Mehta Publishing House: रुचिरा : भाग २

रुचिरा : भाग २
उन्हाळा आला, की पूर्वी घरोघरी बायकांची उन्हाळी कामे करण्याची धांदल उडत असे. हल्लीच्या धावपळीच्या जीवनामुळे नोकरी करणाNया महिला बाजारातून वेगवेगळे मसाले, लोणची, पापड असे तयार पदार्थ विंâवा हळद-पूड, तिखट, शिकेकाई-पूड असे वर्षभर लागणारे पदार्थ विकत आणतात. हल्ली बाजारी पदार्थांत
फार मोठ्या प्रमाणात भेसळ असते. यामुळे असे पदार्थ आरोग्यदृष्ट्या हानिकारक तर आहेतच, पण शिवाय ते खूप महागही पडतात. पूर्वीच्या आपल्या गार्हस्थ्य जीवनात कत्र्यासवरत्या अनुभवी महिला आपल्या
मुली-सुनांना बेगमीचे पदार्थ कसे करावेत, साठवावेत, या गोष्टी शिकवत असत. हल्लीच्या सुशिक्षित मुली शिक्षण चालू असेतो स्वयंपाकघरात विशेष रस घेत नाहीत. लग्न ठरले, की प्रथम स्वयंपाकाचे धडे घेऊ लागतात; त्यामुळे त्यांना बेगमीच्या, साठवणीच्या पदार्थांविषयी काहीच माहिती नसते. घराघरांतून वारसा-परंपरेने कित्येक खाण्याच्या गोष्टी चालत असतात. काय करावे, किती व कसे साठवावे, याची माहिती नवशिक्या गृहिणीला असणे जरुरीचे आहे.
तयार पदार्थ अडीनडीला आणावे. परंतु जास्त आणणे परवडत नाही व घरच्या माणसांना ते भरपूर देता येत नाहीत, म्हणून उन्हाळ्याच्या दिवसांत आठ-पंधरा दिवस कष्ट करून उन्हाळी कामे केली, तर बचत तर होईलच; पण चांगले पदार्थ वर्षभर सुखाने भरपूर खाता येतील. हल्लीच्या सहकारी घरबांधणीमुळे असणाNया सोसायटीतील चार-पाच गृहिणींनी एकत्र येऊन सर्वांसाठी पुरतील, इतके साठवणीचे पदार्थ केले, तर वेळ, पैसा व श्रम यांची बचत तर होईलच, पण बांधिलकीचे नातेही निर्माण होईल. या कामाला सुरुवात करण्यापूर्वी प्राथमिक तयारी करावी.
घट्ट झाकणाचे पत्र्याचे डबे, बरण्या, धान्य साठविण्याचे डबे स्वच्छ धुऊन, उन्हात वाळवून घ्यावेत. वाळवणे करण्यासाठी लागणाNया साड्या, चादरी धुऊन ठेवाव्यात. जे जिन्नस करायचे, त्यांची यादी करून, त्यासाठी लागणाNया पदार्थांची यादी करावी. पेâब्रुवारी-मार्च महिन्यात तांदूळ, मिरच्या, वाल, शिकेकाई, हळवुंâडे,
िंचच, साबूदाणा, गूळ व मसाल्याच्या सामानाची खरेदी करावी. एप्रिल-मे महिन्यांत गहू, ज्वारी, डाळी, मीठ आदी जिन्नस खरेदी करावेत. सर्वप्रथम धान्य, डाळी इत्यादी वस्तूंच्या साठवणीची माहिती घेऊ.
तांदूळ : आपल्या आवडीप्रमाणे तांदूळ घेऊन, त्यांना बोरिक पावडर विंâवा एरंडेल तेलाचा पुसट हात लावून, भरून ठेवावे. पाNयाच्या गोळ्या घातल्या, तरी चालतील.
गहू : गहू किमान चार दिवस कडक उन्हात पसरून ठेवावेत. शेवटच्या दिवशी उन्हात गरम असलेले गहू डब्यात भरून झाकण लावावे.
डाळ : हरभरा व तूर डाळी चार दिवस कडक उन्हात वाळवून डब्यात भराव्यात. उडीद-डाळ दोन दिवस उन्हात वाळवून भरावी.
