कोरेगाव भीमा लढाई | ऐसीअक्षरे

आजच्या तारखेच्या दिनविशेषात इंग्रजांचे सैन्य आणि बाजीरावाचे सैन्य ह्यांच्यामधील कोरेगाव भीमा येथे १ जानेवारी १८१८ ह्या दिवशी झालेल्या लढाईचा उल्लेख आहे. ह्या लढाईमध्ये सगळीकडून घेरल्या गेलेल्या इंग्रज सैन्याच्या तुकडीने - जिच्यामधील बहुसंख्य सैनिक हिंदुस्तानीच होते - बाजीरावाच्या मोठया सैन्याला यशस्वी तोंड दिले. इंग्रजांना ह्या विजयाचे विशेष कौतुक होते आणि तत्कालीन पुस्तकांमधून तिची अनेक वर्णने वाचावयास मिळतात. ह्या लढाईच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ पुण्याच्या कोरगाव पर्क भागास ते नाव मिळाले आहे.
१८२३ साली लढाईच्या स्थानी इंग्रजांनी एक स्मृतिस्तंभ उभारला. अजूनहि पुण्याहून अहमदनगरकडे जाणार्‍या रस्त्यावर तो उजव्या हाताकडे पाहता येतो. त्याची मी पूर्वी काढलेली दोन छायाचित्रे येथे माहितीसाठी दर्शवीत आहे.
धागाकर्त्याच्या नावामुळे अधिक अपेक्षा होती.
अवांतर :- आज गावात ठिकठिकाणी "कोरेगाव भिमाच्या स्मृतीस विनम्र अभिवादन. भीमसैनिकांचा विजय असो" अस फ्लेक्स बोर्ड दिसताहेत.
विजयी बाजू इंग्रजांची व त्यात दलित सैनिक अधिक संख्येने लढाईत होते असे दिसते.
त्यात दलित होते, म्हणून "इंग्रज जिंकले ते बरे/चांगले झाले" हे फ्लेक्स बोर्ड वाल्यांना म्हणायचे असावे.
आश्चर्य वाटले. "इंग्रज शतकभर अजून लवकर जिंकले असते तर ते अधिक चांगले झाले असते " , "एकोणिसावय शतकाच्या प्रारंभी जिंकायच्या ऐवजी अटह्राव्या शतकाच्या प्रारंभीच जिंकले असते तर अधिक बरे झाले असते" अशी काही पब्लिकची भावना आहे काय
असल्यास शंका हीच, की १५ ऑगस्ट ला आनंद साजरा का करायचा इंग्रज गेले म्हणून
अवांतर शंका :- पेशवाईचा अंत व इंग्रजांचा उदय ह्याबद्दल जुजबी जे काही वाचले आहे, ऐकले आहे; त्यातून नक्की कोणता कालबिंदूवर "पेशवाई/मराठेशाही आता गंडली. सावरायच्या पार पलिकडे पोचली" असे म्हणता ते समजत नाही. म्हणजे दुसरा बाजीराव गादीवर आला १८९६च्या आसपास, तेव्हाच मराठ्यांचे राज्य मातीत जाणार हे स्पश्ट झाले का की त्याही नंतर काही आशा होत्या
की मग मुळात बारभाई कारस्थान- सवाई माधवराव ह्याकाळात मराठ्यांची अँग्लो-मराठे व इतर युद्धात सरशी झाली तरी ब्रिटिशांना राजकारणात थेट व स्पष्ट हस्तक्षेप करण्याची संधी मिळाली म्हणून मराठेशाही आतून पोखरली जाण्यास सुरुवात झाली म्हणावे न बुजवता येण्याजोगं नेमकं भगदाड कोणतं नि पडलं कधी
दुसर्‍या बाजीरावास गादी मिळणे, नाना फडणविसाचा मृत्यू व महादजी शिंदे ह्यांच्या म्रुत्यू ह्या दोनेक वर्षाच्या अंतराने घडलेल्या घटना आहेत.
ह्यातली नक्की कोणती घटना इर्रिवर्सिबल इफेक्ट देउन गेली दौलतराव माहदजीच्या क्यालिबरचे निघते तर ब्रिटिश राज्य येणे थांबले; निदान लांबले असते काय
(शीख सत्ता अगदि १८४५ पर्यंत मजबूत व स्वतंत्र होती; तद्वत.)
अर्थातच, जर्-तर च्या गोष्टी आहेत, पण ठळक, महत्वाचा कालबिंदू ओळखायचा तर ह्याचा आधार घेणे गरजेचे वाटते.
कंपनी सरकारने भारत एका फटक्यात जिंकला नाही. अलगद विविध सत्तांना मगरमिठीत ओढले किंवा अजगरसारखे व्यवस्थित आवळले. पण नेमका कधीपर्यंत चान्स होता सुटायचा
संगति जयाच्या खेळलो मी सदाहि | हाकेस तो आता ओ देत नाही
वर उल्लेखिलेले कोरेगाव भिमाच्या स्मृतीचे फ्लेक्स बोर्ड हे अलीकडचेच असावेत. १० वर्षांपूर्वीपर्यंत मी पुण्यात होतो तेव्हा कधीहि असे बोर्ड पाहिले नेव्हते. किंबहुना, अशी काही लढाई पुण्याजवळ झाली ही बाबहि फार थोडयांच्या खिजगणतीत होती. ही स्मृति जागृत करण्याचा आणि त्यासाठी फ्लेक्सबोर्ड करण्याचा नवा उद्योग सुरू झालेला दिसतो. ह्याच मार्गाने थोडे पुढे जाऊन कोपर्‍याकोपर्‍यावर वार्षिक उत्सव साजरा होणेहि बहुशः दूर नसावे.
इंग्रजांची फौज बहुसंख्येने एतद्देशीयांचीच होती हे मी वर लिहिलेच आहे. त्या एतद्देशीय शिपायांच्या बटालियनला सन्मानदर्शक असा 'ग्रेनेडियर पलटणी'चा दर्जा बहाल करण्यात आला. तेव्हापासून त्या पलटणीच्या Battle Honours मधे ह्या लढाईचा उल्लेख होत असतो. त्या स्मृतिस्तंभाची देखभालहि ग्रेनेडियर्सकडूनच ठेवली जाते. पेशव्यांचा पराभव आणि मराठेशाहीच्या अस्ताचा हा शेवटचा अध्याय होता. ब्राह्मणशाहीचा असा अस्त झाला ही काही लोकांना स्मरणीय गोष्ट वाटावी हे साहजिक आहे.
ह्या लढाईची माहिती अनेक जुन्या पुस्तकात मिळते. ब्रिटिशांच्या सैनिकी शाळांमधूनहि तिचा अभ्यास केला जात असे.
किंकेड-पारसनीसलिखित A history of the Maratha people (1918) ह्या पुस्तकात पान २१४-२१६ येथे हिचे तपशीलवार वर्णन आहे.
बाकी वरच्या 'अवान्तर'विषयी काही लिहावे असे माझे मत आहे. ते थोडया सवडीने लिहीन.
>> त्यात दलित होते, म्हणून "इंग्रज जिंकले ते बरे/चांगले झाले" हे फ्लेक्स बोर्ड वाल्यांना म्हणायचे असावे.
आश्चर्य वाटले. "इंग्रज शतकभर अजून लवकर जिंकले असते तर ते अधिक चांगले झाले असते " , "एकोणिसावय शतकाच्या प्रारंभी जिंकायच्या ऐवजी अटह्राव्या शतकाच्या प्रारंभीच जिंकले असते तर अधिक बरे झाले असते" अशी काही पब्लिकची भावना आहे काय
कदाचित आपण हे आताच्या संदर्भचौकटीतून पाहता आहात म्हणून असं दिसत असावं. उत्तर पेशवाई सर्वसामान्यांहून इतकी दूर गेली होती की तळागाळातल्या लोकांनी पेशव्यांच्या विरोधातल्या बाजूला साहजिक पाठिंबा दिला ही गोष्ट माझ्या मते अधिक विचार करण्याजोगी आहे. शिवाजीच्या काळात महारांसारखे लढवय्ये समाज शिवाजीसाठी प्राण पणाला लावून लढत होते. पेशव्यांनी जातपात दूर ठेवून शिवाजीसारखी गुणग्राहकता दाखवली असती, तर ते समाज पेशव्यांसाठीसुद्धा तितक्याच प्राणपणानं लढले असते. तशी गुणग्राहकता ब्रिटिशांनी दाखवली म्हणून 'महार रेजिमेंट' निर्माण झाली.
"ही जीवांची इतकी गरदी जगात आहे का रास्त |
भरती मूर्खांचीच होत ना" "एक तूच होसी ज्यास्त" ||
प्रतिसादामुळं विचार करावा लागतोय.
संगति जयाच्या खेळलो मी सदाहि | हाकेस तो आता ओ देत नाही
सध्या भीमा कोरेगाव याचे विकीपान पुढिल माहिती सांगते:
यातील प्रत्येक महत्त्वाच्या विधानाला एक संदर्भ दिलेला आहे:
भिमा कोरेगाव येथे १ जानेवारी १८१८ - या दिवशी ब्रिटीश ईस्ट इंडीया कंपनीच्या कॅप्टन. एफ. एफ. स्टाँटन यांच्या नेतृत्वा खालील दुसरी/बाँबे नेटीव्ह इन्फन्ट्री बटालियनने २५००० पेशवे सॆन्याचा पराभव केला[१] ; दुसरी/बाँबे नेटीव्ह इन्फन्ट्रीबटालियन मुख्यत्वे ५०० महार सैनिकांची होती[२] . स्वातंत्र्यवीर सावरकरही इंग्रजांच्या या विजयास भारतातील जातीभेदाची विषमता कारणीभूत होती असा निष्कर्ष त्यांच्या "प्रस्तुतच्या जातीभेदाचें इष्टानिष्टत्व" या जात्युच्छेदक निबंधात मान्य करतात.[३] .स्वा.सावरकर म्हणतात
"परंतु हें विधानही तितकेंच विपर्यस्त न्यूनोक्तीचें होणारें आहे की, आपली जी हिंदूपदपादशाही मूठभर इंग्रजी पलटणीच्या पायाखाली तुडविली गेली, ती इतकी निर्बल होण्यास जातीभेदाचा क्षय मुळीच कारणीभूत झालेला नाही
या धाग्यातील माहिती वापरून सदर विकीपान उद्ययावत करण्याचे ठरवतो आहे. तेव्हा श्री कोल्हटकर तसेच अन्य प्रतिसादकांची हरकत नसल्याचे गृहित धरतो आहे. पान प्रकाशित करण्याआधी इथे याच धाग्यावर एक दिवस विचारार्थ ठेवेन. जर त्यावर काही हरकत असेल तर लगेच सांगावे.
भिमा कोरेगाव की भीमा कोरेगाव
लव्ह अ‍ॅड लेट लव्ह
भीमा कोरेगाव असावे. भीमा नदीच्या काठी असल्याने "भीमा" असावे.
आपली जी हिंदूपदपादशाही मूठभर इंग्रजी पलटणीच्या पायाखाली तुडविली
थोडेसे अवांतर पण कदाचित प्रस्तुत: आपले संख्याबळ कमी असतानाही इंग्रज अनेक लढाया का जिंकला: इंग्रजांचे "सैनिकांची पुढची रांग गुडघ्यावर बसलेली, आणि मागची उभी" असे फॉर्मेशन असे. एक रांगेतले लोक इशाऱ्यानुसार एकाच वेळी गोळ्या झाडत , तोपर्यंत दुसरी रांग बंदूक ठासत असे. याचा मशिनगन सारखा अतिशय खतरनाक परिणाम होत असे.
उत्तर पेशवाईत जातिभेदाची परमावधी होती आणि त्यामुळे ब्रिटिशांना एतद्देशीय पलटण उभारणे सोपे गेले असा जंतूंच्या प्रतिसादातून युक्तिवाद मांडलेला दिसतो आहे. माझ्या मते ही कारणमीमांसा फसवी अन चुकीची आहे. पहिला बाजीराव सोडा, अगदी थोरल्या माधवरावापर्यंत जातिभेद नव्हता काय इंग्रज कमजोर होते तोपर्यंत हा जातिभेद बरा दिसला नाही कुठे तो इंग्रज कमजोर होते तोपर्यंत हा जातिभेद बरा दिसला नाही कुठे तो इंग्रजांचं अर्थकारण चोख असल्याने त्यांना एतद्देशीय पलटणी उभ्या करणे सोपे गेले अन लॉयल्टी मिळाली इ.इ. कारणमीमांसा रँडॉल्फ कूपरच्या "अँग्लो मराठा बॅटल्स" नामक पुस्तकात दिलेली आहे ती जास्त पटण्याजोगी आहे. कुठल्याही समाजात वर्गकलह असतात त्याचा इंग्रजांनी फायदा उठवला असे फारतर म्हणता येईल. त्यावरून उत्तरपेशवाई ही पूर्वपेशवाई किंवा मध्यपेशवाईपेक्षा जास्त जातीय होती असा निष्कर्ष काढणे चूक ठरेल. कुठलेही तत्कालीन राज्य असायचे तितपतच पेशवाई जातीय होती. आता प्रॉपर पुणे शहरातली उदाहरणे देऊन ती अखिल पेशवा राज्याला कोणी लागू करणार असेल तर ती इंडक्टिव्ह फॉलसी आहे. पेशवा काळात महार समाजाचे लोक काही ठिकाणी पेशव्यांच्याच राज्यात मोठे अंमलदार असल्याचेही उल्लेख सापडतात-मुलकी अन फौजदारीदेखील.
पण नंतरच्या काळात या लढाईची स्मृती जातीव्यवस्थेविरुद्धचे यशस्वी बंड म्हणून जनमानसात कशी जागृत ठेवली गेली हे पाहिले तर मजा वाटते खरी. म्हणजे ब्राह्मणी व्यवस्थेला विरोध केला याचीच नशा इतकी की त्यापायी इंग्रजांना मदत केली अन पारतंत्र्य ओढवून घेतले यातील केविलवाणा विरोधाभास कुणाच्या लक्षातही येत नाही. शिवाय जातिनिरपेक्ष, समतावादी, इ. आणि राष्ट्राभिमान हा रद्दी समजणार्‍या विचारधारेच्या फ्याशनमुळे हे मुद्दामहून दुर्लक्षिले गेल्याचीच शक्यता जास्त. प्राची देशपांडे यांचा याबद्दलचा एक लेख रोचक आहे.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
देशपांडेतैंच्या लेखाचा दुवा आहे
बाकी मत रोचक आहेच, कोणत्याही काळात सामाजिक कारणांपेक्षा आर्थिक कारणे बर्‍याचदा प्रभावी ठरली आहेत. ते कारण अधिक मान्य होण्यासारखे आहेच.
पण इंग्रजाला आपण आता/ एकोणीसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात शत्रु मानु लागलो होतो. त्या आधी मराठे, मुघल, फ्रेंच, पोर्तूगीज यांच्यासारखेच तेही सत्तेच्या खेळाडूंपैकी एक होते. त्यावेळी जातीपातीच्या कारणांनी किंवा आर्थिक फायद्यासाठी किंवा दोन्ही (कसेही) समजा एखादा समाज इंग्रजांच्या सैन्यात सामील झाला असला तरी त्यामुळे आपण 'पारतंत्र्य ओढवून घेतले' म्हणणे तत्कालीन सैन्यावर अन्यायकारक आहे असे वाटते. इंग्रज इतका मोठा होईल याची कल्पना तेव्हा कोणीच केली नव्हती.
लव्ह अ‍ॅड लेट लव्ह
दुवा माहिती नाही. संग्रहात
दुवा माहिती नाही. संग्रहात आहे लेख, पाठवतो.
बाकी 'पारतंत्र्य ओढवून घेतले' ही शब्दयोजना तत्कालीन सैन्यावर अन्याय करणारी ठरेलच, परंतु नंतरच्या इतिहासकारांना अक्कल नको त्यांच्यावर ही टीका मुख्यतः केंद्रित आहे.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
>> पहिला बाजीराव सोडा, अगदी थोरल्या माधवरावापर्यंत जातिभेद नव्हता काय इंग्रज कमजोर होते तोपर्यंत हा जातिभेद बरा दिसला नाही कुठे तो
पुण्यात येताना महारांनी गळ्यात मडकं आणि कमरेला खराटा बांधावा अशी उत्तर पेशवाईत सक्ती होती. महारांसारखा मानी समाज अशी वर्तणूक सहन करून वर पेशव्यांसाठी प्राणपणानं लढला असता असं वाटत नाही.
"ही जीवांची इतकी गरदी जगात आहे का रास्त |
भरती मूर्खांचीच होत ना" "एक तूच होसी ज्यास्त" ||
हे किती ठिकाणी होतं त्याने नक्की काय फरक पडला त्याने नक्की काय फरक पडला एका दाखल्याचे एक्स्ट्रापोलेशन करणे हे फसवं ठरतं ते याचमुळे. असा दाखलाच द्यायचा झाला तर कोकणात अन सांगलीच्या आसपास एकदोन महार अंमलदारही होते पेशव्यांचे. असे दाखले चिकार देता येतील, त्याचा परिणाम किती झाला हे पहावं असं माझं मत आहे. उत्तर पेशवाईतही असे महार अंमलदार सापडतील शोध घेतला तर. त्यामुळे या उदाहरणाची व्याप्ती तितपतच आहे.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
संगति जयाच्या खेळलो मी सदाहि | हाकेस तो आता ओ देत नाही
>> हे किती ठिकाणी होतं त्याने नक्की काय फरक पडला त्याने नक्की काय फरक पडला एका दाखल्याचे एक्स्ट्रापोलेशन करणे हे फसवं ठरतं ते याचमुळे. असा दाखलाच द्यायचा झाला तर कोकणात अन सांगलीच्या आसपास एकदोन महार अंमलदारही होते पेशव्यांचे.
लढाई पुण्यातच झाली होती. कोकणातले दाखले तिथे किती उपयोगी पडतील ह्याबद्दल शंका आहे.
"ही जीवांची इतकी गरदी जगात आहे का रास्त |
भरती मूर्खांचीच होत ना" "एक तूच होसी ज्यास्त" ||
ठीक. पण लढाई घडली कधी, असा हा
ठीक. पण लढाई घडली कधी, असा हा आदेश होता कधी आणि याचा नक्की काय परिणाम झाला याबद्दल काही निश्चित विदा मिळेस्तवर अशी कारणपरंपरा लावणे चूक वाटते. कारण इंग्रजांनी सर्व ठिकाणी स्थानिक जनताच उभी केली होती.
इथे पेशव्यांचे उदात्तीकरण करण्याचा हेतू नाही पण इतके एकच कारण अशा लढाईच्या मुळाशी असेल हे अविश्वसनीय आहे.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
>> इतके एकच कारण अशा लढाईच्या मुळाशी असेल हे अविश्वसनीय आहे.
'एकच कारण पराभवाच्या मुळाशी' इतकी एकारलेली समीक्षा करावी असा आग्रह नाहीच, पण जो समाज आपल्या शौर्यासाठी आणि धन्याकरता जीवावर उदार होण्याच्या वृत्तीसाठी अनेक पिढ्या प्रख्यात होता, त्या समाजाला जातिश्रेष्ठत्वाच्या आपल्या कल्पनांमुळे अशी मानहानीची वागणूक देताना पेशवे आपलं आणि आपल्या राज्याचं दीर्घगामी हित विसरले होते हे मान्य करायला प्रत्यवाय दिसत नाही.
"ही जीवांची इतकी गरदी जगात आहे का रास्त |
भरती मूर्खांचीच होत ना" "एक तूच होसी ज्यास्त" ||
मत आणि माहितीचा कोलाहल नको
बॅटमन ह्यांना विनंती - धाग्याच्या निमित्ताने दोन्ही बाजू विषद करणारी एक संदर्भसहित विस्तृत माहिती त्यांनी लिहावी, अर्थातच त्यांचा ह्याबाबतचा व्यासंग दांडगा असल्याने हि विनंती केल्या जात आहे. त्यांचे मत व माहिती वेगवेगळी लिहिल्यास जास्त उत्तम.
त्या समाजाला जातिश्रेष्ठत्वाच्या आपल्या कल्पनांमुळे अशी मानहानीची वागणूक देताना पेशवे आपलं आणि आपल्या राज्याचं दीर्घगामी हित विसरले होते हे मान्य करायला प्रत्यवाय दिसत नाही.
हे ठीक आहे, पण मुळात "पुण्यात येताना महार समाजाला खराटा अन मडकं लटकवून मगच यावं लागे" इ.इ. ला काही समकालीन पुरावा आहे की ही बखरींतून उठलेली भूमका आहे समकालीन पुरावा असेल तर मी मान्य करतो आत्ताच्या आत्ता, नपेक्षा एक बाजारगप्पा यापलीकडे त्याला महत्त्व देणे दुरापास्त वाटते. असो.
अन असे असेल तर हा आदेश उत्तरपेशवाईत लागू करण्यात आला आणि पूर्व/मध्य पेशवाईत नव्हता याचा अन पुणे सोडून अन्यत्र असा काही नियम नव्हता याचा पुरावा मिळाल्याशिवाय या कारणाची खातरजमा होणार नाही.
@मी: माझा व्यासंग वगैरे नाही. थोडीशी माहिती आहे इतकंच. ती नीट जमवली की पाहतो अवश्य.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
पुराव्याची कल्पना नाही. पण माझ्याकडील माहिती मांडतो.
पण पेशवाई संपल्यावर लागलिच १८२७ च्या काळात महात्मा फुल्यांचा जन्म झाला. त्याकाळात उच्च वर्ग काहिसा उत्तर पेशवाईच्या हँग ओव्हर मध्येच होता.
महात्मा फुल्यांनी हे वातावरण पाहिले. त्यांच्या ज्येष्ठांकडून near past बद्दल, त्यांच्या अनुभवाबद्दल ऐकले.
"१८५७ चे बंड फसले ते बरेच झाले नाहीतर कैकांना पुन्हा गळ्यात मडके अडकवून व मागे खराटा बांधून फिरावे लागले असते" असे त्यांचे एक विधान आहे.
त्यांनी हे दूरवरच्या ऐकिव माहितीपेक्षा प्रत्यक्ष पीडा भोगलेल्या कडून ऐकले असल्याची शक्यता अधिक वाटते, त्यांचा जन्मकाळ्, कार्यस्थळ ,निवास लक्षात घेता.
संगति जयाच्या खेळलो मी सदाहि | हाकेस तो आता ओ देत नाही
हे अर्ग्युमेंट येणार हे ठाऊकच
हे अर्ग्युमेंट येणार हे ठाऊकच होते. पण समकालीन पुरावा काय पेशवा दफ्तरातले एक चिटोरे दाखवा की कुणीतरी.
आणि मगाचपासून एका मुद्याला कोणी उत्तर देईना.
हे सर्व काही पूर्वपेशवाईत नसून उत्तरपेशवाईत होते या म्हणण्याला पुरावा काय
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
हे सर्व काही पूर्वपेशवाईत
हे सर्व काही पूर्वपेशवाईत नसून उत्तरपेशवाईत होते या म्हणण्याला पुरावा काय
हा पुरावा इतका निर्णायकरित्या आवश्यक आहे काय
आपल्यावर अन्याय होतोय हे समजले तरी पेशवे ताकदवान असेपर्यंत + महारांची नवी पिढी घडेपर्यंत + इंग्रजांसारखा महारांना अ‍ॅक्सेप्टच नाही तर त्यांच्या दृष्टीकोनातून गुणग्राहक सत्तातूर समोर येईपर्यंत महार समाजाला अन्यायाला/अपमानाला वाचा फोडायला वाव नव्हता. इंग्रजांच्या रुपात ती संधी येताच त्यांनी ती साधली असे म्हणणे गैर आहे का
(तुझा मुद्दा खोडायला म्हणून नै, हा तुमची चर्चा वाचून पडलेला जेन्युअन प्रश्न आहे. अगदीच बाळबोध असेल तरी उत्तर वाचायला आवडेलच)
लव्ह अ‍ॅड लेट लव्ह
हा पुरावा इतका निर्णायकरित्या
हा पुरावा इतका निर्णायकरित्या आवश्यक आहे काय
अर्थातच, आवश्यक आहे. तसा पुरावा नसेल तर मग जातिभेदाधारित ओव्हरसिम्प्लिफाईड कारणमीमांसा फोल जाते.
आपल्यावर अन्याय होतोय हे समजले तरी पेशवे ताकदवान असेपर्यंत + महारांची नवी पिढी घडेपर्यंत + इंग्रजांसारखा महारांना अ‍ॅक्सेप्टच नाही तर त्यांच्या दृष्टीकोनातून गुणग्राहक सत्तातूर समोर येईपर्यंत महार समाजाला अन्यायाला/अपमानाला वाचा फोडायला वाव नव्हता. इंग्रजांच्या रुपात ती संधी येताच त्यांनी ती साधली असे म्हणणे गैर आहे का
पण मग पानिपतच्या लढाईतदेखील महार समाजातले सेनापती होते. काही ठिकाणी महार समाजातले पाटील अन अन्य अधिकारीही होते. इंग्रज येईपर्यंत अगदी दबून राहिलेला वर्ग असेल तर त्याची उसळी जरासुद्धा कधीही कुठेही दिसू नये हे असंभवनीय वाटते. महार समाजाबद्दल विशेष असंभवनीय वाटते कारण तत्कालीन कागदपत्रांमध्ये त्यांना इनाम जमिनी दिल्याची नोंद आहे, खटल्यांमध्ये त्यांची साक्ष निर्णायक मानली गेल्याचे पुरावे आहेत.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
अदर वे राउंड तुमच्या
अदर वे राउंड तुमच्या प्रतिसादातुन महार रेजीमेंटने परताव्यासाठी म्युटनी केली असे दिसते, विदा नसताना तसे करणे ओव्हरसिम्प्लिफिकेशन होणार नाही काय
नाही. परताव्यासाठी महार रेजिमेंटने म्युटिनी केली असा माझा दावा नाही.
इंग्रजांनी ज्या एतद्देशीय पलटणी उभ्या केल्या त्यांनी बहुतेक सर्व स्थानिक सत्तांचा पराभव केला. याच्या कारणमीमांसेकडे पाहू गेलो तर टेक्नॉलॉजीचा मुद्दा बहुतेकजण उभा करतात. पण असईची लढाई जी १८०३ साली झाली, त्या लढाईत तांत्रिक बाजूही तुल्यबळ होती अन अन्य काही लढायांतही. मग अशावेळी इंग्रज का जिंकले तर बेटर ऑर्गनायझेशन, मेड पॉसिबल इन पार्ट बाय गुड मिलिटरी फायनान्सेस हा एक मुद्दा त्या पुस्तकात दिलेला आहे. तो मला ग्राह्य वाटतो.
