरु असलेल्या वसिष्ठांचे यथावत पूजन केले, आणि नंतर ते मुनि रामांची अनुमति घेऊन त्यांच्या महालांतून बाहेर पडले. ॥१२॥
सुहृद्‌भिः तत्र रामोऽपि सहासीनः प्रियंवदैः
सभाजितो विवेशाथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः ॥ १३ ॥
रामही तेथे प्रियवचन बोलण्यार्‍या सुहृदांबरोबर थोडा वेळ बसून राहिले, नंतर त्यांच्याकडून सन्मानित होऊन त्या सर्वांची अनुमति घेऊन पुन्हा आपल्या महालात निघून गेले. ॥१३॥
हृष्टनारीनरयुतं रामवेश्म तदा बभौ
यथा मत्तद्विजगणं प्रफुल्लनलिनं सरः ॥ १४ ॥
त्यावेळी रामांचे भवन हर्षोत्फुल्ल नरनारींनी भरून गेले होते आणि मत्त पक्ष्यांच्या कलरवांनी युक्त विकसित कमलांनी युक्त तलावांप्रमाणे शोभत होते. ॥१४॥
स राजभवनप्रख्यात् तस्माद् रामनिवेशनात्
निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम् ॥ १५ ॥
राजभवनांत श्रेष्ठ रामाच्या महालातून बाहेर येऊन वसिष्ठांनी सारे मार्ग मनुष्यांच्या गर्दीने भरलेले पाहिले. ॥१५॥
बभूवुरभिसम्बाधाः कुतूहलजनैर्वृताः ॥ १६ ॥
अयोध्येचा राजमार्गावर सर्वत्र लोकांच्या झुंडीच्या झुंडी दिसत होत्या ते सर्व रामांचा राज्याभिषेक पहाण्यासाठी उत्सुक झाले होते. सारे राजमार्ग अशा लोकांनी खचाखच भरलेले होते, घेरलेले होते. ॥१६॥
बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निस्वनः ॥ १७ ॥
जनसमुदायरूपी लाटा परस्परात टक्कर घेत असल्याने त्यासमयी जो हर्षध्वनि प्रकट होत होता, त्याने व्याप्त झालेला राजमार्गावरील कोलाहल समुद्राच्या गर्जनेप्रमाणे ऐकू येत होता. ॥१७॥
सिक्तसम्मृष्टरथ्या हि तथा च वनमालिनी
आसीदयोध्या तदहः समुच्छ्रितगृहध्वजा ॥ १८ ॥
त्या दिवशी वन आणि उपवनांच्या पंक्तिंनी सुशोभित झालेल्या अयोध्यापुरीच्या घरा घरांतून उंच उंच ध्वज उभारले गेले होते आणि तेथील सर्व गल्ल्या आणि रस्ते झाडून त्यांच्यावर सडे शिंपण्यात आले होते. ॥१८॥
तदा ह्ययोध्यानिलयः सस्त्रीबालाकुलो जनः
रामाभिषेकमाकाङ्‍क्षन्नाकाङ्‍क्षनुदयं रवेः ॥ १९ ॥
स्त्रिया आणि बालकांसहित अयोध्यावासी जनसमुदाय श्रीरामाचा राज्याभिषेक पहाण्याच्या इच्छेने त्यासमयी शीघ्र सूर्योदय होण्याची कामना करीत होता. ॥१९॥
उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्यामहोत्सवम् ॥ २० ॥
अयोध्येतील तो महान उत्सव प्रजांसाठी अलंकाररूप आणि सर्व लोकांचा आनंद वाढविणारा होता, तेथील सर्व लोक तो पहाण्यासाठी उत्कंठित होत होते. ॥२०॥
एवं तज्जनसम्बाधं राजमार्गं पुरोहितः
व्यूहन्निव जनौघं तं शनै राजकुलं ययौ ॥ २१ ॥
या प्रकारे मनुष्यांच्या गर्दीनी भरलेल्या राजमार्गावर पोहोचल्यावर त्या जनसमूहाला एक बाजूस सारीत पुरोहित (वसिष्ठ) हळू हळू राजमहालाकडे गेले. ॥२१॥
समीयाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः ॥ २२ ॥
श्वेत मेघाच्या तुकड्या प्रमाणे सुशोभित होणार्‍या महालावर चढून, बृहस्पति देवराज इंद्रास जसे भेटतात, त्याप्रमाणे वसिष्ठ राजा दशरथांना भेटले. ॥२२॥
तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः
पप्रच्छ स्वमतं तस्मै कृतमित्यभ्यवेदयत् ॥ २३ ॥
त्यांना येतांना पाहून राजे सिंहासन सोडून उभे राहिले आणि विचारू लागले - 'मुने  काय आपण माझा अभिप्राय सिद्ध केलात  काय आपण माझा अभिप्राय सिद्ध केलात ' वसिष्ठांनी उत्तर दिले - 'हां, केला'. ॥२३॥
तेन चैव तदा तुल्यं सहासीनाः सभासदः
आसनेभ्यः समुत्तस्थुः पूजयन्तः पुरोहितम् ॥ २४ ॥
त्यांच्या बरोबरच तेथे बसलेले अन्य सभासदही पुरोहितांचा समादर करीत आपापल्या आसनांवरून उठून उभे राहिले .॥२४॥
गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनुजौधं विसृज्य तम्
विवेशान्तःपुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव ॥ २५ ॥
त्यानंतर गुरुंची आज्ञा घेऊन राजा दशरथांनी त्या जनसमुदायास निरोप देऊन पर्वताच्या कंदरात घुसणार्‍या सिंहासमान आपल्या अंतःपुरात प्रवेश केला. ॥२५॥
शशीव तारागणसङ्‍कुलं नभः ॥ २६ ॥
सुंदर वेशभूषा धारण करणार्‍या सुंदरींनी भरलेल्या इंद्रसदना समान त्या मनोहर राजभवनास आपल्या शोभेने प्रकाशित करीत राजा दशरथांनी चंद्रमा ज्याप्रमाणे तारकांनी भरलेल्या आकाशात पदार्पण करतो त्याप्रमाणे त्या राजभवनांत प्रवेश केला. ॥२६॥
इत्यार्षे श्रीमद् रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद् अयोध्याकाण्डे पञ्चमः सर्गः ॥ ५ ॥
या प्रकारे श्रीवाल्मीकिनिर्मित आर्षरामायण आदिकाव्यांतील अयोध्याकाण्डाचा पाचवा सर्ग पूरा झाला. ॥५॥


AsianGames 2018 - Jai Maharashtra Marathi News: Latest & Breaking Marathi News Online

महासुगरण - झटपट रेसिपी
महासुगरण - झटपट रेसिपी
एशियन गेम्स 2018 : 20 वर्षीय नीरज चोप्राची ऐतिहासिक कामगिरी
एशियन गेम्स 2018 : कुस्तीपटू बजरंग पुनियाचं सुवर्ण वाजपेयींना समर्पित...
एशियन गेम्स 2018 : कुस्तीपटू विनेश फोगाट सुवर्णपदक मिळवणारी पहिली महिला खेळाडू
एशियन गेम्स 2018 : पी.व्ही. सिंधूने मिळवलं रौप्य पदक
एशियन गेम्स 2018 टेनिस पुरुष दुहेरीत भारताने जिंकलं सहावं सुवर्णपदक
एशियन गेम्स 2018 मध्ये भारताची दमदार सुरुवात...
एशियन गेम्स 2018: चौरंगी नौकानयनात भारताची सुवर्णकमाई
एशियन गेम्स 2018: पदकांची लयलूट सुरूच...
एशियन गेम्स 2018: पी.व्ही.सिंधुंचा महिला एकेरी बॅडमिंटन अंतिम फेरीत प्रवेश
एशिया गेम्स 2018 : आशियाई क्रीडा स्पर्धेत 50 पदकांसह भारताचं अर्धशतक पूर्ण
नेमबाजीमध्ये दीपक कुमारची 'रौप्य' कामगिरी
महासुगरण - झटपट रेसिपी


जैव इंधनाची नवी दिशा | देशदूत | Deshdoot

देशदूत तेजस पुरस्कार (मुलाखती)
देशदूत तेजस पुरस्कार (मुलाखती)
जैव इंधनाची नवी दिशा
औद्योगिकीकरणाला मोठ्या प्रमाणावर चालना तसेच गाड्यांची वाढती संख्या यामुळे पेट्रोल-डिझेलचा वापर वाढत आहे. मात्र यातून हवेतील प्रदूषणात होणारी वाढ चिंताजनक आहे. या पार्श्वभूमीवर जैव इंधनाचा वापर गरजेचा ठरत आहे. भारतात अलीकडेच राष्ट्रीय जैव इंधन धोरण लागू करण्यात आले. त्यापाठोपाठ जैव इंधनावरील विमानभरारीचा प्रयोग यशस्वी झाला. त्यानिमित्ताने जैव इंधनाचे महत्त्व लक्षात घेणे गरजेचे ठरणार आहे.
अलीकडच्या काळात वाहनांची प्रचंड संख्या, त्यात वरचेवर पडत असलेली भर आणि त्यातून प्रदूषणवाढीला लागणारा हातभार ही चिंतेची बाब ठरत आहे. प्रदूषण निर्माण करणार्‍या विविध घटकांत वाहनांपासून होणार्‍या प्रदूषणाचे प्रमाण लक्षात घेण्याजोगे आहे. याशिवाय वाहनांचा वापर वाढत आहे त्याप्रमाणात पेट्रोल-डिझेलची मागणीही वाढत आहे. मात्र ही गरज पूर्ण करण्याइतके तेलाचे उत्पादन आपल्या देशात होत नाही.
त्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाची आयात करावी लागते. त्यातच कच्च्या तेलाचे बदलत चाललेले अर्थकारण, या क्षेत्रातील काही देशांची मक्तेदारी, त्यातून होणारी अडवणूक यामुळे कच्च्या तेलाची आयात डोकेदुखी ठरत आहे. कच्च्या तेलाच्या मोठ्या प्रमाणावरील आयातीमुळे एकूण आयात खर्चात वाढ होऊन त्याचा देशाच्या अर्थव्यवस्थेवरही परिणाम होत आहे. देशांतर्गत पेट्रोल-डिझेलच्या दरवाढीमुळे महागाईवाढीला चालना मिळत असून सामान्य जनता हैराण होत आहे. या सार्‍यात वाढत्या वाहन संख्येमुळे प्रदूषणात होणारी वाढ हा अलीकडच्या काळात कळीचा मुद्दा ठरत आहे. त्यामुळे सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था सक्षम करणे, खासगी वाहन वापरावर मर्यादा आणणे असे उपाय सुचवले जात आहेत. मात्र ते कधी अंमलात येणार याचे समाधानकारक उत्तर मिळत नाही. मग वाढत्या प्रदूषणाला आळा कसा घालणार
या पार्श्वभूमीवर जैव इंधनाचा पर्याय विचारात घेण्यासारखा आहे. यात भारताने नुकतीच महत्त्वाची कामगिरी पार पाडली. जैव इंधनावरील विमानभरारीचा प्रयोग देशात नुकताच यशस्वी झाला. आजवर जैव इंधनावर विमानभरारी ही केवळ बड्या देशांची मक्तेदारी मानली जात होती. ती मोडून काढण्यातही भारताला यश आले. डेहराडून-दिल्लीदरम्यानच्या या यशस्वी प्रयोगामुळे जैव इंधनाचा वापर करून विमान वाहतूक करणार्‍या अमेरिका, कॅनडा व ऑस्ट्रेलियासोबत आता भारतानेही स्थान मिळवले आहे. आताच्या विमान भरारीसाठी वापरलेल्या जैव इंधनाचे उत्पादन एरंडाच्या झाडापासून करण्यात आले. या जैव इंधनाची निर्मिती विज्ञान आणि उद्योग संशोधन परिषद (सीएसआरआय) तसेच इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ पेट्रोलियम यांनी संयुक्तपणे केली.
जैव इंधनाची काही मुख्य वैशिष्ट्ये लक्षात घेण्यासारखी आहेत. त्यात उत्पादनावर होणारा कमी खर्च आणि या इंधनामुळे कार्बन उत्सर्जनाच्या प्रमाणात होणारी घट या बाबींचा समावेश होतो. कार्बन उत्सर्जनात घट झाल्याने प्रदूषण कमी करण्यास हातभार लागतो. तसेच या इंधनाचा उत्पादन खर्च कमी असल्याने कमी पैशात विमानसेवा उपलब्ध होते. प्रवासीसेवेचा दरही तुलनेने कमी राहतो. यावरून जैव इंधनाचे महत्त्व व त्याची गरज लक्षात येते. भारतात पंतप्रधानांच्या हस्ते ‘राष्ट्रीय जैव इंधन धोरण 2018’ लागू करण्यात आले आहे.
आपण गेली अनेक वर्षे इंधन म्हणून प्रामुख्याने जिवाष्म इंधनाचा वापर करतो. याला इंग्रजीत ‘फॉसिल फ्युएल’ म्हणतात. फार पूर्वी म्हणजे मानवाच्या उत्पत्तीच्या कोट्यवधी वर्षांंपूर्वी त्याला इंग्रजीत ‘कॉर्बोनी फेरस पिरीयड’ म्हणत. त्या काळात पृथ्वीतलावर असलेल्या वनस्पती व जंगले भूकंपामुळे पृथ्वीच्या पोटात गडप झाली. भूगर्भातील ज्वालारसामुळे त्यांचे ज्वलन झाले किंवा त्यांच्यावर अन्य प्रक्रिया झाल्या आणि त्यापासून दगडी कोळसा तयार झाला. त्याचवेळी त्यापासून जिवाष्म इंधन तयार झाले.
आपण वापरत असलेला गॅस तसेच पेट्रोल-डिझेल हे सर्व जिवाष्म इंधनातच येतात. अशा तर्‍हेने पूर्वीच्या काळी वनस्पती, जंगलांनी साठवून ठेवलेल्या ऊर्जेचाच वापर आज आपण करीत आहोत. जिवाष्म इंधनाचे हे नैसर्गिक साठे, विशेषत: पेट्रोल-डिझेलचे साठे पृथ्वीतलावर काही ठराविक देशांतच उपलब्ध आहेत. त्यामुळे त्या साठ्यांचा मालकी हक्क मर्यादित स्वरुपात त्या देशांकडे आहे. यातलेही काही देश दहशतवाद्यांच्या अधिपत्याखाली आहेत. त्यात इराकसारख्या देशांचा समावेश होतो. त्यामुळे तेथे युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण झाली किंवा कोणत्याही प्रकारची आणीबाणीची स्थिती निर्माण झाल्यास जगाला परिणाम भोगावे लागतात. कारण जिवाष्म इंधनाची मक्तेदारी ठराविक देशांकडेच आहे. दुसरीकडे जागतिक अर्थशास्त्र आणि जागतिक आर्थिक परिस्थिती आज तरी जिवाष्म इंधनावर अवलंबून आहे. अलीकडील काळात इंधनाची गरज वाढत आहे. वाहनांची संख्या प्रचंड वाढली आहे. औद्योगिकीकरण वेगाने वाढत आहे. या दोन्हींसाठी जिवाष्म इंधनाची गरज आहे. त्यामुळे या इंधनाची मागणी दरवर्षी वाढत आहे.
असे असले तरी जिवाष्म इंधनाच्या उपलब्धतेला काही मर्यादा आहेत. कारण या इंधनाचे साठे झपाट्याने कमी होत आहेत. एक दिवस पृथ्वीतलावरील हे सर्व जिवाष्म इंधनाचे साठे संपणार आहेत. याची जाणीव व गांभीर्य सर्व देशांना आहे. त्यादृष्टीने गेल्या अनेक वर्षांपासून जगभरच जिवाष्म इंधनाला पर्याय शोधले जात आहेत. त्यात काही पर्याय पुढे आले आहेत. त्यामध्ये पहिला पर्याय विद्युत ऊर्जेचा आहे. ही वीज प्रामुख्याने दोन मार्गाने तयार केली जाते. त्यातील एक म्हणजे हायड्रो इलेक्ट्रिक प्रकल्प, म्हणजेच पाण्यापासून वीजनिर्मिती परंतु पाणीसाठा अशाश्वत आहे. शिवाय या प्रकारच्या वीजनिर्मितीसाठी मोठ्या प्रमाणात पाणी लागते. ते पुरेशा प्रमाणात उपलब्ध होतेच असे नाही. त्यामुळे या प्रकारच्या ऊर्जानिर्मितीला मर्यादा आहेत. त्यानंतरचा दुसरा पर्याय आहे अणुऊर्जा प्रकल्पातून वीजनिर्मिती करणे. यासाठी मोठ्या प्रमाणावर दगडी कोळसा वापरला जातो. हा दगडी कोळसाही जिवाष्म स्वरुपात आहे. त्यामुळे याच्या उपलब्धतेलाही मर्यादा आहेत. त्याचे नैसर्गिक साठे संपुष्टात येणार आहेत.
अणुऊर्जा प्रकल्पात ऊर्जा उत्पन्न करताना दगडी कोळशाचे ज्वलन करतात. त्यातून मोठ्या प्रमाणात हवेचे प्रदूषण होते. याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे चंद्रपूर अणुऊर्जा प्रकल्पामुळे हे शहर हवेच्या प्रदूषणाबाबत देशात सर्वात वरच्या स्थानावर आहे. यानंतरचा पर्याय म्हणजे पवनऊर्जा आणि सौरऊर्जा अणुऊर्जा प्रकल्पामुळे हे शहर हवेच्या प्रदूषणाबाबत देशात सर्वात वरच्या स्थानावर आहे. यानंतरचा पर्याय म्हणजे पवनऊर्जा आणि सौरऊर्जा हे दोन्ही पर्याय सर्वात चांगले प्रदूषणविरहित आहेत; पण ते उभे करण्यासाठी पायाभूत खर्च मोठा असतो. शिवाय या पर्यायांना नैसर्गिक मर्यादा आहेत. उदाहरण द्यायचे तर वार्‍याचे प्रमाण कमी असेल तर पवनऊर्जा निर्मितीला मर्यादा येतात. त्यानंतरचा पर्याय म्हणजे जैव इंधन. या इंधनातही अनेक प्रकार आहेत. यात कचर्‍यापासून आणि शेणापासून गॅसची, विजेची निर्मिती करता येते. परंतु याच्या उपलब्धतेलाही मर्यादा आहेत. जैव इंधन हे मुख्यत्वे जैविक घटकांपासून तयार केले जाते. त्यामुळे हा पर्याय सर्वात महत्त्वाचा आणि उपयुक्त वाटू लागला आहे. यामुळेच जागतिक पातळीवर याबाबत चर्चा आणि प्रयत्न सुरू झाले आहेत. आपल्या देशातही गेल्या काही वर्षांपासून हे प्रयत्न सुरू आहेत.
उदाहरण घ्यायचे तर मोगली एरंड, ज्याला इंग्रजीत जट्रोफा क्युरकस म्हणतात, यापासून जैव इंधननिर्मिती करता येते. दुसरी वनस्पती म्हणजे उंडी. ती कोकणात आढळते. याला इंग्रजीत कॅलोफायलम इनोफायलम म्हणतात. विशेष म्हणजे या वनस्पतींच्या बियांच्या तेलापासून बायोडिझेलची निर्मिती केली जात होती, आजही करतात. याबाबत आजवर बरेच प्रयत्न करण्यात आले. अनेक कृषी विद्यापीठांमध्ये याबद्दल संशोधन झाले, परंतु या प्रयत्नांना व्यावहारिकदृष्ट्या म्हणावे तसे यश मिळाले नाही. बायोडिझेल अर्थात जैव इंधन म्हणून पर्याय समोर येतो तो इथेनॉलचा. इथेनॉलचा डिझेल आणि पेट्रोलमध्ये मिसळून वापर हा आज उत्तम पर्याय म्हणून समोर आला आहे. यामुळे इंधनांची, वाहनांची आणि यंत्रांची कार्यक्षमता वाढते, असे स्पष्ट झाले आहे. त्याचबरोबर या इंधनाच्या वापराने प्रदूषणाचे प्रमाण कमी होते, हेही सिद्ध झाले आहे. फक्त पेट्रोल वापरल्यावर होणारे प्रदूषण आणि इथेनॉल मिसळून वापरल्यानंतरचे प्रदूषण याची तुलना केली तर दुसर्‍या प्रकारात तुलनेने प्रदूषण कमी होत असल्याने आता हाच पर्याय सर्वत्र मान्य होत आहे.
इथेनॉल शेतमालापासून तयार होते. भारतासारख्या कृषिप्रधान देशात शेती हा प्रमुख व्यवसाय राहिला आहे. त्यामुळे आपल्याला इथेनॉलनिर्मितीच्या दृष्टीने शेतमालासाठी दुसर्‍या देशावर अवलंबून राहण्याची फारशी गरज नाही. मुख्यत्वे इथेनॉल हे पेट्रोल अथवा डिझेलमध्ये मिसळून वपरल्यामुळे भारताची कच्च्या तेलाची आयात कमी होईल. पर्यायाने परकीय चलनात बचत होईल. देशाची आर्थिक स्थिती मजबूत होण्यास मदत होईल. मुख्यत्वे इथेनॉलच्या वापराने हवेचे प्रदूषण तुलनेने कमी होईल. साधारणपणे उसापासून इथेनॉल तयार करतात. हे पूर्वी उसाची मळी, मोलॅसिस, काकवी यापासून तयार केले जायचे.
परंतु आता अनेक राज्यात इथेनॉल प्रकल्प सुरू झाले आहेत. पेट्रोलमध्ये 5 टक्के मिसळून त्याचा वापरही सुरू झाला आहे. तरीसुद्धा आपल्या देशात प्रत्यक्षात पेट्रोल आणि डिझेलमध्ये 2 ते 2.2 दशांश टक्के एवढ्याच प्रमाणात इथेनॉल वापरले जाते. अशा परिस्थितीत केंद्र शासनाकडून इथेनॉल वापराला प्रोत्साहन दिले जात आहे. आता तर विमानातही याचा वापर सुरू झाला आहे. आपल्याकडे उसाची मळी, उसाचा रस आणि साखरेपासून इथेनॉलची निमिर्र्ती करतात. देशात काही ठिकाणी मक्यापासून, ज्वारीपासून, गव्हापासून आणि सडलेल्या धान्यापासूनसुद्धा इथेनॉलची निर्मिती करतात. हिमालयाच्या पायथ्याशी, विशेषत: ईशान्य भारतात अरुणाचल प्रदेश, सिक्कीम, बिहार, उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश, पंजाब, जम्मू-काश्मीर आणि आसाम या आठ राज्यांमधील काही भाग दलदलीचा आहे. तिथे मोठ्या प्रमाणात बांबूचे उत्पन्न मिळते.
या सर्व राज्यांमध्ये बांबूचे गाळप करून इथेनॉल तयार करण्याचा 200 दशलक्ष डॉलर्सचा प्रकल्प आसाममध्ये नुकताच सुरू करण्यात आला आहे. दरवर्षी या प्रकल्पातून 60 दशलक्ष लिटर इथेनॉलची निर्मिती होणार आहे. जैव इंधनाच्या वाढत्या वापरामुळे 2022 पर्यंत भारताची कच्च्या तेलाची आयात 10 टक्क्यांनी कमी होईल, असा अंदाज आहे. त्यामुळे परकीय चलनात बचत होऊन देशाची आर्थिक स्थिती चांगली होईल, असा आशावाद पंतप्रधानांनी व्यक्त केला आहे. यामुळे सर्वत्र याच्या वापरावर भर दिला जात आहे. किंबहुना, जैव इंधनाचा वापर ही आता काळाची गरज बनली आहे.
Previous articleमुख्यमंत्र्यांनी आमदार राम कदम यांचे प्रवक्तेपद गोठवले
Next articleखरेदी करा; पण सावधपणे
संबंधित मजकूरMORE FROM AUTHOR
शिक्षक आमदार साहेब… 1 तारखेला पगार करुन दाखवाच
Video : प्रेम मिळवण्यासाठी डिग्रीचे ‘इयर डाऊन’
लवकरच सलमान खानच्या घरी लग्नसराई
जय श्री गणेश’ पानवाल्यांचे ‘लड्डू मिठा पान’ दोन महिन्यांपर्यंत टिकतात
दादरा आणि नगर हवेलीच्या जिल्हाधिकार्‍याने ओळख लपवून केरळ पुरग्रस्तांना केली मदत
mahe on उज्ज्वला योजनेच्या लाभासाठी पुढे यावे
pandurng atmaram pardhi on राज्य शासनाच्या कृषि विभागामार्फत एससी, एसटी शेतकऱ्यांना कृषी योजना
पूर्ववैमनस्यातून मनमाडमध्ये एकाचा खून
श्री छत्रपती शिवाजी महाराज मंडईचे प्रश्‍न सोडविण्यासाठी निवेदन
२७१ रेशन दुकानांतून ‘ऑफलाईन’ धान्यवाटप
वळण रस्त्याचा मोबदला मिळणार कधी
रोज हजारो वाचक ई मेलने वाचतात देशदूत
आपणही नाव आणि ई-मेल खाली नोंदवा
पूर्ववैमनस्यातून मनमाडमध्ये एकाचा खून