साबूदाणा : दोन दिवस कडक उन्हात वाळवून भरून ठेवावा.
कडधान्ये : वाल दोन प्रकारचे असतात. हिरवट रंगाचे व तांबूस रंगाचे. वाल निवडून घेऊन दहा-बारा दिवस उन्हात घालावे. पक्ष्यांचा त्रास टाळण्यासाठी कापडात पुरचुंडी बांधून, ती वीस दिवस तरी उन्हात ठेवून द्यावी. त्यानंतर एरंडेल तेलाचा पुसट हात लावून, भरून ठेवावे. हे वाल दोन वर्षेसुद्धा चांगले टिकतात.
पावटा : वालाचाच एक प्रकार. याचे पांढरे मोठे दाणे असतात. कमी वेळात शिजतात व चवीला गोड असतात. वालांप्रमाणेच वाळवून भरून ठेवावे.
चवळी : पांढNया रंगाची बारीक व मोठ्या दाण्याची अशी दोन प्रकारात असते. भाजून उसळ व ताक घालून कळण चांगले होते.
मटकी : बारीक व जाड अशी दोन प्रकारात.
मूग : हिरवे व पिवळे अशा दोन प्रकारांत असतात. हिरव्या मुगाची उसळ चवीला जास्त चांगली असते.
मसूर : बारीक व मोठी हे दोन प्रकार. मोठी मसूर चवीला जास्त चांगली.
हरभरा : हिरवे व पिवळे या दोन प्रकारात असतात.
वाटाणे : हिरवे व पिवळे. वरील सर्व कडधान्ये आठ-दहा दिवस कडक उन्हात वाळवून, एरंडेल तेलाचा
हात फिरवून, भरून ठेवावीत; म्हणजे चांगली टिकतात.
द दा विंची कोड
चिकन सूप फॉर द सोल
हाच माझा मार्ग ...
रुचिरा : भाग २
रुचिरा : भाग २
रुचिरा : भाग १
सुकेशिनी आणि इतर कथा


फिल्मी-दुनिया | विदर्भ24न्यूज Vidarbha News

खान्देश / पश्चिम महाराष्ट्र
खान्देश / पश्चिम महाराष्ट्र
चांदूर रेल्वेतील युवकाच्या ‘द सीकर’ ला लघुचित्रपटाला आंतरराष्ट्रीय नामांकन – नोव्हेंबर २०१८ ला युरोपातील महोत्सवादरम्यान झेक रिपब्लिक या देशात होणार प्रदर्शित
मीना कुमारी को Google ने Doodle बनाकर किया याद
अभिनेत्री ‘शीतल उपरे’ झाली फुटबॉल पटू
*सुप्रसिद्ध अभिनेते सुबोध भावे यांच्या हस्ते महाराष्ट्र अभिमान गीताचे लॉंचिंग*
लँड १८५७ हा चित्रपट ८ जून रोजी प्रदर्शित.
‘जागो मोहन प्यारे’ ने नाट्यरसिकांना रिझवले >< दोन अंकी नाटक,...
दमदार तरुणाईचा मराठी सिनेमा ‘युवागिरी’
अभिनेते सलमान खाननिर्मित ‘लवरात्री’ चित्रपटाला विश्‍व हिंदु परिषदेचा विरोध
किशोर कदम प्रथमच विनोदी भूमिकेत
‘ड्राय डे’ नावाप्रमाणे सिनेमातील गाणीदेखील ठरताहेत सुपरहिट
प्रिया प्रकाश एक बार फिर बटोर रही सुर्खियां
सोनू निगम का गाना अच्छे बच्चे रोते नहीं …. दिला देगा...
बिग बॉस फेम मोनालिसा सेक्सी भाभी के किरदार में आएंगी नजर
साऊथचा तडका असलेल्या मराठी गाण्याला प्रेक्षकांची पसंती
75 साल के बुजुर्ग बेटे को वृद्धाश्रम भेजना चाहते हैं 102...
ऑनलाईन वेब पोर्टलमध्ये प्रसिध्द झालेल्या बातम्या आणि लेखामधून व्यक्त झालेल्या मतांशी संपादक / संचालक सहमत असतीलच असे नाही. मजकुरासंदर्भात काही वाद निर्माण होऊच नये हीच अपेक्षा. अनावधाणाने कधी वाद निर्माण झाल्यास तो अमरावती न्यायालया अंतर्गत मर्यादित राहील.