म्हणजे कसं की इंग्रजांनी रिक्रूटमेंट सुरू केली अन चांगला अनुभव आल्याने बरेच लोक तिथे जॉइन झाले. काही लोक इकडून तिकडे गेलेही असतील, पण सर्व नाही. मराठ्यांच्या लष्करातील पेमेंट सिस्टीम गंडलेली होती हे सर्वश्रुत आहे. तरी म्युटिनी झाली नाही कारण आयत्यावेळी पिसमील परतावा तरी दिला जात होता.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
सहमत, तुम्ही मांडलेले मुद्दे
सहमत, तुम्ही मांडलेले मुद्दे हा एक भाग असु शकेल पण महारांचा मुद्दादेखिल एक कारण असु शकेल काय का महारांचा मुद्दा जातीराजकारणावरुन नंतर घुसडलेला असल्याचीच शक्यता आहे असे तुम्हाला वाटते का महारांचा मुद्दा जातीराजकारणावरुन नंतर घुसडलेला असल्याचीच शक्यता आहे असे तुम्हाला वाटते त्यासंदर्भात काही संदर्भ उपलब्ध आहेत काय
पण महारांचा मुद्दादेखिल एक
पण महारांचा मुद्दादेखिल एक कारण असु शकेल काय
व्यक्तिशः त्या मुद्याचे योगदान त्यात फारसे आहे असे मला वाटत नाही.
का महारांचा मुद्दा जातीराजकारणावरुन नंतर घुसडलेला असल्याचीच शक्यता आहे असे तुम्हाला वाटते त्यासंदर्भात काही संदर्भ उपलब्ध आहेत काय
ब्रिटिश अंमलात जागृती वगैरेंनंतर इतिहास वेगळ्या रिव्हिजनिस्ट चौकटीत लिहिणे सुरू झाले तेव्हा या लढाईचे पर्सेप्शन ब्राह्मण विरुद्ध दलित असे मांडणे सुरू झाले असे मला वाटते. प्राची देशपांडे यांचा एक लेख यावरच फोकस करतो- या लढाईचा इतिहास कशा प्रकारे लिहिला गेला इ.इ. या लढाईच्या 'हिस्टोरिओग्राफी' संबंधात बहुतेक पुरावे तिथे आहेत असे म्हणता यावे. लेख वाचल्याला मला बरेच दिवस झालेत, पुनरेकवार वाचून सांगतो काही सापडते का ते.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
ह्या दुव्यावर देशपांडेंचा तो लेख आहे काय
नाही. कोरेगाव ब्याटल की
नाही. कोरेगाव ब्याटल की कायसेसे शीर्षक आहे. पाहतो नैतर मेलवतो.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
>> अदर वे राउंड तुमच्या प्रतिसादातुन महार रेजीमेंटने परताव्यासाठी म्युटनी केली असे दिसते, विदा नसताना तसे करणे ओव्हरसिम्प्लिफिकेशन होणार नाही काय
किंवा असंही म्हणता येईल की पेशवाईत महारांवर विशेष अन्याय झालाच नसेल, तर नंतर फुले प्रभृतींच्या लिखाणात पेशवाईबद्दल जो रोष दिसतो तो अनाठायी होता.
"ही जीवांची इतकी गरदी जगात आहे का रास्त |
भरती मूर्खांचीच होत ना" "एक तूच होसी ज्यास्त" ||
"ही जीवांची इतकी गरदी जगात आहे का रास्त |
भरती मूर्खांचीच होत ना" "एक तूच होसी ज्यास्त" ||
यात पान क्र. २१ वरचा संदर्भ
यात पान क्र. २१ वरचा संदर्भ क्र. ८ आहे तो काय आहे ते दिसत नाहीये या लिंकमध्ये.
आणी महत्त्वाचे म्हणजे उत्तर पेशवाईतच असे होते आणि पूर्व पेशवाईत असे नव्हते असे तर आजिबात दिसत नाही वरील उल्लेखावरून.
य न केळकर आणि आंबेडकर यांचा पत्रव्यवहार झाला त्यात वरील वाक्याला पुरावा पेशवा दफ्तरात सापडला नसल्याचे नमूद आहे. य न केळकर हे पेशवा दफ्तरात आयुष्य घालवलेले संशोधक होते.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
गो. स. घुर्ये ह्यांच्या पुस्तकातून
गो. स. घुर्येंच्या पुस्तकातला संदर्भ -
"ही जीवांची इतकी गरदी जगात आहे का रास्त |
भरती मूर्खांचीच होत ना" "एक तूच होसी ज्यास्त" ||
घुर्यांच्या पुस्तकातही ही प्रथा पेशवाईत सुरू झाली किंवा कसे याबद्दल काहीच विधान नाही आणि मूळ प्रतिसाद त्या गृहीतकावरच अवलंबून आहे. पेशवाईच्या पूर्वीपासून ही प्रथा असेल, शिवकालातही असेल तर तेव्हा बंडे का झाली नाहीत
त्यांचा तो पान क्र. ४२-४३ वरचा संदर्भही काय याचा पत्ता लागत नाही. शिवाय पुस्तकाच्या प्रकाशनाचे वर्ष १९६९ आहे त्यामुळे पूर्वसूरींवर कितपत विसंबलेत तेही ठाऊक नाही.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
पानिपताच्या युद्धानंतर ज्याचे कर्तृत्व सिद्ध झालेले होते (अटकेपार झेंडे) अशा सीनिअर राघोबा* ऐवजी केवळ आधीच्या पेशव्याचा पुत्र* म्हणून १६ वर्षाच्या (तोवर कर्तृत्व सिद्ध न झालेल्या)** माधवरावास पेशवा म्हणून नेमले तिथेच पेशवाईच्या*** र्‍हासाची बीजे पेरली गेली असे माझे मत आहे. त्याने राघोबा दुखावला गेला आणि त्याने अधिकृत पेशव्याविरोधात कारस्थाने केली.
* त्याकाळी घराणेशाही**** होती असे मान्य केले तरी राघोबाही त्या घराण्यातलाच होता.
** माधवराव पेशव्याने नंतर कर्तृत्व सिद्ध केले हे खरे पण नेमणुकीच्यावेळी ते सिद्ध नव्हते.
***पेशवाईच्या र्‍हासाची म्हटले आहे. मराठेशाही नव्हे कारण १८१८ नंतरही शिंदे, होळकर, गायकवाड आणि इतर अनेक मराठ्यांची राज्ये अस्तित्वात होती.
**** खरे तर पेशवे हे राजे नव्हते त्यामुळे घराणेशाही ऑटोमॅटिक लागू होण्याचे काहीच कारण नव्हते.
ऐसीव‌रील ग‌म‌भ‌न इत‌रांपेक्षा वेग‌ळे आहे.
प्रमाणित करण्यात येते की हा आयडी एमसीपी आहे.
आपण केलेली कारणमीमांसा पटली
आपण केलेली कारणमीमांसा पटली नाही. सत्तेचे राजकारण सहसा नियम पाळुन केले जात नाही. पहिले माधवराव लेजिटिमेट वारस होते म्हणुन नाही तर तत्कालिन पॉवर सेंटर्स ना सोइचे होते म्हणुन त्यांना नियुक्ती मिळाली असण्याची दाट शक्यता आहे. निव्वळ नानासाहेब पेशव्यांचा मुलगा नाही म्हणुन राघोबादादा ला पेशवाई देण्यात आली नाही असे वाटत नाही. संभाजी महाराज हे नियमानुसार अभिषिक्त युवराज असुनही सोयराबाई आणि राजाराम महाराजांना बॅक करणारी लॉबी अस्तित्वात होती आणि ह्या दोघांच्या मृत्युनंतर सातारा आणि कोल्हापुर अशी दोन संस्थान निर्माण होउन तो वाद बरीच वर्षे चिघळला. राघोबादादा च्या पाठी अशी कुठलीहि लॉबी नव्हती/ ती निर्माण करण्यात तो अपयशी ठरला म्हणुन नाहीतर पेशवाईच्या ही दोन शाखा तयार झाल्या असत्या.
त्यामुळे निव्वळ राघोबादादा वर अन्याय झाला आणि तीच पेशवाईच्या र्‍हासाची सुरुवात होती ही मीमांसा पटली नाही. माझ्यामते ती सुरवात पानिपतच्या युध्दात झालेल्या मराठ्यांच्या पराभवात होती. हा ब्लो इतका जबरदस्त होता की त्यातुन मराठी राज्य कधी सावरुच शकल नाही. कारण ते सावरण्याची क्षमता असलेली कर्तुत्ववान/अनुभवी माणसे पानिपतच्या युध्दात किंवा युध्दामुळे आलेल्या नैराश्यात गारद झाली त्यामुळे राघोबादादाच्या बंडखोर/ सत्तालोलुप कारवायांना पायबंद घालायला कुणिच राहिल नाहि. माधवरावांचा त्यांच्यावरचा प्रभाव मर्यादित राहिला (वय्/नाते). शिवाय माधवरावांना त्यांच्या कारकिर्दित तेवढ स्थैर्य ही मिळु शकल नाहि कारण पानिपताच्या लढाइचा फायदा घेउन निजामासारखे तुलनेने कमजोर असलेले शत्रु फायदा घ्यायला सरसावले.
महार समाज आणि गळ्यात मडके इत्यादि
महार समाजातील लोकांनी गळ्यात (आपली थुंकी साठविण्यासाठी) मडके बांधायचे आणि आपल्या मागे रस्ता झाडण्यासाठी झाडू बांधायचा ही प्रथा पेशवाईमध्ये किती प्रमाणात रूढ होती ह्याविषयी मजजवळ काहीच निश्चित माहिती नाही पण असे काही प्रमाणात तरी होत असणार हे शक्य वाटते. उदाहरणार्थ ज्या गावातील पाटील-देशमुख-जोशी-कुलकर्णी इत्यादि गावाचे पुढारी जातिबंधनांबाबत विशेष जागरूक असतील तेथे महारांवर अशी सक्ति केली जात असणे अशक्य वाटत नाही.
नारायणराव पेशव्याच्या काळात पुण्यामध्ये ब्राह्मणांनी प्रभु समाजावर (सीकेपी) दावा करून ते शूद्र असून त्यांना वेदोक्ताचा अधिकार नाही, केवळ पुराणोक्ताचा आहे असे आज्ञापत्र धर्मपीठांकडून मिळविलेच होते. त्याचाच भाग म्हणून प्रभूंनी आपल्या पत्रव्यवहारांमध्ये 'शिरसाष्टांग नमस्कार' असे न लिहिता 'दंडवत' असे लिहावे, समोरासमोर भेट झाल्यास 'नमस्कार' न म्हणता 'रामराम' म्हणावे असले अपमानास्पद वाटणारे petty नियमहि प्रभूंवर लादले होते. प्रभु ही त्या मानाने वरची जात आणि लिखापढीवर उपजीविका करणारी. त्यांची ही स्थिति तर मग महारांचे काय
गुजराथी लोककथेवर आधारित 'भावनी भवाई' (उच्चार ठीक) हा सिनेमा मी पाहिला होता. गोष्ट अशीच गुजराथेतील महार-सदृश समाजाबाबत आहे. त्या सिनेमातील त्या समाजाचे लोक अशी मडकी आणि झाडू बांधून हिंडताना दिसतात.
रोचक आहे. उदाहरणांबद्दल धन्यवाद.
त्या वेदोक्ताबद्दल बोलायचं झालं तर कोकणस्थ आणि देवरुखे यांमध्येही हा तंटा सुरू होता आणि प्रत्येक पक्ष काशीस जाऊन आपल्यास फेवरेबल निर्णय आणत असे. याचा पुरावा रोझालिंड ओ हॅनलॉन नामक बाईंच्या एका पेपरात आहे. त्यामुळे एकदा आलेला हा निर्णय प्रभूंनी डोळे मिटून स्वीकारला असेल हे संभवत नाही.
आणि ही अशी प्रथा असेल तर उत्तरपेशवाईतच होती या म्हणण्याला आधार काय मी हा मुद्दा कायम लावून धरतोय कारण पराभवाची कारणमीमांसा त्यावर आधारित आहे. आधीपासून असे असेल तर तेव्हाच असे काय झाले या प्रश्नाला उत्तर मिळालेले नाही.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
एखादा जुना वाडा पडतो तो काही एका दिवसात पडत नाही, कित्येक दशके त्याची बारीकसारीक झीज आणि पडझड चालू असते, अशी किरकोळ वाटणारी झीज थांबवण्यासाठी प्रयत्न केले जात नाहीत आणि एखाद्या पावसाळ्यात तो जीर्ण वाडा खाली येतो. पेशवाईचे - किंबहुना हिंदुस्तानातील सर्वच एतद्देशीय सत्तांचे - तसेच झाले असे मी म्हणेन.
दोन हजार वर्षे चालू असलेल्या जातीपातींच्या उतरंडीमुळे आणि श्रेष्ठ-कनिष्ठतेच्या कल्पनांमुळे जातीजातींमध्ये देशबांधव म्ह्णून एकमेकांबद्दल प्रेम नाही, निष्ठा कोठे असेल तर ती आपापल्या जातीबद्दलच. अशा स्थितीत आपल्या डोक्यावर कोण राज्य करतो आहे ह्याचे सर्वसामान्य माणसाला काहीच सोयरसुतक नव्हते. वर कोणीहि असला तरी जनता नेहमीच भेदरलेली कारण सैन्य आपले काय वा परक्याचे काय, लुटालूट करण्यामध्ये ते कसलाच आपपरभाव ठेवीत नसत.
समाजाचे एकूण ज्ञानभांडार म्हणावे तर ते वांझोटया चर्चांनी भरलेले, ऐहिक बाबींविषयी संपूर्ण उदास वा त्याकडे तुच्छतेने पाहणारे. विद्याधनाचे संस्कृत श्लोकात कौतुक कितीहि करोत, त्याचे प्रत्यक्ष आचरण कोणीच करीत नव्हते. 'शहाणे करुनी सोडावे सकळजन' असे रामदासांनी म्हटले खरे पण ते प्रत्यक्षात आणण्यासाठी पावले कोणत्याच समाजधुरीणाने उचलली नाहीत. (शेजारच्या गोव्यात १६व्या शतकात छपाईची विद्या पोहोचली होती पण आपल्याकडे ती आणावी असे कोणासच जाणवले नाही.) ह्यामुळे समाज एकुणात बाल्यावस्थेतच होता असे म्हटले तरी चालेल.
असला स्वत्त्वाची जाणीव विसरलेला बालबुद्धि समाज परकीय आक्रमणांना वारंवार बळी पडत गेला ह्यात आश्चर्य काय इस्लामी आक्रमणापुढे त्याने सहजच मान टाकली.
मधल्या काळात जगातील अन्य समाज प्रगति करीत होते, नवनवी शास्त्रे आत्मसात करीत होते, राज्य आणि अर्थव्यवस्था चालविण्याचे नवनवे प्रयोग करीत होते, जगभर हिंडून आपली क्षितिजे रुंदावत होते.
अशा वातावरणात अनुभव घेऊन शिकलेल्या इंग्रजांना बाल्यावस्थेतून बाहेरच पडायची इच्छा नसलेल्या समाजावर विजय मिळवायला कितपत प्रयास पडणार आज ना उद्या ते व्हायचेच होते, ते १८१८मध्ये झाले इतकेच काय ते
नेमकी हीच मीमांसा राजवाड्यांनी महिकावतीच्या बखरीच्या प्रस्तावनेत दिलेली आहे. उसमे दम जरूर है पण निव्वळ पश्चातबुद्धीने पाहिल्यामुळे बरेच फॉल्ट्स आहेत. उदा.
असला स्वत्त्वाची जाणीव विसरलेला बालबुद्धि समाज परकीय आक्रमणांना वारंवार बळी पडत गेला ह्यात आश्चर्य काय इस्लामी आक्रमणापुढे त्याने सहजच मान टाकली.
सहजच मान टाकली हे विधान अतिशय चूक आहे. मुहम्मद बिन कासिमने सिंधवर आक्रमण केले इ.स. ७१२ साली. काही वर्षांच्या अरब सत्तेनंतर सिंधमधून इ.स. ७५० च्या सुमारास अरब सत्ता पूर्ण नेस्तनाबूत झालेली होती. पुढे अरब अन अन्य लोकांबरोबर काबूल आणि झाबूलच्या राज्यांनी किमान दोनशे वर्षे झुंज दिली आणि स्वातंत्र्य अबाधित राखले. पर्शियन साम्राज्य अन इजिप्तच्या तुलनेत हा प्रतिकार कडवा नव्हे काय अरबांना इतका कडवा विरोध अन्यत्र फक्त फ्रान्समध्ये चार्ल्स मार्तेल यानेच केलेला होता. दोनशे वर्षांच्या झुंजीनंतरही मुस्लिम सल्तनत सहजासहजी सिद्ध झालेली नाही. कधी पॄथ्वीराज आहे, कधी अजून कोणी. आणि अख्खा भारत इस्लाममय करणे राहोच, उलट मुसलमानांवर हिंदू धर्माचा प्रभाव पडतोय अशा भयाने मुल्लामौलवींना मेहदवी चळवळ हाती घ्यावी लागली. इतके करूनही शेकडो वर्षांत कधी विजयनगर, कधी मराठे तर कधी आहोम, शीख, इ. लोक परत मान वर काढतातच अरबांना इतका कडवा विरोध अन्यत्र फक्त फ्रान्समध्ये चार्ल्स मार्तेल यानेच केलेला होता. दोनशे वर्षांच्या झुंजीनंतरही मुस्लिम सल्तनत सहजासहजी सिद्ध झालेली नाही. कधी पॄथ्वीराज आहे, कधी अजून कोणी. आणि अख्खा भारत इस्लाममय करणे राहोच, उलट मुसलमानांवर हिंदू धर्माचा प्रभाव पडतोय अशा भयाने मुल्लामौलवींना मेहदवी चळवळ हाती घ्यावी लागली. इतके करूनही शेकडो वर्षांत कधी विजयनगर, कधी मराठे तर कधी आहोम, शीख, इ. लोक परत मान वर काढतातच अन्यत्र असे कुठे दिसते काय अन्यत्र असे कुठे दिसते काय इतका विरोध दिसूनही 'इस्लामी आक्रमणापुढे नांगी टाकली' म्हणत असाल तर आश्चर्य आहे.
परकीय आक्रमणांचे म्हणाल तर एक यादीच करू. मौर्यकाळातले ग्रीक आक्रमण चंद्रगुप्ताने थोपवले. नंतर हूण अन सिथियन वगळता इ.स. ६०० पर्यंत मेजर आक्रमणे झाली नाहीत अन जी झाली ती अखेरीस परतवली गेली. आक्रमकही बर्‍याच अंशी इथे राहिले. पुढे मुस्लिम आक्रमणे झाली, अगदी मंगोलांचेही आक्रमण झाले. मुस्लिम आक्रमणे दोनेकशे वर्षांच्या हार्ड फायटिंगनंतरच भारताच्या अंतर्भागात घुसली. आक्रमणे का होतात याचे कारण समाज बुळा आहे हे नसून इथली संपत्ती हे आहे. दोन्हींची गल्लत करत आहात असे वाटते. तसे तर मग रोमवरही कैक आक्रमणे झालीच होती ती काय रोम दुबळे होते म्हणून नव्हे.
समाजाचे एकूण ज्ञानभांडार म्हणावे तर ते वांझोटया चर्चांनी भरलेले, ऐहिक बाबींविषयी संपूर्ण उदास वा त्याकडे तुच्छतेने पाहणारे. विद्याधनाचे संस्कृत श्लोकात कौतुक कितीहि करोत, त्याचे प्रत्यक्ष आचरण कोणीच करीत नव्हते. 'शहाणे करुनी सोडावे सकळजन' असे रामदासांनी म्हटले खरे पण ते प्रत्यक्षात आणण्यासाठी पावले कोणत्याच समाजधुरीणाने उचलली नाहीत. (शेजारच्या गोव्यात १६व्या शतकात छपाईची विद्या पोहोचली होती पण आपल्याकडे ती आणावी असे कोणासच जाणवले नाही.) ह्यामुळे समाज एकुणात बाल्यावस्थेतच होता असे म्हटले तरी चालेल.
मग ते पर्वतप्राय पुतळे बनवणारे, गिचमीड कलाकुसर दगडांत करणारे, १२व्या शतकात जस्ताचे एक्स्ट्रॅक्शन शोधून काढणारे, बाहेर सर्वत्र मागणी असलेले स्टील बनवणारे, देवगिरीसारखे किल्ले बनवणारे लोक कुठून आले बरे गेल्या दोनेक हजार वर्षांत भारतात ऐहिक प्रगती काहीच झाली नव्हती असे म्हणणे आहे काय
तुमच्या विवेचनातला वाडा दोनेक हजार वर्षे पडकाच आहे. माझा आक्षेप या विधानाला आहे. जो युरोप रोमन साम्राज्याच्या विघटनानंतर इ.स. १३००-१४०० पर्यंत अरबांच्या ओंजळीने पाणी पीत होता आणि जे अरब भारताकडून बर्‍याच गोष्टी उचलत होते त्याच्या पोस्ट रेनेसाँ अचीव्हमेंट्स पाहून सार्वकालिकरीत्या ग्रेटनेस आरोपू पाहणे आणि जो भारत दोनशे वर्षांपूर्वी ब्रिटिशांच्या हाती गेला त्यावर सार्वकालिकरीत्या विपन्नावस्था आरोपिणे हे अतिशय तर्कदुष्ट आहे.
युरोप तरी रेनेसाँआधी काय मोठा प्रौढावस्थेत होता नवव्या दहाव्या शतकातल्या युरोपात सगळीकडे अनेक टोळ्यांचा नुस्ता धुमाकूळ सुरू होता. व्हायकिंग, हूण, गॉथ, इ. टोळ्यांचा नुसता कापाकापीचा प्रोग्रॅमच सुरू होता. नवनवीन शास्त्रे शिकणे हे रेनेसाँनंतर जास्त सुरू झाले. त्याआधी ग्रीकोरोमन परंपरा विसरल्यामुळे युरोपला कळायचं बंद झालं होतं.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
हा प्रतिसाद माझ्यासाठी अतिशय
हा प्रतिसाद माझ्यासाठी अतिशय माहितीपूर्ण असला तरी तत्कालीन घटनांना आताच्या संकल्पना, विचार लाऊन केलेली चिकित्स वाटली. (आपले विचार एकाच दिशेने आहेत बहुदा, फक्त चिकित्सेचा मार्ग वेगळा आहे)
दोन हजार वर्षे चालू असलेल्या जातीपातींच्या उतरंडीमुळे आणि श्रेष्ठ-कनिष्ठतेच्या कल्पनांमुळे जातीजातींमध्ये देशबांधव म्ह्णून एकमेकांबद्दल प्रेम नाही
त्यावेळी मुळात आधुनिक काळातील राष्ट्रवाद किंवा देशबांधव ही संकल्पना होती का त्यावेळी समाज जातींमध्ये विभाजीत होताच शिवाय जात ही फक्त व्यवसायाशी निगडीत असलेली बाब नव्हती तर ती प्रत्येकाची ओळख होती. अशावेळि आपल्या जातीपुरता/जातीचा विचार करणे हे आता जसे संकुचित किंवा मूर्खपणाचे वाटते तसे ते तेव्हाच्या काळातील व्यक्तींना कसे वाटावे त्यावेळी समाज जातींमध्ये विभाजीत होताच शिवाय जात ही फक्त व्यवसायाशी निगडीत असलेली बाब नव्हती तर ती प्रत्येकाची ओळख होती. अशावेळि आपल्या जातीपुरता/जातीचा विचार करणे हे आता जसे संकुचित किंवा मूर्खपणाचे वाटते तसे ते तेव्हाच्या काळातील व्यक्तींना कसे वाटावे त्यामुळे त्यावेळच्या व्यक्तींना देशबांधव म्हणून एकमेकांवर प्रेम नव्हते हा आरोप करणे गैर ठरावे. तसे प्रेम करायचे असते हेच त्यांना माहित नव्हते.
अशा स्थितीत आपल्या डोक्यावर कोण राज्य करतो आहे ह्याचे सर्वसामान्य माणसाला काहीच सोयरसुतक नव्हते. वर कोणीहि असला तरी जनता नेहमीच भेदरलेली कारण सैन्य आपले काय वा परक्याचे काय, लुटालूट करण्यामध्ये ते कसलाच आपपरभाव ठेवीत नसत.
हे ही पूर्णांशाने खरे नसावे. लुटालुट सगळेच करत हे मान्य. मात्र सामान्य जनतेला राज्य कोण करते याच्याशी सोयरसुतक असेच असे. नाहितर शिवाजी महाराजांच्या राज्यात आपणहून कॅडर जमा झाले नसते. हे सोयरसुतक अरण्याचे कारण म्हणजे त्या त्या राजाची न्याय व आर्थिक करव्यवस्था.
आणि वरील चर्चा वाचुन बहुदा असे म्हणत यावे की पेशवाईत उत्तरोत्तर न्याय व आर्थिक आघाडी दोन्ही बाबतीत ढिसाळ होत चालली होती. प्रत्येक राजाची न्याय देण्यामागचे तर्कशास्त्र स्वतंत्र असते. पेशवाई जसजशी स्थिर (व गाफिल) होत गेली तसतसे त्यांचे न्याय-नियम हे तत्कालिन समाज नियमांपेक्षा धार्मिक काटेकोरपणाकडे, धार्मिक चिकित्सेकडे झुकले असावेत काय त्यातूनच महार आदी मंडळींवर होणारी सक्ती म्हणा गळचेपी म्हणा वाढत गेली असेल काय त्यातूनच महार आदी मंडळींवर होणारी सक्ती म्हणा गळचेपी म्हणा वाढत गेली असेल काय दुसरे बॅट्याने सांगितलेले आर्थिक कारणाने आप्ली भुमिका निभावली असेलच. शेवटच्या काडीसारखी
लव्ह अ‍ॅड लेट लव्ह