राज्य महामार्गांवर उभारणार प्रसाधनगृहे..कुठे? जाणून घ्या...

राज्य महामार्गांवर उभारणार प्रसाधनगृहे..कुठे
राज्य महामार्गांवर उभारणार प्रसाधनगृहे..कुठे
By मुंबई लाइव्ह टीम
राज्यातील प्रमुख राज्य मार्गांवर प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी पहिल्या टप्प्यात शंभर ठिकाणी प्रसाधनगृहांसह जनसुविधा केंद्रे उभारण्यात येणार आहेत. यासाठी बुधवारी सार्वजनिक बांधकाम आणि महसूल मंत्री चंद्रकांत पाटील यांच्या उपस्थितीत राज्य शासनाच्या सार्वजनिक बांधकाम विभाग आणि पेट्रोलियम कंपन्यांमध्ये सामंजस्य करार करण्यात आला.
जनसुविधा केंद्रे उभारण्यासाठी पेट्रोलियम कंपन्यांबरोबर करार
राज्यातील महामार्गावर अनेक ठिकाणी सार्वजनिक प्रसाधनगृहाच्या/ शौचालयाच्या सुविधा उपलब्ध नाहीत. या मार्गावरून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांची, विशेषतः महिला प्रवाशांची यामुळे गैरसोय होते. या गोष्टी विचारात घेऊन महिलांच्या 'राईट टू पी' आणि त्यांच्या आरोग्याच्या दृष्टिकोनातून सार्वजनिक बांधकाम विभागाने प्रमुख राज्य मार्गांवर प्रसाधनगृहे आणि जनसुविधा केंद्रे उभारण्यासाठी पेट्रोलियम कंपन्यांबरोबर करार केला आहे.
रस्त्याच्या कडेला असलेल्या जागा 'या' कंपन्यांना देणार
यामध्ये भारत पेट्रोलियम, हिंदुस्थान पेट्रोलियम आणि इंडियन ऑईल या तीन कंपन्यांचा समावेश आहे. यानुसार सार्वजनिक बांधकाम विभागाकडील रस्त्याच्या कडेला असलेल्या दोन ते पाच एकर जागा या कंपन्यांना भाडेपट्ट्यावर देण्यात येणार आहेत. या ठिकाणी कंपन्या पेट्रोलपंप, सार्वजनिक प्रसाधनगृहे, इंटरनेट आणि दूरध्वनी सुविधा, उपहारगृह/रेस्टॉरंट, एटीएम केंद्रे तसेच वाहनांसाठी वाहनतळ आदी सुविधा निर्माण करण्यात येणार आहेत.
बसस्थानकांशिवाय कुठेही सार्वजनिक प्रसाधनगृहे उपलब्ध नाही
राज्यातील रस्त्यांलगत बसस्थानकांशिवाय कुठेही सार्वजनिक प्रसाधनगृहे उपलब्ध नाहीत. त्यामुळे महामार्गावरून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी विशेषतः महिलांची गैरसोय होत होती. यामुळे बांधकाम विभागाच्या अखत्यारित असलेल्या राज्य व प्रमुख राज्य मार्गावर उपलब्ध असलेल्या जागा या पेट्रोल कंपन्यांना देण्यात येणार आहेत.
जनसुविधा केंद्रांचा आराखडा एकसारखा
याठिकाणी प्रसाधनगृह, रेस्टॉरंट, वाहनतळ, एटीएम केंद्रे इत्यादी ठिकाणी सर्व सुविधा कंपन्यांमार्फत उभारण्यात येणार असून या जागेचे भाडे शासनाला मिळणार आहे. या सर्व जनसुविधा केंद्रांचा आराखडा एकसारखा असणार आहे. येथील प्रसाधनगृहांचा वापर मोफत करता येणार आहे. या सर्व सुविधांची देखभाल या कंपन्या करणार आहेत. यासंबंधी सार्वजनिक बांधकाम विभाग आणि कंपन्यांमध्ये करार करण्यात येणार असल्याची माहिती चंद्रकांत पाटील यांनी दिली.
पहिल्या टप्प्यात राज्यातील 100 ठिकाणे निवडण्यात आली असून, यासाठी कंपन्यांना जागा निवडण्यास सांगण्यात आले आहे. या निर्णयामुळे प्रवाशांना शौचालयाची मोफत व्यवस्था होणार असून त्याबरोबरच राज्य शासनाला जागेचे उत्पन्नही मिळणार आहे. विशेषतः ग्रामीण भागातून जाणाऱ्या महामार्गावर याचा फायदा होणार असल्याचेही त्यांनी यावेळी सांगितले.
माहुलमधील वसाहतीच्या सुविधांसाठी ३०० कोटी; भाजपाची मागणी
राज्य महामार्गप्रसाधनगृहसार्वजनिक बांधकाम मंत्रीचंद्रकांत पाटीलप्रवासीशौचालयभारत पेट्रोलियमहिंदुस्थान पेट्रोलियमइंडियन ऑईल
शौचालयासाठी नगरसेवक जेलमध्ये; कंत्राटदाराला मात्र मुदतवाढ
रेल्वेपेक्षा एसटीलाच कोकणवासीयांची पसंती
ज्येष्ठांना बस प्रवासात ५० टक्के सवलत
पेट्रोल, डिझेलच्या दरात पुन्हा वाढ
By मानसी बेंडके | नितेश दूबे
Video: चेंबूरमध्ये भारत पेट्रोलियमच्या प्लांटमध्ये स्फोट, २१ जण जखमी १ गंभीर
मुंबईतील ३८३ सार्वजनिक शौचालये धोकादायक


श्रीगणेशा.. - || भोवरा || फोटोग्राफी, आर्ट, प्रवास वर्णन, कथा, ब्लॉग ई.

|| गणपती बाप्पा मोरया ||
खूप दिवसापासून माझ्या स्केचेस, पेंटींग्जस, कॅलीग्राफी, असेच काहीतरी खरडलेले स्केचेस ब्लॉग वर टाकायची इच्छा होती. इथे पण ब्लॉग चे नाव शोधण्यामध्ये एक महिना गेला आणि त्याहून जास्त टेम्प्लेट शोधण्यामध्ये गेला. टेम्प्लेट वर काम चालूच आहे. एखादी चांगली थीम भेटली तर परत थीम चेंज करेन. तोपर्यंत हीच चालवायची.
म्हटल सुरुवात गणपती बाप्पा पासूनच करुया. वरील चित्र डायरेक्ट पेनाने काढले आहे.मला खोड रबर न वापरता चित्राचे स्ट्रोक काढायला आवडतात. त्यामुळे मी खोडरबर कधीच जाग्यावर ठेवत नाही आणि खोडरबर ची सवय सुटायला मी मुद्दाम स्केच पेन किंवा पेनाने चित्र काढतो.
आवडले तर कमेंट करायला विसरू नका
गेल्या आठवड्यातली एक सुट्टी आधीच वाया गेलेली असते. ह्या शनिवारी तरी नक्की जायचे असे ठरत होते. कुठे जायचे माहित नाही पण घरातून निघायचे. अश...
घारापुरीच्या लेण्या- Elephanta Caves
कधी कधी प्लान करून ठरवलेल्या पिकनिक पेक्षा अचानक ठरवलेल्या पिकनिक जास्त आनंद देऊन जातात. असाच प्लान काही दिवसापूर्वी ठरला.…. घारापुरीच्या...
गेल्या आठवड्यात माझ्या मुलाच्या पुस्तकांना कव्हर घालताना माझ्या लहानपणीच्या आठवणी जाग्या झाल्या. जून महिना आला की शाळेचे दप्तर , नवीन वह्य...
हृदय विकाराचा झटका येण्यापासून कसे वाचवाल
Dr. Devi Shetty. गेले काही दिवसांपासून नात्यातले आणि मित्र परिवारातील लोकांना हृदयविकाराच्या झटका आल्याच्या बातम्या ऐकायला येत होत्या. महाश...
भारत पाकिस्तान सेमी फायनल
भारत पाकिस्तान च्या सामन्यावर खूप काही लिहिले गेले आहे. मी लिहायचा विचार केला कारण कालचा दिवस खूप चांगला गेला. त्याच्या आठवणी चांगल्या कोरून...
श्री घाटण देवीचे मंदिर
My Tour Diary/ माझे प्रवास वर्णन
भारतीय टपाल खात्याचा नविन उपक्रम


उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठाला कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांचे नाव; विधेयक मंजूर | देशदूत | Deshdoot

देशदूत तेजस पुरस्कार (मुलाखती)
देशदूत तेजस पुरस्कार (मुलाखती)
उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठाला कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांचे नाव; विधेयक मंजूर
नागपूर, ता. 20 : जळगाव येथील उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठाला अहिराणी भाषेतील कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांचे नाव देण्याच्या महाराष्ट्र सार्वजनिक विद्यापीठ (सुधारणा) विधेयकाला विधानपरिषदेत सर्वपक्षीय सदस्यांनी एकमताने मंजुरी दिली. या विधेयकाला विधानसभेत यापूर्वीच मंजुरी मिळाली आहे.
उच्च व तंत्रशिक्षण राज्यमंत्री रवींद्र वायकर यांनी याबाबत विधेयक मांडले होते. या विधेयकाला मंजुरी देण्यापूर्वी सभागृहात बहिणाबाई चौधरी यांच्या अनेक कविता सदस्यांनी वाचून दाखवल्या.
या चर्चेत सदस्य सर्वश्री हेमंत टकले, डॉ. सुधीर तांबे, जयदेव गायकवाड, कपिल पाटील, विक्रम काळे, शरद रणपिसे, प्रकाश गजभिये, प्रा. जोगेंद्र कवाडे, अनिल सोले, हरीभाऊ राठोड, गिरीश व्यास, रामहरी रूपनवर, ख्वाजा बेग, विद्या चव्हाण, स्मिता वाघ यांनीही बहिणाबाई यांच्या योगदानावर माहिती दिली तर चंद्रकांत रघुवंशी यांनी अहिराणी भाषेतून विधेयकला पाठिंबा दिला.
Previous articleनगर टाइम्स ई-पेपर : शुक्रवार, 20 जुलै 2018
Next articleअनावश्यक कॉल्स व एसएमएस पासून ग्राहकांची सुटका
संबंधित मजकूरMORE FROM AUTHOR
उमविला कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांचे नाव
उमवि करणार आदिवासी क्षेत्राचा विकास
विद्यार्थ्यांसोबत शिक्षकांनीही संशोधनात पुढाकार घ्यावा
Video : प्रेम मिळवण्यासाठी डिग्रीचे ‘इयर डाऊन’
लवकरच सलमान खानच्या घरी लग्नसराई
जय श्री गणेश’ पानवाल्यांचे ‘लड्डू मिठा पान’ दोन महिन्यांपर्यंत टिकतात
दादरा आणि नगर हवेलीच्या जिल्हाधिकार्‍याने ओळख लपवून केरळ पुरग्रस्तांना केली मदत
mahe on उज्ज्वला योजनेच्या लाभासाठी पुढे यावे
pandurng atmaram pardhi on राज्य शासनाच्या कृषि विभागामार्फत एससी, एसटी शेतकऱ्यांना कृषी योजना
पूर्ववैमनस्यातून मनमाडमध्ये एकाचा खून
श्री छत्रपती शिवाजी महाराज मंडईचे प्रश्‍न सोडविण्यासाठी निवेदन
२७१ रेशन दुकानांतून ‘ऑफलाईन’ धान्यवाटप
वळण रस्त्याचा मोबदला मिळणार कधी
रोज हजारो वाचक ई मेलने वाचतात देशदूत
आपणही नाव आणि ई-मेल खाली नोंदवा
पूर्ववैमनस्यातून मनमाडमध्ये एकाचा खून


देशदूत तेजस पुरस्कार (मुलाखती)
देशदूत तेजस पुरस्कार (मुलाखती)
पुणे : 1 जानेवारीपर्यंत कोपर्डी प्रकरणाचा निकाल लावा : खा. सुप्रिया सुळे
पुणे : कोपर्डीच्या घटनेला दीड वर्षापेक्षा जास्त काळ लोटला. तरीही या खटल्याचा निकाल लागलेला नाही. 1 जानेवारीपर्यंत कोपर्डी प्रकरणाचा निकाल लागला नाही तर मुख्यमंत्र्यांना राज्यात फिरू देणार नाही असा इशारा राष्ट्रवादीच्या खासदार सुप्रिया सुळे यांनी दिला.
नराधमांना जरब बसेल अशा प्रकारचा निकाल आत्तापर्यंत लावायला हवा होता असेही सुळे यावेळी म्हणाल्या.
Previous articleथोडसं फिल्मी बिल्मी…दिवाळीला असं झालं तर
Next articleऐन दिवाळीत गॅस ग्राहक वेठीला; सिन्नरमध्ये लांबच लांब रांगा
संबंधित मजकूरMORE FROM AUTHOR
पूर्ववैमनस्यातून मनमाडमध्ये एकाचा खून
श्री छत्रपती शिवाजी महाराज मंडईचे प्रश्‍न सोडविण्यासाठी निवेदन
२७१ रेशन दुकानांतून ‘ऑफलाईन’ धान्यवाटप
Video : प्रेम मिळवण्यासाठी डिग्रीचे ‘इयर डाऊन’
लवकरच सलमान खानच्या घरी लग्नसराई
जय श्री गणेश’ पानवाल्यांचे ‘लड्डू मिठा पान’ दोन महिन्यांपर्यंत टिकतात
दादरा आणि नगर हवेलीच्या जिल्हाधिकार्‍याने ओळख लपवून केरळ पुरग्रस्तांना केली मदत
mahe on उज्ज्वला योजनेच्या लाभासाठी पुढे यावे
pandurng atmaram pardhi on राज्य शासनाच्या कृषि विभागामार्फत एससी, एसटी शेतकऱ्यांना कृषी योजना
पूर्ववैमनस्यातून मनमाडमध्ये एकाचा खून
श्री छत्रपती शिवाजी महाराज मंडईचे प्रश्‍न सोडविण्यासाठी निवेदन
२७१ रेशन दुकानांतून ‘ऑफलाईन’ धान्यवाटप
वळण रस्त्याचा मोबदला मिळणार कधी
रोज हजारो वाचक ई मेलने वाचतात देशदूत
आपणही नाव आणि ई-मेल खाली नोंदवा
पूर्ववैमनस्यातून मनमाडमध्ये एकाचा खून