जिल्ह्यात कडकडीत बंद | Dainik Prabhat, Marathi News Paper, Pune.

सकल मराठा समाजाला आरक्षण मिळावे या मागणीसाठी सातारा तालुक्यातील मराठा बांधवानी जिल्हाधिकारी कार्यालयासमोर ठिय्या आदोंलन केले. मराठा मुलींनी जिल्हाधिकार्‍यांना निवेदन दिले. त्यानंतर मराठा समाज बांधवांनी आई तुळजाभवानीचा जागर घालत जिल्हाधिकारी कार्यालयासमोरच ठिय्या मारला. यावेळी कोणाताही अनुचित प्रकार घडु नये यासाठी सातारा पोलिसांनी चोख बंदोबस्त ठेवला होता. अत्यावश्यक सेवा वगळता शहरात कडकडीत बंद पाळण्यात आला होता. शहरातील सर्व प्रकारची वाहतूक बंद होती. मराठा समाजाने केलेला बंद शांतेत व यशस्वी झाल्याचे संयोजकांनी सांगितले.
जिल्हाधिकारी कार्यालयासमोर सकाळी दहाच्या सुमारास मराठा बांधव सातारा तालुक्यातील ठिकठिकाणावरून जमले. त्यानंतर जिजाऊ वंदना करून ठिय्या आंदोलनाला सुरूवात झाली. सकाळी आकरा वाजता जिल्हाधिकारी श्वेता सिंघल यांना मराठा समाजाच्या मुलींनी मागण्यांचे निवेदन दिले. त्यानंतर जिल्हाधिकारी कार्यालयासमोर ठिय्या मारत मराठा बांधवांनी जय जिजाऊ, जय शिवराय, आरक्षण आमच्या हक्काचे नाही कुणाच्या बापाचे यासारख्या घोषणांनी परिसर दणाणुन सोडला. सकाळी 11 ते दुपारी 3 पर्यंत मराठा बांधवांनी भजन करत सरकारचा निषेध केला. दुपारी तीन वाजता मराठा मोर्चा आंदोलनातील शहीद मराठा बांधवाना श्रध्दांजली वाहुन तसेच राष्ट्रगिताने आंदोलानाची सांगता झाली.
सातार्‍यात गुरूवारी सकाळपासूनच व्यावसायिकांनी बंदला पांठीबा देत बाजारपेठ पुर्णपणे बंद ठेवली होती. आंदोलनामुळे शाळा, महाविद्यालयांनीही सुट्टी जाहीर केली होती. शहरातील व परिसरातील एसटी व खासगी वाहतूक सेवा बंद ठेवण्यात आली होती. एस टी बंद असल्यामुळे सातारा मध्यवर्ती बसस्थानकात शुकशुकाट होता. बंद दरम्यान कोणाताही हिंसक प्रकार घडु नये म्हणुन जिल्हा पोलिस अधीक्षक पंकज देशमुख, अप्पर अधीक्षक विजय पवार यांनी बंदोबस्ताचे बारकाईने नियोजन केले होते. जिल्हाधिकारी श्वेता सिंघल यांनी सातारा शहरातील कायदा व सुव्यवस्थेचा आढावा घेतला. शहरातील पेट्रोलपंप, बँकाचे व्यवहार, शाळा, कॉलेजेस बंद होती. मराठा आरक्षणासाठी पाळण्यात आलेल्या बंदला सातार्‍यात उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला. सातार्‍यातून एसटी डेपोतून एकही बस बाहेर न पडल्यामुळे जिल्ह्यातील जनजीवन ठप्प झाले.