पृथ्वीराज हा आपला tragic hero असू शकेल आणि त्याच्या शौर्याच्या गोष्टींवर सिनेमाहि काढता येईल पण आक्रमकांनी त्याला खतम केले हेच सत्य. त्याच्यानंतर 'अजून कोणी' नाही, तो एकटाच. त्याच्या वधानंतर ११व्या शतकाच्या अखेरीपासून वेगवेगळ्या मुस्लिम राज्यांनी जी एकदा हिंदुस्तानावर पकड बसवली ती १७व्या शतकाच्या अखेरीपर्यंत मजबूत होती आणि त्यानंतर १०० वर्षे नामधारी का होईना पण टिकून होती. मधल्या काळात इकडेतिकडे अन्य हिन्दु लहानमोठे सत्ताधीश होऊनहि गेले पण मुघल साम्राज्याची सर त्यांपैकी कोणालाच नव्हती आणि मुघल साम्राज्याचे तुल्यबल प्रतिस्पर्धी असे कोणाचेच इमेज नव्हते. शिवाजी आणि विजयानगरसारखे सन्मान्य अपवाद सोडले तर अन्य सारे मुस्लिम सत्ताधार्‍यांनी मोकळी ठेवलेली empty space धरून होते. ह्यालाच मी मुस्लिम आक्रमणापुढे मान टाकणे समजतो. ११व्या शतकापर्यंत जवळजवळ शून्य टक्के असलेली मुस्लिम संख्या १९४७ पर्यंत २५% येथवर पोहोचली होती हा काय हिंदु संस्कृतीचा विजय मानू कारण की उरलेले ७५% अजून हिंदूच राहिले होते हाच इस्लामला केलेला 'कडवा विरोध' काय
अलेक्झँडरचे आक्रमण चंद्रगुप्ताने थोपविले असे म्हणण्यास काही आधार आहे काय आपल्या इतिहासात तर त्याच्या नावाची नोंदच नाही. त्याच्याबाबतची आपली सर्व माहिती ग्रीक स्रोतांमधूनच येते. अलेक्झँडरला शूर भारतीयांनी 'सीमेवरून परत जा' असे बजावले असे म्हणण्याऐवजी आपल्या देशापासून फार दूर आल्यामुळे परतणे त्याने पसंत केले किंवा त्याच्या सैनिकांनी तसे करायला त्याला भाग पाडले हे अधिक सयुक्तिक वाटते. क्षत्रप, हूण इत्यादींनी हिंदुस्तानच्या अंतर्भागात स्वतःची राज्ये तयार केली.
हिंदुस्तानामध्ये ज्या भौतिक विद्या होत्या त्या दुर्लक्षामुळे मृत झाल्या ही वस्तुस्थिति नाही काय असे दुर्लक्ष का झाले असे दुर्लक्ष का झाले तर ब्रह्म आणि अध्यात्मचर्चेपलीकडे काही ज्ञान असू शकते हे कोणालाच जाणवले नाही. अन्यथा लोहस्तंभ एकुलता एक न राहता त्यातून धातुशास्त्र ही ज्ञानशाखा निर्माण होऊ शकली असती. देवळे बांधणार्‍या आणि लेणी कोरणार्‍या स्थपतींच्या कौशल्यामधून अधिक लोकोपयोगी असे स्थापत्यशास्त्र निर्माण होऊ शकले असते. पण असे का झाले नाही तर ब्रह्म आणि अध्यात्मचर्चेपलीकडे काही ज्ञान असू शकते हे कोणालाच जाणवले नाही. अन्यथा लोहस्तंभ एकुलता एक न राहता त्यातून धातुशास्त्र ही ज्ञानशाखा निर्माण होऊ शकली असती. देवळे बांधणार्‍या आणि लेणी कोरणार्‍या स्थपतींच्या कौशल्यामधून अधिक लोकोपयोगी असे स्थापत्यशास्त्र निर्माण होऊ शकले असते. पण असे का झाले नाही कारण ज्ञानाचा मक्ता स्वतःकडे ठेवलेल्या ब्राह्मणसमाजाला केवळ घटपटादि चर्चेतच ज्ञान दिसत होते. ७व्या शतकात आणि १७व्या शतकात भारतीय प्रजेच्या भौतिक जीवनात काहीच फरक पडला नाही हे अक्षरशः सत्य आहे. आपणास एकतरी भौतिक उपयुक्ततेची अशी चीज दिसते काय की जी ७व्या शतकात नव्हती पण १७व्या मध्ये होती कारण ज्ञानाचा मक्ता स्वतःकडे ठेवलेल्या ब्राह्मणसमाजाला केवळ घटपटादि चर्चेतच ज्ञान दिसत होते. ७व्या शतकात आणि १७व्या शतकात भारतीय प्रजेच्या भौतिक जीवनात काहीच फरक पडला नाही हे अक्षरशः सत्य आहे. आपणास एकतरी भौतिक उपयुक्ततेची अशी चीज दिसते काय की जी ७व्या शतकात नव्हती पण १७व्या मध्ये होती लोहस्तंभ बनवणार्‍या देशात शेतकर्‍यांना लोखंडाचे फाळ मिळण्यासाठी २०व्या शतकात लक्ष्मणराव किर्लोस्कर जन्मायची वाट पाहावी लागली. काय उपयोग झाला त्या लोहस्तंभ बनवण्याच्या कौशल्याचा
आज आपणास दिसते की शिवाजी आणि आइन्स्टाइनसारख्या व्यक्ति योग्य शिक्षण आणि संधि मिळाली तर समाजाच्या कोठल्याहि थरातून वर येऊ शकतात, समाजाच्या अमुक गटांचीच ही मक्तेदारी असते असे नाही. हिंदुस्तानातील जातिव्यवस्थेने असा कडेकोट बंदोबस्त केला होता की आपल्या समाजाच्या मानवी भांडवलापैकी ९९.५% भांडवल शिक्षण आणि संधि न मिळाल्यामुळे वाया जात होते आणि हे सत्य अनेक थपडा खाऊनहि हजारएक वर्षे कोणासहि दिसले नाही.
असा आंधळा समाज आज ना उद्या कोणाच्यातरी दावणीला बांधला जाणारच.
ज्ञानाचा मक्ता स्वतःकडे ठेवलेल्या ब्राह्मणसमाजाला>>> आपल्या पोस्टचा आवाका या स्पेसिफिक मुद्द्यापेक्षा बराच मोठा आहे याची कल्पना आहे. पण हे मला पटत नाही. ज्ञान म्हणजे धार्मिक ज्ञान एवढ्याच मर्यादित अर्थाने ठीक आहे. पण तेव्हाही सुतारकाम, गवंडीकाम, कापड बनवणे, शेती संबंधित ज्ञान - जे समाजाला जास्त उपयोगाचे होते- ते त्या त्या जातीच्या/समाजाच्या लोकांनी स्वतःकडे पिढ्यानपिढ्या ठेवले होते ना काही जाती तर अजूनही करतात. वैद्यक सुद्धा ब्राहमणांकडे होते तसेच अनेक वैदू ई होतेच जंगलातील वनस्पती ई चे ज्ञान असलेले. ब्रॉड लेव्हलला जातीनिहाय असलेले ज्ञान सर्वांना उपलब्ध झाले नाही हे मान्य. पण एकाच जातीच्या लोकांना उगाच धोपटण्यात काय अर्थ आहे. तरीही त्यांच्याकडे असलेल्या ज्ञानाच्या बाबतीत तो मुद्दा मान्य आहेच.
ब्राह्मणांकडे असणारे ज्ञान व
ब्राह्मणांकडे असणारे ज्ञान व इतर जातींमध्ये असणारे ज्ञान यात मुलभूत फरक आहे. त्याकाळची न्यायव्यवस्था, कायदे हे धर्माधिष्ठित असत. व ब्राह्मणांकडे धर्माचे ज्ञान असल्याने ते आपोआप 'लॉमेकर्स' होत. त्यांनी दिलेला शब्द, त्यांनी लावलेला धर्माचा अर्थ शेवटचा मानला जात असे.
इतर जातींकडेही ज्ञान होतेच पण त्यामुळे ते कायदे-नियम बनवण्यास पात्र होत नसत.
लव्ह अ‍ॅड लेट लव्ह
सर्व समाजाला नियमित करणारे कायदे आप म्हतल्याप्रमाए बहुतांशी वरिष्ठ जातीच्या ताब्यात असत. पण त्या त्या जातिसमाजाअंतर्गत लागू असणारे आचारनियम, कायदे, निवाडे, शिक्षा इ त्या त्या जातीतील पंचायतीसारख्या गटाच्या ताब्यात असत.
पृथ्वीराज हा आपला tragic hero
पृथ्वीराज हा आपला tragic hero असू शकेल आणि त्याच्या शौर्याच्या गोष्टींवर सिनेमाहि काढता येईल पण आक्रमकांनी त्याला खतम केले हेच सत्य. त्याच्यानंतर 'अजून कोणी' नाही, तो एकटाच. त्याच्या वधानंतर ११व्या शतकाच्या अखेरीपासून वेगवेगळ्या मुस्लिम राज्यांनी जी एकदा हिंदुस्तानावर पकड बसवली ती १७व्या शतकाच्या अखेरीपर्यंत मजबूत होती आणि त्यानंतर १०० वर्षे नामधारी का होईना पण टिकून होती.
 पृथ्वीराज मेला इ.स.१२०० च्या आसपास. खिलजी वगैरेंचा दक्षिणेतला नंगानाच संपतो न संपतो तोवर विजयनगर उदयाला आलेच होते. बहामनी राज्याच्या भागांनी विजयनगर नष्ट केल्यावर मराठ्यांचा उदय झालाच. हा हिंदुस्थान म्हणजे उत्तर हिंदुस्थानच होय. पूर्ण हिंदुस्थान नव्हे.
मधल्या काळात इकडेतिकडे अन्य हिन्दु लहानमोठे सत्ताधीश होऊनहि गेले पण मुघल साम्राज्याची सर त्यांपैकी कोणालाच नव्हती आणि मुघल साम्राज्याचे तुल्यबल प्रतिस्पर्धी असे कोणाचेच इमेज नव्हते. शिवाजी आणि विजयानगरसारखे सन्मान्य अपवाद सोडले तर अन्य सारे मुस्लिम सत्ताधार्‍यांनी मोकळी ठेवलेली empty space धरून होते. ह्यालाच मी मुस्लिम आक्रमणापुढे मान टाकणे समजतो. ११व्या शतकापर्यंत जवळजवळ शून्य टक्के असलेली मुस्लिम संख्या १९४७ पर्यंत २५% येथवर पोहोचली होती हा काय हिंदु संस्कृतीचा विजय मानू कारण की उरलेले ७५% अजून हिंदूच राहिले होते हाच इस्लामला केलेला 'कडवा विरोध' काय
हा प्रतिवाद अतिशय फसवा अन चुकीचा आहे. नऊ शतकांमध्ये २५% झालेली लोकसंख्या उरलेल्या जगाशी तुलून पहा. अख्खा इराण मुसलमान व्हायला किती वर्षे गेली, तीच गोष्ट इजिप्तादि अन्य मुस्लिमबहुल राष्ट्रांची. अन्य जगाच्या तुलनेत भारत नऊ शतकांच्या संपर्कानेही पूर्ण मुसलमान झाला नाही-पूर्ण होणे राहोच, मेजॉरिटी मुसलमानही झाला नाही तर त्याला इस्लामपुढे "मान टाकणे" हा अकारण जजमेंटल शब्दप्रयोग किती सयुक्तिक आहे हे वेगळे सांगायची गरज नाही.
अलेक्झँडरचे आक्रमण चंद्रगुप्ताने थोपविले असे म्हणण्यास काही आधार आहे काय आपल्या इतिहासात तर त्याच्या नावाची नोंदच नाही. त्याच्याबाबतची आपली सर्व माहिती ग्रीक स्रोतांमधूनच येते. अलेक्झँडरला शूर भारतीयांनी 'सीमेवरून परत जा' असे बजावले असे म्हणण्याऐवजी आपल्या देशापासून फार दूर आल्यामुळे परतणे त्याने पसंत केले किंवा त्याच्या सैनिकांनी तसे करायला त्याला भाग पाडले हे अधिक सयुक्तिक वाटते. क्षत्रप, हूण इत्यादींनी हिंदुस्तानच्या अंतर्भागात स्वतःची राज्ये तयार केली.
वाटलंच अलेक्झांडर नाही मी सेल्युकसबद्दल बोलतोय. चंद्रगुप्ताने त्याचा पराभव केलाच ना अलेक्झांडरबद्दल बोलायचं तर तो मॅसिडोनियापासून लै दूर आला होता आणि भारताइतका कडवा प्रतिकार पर्शियनांनी केला नव्हता हे सत्य आहेच. क्षत्रपादिंची राज्ये झाली खरी पण ती वेस्टर्न फ्रिंजवरती. हूणांच्या आक्रमणाला उत्तरप्रदेशातील मौखरी आणि यशोवर्मन नामक राजांनी परतवून लावलेच की. क्षत्रपांनाही खालून सातवाहनांचा चाप होताच.
हिंदुस्तानामध्ये ज्या भौतिक विद्या होत्या त्या दुर्लक्षामुळे मृत झाल्या ही वस्तुस्थिति नाही काय असे दुर्लक्ष का झाले असे दुर्लक्ष का झाले तर ब्रह्म आणि अध्यात्मचर्चेपलीकडे काही ज्ञान असू शकते हे कोणालाच जाणवले नाही. अन्यथा लोहस्तंभ एकुलता एक न राहता त्यातून धातुशास्त्र ही ज्ञानशाखा निर्माण होऊ शकली असती. देवळे बांधणार्‍या आणि लेणी कोरणार्‍या स्थपतींच्या कौशल्यामधून अधिक लोकोपयोगी असे स्थापत्यशास्त्र निर्माण होऊ शकले असते. पण असे का झाले नाही तर ब्रह्म आणि अध्यात्मचर्चेपलीकडे काही ज्ञान असू शकते हे कोणालाच जाणवले नाही. अन्यथा लोहस्तंभ एकुलता एक न राहता त्यातून धातुशास्त्र ही ज्ञानशाखा निर्माण होऊ शकली असती. देवळे बांधणार्‍या आणि लेणी कोरणार्‍या स्थपतींच्या कौशल्यामधून अधिक लोकोपयोगी असे स्थापत्यशास्त्र निर्माण होऊ शकले असते. पण असे का झाले नाही कारण ज्ञानाचा मक्ता स्वतःकडे ठेवलेल्या ब्राह्मणसमाजाला केवळ घटपटादि चर्चेतच ज्ञान दिसत होते. ७व्या शतकात आणि १७व्या शतकात भारतीय प्रजेच्या भौतिक जीवनात काहीच फरक पडला नाही हे अक्षरशः सत्य आहे. आपणास एकतरी भौतिक उपयुक्ततेची अशी चीज दिसते काय की जी ७व्या शतकात नव्हती पण १७व्या मध्ये होती कारण ज्ञानाचा मक्ता स्वतःकडे ठेवलेल्या ब्राह्मणसमाजाला केवळ घटपटादि चर्चेतच ज्ञान दिसत होते. ७व्या शतकात आणि १७व्या शतकात भारतीय प्रजेच्या भौतिक जीवनात काहीच फरक पडला नाही हे अक्षरशः सत्य आहे. आपणास एकतरी भौतिक उपयुक्ततेची अशी चीज दिसते काय की जी ७व्या शतकात नव्हती पण १७व्या मध्ये होती लोहस्तंभ बनवणार्‍या देशात शेतकर्‍यांना लोखंडाचे फाळ मिळण्यासाठी २०व्या शतकात लक्ष्मणराव किर्लोस्कर जन्मायची वाट पाहावी लागली. काय उपयोग झाला त्या लोहस्तंभ बनवण्याच्या कौशल्याचा
ही मीमांसा सफै चूक नाही पण ज्या पद्धतीने मांडलीये त्यावरून गैरसमज होण्याची फार शक्यता आहे. एका काळातील विद्या पुढच्या काळात बर्‍याचदा जात नाहीत त्यामागे हे तथाकथित अनास्थेचे कारणच नसते. उदा. रॉक कट आर्किटेक्चर हे इस्लामपुर्व काळात जास्त फ्याशनेबल होते. इस्लामिक काळात आर्किटेक्चर बदलले, डिमांड बदलली सबब त्या पद्धतीने कुणी लेणी खोदेना. तथाकथित घटपटादि चर्चेबद्दलच्या आस्थेचा प्रश्न इथे येतच नाही. भौतिक उपयुक्ततेच्या चिजेबद्दल बोलायचे झाले तर जस्ताचे एक्स्ट्रॅक्शन १२व्या शतकात शोधले होते तो एक फरक आहेच. नीट शोधल्यास अजून डीटेल्स मिळतीलही.
आणि लोहस्तंभ व किर्लोस्कर वगैरे श्वानं युवानं मघवानमाह करावयाचेच असेल तर मीही विचारतो-काय उपयोग त्या ग्रीकोरोमन इतिहासाचा अन परंपरेचा, शेवटी कॉन्स्टँटिनोपल पडायची वाट पहायला लागली ना त्यांना इतके शास्त्रविद होते तर रेनेसाँच्या आधी काय झोपा काढत होते का इतके शास्त्रविद होते तर रेनेसाँच्या आधी काय झोपा काढत होते का मेटलर्जी अन आकड्यांचे ज्ञान अरबांकडूनच घेतले ना
आज आपणास दिसते की शिवाजी आणि आइन्स्टाइनसारख्या व्यक्ति योग्य शिक्षण आणि संधि मिळाली तर समाजाच्या कोठल्याहि थरातून वर येऊ शकतात, समाजाच्या अमुक गटांचीच ही मक्तेदारी असते असे नाही. हिंदुस्तानातील जातिव्यवस्थेने असा कडेकोट बंदोबस्त केला होता की आपल्या समाजाच्या मानवी भांडवलापैकी ९९.५% भांडवल शिक्षण आणि संधि न मिळाल्यामुळे वाया जात होते आणि हे सत्य अनेक थपडा खाऊनहि हजारएक वर्षे कोणासहि दिसले नाही.
असा आंधळा समाज आज ना उद्या कोणाच्यातरी दावणीला बांधला जाणारच.
अस्थानी अभिनिवेशामुळे तुमचा योग्य मुद्दा तुम्हीच झाकोळला आहे. ९९.५% लोक वाया जात होते हे विधान "प्रत्येक मुसलमान कट्टरतावादी असतो" या वाक्याइतकेच निरर्थक आहे. जातीव्यवस्थेमुळे थिअरी आणि प्रॅक्टिकल यांचा संगम व्हावा तसा झाला नाही. प्रत्येकजण आपापल्या धंद्यात परम सीमा गाठत असे पण काँबिनेशन व्हायला पाहिजे होते ते झाले नाही. युरोपात रेनेसाँ काळात ते झाले म्हणून युरोप पुढे गेला.
भारत अनादिकाळापासून असा बांधलेला आहे इ. कारणमीमांसा इतकी सरसकट आहे की प्रतिवाद करायची इच्छाच होत नाही. ब्रिटिशांनी भारतावर राज्य केले कारण तत्कालीन भारतात काही दोष होते हे मान्य आहे पण अनादिकाळापासून भारत जणू मालकाच्या शोधात असलेल्या गायीगत मुकी बिचारी कुणी हाका असा होता हे प्रतिपादन अन्य मनोरंजक सरसकट वाक्यांइतकेच मनोरंजक आणि हुकलेले आहे.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
हा हिंदुस्थान म्हणजे उत्तर हिंदुस्थानच होय. पूर्ण हिंदुस्थान नव्हे.
मला वाटते, कोल्हटकर आणि बॅटमन यांच्या हिंदुस्थान ह्या शब्दाच्या व्याप्तीतच फरक आहे. अन्यथा त्यांचे प्रतिसाद आपापल्या जागी योग्यच आहेत.
किंचित अवांतर वाटेल तरीही लिहायचा मोह टाळता येत नाही -
उत्तर आणि दक्षिण हिंदुस्थानची एकूणच प्रकृती भिन्न आहे. सुपीक, मैदानी प्रदेशात "सुशेगाद" जीवन व्यतीत करणार्‍या उत्तरीयांना स्वतःहून कुठे जाऊन आक्रमण करावे असे वाटतच नसावे. त्यामुळे वाट वाकडी करून आलेल्या परकीय शक्तींना शक्य तेवढे परतवून लावायचे नाहीतर आपल्यात सामावून घ्यायचे, हेच शेकडो वर्षे चालले.
याउलट दक्षिणी मंडळी आग्नेय अशियात दूरवर पोचली. राज्ये स्थापली. आपल्या संस्कृतीचा प्रसार केला.
बहुधा, उत्तरेतील मंडळींना दक्षिणींच्या ह्या धाडसी वृत्तीची भिती वाटत असावी. म्हणूनच त्यांनी समुद्रबंदीची टूम काढली असावी
नाहीतरी उत्तरेत समुद्र नाहीच तेव्हा ह्या बंदीमुळे त्यांचे (वा त्यांच्या बापाचे) काही जात नव्हते. दक्षिणींचे मात्र पंख छाटले गेले
दक्षिण नक्की कुठे सुरु होते नर्मदेखालील धुळे-नंदुरबार वा नागपूर्-यवतमाळ दक्खन मध्ये येतात का
की गोदामाईपसून खाली दक्षिणेत जे असेल ते दख्खन मध्ये येते
संगति जयाच्या खेळलो मी सदाहि | हाकेस तो आता ओ देत नाही
माझ्यामते विंध्य पर्वत ही सीमा ठरावी.
समस्त ऐसीकरांची एका चुकीकरता
समस्त ऐसीकरांची एका चुकीकरता माफी मागतो. कोरेगावच्या लढाईचे वर्णन करणारा लेख प्राची देशपांडे यांनी लिहिला आहे असे मी म्हणालो होतो पण त्याच्या लेखिका श्रद्धा कुंभोजकर या आहेत. स्मरणात गफलत झाली.
लेख मला लौकरच उपलब्ध होईल. लै दिवसांपूर्वी वाचलेला.
इथे लेख मिळेल. न मिळाल्यास फ्री अकौंट काढून पाहता येईल.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
ही बातमी पहा -
इथे बॅटमॅनने दिलेल्या लढाईबद्दल त्याचे हार्दिक अभिनंदन. आत्मग्लानी आलेले लोक वेचक इतिहास पाहतात. आपल्या इतिहासाचा आपल्याला अभिमान असला पाहिजे.
आमची एक स्पॅनिश मड्डम भारतीय म्हटले कि काही बाही कुशंका काढायची. तिला म्हटले २०० वर्षे तुमचा स्पेन अरबांखाली होता आणि १००% मुस्लिम होता. इतकेच काय १९७६ मधे मी जन्मलो तेव्हा तुमच्याकडे लोकशाहीपण नव्हती. मी म्हणतो त्यात आवेश आहे हे मान्य पण भारतीय हिंदूंनी इफेक्टीव सत्ता आपल्याच हातात ठेवली.
आणि दलित सेनापती / राजे देखिल आपल्याकडे होते. पण एकांगीपणे पाहायचे असेल तर ते दिसणार नाही.
सही: पुरोगाम्यांना लॉजिक माफ असतं.
धागा वर काढत आहे.
धागा वर काढत आहे.
वढू गावातील गणपत महारच्या समाधीवरून जो वाद चालू झाला आणि चिघळला त्याच्या इतिहासबद्दल थोडक्यात कोणी लिहू शकेल का काय खरे आहे काय खोटे...
जेव्हा दोन टोकाचे मतप्रवाह असतात, अशा वेळी ज्या पद्धतीने चर्चा व्हायला हव्यात याचा हा उत्तम नमुना
सुहास पळशीकर यांनी या हिंसाचाराच्या निमित्तानं लिहिलेला लेख
प्रा. सुहास पळशीकर यांनी या हिंसाचाराच्या निमित्तानं लिहिलेला लेख -
भीमा कोरेगाव : दलित, मराठा, ब्राह्मण जातीच्या चिरफळ्या आपण कधी समजून घेणार
सांगोवांगीच्या गोष्टी म्हणजे विदा नव्हे.
इकबाल बानो (मृत्यू : २१ एप्रिल २००९)
'घरोंदा' चित्रपटाचे आणि अनेक अॅनिमेशनपटांचे दिग्दर्शक भीमसेन यांचे निधन झाले आहे.
'ऐसी अक्षरे'तर्फे त्यांना आदरांजली
जन्मदिवस : लेखक हेन्री फील्डिंग (१७०७), तत्त्वज्ञ इमानुएल कांट (१७२४), कानातल्या तोल साधणाऱ्या यंत्रणेचा शोध लावणारा नोबेलविजेता रॉबर्ट बरानी (१८७६), गायिका अंजनीबाई मालपेकर (१८८३), लेखक व्लादिमिर नाबोकॉव्ह (१८९९), अणुबॉंब बनवण्याच्या प्रकल्पाचा प्रमुख भौतिकशास्त्रज्ञ रॉबर्ट ओपनहायमर (१९०४), नोबेलविजेती न्यूरॉलॉजिस्ट रीटा लेव्ही-मोंटाल्चिनी (१९०९), सिनेदिग्दर्शक कानेटो शिंदो (१९१२), सिनेनिर्माते व दिग्दर्शक बी. आर. चोप्रा (१९१४), व्हायलिनवादक येहुदी मेनुहीन (१९१६), गायिका, अभिनेत्री कानन देवी (१९१६), नोबेलविजेता रसायनशास्त्रज्ञ डॉनल्ड क्रॅम (१९१९), चित्रकार रिचर्ड डिबेनकॉर्न (१९२२), भाषाशास्त्रज्ञ डॉ. अशोक केळकर (१९२९), अभिनेत्री उषा किरण (१९२९), अभिनेता जॅक निकल्सन (१९३७), विज्ञानविषयक लेखक बाळ फोंडके (१९३९), फूटबॉलपटू काका (१९८२)
मृत्युदिवस : लेखक मिगुएल द सर्व्हांटेस (१६१६), पहिला बाजीराव (१७४०), कोशकार, संस्कृतचे अभ्यासक व 'शाळापत्रक' मासिकाचे पहिले संपादक श्रीकृष्णशास्त्री रघुनाथशास्त्री तळेकर (१८८०), रॉल्स-रॉईसचा सहनिर्माता अभियंता हेन्री रॉईस (१९३३), चित्रकार व शिल्पकार केट कोलवित्झ (१९४५), लेखक वि. वि. बोकील (१९७३), अणुभंजनाचा शोध लावणाऱ्यांपैकी एक फ्रीत्झ श्ट्रासमन (१९८०), छायाचित्रकार अॅन्सेल अॅडम्स (१९८४), दोन मूलद्रव्य आणि प्रतिप्रोटॉन शोधणारा नोबेलविजेता एमिलीओ सग्रे (१९८९), कर्नाटक शैलीचे व्हायलिनवादक, गायक, संगीतकार लालगुडी जयरामन (२०१३), माजी सर्वोच्च न्यायाधीश आणि बलात्कारप्रतिबंधक कायद्याशी संबंधित समितीचे अध्यक्ष जगदीश शरन वर्मा (२०१३)
जागतिक वसुंधरा दिवस (१९७० पासून)
१८६४ : 'नाणे कायदा १८६४' नुसार सगळ्या अमेरिकन नाण्यांवर In God We Trust छापण्यास सुरुवात.
१९४४ : लढाईत हेलिकॉप्टरचा प्रथम वापर अमेरिकन सैन्याने 'चायना-बर्मा-इंडिया थिएटर'मधील लढाईत केला.
१९७७ : ऑप्टिकल फायबरचा टेलिफोन संदेशवहनासाठी प्रथम वापर.
१९७९ : विनोबा भावे यांनी संपूर्ण गोहत्या बंदीच्या मागणीसाठी उपोषण सुरू केले.
१९९३ : 'नेटस्केप'चा पूर्वावतार 'मोझेईक'ची १.० आवृत्ती आली.
दिवाळी अंक - २०१५
भा. रा. भागवत विशेषांक
नवीन संकेताक्षरासाठी विनंती करा.
सध्या कोण कोण आलेले आहे
सध्या 3 सदस्य आलेले आहेत.
ऐशा रसां ऐसे रसिक...
ऐसीअक्षरे संस्थळाची उद्दिष्टे - मार्गदर्शक तत्त्वे - धोरणे


