पर्यटन @ अहमदनगर

गुरुवार, १६ जानेवारी, २०१४
पाथर्डी शहरापासून पुर्वेकडे 9 कि.मी. अंतरावर असणारे पुण्य पावन श्री. क्षेत्र मोहटादेवीगड. येथील देवता श्री. कुलस्वामिनी जगदंबा मोहटादेवी ही आई जगाची आई.
श्रुती नेती नेती म्हणती गोविंद रे  सहास्त्र मुखाचा वर्णिता भागला
वेद जाणु गेला पुढे मौनावाला  या न्यायाने महती कितीही वर्णन करावी तेवढी थोडीच आहे. ती आईच आहे हीच तिचीमहती.
श्री भगवान वृद्धेश्वर (म्हातारदेव) आदीनाथ गुरु सकल सिद्धांचा मच्छिंद्र तयाचा मुख्य शिष्य  श्री भगवान मच्छिंद्रनाथांची संजीवन समाथी सावरगांव, श्री भगवान कानीफनाथांची संजीवन समाधी मढी,(श्री क्षेत्र कानिफनाथ गड) अशा पुण्यपावन भुमीमध्ये फार फार वर्षापुर्वी श्री भगवान नवनातांनी जगत कल्याणार्थ शाबरी विद्या कवित्व सिद्धीसाठी एक महायज्ञ करुन भगवती, महाशक्ती श्री जगदंबादेवीची आराधना केली. या महायज्ञास अनेक ऋषीमुनींना पाचारण केले. यज्ञाद्वारे देवदेवता संतुष्ट झाल्या. त्याचवेळी पृथ्वीवर महादुष्काळ पडला होता. यज्ञाद भवती पर्जन्यो पर्जन्याद अन्न संभवः  श्री भगवान मच्छिंद्रनाथांची संजीवन समाथी सावरगांव, श्री भगवान कानीफनाथांची संजीवन समाधी मढी,(श्री क्षेत्र कानिफनाथ गड) अशा पुण्यपावन भुमीमध्ये फार फार वर्षापुर्वी श्री भगवान नवनातांनी जगत कल्याणार्थ शाबरी विद्या कवित्व सिद्धीसाठी एक महायज्ञ करुन भगवती, महाशक्ती श्री जगदंबादेवीची आराधना केली. या महायज्ञास अनेक ऋषीमुनींना पाचारण केले. यज्ञाद्वारे देवदेवता संतुष्ट झाल्या. त्याचवेळी पृथ्वीवर महादुष्काळ पडला होता. यज्ञाद भवती पर्जन्यो पर्जन्याद अन्न संभवः  श्री भगवान श्री कृष्ण उक्ती प्रमाणे विपुल अशी पर्जन्यवृष्टी होऊन भरपूर अन्य धान्याची निर्मिती झाली. प्राण्याना चारा उपलब्ध झाला. लोक आनंदी झाले. आणि पूर्णाहूती सोहळ्याच्या वेळी यज्ञकुंडात एक दिव्यशक्ती प्रगट झाली. तेच महाशक्ती श्री जगदंबा रेणुका माता श्री नवनाथाना व तिने वरदान दिले व जगत कल्याणार्थ शाबरी विद्या कवित्वास आर्शीवचन दिले. त्यावेळी जगत उद्धारार्थ तु याच ठिकाणी रहावे अशी आईस प्रार्थना केली तेव्हा पुढे कार्य आहे हे जाणून योग्यवेळी मी येथे पुन्हा प्रगट होऊन येथेच राहील असे आर्शिवचन दिले.
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवती भारत  अभ्युत्थान मधर्मस्य संभवामी युगे युगे  अभ्युत्थान मधर्मस्य संभवामी युगे युगे  या न्यायाने एकाच्या कैवारे उघडी बहुतांची अंतरे या नुसार मोहटा गांवच्या दहिफळे बन्सी, हरी गोपाळ, आदिच्या निमित्ताने जगत कल्याणार्थ श्री रेणुकामाता येथे प्रगट होऊन स्थानापन्न झाली. व श्री मोहटादेवी या नावाने प्रसिद्ध झाली.
तिच्या नावे श्री क्षेत्र मोहटादेवीगड प्रसिद्ध झाले.
जनमानसातील विकाररुपी, मोहादि, राक्षसांचा वध करुन मोहात अडकवून स्धर्माचे विस्मरण होत चाललेल्या माणासास जागे करुन दिव्य शक्ती, दृष्टी प्राप्त होऊ लागली. लोक जसजसे भजु लागले उपासना करु लागले तस तशी त्याची मनोकामना पूर्ण होऊ लागली. आनंदाने जगु लागले. जीवनातील अगतीकथा, नैराश्य, दुःख दारिद्र्य, क्लेश, दैर्बल्यता, नि राष्ट्रविघातक प्रवृत्ती, दैन्य नाहीसे होऊ लागले व मी सामर्थ शक्तीसंपन्न बलवाण आहे.
असा आत्मविश्वासू माणसास वाटू लागला आणि जगण्याचा यथार्थ आनंद मिळू लागला ही सारी किमया महती श्री मोहटादेवीचीच होय.
शरीराचे आणि मनाचिया रोग  न होतीहे भोग प्रारब्धाते
रोगीट शरीर व मन हे आपल्याच कर्मचे फळ आहे. तो रोग आपणच नाहीसा केला पाहीजे हा प्रेष माणसास मिळू लागला. मनातील विकल्प जाऊन सत्यसंकल्पत्व प्राप्त होऊ लागले. आत्वल क्षीण झाले. नाहीसे झाले की, नाना व्याथी मनास ग्रासुन टोकतात व मनुष्यजीवंत असूनही जीवंतपणाची अनुभुती येत नाही ही अवस्था नष्ट होऊन आत्मबल प्राप्त होऊनजगत असताना जीवानंद मिळण्यासाठी प्रत्येक क्षणीशक्ती प्राप्त होते हाच श्री मोहटादेवीच्या कृपेचा नित्य अनुभव, साक्षात्कार, चमत्कार व हीच महती होय.
अनेक भक्तगणांना दृश्य स्वरुपात साक्षात्कार येऊ लागला व श्रीमोहटादेवीची महती गवोगावी पसरु लागली. श्री मोहटादेवीच्या स्वरुपाकडे पाहीले की, कितीही दुःखी असणारे मन हे प्रसन्न होते हीच पहीली अनुभूती.
म्हशीचा रंग बदलला :-
नित्य श्री मोहटादेवीची ना येथे जाऊन तीर्थ घ्यावे श्री भगवान सिद्धेश्वराचे दर्शन घ्यावे व श्री मोहटादेवीचे दर्शन घेऊन दिवसभर सदाचार संपन्नतेने राहुन सासंसरीक कर्म करावा असा दिनक्रम असताना प्रसंग असा की, एक दिवस मोहटा गावामध्ये एकदा चुकारीच्या म्हशी आल्या. चुकारीच्या आलेल्या म्हशी सांभाळून ज्यांच्या असतील ते म्हशचीचे मालक आल्यावर त्यांना देऊ अशीच त्याची इच्छा ईश्वरी लीला व वेगळीच असते. अनेक दिवस वाटपाहूनही कुणीही आले नाही. मात्र ही वार्ता मोगलांचे नाकेदार यांना कळाले व त्यांनी म्हशी चोरीचा आरोप भक्तांवर केला आणि पाचारण करुन बंदिस्त करण्याच आदेश केला. बिचार्या भक्तास खुप दुःख झाले दुःखातून मुक्त होण्यासाठी श्री मोहटादेवीची आळवणी केली. खडा पहारा केला उपवास केला व नवस केला आई यापुढे आम्ही गायी म्हशीचे दुध तुप विकणार नाही व तुला अर्पण केल्याशिवाय खाणार देखील नाही. परंतु हे संकटनिवारण कर. आम्ही कोणतीही चोरी केली नाही. भक्तांची भावना व सत्यसंकल्प पाहुन आई व श्री मोहटादेवीची कृपा झाली. ईश्वराजवळ कर्तुम, अकर्तुम अन्यथा कर्तुम अशी शक्ती असते. भक्तांचे कृपाळूपणे अल्प धारिष्ट पाहे याप्रमाणे भक्त साहसी व्हावा, बलवाण व्हावा म्हणूनच भगवान प्रसंग ऊभा करत असतो व त्याचे निवारण ही करतो. दुसर्या दिवशी नाकेदार, बंदिस्त करण्यास येणार होते त्याप्रमाणे आले आणि पाहतात तर रात्रीतुन म्हशीचा काळा रंग बदलून भोरा (पांढरट) झाला. काल पाहीलेल्या ह्या म्हशी नाहीत बंदिस्ताचा हुकुम रद्द केला. ही सर्व श्री मोहटादेवीची लीला आहे असे वर्णन सर्वांनी केले नाकेदारासह भक्तांनी श्री मोहटादेवीचे दर्शन घेतले. तेव्हापासून आजपर्यत दहिफळे घराण्यातील लोक दुध तुप विकत नाहीत व देवीस अर्पण केल्याशिवाय कात नाहीत. बादशहाच्याही कानी ही वार्ता नाकेदाराकडून कळली उपासना भाग; भिन्न असल्यातरी तत्व एकच आहे. शक्ती एकच आहे. नीतिमत्ता, ही सर्व धर्माचीच शिकवण आहे आणि यातील कार्य करणारी शक्ती म्हणजेच श्री जगदंबा देवी आहे. भेदाभेद सर्व अमंगल  अशी बादशहाची वृत्ती पालटली व भ्रम दुर झाला नाकेदारास बढती देऊन श्री मोहटादेवीस विपूल द्रव्यदान दिले सर्वजन आनंदाने श्री मोहटादेवीची महती गाऊ लागले. ही वार्ता सर्वदूरजाऊन देवीची प्रसिद्धी होऊ लागली.
स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळविणारच अशी विश्वासपुर्वक बलयुक्त लोकमान्यटिळकांची प्रतिज्ञा व हजारे महान असे बळवीर म.गांधी, विं.दा. सावरकर, मंगल पांडे, भगतसिंग आहे. स्वातंत्र्यासाठी जीवापाड संघर्ष करत होते. श्री. समर्थ रामदास स्वामी, श्री. संत तुकाराम महाराजादि संत महात्म्ये जन जागृती करत होते काळामध्ये मनुष्यास स्वधर्माचे विस्मरण होत चालले होते. मोह पाशात अडकून मनुष्य पारतंत्र्यास जणू स्वातंत्र्य मानू लागला होता.
या मोहग्रस्त बिकट काळामध्ये, दंडकारण्यप्रदेशी श्री भगवान नवनाथादि संत महात्म्यांच्या पुण्यपावण प्रदेशी श्री छत्रपती शिवरायांना स्वराज्यासाठी प्राणपणाला लावणारे खंबीर बलाढ्य कर्तव्यदक्ष शुरवीरंच्या क्षेत्री, गोदावरी सारख्या पुण्यनदीच्या परीसरात शांतीब्रम्ह श्री एकनाथ महाराजांच्या कृपा छायेमध्ये श्री भगवान वृद्धेश्वर, श्री भगवान मच्छिंद्रनाथ , श्री भगवान कानीफनाथ, श्री भगवान गहिनीनाथ, श्री भगवान जालींदरनाथ, श्री. भगवान नागनाथ यांचे कृपाछत्र आहे. अशा प्रदेशात मनुष्य मोहग्रस्त झाला तर स्वप्रगती, राष्टोद्धार, आत्मोन्नती, जीवनानंद संपुण जाईल व मोठा विनाश ओढवेल. जन्मास येण्याची ही योग्य वेळ योग्य स्थळ आहे श्री क्षेत्र माहुरगडवासिनी आई रेणुकामातेने जाणले आणि लेकरांसाठी श्री मोहटादेवीच्या रुपाने अवतिर्ण झाली.
मोहटागाव व परिसरातील लोक श्री माहुरगड निवासिनी रेणुकामातेची भक्ती निष्ठापुर्वक करत असत. त्या काळामध्ये माहुरला जाण्यासाठी पायी मार्गच असे. पायी दिंडी यात्रा निघायची. साहित्यासाठी बैलगाडी असायची. दररोज पहाटेच उठावे. भूपाळी भावगीत प्रार्थना म्हणावी. सुर्यनमस्कार, व्यायाम, ध्यान, धारणा करावी. स्नान करुन श्री रेणुकामातेची पुजा करावी. नित्य सदाचाराने संस्कृती संपन्न जीवन जगावे व लहानांना आचरणातून धर्म शिकवावा. असाच त्यांचा नित्यनेम. मोहटागावापासून माहुरगडहुन परत गांवी येण्यास जवळपास दोन महिन्यांचा कालावधी लागायचा. आईचे आशिर्वाद घेऊन पुन्हा आपल्या गावी येऊन व्यवसाय करावा.
आधि प्रपंच करावा नेटका मग परमार्थ सुभटा या श्री समर्थ उक्तीनुसार धन्य तो ग्रहस्थाश्रमः या न्यायाने संसार करावा. संसार सोडून परमार्थ केला अन्न मिळेना खायला अहो कैसा करंट्याला परमार्थ कैसा अशी संसाराची विफलता होणार नाही याची काळजी घ्यावी व जीवनाला परम अर्थ प्राप्त व्हावा असे वागावे असे ते देविभक्त
जोडोनिया धन उत्तम व्यवहारे  उदास विचारे वेच करी
अशा पद्धतीने धनाचा विनियोग करणारी ती माणस. त्यामुळे त्यांच्याजवळ दैवीगुण संपत्ती टिकुन होती. तर दुसरीकडे समाजामध्ये इंग्रजी वाढती सभ्यतेच्या व मोगलराजवटीच्या मनुष्य अडकू लागला व मोहरुपी पाशांत बांधला जाऊ लागला व भिकाररुपी राक्षसी वृत्ती वाढू लागली.
 या मोहादि विकारामुळे बुद्धी मालिन्य, अस्थिरपणा, उदासमनोवृत्ती, निष्क्रियता, आत्मवंचकता अगतिका आदि दुर्गुण व दुरावस्था प्राप्त होते व विनाशाकडे मनुष्य जाऊ लागतो. म्हणूनचा श्री भगवती श्री भगती रेणुकामातेने श्री मोहटादेवीच्या रुपाने अवतार धारण करुन या विकाररुपी मोहरुपी राक्षसाचा वध करुन समाजास दिव्यदृष्टी शक्ती, बुद्धि देण्याचे कार्य केले.
अनेक वर्ष वारी करणारे मोहटागाव व परीसरातील भक्त गणामधील हरी गोपाल, बन्सी दहिफळे या वृद्ध भक्ताने आर्ततेने देवीची प्रार्थना केली. आई शरीर थकले आहे. पायी वा बैलगाडीतून देखील तुझ्या भेटीला येणे शक्य वाटत नाही. तुझा वियोग तर असाह्य होतो. आई तु आम्हास सोडू नको आई, आई असे म्हणून डोळे भरुन आले. तोंडातून शब्द बाहेर पडेनासे झाले व मौनेची करावा नमस्कार दोन्ही हात तिसरे मस्तक यांनी साष्टांग नमस्कार केला.
देव भावाचा मुकेला हाचि दुष्काळ तयाला
भक्त मंडळी शांत झोपी गेली. पहाटेच्या सुमारास भक्तांस दृष्टांत झाला. बाळा, ती तुझ्या बरोबरच आहे. घाबरुन नकोस. विश्वास ठेव मी सर्वत्र आहे. हे शब्द जाग आली तर समोर कुणीच नाही. पुन्हा तोच आवाज तेच शब्द.
दुसर्या दिवशी पुन्हा दृष्टांत व शब्द ध्वनी ऐकताच दिव्य मुर्ती समोर सारया भक्तांचे डोळे दिपले. भव्य प्रकाश साध्या डोळ्यांना पाहावत नव्हता पुन्हा तोच ध्वनी कानांवर. भक्तांचे देहभान हरपले. भावसमाधीतून भानावर आले व सर्वांना महान असा आनंद झाला. व जीवनात नवचैतन्य निर्माण झाले. नामस्मरण करीत मोहटागाव जवळ करु लागले व आई कुठे पुन्हा भेट देईल या क्षणाची स्थळाची वाट पाहु लागले.
भक्तांच्या बरोबर दैवीगुणसंपन्न अशी एक पांढरी शुभ्र नित्यदुध देणारी गाय होती. ती गाय अचानक धावत निघाली ती पुन्हा शोध घेऊनही सापडलीच नाही. यात्रा मुक्काम करीत, दिनक्रमाने नित्योपासना करीत चालू होती. एक दिवस यात्रेतील भक्तांनी बाबांना विचारले बाबा, देवी आपल्याबरोबर आहे मग दिसत का नाही, बोलत का नाही. बाबांनी उपदेश केला, अरे वेड्या कलियुगात भगवंताने मौन धरले, बैद्ध अवतार धारण करुन विटेवर उभा राहुन तो दिव्य शक्तीने भक्तांचे पालन पोषण करतो.
केवळ दिसते तेच सत्य असते काय  हवा दिसत नाही मग हवा नाही काय  हवा दिसत नाही मग हवा नाही काय  सुगंध दिसत नाही मग नाही का  सुगंध दिसत नाही मग नाही का  पहाणे हा डोळ्याचा विषय, वास घेणे हा नाकाचा विषय  पहाणे हा डोळ्याचा विषय, वास घेणे हा नाकाचा विषय  नाक दाबले की हवेची सुगंधाची, दुर्गधाची इनुभुती येते व हवा आहे सुगंध आहे हे कळते. साध्या डोळ्यास जे दिसत नाही त्यासाठी भिंगाचा उपयोग करतात.
तसा देव हा अनुभवाचा विषय आहे व तो पाहण्यासाठी दिव्यदृष्टी लागते. दुर्लभ असे वाघीणीचे दुध प्राप्त झाले तर घेण्यासाठी सोन्याचे भांडे लागते. तसा भक्तांच्या ठिकाणी अंतःकऱणाचे योग्य पात्र झाले की, मनुष्य ओळखू येतो, त्यानंतर साधु ओळखता येतो व मग देव कळतो.
मातृदेवोभव, पितृदेवोभव, आचार्य़देवोभव, अतिथिदेवोभव ह्या पायरया चढल्या की मंदिरातील आईचे दर्शन होते असा उपदेश केला नित्य कथा, कीर्तन, नृत्य, गीत गायन करती यात्रा मोहटागावी पाहोचली. पुन्हा पहाटे तोच दृष्टांत तो ध्वनी आवाज बाळा, अरे तुमच्या बरोबरच गावी आले.
सकाळी गुराखी मुलांनी गुरे सोडली व वनात चरण्यास घेऊन गेली तर उंच डोंगराच्या पायथ्याशी एक तेजसंपन्न सुंदर स्त्री दिसली मुले जवळ जातात तो ती गुप्त झाली. मुले भयभयीत झाली. काहीमुले उंच डोंगरावर गेली तर त्यांना यात्रेतून पळून गेलेली पांढरीशुभ्र गाय पहावयास मिळाली. ही वार्ता मुलांनी गावात येऊन सांगितली. श्री. भगवान सिद्धेश्वरनजीक गावालगत ओढा असून त्या ठिकाणी एक ढोह आहे. सुंदर तेजपुंज स्त्री स्नान करीत आहे. असे पहाटच्यावेळी पाणी आणण्यासाठी गेलेल्या काहीसुवसिंनी स्त्रिया यांना दिसून आले. आजी, कुठल्या तुम्ही  अग मी याच गावची आहे. तुमच्यासाठीच मी इथे रहाते; असे सांगितले आणि पहाता पहाता ती म्हतारी गुप्त झाली. ही वार्ता संपुर्ण गावात कळाली जो तो विचार करु लागला. सारा गावा श्री सिध्देश्वराजवळ जमला. देवीची प्रार्थना करु लागला. दहिफळे बाबांना भावसमाधी लागली. एवढ्यात कानांवर पुन्हा आवाज माझ्या पाडसांनो, मी तुमच्यासाठी माहुरगडांवरुन आले. उंच डोंगरावरुन गाईने हंबरडा फोडला. सारा गाव धावत धावत आई श्री. रेणुकामातेची गर्जना करीत करीत उंच डोंगरावर पोहचला आणि पाहतात तो जिथे गाय उभी त्याच ठिकाणी भव्य, दिव्य तेजपुंज असा शेंदराचा तांदळा. श्री भगवान परशुरामांसाठी जशी माहुरगडांवर श्री रेणुकामाता प्रगट झाली तशी मोहटा गावच्या परशुरामासाठी आई श्री रेणुकामाता प्रगट झाली. सर्वभक्तगणांचे मन आनंदाने भरभरुन आले. गाय नाचे उडे आपुलीया छंदे  अग मी याच गावची आहे. तुमच्यासाठीच मी इथे रहाते; असे सांगितले आणि पहाता पहाता ती म्हतारी गुप्त झाली. ही वार्ता संपुर्ण गावात कळाली जो तो विचार करु लागला. सारा गावा श्री सिध्देश्वराजवळ जमला. देवीची प्रार्थना करु लागला. दहिफळे बाबांना भावसमाधी लागली. एवढ्यात कानांवर पुन्हा आवाज माझ्या पाडसांनो, मी तुमच्यासाठी माहुरगडांवरुन आले. उंच डोंगरावरुन गाईने हंबरडा फोडला. सारा गाव धावत धावत आई श्री. रेणुकामातेची गर्जना करीत करीत उंच डोंगरावर पोहचला आणि पाहतात तो जिथे गाय उभी त्याच ठिकाणी भव्य, दिव्य तेजपुंज असा शेंदराचा तांदळा. श्री भगवान परशुरामांसाठी जशी माहुरगडांवर श्री रेणुकामाता प्रगट झाली तशी मोहटा गावच्या परशुरामासाठी आई श्री रेणुकामाता प्रगट झाली. सर्वभक्तगणांचे मन आनंदाने भरभरुन आले. गाय नाचे उडे आपुलीया छंदे  आनंदू रे आजि आनंदुरे  आनंदू रे आजि आनंदुरे  अशी अवस्था झाली सर्वजन आनंदोत्सव साजरा करु लागले व श्री मोहटा देवीचे दर्शन करु लागले एवढ्यात झोपेतून कुणी हालवून जागे करावे तसा आवाज आला, अरे उठ जागा हो, विकाररुपी राक्षसाचा वध करुन स्वधर्म संस्थापनेसाठी मी येथे प्रगट झाले, सर्व जण सर्व इंद्रियांचे कान करुन तो आवाज ऐकत होते व श्री मोहटादेवीकडे टक लावून पहात होते. पुन्हा तोच तोच आवाज ऐकु यायचा सर्वांना महत आश्चर्य़ वाटले दिव्यशक्तीची अनुभूती आली आणि सर्वभक्तागणांनी साष्टांग दंडवत घेतले व आइची प्रार्थना केली आई ग आम्हांस सांभाळ.
तो पुण्य पावन दिन म्हणजे आश्वीन शु. 11 म्हणुनच या दिवशी लाखोंच्या संख्येने भावीक श्री क्षेत्र मोहटादेवी गडावर येतात व आनंदोत्सव साजरा करुन श्री मोहटादेवीचे दर्शन घेतात.
ती प्रथम मोहाच्या झाडाखाली दिसली म्हणुन मोहस्थिमाता, उंच डोंगरावर प्रगट झाली तिच जागृत, स्वयंभू, नवसासपावणारी, विकारुपी मोहरुपी वध करणारी, त्रिगुणात्मिका, श्री क्षेत्र माहुरगड निवासिनी श्री रेणुकामाता प्रगट झाली तिच मोहटाग्राम निवासीनी श्री मोहटादेवी होय. तिच्याच नांवे श्री क्षेत्र मोहटादेवी गडाची स्थापना झाली व प्रसिद्धी झाली.
या दिव्यांनंदामुळे मोहटागांव व परिसरातील भावीक भक्तांनी भक्तांच्या सोयीसाठी, नित्योपासना पुजा अर्चादी विधीसाठी भव्य, दिव्य, कलासंपन्न असे दगडी मंदीर उभारणीचा संकल्प केला आणि मंदीर शिखरासहीत श्री मोहटादेवीच्या कृपेने पूर्ण झाले.
उपासना भक्ती पूजामद्ये ध्यानमग्न असणार्या भावीक भक्तांना श्री मोहटादेवीचा साक्षात्कार होऊ लागला, कृपेची नित्य अनुभूती येऊ लागली व मोहटागांव व परिसरामध्ये गांवोगांवी ही वार्ता पसरु लागली आणि भावीकांच्या संख्येमध्ये दिवसेंदिवस वाढ होऊ लागली. नवसाच्या माध्यमाने द्रव्य रुपात, वस्तु, धान्य स्वरुपात देणगी जमा होऊ लागली व ग्रामस्थांनी भव्य मंदिर बांधण्याचा निर्णय घेतला. मानवी जीवनामध्ये इतर व्यक्तीकडून एखादे काम झाले मदत झाली तर कृतज्ञता म्हणून मनुष्य उपकाराची वाहवा करतो, सामाजीक उद्धार, राष्ट्रोद्धार कार्य झाले मनुष्य अशा महान राष्ट्रोद्धार करणार्या व्यक्तींचा जयजयकार करतो
ओम नमोजी आद्या वेदप्रतिपाद्या जय जय स्ववंवदेया आत्मारुपा  माऊली ज्ञानदेवाने नमन करुन स्वंवेद्य आत्मरुपाचा जयजयकार केला व हृदयमंदिरात पूजा केली. यानुसारच दिव्यांनंदाने भक्तगणांनी मंदीर उभारणीचे कार्य सुरु केले व दिसेल ते काम करु लागले.