श्रीमद् वाल्मीकि रामायण - अरण्यकाण्ड - ॥ एकोनचत्वारिंशः सर्गः ॥

सर्ग १ ते ५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७७
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ त ११९
सग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ६७
सर्ग १ त १०
सर्ग ११ त २०
सर्ग २१ त ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ त ५०
सर्ग ५१ त ६०
सर्ग ६१ त ६८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ ते १२०
सर्ग १२१ ते १२८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ वा -समाप्त
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ३७
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
सर्ग १ ते १०
अध्याय १ ते १०
अध्याय १ त १०
अध्याय १ ते १३
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते १६
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ४०
॥ एकोनचत्वारिंशः सर्गः ॥
॥ श्रीसीतारामचंद्राभ्यां नमः ॥
मारीचेन रावणस्य प्रबोधनम् - मारीचाचे रावणास समजाविणे -
एवमस्मि तदा मुक्तः कथञ्चित् तेन संयुगे
इदानीमपि यद् वृत्तं तच्छृणुष्व यदुत्तरम् ॥ १ ॥
याप्रकारे त्या वेळी तर मी कुठल्याही प्रकारे श्रीरामचंद्रांच्या हातून जिवंत राहिलो. त्यानंतर त्या काळात जी घटना घडली तीही ऐका. ॥१॥
सहितो मृगरूपाभ्यां प्रविष्टो दण्डकावने ॥ २ ॥
श्रीरामांनी माझी अशी दुर्दशा करून टाकली तरीही मी त्यांचा विरोध करण्याचे सोडले नाही. एक दिवस मृगरूपधारी दोन राक्षसांच्या बरोबर मी मृगाचे च रूप धारण करून दण्डकवनात गेलो. ॥२॥
व्यचरन् दण्डकारण्यं मांसभक्षो महामृगः ॥ ३ ॥
मी महान बलशाली तर होतोच, माझी जीभ आगी प्रमाणे उद्दीप्त होत होती. दाढा ही खूप मोठ्‍या होत्या. शिंगे तीक्ष्ण होती आणि महान् मृगाच्या रूपात मांस खात दण्डकवनात हिंडू लागलो. ॥३॥
अग्निहोत्रेषु तीर्थेषु चैत्यवृक्षेषु रावण
अत्यन्तघोरो व्यचरंस्तापसांस्तान् प्रधर्षयन् ॥ ४ ॥
 मी अत्यंत भयंकर रूप धारण करून अग्निशाळेत, जलाशयांच्या घाटांवर तसेच देववृक्षांच्या खाली बसलेल्या तपस्वी जनांना तिरस्कृत करीत सर्व बाजूस विचरण करीत होतो. ॥४॥
निहत्य दण्डकारण्ये तापसान् धर्मचारिणः
रुधिराणि पिबंस्तेषां तन्मासानि च भक्षयन् ॥ ५ ॥
दण्डकारण्यात धर्मानुष्ठानात लागलेल्या तापसांना मारून त्यांचे रक्त पिणे आणि मांस खाणे हेच माझे काम होते. ॥५॥
तदा रुधिरमत्तोऽहं व्यचरं दण्डकावनम् ॥ ६ ॥
माझा स्वभाव क्रूर होताच, मी ऋषिंचे मांस खाऊन आणि वनात विचरण करणार्‍या प्राण्यांना भिती दाखवीत रक्तपान करून उन्मत्त होऊन दण्डकवनात हिंडू लागलो. ॥६॥
तदाहं दण्डकारण्ये विचरन् धर्मदूषकः
आसादयं तदा रामं तापसं धर्ममाश्रितम् ॥ ७ ॥
वैदेहीं च महाभागां लक्ष्मणं च महारथम्
तापसं नियताहारं सर्वभूतहिते रतम् ॥ ८ ॥
याप्रकारे त्या समयी दण्डकारण्यात विचरत असता धर्माला कलंकित करणारा मी मारीच तापस धर्माचा आश्रय घेणार्‍या श्रीराम, वैदेही सीता तसेच मिताहारी तपस्व्याच्या रूपात समस्त प्राण्यांच्या हितात तत्पर राहाणार्‍या महारथी लक्ष्मणाजवळ जाऊन पोहोंचलो. ॥७-८॥
सोऽहं वनगतं रामं परिभूय महाबलम्
तापसोऽयमिति ज्ञात्वा पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ९ ॥
जिघांसुरकृतप्रज्ञस्तं प्रहारमनुस्मरन् ॥ १० ॥
वनात आलेल्या महाबली श्रीरामांना हा एक तपस्वी आहे असे जाणून त्यांची अवहेलना करीत मी पुढे गेलो आणि पहिल्या वैराचे वारंवार स्मरण करून अत्यंत कुपित होऊन त्यांच्याकडे धावलो. त्यासमयी माझी आकृती मृगासारखीच होती. माझी शिंगे टोंकदार होती. त्यांच्या पहिल्या प्रहाराची आठवण करून मी त्यांना ठार मारू इच्छित होतो. माझी बुद्धि शुद्ध नसल्याने मी त्यांची शक्ती आणि प्रभावास विसरून गेलो होतो. ॥९-१०॥
तेन मुक्तास्त्रयो बाणाः शिताः शत्रुनिबर्हणाः
विकृष्य सुमहच्चापं सुपर्णानिलतुल्यगाः ॥ ११ ॥
आम्हा तिघांना येतांना पाहून श्रीरामांनी आपले विशाल धनुष्य खेचून तीन टोकदार बाण सोडले, जे गरूड किंवा वायुप्रमाणे शीघ्रगामी आणि शत्रुंचे प्राण घेणारे होते. ॥११॥
ते बाणा वज्रसंकाशाः सुमुक्ता रक्तभोजनाः
आजग्मुः सहिताः सर्वे त्रयः संनतपर्वणः ॥ १२ ॥
वाकलेल्या गांठीचे ते सर्व तीन्ही बाण वज्रासारखे दुःसह, अत्यंत भयंकर तसेच रक्त पिणारे होते एकाच वेळी आमच्या कडे आले. ॥१२॥
पराक्रमज्ञो रामस्य शरो दृष्टभयः पुरा
समुत्क्रान्तस्ततो मुक्तस्तावुभौ राक्षसौ हतौ ॥ १३ ॥
मी तर श्रीरामांचा पराक्रम जाणत होतो आणि पूर्वी एकवेळ त्यांच्या भयाचा सामना करून चुकलो होतो, म्हणून शठतापूर्वक उडी मारून पळून गेलो. पळून गेल्याने मी तर वाचलो पण माझे ते दोन्ही साथीदार राक्षस मारले गेले. ॥१३॥
शरेण मुक्तो रामस्य कथञ्चित् प्राप्य जीवितम्
इह प्रव्राजितो युक्तस्तापसोऽहं समाहितः ॥ १४ ॥
यावेळी श्रीरामांच्या बाणापासून माझी कशीतरी सुटका झाली आणि मला नवीन जीवन मिळाले आणि सर्वांपासून संन्यास घेऊन समस्त दुष्कर्मांचा परित्याग करून स्थिरचित्त होऊन योगाभ्यासात तत्पर राहून मी तपस्या करू लागलो. ॥१४॥
वृक्षे वृक्षे हि पश्यामि चीरकृष्णाजिनाम्बरम्
गृहीतधनुषं रामं पाशहस्तमिवान्तकम् ॥ १५ ॥
आता मला एकेका वृक्षात चीर, काळे मृगचर्म आणि धनुष्य धारण केलेले- श्रीरामच दिसत असतात, जे मला पाशधारी यमराजा समान प्रतीत होत आहेत. ॥१५॥
अपि रामसहस्राणि भीतः पश्यामि रावण
रामभूतमिदं सर्वमरण्यं प्रतिभाति मे ॥ १६ ॥
 मी भयभीत होऊन हजारो रामांना आपल्या समोर उभे असलेले पहात आहे. हे सर्व वनच मला राममय प्रतीत होत आहे. ॥१६॥
राममेव हि पश्यामि रहिते राक्षसेश्वर
दृष्ट्वा स्वप्नगतं राममुद्‌भ्रमामि विचेतनः ॥ १७ ॥
 जेव्हा मी एकांतात बसतो तेव्हा मला श्रीरामांचे दर्शन होत असते. स्वप्नात (ही) श्रीरामांना पाहून मी उद्‌भ्रान्त आणि अचेतसा होऊन उठत असतो. ॥१७॥
रकारादीनि नामानि रामत्रस्तस्य रावण
रत्‍नानि च रथाश्चैव वित्रासं जनयन्ति मे ॥ १८ ॥
 मी रामापासून इतका भयभीत झालो आहे की रत्‍न आणि रथ आदि जितकी म्हणून रकारादि नामे आहेत ती माझ्या कानावर पडली की माझ्या मनात भारी भय उत्पन्न करतात. ॥१८॥
अहं तस्य प्रभावज्ञो न युद्धं तेन ते क्षमम्
बलिं वा नमुचिं वापि हन्याद्धि रघुनन्दनः ॥ १९ ॥
मी त्यांचा प्रभाव उत्तम प्रकारे जाणतो म्हणून म्हणतो की श्रीरामांशी तुझे युद्ध करणे कदापि उचित नाही. रघुनंदन राम राजा बळी अथवा नमुचिचा ही वध करू शकतात. ॥१९॥
रणे रामेण युध्यस्व क्षमां वा कुरु रावण
न ते रामकथा कार्या यदि मां द्रष्टुमिच्छसि ॥ २० ॥
 तुझी इच्छा असेल तर रणभूमीमध्ये श्रीरामाबरोबर युद्ध कर अथवा त्यांना क्षमा कर, परंतु जर मला जीवित पाहू इच्छित असलास तर माझ्या समोर श्रीरामांची चर्चा करु नको. ॥२०॥
बहवः साधवो लोके युक्ता धर्ममनुष्ठिताः
परेषामपराधेन विनष्टाः सपरिच्छदाः ॥ २१ ॥
लोकात बरेचसे साधुपुरुष जे योगयुक्त होऊन केवळ धर्माच्याच अनुष्ठानात लागलेले असतात, दुसर्‍यांच्या अपराधानेही परिकरांसहित नष्ट झाले आहेत. ॥२१॥
सोऽहं परापराधेन विनश्येयं निशाचर
कुरु यत्ते क्षमं तत्त्वमहं त्वा नानुयामि वै ॥ २२ ॥
 मीही कुठल्याही प्रकारे दुसर्‍याच्या अपराधाने नष्ट होऊ शकतो, म्हणून तुम्हांला जे उचित वाटेल ते करा. मी या कार्यात तुम्हाला सहकार्य देऊ शकत नाही. ॥२२॥
रामश्च हि महातेजा महासत्त्वो महाबलः
अपि राक्षसलोकस्य न भवेदन्तकोऽपि हि ॥ २३ ॥
कारण की श्रीरामचंद्र अत्यंत तेजस्वी, महान आत्मबलाने संपन्न तसेच अधिक बलशाली आहेत. ते समस्त राक्षस-जगताचा संहार करू शकतात. ॥२३॥
अतिवृत्तो हतः पूर्वं रामेणाक्लिष्टकर्मणा
अत्र ब्रूहि यथातत्त्वं को रामस्य व्यतिक्रमः ॥ २४ ॥
जर शूर्पणखेचा बदला घेण्यासाठी जनस्थान निवासी खर प्रथम श्रीरामांवर चढाई करण्यासाठी गेला आणि अनायासे महान् कर्म करणार्‍या श्रीरामांच्या हातून मारला गेला तर तू खरे खरे सांग की यात श्रीरामांचा काय अपराध आहे
इदं वचो बन्धुहितार्थिना मया
हतोऽद्य रामेण शरैरजिह्मगैः ॥ २५ ॥
तुम्ही माझे बंधु आहात. मी तुमचे हित करण्याच्या इच्छेने या गोष्टी सांगत आहे. जर मानल्या नाहीत तर युद्धात आज रामांच्या सरळ जाणार्‍या बाणांद्वारा घायाळ होऊन तुम्हांला बंधु-बांधवांसहित प्राणांचा परित्याग करावा लागेल. ॥२५॥
इत्यार्षे श्रीमद्‌रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्येऽरण्यकाण्डे एकोनचत्वारिंशः सर्गः ॥ ३९ ॥
या प्रकारे श्रीवाल्मीकि निर्मित आर्षरामायण आदिकाव्यांतील अरण्यकाण्डाचा एकोणचाळिसावा सर्ग पूरा झाला. ॥३९॥


agriculture news in marathi, stop the payment of Employees' who has don Malpractices in the road works | Agrowon

Agrowon च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
Agrowon च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.
रस्त्याच्या कामातील गैरव्यवहारप्रकरणी कर्मचाऱ्यांची वेतनवाढ रोखली
रस्त्याच्या कामातील गैरव्यवहारप्रकरणी कर्मचाऱ्यांची वेतनवाढ रोखली
मंगळवार, 28 ऑगस्ट 2018
रो हयो कामामध्ये भ्रष्टाचार झाल्याने त्यांच्यावर निलंबनाची कारवाई अपेक्षित होती; पण वेतनवाढ बंद करण्याची तात्पुरत्या स्वरूपाची कारवाई केल्याने आपले समाधान झाले नाही. आता मी न्यायालयात दाद मागणार आहे.
- धनाजी गावडे, तक्रारदार, सावळेश्‍वर
सोलापूर : सावळेश्‍वर (ता. मोहोळ) येथे रोजगार हमी योजनेतून करण्यात आलेल्या रस्त्याच्या कामात गैरव्यवहार करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या दोन वेतनवाढी बंद करून शिस्तभंगाच्या कारवाईचा निर्णय त्रिसदस्यीय समितीने दिला; परंतु समितीच्या निर्णयाबाबत समाधान न झाल्याने तक्रारदार धनाजी गावडे आता न्यायालयात धाव घेणार आहेत.
‘ॲग्रोवन'मध्ये गेल्या काही दिवसांपासून या प्रकरणी पाठपुरावा करण्यात येत आहे. या संपूर्ण कामांमध्ये कोणत्या प्रकारे गैरव्यवहार झाला आणि कसा यासंबंधी सविस्तर वृत्तमालिकाही प्रसिद्ध करण्यात आली. त्यानंतर या कामाच्या चौकशीसाठी त्रिसदस्यीय समिती नेमण्यात आली होती. या समितीने या कर्मचाऱ्यांवर कामामध्ये अनियमिततेचा शेरा मारला आहे.
समितीच्या अहवालावरच प्रशासनाने या प्रकरणाशी संबंधित कर्मचाऱ्यांवर ही कारवाई केली आहे. या प्रकरणी श्रीमती एस. एच. कांबळे (तत्कालीन ग्रामसेवक), मिलिंद तांबिले (तत्कालीन ग्रामसेवक), एम. पी. कांबळे (कनिष्ठ सहायक), एस. व्ही. पाटील (सहायक लेखाधिकारी), अस्लम शेख (पॅनल तांत्रिक अधिकारी), श्रीमती पल्लवी व्हटाणे (सहायक कार्यक्रम अधिकारी), एम. आर. साळुंखे (सहायक गटविकास अधिकारी), बी. एन. साबळे (ग्रामरोजगार सेवक) यांच्यावर तात्पुरत्या दोन वेतनवाढी बंद करण्याची कारवाई झाली आहे.
भ्रष्टाचार bribery सोलापूर रोजगार employment गैरव्यवहार प्रशासन administrations
लागवडीसाठी मध्यम ते भारी, चांगला निचरा होणारी, सामू ७.५ ते ८ दरम्यान असणारी जमीन चांगली अ
ड्रोनमुळे कृषी क्षेत्रात क्रांती घडेल : डॉ....
लातूर : वेगवेगळ्या कारणामुळे कृषी क्षेत्र अडचणीत येत आहे.
दूध गुणवत्ता वाढीसाठी उपाययोजना
दुधातील फॅट (स्निग्धांश) व एसएनएफ (स्निग्धेतर घनघटक) या घटकांचे प्रमाण कमी असल्यामुळे दुध
जळगाव बाजार समितीत चवळी प्रतिक्विंटल ३००० रुपये
जळगाव ः येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये मंगळवारी (ता.
चांगल्या अारोग्यासाठी ः प्रोबायोटिक्स पदार्थ
प्रोबायोटिक्‍स म्हणजे सजीव सूक्ष्मजीव.
ड्रोनमुळे कृषी क्षेत्रात क्रांती घडेल...लातूर : वेगवेगळ्या कारणामुळे कृषी क्षेत्र...
जलयुक्त शिवारातील जलसंचय सुद्धा आटलाजळगाव : जिल्ह्यात झालेल्या जलयुक्त शिवारच्या...
रब्बी हंगामासाठी खानदेश सज्ज; जोरदार...जळगाव : खानदेशात खरिपातील मूग, उडीद, सोयाबीन ही...
नाशिक बाजार समितीचा ‘ई-नाम’ योजनेत...नाशिक : केंद्र शासनातर्फे शेतमालाच्या खरेदी-...
जीएसटीमुळे सूत उद्योग अडचणीत ः...इस्लामपूर, जि. सांगली ः अठरा टक्के जीएसटी...
फळबाग लागवड योजनेसाठी ५४ हजार अर्जऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील औरंगाबाद, जालना व बीड...
सोलापूर जिल्हा बॅंकेच्या बरखास्तीवर ३...सोलापूर : सोलापूर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बॅंकेचे...
सांगलीत अठरा गावांतून टॅंकरची मागणीसांगली ः जिल्ह्यावर दुष्काळाची छाया गडद होत...
‘स्वाभिमानी’ची २७ ऑक्‍टोबरला जयसिंगपूर...कोल्हापूर : यंदाच्या हंगामात ऊस उत्पादकांना...
रब्बीत ज्वारीचे १२ क्‍विंटलपर्यंत हेक्...औरंगाबाद : पावसाअभावी खरीप जवळपास हातचा गेल्यात...
काही ठिकाणी सोयाबीन, कपाशीच्या नासाडीची...नांदेड ः नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांतील काही...
इंधन दरवाढीच्या निषेधार्थ नगर येथे...नगर : ``राफेल विमान खरेदीत एक हजार कोटींचा...
तूर, हरभऱ्याच्या चुकाऱ्यासाठी परभणी...परभणी ः आधारभूत किंमत खरेदी योजनेअंतर्गत...
साताऱ्यातील सोयाबीन उत्पादक...सातारा ः जिल्ह्यात सोयाबीनची काढणी सुरू...
पुणे विभागात पाणीटंचाई वाढलीपुणे : पावसाने दडी मारल्याने पुणे विभागात...
पाऊस नसल्याने नगर जिल्ह्यात ऊस लागवडीवर...नगर ः जिल्ह्यात यंदा आतापर्यंत ३३ हजार १२३...
वऱ्हाडात उडीद, मुगासाठी खरेदी केंद्रे...अकोला ः या भागात सध्या मूग, उडदाचा हंगाम...
धुराडी २० ऑक्टोबरपासून पेटणारमुंबई : साखर कारखानदारांमधून या वर्षी ऊस गाळप...
किवी फळातील अधिक ‘क’ जीवनसत्त्वाचे...किवी फळझाडाच्या पूर्वजांनी उत्क्रांतीच्या...
राज्य बँकेवरील जिल्हा बँकांचे...मुंबई : महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँकेच्या संचालक...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान


agrowon news in marathi, permission for budget of river linking project report, Maharashtra | Agrowon