Arvind Paranjpye: January 2010

भारतात आधुनिक खगोलनिरीक्षणाचा प्रारंभ
सुमारे १७२४ ते १७३० या काळत जयपूरचे राजे सवाई जयसिंग (द्वितीय) यांनी दिल्ली, जयपूर, वाराणसी, मथुरा आणि उजैन अशा पाच ठिकाणी जंतर-मंतर या खगोलीय वेधशाळा उभारल्या ख-या पण त्यातील कुठल्याही यंत्रात भिंग असलेल्या दुर्बिणी मात्र नव्हत्या. ही एक आश्चर्याची बाब आहे. कारण खगोलनिरीक्षणासाठी दुर्बिणीच्या वापराला सुरवात होउन १०० वर्षापेक्षा जास्त काळ लोटला होता. दुसरं असं की जयसिंग यांनी सुरू केलेल्या खगोलनिरीक्षणाचा वारसाही कोणी उचलला नाही. असं सांगतात की, जयसिंग यांच्या नातवाने जयपूर येथील जंतर-मंतरच्या परिसराचा उपयोग दारूगोळा बनवण्याच्या कारखान्यासाठी केला आणि एका ४०० किलोच्या यंत्राचा नेमबाजी करण्यासाठी वापर केला.
आधुनिक दुर्बिणी वापरून खगोलनिरीक्षणाची प्रथा भारतात युरोपियन लोकांबरोबर आली. खरतर त्यानी दुर्बिणींचा वापर सर्वेक्षणासाठी केला होता. पहिले मोठे खगोलनिरीक्षण म्हणजे १७६१ आणि १७६९ साली झालेले शुक्र-सूर्य यांचे पिधान म्हणावे लागेल. या पिधानांची निरीक्षणे घेण्यासाठी फ्रेंच आणि इंग्रजांनी मोठ्या प्रमाणात वेध घेण्याची उपकरणे भारतात आणली.
भारतात पहिली वेधशाळा नेन्नेइत एगमूर या ठिकाणी विल्यम पेट्री यांनी १७६८ साली बांधली. ही त्यांची खासगी वेधशाळा होती. पुढे दोन वर्षांनंतर ती नुंगमबाकम (चेन्नेइतच) येथे हलवण्यात आली. आजही तिथे त्या काळीतील पुरावे शिल्लक आहेत. या वेधशाळेतील थॉमस टेलर यांनी १३ वर्षांच्या निरीणानंतर १८४३ साली अकरा हजार ता-यांची यादी प्रकाशित केली. त्यांच्या या कामाची खूप प्रशंसाही झाली.
पुढे एका मागून एक अशा वेधशाळा उभारण्यात येऊ लागल्या. पण आपण वळूया एका महत्त्वाच्या वेधशाळेकडे. सन १८८८ साली त्या काळतील सर्वात मोठी दुर्बिण पुण्यातील इजिनियरिंग कॉलेजमध्ये बसवण्यात आली. या दुर्बिणीच्या आरशाचा व्यास २० इंच होता (खरतर आहे). सुमारे ८० वर्षे भारतातील ही सर्वात मोठी दुर्बिण होती. या दुर्बिणीला भारतात आणण्याचं श्रेय केशवजी दादाभाई नगरवाला यांच आहे. ते एलफिन्स्टन कॉलेज, मुंबईचे विद्यार्थी होते व १८७८ ते भौतिक आणि रसायनशास्त्रात प्रथम वर्गात एम. ए. झाले होते. त्यांना मुंबईच्या कुलपतींच सुवर्ण पदक देण्यात आलं. नंतर ते १८८२ साली परत आपल्याच कॉलेजमध्ये लेक्चरर म्हणून रूजू झाले. त्याच वर्षी भावनगरचे महाराजा तक्तसिंगजी यांनी एलफिंन्स्टन कॉलेजला भेट दिली व प्रयोगशाळेसाठी पाच हजार रूपयांची देणगी पण दिली. त्यात मुंबई सरकारनी तेवढीच भर घातली. या देणगीचा वापर निगमवाला यांनी इंग्लंडहून २० इंच व्यासाची दुर्बिण आणण्यासाठी केला. पुण्याचे हवामान खगोलनिरीक्षणासाठी मुंबईपेक्षा जास्त चांगलं म्हणून ही दुर्बिण पुण्यात बसवण्यात आली. वेधशाळेला तक्तसिंगजी वेधशाळा नाव देण्यात आले.
नगरवाला यांच्या रिटायरमेंटबरोबरच पुण्यातली ही वेधशाळाही बंद पडली आणि या दुर्बिणीला (आता हिला भावनगर दुर्बिण म्हणून ओळखतात) बराच प्रवास झाला. चेन्नेई येथील वेधशाळेचे स्थालांतर कोडइकनालला करण्यात आले. भावनगर दुर्बिण तिथेच हलवण्यात आली. पुढे १९७१ साली कोडइकनाल वेधशाळेचे रूपांतर इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ एस्ट्रोफिजक्स झाले. लद्दाखमध्ये जेव्हा मोठी दुर्बिण बांधण्यासाठी सर्वेक्षण करण्याचे ठरवले तेव्हा ही दुर्बिण लेहला पाठवण्यात आली होती. लेहमध्ये दोन वर्षे (१९८२ - १९८४ ) ही दुर्बिण वापरण्याची संधी मला मिळाली होती. या दुर्बिणीचे मुख्य भाग अजूनही कसेच आहेत सध्या ही दुर्बिण कावलूर वेधशाळेत आहे.
लोकसत्ता - जिज्ञासा, ३-१२-२००१
भारतात आधुनिक खगोलनिरीक्षणाचा प्रारंभ