गडावर येण्यास निकटमार्ग. निश्चयात्मक श्रद्धायुक्त अंतःकरण असल्याने महत कष्टाने खाणीद्वारे मोठ मोठे दगड माढून, उत्तम कलासंपन्न दगडी खांब, चीरे कमान, इ. निर्माण करुन चार चौघांनी एकत्र येऊन खांद्यावर घेऊन गडावरती आणले. उत्तम कारागीराकडून काम सुरु झाले. आणि पाहता पाहता दीपमाळ, सभामंडप, प्रवेशद्वार, यासह मंदिराची ऊभारणी होऊन विविध देवदेवता, साधसंत यांच्या मुर्तीसह उंच असे शिखरासह मंदिराचे बांधकाम श्री. मोहटादेवीच्याच कृपाशिर्वादाने पूर्ण झाले.
श्री भगवान जगदगुरु ज्योषपीठाचार्य 1008 श्री शंकराचार्य़ महाराज यांच्या परमपावन शुभहस्ते अनेक साधुसंत महात्म्याच्या उपस्थितीत अध्यक्षांसह व्यवस्थापन समिती, कर्मचारी वृंद व ग्रामस्थ, हजारो भावीक भक्तांच्या मेळाव्यामध्ये शास्त्रविधीवत कलशारोहन कार्यक्रम श्री मोहटादेवीनेच करुन घेतला.
द्वारा पोस्ट केलेले Kedar Bhope येथे १:२५ म.पू. कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
रविवार, ११ ऑगस्ट, २०१३
व्यंकटेश बालाजी देवस्थान देवराई
भाविकांचे श्रद्धास्थान देवराई येथील व्यंकटेश बालाजी देवस्थान
पाथर्डी तालुक्यातील देवराई येथील ग्रामदैवत असलेल्या व्यंकटेश बालाजी हे जिल्ह्यातील नाथ परंपरेतील प्राचीन व धार्मिक वारसा लाभलेलं एक प्रसिद्ध देवस्थान म्हणून ओळखले जाते .या देवस्थानला पूर्वी ग्वाल्हेरच्या तत्कालीन राजाकडून सनद पुरवली जात होती
सुमारे २००० वर्षाचे हे प्रचींन मंदिर हेमाडपंथी स्वरुपात उभे होते. आता मात्र येथे मंदिराची नव्याने उभारणी करण्यात आली आहे. याच मंदिराजवळ ऎतिहसिक बारव आहे. श्रावण महिन्यात येथे मोठी यात्रा भरते . या वेळी राज्यभरातून मोठ्या संख्येने भाविक येथे येतात .तसेच गोकुळाष्टमी निमीत्त येथे धार्मिक कार्यकामचे आयोजन केले जाते . देवराई गावाबाबत एक आख्यायिका सांगितली जाते. गावापासून जवळच असलेल्या प्रसिद्ध देवस्थान श्री क्षेत्र वृध्देश्वर येथे मच्छिंद्रनाथाल व गोरक्षनाथ यांनी सोमयाग यज्ञ घातला. यावेळी सर्व देव देवतांना आमंत्रित करून महाप्रसादाचे आयोजन केले .त्यावेळी उपस्थित देव देवतांनी भोजनासाठी जेथ पयंत रांगा लावल्या ते ठिकाण म्हणजे देवराई अशी या गावाची ओळख आहे. यज्ञ सांगतेनंतर उपस्थित देव देवतांना सन्मानित करून धन धान्य सुवर्णमुद्रा व अलंकार देऊन स्वगृही पाठविण्यात आले.
उर्वरित संपत्तीचे रक्षण करण्याची जबाबदारी भगवान विष्णू अर्थात व्यंकटेश बालाजीवर टाकून भगवान आदिनाथ वृद्ध रुपात येथेच थांबले तेच हे प्रसिद्ध ठिकाण श्री क्षेत्र वृध्देश्वर म्हणून ओळखले जाते. म्हणून धन धान्य पैसा आदीचे रक्षण व्यंकटेश बालाजी करतात अशी भाविकांची श्रद्धा आहे. श्री क्षेत्र वृध्देश्वरला व मढी ला दूरवरून दर्शनासाठी येणारा भाविक प्रथम देवराई येथे व्यंकटेश बालाजी चे दर्शन घेऊन पुढे जातो.
सन २००९-२०१० या कालावधीत मंदिराचे नवीन बांधकाम करण्यात आले असून खासदार दिलीप गांधी याच्या निधीतून सभामंडप तर ग्रामस्थ व भाविकांच्या सहकार्याने मंदिरचे काम चालू आहे . दोन वर्षापूर्वी राजस्थान येथून आणलेली काळ्या स्फटिकाची आकर्षक बालाजीची मूर्ती विधिवत बसविण्यात आली आहे मंदिराचे शिखर व गाभारा व सभामंडप अशी आकर्षक स्वरुपाची कामे करण्यात आली आहे.
इतर पूर्ण झालेली कामे :-
संकटमोचन हनुमान मंदिर :- हनुमानच्या मूर्तीची स्थापना रामदास स्वामीनी केलेली आहे. ही मूर्ती दक्षिण मुखी असून तेलाची आहे. २००८ मध्ये या मंदिराचे काम पूर्ण झाले आहे.
रेणुका माता मंदिर :- रेणुका माता देवीचा आकर्षक अशा तांदळा आहे. तसेच शिखराचे सुंदर असे काम नांदेड येथील कारागिराने पूर्ण केले असून मंदिराचे आतील संपूर्ण काम देवराई येथील भक्ताने पूर्ण केले आहे.
जि. प. सदस्य अर्जुनराव शिरसाठ यांच्या निधीतून पथदिव्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
देवराई ग्रामपंचायतने मंदिर परिसरामध्ये सिमेंट कॉन्क्रेटचे काम पूर्ण केले.
यात्रा उत्सवतील विविध कार्यक्रम
येथील बालाजीची यात्रा ऑगस्ट महिन्यात असते. बालाजीला पैठण वरून आणलेल्या कावडीच्या पाण्याने रात्री १२ वाजता म्हणजे गोकुळाष्टमी च्या दिवशी जलाभिषेक घातला जातो. याच दिवशी भाविकांनी आणलेल्या कवडीची मिरवणूक काढली जाते यावेळी फटक्याची आतिषबाजी केली जाते. जन्माष्टमीच्या दिवशी कृष्ण जन्माची पोथी वाचली जाते . तसेच बालाजी सार्वजनिक ट्रस्ट कडून विद्ययुत रोषणाई केली जाते .
द्वारा पोस्ट केलेले Kedar Bhope येथे ६:२४ म.पू. 1 टिप्पणी:
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
सोमवार, २५ फेब्रुवारी, २०१३
हा किल्ला पुणे, ठाणे आणि अहमदनगर या तीन जिल्ह्यांच्या सीमेवर आहे. पुणे, ठाणे आणि अहमदनगर या तीन जिल्ह्यांच्या सीमा जेथे एकत्र येतात तेथून सह्याद्रीची एक उपरांग पूर्वेकडे धावते. ही रांग हरिश्चंद्राची रांग म्हणून ओळखली जाते. या भौगोलिकदृष्ट्या अतिशय महत्त्वाच्या असलेल्या रांगेच्या सुरुवातीलाच हरिश्चंद्रगड हा किल्ला आहे.
हरिश्चंद्र, तारामती आणि रोहिदास अशी येथील शिखरांची नावे असल्यामुळे या किल्ल्याचा संदर्भ थेट राजा हरिश्चंद्रापर्यंत स्थानिक दंतकथांनी जोडला आहे. हरिश्चंद्रगडावरील लेण्यांत चांगदेवांनी तपश्चर्या केली होती.
सह्याद्रीच्या मुख्य रांगेवर असलेला हरिश्चंद्रगड समुद्रसपाटीपासून १४२४ मीटर उंच आहे. गडावर जाण्यासाठी तीन चार वाटा सध्या प्रचलित आहेत.
खिरेश्वरकडील वाट सोपी असल्याने तिचा मोठया प्रमाणावर वापर केला जातो. राष्ट्रीय महामार्ग २२२ असा राजरस्ता माळशेज घाटातून जातो. या घाटाच्या माथ्यावरखुबीफाटा आहे. या खुबीफाट्यावरुन खिरेश्वरला जाता येते. तसेच पुण्याकडून खिरेश्वरपर्यंत एस.टी. बसेसचीही सोय आहे. खुबीफाट्यावरून खिरेश्वरकडे निघाल्यावर वाटेत आश्रमशाळा आहे. अडचणीच्या वेळेस येथे विनंतीवरून मुक्कामाची सोय होऊ शकते. याच वाटेच्या बाजूला प्राचीन मंदिरही आहे.
हरिश्चंद्रगडाचा माथा अतिशय विस्तीर्ण असल्यामुळे तो खालून एकदम भव्य दिसतो. त्याच्या पूर्व बाजूला इंग्रजी यू आकाराची खिंड आहे. ही खिंड म्हणजे प्रसिद्ध तोलार खिंड होय. ही खिंड पुणे आणि नगर जिल्ह्यांमधील दुवा आहे.
पायथ्यापासून तोलार खिंडीत पोहोचेपर्यंत तास दीडतास लागतो. वाटेत कोठेही पाणी नाही. त्यामुळे येतानाच पाण्याच्या बाटल्या सोबत बाळगाव्या लागतात. हा सर्व परिसर जंगलाचा आहे. या भागात वाघाचा वावरही असतो असे सुचविणारे एक वाघाचे शिल्प असलेला दगड तोलार खिंडीत उभा केलेला आहे. खिंडीतून पुढे वाट कोथळ्याकडे जाते. खिंडीच्या पश्चिमेकडे कड्यावर चढणारी वाट आपल्याला हरिश्चंद्रच्या माथ्यावर घेऊन जाते. खिंडीतून चढणार्‍या वाटेवर खडकात पायठण्या खोदलेल्या आहेत. येथून अर्ध्या तासातच आपण तटबंदीच्या आत पोहोचतो.
येथून पश्चिमेकडे धोपटमार्गाने ३-४ कि. मी. चालत जावे लागते. या मार्गावर बर्‍याच ठिकाणी दिशादर्शक बाणही रंगवलेले आहेत. या मार्गाने आपण तारामती शिखराच्या पदरात पोहोचतो.
येथेच हरिश्चंद्रेश्वराचे मंदिर आहे. तारामती शिखराच्या उत्तर पायथ्याला लेणी कोरलेली आहे.
हरिश्चंद्रेश्वर मंदिराच्या दारात एक पुष्करणी आहे. त्यामधील कोनाड्यांमध्ये पूर्वी मूर्ती होत्या. मंदिराच्या समोर नंदी आहे. साधारण दहाव्या अकराव्या शतकात झांज राजाने बांधलेल्या १२ मंदिरांमधील हे मंदिर आहे. मंदिरावर कोरीव गुहा आहे.
मंदिराच्या उत्तरेकडे पाण्याच्या प्रवाहाने झालेली धळ आहे. या धळीमध्ये केदारेश्वराची लेणी आहे. यामध्ये भलीमोठी पिंड आहे. पिंडीच्या बाजूला पाणी भरलेले असते.प्रदक्षिणा मारता येते.
हरिश्चंद्रगडाचे सर्वांत जास्त आकर्षक ठिकाण म्हणजे पश्चिमेकडे असलेला कडा. हा कडा कोकण कडा म्हणून ओळावला जातो. तीन हजार फूट खाली कोकणात कोसळणारा हा कडा मध्यभागी जवळजवळ ७५ फूट अंतर्वक्र आहे. कड्याच्या माथ्यावर झोपूनच (आणि जपूनच) याचे विराट रूप पहावे लागते. स्वच्छ हवा असली तर येथून कल्याणपर्यंतचा प्रदेश दिसतो.
हरिश्चंद्रगडावरून शिवनेरी, हडसर, चावंड, निमगिरी, सिंदोळा,जीवधन, गोरखगड, मच्छिंद्र, सिद्धगड, माहुली,कलाडगड,भैरवगड, (मोरोशी), तसेच भैरवगड (शिरपुंजे), कुंजरगड असे किल्ले दिसतात.
महाराष्ट्रातील इतर पारंपरिक किल्ल्यांपासून हा किल्ला वेगळा आहे. इतर किल्ल्यांमध्ये आढळणारी तटबंदी येथे दिसत नाही. या किल्ल्यावर प्राचीन लेणी आहेत, तसेच साधारणपणे १२व्या शतकापेक्षा जुने शालिवाहन काळातील शिवमंदिर आहे. सह्याद्रीतील अंत्यंत दुर्गम किल्ला म्हणून याची ओळख आहे.
गडपणाच्या खाणाखुणा लोप पावत असल्यातरी निसर्गाची मुक्त उधळण, त्याचे रौद्रत्व, निसर्गाचे वेगवेगळे आविष्कार आपल्याला हरिश्चंद्राच्या भटकंतीमध्ये पहायला मिळतात. मात्र हे सर्व पहाण्यासाठी, अनुभवण्यासाठी आपण किमान दोन दिवसांची सवड हाताशी ठेवणे गरजेचे आहे. कोकणकड्यावर १८३५ मध्ये कर्नल साईक्सला इंद्रवज्र दिसले होते.
१७४७-४८ मध्ये हा किल्ला मराठ्यांनी मोगलांकडून घेतला आणि किल्लेदार म्हणून कृष्णाजी शिंदे यांची नियुक्ती केली
मंदिराच्या प्रांगणात प्राकाराची भिंत आहे. या प्राकाराच्या भिंतीसमोरच एक दगडी पूल आहे. या पुलाच्या खालून एक ओढा तारामती शिखरावरून वाहत येतो यालाच 'मंगळगंगेचा उगम' असेही म्हणतात. पुढे ही नदी पायथ्याच्या पाचनई गावातून वाहत जाते. मंदिराच्या आवारात अनेक गुहा आहेत. काही गुहा रहाण्यासाठी योग्य आहेत तर काही गुहांमध्ये पाणी आहे. या गुहांमधील पाणी थंडगार व अमृततुल्य आहे. मंदिराच्या मागे असणाया गुहेमध्ये एक चौथरा आहे. या चौथर्‍यात जमिनीखाली एक खोली आहे. यावर प्रचंड शिळा ठेवली आहे. या खोलीत 'चांगदेव ऋषींनी' चौदाशे वर्ष तप केले होते असे स्थानिक गावकरी सांगतात.
मार्गशिर तीज (तेरज) रविवार
 सेविजे जो ॥ हरिश्चंद्र देवता ॥
ब्रम्हस्थळ ब्रम्ह न संडीतु  चंचळ वृक्षु अनंतु
 आणि क्षेत्री निर्मातिबंधु हा॥'
हे चांगदेवाविषयीचे लेख मंदिराच्या प्राकारात, खांबांवर व भिंतींवर आढळतात. येथे तपश्चर्या करून झाल्यावर श्री चांगदेवांनी तत्त्वसार नावाचा ग्रंथ लिहिला.
या किल्ल्याचे सर्वांत मोठे आकर्षण म्हणजे येथील कोकणकडा. ३००० फुटांपेक्षाही उंच असा हा कडा महाराष्ट्रातील सर्वांत उंच कडा म्हणून ओळखला जातो. हा कडा इंग्रजीतील यु 'U' आकाराचा आहे. हा इतर कड्यांसारखा ९० अंशात नसुन बाह्य गोल आकाराचा आहे. समोरुन बघितला तर नागाच्या फण्यासारखा हा कडा दिसतो.
द्वारा पोस्ट केलेले Kedar Bhope येथे ७:०३ म.पू. कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
अहमदनगर हे अहमदशाह बादशहाने वसविलेले नगर. त्याला पाचशे वर्षांचा इतिहास आहे. या शहरापासून पूर्वेला दहा किलोमीटर दूर, अहमदनगर-पाथर्डी रस्त्यावर शाह डोंगरावर (खरे तर टेकडीवर) चांदबिबीचा महाल नावाने ओळखली जाणारी वास्तू आहे. सुमारे साडेचारशे वर्षांपूर्वीचा हा ७० फूट उंचीचा, तीन मजली चिरेबंदी व अष्टकोनी महाल. त्याच्या जमिनीखाली एक तळमजला आहे. तो चांदबिबीचा म्हणून ओळखला जात असला, तरी तो मूळचा सलाबतखानाचा महाल आहे.
सलाबतखान हा निजामशाहीचा चौथा सुलतान मुर्तझा निजामशाह याचा मंत्री होता. त्याचे मूळ नाव शाह कुली. सलाबतखान ही निजामाने त्याला दिलेली पदवी. त्याने १५८० मध्ये हा तीन मजली महाल बांधला. अहमदनगर शहरात खापरी नळातून यानेच पाणी आणले.
अहमदनगर ही निजामशाहीची राजधानी. नगर हा पठारी प्रदेश. लष्करीदृष्ट्या महत्त्वाचा. त्यामुळे येथे राजधानी उभारण्यात आली. शहराच्या संरक्षणासाठी आजूबाजूला अनेक बांधकामे उभारण्यात आली. त्यातीलच एक म्हणजे हा महाल असे मानण्यात येते. हा महाल अशा ठिकाणी आहे, की जेथून अहमदनगरकडे चाल करून येणारी फौज सहज दिसू शकते. या महालाचे दुसरे नाव दुर्बिण महाल असेही आहे, हे येथे लक्षात घेण्याजोगे आहे.
काहींच्या मते ही सलाबतखानाची आराम फर्मावण्याची जागा होती. दौलताबाद हा सलाबतखानाचा आवडता किल्ला. त्याचे सतत दर्शन व्हावे या हेतूने या महालाची उंची वाढविण्याचा त्याचा इरादा होता. पण तत्पूर्वीच (१६१९) त्याचे तळेगाव-दाभाडे येथे निधन झाले. मोगल परंपरेनुसार या महालात, तळघरामध्ये सलाबतखानाने आपल्या कबरीची व्यवस्था आधीच केली होती. त्याप्रमाणे तेथे तो व त्याची पत्नी चीरनिद्रा घेत आहेत. त्या दोघांच्या कबरी तेथे आहेत. शिवाय तळघरातच, जरा बाहेरच्या बाजूला त्याची दुसरी पत्नी, मुलगा आणि एका कुत्र्याची कबर आहे.
अहमदनगर हे अहमदशाह बादशहाने वसविलेले नगर. त्या नगराला पाचशे वर्षांचा इतिहास आहे. या शहरापासून पूर्वेला दहा किलोमीटर दूर, अहमदनगर-पाथर्डी रस्त्यावर ९०० फूट उंचीच्या शाह डोंगरावर (खरे तर टेकडीवर) चांदबिबीचा महाल या नावाने ओळखली जाणारी एक अष्टकोनी वास्तू आहे. सुमारे साडेचारशे वर्षांपूर्वीचा हा ७० फूट उंचीचा, तीन मजली चिरेबंदी व अष्टकोनी महाल. त्याच्या जमिनीखाली एक तळमजला आहे. इमारतीच्या भिंतींना तिरप्या फटी असल्याने दिवसभर या इमारतीत सूर्याची किरणे पोचतात. सलाबतखाने १५८० मध्ये हा तीन मजली महाल बांधला. अहमदनगर शहरात खापरी नळातून यानेच पाणी आणले.
लोक गैरसमजुतीने या वास्तूला चांदबिबीचा महाल म्हणत असले, तरी ही दुसर्‍या सलाबतखानाची कबर आहे. हा सलाबतखान हा इसवी सनाच्या १५५५ मध्ये गादीवर आलेला चौथा निजाम, मूर्तजा याचा वजीर होता. वेडसर मूर्तजाने त्याच्या चंगीजखान या वजिराला संशयावरून मृत्युदंड दिला, आणि त्याच्या जागी १५७९ मध्ये सलाबतखानची नेमणूक केली होती.
सलाबतखान हा अहमदनगरमध्ये तेथील लोकांना आवडत असे.
द्वारा पोस्ट केलेले Kedar Bhope येथे ७:०० म.पू. कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
आदिलशाही, कुतूबशाही, हैद्राबादची निजामशाही आदीविरुद्ध बहामनी सेनेचं आक्रमण थोपविण्याची जबाबदारी अहमद निजामशहावर पडल्यानंतर आपल्या अतुलनीय शौर्यानं ज्या ठिकाणी बहामनी सेनेला धूळ चारून विजय मिळविला तो गर्भगिरी पर्वत रांगांलगतचा हा निसर्गरम्य प्रदेश.
नगरच्या भुईकोट किल्ल्याला प्राप्त झालेलं सामरिक महत्त्व तेव्हापासून आजतागायत टिकून आहे. एक मैल ८० यार्ड परिघ असलेला हा किल्ला आशिया खंडातील मोठय़ा किल्ल्यांपैकी अग्रक्रमावर असलेला किल्ला, सर्व बाजूंनी खोल खंदक, खंदकाबाहेर मातीच्या उंच टेकडय़ा यामुळे सहजासहजी शत्रूच्या दृष्टिपथात न येण्यासारखी या किल्ल्याची बांधणी. टेकडय़ांमुळे बुरुजांवर तोफा डागणं अशक्य त्यामुळे किल्ल्याची अभेद्यता वाढली. वर्तुळाकार असलेल्या किल्ल्याला २२ बुरूज आहेत. अहमद निजामशहानं आपल्या कर्तबगार, मुत्सद्दी प्रधान, सेनापती आदींची नावं बुरुजांना देऊन त्यांचा सन्मान केल्याचं दिसून येतं. तटबंदीच्या आतील बाजूस एकूण सहा राजमहाल होते.सोनमहल, मुल्क आबाद, गगन महल, मीना महल, बगदाद महल, अशी त्यांची नावं. इमारतींच्या मध्यभागी एक मदरसाही बांधला होता. या मदरशातच राजघराण्यातील मुलांचं शिक्षण होत असे. दिलकशाद, हबशीखाने अशा इतर वास्तूंची निर्मिती गरजेप्रमाणे होत गेली. छोटेखानी गावच किल्ल्याच्या तटबंदीआड वसलं होतं. या साऱ्यांच्या पाण्याची सोय व्हावी म्हणून चार मोठय़ा विहिरीही खोदण्यात आल्या. गंगा, यमुना, मछलीबाई, शक्करबाई अशी त्यांची नावं होती. आता या विहिरींचं आणि महालांचं अस्तित्व दिसत नाही. ‘कोटबाग निजाम’ आणि आसपासच्या इतर देखण्या वास्तूंमुळे येथे वैभवशाली नगरी वसली. त्या काळी या नगरीची तुलना बगदाद, कैरोसारख्या तत्कालीन सुंदर नगरांशी झाल्याचे उल्लेख इतिहासात सापडतात. निजामशाही, मोगलाई, पेशवाई, ब्रिटिश अशा अनेक राजवटी या किल्ल्यानं अनुभवल्या. राजवटीनुरूप या वास्तूच्या जडणघडणीतही बदल घडले. निजामांनी किल्ल्यात वास्तव्य केले. मोगलांनी किल्ल्याचा सामरिक वापर केला. तर ब्रिटिशांनी या किल्ल्याचा वापर कारागृह आणि दारूगोळा निर्मिती केंद्र म्हणून केला.
एक मैल ८० यार्ड परिघ असलेला हा किल्ला आशिया खंडातील मोठय़ा किल्ल्यांपैकी अग्रक्रमावर असलेला किल्ला, सर्व बाजूंनी खोल खंदक, खंदकाबाहेर मातीच्या उंच टेकडय़ा यामुळे सहजासहजी शत्रूच्या दृष्टिपथात न येण्यासारखी या किल्ल्याची बांधणी आहे.
इतिहासातील अनेक कडूगोड स्मृती ‘कोटबाग निजाम’ने आपल्या उदरात सामावून ठेवल्या आहेत. कधी या किल्ल्याने तत्कालीन परदेशी मुस्लिमांच्या शिरकाणाने प्रचंड नरसंहार अनुभवला. तर कधी फंदफितुरीची अनेक कारस्थानं इथंच शिजली. अनेकदा भाऊबंदकीची नाटय़ं घडली. अनेकदा शौर्याचे प्रसंग या किल्ल्याने अनुभवले. कित्येकदा किल्ल्याला वेढा पडून तहाचे प्रसंग उठवले. जिथे सुलताना चाँदच्या शौर्याचा दिमाख इथल्या शिळांनी अनुभवला तिथेच चाँदच्या भीषण हत्येचा साक्षीदार याच पाषाणचिरांना व्हावं लागलं. मोगलांनी किल्ला सर करण्यासाठी जंगजंग पछाडलं, तर पेशव्यांनी बंदुकीची गोळीही न उडविता मुत्सुद्देगिरीने किल्ला काबीज केला. किल्ल्यासाठी अनेकांना आपले प्राणही गमवावे लागले.
िहदवी स्वराज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराजांनाही या किल्ल्याने भुरळ घातली होती. या किल्ल्याचे सामरिकदृष्टय़ा असलेलं महत्त्व ते जाणून होते. त्याहीपेक्षा आपल्या वाडवडिलांची कर्मभूमी असल्याने हा किल्ला आपल्या अमलाखाली असावा, असं शिवाजी महाराजांना नेहमी वाटत असे. महाराजांच्या सैन्यानं हा प्रांत तीन वेळा लुटला यावरून इथल्या सुबत्तेची कल्पना येते. मोगलांचा किल्लेदार मुफलत खान याने सर्व संपत्ती किल्ल्यात आणून ठेवल्याने मराठी सैन्याच्या हाती फारसं काही लागलं नाही. किल्लाजिंकणं ही शिवाजी महाराजांची मनीषाही अपूर्णच राहिली.
सुलताना चाँदच्या हत्येनंतर सन १६०० मध्ये पहिल्यांदा हा किल्ला मोघलांच्या ताब्यात गेला. पुढे मोघलांचा सरदार कवी जंग याला वैयक्तिक जहागिरी बहाल करून पेशव्यांनी कोणत्याही रक्तपाताविना, मुत्सुद्देगिरीनं हा किल्ला पेशवाईच्या अमलखाली आणून छत्रपती शिवाजी महाराजांचं स्वप्न पूर्ण केलं. कालांतराने ब्रिटिशांनी पेशव्यांकडून हा किल्ला हस्तगत केला. किल्ल्यात प्रवेश करण्यापूर्वी इंग्रज सेनापती जनरल ऑर्थर वेलस्ली याने खंदकाशेजारील चिंचेच्या झाडाखाली बसून न्याहारी केली. त्याच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ या ठिकाणी चार तोफा ठेवण्यात आल्या आहेत.