Agrowon च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
Agrowon च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.
दोन नदीजोड प्रकल्पांच्या अहवालासाठी अंदाजपत्रकास मान्यता
दोन नदीजोड प्रकल्पांच्या अहवालासाठी अंदाजपत्रकास मान्यता
बुधवार, 13 जून 2018
नाशिक : दमणगंगा-एकदरे आणि अपर वैतरणा-कडवा देव या दोन नदीजोड प्रकल्पांच्या सर्वेक्षण आणि अन्वेषणासाठी सविस्तर अहवाल तयार करण्याच्या अंदाजपत्रकास राज्य शासनाने प्रशासकीय मान्यता दिली आहे. त्यासाठी जलसंपदा विभागाने सुमारे ४१ कोटी रुपये मंजूर केले असून, दोन्ही प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर १२ टीएमसी अतिरिक्त पाणी नाशिक जिल्ह्याला उपलब्ध होणार आहे.
नाशिक : दमणगंगा-एकदरे आणि अपर वैतरणा-कडवा देव या दोन नदीजोड प्रकल्पांच्या सर्वेक्षण आणि अन्वेषणासाठी सविस्तर अहवाल तयार करण्याच्या अंदाजपत्रकास राज्य शासनाने प्रशासकीय मान्यता दिली आहे. त्यासाठी जलसंपदा विभागाने सुमारे ४१ कोटी रुपये मंजूर केले असून, दोन्ही प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर १२ टीएमसी अतिरिक्त पाणी नाशिक जिल्ह्याला उपलब्ध होणार आहे.
दमणगंगा-एकदरे या नदीजोड प्रकल्पाद्वारे पश्‍चिम वाहिनी नद्यांचे अतिरिक्त पाणी पूर्वेकडे गोदावरी खोऱ्यात वळविण्यात येणार आहे. राष्ट्रीय जलविकास अभिकरणाने तयार केलेल्या पूर्व व्यवहार्यतानुसार या योजनेचे लाभव्यय गुणोत्तर १.४४ इतके आहे. सदर योजनेतून १०० दलघमी पाणी सिंचनासाठी व ४३ दलघमी पाणी बिगरसिंचन प्रयोजनार्थ उपलब्ध होऊ शकते. या योजनेंतर्गत एक धरण बांधण्याचे प्रस्तावित आहे. ते गंगापूर धरणाशी बोगद्याद्वारे वा पाइपलाइनद्वारे जोडण्याचे नियोजन असून, १४३ दलघमी पाणी उपसा पद्धतीने गोदावरी खोऱ्यात वळविण्यात येणार आहे.
जलसंपदा विभागाने दमणगंगा-एकदरे नदीजोड प्रकल्पाचे सर्वेक्षण आणि अन्वेषणाचा सविस्तर अहवाल तयार करण्यासाठी १७ कोटी ७४ लाख १८ हजार रुपये मंजूर केले आहेत. अपर वैतरणा-कडवा देव या नदीजोड प्रकल्पामुळे पश्‍चिमवाहिनी नद्यांचे अतिरिक्त पाणी गोदावरी खोऱ्यात वळविण्यात येणार आहे. या योजनेचे दोन पर्याय देण्यात आले असून, लाभव्यय गुणोत्तर १ करिता १.६५ व पर्याय २ करिता १.६४ इतके येते. सदर योजनेतून सुमारे २८.३२० हेक्‍टर सिंचनाचा लाभ मिळू शकतो. तसेच १३७.०१ दलघमी पाणी बिगरसिंचनासाठी उपलब्ध होऊ शकते.
या योजनेंतर्गत पाच धरणे बांधण्याचे प्रस्तावित आहे. ही धरणे एकमेकांशी जोडण्यात येणार असून, २०२ दलघमी पाणी उपसा पद्धतीने उचलून गोदावरीवरील खोऱ्यातील देव नदीत वळविण्याचे प्रस्तावित आहे. या नदीजोड प्रकल्पाच्या सर्वेक्षणासाठी सविस्तर अहवाल तयार करण्यासाठी २३ कोटी १४ लाख ५४ हजार रुपयांच्या अंदाजपत्रकास मान्यता देण्यात आली आहे. दरम्यान, या नदीजोड प्रकल्पांना राष्ट्रीय प्रकल्प म्हणून जलसंपदामंत्री नितीन गडकरी यांनी तत्त्वत: मान्यता दिलेली आहे.
या दोन्हीही नदीजोड प्रकल्पांमुळे गोदावरी खोऱ्यात १२ टीएमसी पाणी उपलब्ध होणार असून, त्यामुळे नाशिक शहराचा पिण्याच्या पाण्याचा तसेच सिन्नर तालुक्‍यातील सिंचन व पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न कायमचा सुटणार आहे. याबरोबरच दिल्ली-मुंबई इंडस्ट्रियल कॉरिडोरला लागणारे २.६ टीएमसी पाणी सहज उपलब्ध होणार आहे. या नदीजोड प्रकल्पामुळे शिर्डी आणि जायकवाडीलाही पाणी मिळेल, असा विश्वास प्रकल्पासाठी पाठपुरावा करणारे खासदार हेमंत गोडसे व राजेंद्र जाधव यांनी व्यक्त केला आहे.
नाशिक गंगा जलसंपदा विभाग विभाग पाणी गोदावरी सिंचन नितीन गडकरी मुंबई जायकवाडी हेमंत गोडसे राजेंद्र जाधव
लागवडीसाठी मध्यम ते भारी, चांगला निचरा होणारी, सामू ७.५ ते ८ दरम्यान असणारी जमीन चांगली अ
ड्रोनमुळे कृषी क्षेत्रात क्रांती घडेल : डॉ....
लातूर : वेगवेगळ्या कारणामुळे कृषी क्षेत्र अडचणीत येत आहे.
दूध गुणवत्ता वाढीसाठी उपाययोजना
दुधातील फॅट (स्निग्धांश) व एसएनएफ (स्निग्धेतर घनघटक) या घटकांचे प्रमाण कमी असल्यामुळे दुध
जळगाव बाजार समितीत चवळी प्रतिक्विंटल ३००० रुपये
जळगाव ः येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये मंगळवारी (ता.
चांगल्या अारोग्यासाठी ः प्रोबायोटिक्स पदार्थ
प्रोबायोटिक्‍स म्हणजे सजीव सूक्ष्मजीव.
चांगल्या अारोग्यासाठी ः प्रोबायोटिक्स...प्रोबायोटिक्‍स म्हणजे सजीव सूक्ष्मजीव. सुमारे एक...
धुराडी २० ऑक्टोबरपासून पेटणारमुंबई : साखर कारखानदारांमधून या वर्षी ऊस गाळप...
राज्याच्या तापमानात वाढपुणे : राज्याच्या बहुतांशी भागात पाऊस थांबला...
मिरचीच्या आगारात सुधारित तंत्राचा वापरअौरंगाबाद व जालना जिल्ह्यातील काही तालुके मिरचीचे...
देशात तब्बल ६८ टक्के दुधात होते भेसळपुणे : देशात दूध व दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये ६८...
राज्य बँकेवरील जिल्हा बँकांचे...मुंबई : महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँकेच्या संचालक...
फुलशेतीने दिली आर्थिक साथहिंगोली जिल्ह्यातील तपोवन (ता. औंढा नागनाथ)...
जिल्हा परिषदेतील कृषी अधिकारी यांना...मुंबई : जिल्हा परिषदेतील कृषी अधिकारी (गट-क...
प्रथिनांचा उत्तम स्राेत ः गुणवंत चारापीकराहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने...
मुंबईसह शेजारील शहरांत सेंद्रिय...मुंबईसह शेजारील शहरांमध्ये सेंद्रिय उत्पादनांना...
ऊसतोड मजूरांच्या मागण्यांबाबत लवादाची...मुंबई : राज्यातील ऊसतोड मजूर व कामगारांच्या...
मॉन्सूनची माघार शनिवारपासूनपुणे : नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांच्या (माॅन्सून)...
सेंद्रिय शेतीसाठी शासनाच्या विविध योजनासेंद्रिय शेती आणि पीक उत्पादनवाढीसाठी राज्य आणि...
‘जलयुक्त’ गैरव्यवहाराची फाइल पुन्हा...पुणे : जलयुक्त शिवार योजनेत बीड जिल्ह्यात...
महसूल उत्पन्न सूत्राचे ऊसदरामध्ये...पुणे : महसुली उत्पन्न विभागणीनुसार राज्यातील...
तुरळक ठिकाणी पावसाचा अंदाजपुणे : ‘दाये’ चक्रीवादळ निवळून गेल्यानंतर राज्यात...
मोदींनी सर्वात मोठी आरोग्य योजना '...रांची- पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी झारखंडची...
कृषिपंपासाठी बड्या कंपन्यांच्या निविदाबारामती - राज्यातील दोन लाख ९० हजार शेतकऱ्यांच्या...
मराठवाड्यातील ८६४ प्रकल्पांत ३३ टक्‍केच...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील पाणीसाठ्यांमधील उपयुक्‍त...
ऊस ठिबक योजनेसाठी लेखापरीक्षकाची नेमणूक पुणे : राज्यात ऊस लागवडीसाठी ठिबक अनुदान...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान


Sridevi'S Accusation Will Make Bhadkala Nani, Now In The Language Of Law To Answer !! | श्रीरेड्डीच्या आरोपामुळे भडकला नानी, आता देणार कायद्याच्या भाषेत उत्तर !! | Lokmat.Com

बुधवार २६ सप्टेंबर २०१८
दिल्लीसह या 6 राज्यांतील पेट्रोल-डिझेलवर लागणार एकसमान टॅक्स, जाणून घ्या होणारे फायदे
चाचणी लेखापरीक्षणामुळे सोलापूर जिल्हा बँकेच्या पदाधिकाºयांच्या अडचणी वाढणार
सोलापूर जिल्हा नियोजन समितीच्या बैठकीत पालकमंत्री, भारत भालके यांच्यात खडाजंगी
पाच वर्षात सोलापूर जिल्ह्यात नव्याने २१ महाविद्यालये सुरू होणार
सोलापूरातील संयुक्ताच्या विषबाधेचे कनेक्शन सोमनाथच्या आत्महत्येशी
सर्जिकल स्ट्राईकचे तुणतुणे वाजवीत राजकारण केलं जातंय, हा जवानांचा अपमानच - उद्धव ठाकरे
दिवाळीआधी दिवाळं निघणार; पेट्रोल शंभरी गाठणार
मुंबईकरांचा प्रवास चार वर्षांत होणार सुसाट, कोस्टल रोडला अखेर हिरवा कंदील
अकरावी प्रवेश प्रक्रिया : अनेक विद्यार्थी अजूनही प्रवेशाविनाच
चर्नी रोडचा पादचारी पूल ६० दिवस बंद
 सारा अली खान म्हणून घालते पांढऱ्या रंगाचे कपडे
पापा विनोद मेहरांइतकाच स्टाईलिश आहे रोहन मेहरा
अंगावर शहारा आणणारा Tumbbadचा ट्रेलर प्रदर्शित
रजनीकांत यांना पाहून गर्दी झाली बेभान, सुरक्षारक्षकांना फुटला घाम
Oscar 2019 : आॅस्करसाठी निघालेल्या ‘विलेज रॉकस्टार्स’बद्दल या सहा गोष्टी तुम्हाला ठाऊक आहेत
मुंबई मेट्रो-३: भुयारीकरणाच्या पहिल्या टप्प्याचे अनावरण
भोंडला एक आनंदाची पर्वणी...
ठाण्यात काँग्रेसची जिल्हाधिकारी कार्यालयासमोर निदर्शने
ठाण्यात इंधन दरवाढी विरोधात काँग्रेसचं अनोखं आंदोलन
'या' 5 टिप्स वापरून मिळवा पिंपल्सच्या डागांपासून सुटका
दिवसरात्र कारचं स्वप्न बघणाऱ्यांनो एक नजर या Car Free झालेल्या शहरांवरही टाका
सध्या ट्रेन्डमध्ये आहे पेपलम कुर्ती; डेली डेनिमसोबत असं करा वेअर
चविष्ट आणि पौष्टीक असे मटर पनीर कबाब
सिक्कीमधील 'या' 4 ठिकाणांना भेट देऊन सारं काही विसराल
मुंबई : पेट्रोलचा आजचा दर 90.22 रूपये प्रतिलिटर तर डिझेल 78.69 रूपये प्रतिलिटर
हिमाचल प्रदेशात मोठी बर्फवृष्टी
आज पेट्रोल, डिझेलच्या दरात वाढ नाही
अलिबाग : गोवा महामार्गावर पेणजवळ अपघात, चार जण जखमी
जालना: औरंगाबाद रोडवरील सतिश मोटर्स या चारचाकी गाड्यांच्या शोरूमला भीषण आग लागल्याचे वृत्त.
मुंबईतील कोस्टल रोडला अखेर हिरवा कंदील; देशातील सर्वात पहिला प्रकल्प
आशिया चषक: अफगाणिस्तानचे भारताला २५३ धावांचे आव्हान
नवी दिल्ली: आधार कार्डच्या वैधतेवर उद्या सुप्रीम कोर्टात निर्णय.
दिल्ली: धावपटू हिमा दास हिचा अर्जुन पुरस्काराने गौरव
बदलापूर टीडीआर घोटाळा प्रकरणातील आरोपी आणि तत्कालीन मुख्याधिकारी भालचंद्र गोसावी यांना अटक, गेल्या 2 वर्षांपासून होते फरार...
नाशिक - शहरातील दुकाने फोडून मुद्देमाल चोरणाऱ्या दोघांना शहर पोलिसांकडून अटक, घरफोडीचे बारा गुन्हे उघडकीस सहा लाख 66 हजारांचा ऐवज जप्त.
रेवाडी सामूहिक बलात्कार प्रकरणातील आरोपीला ५ ऑक्‍टोबरपर्यंत न्यायालयीन कोठडी
आशिया चषक: अफगाणिस्तानचा नाणेफेक जिंकून फंलदाजीचा निर्णय.
मुंबईतील कोस्टल रोड प्रकल्पाला अखेर स्थायी समितीची मंजुरी
नवी दिल्ली - ट्रीपल तलाक विधेयकास सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान, समस्थ केरळ जम इय्यथ उल उलामा या मुस्लीम स्कॉलर आणि क्लर्क संघटनेने याबाबत याचिका दाखल केली आहे.
मुंबई : पेट्रोलचा आजचा दर 90.22 रूपये प्रतिलिटर तर डिझेल 78.69 रूपये प्रतिलिटर
हिमाचल प्रदेशात मोठी बर्फवृष्टी
आज पेट्रोल, डिझेलच्या दरात वाढ नाही
अलिबाग : गोवा महामार्गावर पेणजवळ अपघात, चार जण जखमी
जालना: औरंगाबाद रोडवरील सतिश मोटर्स या चारचाकी गाड्यांच्या शोरूमला भीषण आग लागल्याचे वृत्त.
मुंबईतील कोस्टल रोडला अखेर हिरवा कंदील; देशातील सर्वात पहिला प्रकल्प
आशिया चषक: अफगाणिस्तानचे भारताला २५३ धावांचे आव्हान
नवी दिल्ली: आधार कार्डच्या वैधतेवर उद्या सुप्रीम कोर्टात निर्णय.
दिल्ली: धावपटू हिमा दास हिचा अर्जुन पुरस्काराने गौरव
बदलापूर टीडीआर घोटाळा प्रकरणातील आरोपी आणि तत्कालीन मुख्याधिकारी भालचंद्र गोसावी यांना अटक, गेल्या 2 वर्षांपासून होते फरार...
नाशिक - शहरातील दुकाने फोडून मुद्देमाल चोरणाऱ्या दोघांना शहर पोलिसांकडून अटक, घरफोडीचे बारा गुन्हे उघडकीस सहा लाख 66 हजारांचा ऐवज जप्त.
रेवाडी सामूहिक बलात्कार प्रकरणातील आरोपीला ५ ऑक्‍टोबरपर्यंत न्यायालयीन कोठडी
आशिया चषक: अफगाणिस्तानचा नाणेफेक जिंकून फंलदाजीचा निर्णय.
मुंबईतील कोस्टल रोड प्रकल्पाला अखेर स्थायी समितीची मंजुरी
नवी दिल्ली - ट्रीपल तलाक विधेयकास सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान, समस्थ केरळ जम इय्यथ उल उलामा या मुस्लीम स्कॉलर आणि क्लर्क संघटनेने याबाबत याचिका दाखल केली आहे.
All post in लाइव न्यूज़
श्रीरेड्डीच्या आरोपामुळे भडकला नानी, आता देणार कायद्याच्या भाषेत उत्तर
साऊथ इंडस्ट्रीतील लैंगिक शोषणाविरोधात टॉपेलस आंदोलन करणारी अभिनेत्री श्रीरेड्डी पुन्हा चर्चेत आली आहे. होय, श्रीरेड्डीने तेलगू इंडस्ट्रीतील अनेक दिग्गजांवर लैंगिक शोषणाचे आरोप केले होते. यात एक नाव होते, तेलगू अभिनेता नानी याचे. श्री रेड्डींच्या आरोपांनी नानी चांगलाच भडकला होता आणि आता त्याने श्री रेड्डीविरोधात कायदेशीर कारवाईचे पाऊल उचलले आहे.
नानीने याबद्दल चुप्पी तोडली असून सोशल मीडियावर आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. श्रीरेड्डीने माझ्यााविरोधात फेसबुकवर एक पोस्ट लिहिली होती. यात तिने माझ्यावर वेगवेगळे आरोप केले आहेत. पण तिचे सगळे आरोप खोटे आहेत. आता मी सोशल मीडियावर श्रीरेड्डीच्या आरोपांना कुठलेही उत्तर देणार नाही. आता जे काही उत्तर देईल ते कायद्याच्या भाषेतचं देईल़. तिच्या आरोपांमुळे मी स्वत:साठी नाही तर तमाम इंडस्ट्रीसाठी चिंतीत आहे,असे नानीने म्हटले आहे.
श्रीरेड्डीने नानीवर तेलगू बिग बॉसमध्ये जाण्यापासून रोखल्याचा आरोप केला होता. तेलगू इंडस्ट्रीत स्वत:ची ओळख निर्माण करण्यासाठी संघर्ष करत असलेल्या श्री रेड्डीने तेलगू फिल्म चेंबरकडे कास्टिंग काउचबाबत तक्रार केली होती. पण फिल्म चेंबरने तिच्या तक्रारीची कुठलीही दखल घेतली नाही. अखेर श्री रेड्डीने फिल्म चेंबरबाहेरचं कॅमे-यासमोर टॉपलेस होण्याचा निर्णय घेत कॅमे-यासमोर कपडे उतरवले होते. यावेळी तिने कास्टिंग काउचमध्ये अडकलेल्या अनेक बड्या नावांचा खुलासा करण्याची धमकी दिली होती. तेलगू फिल्म इंडस्ट्री माझ्यासारख्या अभिनेत्रींना संधी नाकारली जाते. मला तेलगू फिल्म चेंबर आॅफ कॉमर्सचे सदस्यत्व हवे आहे. पण चेंबर मला सदस्यत्व देण्यास तयार नाही.मी काम मागितले की, न्यूड फोटो आणि व्हिडिओची मागणी केली जाते. केवळ ही मागणी पूर्ण करत नसल्याने मला संधी नाकारली जात आहे, असा आरोप श्री रेड्डीने यावेळी केला होता.
ALSO READ : अन् कास्टिंग काउचच्या विरोधात अभिनेत्रीने रस्त्यावर उतरवले कपडे; टॉपलेस होऊन केले आंदोलन
त्यापूर्वी श्री रेड्डीने आपल्या फेसबुक पोस्टमध्ये एका दिग्गज तेलगू दिग्दर्शकावर आरोप केले होते. हा बडा दिग्दर्शक काही दिवसांपासून माझ्या घरासमोर घिरट्या घालत असल्याचे तिने म्हटले होते. शिवाय त्या दिग्दर्शकावर अनेक महिलांचे लैंगिक शोषण केल्याचा आरोप केला होता. तो मला व्हिडिओ कॉल करायला सांगतो, असेही ती म्हणाली होती.
 मराठी मॅट्रीमोनीमध्ये रजीस्ट्रेशन मोफत आहे
Oscar 2019 : आॅस्करसाठी निघालेल्या ‘विलेज रॉकस्टार्स’बद्दल या सहा गोष्टी तुम्हाला ठाऊक आहेत
 सारा अली खान म्हणून घालते पांढऱ्या रंगाचे कपडे
पापा विनोद मेहरांइतकाच स्टाईलिश आहे रोहन मेहरा
रजनीकांत यांना पाहून गर्दी झाली बेभान, सुरक्षारक्षकांना फुटला घाम
अंगावर शहारा आणणारा Tumbbadचा ट्रेलर प्रदर्शित
'अर्जुन रेड्डी'च्या हिंदी रिमेकमध्ये शाहिद कपूर सोबत झळकणार ही अभिनेत्री
Manto Movie Review : भारावून सोडणारी कथा
Mitron Movie Review : मांडणी चुकलेली कथा
हिमाचल प्रदेशआशिया चषकबिग बॉस 12इंधन दरवाढहिमाचल प्रदेश पूरराफेल डीलमनोहर पर्रीकरअजय देवगणकसौटी जिंदगी की 2
भारतीयांच जगण बनलेले विदेशी पदार्थ अन् खेळ
साता समुद्रापार गणरायाचा गजर, मस्कतमध्ये 'गणपती बाप्पा मोरया'
'या' 5 टिप्स वापरून मिळवा पिंपल्सच्या डागांपासून सुटका
विराटच्या अंगावर नऊ टॅटू; प्रत्येकामागे आहे एक खास गोष्ट
दिवसरात्र कारचं स्वप्न बघणाऱ्यांनो एक नजर या Car Free झालेल्या शहरांवरही टाका
टाइम्स फॅशन वीक 2018मध्ये चित्रांगदा अन् यामीचे हटके अंदाज
सध्या ट्रेन्डमध्ये आहे पेपलम कुर्ती; डेली डेनिमसोबत असं करा वेअर
भारतात बनलेल्या या पाच कारची परदेशातही धूम
आपण यांना पाहिलंत का
लवकरच येणार Bajaj ची दमदार डोमिनर बाइक, जाणून घ्या खासियत
भोंडला एक आनंदाची पर्वणी...
ठाण्यात काँग्रेसची जिल्हाधिकारी कार्यालयासमोर निदर्शने
मुंबई मेट्रो-३: भुयारीकरणाच्या पहिल्या टप्प्याचे अनावरण
अभिनेत्री मीरा जोशीकडून जाणून घ्या खास आणि फास्ट मेकअप टिप्स
भाजपा सरकार विरोधात अमरावती जिल्हाधिकारी कार्यालयावर काँग्रेसचा धडक मोर्चा
ठाण्यात इंधन दरवाढी विरोधात काँग्रेसचं अनोखं आंदोलन
भारताने 11 वर्षांपूर्वी जिंकला होता विश्वचषक
कोल्हापुरात पोलिसांनी केला जल्लोष, २२ तास दिला खडा पहारा
Lalbaugcha Raja : लालबागच्या राजाची गिरगाव चौपाटीवरील आरती
Ganesh Visarjan 2018 : पालकमंत्री गिरीश महाजन यांनी गणेश विसर्जन मिरवणुकीमध्ये बडविला ढोल
आधार कार्ड वैध की अवैध आज सर्वोच्च निकाल सुनावणार महत्त्वपूर्ण निकाल
आजचे राशीभविष्य - 26 सप्टेंबर 2018
Viral: दिव्यांका त्रिपाठीसह विवेक दहियाने दिली रोमँटीक पोज, सोशल मीडियावर शेअर केला खास फोटो
जवानांची मुंडकी उडवली जाताहेत, आम्ही फक्त सर्जिकल स्ट्राईकचे इशारे देतोय- उद्धव ठाकरे
दिवाळीआधी दिवाळं निघणार; पेट्रोल शंभरी गाठणार
आधार कार्ड वैध की अवैध आज सर्वोच्च निकाल सुनावणार महत्त्वपूर्ण निकाल
जवानांची मुंडकी उडवली जाताहेत, आम्ही फक्त सर्जिकल स्ट्राईकचे इशारे देतोय- उद्धव ठाकरे
दिवाळीआधी दिवाळं निघणार; पेट्रोल शंभरी गाठणार
‘आयुष्यमान’साठी बाराशेचा हप्ता, जाहिरातीमध्ये उल्लेखच नाही
IND vs AFG : शेवटच्या षटकापर्यंत रंगलेल्या थरारानंतर भारत आणि अफगाणिस्तामधील सामना टाय
आमदार कालिदास कोळंबकर भाजपाच्या वाटेवर