वर्ग:इ.स.चे ७९० चे दशक - विकिपीडिया

वर्ग:इ.स.चे ७९० चे दशक
येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
सहस्रके: १ ले सहस्रक
शतके: ७ वे शतक - ८ वे शतक - ९ वे शतक
दशके: ७६० चे ७७० चे ७८० चे ७९० चे ८०० चे ८१० चे ८२० चे
वर्षे: ७९० ७९१ ७९२ ७९३ ७९४
७९५ ७९६ ७९७ ७९८ ७९९
वर्ग: जन्म - मृत्यू - शोध
स्थापत्य - निर्मिती - समाप्ती
एकूण ३ उपवर्गांपैकी या वर्गात खालील ३ उपवर्ग आहेत.
► इ.स. ७९० (१ क, १ प)
► इ.स.च्या ७९० च्या दशकातील वर्षे (१० प)
► इ.स. ७९५ (२ क, १ प)
"इ.स.चे ७९० चे दशक" वर्गातील लेख
या वर्गात फक्त खालील लेख आहे.
इ.स.चे ७९० चे दशक
इ.स.चे ८ वे शतक
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २३ एप्रिल २०१३ रोजी ०६:३२ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


अनवट | ऐसीअक्षरे

गजेंद्र अहिरेंचा अनवट चित्रपट पहायचा आहे. Youtube, amazon वर शोधून बघितला, भेटत नाही. कसा मिळवायचा
इथे कुणी पाहिला आहे का
धाग्याचा प्रकार निवडा: :
ह्या अनवट चित्रपटाचे काही नाव
ह्या अनवट चित्रपटाचे काही नाव आहे की नाही
चित्रपटाचे नाव: अनवट (२०१४)
आदिनाथ कोठारे, उर्मिला कानेटकर
संगीत : शंकर एहसान लॉय
(यातल्या गाण्यांमुळेच मला चित्रपटाबद्दल कळलं. ये रे घना आणि तरुण आहे रात्र अजुनी. खूप सुंदर बनवलीत गाणी अगदी लतादीदींना तोड. तरुण आहे रात्र शंकर महादेवन च्या आवाजात, imagination च्या बाहेर पण awesome अगदी लतादीदींना तोड. तरुण आहे रात्र शंकर महादेवन च्या आवाजात, imagination च्या बाहेर पण awesome
कोई हमे सताये क्यूँ
इकबाल बानो (मृत्यू : २१ एप्रिल २००९)
'घरोंदा' चित्रपटाचे आणि अनेक अॅनिमेशनपटांचे दिग्दर्शक भीमसेन यांचे निधन झाले आहे.
'ऐसी अक्षरे'तर्फे त्यांना आदरांजली
जन्मदिवस : लेखक हेन्री फील्डिंग (१७०७), तत्त्वज्ञ इमानुएल कांट (१७२४), कानातल्या तोल साधणाऱ्या यंत्रणेचा शोध लावणारा नोबेलविजेता रॉबर्ट बरानी (१८७६), गायिका अंजनीबाई मालपेकर (१८८३), लेखक व्लादिमिर नाबोकॉव्ह (१८९९), अणुबॉंब बनवण्याच्या प्रकल्पाचा प्रमुख भौतिकशास्त्रज्ञ रॉबर्ट ओपनहायमर (१९०४), नोबेलविजेती न्यूरॉलॉजिस्ट रीटा लेव्ही-मोंटाल्चिनी (१९०९), सिनेदिग्दर्शक कानेटो शिंदो (१९१२), सिनेनिर्माते व दिग्दर्शक बी. आर. चोप्रा (१९१४), व्हायलिनवादक येहुदी मेनुहीन (१९१६), गायिका, अभिनेत्री कानन देवी (१९१६), नोबेलविजेता रसायनशास्त्रज्ञ डॉनल्ड क्रॅम (१९१९), चित्रकार रिचर्ड डिबेनकॉर्न (१९२२), भाषाशास्त्रज्ञ डॉ. अशोक केळकर (१९२९), अभिनेत्री उषा किरण (१९२९), अभिनेता जॅक निकल्सन (१९३७), विज्ञानविषयक लेखक बाळ फोंडके (१९३९), फूटबॉलपटू काका (१९८२)
मृत्युदिवस : लेखक मिगुएल द सर्व्हांटेस (१६१६), पहिला बाजीराव (१७४०), कोशकार, संस्कृतचे अभ्यासक व 'शाळापत्रक' मासिकाचे पहिले संपादक श्रीकृष्णशास्त्री रघुनाथशास्त्री तळेकर (१८८०), रॉल्स-रॉईसचा सहनिर्माता अभियंता हेन्री रॉईस (१९३३), चित्रकार व शिल्पकार केट कोलवित्झ (१९४५), लेखक वि. वि. बोकील (१९७३), अणुभंजनाचा शोध लावणाऱ्यांपैकी एक फ्रीत्झ श्ट्रासमन (१९८०), छायाचित्रकार अॅन्सेल अॅडम्स (१९८४), दोन मूलद्रव्य आणि प्रतिप्रोटॉन शोधणारा नोबेलविजेता एमिलीओ सग्रे (१९८९), कर्नाटक शैलीचे व्हायलिनवादक, गायक, संगीतकार लालगुडी जयरामन (२०१३), माजी सर्वोच्च न्यायाधीश आणि बलात्कारप्रतिबंधक कायद्याशी संबंधित समितीचे अध्यक्ष जगदीश शरन वर्मा (२०१३)
जागतिक वसुंधरा दिवस (१९७० पासून)
१८६४ : 'नाणे कायदा १८६४' नुसार सगळ्या अमेरिकन नाण्यांवर In God We Trust छापण्यास सुरुवात.
१९४४ : लढाईत हेलिकॉप्टरचा प्रथम वापर अमेरिकन सैन्याने 'चायना-बर्मा-इंडिया थिएटर'मधील लढाईत केला.
१९७७ : ऑप्टिकल फायबरचा टेलिफोन संदेशवहनासाठी प्रथम वापर.
१९७९ : विनोबा भावे यांनी संपूर्ण गोहत्या बंदीच्या मागणीसाठी उपोषण सुरू केले.
१९९३ : 'नेटस्केप'चा पूर्वावतार 'मोझेईक'ची १.० आवृत्ती आली.
दिवाळी अंक - २०१५
भा. रा. भागवत विशेषांक
नवीन संकेताक्षरासाठी विनंती करा.
सध्या कोण कोण आलेले आहे
सध्या 2 सदस्य आलेले आहेत.
ऐशा रसां ऐसे रसिक...
ऐसीअक्षरे संस्थळाची उद्दिष्टे - मार्गदर्शक तत्त्वे - धोरणे


Liver cancer symptoms in Marathi

महाहेल्थ APP (आरोग्य माहिती मराठीतून)
महाहेल्थ APP (आरोग्य माहिती मराठीतून)
Home Diseases Info यकृत कैन्सरमध्ये कोणकोणती लक्षणे जाणवतात
यकृत कैन्सरमध्ये कोणकोणती लक्षणे जाणवतात
यकृत कैन्सरची लक्षणे :
◦ शरीरातील अपायकारक घटकाचा निचरा यकृतातून न झाल्याने त्याची रक्तात वाढ होते. परिणामी काविळची स्थिती निर्माण होऊन, त्वचा पिवळी होते. गडद नारंगी रंगाची लघवी होते.
◦ यकृत कैन्सरमुळे प्रभावित झालेल्या व्यक्तिंच्या पचनक्रियेमध्ये बाधा निर्माण होते.
◦ उलटी होणे, मळमळणे,
◦ वजनात घट होणे,
◦ यकृताचा आकार वाढणे, यकृताच्या ठिकाणी स्पर्शास गाठ जाणवणे,
◦ जलोदर निर्माण होणे.
◦ उजव्या कुक्षीप्रदेशी वेदना होणे,
◦ रक्ताल्पता, दुर्बलता, रक्तयुक्त उलटी होणे, ताप येणे ही लक्षणे उद्मवू शकतात.
ही सर्व माहिती 'महाहेल्थ' ह्या स्मार्टफोन अॅपमध्ये दिली आहे. या मोफत अॅपमध्ये सर्व आरोग्यविषयक माहिती ऑफलाईनसुध्दा वाचता येईल. हे अॅप डाउनलोड करण्यासाठी खलील बटन क्लिक करा.
आपणास वरील माहिती कशी वाटली ते आम्हाला कळवा किंवा आपली आरोग्यविषयक समस्या किंवा प्रश्न असल्यास येथे लिहा.
Previous articleयकृत कैन्सरचे निदान कसे केले जाते
Next articleयकृत कैन्सर विषयी जाणून घ्या
लिव्हर सिरॉसिस : कारणे, लक्षणे, निदान आणि उपचार माहिती
फिट येणे, फेफरे येणे किंवा अपस्मार (Epilepsy) आजाराची माहिती
जल प्रदूषण : कारणे, दुष्परिणाम, उपाययोजना
मुळव्याध – कारणे, लक्षणे, प्रकार आणि उपचार
वायू प्रदूषण : कारणे, परिणाम आणि उपाययोजना
लोकांमध्ये आरोग्यविषयक जागृकता निर्माण आरोग्याचा दर्जा सुधारावा यासाठी ह्या 'हेल्थ मराठी' वेबसाईटच्या माध्यमातून आम्ही प्रयत्न केला आहे.


वर्ग:मुत्सद्दी - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
एकूण २ उपवर्गांपैकी या वर्गात खालील २ उपवर्ग आहेत.
► राष्ट्रीयत्वानुसार मुत्सद्दी (३ क)
► संयुक्त राष्ट्रांचे अधिकारी (१ क, १ प)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २३ एप्रिल २०१३ रोजी १८:४३ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


तेल - Latest News on तेल | Read Breaking News on Zee News Marathi

'या' दोन घटकांंच्या मिश्रणाचं तेल दूर करेल केसगळतीची समस्या
सौंदर्यांमध्ये ‘केस’ हे फार महत्त्वाचे असतात. त्यामुळे ‘केसगळती’चा त्रास सुरू झाला की अनेकांच्या जीवाला घोर लगतो. केसगळतीचं नेमकं कारण वेळीच जाणून घेणं आवश्यक आहे. म्हणजे त्यावर योग्य उपचारपद्धतीने नियंत्रण मिळवता येते.
आयुर्वेदाच्या दोषांनुसार केसांंचे आरोग्य सुधारण्यासाठी कोणते तेल निवडाल
आयुर्वेदाने प्रत्येकाच्या प्रवृत्तीला तीन दोषांमध्ये विभागले आहे.
नाभीत फक्त २ थेंब 'हे' पदार्थ टाकल्यामुळे होणार १५ फायदे
हिवाळ्यात अनेकांना पोट दुखीचा त्रास होतो. तेव्हा
तेल, गॅस क्षेत्रात सहकार्य करण्याचा भारत, रशियाचा संकल्प
रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यात सोमवारी विशेष संवाद झाला. या वेळी तेल आणि गॅस क्षेत्रात एकमेकांना सहकार्य करण्याचा उभय देशांनी संकल्प केला. पुतीन आणि मोदी हे ब्रिक्स देशांच्या परिषदेसाठी चीन दौऱ्यावर आहे. या दौऱ्यादरम्यानच दोन्ही देशांमध्ये ही चर्चा झाली.
केसांना रोज तेल लावण्याचे फायदे
केसांना रोज तेल लावल्यामुळे केस आणखी मजबूत होतात, तसंच केस पांढरेही होत नाहीत.
तुम्ही, झोपताना केस बांधून झोपता की मोकळे सोडून
तुमचे केस लांबलचक असतील तर दिवसभर त्यांची निगा राखण्यात भरपूर वेळ तुम्ही घालवत असाल... पण, रात्री झोपताना काय करायचं हा मात्र प्रश्न तुम्हाला अनेकदा पडत असेल...
सुट्ट्यांनंतर मुंबईत दाखल होणारे प्रवासी खोळंबले
सोमवारला लागून आलेल्या प्रजासत्ताक दिनाच्या सुटीनंतर कामावर निघालेल्या मुंबईकरांना वाहतूक कोंडींचा फटका बसतोय.
नारळाच्या तेलाचे आहेत उत्तम १० फायदे
नारळाच्या तेलाचे आतापर्यंत आपण अनेक फायदे ऐकले असतील. पण आज आम्ही तुम्हाला नारळाच्या तेलाचे असे फायदे सांगणार आहोत जे तुम्ही कधी ऐकले नसतील.
तिळाच्या तेलाचे हे दहा फायदे तुम्हाला अचंबित करतील
आज मकरसंक्रांती... तिळाचे लाडू, पापड्या... असे अनेक पदार्थ तुम्हाला या निमित्तानं खायला मिळतील. पण, या तिळाचं तेलही तुमच्या आरोग्यासाठी आणि त्वचेसाठी खूपच फायदेशीर ठरतं हे तुम्हाला माहीत आहे का
भारताच्या सलग सहाव्या महिन्यात निर्यातीत घट झाली आहे. २०.१९ टक्क्यांमध्ये घट होऊन २२.३४ टक्के अरब डॉलर इतकी निर्यात झाली. गेतवर्षी मे महिन्यात ही निर्यात २७.९९ टक्के अब्यज डॉलर्स होती.
भेसळयुक्त तेल आणि तुपाचे साठे जप्त
दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर नाशकात अन्न औषध प्रशासन विभागाने कारवाईला सुरवात केलीय. आठवड्याभरातच भेसळीच्या संशयावरून २५ लाख रुपयांचा तेल आणि तुपाचा साठा जप्त करण्यात आलाय.
सीरिया हल्ल्याचा तेलाच्या किमतींना फटका
सीरियावर मिलिटरी अॅक्शनसाठी पश्चिमेतल्या महासत्ता एकवटत असल्याचा फटका तेलांच्या किंमतींना बसलाय. एशियन मार्केट्समध्ये या आठवड्यातले सर्वात जास्त भाववाढ तेलाच्या किंमतीत पाहायला मिळालीय.
साहित्य - भाजणी - दोन फुलपात्री (पाणी पिण्याचे भांड)भरून, २ चमचे तीळ, २ छोटे चमचे तिखट
२ छोटे चमचे मीठ, १ छोटा चमचा ओवा, ४ मोठे चमचे मोहन (कडकडीत तेल), तळण्याकरता तेल.
साहित्य : ५ वाट्या चकल्यांची भाजणी, १/२ वाटी तेल, ४ चमचे तिखट, ४ चमचे मीठ, २ चमचे तीळ, तेल तळण्याकरता.
सामग्री - १ वाटी तांदूळ, १ वाटी खिसलेला गूळ, १ चमचा तूप, खसखस, तळण्यासाठी तेल किंवा तूप
'भारतात पुन्हा मोदींचं सरकार आलं नाही तर...'
कवटी फोडून मेंदूपर्यंत चावी घुसली डोक्यात
या नंबरवरून तुम्हालाही फोन येत असेल तर सावधान
तब्बल ४२ तासानंतर मगरीनं ओढून नेलेल्या सागरचा मृतदेह हाती
शिवसेनेने भाजपसोबत 'ट्रिपल तलाक' घ्यावा - ओवैसी
मोदी - माल्यांसारख्या घोटाळेबाजांना मोदी सरकारचा दणका
शक्तीमुद्रा - रोगप्रतिकारक्षमता सुधारणारा नैसर्गिक उपाय
अनिल कपूर आणि माधुरी दीक्षित ही जोडी 18 वर्षांंनी पुन्हा रूपेरी पडद्यावर
'बिग बॉस'पर्यंत असा होता 'सुशल्या'चा संघर्षमय प्रवास
'आमिरसोबत काम करण सर्वात मोठी चूक'


प्रदूषण क्षणिका (३) - वारे - पूर्वी आणि आता | ऐसीअक्षरे

प्रदूषण क्षणिका (३) - वारे - पूर्वी आणि आता
आहे पण वाचेस्तोवर संपली पण. नविन प्रकारै का
(न बा ला बोराची आटोळी आठवू शकते, पळा...)
बदनाम हुये तो क्या, नाम नही होगा
-महान संत जॅक स्पॅरो
तिसरं कडवं पाहिजे होतं. त्याशिवाय तिय्या होत नाही.
इकबाल बानो (मृत्यू : २१ एप्रिल २००९)
'घरोंदा' चित्रपटाचे आणि अनेक अॅनिमेशनपटांचे दिग्दर्शक भीमसेन यांचे निधन झाले आहे.
'ऐसी अक्षरे'तर्फे त्यांना आदरांजली
जन्मदिवस : लेखक हेन्री फील्डिंग (१७०७), तत्त्वज्ञ इमानुएल कांट (१७२४), कानातल्या तोल साधणाऱ्या यंत्रणेचा शोध लावणारा नोबेलविजेता रॉबर्ट बरानी (१८७६), गायिका अंजनीबाई मालपेकर (१८८३), लेखक व्लादिमिर नाबोकॉव्ह (१८९९), अणुबॉंब बनवण्याच्या प्रकल्पाचा प्रमुख भौतिकशास्त्रज्ञ रॉबर्ट ओपनहायमर (१९०४), नोबेलविजेती न्यूरॉलॉजिस्ट रीटा लेव्ही-मोंटाल्चिनी (१९०९), सिनेदिग्दर्शक कानेटो शिंदो (१९१२), सिनेनिर्माते व दिग्दर्शक बी. आर. चोप्रा (१९१४), व्हायलिनवादक येहुदी मेनुहीन (१९१६), गायिका, अभिनेत्री कानन देवी (१९१६), नोबेलविजेता रसायनशास्त्रज्ञ डॉनल्ड क्रॅम (१९१९), चित्रकार रिचर्ड डिबेनकॉर्न (१९२२), भाषाशास्त्रज्ञ डॉ. अशोक केळकर (१९२९), अभिनेत्री उषा किरण (१९२९), अभिनेता जॅक निकल्सन (१९३७), विज्ञानविषयक लेखक बाळ फोंडके (१९३९), फूटबॉलपटू काका (१९८२)
मृत्युदिवस : लेखक मिगुएल द सर्व्हांटेस (१६१६), पहिला बाजीराव (१७४०), कोशकार, संस्कृतचे अभ्यासक व 'शाळापत्रक' मासिकाचे पहिले संपादक श्रीकृष्णशास्त्री रघुनाथशास्त्री तळेकर (१८८०), रॉल्स-रॉईसचा सहनिर्माता अभियंता हेन्री रॉईस (१९३३), चित्रकार व शिल्पकार केट कोलवित्झ (१९४५), लेखक वि. वि. बोकील (१९७३), अणुभंजनाचा शोध लावणाऱ्यांपैकी एक फ्रीत्झ श्ट्रासमन (१९८०), छायाचित्रकार अॅन्सेल अॅडम्स (१९८४), दोन मूलद्रव्य आणि प्रतिप्रोटॉन शोधणारा नोबेलविजेता एमिलीओ सग्रे (१९८९), कर्नाटक शैलीचे व्हायलिनवादक, गायक, संगीतकार लालगुडी जयरामन (२०१३), माजी सर्वोच्च न्यायाधीश आणि बलात्कारप्रतिबंधक कायद्याशी संबंधित समितीचे अध्यक्ष जगदीश शरन वर्मा (२०१३)
जागतिक वसुंधरा दिवस (१९७० पासून)
१८६४ : 'नाणे कायदा १८६४' नुसार सगळ्या अमेरिकन नाण्यांवर In God We Trust छापण्यास सुरुवात.
१९४४ : लढाईत हेलिकॉप्टरचा प्रथम वापर अमेरिकन सैन्याने 'चायना-बर्मा-इंडिया थिएटर'मधील लढाईत केला.
१९७७ : ऑप्टिकल फायबरचा टेलिफोन संदेशवहनासाठी प्रथम वापर.
१९७९ : विनोबा भावे यांनी संपूर्ण गोहत्या बंदीच्या मागणीसाठी उपोषण सुरू केले.
१९९३ : 'नेटस्केप'चा पूर्वावतार 'मोझेईक'ची १.० आवृत्ती आली.
दिवाळी अंक - २०१५
भा. रा. भागवत विशेषांक
नवीन संकेताक्षरासाठी विनंती करा.
सध्या कोण कोण आलेले आहे
ऐशा रसां ऐसे रसिक...
ऐसीअक्षरे संस्थळाची उद्दिष्टे - मार्गदर्शक तत्त्वे - धोरणे