सन १७६७ मध्ये सदाशिवभाऊ (तोतया), १७७६मध्ये पेशव्यांचे सरदार सखाराम हरी गुप्ते यांना येथे कैदेत ठेवण्यात आले होते. राघोबादादांचे अधिकारी चिंतो विठ्ठल रायरीकर, नाना फडणविस, मोरोबा दादा, िशद्यांचे दिवाण बाळोबा तात्या, सदाशिव मल्हार, भागिरथीबाई िशदे यांना याच किल्ल्यात तुरुंगवास घडला. दुसऱ्या महायुद्धात ब्रिटिशांनी जर्मन कैद्यांनाही याच किल्ल्यात ठेवलं होतं.
इंग्रज राजवटीच्या विरोधात चलेजाव आंदोलनाचं लोण १९४२ साली देशभर पसरल्यानंतर आंदोलनाचे नेते पंडित जवाहरलाल नेहरू, मौलाना अबुल कलाम आझाद, गोिवद वल्लभ पंत, आचार्य नरेंद्र देव, सरदार वल्लभभाई पटेल, पंडित हरिकृष्ण मेहताब, आचार्य कृपलानी, डॉ. सय्यद महेबुब, डॉ. पट्टाभी सीतारामय्या, अरुणा असफअली, डॉ. पी. सी. भोज, आचार्य शंकरराव देव आदी नेत्यांना या किल्ल्यात डांबण्यात आले होते. बंदिवासात असताना पंडित नेहरू यांनी ‘डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया’ हा ग्रंथ लिहिला. अबु कलाम आझाद यांनी ‘गुबारे खातीर’ या ग्रंथाचे लेखन याच किल्ल्यात केले. चौथ्या छत्रपती शिवाजी महाराजांचा गूढ मृत्यूही याच किल्ल्यात झाला. ब्रिटिशांच्या काळात किल्ल्यात बरेच बदल झाले. किल्ल्याच्या पूर्वेला असलेला झुलता पूल १९३२ साली ब्रिटिशांनी बांधला. काडतुसे निर्मितीची प्रयोगशाळा किल्ल्यात उभारली. तिला रॉकेटरूम म्हटलं जायचं.
भारतीय स्वातंत्र्याच प्रतीक म्हणून १५ ऑगस्ट १९४७ साली दिल्लीत झेंडावंदन सुरू असतानाच या किल्ल्यावरील ब्रिटिशांचा ‘युनियन जॅक’ उतरविण्यात आला. भारतीय स्वातंत्र्य सुवर्णमहोत्सवी सोहळा याच किल्ल्यात पार पडला. भारतीय स्वातंत्र्यानंतर या किल्ल्याचं महत्त्वं जरी वाढलं तरी हा किल्ला लष्करी हद्दीत असल्यानं तिथे लष्करी कार्यालय सुरू करण्यात आलं. तेव्हापासूनच पुरातत्व खात्याचं या किल्ल्याकडे दुर्लक्ष झालं. खंदकात प्रचंड झाडी वाढली, इलाही बुरुजाकडे जाणारा पूल कोसळला. दगडी तटबंदीतून झुडपं वाढल्याने किल्ल्याच्या अस्तित्वालाच धोका निर्माण झाला.
महाराष्ट्र राज्य पर्यटन विकास योजनेत किल्ल्याचा समावेश झाल्याने किल्ल्याच्या सुशोभीकरणाच्या कामाने आता वेग घेतला आहे. किल्ल्याभोवतालच्या संरक्षक िभती व कठडय़ाच काम पूर्ण झालेलं असून परिसरातील नियोजित नेहरू उद्यानाचे भूमिपजून किल्ला महोत्सवदिनी राज्यपाल के. शंकरनारायणन्, मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण, विधानसभेचे सभापती दिलीप वळसे पाटील, ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे यांच्या हस्ते करण्यात आलं. नेहरू उद्यान लवकरच आकार घेईल, त्याचबरोबर किल्ल्याच्या आत संग्रहालय, ग्रंथालय, कलादालन, पर्यटकांसाठी मूलभूत सुविधा, माहितीपुस्तिका आदी सोयी उपलब्ध करून दिल्या जाणार आहेत. यासाठी शासनाने ५६ कोटी रुपयांच्या प्रस्तावास मान्यता दिली आहे. किल्ल्याच्या तटबंदीजवळ खंदकात नौकानयन, सायंकाळी लेझर-शो आदी योजनाही कार्यान्वित होतील. किल्ल्यात घडलेल्या ऐतिहासिक प्रसंगांवर आधारित ‘ध्वनिप्रकाश’ योजनेच्या सहाय्यानं माहिती देण्यासाठी संहितालेखन सुरू आहे.
यंदा पहिल्यांदाच किल्ला महोत्सव साजरा करण्यात आला. या पर्यटनस्थळाची माहिती सर्वांपर्यंत पोहोचावी, यासाठी क्रीडा, सांस्कृतिक कार्यक्रमांचं आयोजन करण्यात आलं होतं. महाराष्ट्राच्या महानायिकांच्या बहारदार कार्यक्रमाबरोबरच शोभेच्या दारूची आतषबाजीही करण्यात आली. लवकरच ५२१ वर्षांच्या इतिहासाची साक्ष देणारा ‘कोटबाग निजाम’ ‘भुईकोट किल्ला’ आपल्यातील जुनेपण जपत, नवा साज लेवून पर्यटकांशी संवाद साधेल.
अहमदनगर शहराला माझी तशी पहिलीच भेट. राज्यातील क्षेत्रफळाने सर्वात मोठा असलेला हा जिल्हा कसा असेल याचा विचार मनात सुरु होता. वेळ कमी असल्याने मी शहरातील महत्त्वाच्या ठिकाणांना भेट द्यायचे ठरवले. अहमदनगरचे जिल्हाधिकारी कार्यालय व महानगरपालिका कार्यालयाला भेट दिल्यानंतर मी ऐतिहासिक भुईकोट किल्ल्याच्या दिशेने निघालो. हा किल्ला कसा असेल, त्याचे ऐतिहासिक महत्त्व काय, किल्ल्याची अवस्था आता कशी असेल असे असंख्य प्रश्न मनात येत होते.
किल्ल्याजवळ पोहचताच किल्याजवळील विकास कामे पाहून आनंद झाला. या किल्ल्याचे रुपांतर राष्ट्रीय स्तरावरील पर्यटन केंद्रात करण्यासाठी अहमदनगरचे जिल्हाधिकारी डॉ. अन्बलगन यांनी प्रयत्न सुरु केले असल्याची माहिती मिळाली. किल्ल्यात प्रवेश करताच इतिहासातील अनेक आठवणी जाग्या झाल्या. स्वातंत्र्यलढयातील अनेक घटनांचा हा किल्ला साक्षीदार आहे. १९४२ च्या चले जाव आंदोलनातील पंडित जवाहरलाल नेहरु, सरदार वल्लभभाई पटेल, पंडित गोविंद वल्लभ पंत, पंडित हरेकृष्ण मेहताब, आचार्य जे.बी. कृपलानी, डॉ. सय्यद महसूद, डॉ. पट्टाभी सीतारामय्या, बॅ असफ अली, डॉ. पी. सी. घोष, शंकरराव देव, आचार्य नरेंद्र देव अशा १२ राष्ट्रीय नेत्यांना १० ऑगस्ट १९४२ पासून २८ एप्रिल १९४५ या काळात ब्रिटीशांनी अहमदनगरच्या भुईकोट किल्ल्यात स्थानबध्द केले होते. स्थानबध्दतेच्या या काळात पंडित नेहरुंनी केलेला पत्रव्यवहार, त्यांच्याच हस्ताक्षरातील पत्रे येथे जतन करुन ठेवली आहेत. ती वाचतांना नेहरुजींचे सुंदर हस्ताक्षर, त्यांचे विचार, त्याचे हिंदी बरोबरच इंग्रजी आणि उर्दू भाषेतील प्रभुत्व पाहून अभिमान वाटतो.
चले जाव आंदोलनातील या सर्व नेत्यांना ज्या खोल्यांमध्ये स्थानबध्द करुन ठेवले होते त्या खोल्यांमध्ये गेल्यानंतर या नेत्यांची माहिती छायाचित्रांसह पाहिल्यावर, वाचल्यावर त्यांच्या उत्कट देशप्रेमाची प्रचिती आल्याशिवाय राहत नाही. पंडित जवाहरलाल नेहरुंनी या किल्ल्यातील स्थानबध्दतेच्या काळात अवघ्या ५ `महिन्यात` `डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया ` हा प्रसिध्द ग्रंथ लिहिला होता.
किल्ल्यात पंडित नेहरुंना स्थानबध्द केलेल्या खोलीत एक कॉफीटेबल बुक ठेवले आहे. त्यामध्ये स्वातंत्र्यलढयातील अनेक प्रसंगांची तपशिलवार माहिती तसेच दूर्मिळ छायाचित्रे आहेत. या कॉफीटेबल बुकच्या मुखपृष्ठावर `Life of Nehru Fragrance that still remains `( नेहरुंचा जीवनपट- सुगंध अजून दरवळतो आहे) असे लिहिले आहे. हे वाचतांना या खोलीत स्वातंत्र्यलढयातील घटनांबरोबरच देशभक्तीचा सुगंध अजूनही दरवळत असल्याचा भास झाल्याशिवाय राहत नाही.
१४९० मध्ये अहमद निजामशाहने निर्माण केलेला हा किल्ला स्थापत्य शास्त्राचा उत्कृष्ट नमुना असून जमिनीवर बांधलेला एकमेव किल्ला आहे. तेव्हा या भुईकोट किल्ल्याला आपण सर्वानी जरुर भेट दिली पाहिजे..
द्वारा पोस्ट केलेले Kedar Bhope येथे ६:५९ म.पू. कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
अहमदनगर जिल्ह्यात शिर्डीजवळ वसलेल्या शिंगणापूर गावात शनीचे हे मंदिर आहे. शनी मंदिरामुळे गावाच्या नावात शनी जोडले गेले. या मंदिरात असलेला दगडी स्तंभास शनिदेवाची मूर्ती मानली जाते. या स्तंभाला तसा वेगळा आकार नाही. शनी देवाला खूश करण्यासाठी येथे तेल वाहिले जाते. रोज हजारो लीटर तेल शनिदेवाला अर्पण केले जाते.
येथील कथाही रोचक आहे. शनी देव येथेच वास्तव्य करतात, असे मानले जाते. त्यामुळे येथे चोरी होत नाही, असे सांगितले जाते. त्यामुळे गावातील घरांनाही कुलपे नाहीत. एवढ्या वर्षांत घरातून कधी एक खिळाही चोरीला गेलेला नाही, असे येथील लोक गौरवाने सांगतात. शनीच्या या नगरीची रक्षण खुद्द शनी देव करतात असे लोक मानतात. चोरी केल्यावर,कोणीही चोर या गावाची सीमारेषा जिवंत अवस्थेत पार करूच शकत नाही, असेही सांगितले जाते. शिंगणापूर गावाच्या हद्दीच्या आत साप चावल्यास संबंधित व्यक्तीला शनिदेवाच्या मूर्तीजवळ घेऊन गेल्यास विष उतरते, असे येथे सांगतात.
येथील मंदिरात दर्शनाचे नियम अतिशय कडक आहेत. शनी बाल ब्रह्मचारी असल्याने महिला दूरूनच दर्शन करतात. पुरूष स्नान करून, ओल्या कपड्यांनीच दर्शन घेतात. त्यानंतर शनीच्या मूर्तीवर तीळाचे तेलवाहून प्रदक्षिणा घालतात. दर्शन घेतल्यानंतर भाविक तिथे असलेल्या दुकानातून घोड्याची नाल तसेच काळ्या कपड्यांनी बनलेली शनी देवाची बाहुली खरेदी करतात. घोड्याची नाल घराच्या बाहेर लावल्याने दृष्ट लागत नाही, असे मानले जाते. शिवाय घरात सुख-समृद्धी नांदते.
द्वारा पोस्ट केलेले Kedar Bhope येथे ६:५८ म.पू. कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
श्री बाबांचा जन्म महाराष्ट्रातील पाथरी या खेड्यात भुसारी कुटुंबात झाला. पण ते लहान असताना त्यांच्या आईवडिलांचे निधन झाल्यामुळे त्यांचे संगोपन एका मुस्लीम फकिराने केले. नंतर बारा वर्षे त्यांनी योग्यांच्या सहवासात राहून आत्मज्ञानाची प्राप्ती करून घेतली. साधना करण्यातही त्यांनी काही काळ व्यतीत केला. नंतर ते हुमणाबादच्या श्री माणिक प्रभूंच्या दर्शनासाठी गेले असता त्यांना आशीर्वाद मिळून शिर्डी येथे राहण्याची त्यांना आज्ञा झाली. माणिक प्रभू यांचे सबंध आयुष्य विलक्षण चमत्कारांनी भरलेले होते. प्रभू हे प्रत्यक्ष परमेश्वरच होते. बाबा त्यांना मानत होते.
औरंगाबाद जिल्ह्यातील धूपखेडे गावची चांदभाई ही एक श्रीमंत व्यक्ती. औरंगाबादची सफर करण्यास चांदभाई गेला असता त्याची घोडी हरवली. त्याने सर्व जंगल शोधले, परंतु घोडी त्याला सापडली नाही. निराश बनून खोगीर पाठीवर मारून तो परत जाऊ लागला. एवढ्यात ''चांदभाई '' अशी हाक त्याच्या कानी आली. त्याने झटकन मागे वळून पाहिले. त्याच्या दृष्टीस एक तरुण फकीर दिसला. अंगात लांब पांढरी कफनी, काखेत सटका, हातात टमरेल. डोक्यास घट्ट बांधलेले फडके व पाय अनवाणी. ''इकडे ये.'' अस म्हणून तो फकीर एका झाडाखाली बसला. 'याला माझे नाव कसे माहित'' अशी हाक त्याच्या कानी आली. त्याने झटकन मागे वळून पाहिले. त्याच्या दृष्टीस एक तरुण फकीर दिसला. अंगात लांब पांढरी कफनी, काखेत सटका, हातात टमरेल. डोक्यास घट्ट बांधलेले फडके व पाय अनवाणी. ''इकडे ये.'' अस म्हणून तो फकीर एका झाडाखाली बसला. 'याला माझे नाव कसे माहित याला मी पूर्वी कधी पाहिलेलं नाही याला मी पूर्वी कधी पाहिलेलं नाही' असा विचार करीत तो त्यांच्याकडे गेला.
 बैस जरा. चिलीम पिऊन जा. काय रे, हे खोगीर कसे तुझ्याकडे'' तो म्हणाला, ''माझी घोडी हरवली आहे. ती सापडण्याची आशा उरलेली नाही '' तो म्हणाला, ''माझी घोडी हरवली आहे. ती सापडण्याची आशा उरलेली नाही  सर्व जंगल धुंडाळले'' बाबा म्हणाले, ''ते पलीकडे कुंपण आहे. तिथ जा. तुझी घोडी सापडेल.'' चांदभाई तेथे गेला. त्याची ती हरवलेली घोडी तेथेच चरत होती. ''या अल्ला, माझी घोडी सापडली.'' चांदभाईला आनंद झाला. ती घोडी घेऊन तो फकिराकडे आला. फकीर तंबाखू चुरीत होता. ''सापडली न घोडी आता चिलीम ओढ'' फकिराने चिलमीत तंबाखू भरली. ''पण ही पेटवणार कशी इथे विस्तव कुठे आहे इथे विस्तव कुठे आहे शिवाय छापी भिजवायला पाणीही नाही.'' चांदभाई म्हणाला.
फकिराने हातातील सटका जमिनीत खुपसताच आग उत्पन्न झाली. त्यातून रखरखीत निखारा बाहेर काढला. सटका जमिनीवर आपटताच त्यातून पाणी निघू लागले. छापी भिजवून ती पिळली. मग ती चिलमी सभोवती वेष्टिली. चिलमीतील तंबाखूवर तो प्रदीप्त निखारा ठेवला. फकिराने चिलीम स्वतः ओढून चांदभाईला ओढण्यास दिली. चांदभाई स्तिमित झाला. त्याने त्या फकिराच्या पायावर मस्तक ठेवले.
'' असे म्हणून बाबांनी चांदभाईला वर उठवले व ''अल्ला भला करेगा'' असा आशीर्वाद दिला. ''बाबा, तुम्ही माझ्या घरी चला '' ''जरूर येईन मी '' ''जरूर येईन मी '' चांदभाई तिथून निघाला. दुसऱ्याच दिवशी तो फकीर धूपखेडे गावात गेला व चांदभाईच्या घरासमोर जाऊन उभा राहिला. चांदभाई खुश झाला. फकिराचे त्याने आदराने स्वागत केले. उत्तम प्रकारे आतिथ्य केले. काही दिवस तो फकीर त्याच्याकडे राहिला. नंतर चांदभाईच्या पत्नीच्या भाच्याची सोयरिक शिर्डीच्या एका मुलीशी झाली, तेव्हा तो फकीर चांदभाईच्या विनंतीला मान देऊन लग्नाच्या वऱ्हाडाबरोबर शिर्डीस आला. वऱ्हाड घेऊन आलेल्या गाड्या खंडोबाच्या देवळापाशी असलेल्या मळ्यात थांबल्या. सर्वजण गाड्यातून उतरले. तो फकीरही उतरला व खंडोबाच्या देवळात गेला. तिथे म्हाळसापती खंडोबाचे भक्त पुढे आले व आदराने म्हणाले, ''या साई'' चांदभाई तिथून निघाला. दुसऱ्याच दिवशी तो फकीर धूपखेडे गावात गेला व चांदभाईच्या घरासमोर जाऊन उभा राहिला. चांदभाई खुश झाला. फकिराचे त्याने आदराने स्वागत केले. उत्तम प्रकारे आतिथ्य केले. काही दिवस तो फकीर त्याच्याकडे राहिला. नंतर चांदभाईच्या पत्नीच्या भाच्याची सोयरिक शिर्डीच्या एका मुलीशी झाली, तेव्हा तो फकीर चांदभाईच्या विनंतीला मान देऊन लग्नाच्या वऱ्हाडाबरोबर शिर्डीस आला. वऱ्हाड घेऊन आलेल्या गाड्या खंडोबाच्या देवळापाशी असलेल्या मळ्यात थांबल्या. सर्वजण गाड्यातून उतरले. तो फकीरही उतरला व खंडोबाच्या देवळात गेला. तिथे म्हाळसापती खंडोबाचे भक्त पुढे आले व आदराने म्हणाले, ''या साई'' तो तरुण फकीर म्हणजेच साईबाबा.
बाबा शिर्डी येथेच राहत. शिर्डीमध्ये ते भिक्षा मागण्यासाठी फिरत. त्यांना कोणी त्यांच्याबद्दल विचारले असता, ''हम तो साई है, बहुत दूरसे आये है'' असं ते सांगत. एकदा धुळ्याचे श्री. नानासाहेब जोशी शिर्डीस आले. त्यांनी बाबांना विचारले, ''तुमचे नाव काय'' असं ते सांगत. एकदा धुळ्याचे श्री. नानासाहेब जोशी शिर्डीस आले. त्यांनी बाबांना विचारले, ''तुमचे नाव काय'' यावर बाबा म्हणाले, ''मला साईबाबा म्हणतात.''
बाबा कधी लिंबाच्या झाडाखाली जाऊन बसत, तर कधी तिथल्या पडक्या मशिदीत जाऊन बसत. ती मशीद म्हणजे बाबांची द्वारकामाई. धर्म, अर्थ, काम व मोक्ष या चार पुरुषार्थांना व चार वर्णांना तिथे सर्वच द्वारे खुली असतात. त्या परम पवित्र मंगल स्थानाला तत्त्ववेत्ते विद्वान 'द्वारका' म्हणतात. साईबाबा एक रात्र मशिदीत आणि एक रात्र जवळच्या सरकारी चावडीत राहात, आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी मशिदीत येत.
ती मशीद म्हणजे बाबांची द्वारकामाई. तेथे शिरताना समोरची जी भिंत दिसते ती कृष्णाची. गोपालकृष्ण गोकुळात गोपालांसह काल्याचा आनंद उपभोगीत. बाबासुद्धा नाना प्रकारच्या जिनसा आणून त्या एकत्र करून एका मोठ्या हंडीत चांगल्या शिजवून आपल्या भक्तांना स्वतः वाटीत असत. एकदा चुलीजवळ शंभराहून अधिक माणसांना पुरेल इतकी मोठी हंडी शिजत होती. चुलीखाली लाकडांचा जाळ धगधगत होता. बाबा आपल्या एका भक्ताला म्हणाले, ''अरे, बघत काय राहिलास जरा ती हंडी ढवळ जरा ती हंडी ढवळ'' तेव्हा तो भक्त उलथणे शोधू लागला. बाबा झटकन त्या हंडीकडे गेले व आपल्या कफनीच्या अस्तन्या वर करून आपला उजवा हात कोपरापर्यंत त्यांनी त्या हंडीत घातला व ते पदार्थ ढवळू लागले. बाबांच्या हाताला काही झाले नाही. बाबांचे जीवनकार्य हा एक चमत्कार होता.
बाबांना दीपोत्सवाची मोठी हौस होती. बाबा टमरेल घेऊन दुकानदार वाण्यांकडे जात व त्यांच्याकडून तेल मागून आणत. पण त्यांना ते मनापासून देत नसत. बाबा ते तेल पणतीमधे भरी. चिंध्या काढून त्याच्या वाती वळीत. रात्री त्या मशिदीत पेटवित. त्या रात्रभर जळत असत. दिवाळीचा सण होता. बाबा नेहमीप्रमाणे सर्व दुकानदार वाण्यांकडे गेले. त्यांना कुणी तेल दिले नाही. ''आज तेल नाही. संपले.'' असेच त्यांना सर्वच दुकानदार वाण्यांनी सांगितले. बाबा निमूटपणे मशिदीत आले. आता हा फकीर मशिदीत कशा पणत्या पेटवतो हे पाहण्यासाठी ते सर्वजण मशिदीसमोर जमले. बाबांनी त्यात पाणी ओतले. आणि कांडे ओढून ते एक एक पणती पेटवू लागले. मशिदीत दीपमाळा उजळली. मजा पाहण्यासाठी आलेले दुकानदार बाबांच्या चरणी लीन झाले.
आजारी माणसे, रोगपीडित माणसे बाबांकडे येत. बाबा त्यांना वनस्पतींपासून स्वतः बनवलेली औषधे देऊन बरे करीत असत. जेव्हा जास्तच गर्दी वाढू लागली, तेव्हा बाबा औषधाऐवजी धुनीची उदी सर्वांना देऊ लागले आणि आलेले बरे होऊ लागले. भक्तांचे दुःख आणि दुखणे आपल्या अंगावर ओढून ते स्वतःच भोगीत असत. पुष्कळदा ते अनेक व्याधींनी जर्जर असत. भक्तांचे दुर्धर असाध्य रोग आपल्या अंगावर घेऊन ते भयंकर शारीरिक दुःख स्वतःच भोगीत. दाह व वेदना ते सहन करीत व भक्तांना वाचवीत. बाबा भक्तांना त्यांच्या स्वप्नात आणि प्रत्यक्ष त्यांच्या घरी जाऊन त्यांना उदी लावीत असत.
बाबा भक्तांच्या संकटसमयी त्यांना सहाय्य आणि दिलासा देण्यासाठी दिशा आणि काळाची बंधने तोडून हजारो मैलांवर तत्क्षणी प्रकट होत. आपल्या असंख्य भक्तांना निरनिराळ्या रूपांनी प्रकट होऊन बाबांनी वाचविले आहे.
पुढे बाबा आजारी पडले. त्यांचे दुखणे प्रबळ झाले. भक्त तळमळू लागले. १५ ऑक्टोबर १९१८ हा दिवस उजाडला. त्या दिवशी विजयादशमी होती. बाबांची अवस्था कठीण होती. काही क्षणानंतर बाबांनी जवळच बसलेल्या बयाजी अप्पा कोते यांच्या अंगावर डोके टेकले. संपले सारे
शिर्डीस ज्याचे लागतील पाय l
टळती अपाय सर्व त्याचे ll
माझ्या समाधीची पायरी चढेल
दुःख हे हरेल सर्व त्याचे ll
द्वारा पोस्ट केलेले Kedar Bhope येथे ६:५७ म.पू. कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
जरा जुनी पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: पोस्ट (Atom)
महाराष्ट्राचा गौरवशाली इतिहास / The History of Maharashtra.....
अहमदनगरचा भुईकोट किल्ला / Ahmednagar Fort
ब्रेकअप पार्टी अर्थात, प्रेमाची पुण्यतिथी...
कटाप्पाने बाहुबलीला का मारले..
पर्यटन @ अहमदनगर ला लाईक करा फेसबुक वर
माझे पूर्ण प्रोफाइल पहा.
नगर माझ एक छोटस गाव,
तिथल्या प्रेमळ लोकांना नगरी अस नाव,
वेशभुशेत आमच्या साडी अन् चोली,
सणवार आले की प्रत्येक घरी पुराणची पोळी,
भुईकोट, चांदबीबीचा आमचा इतिहास न्यारा,
जग फिरून आलो तरी नगर आम्हाला प्यारा,
मोडन पण वाकणार नाही हाच आमचा नारा,