पश्चिम महाराष्ट्र व मराठवाड्यात महाराष्ट्र बंदला पुन्हा हिंसक वळण लागलेले असताना सातारा जिल्ह्यात मराठा मोर्चाच्या आंदोलकांनी ठिकठिकाणी शिस्तबध्द रित्या ठिय्या आंदोलन केले. जावलीत बैलगाडी मोर्चा सातार्‍यात भजन कीर्तन फलटणमध्ये मुंडण आंदोलन तर तासवडे टोलनाक्यावर रास्ता रोको करत आंदोलकांनी बंदची ताकत दाखवून दिली . पोलिसांनी जिल्ह्यात चोख बंदोबस्त ठेवल्याने कोठेही अनुचित प्रकार घडला नाही . जिल्ह्यात झालेल्या कडकडीत बंदचा फटका दळणवळण व तातडीच्या सेवा बंद राहिल्याने सर्वसामान्यांना बसला . मात्र आंदोलकाच्या आडून वित्तहानी करणार्‍यांवर पोलिसांची करडी नजर राहिल्याने ठिय्या आंदोलन शांततेत पार पाडले .
मे महिन्याच्या ठिय्या आंदोलनाच्या निमित्ताने जिल्हा प्रशासन व पोलीस यांनी बारकाईने होमवर्क करत बंदोबस्त व समायोजनाचे नियोजन केले होते . जिल्हयाच्या प्रत्येक उपविभागाचे उपअधीक्षक व प्रांत यांच्याशी जिल्हाधिकारी श्वेता सिंघल व पोलीस अधीक्षक देशमुख यांनी संपर्क करून सतर्क राहण्याच्या सूचना दिल्या होत्या . सातारा जिल्हयाचा कडकडीत बंद निषेधाच्या वेगवेगळ्या प्रकारांनी गाजला . खटाव तालुक्यात मायणी ते वडूज हे सत्तावीस किलोमीटरचे अंतर चालत जाऊन तहसीलदारांना निवेदन देण्यात आले . त्यानंतर वेगवेगळ्या खेळांचे डाव रंगले . सातार्‍यात जिल्हाधिकारी कार्यालयासमोर आंदोलकांनी भजन, कीर्तन करत आरक्षणासाठी शासनाचे लक्ष वेधले . तसेच फोडजाई मंदिराच्या प्रांगणात चक्क देवीचा गोंधळ घालण्यात आला . नगराध्यक्षा माधवी कदम यांच्या नेतृत्वाखाली जिल्हाधिकारी श्वेता सिंघल यांना निवेदन देण्यात आले . कराडमध्ये कोल्हापूर नाक्यावर तब्बल दीड तास रास्ता रोको करण्यात आला . महामार्ग रोखण्यात आल्याने बराच काळ वाहतूक मंदावली होती . खबरदारीच्या दृष्टीकोनातून या रास्ता रोको चे ड्रोनद्वारे चित्रीकरण करण्यात आले . कराड तालुक्यातील काशीळ हद्दीतील तास व डे टोल नाक्यावर आंदोलकांनी ठिय्या दिल्याने महामार्ग वाहतूक विस्कळीत झाली . कराड – विटा राज्यमार्गही दीड तास रोखून धरण्यात आल्याने तीन तास टॅफिक जॅमचा प्रचंड गोंधळ झाला . जावली तालुक्याचे मुख्य केंद्र असणार्‍या मेढा येथे तहसील कार्यालयावर चक्क बैलगाडी मोर्चा काढण्यात येउन शासनाचा निषेध करण्यात आला .फलटणमध्ये कडकडीत बंद पाळण्यात आल्याने जनजीवन ठप्प झाले होते . येथील तहसीलदार कार्यालयासमोर आंदोलकांनी ठिय्या देत प्रशासनाला निवेदन सादर केले . खंडाळा व वाई तालुक्यात मोर्चात राजकीय प्रतिनिधी सहभागी झाले . आमदार मंकरंद पाटील यांनी वाईत तर पुरूषोत्तम जाधव यांनी खंडाळ्यात मोर्चात सहभाग नोंदवला पण कटाक्षाने भाषणबाजी टाळली.
ताज्या बातम्यांसाठी प्रभातचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा
Previous article… अन पोलिसांचा आनंद दुणावला
Next articleनारळाचे भाव वधारले


महाराष्ट्र | विदर्भ24न्यूज Vidarbha News

खान्देश / पश्चिम महाराष्ट्र
खान्देश / पश्चिम महाराष्ट्र
डॉ. दाभोलकर हत्येप्रकरणी अद्याप कोणत्याही संघटनेचे नाव अन्वेषणात पुढे आलेले नाही
सनातनच्या समर्थनार्थ पुणे येथे हिंदुत्वनिष्ठांचा मोर्चा ….‘आम्ही सारे सनातन… सनातन…’चे नारे
मध्यप्रदेश मधील खोमाई बनले गावठी दारू चे केंद्रबिंदू महाराष्ट्र मोठ्या प्रमाणावर पुरवठा तर शिरजगाव कसबा पोलिसांची कार्यवाही चांदुर बाजार पोलिसांचे दुर्लक्ष.