पहिला पेद्रो, ब्राझील - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
डोम, ब्राझीलचा पहिला पेद्रो आणि
३५ वर्षीय पहिला पेद्रो (इ.स. १८३४)
१२ ऑक्टोबर, इ.स. १८२२ – ७ एप्रिल, इ.स. १८३१
पोर्तुगाल व अल्गार्वेसचा राजा
१० मार्च, इ.स. १८२६ – २ मे, इ.स. १८२६
२० मार्च, इ.स. १८१६ – १२ ऑक्टोबर, इ.स. १८२२
१२ ऑक्टोबर, इ.स. १७९८
२४ सप्टेंबर, इ.स. १८३४ (वय ३५ वर्षे)
ब्राझीलचा पहिला पेद्रो (पोर्तुगीज: Pedro I) (ऑक्टोबर १२, इ.स. १७९८ - सप्टेंबर २४, इ.स. १८३४ हा ब्राझीलचा सम्राट होता.
पेद्रोने ब्राझीलला पोर्तुगालपासून स्वतंत्र जाहीर केले व स्वतःला तेथील सम्राट घोषित केले. याआधी पेद्रो अल्पकाळाकरता चौथा पेद्रो या नावाने पोर्तुगालचा राजा होता.
याचे पूर्ण नाव पेद्रो दि अल्कांतारा फ्रांसिस्को अँतोनियो होआव कार्लोस हाविये दि पॉला मिगेल रफायेल होआकिम होजे गॉन्झागा पास्कोल सिप्रियानो सेराफिम दि ब्रागांसा इ बर्बन असे होते. याला दॉम पेद्रो प्रायमेरो या नावानेही ओळखतात.
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
इ.स. १७९८ मधील जन्म
इ.स. १८३४ मधील मृत्यू
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ३० मे २०१६ रोजी २१:४१ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


Drowning & first aid

महाहेल्थ APP (आरोग्य माहिती मराठीतून)
महाहेल्थ APP (आरोग्य माहिती मराठीतून)
Home First Aid पाण्यात बुडणे
जर एखादी व्यक्ती बुडत असेल तर त्वरित त्या व्यक्तीला पाण्याबाहेर काढा. पाण्यात पडलेल्या व्यक्तीला जेव्हा पाण्यातून बाहेर काढले जाते तेव्हा तेव्हा जर त्याचा श्वास अडकला असेल किंवा श्वास घ्यायला त्रास पडत असेल तर प्रथम त्याला कृत्रिम श्वासोच्छ्वास दिला जातो.
त्या व्यक्तीच्या तोंडात किंवा चेहर्‍यावर चिखल किंवा फेस असेल तर चेहरा व तोंड जवळ उपलब्ध असलेल्या कापडाने पुसून काढा.
ह्या व्यक्तीची श्वासनलिका मोकळी करा आणि हृदय तसेच श्वास चालू असल्याची खात्री करा
ती बेशुद्ध असल्यास तिला खाली झोपवा, त्याचे पोट दाबा. त्यानंतर त्या व्यक्तीला उलटे वळवा व पोटाच्या मागच्या भागावर दाब द्या, म्हणजे पाणी शरीराबाहेर फेकले जाईल.
श्वास थांबला असल्यास छाती चोळा आणि कृत्रिम श्वास द्या.
इतर काही दुस-या प्रकारे श्वास देण्यापेक्षा तोंडावाटे हवा भरणे हा सर्वमान्य प्रकार आहे.
अपघातग्रस्त व्यक्ती बेशुद्ध असेल अन् श्वास घेत असेल तर त्या व्यक्तीला पाठीवर झोपवा व तिचे डोके थोडेसे एका बाजूला वळवा. त्या व्यक्तीच्या नाकपुड्या बंद करून त्याच्या तोंडात जोराने फुंकरीने हवा सोडा. खूप जोरात फुंकर मारा म्हणजे त्या व्यक्तीची छाती वर-खाली हलू लागेल. तीनपर्यंत आकडे मोजा आणि पुन्हा फुंकर मारा. ती व्यक्ती नीट श्वास घेऊ लागेपर्यंत हे चालू ठेवा अशा प्रथमोपचारानंतर त्या व्यक्तीला तातडीने दवाखान्यात न्या.
ही सर्व माहिती 'महाहेल्थ' ह्या स्मार्टफोन अॅपमध्ये दिली आहे. या मोफत अॅपमध्ये सर्व आरोग्यविषयक माहिती ऑफलाईनसुध्दा वाचता येईल. हे अॅप डाउनलोड करण्यासाठी खलील बटन क्लिक करा.
आपणास वरील माहिती कशी वाटली ते आम्हाला कळवा किंवा आपली आरोग्यविषयक समस्या किंवा प्रश्न असल्यास येथे लिहा.
Previous articleकसा असावा गर्भावस्थेतील आहार
कावीळ : लक्षणे, कारणे निदान आणि उपचार
जल प्रदूषण : कारणे, दुष्परिणाम, उपाययोजना
मुळव्याध – कारणे, लक्षणे, प्रकार आणि उपचार
वायू प्रदूषण : कारणे, परिणाम आणि उपाययोजना
लोकांमध्ये आरोग्यविषयक जागृकता निर्माण आरोग्याचा दर्जा सुधारावा यासाठी ह्या 'हेल्थ मराठी' वेबसाईटच्या माध्यमातून आम्ही प्रयत्न केला आहे.


मनोहर पर्रिकर आज घेतील मुख्यमंत्रिपदाची शपथ | Webdunia Marathi

रविवार, 22 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
मनोहर पर्रिकर आज घेतील मुख्यमंत्रिपदाची शपथ
सुशिक्षित, सुसंस्कृत, सभ्य आणि 'डाउन टू अर्थ' नेते म्हणून ओळखले जाणारे मनोहर पर्रिकर आज गोव्याच्या मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेणार आहेत. हा 'चमत्कार' एका 'फिक्सर'मुळे होतोय, असे सांगितले तर तुम्हाला आश्चर्य वाटेल ना पण, खरोखरच एका 'फिक्सर'च्या मदतीनेच भाजपने गोव्याचे सत्तासमीकरण जुळवले आहे, आणि आता मनोहर पर्रिकर पुन्हा गोव्याचे मुख्यमंत्री होत आहेत.
भाजपचे गोव्यातील सत्तेचे स्वप्न साकार करणारे हे 'फिक्सर' म्हणजे गोवा फॉरवर्ड पार्टीचे नेते विजय सरदेसाई. निवडणूक प्रचारादरम्यान त्यांच्यावर टीकास्त्र सोडताना खुद्द पर्रिकरांनीच त्यांचा उल्लेख 'फिक्सर' असा केला होता. आता त्यांनीच पर्रिकरांचे मुख्यमंत्रिपद 'फिक्स' केले आहे.
गोव्यात भाजपला काँग्रेसपेक्षा कमी जागा मिळाल्या. ४० पैकी १७ जागा जिंकून काँग्रेस एक नंबरचा पक्ष ठरला. सत्ता स्थापनेसाठी २१ची 'मॅजिक फिगर' आवश्यक होती. त्यामुळे त्यांना फक्त चारच आमदार कमी पडत होते. पण, भाजपनं १३ जागा जिंकणाऱ्या भाजपने त्यांना संधीच दिली नाही. एका फाइव्ह स्टार हॉटेलमधल्या बैठकीत गोव्यातील राजकीय नाट्याला कलाटणी मिळाली आणि त्याचे सूत्रधार होते विजय सरदेसाई.
४० रुपयांऐवजी ४ लाखांचे टोल पेमेंट
चोरीला गेलेले कैलास सत्यार्थी यांचे सन्मानपत्र जंगलात सापडले
सर्व बंधने रिझर्व्ह बँकेकडून मागे
अमेरिकेत मुस्लीम समजून भारतीयांचे स्टोर जाळण्याचा प्रयत्न
केजरीवालांच्या ‘आप’ला राष्ट्रीय पक्ष होण्याची संधी
यावर अधिक वाचा :
31 मार्चला संपणार जिओ प्राइम मेंबरशिप
1 एप्रिल 2017 रोजी सुरू झालेली जिओ प्राइ मेंबरशिप 31 मार्च 2018 रोजी संपणार आहे. आता ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
इन्कम टॅक्सच्या दहा नियमांमध्ये 1 एप्रिलपासून होणार बदल
1. नव्या नियमानुसार नोकरदारांना सध्या देण्यात येणाऱ्या प्रवास भत्ता (रू.19,200) आणि ...
एअर एशियाची दमदार ऑफर
एअर एशिया या विमान कंपनीने दमदार ऑफर आणली आहे. यानुसार विदेशात विमान प्रवास करण्यासाठी ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
मुलांपेक्षा मुलींना सोशल मीडियाचे वेड जास्त
सोशल मीडियाने सध्या लोकांचे आयुष्य बदलून ठेवले आहे. प्रत्येकजण सोशल मीडियावर आपले विचार व ...
फ्लिपकार्टमध्ये ७०० जागांसाठी भरती प्रक्रिया
फ्लिपकार्टने आपल्या विविध पदांसाठी भरती प्रक्रिया सुरु केली आहे. ही भरती प्रक्रिया ७०० ...
फेसबुक डेटा लिक प्रकरण : आमच्याकडून चूक झाली : मार्क ...
मार्क झुकरबर्ग ने अखेर मोठा खुलासा केला आहे. फेसबुक मोठ्या अडचणीत सापडले आहे. केंब्रिज ...
केवळ 7 रुपयात विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर
आयबीएम बोफिन्स यांनी विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर तयार केले आहे. हे कॉम्प्युटर ...
आता ‘वायफाय’ नव्हे ‘लायफाय’ तंत्रज्ञान
‘वायफाय’पेक्षाही अधिक वेगवान ‘लायफाय’ अर्थात ‘लिक्विड फिडॅलिटी’ हे तंत्रज्ञान विकसित ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


सरकारच्या अधिकारासाठी केजरीवाल सर्वोच्च न्यायालयात - तरुण भारत | तरुण भारत

You are here: Home » Top News » सरकारच्या अधिकारासाठी केजरीवाल सर्वोच्च न्यायालयात
सरकारच्या अधिकारासाठी केजरीवाल सर्वोच्च न्यायालयात
ऑनलाईन टीम / नवी दिल्ली :
दिल्ली सरकारचे अधिकार काय आहेत, हे जाणणू घेण्यासाठी दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी सर्वोच्च न्यायालयात धाव घेतली. दिल्ली उच्च न्यायालयाचे आदेशाला आव्हान देण्यासाठी तसेच याचिकेवर जलद सुनावणी करण्यासाठी 5 सदस्यीय संविधान पीठाची नियुक्तीबाबत अपील करण्यात आले आहे.
यासाठी भारताचे सरन्यायाधीश जे. एस. खेहर, न्यायमूर्ति डी. वाय. चंद्रचूड आणि न्यायमूर्ती एस. के. कौल यांच्या पीठाने दिल्ली सरकारचे वरिष्ठ अधिवक्ता गोपाल सुब्रमण्यम् यांना सांगितले, हे पीठ गोठवण्याबाबत ‘संभवतः’ ग्रीष्मकालीन वेळानंतर विचार करण्याची शक्यता आहे. त्यानंतरच याबाबतच्या याचिकेवर सुनावणी शक्य होणार आहे.
ब्रिटिश विद्यार्थ्याने शोधून काढली नासाची चूक
कमला मिल्स आगप्रकरणी मोजो पबमालक युग पाठकला अटक
पीएचडी करणारा विद्यार्थी ‘हिजबुल’मध्ये सामील
भारत-अमेरिका यांच्यात ‘टू प्लस टू’ चर्चा होणार
Posted in: Top News, राष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीय
केव्हां मी पाहीन पाडसासी
यशवंत सिन्हांचा फुसका बार
जीवन तुम्हाला विसरणार नाही
महाराष्ट्र-गुजरातचा सीमाभाग भूकंपाने हादरला
विदर्भात पाच दिवस उष्णतेची लाट , हवामान विभागाचा इशारा
उद्धव ठाकरेंच्या सभेवर नाणारवासियांचा बहिष्काराचा निर्णय
एवढ्या मोठ्या देशात बलात्कार होतच असतात;केंद्रीय मंत्री
कठुआ, उन्नाव बलात्कार; जगभरातल्या 600 विचारवंतांचे मोदींना पत्र
Categories Select CategoryAutomobilesleadingnewsTop NewsVideoआवृत्तीउद्योगकोल्हापुरक्रिडागोवापुणेबेळगांवभविष्यमनोरंजनमाहिती / तंत्रज्ञानमुंबईरत्नागिरीराष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीयविविधाविशेष वृत्तसंपादकिय / अग्रलेखसांगलीसातारासिंधुदुर्गस्थानिक


नवउदारमतवाद-फॅसिझम विरोधातील चळवळी गतीमान-दत्ता देसाई - तरुण भारत | तरुण भारत

You are here: Home » आवृत्ती » कोल्हापुर » नवउदारमतवाद-फॅसिझम विरोधातील चळवळी गतीमान-दत्ता देसाई
नवउदारमतवाद-फॅसिझम विरोधातील चळवळी गतीमान-दत्ता देसाई
नवउदारमतवाद आणि नवफॅसिझमला रोखण्यासाठी गेल्या काही वर्षात देशातील चळवळी गतीमान झाल्या आहेत. या चळवळींचे एकत्रिकीकरण व मजबूतीकरण झाले पाहिजे. चळवळींचे मजबूतीकरण होईल त्यावेळी या शक्तींचा नि:पात होईल असे प्रतिपादन ज्येष्ठ विचारवंत दत्ता देसाई यांनी केले. अविनाश पानसरे व्याख्यानमालेत नवउदारमतवाद व नवफॅसिझम या विषयावर तिसरे पुष्प गुंफताना दत्ता देसाई बोलत होते. अध्यक्षस्थानी प्रा. उदय नारकर होते.
श्रमिक प्रतिष्ठानच्या वतीने शाहू स्मारक येथे अविनाश पानसरे व्याख्यानमाला सुरु आहे. रविवारी ज्येष्ठ विचारवंत दत्ता देसाई यांनी नवउदारमतवाद व नवफॅसिझम या विषयावर मांडणी केली. यावेळी त्यांनी जगातील नवउदारमतवाद व नवफॅसिझमचा आढावा घेतला.जागतिक पातळीवर नवउदारमतवाद आणि नवफॅसिझममुळे एकाधिकारशाही निर्माण होऊन सत्ता गठित झाली आहे. कंपन्यांची मक्तेदारी वाढली आहे. भारतात असंघटितांना संघटित करण्यासाठी नोटाबंदी आणि समान पातळीवर करासाठी जीएसटी असे हेतू दाखवण्यात आले. मात्र शासकीय संस्थेने दडपशाहीच्या जोरावर नोटाबंदी व जीएसटी जनतेवर लादली असून यामुळे सामान्य माणूस कोलमडला आहे असे देसाई म्हणाले. नवउदारमतवाद्यांकडून मध्ययुगीन काळातील सरंजमशाहीचे वातावरण तयार केले जात आहे हे त्यांनी काही उदाहणातून स्पष्ट केले. या नवउदारमतवाद व नवफॅसिझमचा धोका लक्षात घेणे आवश्यक आहे पण त्याची सत्यता तपासली पाहिजे.
या शक्तीकडून राज्यघटनेतील सामाजिक न्यायाचे तत्व बाजूला सारुन नवउदारमतवादात बाजारीकरणाचे स्वरुप देण्याचा प्रयत्न सुरु आहे. हा प्रयत्न हाणून पाडण्याची गरज असून यासाठी राज्यघटना हेच महत्वाचे माध्यम आहे. नवउदारमतवाद व नवफॅसिझमला रोखण्यासाठी गेल्या काही वर्षात देशातील चळवळी गतीमान झाल्या आहेत. विविध आंदोलनाच्या माध्यमातून ते दिसून येत आहे. या चळवळींचे एकत्रिकीकरण आणि मजबूतीकरण आवश्यक असून ते झाल्यास या शक्तींचा नि:पात होईल असे देसाई यांनी सांगितले.प्रा. उदय नारकर यांचे अध्यक्षीय भाषण झाले. स्वागत प्रास्ताविक नवनाथ मोरे यांनी केले. आभार पूनम कोकणी यांनी मानले.
‘दत्त दालमिया’चे मिल रोलर पूजन
सीपीआर रक्तदान शिबीरात 80 रक्तदात्यांचे रक्तदान
दत्त (शिरोळ) चा बॉयलर अग्नी प्रदीपन सोहळा उत्साहात
राज्यघटना बेदखल करण्याचे प्रयत्न
केव्हां मी पाहीन पाडसासी
यशवंत सिन्हांचा फुसका बार
जीवन तुम्हाला विसरणार नाही
महाराष्ट्र-गुजरातचा सीमाभाग भूकंपाने हादरला
विदर्भात पाच दिवस उष्णतेची लाट , हवामान विभागाचा इशारा
उद्धव ठाकरेंच्या सभेवर नाणारवासियांचा बहिष्काराचा निर्णय
एवढ्या मोठ्या देशात बलात्कार होतच असतात;केंद्रीय मंत्री
कठुआ, उन्नाव बलात्कार; जगभरातल्या 600 विचारवंतांचे मोदींना पत्र
Categories Select CategoryAutomobilesleadingnewsTop NewsVideoआवृत्तीउद्योगकोल्हापुरक्रिडागोवापुणेबेळगांवभविष्यमनोरंजनमाहिती / तंत्रज्ञानमुंबईरत्नागिरीराष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीयविविधाविशेष वृत्तसंपादकिय / अग्रलेखसांगलीसातारासिंधुदुर्गस्थानिक


BMW 3 सेडान कार लाँच - तरुण भारत | तरुण भारत

BMW 3 सेडान कार लाँच
ऑनलाइन टीम / नवी दिल्ली :
जर्मनची प्रसिद्ध चारचाकी वाहन निर्माता कंपनी BMW खास आपल्या ग्राहकांसाठी आपली 320d एडिशन स्पोर्ट लाँच केली आहे. या सेडान कारची किंमत 38 लाख 6 हजार रुपये असणार आहे.
असे असतील या कारचे फिचर्स –
इंजिन – 320d एडिशन स्पोर्टमध्ये 2.0 लिटरचे टर्बोचार्ज्ड इंजिन देण्यात आले आहे.
पॉवर – 190 पीएसचा पॉवर आणि 400 एनएमचा टार्क निर्माण करण्याची क्षमता या कारमध्ये असणार आहे.
गिअरबॉक्स – 8 स्पीड ऑटोमॅटिक गिअरबॉक्स देण्यात आले आहे.
टॉप स्पीड – 250 किमी/प्रतितास
किंमत – 38 लाख 6 हजार रुपये.
‘मर्सिडिज 220 डी’ कार लवकरच लाँच
रॉयल एन्फील्डच्या विक्रीत 17 टक्क्यांनी वाढ
केव्हां मी पाहीन पाडसासी
यशवंत सिन्हांचा फुसका बार
जीवन तुम्हाला विसरणार नाही
महाराष्ट्र-गुजरातचा सीमाभाग भूकंपाने हादरला
विदर्भात पाच दिवस उष्णतेची लाट , हवामान विभागाचा इशारा
उद्धव ठाकरेंच्या सभेवर नाणारवासियांचा बहिष्काराचा निर्णय
एवढ्या मोठ्या देशात बलात्कार होतच असतात;केंद्रीय मंत्री
कठुआ, उन्नाव बलात्कार; जगभरातल्या 600 विचारवंतांचे मोदींना पत्र
Categories Select CategoryAutomobilesleadingnewsTop NewsVideoआवृत्तीउद्योगकोल्हापुरक्रिडागोवापुणेबेळगांवभविष्यमनोरंजनमाहिती / तंत्रज्ञानमुंबईरत्नागिरीराष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीयविविधाविशेष वृत्तसंपादकिय / अग्रलेखसांगलीसातारासिंधुदुर्गस्थानिक