हिंजेवाडी येथे ३ बेडरूम चा फ्लॅट विकणे आहे. | jahirati.maayboli.com

हिंजेवाडी येथे ३ बेडरूम चा फ्लॅट विकणे आहे.
हिंजेवाडी येथील परांजपे - Blueridge या संकुलातील तयार ३ बेडरूमचा फ्लॅट विक्रीकरीता उपलब्ध आहे. ५ वा मजला - क्षेत्रफळ सुमारे १८०० चौ. फूट.
अधिक माहितीकरीता इच्छुकांनी संपर्क साधावा.
गेल्या ३० दिवसात या जाहिरातीची वाचने
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०१५ मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन. वापराचे/वावराचे नियम


श्रीमद् वाल्मीकि रामायण - युद्धकाण्ड - ॥ चतुर्दशाधिकशततमः सर्गः ॥

सर्ग १ ते ५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७७
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ त ११९
सग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ६७
सर्ग १ त १०
सर्ग ११ त २०
सर्ग २१ त ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ त ५०
सर्ग ५१ त ६०
सर्ग ६१ त ६८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ ते १२०
सर्ग १२१ ते १२८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ वा -समाप्त
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ३७
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
सर्ग १ ते १०
अध्याय १ ते १०
अध्याय १ त १०
अध्याय १ ते १३
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते १६
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ४०
॥ चतुर्दशाधिकशततमः सर्गः ॥
॥ श्रीसीतारामचंद्राभ्यां नमः ॥
श्रीरामस्याज्ञया विभीषणेन सीतायास्तत्समीप आनयनं सीताकर्तृकं प्रियतममुखचन्द्रस्य दर्शनं च -
श्रीरामांच्या आज्ञेने विभीषणाने सीतेला त्यांच्या समीप आणणे आणि सीतेने प्रियतमाच्या मुखचंद्राचे दर्शन करणे -
तं उवाच महाप्राज्ञः सोऽभिवाद्य प्लवङ्गमः
रामं कमलपत्राक्षं वरं सर्वधनुष्मताम्
त्यानंतर परम बुद्धिमान् वानरवीर हनुमानांनी संपूर्ण धनुर्धरांमध्ये श्रेष्ठ कमलनयन श्रीरामांना प्रणाम करून म्हटले - ॥१॥
यन्निमित्तोऽयमारम्भः कर्मणां यः फलोदयः
तां देवीं शोकसन्तप्तां द्रष्टुमर्हसि मैथिलीं
 ज्यांच्यासाठी या युद्ध आदि कर्मांचा सारा उद्योग आरंभ केला गेला होता, त्या शोकसंतप्त मैथिली सीतादेवींना आपण दर्शन द्यावे. ॥२॥
सा हि शोकसमाविष्टा बाष्पपर्याकुलेक्षणा
मैथिली विजयं श्रुत्वा द्रष्टुं त्वामभिकाङ्क्षति
त्या शोकात बुडून राहिलेल्या आहेत. त्यांच्या नेत्रात अश्रु दाटून आले आहेत. आपल्या विजयाचा समाचार ऐकून त्या मैथिली आपले दर्शन करू इच्छित आहेत. ॥३॥
पूर्वकात् प्रत्ययाच्चाहं उक्तो विश्वस्तया तया
द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं इति पर्याकुलेक्षणा
पहिल्या वेळी जेव्हा आपला संदेश घेऊन आलो होतो तेव्हा पासूनच त्यांना माझ्याबद्दल विश्वास उत्पन्न झाला आहे, की हा माझ्या स्वामींचा आत्मीय जन आहे. त्याच विश्वासाने युक्त होऊन त्यांनी डोळ्यात अश्रू आणून मला सांगितले आहे की मी प्राणनाथांचे दर्शन करू इच्छिते. ॥४॥
एवमुक्तो हनुमता रामो धर्मभृतां वरः
अगच्छत् सहसा ध्यानं ईषद् बाष्पपरिप्लुतः
स दीर्घं अभिनिःश्वस्य जगतीं अवलोकयन्
हनुमानांनी असे म्हटल्यावर धर्मात्म्यांमध्ये श्रेष्ठ श्रीरामचंद्र एकाएकी ध्यानस्थ झाले. त्यांचे डोळे अश्रुनी डबडबले आणि ते दीर्घ श्वास घेऊन जमिनीकडे पहात जवळ उभे असलेल्या मेघासमान शाम कान्तिच्या विभीषणांना म्हणाले- ॥५-६॥
इह सीतां शिरस्स्नातां उपस्थापय मा चिरम्
तुम्ही वैदेही सीतेला डोक्यावरून स्नान करवून दिव्य अङ्गराग तसेच दिव्य आभूषणांनी विभूषित करून शीघ्र माझ्यापाशी घेऊन या. ॥७॥
एवमुक्तस्तु रामेण त्वरमाणो विभीषणः
प्रविश्यान्तःपुरं सीतां स्त्रीभिः स्वाभिरचोदयत्
श्रीरामांनी असे सांगितल्यावर विभीषण मोठ्‍या उतावळेपणाने आंतःपुरात गेले आणि प्रथम आपल्या स्त्रियांना धाडून त्यांनी सीतेला आपल्या येण्याची सूचना दिली. ॥८॥
ततः सीतां महाभागां दृष्ट्वोवाच विभीषणः
मूर्ध्नि बद्धाञलिः श्रीमान् विनीतो राक्षसेश्वरः ॥ ९ ॥
यानंतर श्रीमान् राक्षसराज विभीषणांनी स्वतःच जाऊन महाभाग सीतेचे दर्शन केले आणि मस्तकावर अंजलि जोडून विनीतभावाने म्हटले - ॥९॥
यानमारोह भद्रं ते भर्ता त्वां द्रष्टुमिच्छति
 आपण स्नान करून दिव्य अङ्गराग तसेच दिव्य वस्त्राभूषणांनी भूषित होऊन वाहनात बसावे. आपले कल्याण होवो. आपले स्वामी आपल्याला पाहू इच्छितात. ॥१०॥
एवमुक्ता तु वेदेही प्रत्युवाच विभीषणम्
अस्नात्वा द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं राक्षसेश्वर
त्यांनी असे म्हटल्यावर वैदेहीने विभीषणास उत्तर दिले - राक्षसराज  मी स्नान न करतांच आत्ता पतिदेवांचे दर्शन करू इच्छिते. ॥११॥
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच विभीषणः
यदाह रामो भर्ता ते तत् तथा कर्तुमर्हसि
सीतेचे हे वचन ऐकून विभीषण म्हणाले - देवी  आपले पतिदेव श्रीरामांनी जशी आज्ञा दिली आहे, आपल्याला तसेच केले पाहिजे. ॥१२॥
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा मैथिली पतिदेवता
भर्तृभक्त्यावृता साध्वी तथेति प्रत्यभाषत
त्यांचे हे वचन ऐकून पतिभक्तिने सुरक्षित तसेच पतिलाच देवता मानणार्‍या सती-साध्वी मैथिली सीतेने फार चांगले असे म्हणून स्वामींची आज्ञा शिरोधार्य केली. ॥१३॥
ततः सीतां शिरस्स्नातां संयुक्तां प्रतिकर्मणां
त्यानंतर वैदेहीने डोक्यावरून स्नान करून सुंदर श्रृंगार केला तसेच बहुमूल्य वस्त्रे आणि आभूषणे घालून ती जावयास तयार झाली. ॥१४॥
आरोप्य शिबिकां दीप्तां परार्ध्याम्बरसंवृताम्
तेव्हा विभीषणांनी बहुमूल्य वस्त्रांनी आवृत्त दीप्तिमती सीतादेवीला शिबिकेत बसवून भगवान् श्रीरामांच्या जवळ घेऊन आले. त्यासमयी बरेचसे निशाचरही चहू बाजूनी घेरून तिचे रक्षण करीत होते. ॥१५॥
सोऽभिगम्य महात्मानं ज्ञात्वापि ध्यानमास्थितम्
प्रणतश्च प्रहृष्टश्च प्राप्तं सीतां न्यवेदयत्
भगवान् श्रीराम ध्यानस्थ आहेत हे जाणूनही विभीषण त्यांच्या जवळ गेले आणि त्यांना प्रणाम करून प्रसन्नतापूर्वक म्हणाले - प्रभो  सीतादेवी आली आहे. ॥१६॥
रोषं हर्षं च दैन्यं च राघवः प्राप शत्रुहा
राक्षसांच्या घरात बरेच दिवस निवास केल्यानंतर आज सीता आली आहे, हा विचार करून आगमनाचा समाचार ऐकून शत्रुसूदन राघवांना एकाच समयी रोष, हर्ष आणि दुःख प्राप्त झाले. ॥१७॥
ततो यानगतां सीतां सविमर्शं विचारयन्
विभीषणमिदं वाक्यं अमहृष्तो राघवोऽब्रवीत्
त्यानंतर सीता वाहनांतून आली आहे या गोष्टीवर तर्क-वितर्क पूर्ण विचार करून राघवांना प्रसन्नता वाटली नाही. ते विभीषणाला याप्रकारे बोलले - ॥१८॥
राक्षसाधिपते सौम्य नित्यं मद्विजये रत
वैदेही सन्निकर्षं मे क्षिप्रं समभिगच्छतु
सदा माझ्या विजयासाठी तत्पर राहाणार्‍या सौम्य राक्षसराजा  तुम्ही वैदेहीला सांगा की त्यांनी शीघ्र माझ्या जवळ यावे. ॥१९॥
स तद् वचनं श्रुत्वा राघवस्य विभीषणः
तूर्णमुत्सारणे तत्र कारयामास धर्मवित्
श्रीराघवांचे हे वचन ऐकून धर्मज्ञ विभीषणांनी तात्काळ दुसर्‍या लोकांना हटविण्यास प्रारंभ केला. ॥२०॥
उत्सारयन्तस्तान् योधान् समन्तात् परिचक्रमुः
पगडी बांधलेले आणि अंगरखा घातलेले बरेचसे शिपाई हातात झांजेप्रमाणे वाजणारी छडी घेऊन त्या वानर योद्ध्यांना हटवीत चोहोबाजूस फिरू लागले. ॥२१॥
ऋक्षाणां वानराणां च राक्षसानां च सर्वशः
त्यांच्या द्वारा हटविले गेलेली अस्वले, वानर आणि राक्षसांचे समुदाय आंततोगत्वा दूर जाऊन उभे राहिले. ॥२२॥
ज्याप्रमाणे वायुच्या थप्पडा खाऊन उद्वेलित झालेल्या समुद्राची गर्जना वाढत जाते त्याप्रमाणे तेथून हटविले गेलेल्या त्या वानर आदिंच्या हटण्यामुळे तेथे फार मोठा कोलाहल माजला. ॥२३॥
उत्सार्यमाणांस्तान् दृष्ट्वा समन्तात् जातसम्भ्रमान्
ज्यांना हटविले जात होते, त्यांच्या मनात फार मोठा उद्वेग उत्पन्न होत होता. सर्वत्र हा उद्वेग पाहून राघवांनी आपल्या सहज उदारतेमुळे त्या हटविणारांना रोषपूर्वक रोखले. ॥२४॥
संरम्भाश्चाब्रवीद् रामः चक्षुषा प्रदहन्निव
विभीषणं महाप्राज्ञं सोपालम्भमिदं वचः
त्यासमयी श्रीरामांनी त्या हटविणार्‍या शिपायांच्याकडे याप्रकारे रोषपूर्ण दृष्टिने पाहिले जणु त्यांना जाळून भस्म करून टाकतील. त्यांनी परम बुद्धिमान् विभीषणाला ठपका देत क्रोधपूर्वक म्हटले - ॥२५॥
किमर्थं मामनादृत्य क्लिश्यतेऽयं त्वया जनः
निवर्तयैनमुद्वेगं जनोऽयं स्वजनो मम
तुम्ही कशासाठी माझा अनादर करून या सर्व लोकांना कष्ट देत आहात. या उद्वेगजनक कार्याला थांबवा. येथे जितके म्हणून लोक आहेत ते सर्व माझे आत्मीयजन आहेत. ॥२६॥
न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारास्तिरस्क्रियाः
नेदृशा राजसत्कारा वृत्तमावरणं स्त्रियाः
घर, वस्त्र (कनात आदि) आणि प्राकारादि वस्तु स्त्री साठी पडदा होऊ शकत नाहीत. याप्रकारे लोकांना हटविण्याचे जो निष्ठुरतापूर्ण व्यवहार आहेत ते ही स्त्रीसाठी आवरण अथवा पडद्याचे काम करीत नाहीत. पतिकडून प्राप्त होणारा सत्कार तसेच नारीचा स्वतःचा सदाचार हीच तिच्यासाठी आवरणे आहेत. ॥२७॥
व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषु स्वयंवरे
न क्रुतौ न विवाहे च दर्शनं दूष्यते स्त्रियाः
विपत्तिकाळात, शारिरीक अथवा मानसिक पीडेच्या समयी, युद्धात, स्वयंवरात, यज्ञात अथवा विवाहात स्त्रीचे दर्शन (अथवा दुसर्‍यांच्या दृष्टीस पडणे) दोषास्पद नाही आहे. ॥२८॥
सैषा युद्धगता चैव कृच्छ्रेण च समनिवता
दर्शने नास्ति दोषोऽस्या मत्समीपे विशेषतः
ही सीता यावेळी विपत्तित आहे. मानसिक कष्टानेही युक्त आहे आणि विशेषतः माझ्या जवळ आहे, म्हणून हिचे पडद्याशिवाय सर्वांच्या समोर येणे दोषास्पद गोष्ट नाही. ॥२९॥
विसृज्य शिबिकां तस्मात् पद्‌भ्यामेवापसर्पतु
समीपे मम वैदेहीं पश्यन्त्वेते वनौकसः
म्हणून जानकी शिबिका सोडून पायीच माझ्या जवळ येऊ दे आणि हे सर्व वानर तिचे दर्शन करू देत. ॥३०॥
एवमुक्तस्तु रामेण सविमर्शो विभीषणः
रामस्योपानयत् सीतां सन्निकर्षं विनीतवत्
श्रीरामांनी असे म्हटल्यावर विभीषण फार मोठ्‍या विचारात पडले. आणि विनीतभावाने सीतेला त्यांच्याजवळ घेऊन आले. ॥३१॥
ततो लक्ष्मणसुग्रीवौ हनुमांश्च प्लवङ्गमः
निशम्य वाक्यं रामस्य बभूवुर्व्यथिता भृशम्
त्यासमयी श्रीरामांचे पूर्वोक्त वचन ऐकून लक्ष्मण, सुग्रीव तसेच कपिवर हनुमान् तिघेही अत्यंत व्यथित झाले. ॥३२॥
अप्रीतमिव सीतायां तर्कयन्ति स्म राघवम्
श्रीरामांच्या भयंकर क्रिया हे सूचित करीत होत्या की ते पत्‍नीच्या विषयी निरपेक्ष झाले होते. म्हणून त्या तिघांनी हे अनुमान केले की राघव सीतेवर अप्रसन्न असल्यासारखे वाटत आहेत. ॥३३॥
लज्जया त्ववलीयन्ती स्वेषु गात्रेषु मैथिली
पुढे पुढे सीता होती आणि पाठीमागे विभीषण. ती लज्जेमुळे आपल्या अंगाना चोरून घेत घेत जात होती. याप्रकारे ती आपल्या पतिदेवासमोर उपस्थित झाली. ॥३४॥
विस्मयाच्च प्रहर्षाच्च स्नेहाच्च पतिदेवता
उदैक्षत मुखं भर्तुः सौम्यं सोम्यतरानना
सीतेचे मुख अत्यंत सौम्यभावाने युक्त होते. ती पतिलाच दैवत मानणारी होती. तिने विस्मयाने, हर्षाने आणि स्नेहसहित आपल्या स्वामींच्या सौम्य (मनोहर) मुखाचे दर्शन घेतले. ॥३५॥
उदयकालीन पूर्णचंद्रम्यालाही लज्जित करणार्‍या प्रियतमाच्या सुंदर मुखाला, ज्याच्या दर्शनापासून ती फार दिवस वंचित होती, सीतेने जीव भरून न्याहाळले आणि आपल्या मनाची पीडा दूर केली. त्यासमयी तिचे मुख प्रसन्नतेने प्रफुल्ल झाले होते आणि निर्मल चंद्रम्याप्रमाणे शोभा प्राप्त करू लागले होते. ॥३६॥
इत्यार्षे श्रीमद् रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद् युद्धकाण्डे चतुर्दशाधिकशततमः सर्गः
श्रीवाल्मीकिनिर्मित आर्षरामायण आदिकाव्यांतील युद्धकाण्डाचा एकशेचौदावा सर्ग पूरा झाला. ॥११४॥


एक अविस्मरणीय अनुभव !! - || भोवरा || फोटोग्राफी, आर्ट, प्रवास वर्णन, कथा, ब्लॉग ई.