पशुवैद्यकीय अधिकारी गैरहजर; दवाखाना वाऱ्यावर ; पशुपालकांची आर्थिक पिळवणूक; आंदोलनाचा इशारा
देऊरवाडा परिसरातील नाल्याच्या पुरामुळे शेतातील पीक गेले खरडून,
सनातनवरील बंदीविषयी पाठवलेला सुधारीत प्रस्ताव केंद्राकडे पडून आहे
संत्रा फळाची गळ थांबविण्या साठी फवारणी करा.
चांदुर बाजार तालुक्यात अतिवृष्टी मुळे एकूण 231 घराचे नुकसान,
राज्यात सर्वत्र पावसामुळे शेतकरी सुखावला, काही ठिकाणी अतिवृष्टी
परळी संभाजीनगर पोलिसांची डॅशिंग कारवाई
नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्या प्रकरणाच्या तपासात सचिन अंधुरेच्या अटकेने तपासाला...
प्रेयसीशी भांडण झाल्याने तिची माफी मागण्यासाठी शहरात लावले चक्क 300 फलक...
गोरक्षक वैभव राऊत यांच्या समर्थनासाठी ९ सहस्रांहून अधिक हिंदूंचा जनआक्रोश मोर्चा...
कड़ेगाव किरण मेडिकल शॉपी येथे मोफत साखर तपासणी
भरधाव रेती वाहतूक करणाऱ्या ट्रक्टर ची मोटरसायकल ला धडक एक ठार...
ऑनलाईन वेब पोर्टलमध्ये प्रसिध्द झालेल्या बातम्या आणि लेखामधून व्यक्त झालेल्या मतांशी संपादक / संचालक सहमत असतीलच असे नाही. मजकुरासंदर्भात काही वाद निर्माण होऊच नये हीच अपेक्षा. अनावधाणाने कधी वाद निर्माण झाल्यास तो अमरावती न्यायालया अंतर्गत मर्यादित राहील.


gunmen dressed as doctors attack military hospital in Kabul काबूलमध्ये लष्करी रुग्णालयावर हल्ला; 30 ठार | eSakal

काबूलमध्ये लष्करी रुग्णालयावर हल्ला; 30 ठार
बुधवार, 8 मार्च 2017
काबूलः अफगाणिस्तानची राजधानी काबूलमधील सर्वांत मोठ्या चारशे खाटांच्या लष्करी रुग्णालयात डॉक्‍टरांच्या वेशात आलेल्या "इसिस'च्या दहशतवाद्यांनी आज (बुधवार) केलेल्या हल्ल्यात 30 नागरिकांचा मृत्यू झाला असून 50 जण जखमी झाले आहेत.
रुग्णालयाच्या इमारतीला लष्कराने वेढा दिला आहे. लष्कर आणि दहशतवाद्यांमधील चकमक अद्याप सुरू असून, एका दहशतवाद्याला ठार करण्यात आले आहे; तर इतर दोन दहशतवादी अद्यापही रुग्णालयाच्या इमारतीमध्ये दडून बसले असल्याचे लष्करी अधिकाऱ्यांनी सांगितले. जखमींपैकी काहींची प्रकृती गंभीर असल्याने मृतांची संख्या वाढू शकते. चकमकीत एक सैनिक मृत्युमुखी पडला असल्याचेही सांगण्यात आले.
काबूलः अफगाणिस्तानची राजधानी काबूलमधील सर्वांत मोठ्या चारशे खाटांच्या लष्करी रुग्णालयात डॉक्‍टरांच्या वेशात आलेल्या "इसिस'च्या दहशतवाद्यांनी आज (बुधवार) केलेल्या हल्ल्यात 30 नागरिकांचा मृत्यू झाला असून 50 जण जखमी झाले आहेत.