हाफिजची वळकटी उचलाच! - तरुण भारत | तरुण भारत

You are here: Home » संपादकिय / अग्रलेख » हाफिजची वळकटी उचलाच
गेले 10 महिने आंतरराष्ट्रीय दबावामुळे पाकिस्तान सरकारच्या नजरकैदेत असलेला जगातील एक मोठा दहशतवादी हाफिज सईदला पाकिस्तान पूर्णतः पाठीशी घालत आलेले आहे. पाकिस्तानमध्ये अनेक दहशतवादी आसरा घेत आहेत. जगात कुठेही दहशतीचा हल्ला झाल्यानंतर अंगुलीनिर्देश पाकिस्तानकडे जाण्याचे मूळ कारण म्हणजे पाकिस्तान ही दहशतवाद्यांची आश्रयभूमी आहे. भारताने हे वारंवार आंतरराष्ट्रीय स्तरावर जगाला पुराव्यानिशी दाखवून दिलेले आहे. जेव्हा भारत जगासमोर ओरडून सांगत होता तेव्हा अमेरिका इंग्लंडसह सारे देश भारताकडे कानाडोळा करीत होते. मात्र प्रत्यक्षात जेव्हा दहशतवाद्यांचे प्रताप या प्रगत राष्ट्रांनी अनुभवले तेव्हा कुठे या राष्ट्रांना जाग आली. जगात दहशतवाद्यांच्या हल्ल्यामुळे होणारे हाल भारताएवढे कुणी सहन केले नसतील. आज साऱया जगाला कळून चुकले आहे की पाकिस्तान ही दहशतवाद्यांची भूमी आहे. जगातील सर्वात खतरनाक दहशतवाद्यांसाठी पाकिस्तान हा आसरा आहे. एवढे असूनदेखील चीन हे प्रगत राष्ट्र केवळ भारतद्वेषाने पछाडलेले आज पाकिस्तानचे समर्थन करत आहे. मुंबईत 26 नोव्हेंबर रोजी झालेल्या दहशत हल्ल्याचा मास्टरमाईंड असलेला पाकिस्तानचा क्रूरकर्मा दहशतवादी हाफिज सईद याच्यावर कारवाई करण्यास पाकिस्तान तयार नव्हता. भारतावर अनेकवेळा दहशतवादी हल्ले घडविण्यात हा क्रूरकर्माच जबाबदार होता. पाकिस्तानला हे माहीत असून देखील पाकिस्तानने त्याच्या विरुद्ध कारवाई केली नाही. पाकिस्तानमध्ये सरकार कोणाचेही असो, ते दहशतवाद्यांच्या आशीर्वादावरच चालत असते. जागतिक पातळीवर भारताने जे काही पुरावे सादर केले त्यातून जगाला हा हाफिज सईद म्हणजे कोण याचा पत्ता लागला. त्यानंतर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर आलेल्या दबावाने पाकिस्तान सरकारने जानेवारी 2017 मध्ये हाफिज सईदला नजरकैदेत ठेवले. दोन दिवसांपूर्वी पाकिस्तानच्या न्यायालयाने त्याची सुटका केली कारण पाकिस्तान सरकार त्याच्याविरुद्ध सबळ पुरावे सादर करू शकलेला नाही. पाकिस्तानचे हे खेळ अत्यंत घातक आहेत. भारताने त्याविरुद्ध केलेला त्रागा आणि अमेरिकेने व्यक्त केलेला संताप पाकिस्तानच्या अंगलट येईल. पाकिस्तान आपल्या खिशात जे साप बाळगतोय ते अत्यंत विषारी आहेत. हे साप एक दिवस पाकिस्तानवरच उलटतील. अलीकडच्या काळात पाकिस्तानमध्येही जे दहशतवाद्यांचे हल्ले होत आहेत, ते सारे हाफिजचेच शिष्य आहेत. शुक्रवारी पाकिस्तान सरकारच्या नजरकैदेतून बाहेर आलेल्या हाफिजने भारताविरुद्ध गरळ ओकण्यास प्रारंभ केला. गिरें तो भी टांग उपर म्हणतात तसा हा प्रकार आहे. आंतरराष्ट्रीय दबावाखाली आपल्याला जे नजरकैदेत ठेवण्यात आले त्यास भारत जबाबदार असून आपले युद्ध हे भारताशी आहे, असे सांगणाऱया या क्रूरकर्म्याला भारतानेही प्रत्युत्तर दिलेले आहे. मात्र हाफिज हा अत्यंत घातक दहशतवादी आहे. काश्मिरसाठी पुन्हा जिहाद सुरू करण्याची त्याने केलेली घोषणा कदाचित पाकिस्तानचे मनोबल वाढविणारी असेलही. परंतु भारताने आता आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सईदवर कारवाई करण्यासाठी एकतर दबाव आणला पाहिजे, नाहीतर सर्जिकल स्ट्राईकद्वारे हाफिजचा खात्मा तरी केला पाहिजे. दहशतवाद हा अनेक देशांना पोखरत आहे. पाकिस्तानचे सरकार हे दहशतवाद्यांसाठी अत्यंत पोषक आहे, असे म्हटले जाते. वस्तुतः पाकिस्तानचे सरकार हेच मुळी दहशतवाद्यांच्या आशीर्वादाने व तत्त्वानुसार चालते. नजरकैदेतून सुटल्यामुळे हाफिज सध्या माकडउडय़ा मारत आहे. परंतु, करावे तसे भरावे असे म्हटले जाते. भारतही काही कमी नाही. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर भारताला इंग्लंड, जपान व अमेरिकेची साथ निश्चित आहे. कित्येक मुस्लीम राष्ट्रे देखील भारताचीच बाजू मांडणारी आहेत. तेव्हा सारा डाव एक दिवस पाकिस्तानवरच उलटेल. वस्तुस्थिती पाकिस्तानच्या लक्षात येण्यास काही विलंब लागणार खरा, परंतु त्यावेळी वेळ गेलेली असेल. हाफिज लाहोरला स्वतःच्या घरातच नजरकैदेत होता. ही नजरकैद लाहेरच्या उच्च न्यायालयाने गुरुवारी रात्री संपुष्टात आणली कारण न्यायालयाने दिलेल्या महिनाभराच्या मुदतीतही पाक सरकार त्याच्याविरुद्ध ठोस पुरावे सादर करू शकत नाही हे अत्यंत दुर्दैवी आहे. गुरुवारी रात्री सुटकेनंतर त्याच्या घरासमोर त्याच्या अनुयायांनी धुमाकूळ घालून हाफिजचे समर्थन केले व उपस्थितांसमोर बोलताना त्याने भारताला धडा शिकवू असे जे निवेदन केले ते अत्यंत घातक आहे. दहशतवाद्यांचे आश्रयस्थान बनलेल्या पाकिस्तानवरच आता कारवाई करण्याची गरज आहे. मुंबईत बॉम्बस्फोट घडवून आणणारा क्रूरकर्मा डॉन दाऊद इब्राहीम हाही पाकिस्तानात आश्रय घेऊन बसलेला आहे. जगातील जेवढे म्हणून दहशतवादी असतील त्यांचे पाकिस्तानशी असलेले कनेक्श्न काय दर्शविते पाकिस्तान ही दहशतवादासाठी सुपिक भूमी आहे यावर शिक्कामोर्तब करते. आता वेळ आलेली आहे पाकिस्तानवरच कारवाई करण्याची. हाफिज सईद भारताला धमकी देतो ती कोणाच्या जीवावर पाकिस्तान ही दहशतवादासाठी सुपिक भूमी आहे यावर शिक्कामोर्तब करते. आता वेळ आलेली आहे पाकिस्तानवरच कारवाई करण्याची. हाफिज सईद भारताला धमकी देतो ती कोणाच्या जीवावर पाकिस्तान आणखी किती वर्षे दहशतवाद्यांना पाठीशी घालणार पाकिस्तान आणखी किती वर्षे दहशतवाद्यांना पाठीशी घालणार तेव्हा आता आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पुन्हा एकदा दबावतंत्राचा वापर सुरू करण्यासाठी भारतालाच पुढाकार घ्यावा लागेल. या दहशतवाद्यांचा खात्मा झाला नाही तर साऱया जगात हे दहशतवादी कोणत्याही थराला जातील. त्यामुळे सर्वात प्रथम या हाफिज सईदची वळकटी उचलण्याची गरज आहे. हे काम वेळीच केले नाही तर केवळ भारतालाच नव्हे तर पाकिस्तानलादेखील तो तापदायक ठरेल. पाकिस्तान सरकार हाफिज सईदला घाबरते. त्यामुळेच त्याच्याविरुद्ध कारवाई करण्यास हा देश तयार नाही. जागतिक नकाशावर पाकिस्तानची प्रतिमा दहशतवादी राष्ट्र बनण्यास हाफिजचे योगदान फार मोठे आहे. पाकिस्तानची वाटचाल अत्यंत चुकीच्या दिशेने चालू आहे. त्या देशातील अंतर्गत प्रश्न जटिल आहेत. ते सोडविण्याऐवजी साऱया जगात दहशतवाद फैलावण्यासाठी या देशाचे सरकार दहशतवाद्यांना खतपाणी घालण्याचे जे काम करत आहे हा प्रकारच निंदाजनक आहे.
गर्ग तो चुकला गणितासी
Posted in: संपादकिय / अग्रलेख
केव्हां मी पाहीन पाडसासी
यशवंत सिन्हांचा फुसका बार
जीवन तुम्हाला विसरणार नाही
महाराष्ट्र-गुजरातचा सीमाभाग भूकंपाने हादरला
विदर्भात पाच दिवस उष्णतेची लाट , हवामान विभागाचा इशारा
उद्धव ठाकरेंच्या सभेवर नाणारवासियांचा बहिष्काराचा निर्णय
एवढ्या मोठ्या देशात बलात्कार होतच असतात;केंद्रीय मंत्री
कठुआ, उन्नाव बलात्कार; जगभरातल्या 600 विचारवंतांचे मोदींना पत्र
Categories Select CategoryAutomobilesleadingnewsTop NewsVideoआवृत्तीउद्योगकोल्हापुरक्रिडागोवापुणेबेळगांवभविष्यमनोरंजनमाहिती / तंत्रज्ञानमुंबईरत्नागिरीराष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीयविविधाविशेष वृत्तसंपादकिय / अग्रलेखसांगलीसातारासिंधुदुर्गस्थानिक


विना अनुदानित सिलिंडरच्या किमतीत ८६ रुपयांनी वाढ | Webdunia Marathi

रविवार, 22 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
विना अनुदानित सिलिंडरच्या किमतीत ८६ रुपयांनी वाढ
तेल आणि नैसर्गिक वायू क्षेत्रातील कंपन्यांकडून एलपीजी सिलिंडरच्या किमतींमध्ये वाढ झाल्याने
विना अनुदानित सिलिंडरच्या किमती मोठ्या प्रमाणात वाढल्या आहेत. १ मार्च २०१७ पासून विना अनुदानित सिलिंडरसाठी नवे दर लागू झाले आहेत. त्यामुळे १४.२ किलोच्या एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत ८६ रुपयांनी वाढ झाली आहे. ‘१ मार्च २०१७ पासून बिगर अनुदानित एलपीजी सिलिंडरच्या किमतींमध्ये ८६ रुपयांची वाढ होणार आहे. जागतिक स्तरावर एलजीपी संबंधित उत्पादनांच्या किमतींमध्ये वाढ झाल्याने हा निर्णय घेण्यात आला आहे. मात्र या दरवाढीचा अनुदानित सिलिंडर वापरकर्त्यांना कोणताही फटका बसणार नाही,’ असे पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाच्या परिपत्रकात नमूद करण्यात आले आहे.
मुंबई हायकोर्टाकडून पी1 पॉवर बोट स्पर्धेला हिरवा कंदिल
निलम गोऱ्हेना धमकी देणाऱ्याला बेड्या
स्वाधीन क्षत्रिय यांनी घेतली राज्य मुख्य सेवा हक्क आयुक्त पदाची शपथ
सामनातून पुन्हा भाजपावर जहरी टीका
मराठी अस्मिता म्हणजे भारतीय अस्मितेचाच एक भाग आहे - जयेश मेस्त्री
यावर अधिक वाचा :
बलात्कार करणाऱ्या दोषींना फाशी, अध्यादेशाला मंत्रिमंडळाची ...
१२ वर्षांपर्यंतच्या मुलींवर बलात्कार करणाऱ्या दोषींना फाशी देण्याच्या अध्यादेशाला ...
सहा महिन्यांच्या चिमुरडीवर बलात्कार, एकाला अटक
इंदोरमध्ये एका सहा महिन्यांच्या चिमुरडीवर बलात्कार करून तिची हत्या केल्याचे उघड झाले आहे. ...
विधान परिषदेच्या ६ जागांसाठी २१ मे ला निवडणूक
विधान परिषदेच्या ६ जागांसाठी २१ मे रोजी निवडणूक होणार आहे. तशी घोषणा केंद्रीय निवडणूक ...
यशवंत सिन्हा यांचा भाजपला सोडचिठ्ठी
भाजपचे ज्येष्ठ नेते आणि माजी केंद्रीय अर्थ मंत्री यशवंत सिन्हा यांनी अखेर पक्षाला रामराम ...
पुन्हा एकदा पेट्रोल, डिझेलचे दर वाढले
देशात पुन्हा एकदा पेट्रोल, डिझेलचे दरही भडकले आहेत. मुंबईत पेट्रोल लिटरमागे ८१ रुपये ९३ ...
व्हॉट्सअॅपवर अफवांचे मेसेज थांबवणारे फिचर
यापुढे व्हॉट्स अॅपवर एखादा मेसज जास्तवेळा फॉरवर्ड झाला तर तो आता पकडता येणार आहे. ...
फेसबुक आणि ट्विटरवर फेक युजर्स शोधता येणार
फेसबुक आणि ट्विटरवर खरे मित्र कोण आणि खोटे कोण याचा शोध आता लागणार आहे. सोशल नेटवर्किंग ...
जीमेलमध्ये येणार नव्या फीचर्स
जीमेल आपल्या युजर्ससाठी सुरक्षेच्या दृष्टीकोनातून नव्या फीचर्सवर काम करत आहे. लवकरच आता ...
माहिती अधिक सुरक्षित करण्याचा फेसबुकचा प्रयत्न
फेसबुकने भारतातील युजर्सना विश्वास देण्यासाठी अॅपमध्ये काही बदल करुन, युजर्सच्या माहितीला ...
व्होडाफोन-आयडियाचे विलीनीकरण, पाच हजार नोकऱ्या संकटात
व्होडाफोन-आयडिया सेल्युलर या मोबाइल कंपन्यांचे विलीनीकरण लवकरच होणार आहे. यामुळे ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


भाजप विद्यमान नगरसेवकाला पुन्हा तिकीट देणार नाही | Webdunia Marathi

रविवार, 22 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
भाजप विद्यमान नगरसेवकाला पुन्हा तिकीट देणार नाही
दिल्ली महापालिकेच्या निवडणुकीत भाजपने कुठल्याच विद्यमान नगरसेवकाला पुन्हा तिकीट मिळणार नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. एप्रिल महिन्यात दिल्लीतल्या 3 महानगरपालिकेच्या निवडणुका होतायत. त्याची रणनीती ठरवण्यासाठी पक्षाध्यक्ष अमित शहा यांच्या नेतृत्वात कोअर कमिटीची बैठक झाली, त्यात हा निर्णय घेण्यात आला. दिल्लीतल्या उत्तर, दक्षिण आणि पूर्व या तीनही महापालिकांवर सध्या भाजपची सत्ता आहे. एकूण 272 नगरसेवकांपैकी 153 नगरसेवक भाजपचे आहेत. या निवडणुकीत यावेळी आम आदमी पक्ष, काँग्रेसचंही आव्हान आहे. त्याला तोंड देण्यासाठी भाजपनं सगळे नवे चेहरे मैदानात उतरवण्याचं ठरवलंय.
धुळ्यात निवासी डॉक्टरला नातेवाईकांकडून जबर मारहाण
आगामी 2019 च्या लोकसभेसाठी मोदींनाच पसंती
सेनेच्या जवानाचा व्हिडिओ वायरल, 'भुंकणार्‍या कुत्र्यांना धडा शिकवण्यासाठी पुढे या जवानांनो'
दिल्लीत महिलेवर गँगरेप, भितीमुळे बाल्कनीतून उडी मारली
पंख्याला लटकलेले मिळाले JNU विद्यार्थीचे शव
यावर अधिक वाचा :
31 मार्चला संपणार जिओ प्राइम मेंबरशिप
1 एप्रिल 2017 रोजी सुरू झालेली जिओ प्राइ मेंबरशिप 31 मार्च 2018 रोजी संपणार आहे. आता ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
इन्कम टॅक्सच्या दहा नियमांमध्ये 1 एप्रिलपासून होणार बदल
1. नव्या नियमानुसार नोकरदारांना सध्या देण्यात येणाऱ्या प्रवास भत्ता (रू.19,200) आणि ...
एअर एशियाची दमदार ऑफर
एअर एशिया या विमान कंपनीने दमदार ऑफर आणली आहे. यानुसार विदेशात विमान प्रवास करण्यासाठी ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
मुलांपेक्षा मुलींना सोशल मीडियाचे वेड जास्त
सोशल मीडियाने सध्या लोकांचे आयुष्य बदलून ठेवले आहे. प्रत्येकजण सोशल मीडियावर आपले विचार व ...
फ्लिपकार्टमध्ये ७०० जागांसाठी भरती प्रक्रिया
फ्लिपकार्टने आपल्या विविध पदांसाठी भरती प्रक्रिया सुरु केली आहे. ही भरती प्रक्रिया ७०० ...
फेसबुक डेटा लिक प्रकरण : आमच्याकडून चूक झाली : मार्क ...
मार्क झुकरबर्ग ने अखेर मोठा खुलासा केला आहे. फेसबुक मोठ्या अडचणीत सापडले आहे. केंब्रिज ...
केवळ 7 रुपयात विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर
आयबीएम बोफिन्स यांनी विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर तयार केले आहे. हे कॉम्प्युटर ...
आता ‘वायफाय’ नव्हे ‘लायफाय’ तंत्रज्ञान
‘वायफाय’पेक्षाही अधिक वेगवान ‘लायफाय’ अर्थात ‘लिक्विड फिडॅलिटी’ हे तंत्रज्ञान विकसित ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


प्रवचने-श्रीब्रह्मचैतन्य महाराज ३ जून

ज्याच्यापासून माया उत्पन्न झाली, त्याला शरण जावे. त्याला शरण जाण्याच्या आड काय येते ते पाहावे. कर्तेपण टाका म्हणजे शरण जाता येते. माझेपणाने मिरविता आणि अभिमान कायम ठेवता, मग भगवंताला शरण कसे जाता येईल  आपण संतांच्या दर्शनाला जातो, आणि बायकोचे दुखणे बरे व्हावे असे म्हणतो; मग ते दर्शन खरे झाले म्हणायचे का  आपण संतांच्या दर्शनाला जातो, आणि बायकोचे दुखणे बरे व्हावे असे म्हणतो; मग ते दर्शन खरे झाले म्हणायचे का  पोराबाळांकरता, बायकोकरता, संतांकडे नाही जाऊ. संतांनी नामस्मरण करायला सांगितले, परंतु मुलगा वाचत नाही असे पाहिले की आपली रामावरची, नामस्मरणावरची, श्रद्धा उडते. म्हणजे मी विषयाकरता नाम घेतो असेच झाले  पोराबाळांकरता, बायकोकरता, संतांकडे नाही जाऊ. संतांनी नामस्मरण करायला सांगितले, परंतु मुलगा वाचत नाही असे पाहिले की आपली रामावरची, नामस्मरणावरची, श्रद्धा उडते. म्हणजे मी विषयाकरता नाम घेतो असेच झाले  विषय सुटावेत असे वाटते, पण ते सुटतच नाहीत. याचे कारण आमची अशी बलवत्तर इच्छाच नसते. संन्यास घ्यायला निघाला तर बायको पोर घेऊन आडवी येते; तिला दूर सारून निघाला, पण पुढे मोहात पडून परस्त्री करण्याची वेळ येते  विषय सुटावेत असे वाटते, पण ते सुटतच नाहीत. याचे कारण आमची अशी बलवत्तर इच्छाच नसते. संन्यास घ्यायला निघाला तर बायको पोर घेऊन आडवी येते; तिला दूर सारून निघाला, पण पुढे मोहात पडून परस्त्री करण्याची वेळ येते  माणूस व्यसनाकरतां हे सर्व करतो, परंतु परमार्थाकरिता विषय आणि मोह दूर करून साधन कर म्हटले, तर निरनिराळ्या सबबी आपल्या डोळ्यांसमोर उभ्या राहतात. चोवीस वर्षे अभ्यास केला तरी पोटभर खायला मिळत नाही, मग परमार्थ मात्र दोन वर्षात साध्य व्हावा असे कसे म्हणावे
शांती ही परमार्थाची पहिली पायरी आहे. परमार्थ हा समजुतीचा आहे, उगीच कष्ट करण्याचा किंवा पारायणाचा नाही. बद्रीनारायणाची यात्रा करूनही तो साधणार नाही. त्यापेक्षा भगवंताच्या अनुसंधानात राहिल्यानेच जास्त फायदा होईल. काही खेळ जसे एकट्यानेच खेळायचे असतात, तसा परमार्थ हा आपल्याशीच करायचा खेळ आहे. तो आपल्याशीच करायचा अभ्यास आहे. खेळात काही बाह्य साधन तरी लागते, पण या अभ्यासात त्याचीही जरूरी नसते. परमार्थ हा वृत्ती सुधारण्याचा अभ्यास आहे. आपला परमार्थ जगाला जितका कमी दिसेल, तितका आपल्याला फायदेशीर आहे. जगातल्या मोठेपणात मुळीच सार्थक नाही. खरा मोठेपणा नसताना उगीच मोठेपणा वाटणे, हा तर मोठा घात आहे. सतत आनंद मिळावा यासाठी प्रयत्‍न करणे, याचेच नाव परमार्थ. 'जग काय म्हणेल' म्हणून वागणे याचे नाव व्यवहार, आणि 'भगवंत काय म्हणेल' म्हणून वागणे हाच परमार्थ.
१५५. कर्तव्यात भगवंताचे स्मरण हेच परमार्थाचे सार.