मागील खेळ मांडियेला वरून पुढे...
भिंगरीला तसेच हॉस्पिटलमधून घरी आणले होते. तिच्यावर काही उपचार करताच आले नाही. डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे तिला आता बाळ झाल्यावरच उपाय करता येणार होते. नुसतेच हॉस्पिटलमध्ये ठेवून काय करणार म्हणून तिला डिस्चार्ज देण्यात आला. त्यादिवशी दसरा होता. मराठी तिथीनुसार तिचा वाढदिवस. तिला घरी आणले. केक वगैरे कापून तिचा मूड ठीक करण्याचा प्रयत्न केले. पण दुखण्यामुळे ती बेजार झाली होती.
(ही ब्लॉग पोस्ट समजण्यासाठी आणि अनुभव घेण्यासाठी ह्या पोस्ट मागची इथे पार्श्वभूमी जरूर वाचा. तर ह्या पोस्टचा आस्वाद माझ्या जोडीने घेता येईल.)
तिला घरी आणले तेव्हा ऑक्टोबरची सहा तारीख होती व आताशी तिला सातवा महिना चालू होता. तिची डिलीव्हरीची तारीख अंदाजे जानेवारीच्या पहिल्या आठवड्यात येईल असे डॉक्टरांनी सांगितले होते. त्यामुळे तिला कमीत कमी तीन महिने उपचार न करता राहावे लागणार होते. हे पुढील तीन महिने खूप कष्टदायक जाणारे होते. पोटात बाळ असल्याने ह्या काळात तिला खूप खायची इच्छा होत होती तिची भूक वाढत होती. पोटातल्या बाळाचीही भूक वाढत होती. पण तिच्या जबड्याचे ऑपरेशन झाले असल्यामुळे आणि पूर्ण दात व हिरड्यांना तारा व धातूचे चाप (clip) लावल्यामुळे तिला काही खाताच येणार नव्हते. कमीत कमी दोन महिने तिला जल पदार्थ आणि सूप खाऊनच राहावे लागणार होते.
तिचे आणि पोटातल्या बाळाचे हाल बघवत नव्हते. पण तिच्या हातातही काही नव्हते अन आमच्या हातात ही काही नव्हते. जे घडतेय ते फक्त बघत राहणे हाच पर्याय समोर होता. ह्या काळात तिचे मन खूप उदास राहायचे दुखण्यामुळे सारखी रडत राहायची. समजूत काढून तरी किती काढणार तुझ्या रडण्याने पोटातील बाळावर वाईट परिणाम होतील एवढेच सांगून तिला शांत करता यायचे. होणाऱ्या बाळासाठी ती त्रास सहन करून गप्प राहायची.
पुढच्या तीन महिन्यात चार पाच वेळा तिला लीलावती हॉस्पिटल मधील तिच्या डॉक्टर कडे घेऊन जावे लागले. तिला झालेल्या अपघात आणि तिच्या वर झालेले ऑपरेशन तसेच तिच्या बरगड्यांना झालेले फ्रॅक्चर यामुळे तिला डिलीव्हरीच्या वेळेस होणाऱ्या कळा सहन होणाऱ्या नव्हत्या. प्रसव वेदना सहन करायची तिची मानसिक तयारीही नव्हती. तिचे फ्रॅक्चर बघून तिच्या प्रसुती तज्ञाने (Gynecologist)-डॉ. रंजना धानू-ह्यांनी तिचे इलेक्ट्रोनिक सिजेरीयन करावे लागेल म्हणून सांगितले. डॉ. रंजना धानू ह्या लीलावती मधील नावाजलेली प्रसुतीतज्ञ आहेत. डॉ. रंजनाने आधीच सांगितले होते की तिने आतापर्यंत खूप त्रास सहन केला आहे. त्यात तिला प्रसव वेदना देण्यात अर्थ नाही. त्यामुळे तिच्या जीवाला धोकाही होऊ शकतो. आपण तिची इलेक्ट्रोनिक सिजेरीयन करूयात. त्याने तिला त्रास कमी होईल. शिवाय पोटावर टाकेसुद्धा दिसणार नाही. तिने असेही सुचवले की जर तुम्हाला ह्या हॉस्पिटलचा खर्च परवडणारा नसेल आणि तुम्हाला कुठे दुसऱ्या हॉस्पिटल मध्ये जर तिची डिलीव्हरी करायची असेल तर कुठल्याही साध्या हॉस्पिटल मध्ये करू नका तिच्यासाठी मल्टी-स्पेशालिटी - सर्व साधनांनी युक्त असेच हॉस्पिटल निवडा.
कौटुंबिक निर्णयात असे ठरले की तिला आधीच खूप त्रास झालेला आहे त्यामुळे बजेट जरी हलले असले तरी तिच्यावर उपचार हे लीलावती हॉस्पिटल मध्येच करायचे. लीलावती मध्ये २० हजार रुपये जमा (deposit) करायला सांगितले गेले आणि उरलेले पैसे तिच्या ऍडमिशन च्या वेळेला भरायला सांगितले. आम्ही सर्वजण डिसेंबर महिना कधी संपतो ह्याची वाट बघायला लागलो होतो. जानेवारी मध्ये येणाऱ्या नवीन बाळाची आणि तिच्या सही सलामत सुटकेची सर्वाना ओढ लागली होती. डिसेंबरच्या १० तारखेला तिला चेकअप साठी बोलावले होते. तिची अंतर्गत सोनोग्राफी केली गेली. डॉक्टर रंजनाने सोनोग्राफी करणाऱ्या डॉक्टरशी फोनवर बोलून काही तरी बोलणी केली आणि नंतर आम्हाला सांगितले की तिची ह्या आठवड्यात सिजेरीअन करावे लागेल.
आम्ही आश्चर्यचकित होऊन विचारले की, 'आम्हाला तर जानेवारी महिन्याची सात तारीख दिली होती. मग एवढ्या लवकर का
डॉक्टर म्हणाले तिचे बाळाचे वजन डिलीवरी योग्य झाले आहे. बाळाने आपली दिशा बदलून डोके खाली केलेले आहे. तिला कधीही प्रसव वेदना चालू होऊ शकतील. रात्रीच्या वेळी अचानक प्रसव वेदना चालू झाल्या आणि जर तुम्हाला गाडी मिळाली तर तुम्ही तिला घरून हॉस्पिटल मध्ये आणेपर्यंत तिला खूप त्रास होऊ शकतो. दिवसा जर प्रसव वेदना चालू झाल्या तर ट्राफिक मधून येईपर्यंत तिला खूप त्रास होईल. तुम्ही पुढच्या आठवड्यातील एखादी तारीख ठरवा मला फोन वर कळवा आणि आदल्या दिवशी तिला हॉस्पिटल मध्ये भरती करा.
अचानक एवढे सांगितल्यामुळे भिंगरी जरा घाबरून गेली. तिच्या साठी २०११ हे वर्ष चांगले नव्हते गेले. तिचा एवढा मोठा अपघात झाला होता. तिच्या आणि बाळाच्या जीवावर बेतले होते. देवाच्या कृपेने दोघेही ठीक होते पण तिला ह्या वर्षात बाळ नको होते. नवीन वर्षात नवीन सुरुवात व्हावी असे वाटत होते. बाळाच्या दृष्टीने सुद्धा त्याचे शाळेत वय लागताना वर्ष २०११ लागणार होते त्यामुळे तिला ते नको होते. तिने डॉक्टरला विचारले सुद्धा की माझी डिलीव्हरी पुढच्या महिन्यात नाही होऊ शकत का डॉक्टर ने तिला समजावले की ते किती धोकादायक आहे आणि ह्या महिन्यात आणि ह्या आठवड्यातच डिलीव्हरी करण्यास तिला मानसिक रित्या तयार केले.
आता आमच्या कडे एक सुवर्णसंधी चालून आली होती की आमच्या होणाऱ्या बाळाची जन्मतारीख आणि चांगला दिवसवार निवडायची. तो मार्गशीष महिना होता. घरातल्यांनी भटजीला विचारून ही घेतले की कुठला दिवस चांगला आहे. त्यांनी सांगितले मार्गशीष संपेपर्यंत सर्वच दिवस चांगले आहेत. नक्की काय करायचे ते सुचत नव्हते. नोव्हेंबर महिना असता तर ११-११-११ ही तारीख तरी निवडता आली असती. रविवार ते शनिवार कुठला दिवस घ्यावा हा प्रश्न होता. सोमवारी जन्मलेली मुले हट्टी असतात हा अनुभव होता. मंगळवार चांगला होता. त्यादिवशी १३ तारीख होती. जन्मतारीख पण १३-१२-११ आली असती. पण एका खास मित्राचा-जिगरचा जन्मदिवस पण १३ डिसेंबर होता. तो दिवस पण नको होता. बुधवारी १४ डिसेंबर होती. त्यादिवशी संकष्टी होती. गणपतीचा चांगला वार होता. खूप विचारांती तोच दिवस निश्चित केला. पण नेमकी त्या दिवशी डॉक्टरला दुसऱ्या दोन केसेस एक्स्पेक्टेड होत्या. त्यांच्या डिलीव्हरी जर नेमक्या त्या दिवशी आल्या असत्या तर हिची डिलीव्हरी पुढे ढकलावी लागली असती. तसेच डॉक्टर ने ऑपरेशन रूमची उपलब्धता, तिचा रक्तदाब आणि तिची मनाची तयारी ह्या गोष्टी ही महत्वाच्या असतील हे नमूद केले.
साशंक मनाने तिला मंगळवारी संध्याकाळी हॉस्पिटल मध्ये भरती केले. बाजूच्या बेड वर एक मुसलमान स्त्री होती. तिचे तिसरे बाळ जन्मणार होते. तिला प्रसुती वेदना चालू झाल्या होत्या आणि ती भयंकर किंचाळत होती, रडत होती, नर्सेस, डॉक्टर कोणाचेच ऐकत नव्हती. जे हातात भेटेल ते फेकून देत होती. त्यामुळे भिंगरी अजूनच घाबरून गेली. रात्री पावणे एकच्या सुमारास बाजूच्या बाईला लेबर रूम (प्रसुती करण्याची खोली) मध्ये घेऊन गेली आणि तिच्या रूम मध्ये शांतता झाली. पण पुढील पंधरा मिनिटातच तिला बाळ झाले आणि तिला परत रूम मध्ये आणले गेले. ती बाई शांत झाली होती पण तिच्या बाळाने रडणे चालू केले होती. भिंगारीला रात्रभर झोप लागलीच नाही. दुसऱ्या दिवशी सकाळी नऊ वाजता ऑपरेशन थियेटर उपलब्ध झाले होते. तिला सकाळीच बरोबर पावणे नऊला एक सलाईन लावून आणि एक इंजेक्शन देऊन आत मध्ये घेऊन गेले. ती जायच्या आधी पोटाला मिठी मारून घेतली कारण आता वर आलेले पोट दिसणार नव्हते...बाळ बाहेर येणार होता.
तिला स्ट्रेचर वर घेऊन जाण्यापूर्वी आम्ही दोघेही खूप खुश होतो पण जशी तिला लेबर रूम मध्ये घेऊन गेले तसे मन उदास झाले. मनात एक भीतीचे तरंग उठून गेले. ती पण रुममध्ये आत जाईपर्यंत हात घट्ट पकडून होती. जाताना पण तिच्या मनावरची भीती आणि डोळ्यातले पाणी स्पष्ट दिसत होते. तिचे ऑपरेशन यशस्वी होईल ना बाळ चांगले असेल ना  बाळ चांगले असेल ना  अपघाताचे आणि उपचारांचे काही परिणाम तर नसतील ना झाले त्या बाळावर  अपघाताचे आणि उपचारांचे काही परिणाम तर नसतील ना झाले त्या बाळावर  खूप शंका मनात डोकावत होत्या आणि मन उगाच कासावीस होत होते. धमण्यातील रक्त जोरात पळू लागल्याचे जाणवू लागले होते. अंगावर काटे उभे राहत होते. हृदयाची धडधड वाढू लागली होती त्यांच्या ठोक्याच्या आवाज स्वत:च्या कानांना जाणवू लागला होता. आजूबाजूचे जग विसरून गेल्यासारखे झाले होते. समोर धावपळ करणारे नर्सेस, डॉक्टर दिसत होत्या पण मनापर्यंत पोहचत नव्हत्या. एक वेगळीच समाधी लागत होती. मनातले सगळे वाईट विचार बाजूला केले आणि लेबर रुमच्या बाहेर उभे राहून बाप बनण्याचा आनंद घ्यायला सुरुवात केली. मुलगा होणार की मुलगी खूप शंका मनात डोकावत होत्या आणि मन उगाच कासावीस होत होते. धमण्यातील रक्त जोरात पळू लागल्याचे जाणवू लागले होते. अंगावर काटे उभे राहत होते. हृदयाची धडधड वाढू लागली होती त्यांच्या ठोक्याच्या आवाज स्वत:च्या कानांना जाणवू लागला होता. आजूबाजूचे जग विसरून गेल्यासारखे झाले होते. समोर धावपळ करणारे नर्सेस, डॉक्टर दिसत होत्या पण मनापर्यंत पोहचत नव्हत्या. एक वेगळीच समाधी लागत होती. मनातले सगळे वाईट विचार बाजूला केले आणि लेबर रुमच्या बाहेर उभे राहून बाप बनण्याचा आनंद घ्यायला सुरुवात केली. मुलगा होणार की मुलगी दोघांसाठी नावे ठरवून ठेवली होती. कोणीही झाले असते तर आनंदच होणार होता. भिंगरीला मुलगा हवा होता. तिने देवाला त्या साठी खूप मस्के मारले होते. मला कोणीही चालले असते. फक्त बाप बनण्याचा आनंद उपभोगायचा होता. बस्स दोघांसाठी नावे ठरवून ठेवली होती. कोणीही झाले असते तर आनंदच होणार होता. भिंगरीला मुलगा हवा होता. तिने देवाला त्या साठी खूप मस्के मारले होते. मला कोणीही चालले असते. फक्त बाप बनण्याचा आनंद उपभोगायचा होता. बस्स स्व:ताच्या रक्तामांसाच्या गोळ्याला मिठीत घ्यायचे होते. जसे घड्याळाचे काटे पुढे सरकत होते तशी धडधड अजून वाढत होती.
डॉ रंजनाला मदत करायला अजून एक डॉक्टर येणार होता. त्याला दुसऱ्या पेशंटची इमर्जन्सी आल्याने यायला एक तास उशीर लागला. सव्वा दहा वाजता तो डॉक्टर आला. तोपर्यंत जीव कासावीस व्हायला लागला होता. कधी एकदा ऑपरेशन होते आणि बाळाची व बायकोची सुटका होतेय असे झाले होते. मागच्या भेटीत तिने डॉ. रंजनाला विचारले होते की ऑपरेशन च्या वेळेस माझ्या नवऱ्याला सोबत घ्याल का तिने त्या वेळेस बघू असे सांगून उत्तर द्यायचे टाळले होते. आज ती यायच्या आधी तेथे असलेल्या डॉक्टरांना तिने मलाही ऑपरेशन थियेटर मध्ये घेऊन जाण्यासाठी हट्ट केला होता. पण डॉक्टरांनी तिला नाही म्हणून सांगितले. साडे दहा वाजता डॉ रंजना आल्या. ऑपरेशन थियेटर मध्ये जाण्याआधी त्यांनी मला भेटून काही घाबरायची गरज नाही सर्व ठीक होईल म्हणून सांगितले. मी त्यांना बाळाच्या जन्माची बरोबर वेळ नोंदवायला सांगितली त्यांनी 'हो नक्कीच तिने त्या वेळेस बघू असे सांगून उत्तर द्यायचे टाळले होते. आज ती यायच्या आधी तेथे असलेल्या डॉक्टरांना तिने मलाही ऑपरेशन थियेटर मध्ये घेऊन जाण्यासाठी हट्ट केला होता. पण डॉक्टरांनी तिला नाही म्हणून सांगितले. साडे दहा वाजता डॉ रंजना आल्या. ऑपरेशन थियेटर मध्ये जाण्याआधी त्यांनी मला भेटून काही घाबरायची गरज नाही सर्व ठीक होईल म्हणून सांगितले. मी त्यांना बाळाच्या जन्माची बरोबर वेळ नोंदवायला सांगितली त्यांनी 'हो नक्कीच' असे म्हणून ऑपरेशन थियेटर मध्ये निघून गेल्या. त्या तश्याच उलट पावली बाहेर आल्या नी म्हणाल्या, तुम्हाला ही यायचे आहे का ' असे म्हणून ऑपरेशन थियेटर मध्ये निघून गेल्या. त्या तश्याच उलट पावली बाहेर आल्या नी म्हणाल्या, तुम्हाला ही यायचे आहे का
मला हे अनपेक्षितच होते. काय बोलायचे सुचलेच नाही. मी म्हटले, 'मी आलो तर चालेल का
डॉक्टर म्हणाल्या, 'ते मी बघेन, पण तुम्हाला रक्त वगैरे बघून किंवा वासाने चक्कर वगैरे येणार नाही ना
मी म्हटले,' माहित नाही, आधी कधी असे झाले नाही'
(तसे मागे काही वर्षापूर्वी एकदा रक्त तपासायला गेलो होतो तेव्हा सुईने रक्त काढून घेतल्यावर रक्त बाहेर आले होते. ते बघून चक्कर आली होती.डॉक्टर ने काही तरी प्यायला दिले होते म्हणून चक्कर येऊन पडलो नाही)
डॉक्टर म्हणाल्या, 'मग तुम्ही आत या.'
मी माझ्या सोबत असलेल्या कुटुंबियांना सांगून आत गेलो. तिथे असलेल्या नर्सने परत बाहेर हाकलले व म्हणाली तुम्ही आत कसे आलात. आत मध्ये यायला परवानगी नाही. मी म्हणालो, 'मला डॉ रंजनाने यायला सांगितले आहे'. ती म्हणाली,'असे तुम्ही येऊ शकत नाही.तुम्ही बाहेर थांबा. मी विचारून सांगते.
मी काय करणार बाहेर येऊन थांबलो.
अर्ध्या तासाने त्याच नर्सने आतमध्ये यायला सांगितले. म्हणाली तुम्हाला डॉ. रंजना आतमध्ये बोलवत आहे. मी तिच्याकडे थोडे रागाने बघून बोललो. 'मग तुम्हाला आधीच सांगितले होते.....तुम्ही शहाणपणा करत होतात.' अर्थात हे सगळे मनातच बोललो. चेहऱ्यावर खोटे हास्य आणून तिला धन्यवाद म्हणालो. ती म्हणाली तुमचे मोबाईल, घड्याळ, पर्स सगळे बाहेर ठेवून या. परत बाहेर येऊन सगळे काढून ठेवून आत गेलो. मला तिने अंगावरचे सगळे कपडे काढून डॉक्टर वापरतात ते कपडे घालायला सांगितले. तोंडाला लावायला आणि केसांना घालायला मास्क दिला. मी तिची परवानगी घेऊन घड्याळ घालूनच ठेवले. बाळाचा जन्मवेळ बघायचा होता.
तिने मला विचारले, 'रक्त बघून चक्कर नाही ना येणार. मी मानेनेच नाही बोललो.
कपडे घालून झाल्यावर ती ऑपरेशन थियेटर मध्ये घेऊन गेली. जवळपास आठ ते नऊ डॉक्टर घाई गडबडीत आपापले काम करण्यात गुंग होते. भिंगरीला अनेस्थेशिया दिला होता. त्यामुळे पोटापासून पायापर्यंत सर्व भाग बधीर झाला होता. पण ती बेशुद्ध नव्हती. तिचा आणि तिच्या बाळाचा आंतरिक संपर्क तुटू नये म्हणून तिला पूर्ण बेशुद्ध केले नव्हते. तिच्या पोटावर लग्नात एक अंतरपाट धरतात तसा हिरवा जाड फडका किंवा चादर धरली होती. त्यामुळे तिला आपल्या पोटावर काय करतात ते दिसत नव्हते. तिला अनेस्थेशिया देणारी डॉक्टर तिच्या डोक्याच्या मागच्या बाजूस उभी होती. तिथेच एक छोटे लोखंडी टेबल ठेवले होते व तिने मला खुणेनेच बसायला सांगितले.
त्या अनेस्थेशिया देणाऱ्या डॉक्टर ने मला परत विचारले, 'ठीक आहे ना  चक्कर नाही ना येत आहे.
मी तसे अजून काही बघितलेच नव्हते. त्या हिरव्या कपड्या मागे काय चाललेय ते अजून दिसत नव्हते त्यामुळे मी सांगितले, 'मी ठीक आहे.'
मला आत आलेले बघून भिंगरी खुश झाली आणि तिचा चेहरा हसरा झाला. ते बघून सगळे डॉक्टर तिला चिडवायला लागले, हम्म नवऱ्याला बघून बघा आता कशी खुश झालीय. इंजेक्शन देताना कशी रडायला आली होती.' हे सगळे तिचा आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी होते ते समजत होते. पण ती खुश झाल्यामुळे बहुतेक रक्त दाब नॉर्मल झाला. तिला ऑपरेशनला घेतल्यावर बहुतेक तिने डॉ रंजनाला परत माझ्याबद्दल विचारणा केली असल्यामुळे मला अर्ध्या तासाने परत बोलावले गेले होते.
मी जाईपर्यंत डॉक्टरने तिच्या पोटावर काप मारून गर्भ पिशवी मोकळी करायला सुरुवात केली होती. मी गेल्यावर पाचच मिनिटात तिने इतर डॉक्टरांना विचारले, 'Now, are you ready' (तुम्ही बाळाला बाहेर काढायला तयार आहात का' (तुम्ही बाळाला बाहेर काढायला तयार आहात का) सर्व डॉक्टरांनी हो म्हटल्यावर सर्वांनी तिच्याभोवती घोळका केला. भिंगरीचे अंग जोरजोरात हलु लागले. तिने माझा हात घट्ट पकडला. तिच्या डोक्याच्या मागच्या बाजूस असणारया डॉक्टरने एक... दोन ....तीन करत तिच्या छातीपासून पोटाकडे खालच्या बाजूला धक्का द्यायला सुरुवात केली. धक्का देता देता तिने मला विचारले तुम्हाला बघायचे आहे का बाळाला बाहेर येताना) सर्व डॉक्टरांनी हो म्हटल्यावर सर्वांनी तिच्याभोवती घोळका केला. भिंगरीचे अंग जोरजोरात हलु लागले. तिने माझा हात घट्ट पकडला. तिच्या डोक्याच्या मागच्या बाजूस असणारया डॉक्टरने एक... दोन ....तीन करत तिच्या छातीपासून पोटाकडे खालच्या बाजूला धक्का द्यायला सुरुवात केली. धक्का देता देता तिने मला विचारले तुम्हाला बघायचे आहे का बाळाला बाहेर येताना पण चक्कर येणार नसेल तर.
('हा प्रश्न ऐकूनच मला चक्कर येणार आहे बहुतेकच' अर्थातच मनातल्या मनात पुटपुटलो.)
'हो मला बघायला आवडेल. ती म्हणाली ठीक आहे तुम्ही उभे राहा. पण जर चक्कर सारखे काही वाटले तर सरळ बाहेर जाऊन बेड वर झोपून घ्यायचे.' मी म्हटले, 'ठीक आहे.'
मी उठलो, एसी मध्ये असून सुद्धा घाम फुटायला लागला होता. मी बाप होणार होतो. आयुष्यातला सर्वात आनंदाचा क्षण बघणार होतो. काय असेल मुलगा की मुलगी. थरथरत्या हाताने पडदा थोडा खाली करून बघितले. तिच्या अंगावर सफेद चादर होती. आणि पोट पूर्ण उघडे होते. पोटावर बेंबीच्या खूप खाली आडवा काप मारला होता. पोटाला आणि अंगावरच्या चादरीला खूप रक्त लागले होते. सर्व डॉक्टरांचे हॅँडग्लोवज रक्ताने माखले होये. मन घट्ट केले. तिचा हात घट्ट पकडला. डॉ रंजनाने आवाज दिला. चलो रेडी थरथरत्या हाताने पडदा थोडा खाली करून बघितले. तिच्या अंगावर सफेद चादर होती. आणि पोट पूर्ण उघडे होते. पोटावर बेंबीच्या खूप खाली आडवा काप मारला होता. पोटाला आणि अंगावरच्या चादरीला खूप रक्त लागले होते. सर्व डॉक्टरांचे हॅँडग्लोवज रक्ताने माखले होये. मन घट्ट केले. तिचा हात घट्ट पकडला. डॉ रंजनाने आवाज दिला. चलो रेडी. तिने पोटावरचा काप अजून फाकवून बाळाचे डोके बाहेर काढायला सुरुवात केली. रक्तात पूर्णपणे माखलेल्या बाळाचे डोके तिने दोन्ही हातात धरून हळू हळू बाहेर काढले आणि थोडा वेळ थांबली. गर्भापिशवीत असलेल्या पाण्यामुळे बाळ पूर्ण पांढरा फिक्कट झाला होता. त्याला बाहेर काढल्यावर अंगावरचे पाणी लगेच सुकून गेले आणि रक्ताच्या छोट्या छोट्या गाठी डोक्यावर, कुरळ्या केसांवर राहिल्या. मग बाजूच्या सर्व लेडीज डॉक्टरांनी तिच्या पोटाला सगळीकडून दाबायला सुरुवात केली. त्या बाळाला बाहेर यायला मदत करत होत्या. डॉ रंजनाने बाळाचे डोके दोन्ही हातात घट्ट पकडले आणि त्याला हळू हळू बाहेर खेचायला सुरुवात केली. बाळाचे खांदे बाहेर आले. पाठ दिसू लागली.
त्याचे लाल रक्तात माखलेले अंग बाहेर येत होते आणि बाहेरच्या हवेवर ते सगळे सुखून बाळाचे अंग पांढरे फिक्कट पडत होते. पाठ बऱ्यापैकी बाहेर आल्यावर बाळाने पहिला ओंवा ओंवा चालू केले. त्याला पार्श्वभागावर फटके मारायचे गरजच नाही पडली. (वाचला बिचारा डॉक्टर नाहीतर माझ्या बाळाला फटका मारला म्हणून माझा मारच खाल्ला असता) मग डॉ रंजनाने परत त्याची मान दोन्ही हातात पकडली दुसऱ्या डॉक्टरने खांद्या खाली हात घालून हळू हळू बाळाला बाहेर खेचले. हे सर्व करताना त्याचे तोंड माझ्या विरुद्ध दिशेला होते. त्यामुळे त्याचा चेहरा दिसू शकला नाही. मला बाळाचे प्रथम मागचे डोके, नंतर पाठ नंतर पार्श्वभाग आणि नंतर पाय दिसले. पिशवीतल्या पाण्याने पूर्ण पांढरा फिक्कट झाला होता. बाहेर आल्यावर थंडी ने गारठून त्याने जोरजोरात रडायला सुरुवात केली.
जसे त्याचे पाय पूर्ण बाहेर आले. तसे सर्व डॉक्टर एका सुरात ओरडले, "Congratulations". बाळाला बघून इतका आनंद झाला होता की आपोआप तोंडातून 'Thank you' बाहेर पडले. जसे बाळ पूर्ण बाहेर आले तसे मी हातातल्या घड्याळात किती वाजले ते बघितले. अकरा वाजून १ मिनिटे.(आज तक चा टाईम) पण तिथे आधीच एक मोठे डिजिटल घडयाळ भिंतीवर लावले होते. आणि एक डॉक्टर खास तिथेच उभी होती फक्त बरोबर टाईमिंग बघायला. तिथेच भिंतीवर बोर्ड होता तिथे आम्हा दोघांचे नाव लिहिले होते. वय लिहिले होते. आणि बाळाच्या जन्माच्या तारीख व वेळे साठी जागा होती. त्यांचा घड्याळाप्रमाणे बरोबर ११ वाजून १ सेकंद झाला होता. तो टाईम लगेच तिने बोर्ड वर लिहिला. मी म्हटले ठीक आहे त्यांचे टाईमिंग बरोबर असणार. सकाळी अकरा वाजून एक सेकंद.
बाळाला बाहेर काढल्यावर त्याला बालरोग तज्ञ कडे हवाली करण्यात आले. आणि बाकीचे डॉक्टर तिच्या पिशवीतले इतर पाणी बाहेर काढायच्या मागे लागले. डॉ रंजनाने इतर डॉक्टरांना पटापट करण्यास सूचना दिली व पोट लवकर टाके घालून शिवण्यास सांगितले. मला खाली बसायला सांगितले गेले. पहिल्यांदाच मनुष्याच्या पोटात बघितले होते, पहिल्यांदाच बाप झालो होतो, पहिल्यांदाच बाळाचा जन्म बघितला होता. मी खाली बसलो. बायकोचा हात घट्ट पकडून तिचे अभिनंदन केले. पण आम्हा दोघांना काही समजत नव्हते की आम्हाला मुलगा झालाय की मुलगी बाजूला असलेल्या लेडी डॉक्टरला आम्ही विचारले तिला पण समजले नाही. ती म्हणाली थांबा सांगते विचारून.
बालरोग तज्ञाने तिकडूनच आवाज दिला. की बाळ चांगले धडधाकट आहे. सव्वा तीन किलो वजन आहे. त्याचे वडील हवं असेल तर ५ मिनिटांनी इथे येऊन बघू शकतात. आमच्या बाजूच्या डॉक्टरने विचारले अरे मुलगा की मुलगी. तो म्हणाला, अगं मुलगा आहे. माझ्यापेक्षा बायको खुश झाली. तिला मुलगा पाहिजे होता. मागच्या संकष्टीला तिला स्वप्न पडले होते की तिला मुलगा झाला आहे आणि ह्या संकष्टी ला तिला मुलगा झाला होता.
बालरोग तज्ञ निघताना मला सांगून गेला की तुम्ही आता बाळाला बघू शकतात. माझे हातपाय आनंदाने थरथरत होते. मी बाळा जवळ गेलो. त्याला गरम हवा येणाऱ्या हिटरखाली ठेवले होते. हिरव्या रंगाच्या कपड्यात गुंडाळले होते आणि तो ओंवा ओंवा करून रडत होता. त्याचा सुंदर चेहरा बघून माझ्या अंगावर सरासरीत काटा येऊन गेला.
सर्वप्रथम हिरव्या चादरीतून बाहेर आलेले त्याचे पाय दिसले. सुंदर नाजूक गोरे गोरे पाय. रडण्या बरोबर थरथरत होते. डोळे अजून चिकटलेलेच होते. तसेच डोळे बंद करून तो रडत होता. रडता रडता डोळे उघडायचा प्रयत्न करत होता. पोटात असलेल्या अंधारामधून एकदम बाहेर आल्यावर डोळ्यावर पडणारा उजेड अजून सहन होत नव्हता. पण तरी सुद्धा डोळे उघडायचा प्रयत्न करत होता आणि ते होत नव्हते म्हणून परत रडत होता. पहिली नर्स (जीने मला बाहेर हाकलले होते.) माझ्याजवळ आली आणि म्हणाली तुम्ही हवे तर तुमचा कॅमेरा आणून फोटो काढू शकता पण फ्लॅश वापरू नका. 'मी ठीक आहे' म्हणून बाहेर गेलो व कॅमेरा घेऊन आलो.
माझ्या बाळाचे फोटो काढले. त्याचे पहिले रडणे रेकोर्ड केले. त्याची डोळे उघडायची पहिली लढाई पहिली. भले त्याच्या आईने त्याला नऊ महिने त्याला पोटात ठेवले असेल. पण ह्या जगात त्याचे स्वागत मी केले. आईच्या आधीही मला त्याला बघायला मिळाले. त्याची पहिली कृती रडणे आणि डोळे उघडणे हे मी स्वत: त्याच्या जवळ राहून अनुभवले. इथे लावलेला हा व्हिडीयो पहा.
हा आयुष्यातला सर्वात आनंदाचा क्षण होता. एवढा आनंद दहावी, बारावी पास झाल्यावर झाला नव्हता की नोकरीत कायम झाल्यावर सुद्धा झाला नव्हता. अगदी लग्नाआधी बायकोला प्रेमाची मागणी केल्यावर तिचा होकार आला होता त्याच्यापेक्षा ही आनंद नक्कीच जास्त होता. सहसा हे सुख आईच्या नशिबी जास्त येते. बाळाचे जन्म त्यांच्या शरीरातून होत असल्यामुळे त्यांना बाळाचे पहिले दर्शन होते. पहिला आवाज त्या ऐकतात. पण माझ्या नशिबाने तो आनंद मलापण अनुभवायला मिळाला. अगदी त्याच्या आईच्या आधीसुद्धा मला त्याला बघायला मिळाले हेच माझ्यासाठी खूप महत्वाचे होते.
परदेशात स्त्रीला डिलीव्हरी करायच्या वेळेस तिच्या नवऱ्याला घेऊन जातात. आपल्याकडे अजून तो ट्रेंड आला नाही आहे. काही मोठ्या मल्टी-स्पेशालिटी हॉस्पिटल मध्ये नवऱ्याला बायकोच्या डिलीव्हरीच्या वेळेस ऑपरेशन थियेटर मध्ये परवानगी देतात. पण अजून म्हणावी तशी ही पद्धत प्रचलित झाली नाही आहे. माझ्या मित्राची बहिण परदेशातच स्थायिक आहे तिची डिलीव्हरी परदेशात झाली होती. तिच्या नवऱ्याला पण तिच्या डिलीव्हरीच्या वेळेला लेबर रूम मध्ये घेऊन गेले होते. तिथे मुलगा होणार की मुलगी हे आधीच समजले जाते. तिथे गर्भलिंगनिदान सरकारमान्य आहे. कारण तिथे आपल्या सारखे स्त्री भ्रुण हत्या होत नाही. इतकेच काय बाळाचे नाव ही त्यांना आधीच ठरवून हॉस्पिटल मध्ये सांगावे लागते. बाळाच्या आईला जेव्हा हॉस्पिटल मध्ये भरती केले जाते तेव्हा बाळाच्या नावाने सुद्धा फॉर्म भरला जातो. बेड (पाळणा) बुक केला जातो. बाळ जन्मल्यावर आई नॉर्मल होई पर्यंत बाळाला वेगळ्या खोलीत ठेवले जाते. पाच दिवस बाळ हॉस्पिटलच्या ताब्यात असते. हे करण्यामागचा उद्देश्य असा की त्याला कुठल्याही प्रकारचे इन्फेक्शन होऊ नये. फक्त दोन /तीन तासाच्या अंतराळाने आई ला भेटायला व अंगावरचे दुध भरवायला आईकडे आणले जाते. परत त्याला बाळांच्या रूम मध्ये ठेवले जाते. बाळ अदलाबदली होऊ नये म्हणून त्याच्या पायाचे ठसे घेऊन ते कॉम्पुटर मध्ये रजिस्टर केले जातात. वडिलांना पण काचेतूनच बघायला मिळते.
पण नशीब आपल्याकडे ते एक चांगले आहे. बाळाचा जन्म झाल्यावर बाळ जर नॉर्मल असेल तर त्याला अर्ध्या एक तासात त्याच्या आई वडिलांकडे सोपवले जाते. नाहीतर पाच दिवस बाळाला फक्त बंद दरवाज्यातून बघत राहायचे म्हणजे खूप त्रास झाला असता. ती ताटातूट सहन नसती झाली. दुसरी चांगली गोष्ट म्हणजे आपल्या इथे गर्भलिंगनिदान होत नाही (म्हणजे अधिकृतरीत्या तरी) त्यामुळे लेबर रुमच्या बाहेर राहून आता मुलगा होणर की मुलगी होणार हा आनंद, त्यातली भीती, चिंता काळजी आणि एक अनामिक ओढ हे सर्व सर्व काही अनुभवता येते. त्या ज्या काही भावना, उत्कंठा असतात त्या अवर्णनीय असतात.
बायकोला पुढे लीलावती हॉस्पिटल मध्ये सहा दिवस ठेवले होते. मी सुद्धा सहा दिवस हॉस्पिटल मध्येच राहिलो होतो. जेवण,राहणे, अंघोळ सर्व काही हॉस्पिटलमध्येच होते. पुढील सहा दिवसात कमीत कमी १२ ते १५ डिलीव्हरी झाल्या होत्या पण त्यातील कोणालाच लेबर रूम मध्ये बोलावले नव्हते. मलाच कसे बोलावले ते आश्चर्य आहे. कदाचित भिंगरीला झालेल्या अपघातामुळे आणि तिने सहन केलेल्या त्रासामुळे डॉक्टरांनी मला आत मध्ये यायला परवानगी दिली असेल.
काहीही असो, डॉ रंजना मुळे मला आयुष्यातला एक सुंदर आणि दुर्मिळ अनुभव घेता आला. माझ्या मुलाचा जन्म होताना, त्याला या जगात येताना, पहिल्यांदाच रडताना, पहिल्यांदा इवलेसे डोळे उघडून या जगाला बघताना ह्या सर्व गोष्टींचा अनुभव जवळून घेता आला. काही मुली गर्भार असताना अगदी पाय पडून घसरल्यामुळे, किंवा गर्दीत पोटाला धक्का लागून गर्भपात झालेल्या बघितल्या आहेत. पण भिंगरीचा एवढा मोठा अपघात होऊन ती जवळपास १० फुट हवेत उडून रस्त्यावर तिच्या तोंडावर पडली, हनुवटी फुटली, मल्टीपल फ्रॅक्चर झाले पण तरी सुद्धा तिच्या पोटातल्या बाळाला काही झाले नाही. तो सहीसलामत या जगात आला, कदाचित पुढे येणारे दु:ख तो आधीच भोगून सर्व मागचे पुढचे हिशोब चुकता करून आला. एवढ्या मोठ्या अपघात आणि मृत्यूच्या चक्रव्यूहातून त्याने स्वत:ला आणि त्याच्या आईलाही वाचवले. कोण आहे तो अश्या शूर बाळाचे नाव काय ठेवले पाहिजे
मस्त अनुभव आहे रे तुझा. आणि व्हिडीओ सुद्धा मस्तच आहे.
साला सामान्य माणसाला जर एवढ भोगावं लागलं असतं तर तो टेन्शन घेऊन मेला असता.
जेव्हा शार्दूल चा जन्म झाला त्या वेळी शीतलला अठवा महिना चालु होता. ती जनरल चेकअप ला गेली होती आणि डॉक्टरांनी तिचा बिपी चेक केला तर खूप उच्च होता. डॉक्टरांनी लगेच मला फोन करून बोलावून घेतलं.
ते म्हणाले लगेच सिजेरीअन कराव लागेल आणि बिपी खली नाही आला तर आईला किवा बाळाला धोका होवू शकतो असं म्हणाले. दुपरी एक ते आठ पर्यंत बिपी खाली येण्याची वाट पहिली. शेवटी जनरल अनेस्थेशिया देऊन शस्त्रक्रिया करायचं ठरलं. त्यांनी माझ्याकडून फोर्म पण भरून घेतला की काही वाईट झालं तर हॉस्पिटलला जबाबदार धरता येणार नाही. मी सुद्धा घाबरलो होतो पण ओपेरेशन च्या वेळी बिपी थोडा खाली आला (कदाचीत डॉक्टरांची चालबाजी असेल, पण त्यावेळी आपल्या हातात काही नसत रे) त्यामुळे स्पायनल अनेस्थेशिया देऊन सेजेरीअन केलं. जीव भांड्यात पडला.
मला पण माझ्या बाळाच्या वेळी लेबर रूम मध्ये जायची इच्छा होती पण संकोच मुले मी डॉक्टर ला विचारल नाही.
तुझा अनुभव शेअर केल्याबद्दल सुद्धा धन्यवाद..
बाळाचा जन्म हा बापासाठीही कितीमहत्वाचा असतो असतो आणि तो डबडबलेल्या डोळ्यांनी कसा भिरभिरा होतो याचा अनुभव मिही घेतली आहे. हा सगळा भाग खुपच छान जमला आहे. सुखांत झालाय हे महत्वाचं. मागचा भाग वाचताना विचित्र भावना जमा झाल्या होत्या. दु:ख, चीड, हताशपणा जाणवून गळा भरून आला होता. आधी वाटलं हे सगळं काल्पनिक आहे........आता सत्याच्या जवळ आल्यावर अजून गलबलून येतंय....खूप सांगायचंय पण शक्य होईल असं वाटत नाही.....असो. फ़िल्मी आहे पण खरंही आहे, अच्छे लोगों के साथ अच्छा होता है. अजून काय बोलू
 एवढ्या मिश्र प्रतिक्रिया ऐकून मला भरून पावले...धन्यवाद आमची कथा पूर्ण वाचून कमेंट केल्याबद्दल..
आवडले तर कमेंट करायला विसरू नका
गेल्या आठवड्यातली एक सुट्टी आधीच वाया गेलेली असते. ह्या शनिवारी तरी नक्की जायचे असे ठरत होते. कुठे जायचे माहित नाही पण घरातून निघायचे. अश...
घारापुरीच्या लेण्या- Elephanta Caves
कधी कधी प्लान करून ठरवलेल्या पिकनिक पेक्षा अचानक ठरवलेल्या पिकनिक जास्त आनंद देऊन जातात. असाच प्लान काही दिवसापूर्वी ठरला.…. घारापुरीच्या...
गेल्या आठवड्यात माझ्या मुलाच्या पुस्तकांना कव्हर घालताना माझ्या लहानपणीच्या आठवणी जाग्या झाल्या. जून महिना आला की शाळेचे दप्तर , नवीन वह्य...
हृदय विकाराचा झटका येण्यापासून कसे वाचवाल
Dr. Devi Shetty. गेले काही दिवसांपासून नात्यातले आणि मित्र परिवारातील लोकांना हृदयविकाराच्या झटका आल्याच्या बातम्या ऐकायला येत होत्या. महाश...
माझा विठ्ठल-- पहिला वॉलपेपर