चित्रांचा राजकीय पट | Loksatta

दाभोलकर, पानसरे हत्या तपासात पोलिसांवर दबाव
किनाऱ्यांची सुरक्षा शिकायला ‘बेवॉच’ पाहा
वर्दी देणाराच तपास अधिकारी असल्याबद्दल तेजपाल यांचा आक्षेप
वादाच्या मुद्दय़ांबाबत भारत-चीन संवेदनशील
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
चित्रपटाची दृश्यभाषा केवळ कॅमेऱ्याच्या कोनांपुरती नसते, संकलन आणि दिग्दर्शन हा या चल दृश्यांचा प्राण असतो, हे जुनंच सत्य अचल चित्रांच्या पटातूनही समोर येतं..
चित्रपटाची दृश्यभाषा केवळ कॅमेऱ्याच्या कोनांपुरती नसते, संकलन आणि दिग्दर्शन हा या चल दृश्यांचा प्राण असतो, हे जुनंच सत्य अचल चित्रांच्या पटातूनही समोर येतं.. संग्रह आणि सूचीकरण यांचं महत्त्व संगणकीय युगात वाढत असताना, त्याच तंत्रांचा वापर स्वत:च्या भावविश्वाची घडण दाखवण्यासाठी एक कलावंत करतो, तेव्हा त्याच्या भावविश्वाच्या पुढला – राजकीय शहाणिवेकडे नेणारा पट उलगडतो..
अक्रम झातारी याला चित्रं काढता येतात. पण त्याला चित्रकार म्हणण्यापेक्षा दृश्य-कलावंत म्हणणं अधिक योग्य ठरेल कारण या ‘चित्रकारा’चे केवळ व्हिडीओ वा चलपटच १९९८ सालापासून आजवर प्रदíशत झाले आहेत. व्हेनिस (इटली) येथे सध्या सुरू असलेल्या जागतिक कलेच्या द्वैवार्षकि (बायअन्युअल किंवा सर्वाधिक रूढ उच्चाराप्रमाणे ‘बिएनाल’ ) प्रदर्शनात ‘लेबनॉनचा कलावंत’ म्हणून झातारीचा सहभाग होता. त्याआधी जर्मनीत ‘डॉक्युमेंटा’ या सामाजिक-राजकीय आशयाच्या कलेसाठी जगभरात सर्वमान्य असलेल्या प्रदर्शनात (२०१२) झातारी याचं फोटो-शिल्प पाहिलं होतं, पण तो मुख्यत: फिल्म बनवतो असं काहीतरी तेव्हा माहीत झालं होतं. व्हेनिसला त्याची फिल्मच पाहायला मिळाली.
‘कलाभान’च्या दृष्टीनं महत्त्वाचं हे की, अक्रम झातारी याचा ‘चित्रपट’ म्हणजे काय, तो कसा असतो आणि कलादालनांत किंवा मोठय़ा दृश्यकला-प्रदर्शनांतच तो का असतो, इथपासून सर्व शंकांच्या निरसनाची संधी सध्या व्हेनिस येथे मिळते आहे. ‘लेटर टु अ रिफ्यूिझग पायलट’ हे या फिल्मचं नाव. ही फिल्म आहे ४५ मिनिटांची. हा ‘बोलपट’ नाही. ‘डॉक्युमेंटरी’ किंवा ‘अनुबोधपट’ असं या फिल्मला म्हणणं फारच क्रूर ठरेल इतकी ती तरल आहे. सत्य घटनेवर आधारित असली, तरी ती वृत्तपटासारखी नाही. मुळात इथं ‘चलतचित्रं’ फारच कमी आहेत, तरीही ही फिल्म एखाद्या चित्रपटाचाच परिणाम घडवते.
उडणं, आकाशात विहरणं याचं आकर्षण बालसुलभ किंवा (सांतेझ्क्युपेरीच्या ‘द लिटिल प्रिन्स’ या मराठीसह अनेक भाषांत आलेल्या जगप्रसिद्ध पुस्तकाचा आधार घेतला तर) शिशुसुलभ आहे. पण जे देश युद्धातच अडकून पडले, तिथल्या तरुणांना हे उडण्याचं आकर्षण ‘फायटर पायलट’ बनवतं. तम्माम अरब देशांच्या मते इस्रायल हा असा युद्धखोर देश. कोणताही फायटर पायलट आपण ज्यावर बॉम्बफेक करणार तिथं कोण राहतं याची पर्वा करत नाही, त्याला फक्त लक्ष्य दिसत असतं.. पण असा एखादा फायटर पायलट जर आधी आíकटेक्ट होण्याचं (आíकटेक्चर या विद्याशाखेतलं) प्रशिक्षण घेतलेला असेल, तर त्याला इमारत पाहूनच कळत असेल- ही कोणत्या प्रकारची इमारत आहे, इथं गरीब राहतात की इथून सरकारची सूत्रं हलतात, इथे शाळा आहे की मध्यमवर्गीय वस्ती.. वगरे. एरवी असे आíकटेक्ट असूनही पायलट झालेले तरुण कमी असतील, पण एक होता – इस्रायलचा हैगेल तामिर. इस्रायलनं १९७५ ते १९९१ अशी १७ र्वष चाललेल्या युद्धात लेबनॉनवर बॉम्बफेक करण्याचं काम ज्या अनेक तरुणांना दिलं, त्यापकी एकाचं नाव हैगेल तामिर. यानं एका ‘मिशन’ला थेट नकार दिला. लक्ष्यापर्यंत जाऊन हैगेल तामिर परत फिरला.. का तर म्हणे ही इमारत म्हणजे शाळा किंवा हॉस्पिटल असणार, असं त्याला दुरूनच ओळखू आलं.
ही गोष्ट इतकी अविश्वसनीय आहे की, लेबनॉनच्या सदा या निमशहरी गावात ही ‘अफवा’ म्हणूनच लोक एकमेकांना सांगत. अरे आपली ती शाळा होती ना, आता उद्ध्वस्त झाल्येय ती, तिच्यावर बॉम्ब फेकायला म्हणे एका इस्रायली पायलटानं नकार दिला होता इस्रायली असूनही.. वगरे गप्पा त्या गावात १९८२ साली जोरात होत्या.
याच शाळेच्या गच्चीत गुपचूप जऊन अक्रम झातारी आणि त्याचे भाऊ, मित्र कागदाची विमानं उडवायचे. गावातली ही सर्वात उंच इमारत. अक्रम आत्ता ४७ वर्षांचा आहे. म्हणजे त्याचं शिक्षण पूर्ण झालं आणि १९८२ उजाडलं, शाळा उद्ध्वस्त झालीच. कागदी विमानंही आता आठवणींतच विहरू लागली.
युद्धविराम १९९१ साली झाला, त्यानंतर यथावकाश शाळेची इमारत पुन्हा उभी राहिली. या शाळेच्या प्रांगणात झातारी यांच्या सौजन्याने एक छान शिल्पही उभं राहिलं.. दोन मस्तीखोर मुलं एकमेकांचे खांदे पकडून, डोक्याला डोकं भिडवून जणू म्हणताहेत.. ‘थांब दाखवतोच तुला’.
ते शिल्प या फिल्ममध्ये दिसतंच, पण अखेर तामिरचा छडा लावून अक्रम झातारी आपल्याला (पडद्यावरल्या टाइप्ड अक्षरांतून) सांगतो की ती अफवा नव्हती. ही गोष्ट अक्रम झातारी या लेबनॉनवासी – सदावासी माणसानं सांगितलेली असल्यानं हैगेल तामिर याच्याबद्दल एकच ओळ इथे येते. बाकीची तब्बल साडेचव्वेचाळीस मिनिटं सांतेझ्क्युपेरी, झातारी कुटुंब, अक्रमचे भाऊ आणि मित्र कागदी विमानं कशी करत आणि उडवत, हेच दिसत असतं. पण, चित्रांचा हा पट उभा राहण्याचं कारण हा तामिरच, हेही प्रेक्षकाला कळलेलं असतं.
संघर्ष अटळ असतोच का, तो टाळता येत नाहीच की काय, संघर्षांत माणुसकीला- प्रसंगी मत्री होण्याच्या किंवा वाढण्याच्या शक्यतेला स्थानच नसतं की काय, असे मोठे प्रश्न एका महाराष्ट्रीय प्रेक्षकापर्यंत पोहोचवण्यात ही फिल्म – म्हणजे त्यातली दृश्यं – यशस्वी ठरली. चित्रपटगृहांत असते तशी एक खुर्ची, त्या खुर्चीमागे एक १६ मि. मी. फिल्मचा प्रोजेक्टर आणि त्यातून अगदी तीनचार मिनिटांची, फक्त बॉम्बफेकीच्या दृश्यांची एक चलचित्रफीत असं सगळं एक मांडणशिल्पच ‘अ लेटर टु पायलट’च्या मोठय़ा पडद्यासमोर होतं. त्याचा एक थेट परिणाम म्हणजे, टिपिकल वास्तव आणि टिपिकल चित्रपट यांच्यापेक्षा हा मोठा पडदा निराळं काहीतरी दाखवू पाहतोय, याची जाणीव सतत जिवंत रहिली.
राजकीय वास्तव आणि माणसं यांचा काय संबंध आहे, याची उकल भावनिक अंगानं करता-करताच एकदम राजकीय वास्तवाचे पाश तोडायचे आणि राजकीय शहाणिवेकडे आणि अशी शहाणीव (पेरेनियल विज्डम ) देणाऱ्या साध्यासुध्या सत्य-तत्त्वांकडे जायचं, असा मार्ग गेल्या ४० ते ४५ वर्षांत अनेक कलावंतांनी शोधला. झातारी हाही त्याच मार्गावरला पुढला प्रवासी. ‘पुढला’, कारण तो फक्त संग्रहित फोटो, संग्रहित दृश्यं, कात्रणं यांचा आधार घेतो आणि तरीही तरलपणे गोष्ट सांगतो, ही गोष्ट अर्थात ‘एक होता अमुक..’ अशी सरळ दिशेची नसते, तीत अनेक उप-कहाण्या सामावलेल्या असतात आणि निरनिराळ्या संग्रहांतून आलेली दृश्यं जणू प्रवाहीपणे इथे – अक्रम झातारीच्या फिल्ममध्ये – एकत्र येतात.
आजकालचं संगणकोत्तर जग हे ‘संग्रह आणि सूचीकरण’ यातून ज्ञानाकडे जाऊ पाहणारं आहे. मग आजकालची कला हीदेखील त्या तंत्रांचा आधार घेणारी असणार पण एक बरी बाब अशी की, झातारी यानं या संगणकीय अनुभवाचं अनुकरण केलेलं नाही. ज्या १९७५ ते १९९१ या सालांत अक्रम नऊ ते २५ र्वष वयाचा होता – त्या काळातलं लेबनॉन हे त्याच्या भावविश्वाचा भाग आहे. ते (म्हणजे भावविश्व आणि लेबनॉन, दोन्ही) कळून घेण्यासाठी संग्रह हाच उत्तम मार्ग आहे, हे तिशीच्या उंबरठय़ावर असताना अक्रमला समजलं. त्यातून संग्रहित चित्रांचे राजकीय पट उलगडू लागले आणि आज वयाच्या अवघ्या सत्तेचाळिसाव्या वर्षी, घडत्या जागतिक कलेतिहासात त्याचं स्थान पक्कं झालेलं आहे.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
ज्येष्ठ कॅमेरामन रत्नाकर लाड यांचे निधन
महिलेच्या बाथरुममध्ये पाईपवर सापडला छुपा कॅमेरा, घरमालकाला अटक
पाकिस्तानी दहशतवाद्यांच्या क्रौर्याचा कळस,भारतीय जवानांच्या मृतदेहांच्या विटंबनेचे चित्रीकरण
पिण्याच्या पाण्यावर कॅमेऱ्यांची नजर
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
काँग्रेस नेते गुरुदास कामत यांचे निधन
Ind vs Eng : चौथ्या दिवसाच्या खेळात झालेले हे ११ विक्रम तुम्हाला माहिती आहेत...
'आप'ला दुसरा धक्का, आशीष खेतान यांची पक्षाला सोडचिठ्ठी
केरळसाठी परकीय मदत नकोच, केंद्र सरकारची भूमिका
जाणून घ्या बकरी ईदचे महत्त्व
Video : अंगावर रोमांच उभा करणारा 'तुंबाड'चा टीझर
आजाराशी झुंज देणारा इरफान पुनरागमनाच्या तयारीत
Paltan song Raat Kitni : 'हे' गाणं पाहून तुम्हाला 'बॉर्डर' आठवला की 'LOC कारगिल'
हृतिकसोबत पुन्हा काम करायला प्रियांकानं दिला हिरवा कंदील
Viral Memes : नेटकरी जोमात, अनुष्का कोमात
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
नेरुळमध्ये अनधिकृत बांधकामांवर कारवाई
केरळमधील पूरग्रस्तांना मुंबईतील सामाजिक संस्थांकडून मदतीचा हात
दारूचा मोह टाळून मोहाचे लाडू
२० तासांच्या अथक प्रयत्नांनंतर ‘भाग्यलक्ष्मी’ किनाऱ्यावर
उद्यान विभागाला प्रायोजकांचे वावडे
महिलांची लोकसंख्या १४ लाख अन् शौचालय फक्त ४७२
सटाणा शहरातील जलकुंभ धोकादायक


अवतार वाणी

स्त्रिया पायात चांदीचे दागिने वापरतात, मग सोन्याचे कां नाही
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|भजन|अवतार वाणी|
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह १
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह २
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह ३
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह ४
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह ५
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह ६
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह ७
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह ८
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह ९
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह १०
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह ११
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह १२
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह १३
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह १४
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह १५
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह १६
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह १७
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह १८
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह १९
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
अवतारवाणी - भजन संग्रह २०
संपूर्ण अवतारवाणी या पवित्र काव्यात्मक ग्रंथरूपी भजनांची रचना शेहनशाह सत्गुरू बाबा अवतारसिंहजी महाराजांच्या मुखारविंदातून पंजाबी भाषेत झाली. या दैवी ग्रंथाला अलौकीक लोकप्रियता लाभली.
संत निरंकारी मंडळ, दिल्ली
प्रथम खण्डः - एकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - पञ्चाशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - एकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - अष्टचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - सप्तचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - षट्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - पञ्चचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - त्रिचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः


story of alegaonkar | आलेगावकर | Loksatta

दाभोलकर, पानसरे हत्या तपासात पोलिसांवर दबाव
किनाऱ्यांची सुरक्षा शिकायला ‘बेवॉच’ पाहा
वर्दी देणाराच तपास अधिकारी असल्याबद्दल तेजपाल यांचा आक्षेप
वादाच्या मुद्दय़ांबाबत भारत-चीन संवेदनशील
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
आलेगावकर रंगात येऊन असे किस्से सांगू लागले की द. मा. मिरासदारांच्या कथा वाचल्याचा आनंद मिळतो.
बदलल्या नाहीत फक्त आलेगावकरांच्या मिश्या
साल २००४. मनोरीच्या कुठल्यातरी रिसॉर्टच्या खोलीत बसून मी आणि अभय परांजपे ‘वादळवाट’ मालिकेच्या पटकथेचं काम करत होतो. चर्चा करता करता मधेच अभयसर म्हणाले, ‘अरे, त्या आबा आणि रमाच्या सीनमध्ये त्या तानाजीला पण ठेव.’ ‘कोण तानाजी’ मी विचारलं. ‘अरे, तो रमाचा ड्रायवर दाखवलाय ना आपण. गमतीदार आहे तो मुच्छड’ मी विचारलं. ‘अरे, तो रमाचा ड्रायवर दाखवलाय ना आपण. गमतीदार आहे तो मुच्छड वाढव त्याचे सीन. बरा आहे तो.’ या क्वालिफिकेशनवर ‘वादळवाट’मध्ये अनेक लहान पात्रं मोठी आणि नंतर संस्मरणीय झाली. अभयसरांनी कौतुक केल्यानंतर ‘कोण बरं हा रमा चौधरीचा गमतीदार ड्रायवर वाढव त्याचे सीन. बरा आहे तो.’ या क्वालिफिकेशनवर ‘वादळवाट’मध्ये अनेक लहान पात्रं मोठी आणि नंतर संस्मरणीय झाली. अभयसरांनी कौतुक केल्यानंतर ‘कोण बरं हा रमा चौधरीचा गमतीदार ड्रायवर’ हे पाहायची मला फार उत्सुकता लागली होती. कांदिवलीच्या पारवानी स्टुडियोमध्ये तो योग आला. मी सहज म्हणून सेटवर गेलो होतो. साधारण पन्नाशीच्या घरातला, पाच फुटांपेक्षा काही इंच जास्त उंची असलेला, अक्कडबाज मिश्यांचा इसम माझ्याशी येऊन शेकहॅन्ड करता झाला. चेहऱ्यावर मिश्यांपेक्षाही मोठं स्माइल होतं. पण ते माझ्याशी काही बोलायला जाणार तेवढय़ात अचानक एक असिस्टंट उगवला. ‘आलेगावकर, शॉट रेडी.’ ‘आलं का’ हे पाहायची मला फार उत्सुकता लागली होती. कांदिवलीच्या पारवानी स्टुडियोमध्ये तो योग आला. मी सहज म्हणून सेटवर गेलो होतो. साधारण पन्नाशीच्या घरातला, पाच फुटांपेक्षा काही इंच जास्त उंची असलेला, अक्कडबाज मिश्यांचा इसम माझ्याशी येऊन शेकहॅन्ड करता झाला. चेहऱ्यावर मिश्यांपेक्षाही मोठं स्माइल होतं. पण ते माझ्याशी काही बोलायला जाणार तेवढय़ात अचानक एक असिस्टंट उगवला. ‘आलेगावकर, शॉट रेडी.’ ‘आलं का’ म्हणत आलेगावकर शॉट द्यायला निघून गेले. ती माझी-त्यांची पहिली भेट. त्यानंतर आलेगावकरांना मी अनेक लहान-मोठय़ा भूमिकांमध्ये मालिका- चित्रपटांमध्ये पाहत होतो. कुठे शाळेचा शिपाई, कुठे गावचा सरपंच. मधे अनेक र्वष गेली. आजूबाजूचं जग झपाटय़ानं बदललं. बदलल्या नाहीत फक्त आलेगावकरांच्या मिश्या
वर्ष २०१३. २२ जून. ‘तू माझा सांगाती’ या मालिकेच्या चित्रीकरणाचा माझा पहिला दिवस. मी कलावंत स्टुडियोला पोहोचलो. पोचल्या पोचल्या मला कळलं, की ९ वाजताच्या शिफ्टला मी ७ ची शिफ्ट समजून लवकर पोहोचलो आहे. स्टुडियोच्या वॉचमनशिवाय तिथे कुणीच नव्हतं. ‘आप सो जाईये दो घंटे..’ वॉचमननं मला सल्ला दिला. फार कमी सल्ल्यांना मी इतक्या वेगानं अमलात आणलंय. दुसऱ्याच क्षणी मी मेकअप रूमचं दार उघडून आडवं व्हायची जागा शोधत होतो. आत अत्यंत अंधुक प्रकाश होता. आणि.. आणि तिथल्या सीटवर काहीतरी होतं. प्रेत दोन सेकंद मी स्तब्ध उभा राहिलो. सीटवर एक डोक्यापासून पायापर्यंत कापडानं झाकलेली मनुष्याकृती दिसत होती.
माझ्या या गडबडीत माझ्याकडून दाराचा आवाज झाला असावा. ‘गुमनाम’ सिनेमातल्या मेहमूदसारखी ती आकृती उठून बसली. चेहऱ्यावरची चादर खाली आली आणि डोळ्यासमोर भरघोस मिश्यांचं जंगल आलं. त्या अंधुक उजेडात मी पाहिलं. ते आलेगावकर होते. ‘गुड मॉर्निग सर.’ त्यांनी मला दिलेल्या धक्क्याची त्यांना काहीच कल्पना नव्हती. मी आपलं कसनुसं हसत ‘काय म्हणता’ म्हणत आपली बॅग कुठेतरी टेकवली. ‘तुम्हाला पण सातचीच शिफ्ट कळवली होती का’ म्हणत आपली बॅग कुठेतरी टेकवली. ‘तुम्हाला पण सातचीच शिफ्ट कळवली होती का’ कुणी समदु:खी मिळाला तर आपल्या दु:खाचा भार किंचित हलका होईल या आशेनं मी विचारलं. ‘शिफ्ट’ कुणी समदु:खी मिळाला तर आपल्या दु:खाचा भार किंचित हलका होईल या आशेनं मी विचारलं. ‘शिफ्ट मला माझं आज शूटिंगच नाही.’ आलेगावकर आता अंगावरच्या चादरीची घडी करत होते. ‘पण मग तुम्ही इथे’ ‘मी इथंच राहतो. रोज कोण पुण्याहून अप-डाऊन करेल हो’ ‘मी इथंच राहतो. रोज कोण पुण्याहून अप-डाऊन करेल हो इथं मेकअप रूममध्येच टाकून दिलाय मी तंबू इथं मेकअप रूममध्येच टाकून दिलाय मी तंबू’ आलेगावकर कडकडीत आळस देत नव्या दिवसाची सुरुवात करते झाले. ‘तू माझा सांगाती’मध्ये आलेगावकर आवलीच्या माहेरी म्हादबा नावाच्या गाडीवानाची भूमिका करत होते. आवलीचं तुकोबांशी लग्न होईपर्यंत त्यांना काम होतं. चित्रीकरणाच्या पहिल्याच दिवशी दुपापर्यंत माझ्या लक्षात आलं होतं, की आलेगावकर आमच्या स्टुडियोत आधीच भरपूर लोकप्रिय झालेले होते. गावच्या पारावर बसलेल्या बेरकी सरपंचासारखे आलेगावकर मिश्या पिळत बाहेर बसलेले दिसायचे. येणाऱ्या-जाणाऱ्याला हाकारे घाल, याची खेच, त्याला चिडव असा मनसोक्त व्यापार दुपापर्यंत चालला होता. ‘तुम्हाला इथे मुक्काम करायला परमिशन बरी दिली निर्मात्यानं’ आलेगावकर कडकडीत आळस देत नव्या दिवसाची सुरुवात करते झाले. ‘तू माझा सांगाती’मध्ये आलेगावकर आवलीच्या माहेरी म्हादबा नावाच्या गाडीवानाची भूमिका करत होते. आवलीचं तुकोबांशी लग्न होईपर्यंत त्यांना काम होतं. चित्रीकरणाच्या पहिल्याच दिवशी दुपापर्यंत माझ्या लक्षात आलं होतं, की आलेगावकर आमच्या स्टुडियोत आधीच भरपूर लोकप्रिय झालेले होते. गावच्या पारावर बसलेल्या बेरकी सरपंचासारखे आलेगावकर मिश्या पिळत बाहेर बसलेले दिसायचे. येणाऱ्या-जाणाऱ्याला हाकारे घाल, याची खेच, त्याला चिडव असा मनसोक्त व्यापार दुपापर्यंत चालला होता. ‘तुम्हाला इथे मुक्काम करायला परमिशन बरी दिली निर्मात्यानं’ मी लंच ब्रेकमध्ये न राहवून बोललोच. ‘आम्हाला परमिशन नाकारण्याचं कारण काय’ मी लंच ब्रेकमध्ये न राहवून बोललोच. ‘आम्हाला परमिशन नाकारण्याचं कारण काय सांगा तुम्हीच. एकदम निरुपद्रवी माणूस. आता एक दिवस आड काम लागतंय. कुठं एशियाड पकडा, पुण्याला जा. परवा शूटिंग लागलं की पुन्हा या. त्यात पावसाचे दिवस. अडकून-बिडकून पडलो की मग झालं का सांगा तुम्हीच. एकदम निरुपद्रवी माणूस. आता एक दिवस आड काम लागतंय. कुठं एशियाड पकडा, पुण्याला जा. परवा शूटिंग लागलं की पुन्हा या. त्यात पावसाचे दिवस. अडकून-बिडकून पडलो की मग झालं का आणि इथे आपला कुणालाच त्रास नाही. मी कुठं निर्मात्याकडे हॉटेलची रूम मागितलीय आणि इथे आपला कुणालाच त्रास नाही. मी कुठं निर्मात्याकडे हॉटेलची रूम मागितलीय मेकअप रूममधल्या बाकडय़ावरच झोपतो. इथंच बाथरूममध्ये आंघोळ आटपतो. त्यात ज्या आर्टिस्टचं काम आहे त्यांच्याआड आपण काही येत नाही. हा आज्ञाराम सेटिंगवाला इथंच घर करून राहतो. त्याला सांगितलंय, स्वत:साठी चार चपात्या करतोस- माझ्यासाठी पाचवी कर. वाटलंच तर स्वत:च्या पैश्यानं काहीतरी मागवायचं. दोन वेळची क्वार्टर माझी मी आणतो. माझी मी पितो. माझा मी राहतो. कुणाला त्रास नाही.’ दोन वेळच्या क्वार्टरवर आलेगावकरांची अपरंपार श्रद्धा. मी माझ्या आयुष्यात अनेक बेवडे पाहिले, पण आलेगावकरांइतका शुचिर्भूत भक्तीच्या भावनेनं पिणारा मी नाही पाहिला. आलेगावकरांच्या हातात मद्याचा ग्लास हा पुजाऱ्याच्या हातातल्या घंटीसारखा वाटतो. स्टुडियोतले सगळेच कामगार, वॉचमेन आणि नंतर आम्हीही आलेगावकरांना ‘बापू’ म्हणू लागलो होतो. ते ज्या मेकअप रूममध्ये मुक्काम ठोकून राहिले होते त्याला मठाचं स्वरूप आलं होतं. त्यांचं शूटिंग नसलं की आलेगावकर महाराज प्रवचन सांगावं तसे हाताची घडी घालून, मिश्कील डोळ्यांनी अनेक किस्से रंगवून रंगवून सांगायचे. या माणसाचं आयुष्य होतंच खूप रंगीत. मुळात आलेगावकर एम. पी.चे. इंदौर, जबलपूर भागात त्यांचं बाल्य, तारुण्य गेलं असावं. ‘आमच्याकडं बरं का सर, लोक उठले की सकाळी सकाळी पहिले पेपर घ्यायला धावायचे बघा. पेपरवाल्याच्या स्टॉलवर ही गर्दी मेकअप रूममधल्या बाकडय़ावरच झोपतो. इथंच बाथरूममध्ये आंघोळ आटपतो. त्यात ज्या आर्टिस्टचं काम आहे त्यांच्याआड आपण काही येत नाही. हा आज्ञाराम सेटिंगवाला इथंच घर करून राहतो. त्याला सांगितलंय, स्वत:साठी चार चपात्या करतोस- माझ्यासाठी पाचवी कर. वाटलंच तर स्वत:च्या पैश्यानं काहीतरी मागवायचं. दोन वेळची क्वार्टर माझी मी आणतो. माझी मी पितो. माझा मी राहतो. कुणाला त्रास नाही.’ दोन वेळच्या क्वार्टरवर आलेगावकरांची अपरंपार श्रद्धा. मी माझ्या आयुष्यात अनेक बेवडे पाहिले, पण आलेगावकरांइतका शुचिर्भूत भक्तीच्या भावनेनं पिणारा मी नाही पाहिला. आलेगावकरांच्या हातात मद्याचा ग्लास हा पुजाऱ्याच्या हातातल्या घंटीसारखा वाटतो. स्टुडियोतले सगळेच कामगार, वॉचमेन आणि नंतर आम्हीही आलेगावकरांना ‘बापू’ म्हणू लागलो होतो. ते ज्या मेकअप रूममध्ये मुक्काम ठोकून राहिले होते त्याला मठाचं स्वरूप आलं होतं. त्यांचं शूटिंग नसलं की आलेगावकर महाराज प्रवचन सांगावं तसे हाताची घडी घालून, मिश्कील डोळ्यांनी अनेक किस्से रंगवून रंगवून सांगायचे. या माणसाचं आयुष्य होतंच खूप रंगीत. मुळात आलेगावकर एम. पी.चे. इंदौर, जबलपूर भागात त्यांचं बाल्य, तारुण्य गेलं असावं. ‘आमच्याकडं बरं का सर, लोक उठले की सकाळी सकाळी पहिले पेपर घ्यायला धावायचे बघा. पेपरवाल्याच्या स्टॉलवर ही गर्दी’ कीर्तनकारानं कीर्तन करावं तसे आलेगावकर किस्सा सांगू लागायचे. ‘होय महाराजा’ म्हणणारे होयबा त्यांना लागायचेच. ‘अरे वा’ कीर्तनकारानं कीर्तन करावं तसे आलेगावकर किस्सा सांगू लागायचे. ‘होय महाराजा’ म्हणणारे होयबा त्यांना लागायचेच. ‘अरे वा फारच सुशिक्षित लोकं होती म्हणजे तुमच्या इथली.’ मी ‘होय महाराजा’ करण्याची भूमिका उचलली. आलेगावकरांचे मिश्कील डोळे चमकले. ‘तसलं काही नाही सर. पेपरात दारूचा रंग छापून यायचा.’ एव्हाना श्रोत्यांवर किश्श्याचं गारुड पडलेलं असे. ‘दारूचा रंग फारच सुशिक्षित लोकं होती म्हणजे तुमच्या इथली.’ मी ‘होय महाराजा’ करण्याची भूमिका उचलली. आलेगावकरांचे मिश्कील डोळे चमकले. ‘तसलं काही नाही सर. पेपरात दारूचा रंग छापून यायचा.’ एव्हाना श्रोत्यांवर किश्श्याचं गारुड पडलेलं असे. ‘दारूचा रंग’ ‘देशी दारूच्या भट्टय़ा लागायच्या गावात. ती दारू पिऊन माणसं गचकायची. मग सरकारनं म्हनलं, आम्हीच बनवतो दारू. मग सरकारमान्य ठेके सुरू झाले. पण लोकं लई चवनाट. ते सरकारी दारूची डुप्लिकेट मारायचे. मग डुप्लिकेट दारू पिऊन पण लोक गचकायची. सरकार म्हनलं, ‘तेच्यायला’ ‘देशी दारूच्या भट्टय़ा लागायच्या गावात. ती दारू पिऊन माणसं गचकायची. मग सरकारनं म्हनलं, आम्हीच बनवतो दारू. मग सरकारमान्य ठेके सुरू झाले. पण लोकं लई चवनाट. ते सरकारी दारूची डुप्लिकेट मारायचे. मग डुप्लिकेट दारू पिऊन पण लोक गचकायची. सरकार म्हनलं, ‘तेच्यायला आता काय करायचं’ इथे माझ्या डोळ्यासमोर लोकांना सकस दारू कशी पाजायची, या चिंतेनं ग्रस्त मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री उभे राहिले ‘पण मग शेवटी सरकारच ते. त्यांनी आयडिया काढली.’ आलेगावकर महाराजांचं रसाळ प्रवचन सुरूच होत- ‘त्ये काय करायचे- सरकारी देशी दारूचा रंग रोज बदलायचे. एक दिवस निळा. एक दिवस हिरवा. एक दिवस पिवळा. म्हणजे मग डुप्लिकेट बनवून श्टॉक करताच येणार नाही ना ‘पण मग शेवटी सरकारच ते. त्यांनी आयडिया काढली.’ आलेगावकर महाराजांचं रसाळ प्रवचन सुरूच होत- ‘त्ये काय करायचे- सरकारी देशी दारूचा रंग रोज बदलायचे. एक दिवस निळा. एक दिवस हिरवा. एक दिवस पिवळा. म्हणजे मग डुप्लिकेट बनवून श्टॉक करताच येणार नाही ना पण मग आज सरकारी दारूचा रंग कोणता, हे पब्लिकला समजणार कसं पण मग आज सरकारी दारूचा रंग कोणता, हे पब्लिकला समजणार कसं मग रोजच्या पेपरात छापून यायचं- ‘आज सरकारी दारू का रंग नीला है.’ की तिथंच पेपर फेकायचा आन् ठेक्यावर जाऊन आपापली सरकारमान्य बाटली घ्यायची.’’ अशा अनेक अतरंगी किस्स्यांनी आलेगावकरांची पोतडी गच्च भरलेली असे.
पूर्वी ते बँकेत नोकरीबिकरी करत असावेत. ‘बँक सुटली की ग. दि. माडगूळकरांच्या घरी जायचो. तिथं ते ओसरीवर खुर्ची टाकून बसायचे. पान लावत. आपण त्यांच्या पायाशी बसायचं. मोठा माणूस. जे पदरात पडेल ते पाडून घ्यायचं.’ थोरामोठय़ांबद्दल कुठलीही गोष्ट सांगताना ‘मी कसा ग्रेट’ असा कुठलाही अभिनिवेश आलेगावकरांच्या किस्से सांगण्यात नसे.