प्रवचने-श्रीब्रह्मचैतन्य महाराज ४ जून

परमार्थात अभिमान आड येतो.
शास्त्रात दोन गोष्टी सांगितल्या आहेत; इहलोक आणि परलोक कसे साधावेत हे दोन्ही स्पष्ट केले आहे. परंतु आपण प्रपंच तडीचा आणि परमार्थ सवडीचा मानतो. या दोन्ही गोष्टींत जाणत्याची संगत लागते. परलोक साधून देणार्‍याला सद्‍गुरु म्हणतात. जो मनुष्य आपल्याला कळत नाही हे कबूल करतो, त्यालाच सद्‍गुरुकडे जाण्याचा रस्ता मोकळा होतो. आपण भगवंताला शरण जात नाही, कारण आपला अभिमान या शरण जाण्याच्या आड येतो. गंमत अशी की, व्यवहारात सुद्धा आम्ही अभिमान सोडून, ज्याला जे समजते त्याच्याकडे जातो. इहलोक अनुभवाचा आणि परलोक अनुमानाचा, अशी आपली कल्पना असते. पण इहलोकाचा अनुभव दुःखाचा येतो तरी तो आम्ही सोडत नाही, मग 'परमार्थाचा अनुभव नाही म्हणून मी तो करीत नाही' हे म्हणणे लबाडीचे आहे. 'प्रपंचात आम्ही काही पाप करीत नाही, मग परमार्थ तरी दुसरा कोणता राहिला ' असे काहीजण विचारतात. प्रपंच सचोटीचा असला, तरी त्यात अभिमान असेल तर तो परमार्थ होणार नाही. 'राम कर्ता' म्हटल्याशिवाय, म्हणजेच अभिमान सोडल्याशिवाय, परमार्थ नाही साधणार. 'मी देही' म्हणू लागलो यात अभिमान आला. देहबुद्धीला कारण म्हणजे वासना. वासना हे सर्वांचे मूळ आहे. 'माझा जन्मच जर वासनेत आहे तर ती बाजूला काढल्यावर आम्ही जिवंत कसे राहू ' असे काहीजण विचारतात. प्रपंच सचोटीचा असला, तरी त्यात अभिमान असेल तर तो परमार्थ होणार नाही. 'राम कर्ता' म्हटल्याशिवाय, म्हणजेच अभिमान सोडल्याशिवाय, परमार्थ नाही साधणार. 'मी देही' म्हणू लागलो यात अभिमान आला. देहबुद्धीला कारण म्हणजे वासना. वासना हे सर्वांचे मूळ आहे. 'माझा जन्मच जर वासनेत आहे तर ती बाजूला काढल्यावर आम्ही जिवंत कसे राहू ' असे वाटते. जो या वासनेचा खून करतो, तोच परमार्थाला लायक होतो. अंती जी मती, ती जन्माला कारण होते. हे सगळे ज्ञानाचे बोलणे झाले, पण प्रचीतीने हे सर्व जाणावे.
बायकोपोरांचा त्रास होतो, मन एकाग्र होत नाही, म्हणून बुवा झाला; मठ केला. लोक येऊ लागले, त्यांना जेवायला घालण्याकरिता भिक्षा आणू लागला. पण भगवंत सर्वांना खायला घालतो हे विसरला  छप्पर गळू लागले ते नीट करण्याची काळजी करू लागला. मग घरादारांनी काय केले  छप्पर गळू लागले ते नीट करण्याची काळजी करू लागला. मग घरादारांनी काय केले  असा बुवा होण्यापेक्षा प्रपंचात राहिलेले काय वाईट  असा बुवा होण्यापेक्षा प्रपंचात राहिलेले काय वाईट  थोडक्यात म्हणजे, परमार्थ समजून जो त्याचे आचरण करील, त्याला तो लवकर साधेल. त्या माणसाला प्रपंच सोडून जायचे कारणच उरणार नाही. जगातले आपले समाधान अगर असमाधान, ज्या वृत्तीने आपण जगाकडे पाहतो त्यावर अवलंबून आहे. परमार्थात महत्त्व, बाहेरचे ऐश्वर्य किती आहे याला नसून, वृत्ती स्थिर होण्याला आहे, आणि भगवंताचे सतत अनुसंधान हाच वृत्ती स्थिर होण्याचा एकमेव उपाय आहे.
१५६. परमार्थाला कोणतीही परिस्थिती चालते. आपली वृत्ती मात्र स्थिर असली पाहिजे.


Maharashtra Prime - Maharashtrachi Shaan | Viral News

सुपरस्टार रंजनीकांत बद्दलचे काही फॅक्टस जे तुम्हाला नक्कीच माहित नसतील
मराठमोळ्या लावणीचा ठसका आता हॉलिवूड चित्रपटामध्ये पाहायला मिळणार
बाजीप्रभू देशपांडे यांची पावनखिंडीच्या लढाईतील वीर गाथेचा रणसंग्राम
श्रीमंत बाजीराव पेशवे – एक महान मराठा योद्धा आणि त्यांच्या बद्दलचे काही फॅक्टस
T-२० सामन्यात एकही रन न देता १० विकेट घेणाऱ्या आकाशबद्दल माहिती आहे का.
क्रिकेट सामन्या दरम्यान एका माणसाने चक्क मैदानावर घुसली कार.
सुपरस्टार रंजनीकांत बद्दलचे काही फॅक्टस जे तुम्हाला नक्कीच माहित नसतील
Source: The News Minute सुपरस्टार रंजनीकांत बद्दलचे काही फॅक्टस जे तुम्हाला नक्कीच माहित नसतील सुपरस्टार रजनीकांत यांचा जन्म १२ डिसेंबर १९५० रोजी...
मराठमोळ्या लावणीचा ठसका आता हॉलिवूड चित्रपटामध्ये पाहायला मिळणार
बाजीप्रभू देशपांडे यांची पावनखिंडीच्या लढाईतील वीर गाथेचा रणसंग्राम
श्रीमंत बाजीराव पेशवे – एक महान मराठा योद्धा आणि त्यांच्या बद्दलचे काही फॅक्टस
T-२० सामन्यात एकही रन न देता १० विकेट घेणाऱ्या आकाशबद्दल माहिती आहे का.
सुपरस्टार रंजनीकांत बद्दलचे काही फॅक्टस जे तुम्हाला नक्कीच माहित नसतील
Source: The News Minute सुपरस्टार रंजनीकांत बद्दलचे काही फॅक्टस जे तुम्हाला नक्कीच माहित नसतील सुपरस्टार रजनीकांत यांचा जन्म १२ डिसेंबर १९५० रोजी कर्नाटकात...
मराठमोळ्या लावणीचा ठसका आता हॉलिवूड चित्रपटामध्ये पाहायला मिळणार
मराठमोळ्या लावणीचा ठसका आता हॉलिवूड चित्रपटामध्ये पाहायला मिळणार Lavani in Hollywood: हॉलीवूडमध्येही राणी लक्ष्मीबाईंच्या जीवनावर एक चित्रपट तयार केला जाणार...
बाजीप्रभू देशपांडे यांची पावनखिंडीच्या लढाईतील वीर गाथेचा रणसंग्राम
पावनखिंडीची लढाई अत्यंत महत्वाची लढाई होती. १३ जुलै १६६० रोजी महाराष्ट्र राज्यातील कोल्हापूर शहरामधील विशाळगड किल्ल्याच्या डोंगराच्या पायथ्याशी मराठ्यांचे...
श्रीमंत बाजीराव पेशवे – एक महान मराठा योद्धा आणि त्यांच्या बद्दलचे काही फॅक्टस
श्रीमंत बाजीराव पेशवे यांचे आयुष्य Bajirao Peshawe: श्रीमंत बाजीराव पेशव्यांना थोरले बाजीराव म्हणूनही ओळखले जाते. ते ‘राव’ या टोपणनावाने प्रसिद्ध होते...
T-२० सामन्यात एकही रन न देता १० विकेट घेणाऱ्या आकाशबद्दल माहिती आहे का.
एका स्थानिक टी -20 सामन्यात राजस्थानच्या एका 15 वर्षाच्या मुलाच्या एका विलक्षण दुर्मिळ कामगिरी केली. त्या सामन्यात त्याने एकही रन न देता १० बळी घेण्याचा विक्रम केला आहे...
क्रिकेट सामन्या दरम्यान एका माणसाने चक्क मैदानावर घुसली कार.
क्रिकेटच्या मैदानावर याहून अधिक विचित्र कदाचित कधीच झाले नसावे. क्रिकेटच्या मैदानावर घडणारे असे पहिलेच विचित्र प्रकरण असेल. शुक्रवारी पालममधले वायुदलातील मैदानावर एक...
राणी लक्ष्मी बाईंना नेमकं कोणत्या कारणामुळे झाशीची राणी संभोधले गेले .
राणी लक्ष्मीबाई यांचा जन्म १८२८ साली वाराणसीच्या मराठी कुटुंबात झाला. त्यांच्या बालपणाचे नाव मणिकर्णिका होते आणि लोक त्यांना प्रेमाने मनू म्हणून हाक मारत असे. त्यांच्या...
किंग ऑफ बांद्रा संदीप बच्चे यांच्या सर्व सुविधांन युक्त रिक्षाबद्दल माहित आहे का.
हि कथा एक लक्झरी ऑटो रिक्शा मालक म्हणूनच नाही तर एक सोनेरी हृदय असलेले दिलदार व्यक्तिमत्व म्हणून सुद्धा आहे संदीप बच्चे यांची रिक्षा अशी आहे ज्यामध्ये विनामूल्य...
राणी पद्मावतीचे हि स्टोरी वाचून पद्मावती चित्रपट पाहायची तुमची उत्सुकता अजून वाढेल
Source: Businessofcinema.com १२ व्या आणि १३ व्या शतकात दिल्लीच्या सिंहासनावर दिल्ली सल्तनतच राज्य होत. सुलतानांनी आपली शक्ती वाढविण्यासाठी अनेक वेळा मेवारवर हल्ला केला...
९० चे दशक गाजवणाऱ्या ह्या बॉलीवूड अभिनेत्र्यांबद्दल माहिती आहे का.
९० च्या दशकातील अश्या १० अभिनेत्र्या ज्यांनी संपूर्ण बॉलीवूड गाजवून टाकले ९० च्या बॉलीवूडचा काळ हा खरोखरच एक सुवर्णयुग होता ज्यामध्ये बऱ्याच सुंदर आणि प्रतिभावान...
सुपरस्टार रंजनीकांत बद्दलचे काही फॅक्टस जे तुम्हाला नक्कीच माहित नसतील
मराठमोळ्या लावणीचा ठसका आता हॉलिवूड चित्रपटामध्ये पाहायला मिळणार
बाजीप्रभू देशपांडे यांची पावनखिंडीच्या लढाईतील वीर गाथेचा रणसंग्राम
श्रीमंत बाजीराव पेशवे – एक महान मराठा योद्धा आणि त्यांच्या बद्दलचे काही फॅक्टस
T-२० सामन्यात एकही रन न देता १० विकेट घेणाऱ्या आकाशबद्दल माहिती आहे का.
सुपरस्टार रंजनीकांत बद्दलचे काही फॅक्टस जे तुम्हाला नक्कीच माहित नसतील
मराठमोळ्या लावणीचा ठसका आता हॉलिवूड चित्रपटामध्ये पाहायला मिळणार
बाजीप्रभू देशपांडे यांची पावनखिंडीच्या लढाईतील वीर गाथेचा रणसंग्राम
श्रीमंत बाजीराव पेशवे – एक महान मराठा योद्धा आणि त्यांच्या बद्दलचे काही फॅक्टस
T-२० सामन्यात एकही रन न देता १० विकेट घेणाऱ्या आकाशबद्दल माहिती आहे का.
सुपरस्टार रंजनीकांत बद्दलचे काही फॅक्टस जे तुम्हाला नक्कीच माहित नसतील
मराठमोळ्या लावणीचा ठसका आता हॉलिवूड चित्रपटामध्ये पाहायला मिळणार
बाजीप्रभू देशपांडे यांची पावनखिंडीच्या लढाईतील वीर गाथेचा रणसंग्राम
महाराष्ट्रातील मराठ्यांनी काबीज केलेल्या अर्नाळा किल्ल्याच्या इतिहासाबद्दल रोमांचक गोष्टी माहिती आहे का.


टाटा विंगर - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
टाटा विंगर हे टाटा मोटर्स या कंपनीचे व्हॅन प्रकारचे वाहन आहे. ते रेनॉल्ट ट्रॅफिक या वाहनावर आधारित आहे.
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २३ एप्रिल २०१३ रोजी २१:१४ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


बाहुबली 2चा सीन झाला लीक.... व्हिडिओ एडिटरला अटक (व्हिडिओ) | Webdunia Marathi

रविवार, 22 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
बाहुबली 2चा सीन झाला लीक.... व्हिडिओ एडिटरला अटक (व्हिडिओ)
बाहुबलीचा दुसरा भाग 'बाहुबली: द कनक्लूज़न' नावाने तयार करण्यात येत आहे. चित्रपटाची शूटिंग पूर्ण झाली आहे आणि वीएफएक्स तथा विज्युअल इफेक्ट्सचे काम सुरू आहे. चित्रपटाला भारी सुरक्षेत शूट करण्यात आले असले तरी या चित्रपटाचा एक महत्त्वपूर्ण क्लिप लीक होऊन सोशल मीडियेवर वायरल झाला आहे.
या व्हिडिओ क्लिपला यू-ट्यूबवर अपलोड करण्यात आले ज्यात प्रभाष आणि अनुष्का शेट्टी एका वार सीक्वेंसची शूटिंग करत आहे. या क्लिपला लगेचच काढण्यात आले आहे, पण तोपर्यंत हे वायरल होऊन चुकले होते.
ही बाब जेव्हा बाहुबलीच्या टीमला कळली, चित्रपटाच्या निर्मात्यांनी हैदराबाद स्थित जुबिली हिल्स पोलिस स्थानकात तक्रार नोंदवली. पोलिसांनी लगेच कारवाई करत ग्राफिक्स युनिटच्या एका व्हिडिओ एडिटराला अटक केली आहे.
सलमानसोबत काम करण्याची इच्छा आहे : रजनीकांत
बहुप्रतिक्षित '2.0' चा फर्स्ट लूक लाँच
श्रीदेवीची मुलगी बनणार करणची 'आर्ची'
‘कोल्ड प्ले’ला हिरवा कंदील
पॅरिसमध्ये मल्लिकाला मारहाण, हल्लेखोरांनी लुटले
यावर अधिक वाचा :
बालपण कुठे मिळाले तर पाठवा पुष्कळसे मित्र-मैत्रिणी हरवले आहेत झोप कुठे मिळाली तर ...
ऋषिकेश जोशी साकारणार वेड्या गावाचा शहाणा अधिकारी
'सांभाळून या राव, येडं झालंय गाव' अशी भन्नाट टेगलाईन असलेल्या 'वाघे-या' गावात ऋषिकेश जोशी ...
साधूचा 'झिपऱ्या’ चित्रपटातून भेटीला
लेखक, पत्रकार अरुण साधू यांच्या 'झिपऱ्या’ या त्यांच्या सुप्रसिद्ध कादंबरीवर आता मराठी ...
‘केसरी’ च्या सेटवर स्टंट करताना अक्षयला दुखापत
अक्षय कुमारचा ‘केसरी’ चित्रपटाच्या सेटवर स्टंट करत असताना अपघात झाला असून त्याच्या ...
म्हणून सोशल मीडियापासून दूर राहते कंगना
अनेक सेलिब्रेटी आजच्या सोशल मीडियाच्या युगात स्वतःला आपल्या प्रेक्षकांपर्यंत ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


LSS, Parle

सेवा करावया लावा | देवा हा योग्य चाकर
रविवार दि. 18 फेब्रुवारी 2018 रोजी सकाळी ११ वाजता श्री. अजय बोडके यांचे Equity Analysis या विषयावर व्याख्यान आयोजित केले आहे. संस्थेच्या...
लोकमान्य टिळकांचा गोखले सभागृहातील पुतळा
लोकमान्य टिळकांचा गोखले सभागृहातील पुतळा
रविवार दि. 18 फेब्रुवारी 2018 रोजी सकाळी ११ वाजता श्री. अजय बोडके यांचे Equity Analysis या विषयावर व्याख्यान आयोजित केले आहे. संस्थेच्या पु. वि. भागवत गुंतवणूक मार्गदर्शन कक्षाने हा कार्यक्रम आयोजित केला आहे.
या वर्षी संस्थेच्या वैद्यकीय शाखेने एक नवीन उपक्रम हाती घेतला आहे. महिन्याच्या एका रविवारी शाखेतर्फे सौ. मीनाताई ठाकरे ब्लड बॅंकेच्या सहकार्याने रक्तदान शिबिराचे आयोजन करण्यात येईल.
ह्या उपक्रमाचे उद्घाटन डॉ. अभय भावे यांच्या हस्ते रविवार दि. 11 फेब्रुवारी 2018 रोजी संध्याकाळी 5 वाजता संस्थेच्या गोखले सभागृहात होणार आहे. उद्घाटनानंतर पाहुण्यांचे भाषण, थेट संवाद व प्रश्नोत्तरे असे कार्यक्रमाचे स्वरूप राहील.
खाद्यजात्रा २०१८ - गाळाधारकांची नावे
गाळा क्र अर्जदाराचे नाव पदार्थ १ पदार्थ २
१ वर्षा विठ्ठल धुरी पोपटी (मडक्यातील) / घावणे तिखट पातोळ्या
२ निकीता चव्हाण मटार पॅटीस व्हेज बिर्याणी
३ क्षमा गोलतकर थालीपीठ गाजर हलवा
४ हेमंत मधुसुदन भोगले पाणी पुरी क्रश शेवपुरी
५ प्रतिक अमोल मांढरे नारळाच्या रसातील शिरवळे पातोळी
६ रेश्मा नरेंद्र चौरे चिली चीज टोस्ट पान शॉट
७ स्नेहा बोडस / पज्ञा ठोसर व्हेज बार्बेक्यु कॅफी काल्ट
८ सनिल किंजवडेकर वेज मोमोज केक ब्रिक्स
९ सौ. मेधा संजय गावडे आंबोळी /काळा वाटाणा उसळ पेरू पुदीना ज्युस
१० जय हनूमान फूड क्लब पाणीपुरी फ्युजन शोट्स ग्वावा ग्रेट डीलाइट
११ मिनाक्षी प्रसाद पालव भाजणी वडे / उसळ धोंडस
१२ ईशान शेखर आंबर्डेकर पीटा व्हेजियाना चिली मोकार
१३ स्वाती मिलिंद इंदुलकर दहीवडे फ्रॅंकी (साधा / चायनीज)
१४ अनघा अद्वानकर ब्राउनी विथ आइसक्रीम फालुदा
१५ अश्विनी राम पनके पुडाची वडी गोळा भात
१६ ज्योती माधव जोशी ब्रेड पिझ्झा कडबू (पुरणाचे)
१७ सौ. प्राजक्ता अ. जोशी दहीवडा (स्टफ) मॅंगो मिल्क शेक
१८ धनेश प्रकाश सावंत मालवणी वडा सांबार / सोलकढी लापशी रवा
१९ कृष्णा राजविले कुल्फी पाणी
२० सुचेता सुशील लिमये विविध चॉकलेट्स डेझर्ट जार
२१ वैभवी जोशी / मृण्मयी कदम पिनोटिनी चोको कॅरेमेल इंडल्जन्स
२२ नकुल न. जोशी पाणीपुरी (सप्तरंगी) रोटला चाट
२३ भाग्यश्री जोशी पौष्टिक अप्पे दाल पकवान
२४ प्रदीप मनोहर काळे उकडीचे मोदक आंबा डाळ
संस्थेच्या माधव दामोदर कोल्हटकर सांस्कृतिक शाखेतर्फे शनिवार दि. १० फेब्रुवारी २०१८ रोजी सायंकाळी ६ वाजता 'नादब्रम्ह' हा हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत आणि पाश्चिमात्य संगीतावर आधारित असा कार्यक्रम आयोजित करण्यात येत आहे. लोकप्रिय गायिका श्रीमती देवकी पंडित, श्री. निरंजन लेले, श्री. मंदार पुराणिक, श्री. यती भागवत, श्री. शिखरनाद कुरेशी व श्री. आदिनाथ पातकर यात भाग घेतील.
संस्थेच्या स्वा. सावरकर क्रीडांगणावर हा कार्यक्रम आहे. कार्यक्रम सर्वांसाठी खुला आहे.
Gymnastics स्पर्धेतील यश - १८ जानेवारी २०१८
गुरुवार दि. १८ जानेवारी २०१८ रोजी घाटले व्हिलेज, चेंबूर येथे gymnstics स्पर्धांचे आयोजन करण्यात आले होते. या स्पर्धेत शिवसेनेचे युवा नेते श्री. आदित्य ठाकरे यांनी आपल्या संस्थेत सराव करत असलेल्या खालील विद्यार्थ्याना सुवर्णपदक देऊन त्यांचे कौतुक केले.
रुचकर, पौष्टिक व चविष्ट चटणी स्पर्धा
सीताबाई गणेश पेठे स्त्री शाखेतर्फे मंगळवार दि. १६ जानेवारी २०१८ रोजी 'चटणी' स्पर्धा आयोजित केली आहे. स्पर्धा स्त्री व पुरुषांसाठी खुली आहे.
आपल्याला जर या स्पर्धेत भाग घ्यायचा असेल तर कृपया संघ कार्यालयात २६१४२१२३ वर संपर्क साधावा.
बँकांच्या बुडीत कर्जाबाबत गुंतवणूकदारांच्या चिंता
रविवार दि. 21 जानेवारी रोजी श्री. उदय तारदाळकर यांचे ‘बँकांच्या बुडीत कर्जाबाबत गुंतवणूकदारांच्या चिंता’ या विषयावर व्याख्यान आहे. पु. वि. भागवत गुंतवणूक मार्गदर्शन केंद्रातर्फे हा कार्यक्रम आयोजित केला आहे. संस्थेच्या साठ्ये सभागृहात सकाळी 11 ते दुपारी 12-30 या वेळात हा कार्यक्रम होईल.
खाद्यजात्रा २०१८ - गाळाधारकांची नावे
गाळा क्र अर्जदाराचे नाव पदार्थ १ पदार्थ २ १ वर्षा विठ्ठल धुरी पोपटी (मडक्यातील) / घावणे तिखट पातोळ्या २ निकीता चव्हाण मटार पॅटीस व्ह...
मॅजेस्टिक गप्पा २०१८ - कार्यक्रम पत्रिका
शुक्रवार दि. ०५ जानेवारी ज्येष्ठ पत्रकार आणि संपादक विजय कुवळेकर यांची प्रकट मुलाखत मुलाखतकार: पत्रकार संजीव लाटकर शनिवार दि. ०६ जाने...
गजानन केळकर यांचे दु:खद निधन
संस्थेचे ज्येष्ठ कार्यकर्ते गजानन केळकर यांचे आज सकाळी दु:खद निधन झाले. ईश्वर त्यांच्या आत्म्यास शांती देओ.