‘मराठी’ विरोधी आदेश रद्द | पुढारी	Top

होमपेज › Belgaon › ‘मराठी’ विरोधी आदेश रद्द
‘मराठी’ विरोधी आदेश रद्द
काळ्या दिनी फेरी काढण्याआधीच गुन्हा नोंद करून तब्बल 5 लाख रुपयांची वैयक्तिक हमी देण्याचा पोलिस प्रशासनाने मराठी नेत्यांना बजावलेला आदेश न्यायालयाने रद्दबातल ठरवला आहे. अशी कोणतीही हमी देण्याची गरज नाही, असे न्यायालयाने म्हटले आहे. शिवाय पोलिसांच्या दबावामुळे जर मराठी नेत्यांनी 5 लाखांची हमी दिली असेल तर तीही रद्दबातल करावी, असेही न्यायालयाने पोलिस प्रशासनाला बजावले आहे. त्यामुळे पोलिस नेहमीच मराठीविरोधी बाजू घेत असतात, हे पुन्हा स्पष्ट झाले आहे.
म. ए. समिती नेत्यांनी महामेळावा व गेल्या 1 नोव्हेंबर काळ्यादिनानिमित्त शहरातून मिरवणूक काढण्याचा निर्णय घेतला होता. त्याबद्दल पोलिस उपायुक्तांना 24 ऑक्टोबर 2017 रोजी मराठी नेत्यांंविरुद्ध मार्केट पोलिस स्थानकात सीआरपीसी 111 कलमाखाली गुन्हा नोंद करून म. ए. समिती अध्यक्ष दीपक दळवी, कार्याध्यक्ष मनोहर किणेकर, माजी महापौर मालोजी अष्टेकर तसेच तालुका समिती अध्यक्ष निंगोजी हुद्दार यांना प्रत्येकी पाच लाखांची हमी देण्याचा आदेश बजावला होता. एक वर्षाच्या आत ही हमी द्यायची होती.
पोलिस उपायुक्तांनी काढलेला हा अमराठी नेत्यांवर अन्यायकारक असून तो रद्द करण्यात यावा, असे अपिल अ‍ॅड. महेश बिर्जे यांनी येथील 11 वे अतिरिक्त जिल्हा सत्र न्यायाधीश मरुळसिद्धराध्या यांच्याकडे दाखल केले होते. न्यायाधीशांनी त्यावर सुनावणी करून कायदा व सुव्यवस्था विभागाच्या पोलिस उपायुक्तांनी काढलेला पाच लाख रु. ची वैयक्तीक हमी देण्याचा आदेश मंगळवारी रद्दबातल ठरवला. तसेच पोलिसांच्या दबावाखाली तितक्या रकमेची वैयक्तिक हमी कोणी दिली असेल तर अपिल आदेशानुसार ती हमीही रद्द करण्याचा आदेश न्यायाधीशांनी बजाविला आहे.
मराठी नेत्यांच्या वतीने अ‍ॅड. बिर्जे यांनी पोलि उपायुक्तांचा आदेश बेकायदेशीर आणि न्याय करणारा असल्याचे तसेच मराठी भाषिकांना शांततेने मराठी जनतेची बाजू मांडण्याचा घटनात्मक अधिकार असल्याचे न्यायालयाच्या निदर्शनाला आणून दिले.
आयजीपी धमकीप्रकरणी चौघे ताब्यात
विजेच्या धक्क्याने महिलेचा मृत्यू
आधी वडाप वाहनांना नियम लागू करा
शॉर्टसर्किटने घराला आग, बैल ठार
म.ए.समिती कार्यकर्त्यांवरील दोषारोप निश्‍चिती लांबणीवर
वर्षाअखेरीस सायना-कश्यप अडकणार लग्नाच्या बेडीत
धोनी स्टाईल नेतृत्वाची पुन्हा झलक
मनमाड : पूर्ववैमनस्यातून झालेल्या हल्ल्यात एकाचा मृत्यू
मुकेश अंबानींची रोजची कमाई ३०० कोटी
‘रुपया’ जमा झालाय का बघण्यासाठी गुरुजी बँकेत
मुंबईकरांचे कोस्टल रोडचे स्वप्न 4 वर्षांत पूर्णत्वास
१६५ आमदार गुन्हेगार, ११५ जणांवर गंभीर गुन्हे
शासकीय जमिनी होणार मालकीच्या
चित्रनगरीतील साडेपाच एकर जमीन सुभाष घईंना बहाल