‘राजदत्तसाहेबांचं पिक्चर होतं राव ऐतिहासिक. मोठा माणूस. आम्ही थडकलो जाऊन. दत्तसाहेबांनी पाहिलं. म्हनले, सैनिकाचे कपडे चढवा. चढवले. हातात भाला दिला कुणीतरी. असिस्टंट म्हनला, तो मागचा डोंगर आहे तिथे चढून उभे रहा. तुम्ही टॉपचे पहारेकरी आहे. मी म्हनलं, च्यायला पहिल्याच फटक्यात टॉपचा पहारेकरी झालो. तो भाला, जिरेटोप सांभाळत चढलो डोंगरावर. एकदम अटेंशनमध्ये उभा. खालून कोणतरी ओरडलं, पलीकडे तोंड करून उभे रहा. तुमची बॅक दिसली पाहिजे. म्हनलं, झालं का ऐतिहासिक. मोठा माणूस. आम्ही थडकलो जाऊन. दत्तसाहेबांनी पाहिलं. म्हनले, सैनिकाचे कपडे चढवा. चढवले. हातात भाला दिला कुणीतरी. असिस्टंट म्हनला, तो मागचा डोंगर आहे तिथे चढून उभे रहा. तुम्ही टॉपचे पहारेकरी आहे. मी म्हनलं, च्यायला पहिल्याच फटक्यात टॉपचा पहारेकरी झालो. तो भाला, जिरेटोप सांभाळत चढलो डोंगरावर. एकदम अटेंशनमध्ये उभा. खालून कोणतरी ओरडलं, पलीकडे तोंड करून उभे रहा. तुमची बॅक दिसली पाहिजे. म्हनलं, झालं का आता आपल्या मिश्या कशा दिसायच्या आता आपल्या मिश्या कशा दिसायच्या ऱ्हायलो पाठ करून उभा. बरं, वर गेल्यावर कानात फक्त वाऱ्याचा आवाज. खाली काय चाललंय त्याचा थांगपत्ता लागंना. वळून बघायची भीती वाटत होती. म्हनलं, नेमका महत्त्वाचा शॉट चाललेला असायचा आणि आपण वळलो म्हणून आपल्यामुळे कट् नको. ऱ्हायलो तसाच उभा. बराच वेळ झाला. पायाला रग लागली तेच्यायला ऱ्हायलो पाठ करून उभा. बरं, वर गेल्यावर कानात फक्त वाऱ्याचा आवाज. खाली काय चाललंय त्याचा थांगपत्ता लागंना. वळून बघायची भीती वाटत होती. म्हनलं, नेमका महत्त्वाचा शॉट चाललेला असायचा आणि आपण वळलो म्हणून आपल्यामुळे कट् नको. ऱ्हायलो तसाच उभा. बराच वेळ झाला. पायाला रग लागली तेच्यायला थोडय़ा वेळानं प्लास्टिकच्या बाटल्या गोळा करत एक बेनं आलं. मी त्याला डोळ्यानंच इशारा करतोय. बाजू म्हनलं- भसकन् कॅमेऱ्यात यायचास. तेच्यायला सर्कस बघावी तसं माझ्याकडं बघतंय. शेवटी मी म्हनलं, ‘शूटिंग हाय शूटिंग. बाजूला व्हा.’ तो पावना म्हनला, ‘शूटिंग थोडय़ा वेळानं प्लास्टिकच्या बाटल्या गोळा करत एक बेनं आलं. मी त्याला डोळ्यानंच इशारा करतोय. बाजू म्हनलं- भसकन् कॅमेऱ्यात यायचास. तेच्यायला सर्कस बघावी तसं माझ्याकडं बघतंय. शेवटी मी म्हनलं, ‘शूटिंग हाय शूटिंग. बाजूला व्हा.’ तो पावना म्हनला, ‘शूटिंग शूटिंगवालं गेलं कवाच.’ मी मागं वळून बघतोय. खाली मैदान साफ.’
आलेगावकर रंगात येऊन असे किस्से सांगू लागले की द. मा. मिरासदारांच्या कथा वाचल्याचा आनंद मिळतो. बरं, त्या किश्श्यांमध्ये कुणाचीच नालस्ती नाही, कुणाबद्दल वाईट बोलणं नाही. सई परांजपेंपासून विक्रम गोखल्यांपर्यंत कुणाचेही किस्से सांगताना आलेगावकर त्या, त्या व्यक्तीची नक्कलही करतात. पण त्यात बोचरं काहीच नसतं.
आलेगावकरांच्या वैयक्तिक आयुष्याबद्दल फार माहिती नाही मला. पण ते स्वत: कधी संसारात पडले नसावेत. पुण्यात भावाकडे राहतात. मजेत जगतात. इतक्या ठिकाणी टप्पा पडून आलेल्या या खुशालचेंडूनं नशिबाचे फटकेही खाल्ले असतील. काहीतरी असेल- जे आत सलत, जळतही असेल. पण मिश्कील डोळ्यांमध्ये त्याचा दाह किंवा दु:ख अजिबात दिसत नाही. ‘तू माझा सांगाती’मध्ये पहिल्या दोन महिन्यांतच आलेगावकरांचं काम संपलं. बापूंचा मठातून मुक्काम हलला. आम्ही सगळेच हळहळलो. शेवटच्या दिवशी काम संपवून आलेगावकर पुण्याची एशियाड पकडायला रवाना झाले तेव्हा जवळजवळ लग्नानंतर वधूला निरोप देताना लग्नमंडपाबाहेर दिसतं तसं दृश्य स्टुडियोत होतं. आम्ही सगळेच त्यांना मिस करणार होतो. नंतर आलेगावकर व्हॉटस् अ‍ॅपवर संपर्कात राहिले. ‘तुमच्या ‘सख्या रे’मध्ये तुम्ही मला घेत नाही राव,’ एकदा मला म्हणाले. ‘तुम्ही तिकडे पण किस्से सांगून टाइमपास करत बसाल. तिथे निर्माता आहे मी. लोकं तुमचे किस्से ऐकत बसले तर माझं काम राहील,’ मी म्हणालो. पण ते तितकंसं मनापासून नव्हतं. शूटिंगच्या झकाझकीच्या आणि धावपळीच्या वातावरणात आलेगावकरांचे किस्से हवेतच. सतत कपाळावर आठय़ा घेऊन वावरणाऱ्यांच्या जगात एखादा हसवणारा मिशीवाला हवाच दिग्पाल लांजेकरच्या ‘र्फजद’ सिनेमाच्या सेटवर आलेगावकर अचानक भेटले. छोटीशी भूमिका मिळाली होती. ‘तुम्हाला सांगतो, मागं एक पिक्चर केला आम्ही. त्या निर्मात्याची भारी मजा बरं का..’ आलेगावकरांचा किस्सा सुरू झाला. डोक्यावरचं रणरणतं ऊन विसरून आम्ही सगळे भान हरपून ऐकत राहिलो.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
१२ लाखात अनुभवा रेल्वे प्रवासाचा राजेशाही थाट
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
काँग्रेस नेते गुरुदास कामत यांचे निधन
Ind vs Eng : चौथ्या दिवसाच्या खेळात झालेले हे ११ विक्रम तुम्हाला माहिती आहेत...
'आप'ला दुसरा धक्का, आशीष खेतान यांची पक्षाला सोडचिठ्ठी
केरळसाठी परकीय मदत नकोच, केंद्र सरकारची भूमिका
जाणून घ्या बकरी ईदचे महत्त्व
Video : अंगावर रोमांच उभा करणारा 'तुंबाड'चा टीझर
आजाराशी झुंज देणारा इरफान पुनरागमनाच्या तयारीत
Paltan song Raat Kitni : 'हे' गाणं पाहून तुम्हाला 'बॉर्डर' आठवला की 'LOC कारगिल'
हृतिकसोबत पुन्हा काम करायला प्रियांकानं दिला हिरवा कंदील
Viral Memes : नेटकरी जोमात, अनुष्का कोमात
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
नेरुळमध्ये अनधिकृत बांधकामांवर कारवाई
केरळमधील पूरग्रस्तांना मुंबईतील सामाजिक संस्थांकडून मदतीचा हात
दारूचा मोह टाळून मोहाचे लाडू
२० तासांच्या अथक प्रयत्नांनंतर ‘भाग्यलक्ष्मी’ किनाऱ्यावर
उद्यान विभागाला प्रायोजकांचे वावडे
महिलांची लोकसंख्या १४ लाख अन् शौचालय फक्त ४७२
सटाणा शहरातील जलकुंभ धोकादायक


मानसाचा रे कानूस | Loksatta

दाभोलकर, पानसरे हत्या तपासात पोलिसांवर दबाव
किनाऱ्यांची सुरक्षा शिकायला ‘बेवॉच’ पाहा
वर्दी देणाराच तपास अधिकारी असल्याबद्दल तेजपाल यांचा आक्षेप
वादाच्या मुद्दय़ांबाबत भारत-चीन संवेदनशील
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
भारतीय चित्रकलेचा गेल्या ५० वर्षांचा इतिहास ज्यांना मोठं मानतो, असे काही चित्रकार आज ‘सामान्य प्रेक्षका’पासून मात्र दुरावलेले का आहेत.. ‘माणसासारखा दिसणारा नीट माणूस काढा बघू’
भारतीय चित्रकलेचा गेल्या ५० वर्षांचा इतिहास ज्यांना मोठं मानतो, असे काही चित्रकार आज ‘सामान्य प्रेक्षका’पासून मात्र दुरावलेले का आहेत.. ‘माणसासारखा दिसणारा नीट माणूस काढा बघू’ ही प्रेक्षकांची अपेक्षा ते पूर्ण करू शकले नाहीत, म्हणून.. ‘माणसासारखा दिसणारा नीट माणूस काढा बघू’ ही प्रेक्षकांची अपेक्षा ते पूर्ण करू शकले नाहीत, म्हणून चित्रकाराची किंवा कोणत्याही कलाकाराची भाषा आपल्यापेक्षा वेगळी असू शकते की
‘आम्ही माणूस काढायला गेलो तर माकड होतं’ असं एक वाक्य अनेक मराठीभाषकांनी ऐकलेलं असेल, कधीतरी. जे तरुण-तरुणी चित्रकलेच्या उच्च शिक्षणासाठी जातात, त्यांचे नातेवाईक हे वाक्य उच्चारतात, तेव्हा त्यात कौतुकाचा सूर असतो म्हणून आपण अशी वाक्यं सोडून देतो. पण अशा कौतुकातून हे नातेवाईक त्यांच्या घरांतल्या तरुणांना, ‘तू मात्र माकडासारखा माणूस काढू नकोस’ अशी सूचनाच देत असतात की नाही एकप्रकारे बरं, जर ही प्रेमळ सूचना एखाद्यानं/एखादीनं मानली नाही तर हेच नातेवाईक ‘तुमचं ते मॉडर्न आर्ट वगैरे आम्हाला नाही कळत’ असं म्हणायला तयार
आजची तीन चित्रं खास अशा नातेवाईकांसाठी. चित्रं खूप छापता आली असती, पण आपल्याला चित्रातल्या माणसांचे चेहरेही पाहायचेत आणि चित्रंही पाहायचीत. चेहरे ‘नीट नाहीत’ अशी एक पहिली प्रतिक्रिया असलीच तरी हरकत नाही, पुढलं फार महत्त्वाचं आहे : हे तिघेही चित्रकार एफ. एन. सूझा, मनजीत बावा आणि के. जी. सुब्रमणियन.. हे तिघेही भारतीय कलेच्या १९५० नंतरच्या इतिहासात महत्त्वाचे मानले जातात. सूझा हे ‘प्रोग्रेसिव्ह ग्रूप’चे संस्थापक, केजी हे बडोदे व शांतिनिकेतन इथल्या कलासंस्थांतून तीन पिढय़ा घडवणारे ‘कलागुरू’ आणि बावा हे भोपाळच्या भारत भवनाचे प्रमुग होते. यापैकी सूझा व बावा दिवंगत, तर केजी हयात आहेत. हे सारं विसरून आपण त्यांनी चित्रकलेत काय केलं आणि या चित्रांमध्ये काय केलं हेच फक्त पाहिलं, तर मात्र ‘चित्रकार मोठा म्हणून चित्र चांगलं’ असा जो भंपक आव चित्रबाजारात अनेकजण आणतात, त्याच्या पलीकडे जाऊन आपल्याला विचार करता येईल.
भन्नाट वेग, फटकारे आणि रेषांत जोर अशी ‘एक्स्प्रेशनिस्ट’ शैली (ही युरोपात उगवली, सूझांच्या चित्रांहून ४० र्वष जुनी) सूझांनी आपलीशी केली. पण १९९० च्या दशकात त्यांनी एक नवीच पद्धत शोधली होती. तयार, छापील मासिकं वगैरेंत छापलेल्या चित्रांवर सूझा एक द्रावण फिरवायचे. छापील शाई विरघळवणारा द्राव. मग त्यावर रंगही मारायचे. मग बेमालूम चित्रं तयार व्हायची. या पुढल्या चित्रांची जणूकाही चुणूकच ठरलेलं हे १९५६ सालचं सूझा-चित्र. त्यात नाकाच्या जागी जो झावळीसारखा आकार दिसतो, तिथं नीट पाहा. आकारांमध्येच विचार करणं, आकारांतून आकार सुचणं यांतला सूझांनाच शोभणारा भन्नाटपणा म्हणजे काय, याची कल्पना करण्यास त्यानं मदत होईल.
दुसरं चित्र मनजीत बावांचं आहे. गुबगुबीत माणसं. कुठून आली बहुधा अगदी अमृता शेरगिल पासूनची परंपरा.. पण शेरगिलदेखील १९२५च्या नंतरचीच.. त्याहून जुनी, अजिंठय़ाची भित्तिचित्रं जशी गोलसर असतात, त्याच्याशी फार अप्रत्यक्ष संबंध बावा यांच्या चित्रांचा. अजिंठा फारच जुनं, पण त्यानंतरची- गेल्या सहासातशे वर्षांतली लघुचित्रं आणि त्यांनी दाखवलेला ‘मधली जागा अगदी सपाट मोकळी सोडा.. फक्त अंतर नव्हे, काळसुद्धा दिसेल’ असा दृश्यमार्ग, लघुचित्रांपैकी कांगडा शैलीच्या मानवाकृती-चित्रण शैलीचे थोडे संस्कार, असं सारं घेत घेत बावांनी स्वत:ला घडवलं. कलेत इतिहास पचवून तुम्ही काय करता हे महत्त्वाचं ठरतं, ते बावांनी बऱ्याच प्रमाणात केलं. त्यांची चित्रं आज भले रंजनवादी वाटतील, पण त्यांनी आधी आपली- स्वतची अशी खास मानवाकृती-चित्रण शैली घडवली, हे नक्की. ती शैली घडवून ते थांबले नाहीत. पुढे याच ठरीव आकारांची थोडीशी मोडतोड करून ते खेळले. हे जे सोबतचं चित्र आहे, त्यात बावांची ही सारी वैशिष्टय़ं आहेत. आकार सूझांसारखे वाभरट, कर्कश वाटत नाहीत हे तर खरंच, पण मोडतोड (उदा. अगदी वरची मानवाकृती पाहा) लक्षातही कमी येते. चित्राचा तोल कुठं न सोडता त्यात कायकाय भरलंय बावांनी
तिसरं के. जी. सुब्रमणियन यांचं चित्र, त्यात एवढय़ा संख्येनं मानवाकृती नाहीत. तरीही अख्खा चित्रावकाश भरून, निरनिराळय़ा आकारांतल्या या आकृती आहेत त्यामुळे चित्राची रचना (बांधणी – कन्स्ट्रक्शन) आणि त्यातून साधला गेलेला तोल यांकडे लक्ष जावं, असं हे चित्र आहे. केजींची खास पद्धत म्हणजे, आपल्या पणज्या किंवा आज्ज्या कसं बोलतात.. ‘अप्पा देवभक्त हो- दोन घरं सोडून ऱ्हायचा- पाच मुली- धाकटी कमळी- बाकीच्या गावाबाहेर दिलेल्या- नि मुलगा एक तो शिकला नाही..’ असं काहीतरी.. तशा आठवणी, गोष्टी.. असं तुटकपणे सांगण्याची ही चित्रातली पद्धत आहे. सर्वात उंच जी मानवाकृती (स्त्री) आहे, तिच्या वस्त्रांवरले नाग आणि तिच्या कुठेतरी मागे शंकराची आराधना करणारा तो पुरुष यांच्यात नाग, शंकर असं काहीही आठवत असेल केजींना.
तिघं मोठे झाले ते, ही जी (खूपच त्रोटकपणे इथं सांगितलेली) वैशिष्टय़ं आहेत, त्यांमुळे. माणसासारखा माणूस काढता येतो का, यापेक्षाही चित्रं पूर्णत अमूर्त, काहीच न सांगणारी झाल्यावरसुद्धा मला माणूस का चितारावासा वाटतोय, कसा काढावासा वाटतोय, याचा विचार या तिघांनी आणि आणखी अनेकांनी केला, ते मोठे झाले.
ज्यांनी आपापली भाषा शोधली, तेच मोठे होणार, असा एक काळ भारतीयच काय, जागतिक चित्रकलेत होता. साधारण १९८०च्या आसपास तो काळ संपायला सुरुवात झाली. पण भाषेचं वेगळेपण आपण समजून घेतल्याखेरीज चित्राचा आनंदच येईनासा झाला. कलासमीक्षा, घडता कलेतिहास आणि सामान्य माणूस यांत दरी पडत गेली.
बहिणाबाई चौधरींनी माणसाबद्दल, लोभासाठी ‘मानसाचा रे कानूस’ होतो, असं म्हटलं होतं. ते अहिराणीत होतं, त्याला ‘कानूस’ या शब्दाचा अर्थ (ज्वारीचं तयार होण्याआधीच करपलेलं वगैरे, टाकाऊ कणीस) माहीत नसूनही कविता मराठीत समजते. चित्रकलेत अशा निराळय़ा भाषा खूपच असतात, एवढं लक्षात ठेवायलाच हवं.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
कला : चित्रभाषेतून मदत
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
काँग्रेस नेते गुरुदास कामत यांचे निधन
Ind vs Eng : चौथ्या दिवसाच्या खेळात झालेले हे ११ विक्रम तुम्हाला माहिती आहेत...
'आप'ला दुसरा धक्का, आशीष खेतान यांची पक्षाला सोडचिठ्ठी
केरळसाठी परकीय मदत नकोच, केंद्र सरकारची भूमिका
जाणून घ्या बकरी ईदचे महत्त्व
Video : अंगावर रोमांच उभा करणारा 'तुंबाड'चा टीझर
आजाराशी झुंज देणारा इरफान पुनरागमनाच्या तयारीत
Paltan song Raat Kitni : 'हे' गाणं पाहून तुम्हाला 'बॉर्डर' आठवला की 'LOC कारगिल'
हृतिकसोबत पुन्हा काम करायला प्रियांकानं दिला हिरवा कंदील
Viral Memes : नेटकरी जोमात, अनुष्का कोमात
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
नेरुळमध्ये अनधिकृत बांधकामांवर कारवाई
केरळमधील पूरग्रस्तांना मुंबईतील सामाजिक संस्थांकडून मदतीचा हात
दारूचा मोह टाळून मोहाचे लाडू
२० तासांच्या अथक प्रयत्नांनंतर ‘भाग्यलक्ष्मी’ किनाऱ्यावर
उद्यान विभागाला प्रायोजकांचे वावडे
महिलांची लोकसंख्या १४ लाख अन् शौचालय फक्त ४७२
सटाणा शहरातील जलकुंभ धोकादायक