रुग्णालयाच्या इमारतीला लष्कराने वेढा दिला आहे. लष्कर आणि दहशतवाद्यांमधील चकमक अद्याप सुरू असून, एका दहशतवाद्याला ठार करण्यात आले आहे; तर इतर दोन दहशतवादी अद्यापही रुग्णालयाच्या इमारतीमध्ये दडून बसले असल्याचे लष्करी अधिकाऱ्यांनी सांगितले. जखमींपैकी काहींची प्रकृती गंभीर असल्याने मृतांची संख्या वाढू शकते. चकमकीत एक सैनिक मृत्युमुखी पडला असल्याचेही सांगण्यात आले.
या हल्ल्याची जबाबदारी "इसिस'ने स्वीकारली आहे. या हल्ल्यामध्ये आपला कुठलाही सहभाग नसल्याचे तालिबानकडून सांगण्यात आले. डॉक्‍टरांच्या वेशातील दहशतवाद्यांनी लष्कराच्या सरदार दाउद रुग्णालयात प्रवेश करून गोळीबार सुरू केला. त्यानंतर लष्कराचे सैनिक हॅलिकॉप्टरच्या माध्यमातून रुग्णालयाच्या इमारतीवर दाखल झाले. या वेळी झालेल्या चकमकीत एक दहशतवादी ठार करण्यात आला असून, इतर दोन जण रुग्णालयाच्या इमारतीत असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले. यात तीन सामान्य नागरिकांचा मृत्यू झाला असून, ही संख्या वाढण्याची शक्‍यता व्यक्त केली जात आहे.
स्थानिक वेळेनुसार आज सकाळी नऊ वाजता दहशतवाद्यांनी हल्ला केल्याचे सांगण्यात आले. डॉक्‍टरांच्या वेशातील दहशतवाद्यांनी रुग्णालयात प्रवेश केल्यानंतर सुरक्षारक्षकांसह रुग्ण आणि डॉक्‍टरांवर गोळीबार करण्यास सुरवात केली, अशी माहिती रुग्णालयाच्या इमारतीमधून स्वतःची सुटका करण्यात यशस्वी ठरलेल्या एका डॉक्‍टरने दिली. अनेक रुग्णांना आपत्कालीन मार्गाने रुग्णालयाच्या बाहेर काढण्यात आले असून, त्यांना दुसऱ्या रुग्णालयांमध्ये दाखल करण्यात आले आहे.
काँग्रेस नेते गुरुदास कामत यांचे दिल्लीत निधन
नवी दिल्ली- काँग्रेसचे नेते आणि माजी खासदार गुरुदास कामत यांचे आज दिल्लीत हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले. त्यांचे 63 वर्ष वय होते. आज (ता.22)...
राज्यातील पोलिसांच्या पाल्यांसाठी दोन शिष्यवृत्त्या
पुणे - ‘सकाळ इंडिया फाउंडेशन’ने सुवर्णमहोत्सवी वर्षापासून लक्ष्मण विष्णू केळकर आणि उषा लक्ष्मण केळकर यांच्या नावाने महाराष्ट्र पोलिसांच्या...
पाच दिवस करा मनसोक्त खरेदी
पुणे - पावसाळ्यात फर्निचरपासून किचन गॅजेट्‌सपर्यंत वैविध्यपूर्ण खरेदीचा आनंद घेता यावा, यासाठी ‘सकाळ’ने पाच दिवसांचा ‘सकाळ फर्निचर व किचन एक्‍स्पो’...
मुंबई - डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येचा तपास करत असलेल्या केंद्रीय अन्वेषण विभागाने (सीबीआय) दहशतवाद विरोधी पथकाच्या मदतीने औरंगाबाद येथे...
दिवसभरात 140 बसगाड्या बंद पडल्या
पुणे - सततचा पाऊस, खड्डे आणि वाहतूक कोंडी, यामुळे पीएमपीच्या बसवर विपरीत परिणाम होऊन मंगळवारी रात्री नऊवाजेपर्यंत तब्बल 140 बस बंद पडल्या....