राजकीय भिंती दूर सारून नेत्यांच्या रंगल्या गप्पा | पुढारी	Top

होमपेज › Nashik › राजकीय भिंती दूर सारून नेत्यांच्या रंगल्या गप्पा
राजकीय भिंती दूर सारून नेत्यांच्या रंगल्या गप्पा
शिक्षक मतदारसंघ निवडणुकीच्या मतदानावेळी मतदान केंद्राबाहेर भाजपा, शिवसेना, राष्ट्रवादीचे नेते तळ ठोकून होते. सर्वच राजकीय पक्षांच्या नेत्यांनी मतदानावर बारीक लक्ष ठेवले होते. यावेळी समोरासमोर आल्यावर राजकीय मतभेद दूर सारून राजकीय प्रतिनिधींनी एकमेकांशी हस्तांदोलन करत गप्पा देखील ठोकल्या. मात्र, कॅमेर्‍यामध्ये हे दृश्य क्‍लिक होताच विजय आपल्याच उमेदवाराचा होईल हे सांगायला नेते मंडळी विसरली नाही.
मतदान केंद्राबाहेर उमेदवारांनी त्यांचे बूथ लावले होते. या ठिकाणी त्यांचे नातेवाइक देखील उपस्थित होते. उमेदवार स्वत: शिक्षक मतदारांचे नमस्कार करून स्वागत करत होते. सकाळपासूनच राजकीय नेत्यांनी मतदान केंद्राबाहेर गर्दी केली होती. भाजपाकडून अनिकेत पाटील यांच्यासाठी भाजपा शहराध्यक्ष तथा आमदार बाळासाहेब सानप, वसंत गिते, विजय साने यांनी मोर्चा सांभाळला होता. दुपारी आमदार प्रा.देवयानी फरांदे, आ.सीमा हिरे, महापालिका स्थायी सभापती हिमगौरी आडके यांनी मतदान केंद्राला भेद देत मतदानाची माहिती घेतली. तर शिवसेनेकडून पक्षाचे पुरस्कृत उमेदवार किशोर दराडे यांचे बंधू आमदार नरेंद्र दराडे यांनी दिवसभर मतदान केंद्रावर मुक्काम ठोकला होता. त्यांच्या सोबत माजी महापौर विनायक पांडे, महानगरप्रमुख सचिन मराठे आणि महेश बडवे, जिल्हाप्रमुख विजय करंजकर, महापालिका विरोधी पक्षनेते अजय बोरस्ते, गटनेते विलास शिंदे आदी उपस्थित होते. भाजपाचे वसंत गिते आणि शिवसेनेचे विनायक पांडे यांची मैत्री सर्वश्रूत आहे. मतदान केंद्राबाहेर या दोघांनी राजकीय भिंती दूर सारत गप्पा मारल्या. राष्ट्रवादीकडून माजी शहरप्रमुख अर्जुन टिळे, महिला शहराध्यक्ष अनिता भामरे, नाना महालेंनी बेडसे यांच्या बूथवर तळ ठोकला होता. यावेळी समोरा समोर आल्यावर मात्र, राजकीय मतभेद काही क्षणासाठी दूर ठेवत राजकीय नेत्यांनी अगदी एकमेकांना आलिंगन देत हस्तांदोलन केले. तसेच, एकमेकांच्या गळ्यात हात टाकून राजकीय जीवनातील जुन्या आठवणींना उजाळा देखील दिल्याचे चित्र पहायला मिळाले.
मनमाड : पूर्ववैमनस्यातून झालेल्या हल्ल्यात एकाचा मृत्यू
मुकेश अंबानींची रोजची कमाई ३०० कोटी
‘रुपया’ जमा झालाय का बघण्यासाठी गुरुजी बँकेत
मुश्रीफांनी गरिबांच्या चुलीत पाणी ओतले : महाडिक
स्वाईन फ्लूने घेतला आणखी चौघांचा बळी
मुंबईकरांचे कोस्टल रोडचे स्वप्न 4 वर्षांत पूर्णत्वास
१६५ आमदार गुन्हेगार, ११५ जणांवर गंभीर गुन्हे
शासकीय जमिनी होणार मालकीच्या
चित्रनगरीतील साडेपाच एकर जमीन सुभाष घईंना बहाल


जन्म-मृत्यू डेटा एन्ट्री संस्थेला ३ महिने मुदतवाढ | पुढारी	Top

होमपेज › Pune › जन्म-मृत्यू डेटा एन्ट्री संस्थेला ३ महिने मुदतवाढ
जन्म-मृत्यू डेटा एन्ट्री संस्थेला ३ महिने मुदतवाढ
पिंपरी-चिंचवड महापालिका वैद्यकीय विभागांतर्गत जन्म-मृत्यू नोंदीची डेटा एंट्री करणे आणि दाखले वितरित करणार्‍या साई एंटरप्रायजेस संस्थेच्या कामकाजाला तीन महिन्यांची मुदतवाढ देण्यास स्थायी समितीने मंगळवारी (दि.26) मान्यता दिली.
पिंपरी-चिंचवड महापालिका वैद्यकीय विभागांतर्गत जन्म-मृत्यू नोंद घेणे व त्याचे दाखले वितरित करण्याचे काम दहा उपनिबंधकांमार्फत आणि यशवंतराव चव्हाण स्मृती रुग्णालय (वायसीएम), भोसरी रुग्णालय, जिजामाता, सांगवी, आकुर्डी, तालेरा रुग्णालय, फुगेवाडी दवाखाना, प्राधिकरण दवाखाना आणि पिंपरीगाव दवाखाना येथे सुरू आहे. या कामासाठी निविदा मागवून सर्वांत कमी दराची निविदा सादर करणार्‍या साई एंटरप्राईजेसला हे काम दिले होते. या कामासाठी महापालिकेतर्फे संगणक, प्रिंटरची व्यवस्था करण्यात येते, तर लागणारी स्टेशनरी, कार्टेज, कामगार आणि अन्य आवश्यक साहित्य हे ठेकेदारांतर्फे पुरविण्यात येते.
मराठी डेटा एंट्री 3 रुपये 10 पैसे, तर इंग्रजी डेटा एंट्री 2 रुपये 90 पैसे आणि 12 रुपये प्रति संगणक दाखला या दराने संबंधित संस्थेला 5 वर्षांच्या कालावधीसाठी हे काम देण्यास पिंपरी-चिंचवड महापालिकतर्फे मंजुरी दिली होती. त्याची मुदत 31 डिसेंबर 2017 ला संपणार आहे.
नवीन संस्थेची नियुक्ती करण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. त्यामुळे साई एंटरप्राईजेस या संस्थेला तीन महिन्यांची मुदतवाढ देण्यास पिंपरी-चिंचवड महापालिकेच्या स्थायी समितीने मान्यता दिली.
बनावट शाम्पू विकणारी टोळी अटकेत
ओ साहेब, पासपोर्ट ऑफिस कुठयं
पीडितेच्या न्यायप्रक्रियेत समुपदेशक महत्त्वाचा घटक
जिल्ह्यातील शेतकर्‍यांना ३३५ कोटींची कर्जमाफी
ईबीसीवरून विद्यार्थ्यांची अडवणूक नको
मनमाड : पूर्ववैमनस्यातून झालेल्या हल्ल्यात एकाचा मृत्यू
मुकेश अंबानींची रोजची कमाई ३०० कोटी
‘रुपया’ जमा झालाय का बघण्यासाठी गुरुजी बँकेत
मुश्रीफांनी गरिबांच्या चुलीत पाणी ओतले : महाडिक
स्वाईन फ्लूने घेतला आणखी चौघांचा बळी
मुंबईकरांचे कोस्टल रोडचे स्वप्न 4 वर्षांत पूर्णत्वास
१६५ आमदार गुन्हेगार, ११५ जणांवर गंभीर गुन्हे
शासकीय जमिनी होणार मालकीच्या
चित्रनगरीतील साडेपाच एकर जमीन सुभाष घईंना बहाल


new delhi news narendra modi kashmir policy and rahul gandhi मोदींच्या धोरणांमुळेच काश्‍मीर होरपळतेय: राहुल गांधी | eSakal

मोदींच्या धोरणांमुळेच काश्‍मीर होरपळतेय: राहुल गांधी
शनिवार, 22 जुलै 2017
नवी दिल्ली : कॉंग्रेसचे उपाध्यक्ष राहुल गांधी यांनी जम्मू- काश्‍मीरमधील अशांततेवरून शुक्रवारी पुन्हा एकदा पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना लक्ष्य केले. मोदी सरकारच्या धोरणांमुळेच आज जम्मू काश्‍मीर होरपळतेय, अशी टीका त्यांनी केली आहे. काश्‍मीर हा भारताचा अविभाज्य भाग असल्याचेही राहुल गांधी म्हणाले.
नवी दिल्ली : कॉंग्रेसचे उपाध्यक्ष राहुल गांधी यांनी जम्मू- काश्‍मीरमधील अशांततेवरून शुक्रवारी पुन्हा एकदा पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना लक्ष्य केले. मोदी सरकारच्या धोरणांमुळेच आज जम्मू काश्‍मीर होरपळतेय, अशी टीका त्यांनी केली आहे. काश्‍मीर हा भारताचा अविभाज्य भाग असल्याचेही राहुल गांधी म्हणाले.
संसदेबाहेर प्रसारमाध्यमांशी बोलताना राहुल गांधी यांनी विविध मुद्यांवर आपली मते व्यक्त केली. डोकलामचा वाद सुरू असतानाच काश्‍मीरप्रश्नी भारताने पाकबरोबर चर्चा करण्याचा सल्ला दिला आहे. त्याचा समाचार घेताना ते म्हणाले, चीन आणि पाकिस्तानबरोबर काश्‍मीरप्रश्नी चर्चा व्हावी, असे बोलले जात आहे; पण तो भारताचा अंतर्गत प्रश्न आहे. काश्‍मीरचा प्रश्न आम्ही सोडवू, कुणा तिसऱ्या पक्षाने त्यात हस्तक्षेप करण्याची गरज नाही. काश्‍मीर इज इंडिया, इंडिया इज काश्‍मीर अशा शब्दांत त्यांनी ठणकावले.
गेल्या काही महिन्यांपासून काश्‍मीर धुमसतोय. याला मोदी आणि राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीची (एनडीए) धोरणे जबाबदार असल्याचे मी दीर्घकाळापासून म्हणत आहे. त्यांनी काश्‍मीरला आगीच्या खाईत ओढले आहे, असा आरोप राहुल गांधी यांनी केला.
नाट्यगृहांचा पडदा कधी उघडणार
पिंपरी - चिंचवड येथील प्रा. रामकृष्ण मोरे प्रेक्षागृह आणि संत तुकारामनगर येथील आचार्य अत्रे रंगमंदिर सध्या दुरुस्तीसाठी बंद आहे. संबंधित...
सोलापुरात शायनिंग महाराष्ट्र महाप्रदर्शन
सोलापूर : राज्यसभेचे खासदार अमर साबळे यांच्या संकल्पनेतून दिल्ली येथील सांसा फाऊंडेशनच्यावतीने बुधवार 26 ते शुक्रवार 28 सप्टेंबर या कालावधीत गांधीनगर...
सैफ अली खानच्या 'बाजार'चा ट्रेलर प्रदर्शित
अभिनेता सैफ अली खानचे करिअर सध्या सिनेसृष्टीत फारसे यशस्वी राहिले नाही. सैफचे शेवटचे दोन सिनेमे 'रंगून' आणि 'शेफ' हे बॉक्स ऑफिसवर आपटले. पण आपल्या...
'बॉईज 2' चा ट्रेलर प्रदर्शित; मुंबईत पार पडला सोहळा
मुंबई: तरुणाईवर आधारीत सिनेमा म्हटला की त्यात दंगा मस्ती ही ओघाने आलीच  खास करून जर तो सिनेमा सुपरहिट 'बॉईज' चा सिक्वेल असेल,...
आमिर खानचं 'हे' स्वप्न उतरलं प्रत्यक्षात
मुंबई: अभिनेता आमिर खानच्या सिनेमांची सिनेप्रेमी नेहमीच वाट बघत असतात. वर्षातून आमिरचा एखादाच सिनेमा पण तो अगदी ताकदीचा विषय घेऊन आणि बिग बजेट...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


pune news The question of bio-medical waste was fixed जैव वैद्यकीय कचऱ्याचा प्रश्‍न कायम | eSakal

जैव वैद्यकीय कचऱ्याचा प्रश्‍न कायम
बुधवार, 12 जुलै 2017
आरोग्याचा धोका वाढतोय; सर्वांनी एकत्रित मार्ग काढण्याची गरज
पुणे - शहरातील सर्व जैव वैद्यकीय कचऱ्याचे संकलन करून त्याची शास्त्रीय पद्धतीने विल्हेवाट लागत नसल्याने पुणेकरांच्या आरोग्याचा धोका दिवसेंदिवस वाढत आहे. त्यासाठी डॉक्‍टर, महापालिका आणि कचऱ्यावर प्रक्रिया करणाऱ्या कंपनीने एकत्र येऊन समस्येतून मार्ग काढण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
आरोग्याचा धोका वाढतोय; सर्वांनी एकत्रित मार्ग काढण्याची गरज
पुणे - शहरातील सर्व जैव वैद्यकीय कचऱ्याचे संकलन करून त्याची शास्त्रीय पद्धतीने विल्हेवाट लागत नसल्याने पुणेकरांच्या आरोग्याचा धोका दिवसेंदिवस वाढत आहे. त्यासाठी डॉक्‍टर, महापालिका आणि कचऱ्यावर प्रक्रिया करणाऱ्या कंपनीने एकत्र येऊन समस्येतून मार्ग काढण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
शहरातील रुग्णालयांमधील वैद्यकीय कचरा संकलनाची व्यवस्था निर्माण झाली आहे; पण काही दवाखाने, रक्तपेढ्या व प्रयोगशाळांमधून नियमित कचरा संकलन होत नाही. त्यामुळे यातून निर्माण होणारा कचरा सामान्य कचऱ्यातच टाकला जातो. वैद्यकीय कचऱ्यामध्ये रोगजंतू असण्याचा धोका असतो. सामान्य कचऱ्यातून या रोगजंतूंचा प्रसार होण्याची भीती असते. त्यामुळे या कचऱ्याची शास्त्रीय पद्धतीने विल्हेवाट लावणे आवश्‍यक असते. हे काम महापालिकेने पास्को या खासगी कंपनीकडे सोपविले आहे. शहरातील १२ हजार डॉक्‍टर वैद्यकीय सेवा देतात. त्यापैकी जेमतेम तीन हजार डॉक्‍टरांनी जैव कचऱ्यासाठी नोंदणी केली आहे. त्यामुळे शहरात वैद्यकीय कचऱ्याचा धोका वाढत असल्याचा निष्कर्ष या क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी काढला आहे.
शहरातील डॉक्‍टरांनी जैव वैद्यकीय कचरा देण्यासाठी विरोध केला आहे. त्यामुळे बहुतांश डॉक्‍टरांनी यासाठी नोंदणी केलेली नाही.
जैव वैद्यकीय कचरा संकलनाचे पैसे भरूनही सेवा मिळत नाही, ही यातील मुख्य समस्या असल्याचे ‘जनरल प्रॅक्‍टिशनर्स असोसिएशन’चे (जीपीए) अध्यक्ष डॉ. संतोष गोसावी यांनी सांगितले. ते म्हणाले, ‘‘डॉक्‍टरांच्या कामाच्या वेळेत जैव कचरा संकलन करणारे वाहन येते. परिणामी, वैद्यकीय कचरा घेऊन गाडीच्या ठिकाणी जाणे शक्‍य होत नाही. त्यामुळे क्षेत्रीय कार्यालय, आरोग्य कोठीतून कचरा उचलण्याचा पर्याय पुढे आला आहे.’’
कचरा संकलन पॉइंटची संख्या वाढविणार
जैव वैद्यकीय कचऱ्याची शास्त्रीय पद्धतीने विल्हेवाट लावली पाहिजे. त्यासाठी डॉक्‍टरांनी पुढे येणे आवश्‍यक असल्याचे मत ‘पास्को’चे संचालक प्रदीप मुळे यांनी व्यक्त केले. ते म्हणाले, ‘‘वेळेवर कचरा देणे आणि योग्य प्रकारे विल्हेवाट लावण्यास मदत केली पाहिजे. गेल्या काही दिवसांपासून सुधारणा होत आहे; पण,त्याचा वेग वाढणे आवश्‍यक आहे. जैव वैद्यकीय कचऱ्याबाबत कायदा आहे. त्याची भीती कमी असावी, कचरा संकलनासाठी पैसे भरावे लागतात. तसेच हा कचरा वेगळा करण्याची मानसिकता नाही, ही यामागची प्रमुख कारणे आहेत.’’
आतापर्यंत २० खाटांच्या पुढच्या रुग्णालयांमध्ये जाऊन जैव वैद्यकीय कचरा संकलित केला जात होता. त्यासाठी २०० ते २५० पॉइंट होते. ते आता १० खाटांच्या रुग्णालयांपर्यंत खाली आणले आहेत. त्यासाठी ५८० पॉइंट केले आहेत. लवकरच त्यात आणखी पॉइंटची भर पडणार आहे. त्यामुळे डॉक्‍टरांना त्यांच्या क्‍लिनिकच्या जवळच्या पॉइंटवर कचरा टाकता येईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
जैव वैद्यकीय कचरा म्हणजे काय
रुग्णालय, प्रयोगशाळा किंवा दवाखान्यात निर्माण होणाऱ्या कचऱ्याला जैव वैद्यकीय कचरा म्हणतात. सुया, सलाइनच्या बाटल्या, जखमांवर लावलेल्या पट्ट्या अशांचा यात समावेश होतो. काढलेले शरीराचे अवयवदेखील या कचऱ्याचा भाग असतो. त्यामुळे त्याची योग्य विल्हेवाट लावणे आवश्‍यक असते.
पुणे - गणेशोत्सवादरम्यान शहरातील प्रमुख मार्ग वाहतुकीसाठी बंद असले, तरी रात्र बससेवेच्या माध्यमातून मिळालेल्या उत्पन्नामुळे आणि महापालिका...
मुंबई - रिबेल्स आणि गोवर रोगांवर जनजागृती करण्याच्या उद्देशाने पालिकेच्या आरोग्य खात्याने सादरीकरण केलेली गुजराती भाषेतील एक व्हिडीओ क्‍लिप...
उरुळीत १३ दिवसांत तिघांचा मृत्यू
उरुळी कांचन - उरुळी कांचन (ता. हवेली) मधील तीन जणांचा गेल्या तेरा दिवसांत स्वाइन फ्लूमुळे मृत्यू झाला. त्यात पती-पत्नींचा समावेश आहे. दरम्यान, जिल्हा...
नाट्यगृहांचा पडदा कधी उघडणार
पिंपरी - चिंचवड येथील प्रा. रामकृष्ण मोरे प्रेक्षागृह आणि संत तुकारामनगर येथील आचार्य अत्रे रंगमंदिर सध्या दुरुस्तीसाठी बंद आहे. संबंधित...
धाकट्याने दिली थोरल्या भावाला "किडनी'
अमरावती : मोर्शी तालुक्‍यातील धानोरा येथील रहिवासी संदीप आहाके (वय 30) यांनी आपल्या मोठ्या भावाला मूत्रपिंड (किडनी) देऊन जीवनदान दिले. सुपर...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.