पाय सुंदर बनवण्यासाठी काही टिप्स | Webdunia Marathi

बुधवार, 22 ऑगस्ट 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
पाय सुंदर बनवण्यासाठी काही टिप्स
काही लोकांची त्वचा खूप कोमल आणि मुलायम असते. मात्र याउलट काही लोकांची त्वचा खूप प्रयत्न केल्यावरही कोरडीच असते. पायाच्या कोरड्या त्वचेवरील उपचाराबाबत काही टिप्स अशा-
तुमची त्वचा खूप जास्त कोरडी असेल आणि पायाच्या कोरड्या त्वचेमुळे तुम्हाला त्रास होत असेल तर त्याची काळजी घेणे आवश्यक आहे. कोरड्या त्वचेसाठी केवळ क्रीम इत्यादि पुरेसे नाही तर साफ-सफाईकडेही लक्ष देण्याची गरज असते. पायाची कोरडी त्वचा मुलायम करण्याआधी हे लक्षात घ्या की, तुम्ही कधीही उघड्या पायांनी राहू नका, पायांत नेहमी बूट-चप्पल इत्यादी घाला. पायांची योग्यप्रकारे साफसफाई करा.
वेळोवेळी पेडीक्योर करीत राहणे पायाच्या त्वचेला नरमपणा आणते. आंघोळ करताना पायांना वॅसलीन तेल इत्यादी लावावे. शिवाय बाहेर जाताना पायांवर चांगल्या क्वालिटीचे क्रीम लावावे. ज्यामुळे पाय मुलायम राहतात.
पायाचा कोरडेपणा थांबवण्यासाठी दररोज रात्री पाय चांगल्याप्रकारे धुऊन क्रीम लावून झोपावे. त्यामुळे पाय कोमल राहतील. पायांची त्वचा मुलायम होण्यासाठी आणि संक्रमण टाळण्यासाठी व्हिटॅमिन ‘ई’ युक्त जैतून तेल वापरावे. जैतून तेल अँटीआक्सिडंट्सने भरपूर असते, जे त्वचेला मृदू बनविते.
व्हिटॅमिन आणि प्रोटिनयुक्त खाद्यपदार्थांचे सेवन करणे आवश्यक आहे. पायांच्या त्वचेसह पायांच्या नखांचीही देखभाल खूप आवश्यक आहे. अशात तुम्ही त्वचेचा नरमपणा कायम ठेवण्यासाठी किमान पंधरा दिवस पेडिक्योर करा. पायांना जास्त गरम पाण्यांनी धुऊ नये. एवढे करूनही तुमची त्वचा कोरडीच राहिली तर तुम्ही स्किन स्पेशालिस्टकडून उपचार करावे.
पाय सांभाळणे, त्यांच्याकडे नियमित लक्ष देणे हे महत्त्वाचे आहे. पायाची नखे कापताना ती बोटांलगोलग न कापता थोडे अंतर ठेवून कापली पाहिजेत. त्वचा कोरडी होत असेल तर त्यावर त्वचा मुलायम करणारी औषधे किंवा तेल चोपडले पाहिजे. पायाला भोवरी असेल तर ती काढून घेतली पाहिजे.
स्लीपर किंवा अर्धा अधिक पाय उघडा ठेवणा-या चपला वापरण्याऐवजी बूट वापरण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. पायाच्या संवेदना कमी झाल्या तर नियमितपणे पाय तपासायला हवेत. पायाची खालची बाजू आपल्याला नीट दिसत नाही म्हणून प्रसंगी पायाखाली आरसा धरून हे केले पाहिजे. कुठे जखम आढळली तर ती गोष्ट त्वरित डॉक्टरांच्या नजरेस आणून दिली पाहिजे.
 तर हे लक्षात ठेवा....
लहान वयात पार्लरमध्ये जाणं योग्य की नाही
लिपस्टिकचे हे पाच शेड आहे चलनात
यावर अधिक वाचा :
Momo Challenge मुळे भारतात पहिला मृत्यू, विद्यार्थीने नस ...
Momo WhatsApp Challenge गेम मुळे भारतात पहिला मृत्यू झाल्याची बातमी आली आहे. राजस्थानच्या ...
मुलीने केली आत्महत्या, कुटुंबीयांनी केला मोमो चॅलेंजचा दावा
भारतामध्ये मोमो चॅलेंज हा इंटरनेट गेम चा पहिला बळी गेल्याची शक्यता आहे. राजस्थानमधील ...
यंदा ‘ओणम’चे सेलिब्रेशन नाही
केरळमध्ये आलेल्या नैसर्गिक आपत्तीनंतर आता अनेकांनीच मदतीचे हात पुढे करण्यास सुरुवात केली ...
देशात सगळ्यात जास्त पाऊस 'भंडारा'त पडला
गेल्या २४ तासात राज्याच्या भंडारा जिल्ह्यात देशातील सगळ्यात जास्त पाऊस नोंदवण्यात आला ...
मोबाईल पाण्यात ओला झाला असेल तर हे करा
आता बाजारात वाटरप्रूफ स्मार्ट फोन येणार आहे तरी आपल्याकडे वाटरप्रूफ स्मार्ट फोन नसल्यास ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


माध्यमांमधील सरकारी हस्तक्षेपाचा संपादकांकडून निषेध | Dainik Prabhat, Marathi News Paper, Pune.

माध्यमांमधील सरकारी हस्तक्षेपाचा संपादकांकडून निषेध
नवी दिल्ली – प्रसार माध्यमांमध्ये सरकारकडून केल्या जाणाऱ्या हस्तक्षेपाच्या सर्व प्रयत्नांचा संपादकांच्या संघटनेच्यावतीने निषेध करण्यात आला. दोन वृत्तवाहिन्यांच्या वरिष्ठ पत्रकारांनी राजीनामे आणि सरकारवरील टीकात्मक कर्यक्रमांच्यावेळी प्रक्षेपणाचे सिग्नल वारंवार खंडीत करण्याच्या घटना वारंवार घडत असल्याची दखल “एडिटर्स गील्ड ऑफ इंडिया’च्यावतीने घेण्यात आली.
माध्यमांच्या स्वातंत्र्याची गळचेपी करण्यासाठी जबाबदार असलेल्यांवर कारवाई करण्यात यावी, अशी मागणीही संघटनेच्यावतीने करण्यात आली. तसेच सरकार किंवा अन्य कोणत्याही गटांकडून येणाऱ्या राजकीय दबावापुढे न झुकण्याचे आवाहनही सर्व माध्यमांना करण्यात आले आहे.
टिव्हीचे सिग्नल खंडीत होण्याची सरकारने दखल घ्यावी. ही आगळीक कोणाकडून आणि कोणत्या परिस्थितीत केली जात आहे, याचे स्पष्टिकरण दिले जायला हवे, अशी मागणीही संघटनेने केली आहे.
एका प्रसिद्ध वृत्तवाहिनीचे व्यवस्थापकीय संपादक आणि दोन निवेदकांनी आपल्या पदांचे राजीनामे दिले. मोदी सरकारच्या योजनांचे कार्यक्रम प्रसारीत करण्यासाठी यासर्वांवर सरकारकडून दबाव येत होता, असा आरोप कॉंग्रेसकडून करण्यात आला. स्वतंत्र कार्यपद्धतीमध्ये हस्तक्षेप करण्याचा हा प्रकार असल्याची टीकाही संघटनेने केली आहे.
ताज्या बातम्यांसाठी प्रभातचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा
Previous articleतणमोरांचेही आस्तित्त्व पुसले जाण्याची भीती
Next articleएसटीच्या काचांना आता संरक्षणात्मक जाळी
सिद्धूच्या हत्येसाठी 5 लाखांचे इनाम…
तिरुवनंतपुरम्‌मध्ये चक्रीवादळाचा इशारा देणारे केंद्र महिनाभरात उभारणार
केरळची आरोग्य यंत्रणा पूर्ववत करण्यासाठी महाराष्ट्राचा सक्रीय सहभाग
सहा तीर्थक्षेत्रांच्या विकास आराखड्यास मंजुरी
मंदसोर सामूहिक बलात्कार प्रकरणातील दोघांना फाशीची शिक्षा
छत्तीसगडच्या राजधानीचे नाव होणार “अटल नगर’


Belgaum News marathi hate in karanataka Legislative Council कर्नाटक विधान परिषदेत ‘मराठी’द्वेष | eSakal

कर्नाटक विधान परिषदेत ‘मराठी’द्वेष
बुधवार, 22 नोव्हेंबर 2017
बेळगाव - बेळगावात असलेले मराठी फलक, मराठी भाषिकांकडून होणारा काळा दिन आणि बंदी असूनही महामेळाव्याला झालेली गर्दी यावरून मंगळवारी (ता. २१) विधान परिषदेत पडसाद उमटले. आमदार बसवराज होरट्टी यांनी मराठी भाषिकांविरोधात गरळ ओकून सीमाप्रश्‍नी सर्व राजकीय पक्षांनी एकत्र येण्याचे आवाहन केले.
बेळगाव - बेळगावात असलेले मराठी फलक, मराठी भाषिकांकडून होणारा काळा दिन आणि बंदी असूनही महामेळाव्याला झालेली गर्दी यावरून मंगळवारी (ता. २१) विधान परिषदेत पडसाद उमटले. आमदार बसवराज होरट्टी यांनी मराठी भाषिकांविरोधात गरळ ओकून सीमाप्रश्‍नी सर्व राजकीय पक्षांनी एकत्र येण्याचे आवाहन केले.
महाराष्ट्र-कर्नाटक सीमाप्रश्‍न सर्वोच्च न्यायालयात असताना कर्नाटककडून वारंवार कुरघोड्या करण्यात येत आहेत. मंगळवारी संध्याकाळी प्रश्‍नोत्तराच्या तासानंतर माजी मंत्री व विद्यमान आमदार बसवराज होरट्टी यांनी सीमाप्रश्‍नाचा विषय सभागृहात उपस्थित केला.
ते म्हणाले, ‘‘सीमाप्रश्‍नी महाजन आयोगाने अहवाल देऊन सुमारे ५० वर्षे झाली आहेत. त्यानुसार बेळगाव आणि परिसर कर्नाटकचाच आहे. तरीही येथील मराठी लोक दुकानांवर मराठी भाषेत फलक लावतात. मराठीबाबत कागदपत्रांसाठी न्यायालयात जातात. कर्नाटक राज्योत्सव काळा दिन म्हणून पाळतात. विधिमंडळ अधिवेशनाविरोधात महामेळावा घेतात. महाराष्ट्र एकीकरण समितीचे आमदार कर्नाटकविरोधी भाष्य करतात. हा राज्यद्रोह आहे. त्यामुळे सर्वोच्च न्यायालयात बेळगाव सीमा भाग कर्नाटकचाच आहे, असे ठासून सांगण्यासाठी सर्व राजकीय पक्षांनी एकत्र यावे.
बेळगावसह ९ शहरे आणि ८६५ खेडी आपल्या ताब्यात घेण्यासाठी महाराष्ट्र सरकार प्रयत्न करत आहे. म. ए. समितीच्या माध्यमातून हा वाद वाढविण्यासाठी प्रयत्न करत आहे. याला कर्नाटक सरकारचा निष्काळजीपणा कारणीभूत आहे. त्यामुळे महाराष्ट्र आणि मराठी लोकांवर कर्नाटकने नजर ठेवून कारवाई करावी. सीमाभाग कर्नाटकचाच आहे, हे दाखविण्यासाठी एकजुटीने प्रयत्न करावा.’’ त्यासाठी सर्वपक्षीयांना एकत्र आणावे, असे होरट्टी म्हणाले. पण सरकारतर्फे त्यांना थंडा प्रतिसाद मिळाल्याने त्यांची गर्जना राणा भीमदेवी थाटाचीच ठरली.
यंदा कर्नाटकी अधिवेशनानंतर प्रशासनाने म. ए. समितीच्या महामेळाव्याला परवानगी दिली नव्हती; तर महाराष्ट्रातील नेत्यांवर प्रवेशबंदी घातली होती. तरीही मराठी जनतेने मोठ्या संख्येने विरोध करत लोकेच्छा प्रकट केली होती. याशिवाय काळ्या दिनीही प्रचंड प्रमाणात निषेध फेरीत सहभाग घेतला होता. सीमाप्रश्‍न निर्णायक वळणावर असल्याने कर्नाटक सरकारला मराठीविरोधात सातत्याने कोल्हेकोई करावी लागत आहे.
कर्नाटकविरोधी काळ्या दिनात बेळगावच्या महापौर सहभागी झाल्या होत्या. त्यामुळे त्यांच्यावर आणि सहभागी नगरसेवकांवर कारवाई करण्याचे धाडस सरकारने दाखवावे, अशी मागणीही होरट्टी यांनी सभागृहात केली. होरट्टी यांच्या विनंतीला सरकारतर्फे कोणतेही उत्तर देण्यात आले नाही.
उमेदवारांना लिहावा लागणार विकासाचा संकल्प
सोलापूर- स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणूक रिंगणातील प्रत्येक उमेदवाराला निवडून आल्यानंतर प्रभाग विकासाचा संकल्प काय असणार आहे, ते किमान 500...
बृहत आराखड्याबाबतचा घेतलेला निर्णय त्वरीत दुरुस्त करावा- बारसकर
मोहोळ- बृहत आराखड्याबाबतचा घेतलेला निर्णय त्वरीत दुरुस्त करावा अशी मागणी मोहोळ चे नगराध्यक्ष तथा राष्ट्रवादीचे नुतन प्रदेशचिटणीस रमेश...
कुर्बानीतील रक्कम केरळच्या पूरग्रस्तांना द्या; मुस्लिम तरुणांचे आवाहन
पुणे : बकरी ईदच्या कुर्बानी मधील काही रक्कम केरळ मधील पुरग्रस्तांच्या मदतीसाठी द्या. पूरपरिस्थितीमुळे रेल्वे व रस्ते वाहतुक बंद असताना...
नागपूर - गेल्या दोन दिवसांपासून विदर्भ आणि मराठवाड्यात कोसळत असलेल्या पावसामुळे अकरा नागरिकांचा मृत्यू झाला आहे. या मुसळधारेमुळे जनजीवन विस्कळित झाले...
डॉ. दाभोलकर, पानसरे हत्येमागे मेंदू कोणाचा
मुंबई - डॉ. नरेंद्र दाभोलकर, कॉ. गोविंद पानसरे यांच्या हत्येचा कट कुणी रचला, त्यामागे मेंदू कोणाचा आहे, याचा शोध सरकारने घ्यावा आणि त्याच्या...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Rape of sister after watching porn video पोर्न व्हिडीओ पाहून बहिणीवर बलात्कार | eSakal

पोर्न व्हिडीओ पाहून बहिणीवर बलात्कार
बुधवार, 13 जून 2018
नवी मुंबई - पोर्न व्हिडीओ पाहून एका १४ वर्षीय मुलाने आपल्या १६ वर्षीय बहिणीवर बलात्कार केल्याची धक्‍कादायक घटना कामोठ्यात घडली. पीडित मुलगी गर्भवती राहिल्यानंतर ही घटना समोर आली. कामोठे पोलिसांनी आरोपी मुलास ताब्यात घेत त्याची रवानगी बालसुधारगृहात केली आहे.
नवी मुंबई - पोर्न व्हिडीओ पाहून एका १४ वर्षीय मुलाने आपल्या १६ वर्षीय बहिणीवर बलात्कार केल्याची धक्‍कादायक घटना कामोठ्यात घडली. पीडित मुलगी गर्भवती राहिल्यानंतर ही घटना समोर आली. कामोठे पोलिसांनी आरोपी मुलास ताब्यात घेत त्याची रवानगी बालसुधारगृहात केली आहे.
जानेवारी महिन्यामध्ये आई-वडील गावी गेले असताना या मुलाने पहिल्यांदा बहिणीवर बलात्कार केला होता. त्यानंतर सलग दोन महिने त्याचे हे कृत्य सुरू होते. आरोपी हा नववीतील विद्यार्थी आहे. पोर्न फिल्मच्या नादातून त्याने हे कृत्य केले असावे, अशी शक्‍यता आहे. आपली मुले काय करतात, यावरदेखील पालकांनी लक्ष देणे गरजेचे आहे, तरच अशा गुह्यांना आळा बसेल, असे पोलिस उपनिरीक्षक पी. एस. भातुसे यांनी म्‍हटले आहे.
#RentIssues भाडेकरूंना नोंदणी वाऱ्यावर
पुणे - सुरक्षेच्या दृष्टिकोनातून भाडेकरूंची नोंदणी पोलिसांकडे करणे अनिवार्य आहे. मात्र ऑनलाइन नोंदणीसाठी पोलिसांनी सुरू केलेली "टेनंट' ही सुविधा...
हॅकिंग करताना ग्राहकांच्या खात्यावर पैसे
पुणे - कॉसमॉस बॅंकेचे एटीएम स्वीच (सर्व्हर) हॅक करून हॅकर्सने टाकलेल्या ऑनलाइन दरोड्याच्या वेळी (हॅकिंग) बॅंकेच्याच काही ग्राहकांच्या...
खोट्या कॉलपासून सावध राहा
पुणे - "हॅलो मी भविष्य निर्वाह निधी कार्यालयातून बोलत आहे, तुमची पेन्शन वाढविण्यासाठी एका बॅंक खात्यावर पैसे जमा करा,' असा कॉल ज्येष्ठ...
सर्वाधिक तक्रारी वाहतूक कोंडीच्या
पुणे - पोलिस आयुक्‍त डॉ. के. व्यंकटेशम यांनी पुणेकरांना त्यांच्या अडचणी, समस्या कळविण्याबाबत केलेल्या आवाहनाला पुणेकरांकडून चांगला प्रतिसाद मिळत आहे...
विनयभंगप्रकरणी भगत यांना जामीन
नवी मुंबई - विनयभंगाचा गुन्हा दाखल असलेले शिवसेनेचे नगरसेवक नामदेव भगत यांना अलिबाग सत्र न्यायालयाने मंगळवारी अटकपूर्व जामीन मंजूर केला....
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


घर सजवताना

आपलं घर इतरांपेक्षा आगळंवेगळं दिसावं असं प्रत्येकालाच वाटत असतं. बाजारात रोज नव्याने येणाऱ्या सजावटीच्या विविध गोष्टींचा आपण कुशलतेनं वापर करून जरा "हट के' इंटेरियर केलं तर हे सहज शक्य होतं आणि त्यासाठी फार जास्त पैसे खर्च करण्याचीही गरज नसते.
कोणत्याही घराचे डिझाईनिंग करताना आधी जागेचा अभ्यास करून संबंधितांना केलेल्या डिझाईनचा अधिकाधिक वापर कसा होईल या दृष्टीने डिझाईन करण्यावर भर दिला जातो. लाइट रचनेपासून रंगसंगतीपर्यंतचा विचार करावा लागतो. घरगुती इंटेरियर व कार्यालयातील इंटेरियर करताना तेथील गरजा, वापर याला प्राधान्य देत डिझाईन करताना प्रयत्न करावे लागतात. अनेक जण वास्तुशास्त्रानुसार घरात इंटेरियरला प्राधान्य देतात. तेव्हा डिझायनरला वास्तुशास्राचे ज्ञान असणेही आवश्यक आहे.
इंटेरियर डिझाईनसाठी संगणकावर थी ड्री मॅक्स, ऑटोकॅड या सॉफ्टवेअरचा वापर करावा लागतो. प्रत्येक डिझाईनमध्ये सारखेपणा येणार नाही याची काळजी घ्यावी लागते. त्यासाठी नेहमी इंटेरियर क्षेत्रातील नवनवीन घडामोडींची माहिती घ्यावी लागते. विचारक्षमता आणि तल्लख बुद्धिमत्ता याची जोड मिळाल्यास कामातील नाविन्य दिसून येते.
इंटेरियरची कामे करताना रोजची इतर कामे सांभाळून वेळेचे मॅनेजमेंट करणेही तितकेच महत्त्वाचे असते. ग्राहकाची आर्थिक परिस्थिती, त्यांच्या मागणीनुसार डिझाईन करताना मॅनेजमेंट महत्त्वाचे असते. अवास्तव वास्तुशास्त्राला महत्त्व न देता कमी खर्चात चांगली गुणवत्ता व दर्जेदार काम कुशल कामगाराकडून करून ग्राहकांना समाधान देण्याचा प्रयत्न असतो. प्रयोगशीलतेतून घरे, कार्यालयांची आकर्षक रचना आणि सौंदर्य कसे बहरेल याकडे अधिक कटाक्ष असतो. वास्तुरचना आणि अंतर्गत सजावट (इंटेरियर) हे एकमेकांना पुरक असावे, तसेच त्याची रचना ही आजूबाजूच्या वातावरणाशी समरस कशी होईल याबाबत नेमका विचार करणे आवश्यक आहे.
इंटेरियर डिझायनरची निवड करताना त्याचा त्या क्षेत्रातील अनुभव विचारात घेणे महत्त्वाचे असते. त्याने दिलेल्या कोटेशनवरून त्याची पारख न करता त्याच्या कामाची छायाचित्रे पाहून, जमल्यास त्याठिकाणी प्रत्यक्ष भेट देऊन कामाची गुणवत्ता तपासून पहावी. कारण नवशिके डिझायनर्स कामं मिळवण्यासाठी कायम कमी किमतीचे कोटेशन देणार. पण त्याला भूलून न जाता चांगल्या गोष्टींची पारख असणे जास्त महत्त्वाचे असते.
तुमचे काही अभिप्राय व सूचना किंवा आमच्या सदरांबद्दल अधिक माहिती तुमच्याकडे असेल तर त्याचे सदैव स्वागतच असेल.संपर्क :Email :


तोयामा (प्रभाग) - विकिपीडिया

तोयामा प्रभागचे जपान देशामधील स्थान
क्षेत्रफळ ४,२४७.२ चौ. किमी (१,६३९.९ चौ. मैल)
घनता २६० /चौ. किमी (६७० /चौ. मैल)
तोयामा (जपानी: 富山県) हा जपान देशाचा एक प्रभाग आहे. हा प्रभाग होन्शू बेटावरील जपानच्या समुद्राच्या किनार्‍यावर चुबू ह्या प्रदेशामध्ये वसला आहे.
तोयामा ह्याच नावाचे शहर तोयामा प्रभागाची राजधानी आहे.
विकिव्हॉयेज वरील तोयामा प्रभाग पर्यटन गाईड (इंग्रजी)
विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
जपानचे प्रदेश व प्रभाग
अकिता · इवाते · ओमोरी · फुकुशिमा · मियागी · यामागाता
इबाराकी · गुन्मा · कनागावा · चिबा · तोक्यो · तोचिगी · सैतामा
इशिकावा · ऐची · गिफू · तोयामा · नागानो · निगाता · फुकुई · यामानाशी · शिझुओका
ओसाका · क्योतो · नारा · मिई · वाकायामा · शिगा · ह्योगो
ओकायामा · तोतोरी · यामागुची · शिमाने · हिरोशिमा
एहिमे · कागावा · कोची · तोकुशिमा
क्युशू बेट: ओइता · कागोशिमा · कुमामोतो · नागासाकी · फुकुओका · मियाझाकी · सागा
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ६ एप्रिल २०१३ रोजी १९:५६ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


maharashtra news Bullock cart race बैलगाडा शर्यतींना वेसण कायम | eSakal

बैलगाडा शर्यतींना वेसण कायम
गुरुवार, 12 ऑक्टोबर 2017
मुंबई - बैलांच्या शर्यतीला कायद्यामध्येच परवानगी नाही आणि घोड्याप्रमाणे बैल हा शर्यतीसाठी वापरता येणारा प्राणी नाही. त्यामुळे राज्यात बैलगाडी शर्यतीवरील बंदी कायम राहील, असा स्पष्ट आदेश आज मुंबई उच्च न्यायालयाने दिला. यामुळे ऐन दिवाळीत सरकारी बैलगाडा शर्यतींना न्यायालयाने चांगलीच वेसण घातली आहे.
मुंबई - बैलांच्या शर्यतीला कायद्यामध्येच परवानगी नाही आणि घोड्याप्रमाणे बैल हा शर्यतीसाठी वापरता येणारा प्राणी नाही. त्यामुळे राज्यात बैलगाडी शर्यतीवरील बंदी कायम राहील, असा स्पष्ट आदेश आज मुंबई उच्च न्यायालयाने दिला. यामुळे ऐन दिवाळीत सरकारी बैलगाडा शर्यतींना न्यायालयाने चांगलीच वेसण घातली आहे.
जल्लीकट्टू या बैलगाडा शर्यतींना तमिळनाडू सरकारने परवानगी दिली आहे. या पार्श्‍वभूमीवर राज्य सरकारनेही बैलगाडा शर्यंतीना परवानगी देण्याची अधिसूचना जारी केली होती. यासाठी कायद्यामध्ये दुरुस्ती करण्याचा ठरावही मंजूर करण्यात आला. मात्र या निर्णयाला प्राणीप्रेमी संघटनांनी आणि पुण्यातील सामाजिक कार्यकर्ते अजय मराठे यांनी न्यायालयात जनहित याचिकेद्वारे आव्हान दिले होते. बैलांच्या शर्यती आयोजित करताना नियमांचे पालन करू, बैलांचा छळ करणार नाही आणि जिल्हाधिकाऱ्यांच्या परवानगीनेच शर्यतीचे आयोजन करू, अशी भूमिका सरकारने घेतली होती. याबाबत नियमावली तयार करण्याचे निर्देश न्यायालयाने राज्य सरकारला दिले होते आणि बैलगाडा शर्यतीवर अंतरिम बंदीचा आदेश दिला होता.
याबाबत मुख्य न्या. मंजुळा चेल्लूर आणि न्या. नितीन जामदार यांच्या खंडपीठापुढे आज सुनावणी झाली. प्राणी हिंसाचार प्रतिबंधक कायद्यामधील तरतुदीनुसार बैल हा प्राणी प्रदर्शनीय कवायतींसाठी वापरता येणार नाही. घोड्याप्रमाणे त्याला शर्यतीसाठी वापरता येणार नाही. अशा प्रकारे त्याचा वापर करणे म्हणजे त्याचा क्रूर छळ करण्यासारखेच आहे, त्यामुळे अशा पद्धतींना कायद्यामध्ये परवानगी नाही, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले.
सर्वोच्च न्यायालयाने याबाबत निर्देश दिलेले आहेत. त्यामुळे बैलांना अशा प्रकारे शर्यतींमध्ये पळविले तर त्यांना इजा आणि त्रास होऊ शकतो, असे न्यायालय म्हणाले. शर्यतींवर घातलेली बंदी उठविण्याची मागणीही न्यायालयाने अमान्य केली.
त्याचबरोबर जर कायद्यामध्ये अशी तरतूद नसेल तर त्याबाबत नियम किंवा दुरुस्ती करण्यातही तथ्य नाही, अशा प्रकारच्या दुरुस्तीने कायद्यामध्ये फरक पडतो का, असा सवालही खंडपीठाने सरकारला विचारला आहे. न्यायालयाने यापूर्वी घातलेली बंदी यापुढेही कायम ठेवली आहे. महाराष्ट्रात बैलगाडा शर्यती गणपतीनंतर मोठ्या प्रमाणात आयोजित केल्या जातात. बैलगाडा शर्यत, छकडी अशा नावाने आयोजित केल्या जाणाऱ्या शर्यतींमधून बैलांना धावण्यासाठी चटके दिले जातात, आणि त्यांचा छळ केला जातो, असा आरोप याचिकादारांनी केला आहे.
बैल हा घोड्याप्रमाणे प्रदर्शनीय कवायती करणारा प्राणी नाही किंवा तशा प्रकारे त्याचा वापर करणे कायद्याने गैर आहे. जो प्राणी ज्याच्यासाठी बनलेला नाही त्यासाठी त्याला वापरणे हा त्याच्यावर अन्यायच आहे. त्यामुळे शर्यतींमध्ये बैलाला पळविणे बेकायदा आहे. जी बाब कायद्याने गैर आहे त्यामध्ये दुरुस्ती करून ती वैध ठरविता येणार नाही.
बैलगाडा शर्यतीवरील बंदी कायम ठेवण्याच्या उच्च न्यायालयाच्या निर्णयाला राज्य सरकार सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान देणार आहे. दरम्यान, बैलगाडा स्पर्धांसाठी तयार केलेले अटी व नियमही येत्या दोन दिवसांत राज्य सरकार जाहीर करणार असल्याचे मंत्रालयातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी सांगितले. राज्य सरकारबरोबरच अखिल भारतीय बैलगाडा संघटनाही उच्च न्यायालयाच्या निर्णयाविरुद्ध सर्वोच्च न्यायालयात जाणार आहे. याबाबत उद्या मंत्रालयात पशू, दुग्ध व मत्स्य विकासमंत्री महादेव जानकर यांनी बैठक बोलावली आहे.
उमेदवारांना लिहावा लागणार विकासाचा संकल्प
सोलापूर- स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणूक रिंगणातील प्रत्येक उमेदवाराला निवडून आल्यानंतर प्रभाग विकासाचा संकल्प काय असणार आहे, ते किमान 500...
कुर्बानीतील रक्कम केरळच्या पूरग्रस्तांना द्या; मुस्लिम तरुणांचे आवाहन
पुणे : बकरी ईदच्या कुर्बानी मधील काही रक्कम केरळ मधील पुरग्रस्तांच्या मदतीसाठी द्या. पूरपरिस्थितीमुळे रेल्वे व रस्ते वाहतुक बंद असताना...
डॉ. दाभोलकर, पानसरे हत्येमागे मेंदू कोणाचा
मुंबई - डॉ. नरेंद्र दाभोलकर, कॉ. गोविंद पानसरे यांच्या हत्येचा कट कुणी रचला, त्यामागे मेंदू कोणाचा आहे, याचा शोध सरकारने घ्यावा आणि त्याच्या...
कुणी अनुदान देता का अनुदान
बिजवडी - माजी पंतप्रधान (कै.) अटलबिहारी वाजपेयी यांनी 1999 मध्ये राज्यात मागासवर्गीय मुला-मुलींसाठी अनुसूचित जाती निवासी आश्रमशाळा सुरू करण्यास...
बीसीसीआयकडून नव्या घटनेची नोंदणी
मुंबई : सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या निर्देषानुसार भारतीय क्रिकेट मंडळाने (बीसीसीआय) नव्या घटनेची नोंदणी चेन्नईतील रजिस्ट्रार ऑफ सोसायटी, तमिळनाडू...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


mhada home online म्हाडाच्या सदनिकांचा ताबाही ऑनलाइननेच | eSakal

म्हाडाच्या सदनिकांचा ताबाही ऑनलाइननेच
गुरुवार, 24 मे 2018
पुणे - म्हाडाच्यावतीने घरांसाठी ऑनलाइन सोडत काढल्यानंतर प्रत्यक्ष ताबा देईपर्यंत सर्व व्यवहार ऑनलाइन आणि पारदर्शीपणे पूर्ण करण्यात येतील. तसेच, यावेळेस गरीब व मध्यमवर्गीय नागरिकांना परवडणारी घरे मिळावीत, यासाठी तीनशे ते सहाशे चौरस फुटांच्या सदनिका उपलब्ध करून देण्यात आल्याची माहिती म्हाडाचे सभापती समरजीतसिंह घाटगे आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी अशोक काकडे यांनी बुधवारी पत्रकार परिषदेत दिली.
"म्हाडा'च्यावतीने तीन हजार 139 सदनिकांची येत्या 30 जून रोजी सोडत काढण्यात येणार आहे. ऑनलाइन अर्ज भरण्यासाठी 19 जूनपर्यंत मुदत असून, दहा हजारांहून अधिक नागरिकांनी घरासाठी ऑनलाइन अर्ज दाखल केले आहेत. म्हाडाच्या घरांच्या किमती नऊ लाखांपासून पुढे आहेत. आर्थिक उत्पन्न गटानुसार नागरिक ऑनलाइन अर्ज भरू शकतात. पॅन कार्ड, बॅंक खाते क्रमांक, आयएफसी कोड, अनामत रक्‍कम डीमांड ड्राफ्ट यांसह अन्य बाबी आवश्‍यक आहेत. ऑनलाइन सोडतीमध्ये नंबर न लागल्यास अनामत रक्‍कम संबंधित व्यक्‍तीच्या बॅंक खात्यात आठ दिवसांत परत करण्यात येईल. म्हाडाच्या घरांना 50 वर्षांची हमी असून, भूकंपरोधक घरे बांधण्यात आली आहेत. म्हाडाच्या संकेतस्थळावर अर्ज कसा भरावा आणि घरांची उपलब्धता याबाबत माहिती देण्यात आल्याचे त्यांनी या वेळी सांगितले.
ऑनलाइन अर्ज भरण्यासाठी संकेतस्थळ - http://lottery.mhada.gov.in
हेल्पलाइन क्रमांक - 9869988000
सोडत तारीख आणि स्थळ - 30 जून 2018, सकाळी 10 वाजता
आयटी इनक्‍यूबेशन सेंटर, नांदेडसिटी, सिंहगड रस्ता
सदनिकांची एकूण उपलब्धता (3139)
अत्यल्प उत्पन्न गटांसाठी - 449
अल्प उत्पन्न गट - 2404
मध्यम उत्पन्न गट- 282
उच्च उत्पन्न गट - 4
घरांच्या किमती जीएसटी वगळून
घरांच्या किमती नोंदणी शुल्क, तसेच वस्तू व सेवा कर (जीएसटी) वगळून दिल्या आहेत. केंद्र सरकारच्या नियमानुसार जीएसटी भरावा लागणार आहे. तसेच, ऑनलाइन सोडतीमध्ये नंबर लागल्यास संबंधितांना बॅंकांकडून साडेआठ टक्‍क्‍याने कर्ज उपलब्ध होईल, असे या वेळी सांगण्यात आले.
पुणे शहर आणि जिल्हा : नांदेड सिटी सिंहगड रस्ता, महाळुंगे चाकण- तळेगाव रस्ता, तळेगाव दाभाडे, लोणावळा, सासवड आणि दिवे (ता. पुरंदर), हडपसर, रावेत, चिखली मोशी, मोरवाडी पिंपरी.
तसेच, कोल्हापूर, सातारा आणि सोलापूर जिल्हा.
अनुसूचित जाती - 341
राज्य सरकार कर्मचारी 151
केंद्र सरकार कर्मचारी 58
सर्वसाधारण 1702 आणि इतर.
मुंबई - डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येचा तपास करत असलेल्या केंद्रीय अन्वेषण विभागाने (सीबीआय) दहशतवाद विरोधी पथकाच्या मदतीने औरंगाबाद येथे...
उमेदवारांना लिहावा लागणार विकासाचा संकल्प
सोलापूर- स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणूक रिंगणातील प्रत्येक उमेदवाराला निवडून आल्यानंतर प्रभाग विकासाचा संकल्प काय असणार आहे, ते किमान 500...
'शिक्षणाच्या गुणवत्तेसाठी टास्क फोर्स'
पुणे - ‘‘राज्यातील शैक्षणिक गुणवत्तेचे अहवाल पाहिले, तर फार चांगली परिस्थिती नाही. त्याचे कारण शिक्षकांना शिक्षणेतर काम सांगितले जाते. ही कामे करून...
डॉ. दाभोलकर, पानसरे हत्येमागे मेंदू कोणाचा
मुंबई - डॉ. नरेंद्र दाभोलकर, कॉ. गोविंद पानसरे यांच्या हत्येचा कट कुणी रचला, त्यामागे मेंदू कोणाचा आहे, याचा शोध सरकारने घ्यावा आणि त्याच्या...
कुणी अनुदान देता का अनुदान
बिजवडी - माजी पंतप्रधान (कै.) अटलबिहारी वाजपेयी यांनी 1999 मध्ये राज्यात मागासवर्गीय मुला-मुलींसाठी अनुसूचित जाती निवासी आश्रमशाळा सुरू करण्यास...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.