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Mehta Publishing House: प्रेममयी

इंग्रजी भाषेतील `लव्ह' या शब्दाला अत्यंत मर्यादित अर्थ आहे. इंग्रजी माणूस बायकोवर प्रेम करताना प्रेमच म्हणतो, तोच शब्द आईसाठी, देशासाठी, मुलासाठी आवडत्या सिगारेटसाठी आणि दाराशी उभ्या राहिलेल्या गाडीसाठीही प्रेम हाच शब्द वापरतो. आपलं आपल्या मुलावरचं जे प्रेम असतं, त्यात वात्सल्य असतं. प्रेम हा
शब्द त्याच अर्थानं तुम्ही पत्नीबद्दल वापरत नाही. आपलं आईवरचं प्रेम हे आदरयुक्त असतं. तुम्ही मित्रावरती करता, ते प्रेम वेगळं असतं. आपण खूप बारकाईनं अभ्यास केला, तर प्रेमातले हे सूक्ष्म भेद ज्याचे त्यालाच कमी-अधिक प्रमाणात समजतील.
इथंसुद्धा दोन माणसं प्रेमातल्या सूक्ष्म भेदाबद्दल चर्चा करू शकणार नाहीत.
म्हणूनच बाऊल म्हणतो :
हा जो कॉनोझियर (मर्मज्ञ) आहे, तो बंद डोळ्यांनीसुद्धा शेकहॅन्ड करताना त्यातला कोरडेपणा किंवा ममत्त्व जाणून घेऊ शकतो.
इट्स नॉट अबाउट द बाइक - माय जर्नी बॅक टू लाइफ
भारत ( खरंच) माझा देश आहे
चिकन सूप फॉर द सिस्टर्स सोल
द थ्री मिस्टेक्स ऑफ माय लाईफ
आगामी पुस्तके: 'चिकन सूप फॉर द फादर्स सोल'


क्रिसमस विशेष : 10 प्रकारच्या डिलीशियस केक | Webdunia Marathi

बुधवार, 22 ऑगस्ट 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
क्रिसमस विशेष : 10 प्रकारच्या डिलीशियस केक
ख्रिसमसवर अनेक प्रकारच्या केक तयार करण्यात येतात. आम्ही तुम्हाला सांगत आहोत काही खास प्रकारच्या लाजवाब आणि डिलीशियस केक, ज्या तुमच्या फेस्टिवलचा उत्साह अधिकच वाढवण्यास मदत करेल.
1. ब्लॅक फॉरेस्ट केक
साहित्य : 80 ग्रॅम मैदा, 100 मिली दूध किंवा पाणी, 130 ग्रॅम कंडेंस्ड मिल्क, 50 ग्रॅम बटर, 1 चमचा बेकिंग पावडर, 1 चमचा व्हेनिला इसेंस, 1/4 चमचा बेकिंग सोडा, 20 ग्रॅम कोको पावडर.
फिलिंग साठी : 400 ग्रॅम ताजे क्रीम, 500 ग्रॅम आयसिंग शुगर, 100 ग्रॅम चेरी, 50 ग्रॅम चॉकलेट आणि 6 चेर्‍या सजावटी साठी व 2 चमचे चेरी सिरप.
कृती : बटर व कस्टर्ड मिल्क फेटून घ्यावे. त्यात मैदा, बेकिंग पावडर, कोको पावडर आणि सोडा घालून चांगले फेटावे. नंतर त्यात दूध घालून फेटून घ्यावे. केकपात्राला तुपाचा हात लावून चारी कडे मैदा पसरवून त्यात मिश्रण ओतावे. 190 डिग्री सें. वर 25 मिनिटापर्यंत केक बेक करावी. ताजी क्रीम एका भांड्यात घ्यावी त्यात साखर व इसेंस घालून 3 ते 4 तासांसाठी थंड करायला ठेवावी. नंतर त्याला चांगले फेटून घ्यावे. केक चे दोन भाग करावे. खालचा भाग चेरी सिरपमध्ये बुडवून त्यावर ताज्या क्रीमचे 1/3 भाग आणि काप केलेल्या चेरीचे तुकडे पसरावे. आता वरच्या भागालासुद्धा सिरपमध्ये बुडवून उरलेले क्रीम त्यावर पसरवावे. केकला चेरी आणि चॉकलेटने सजवावे. दोन तास थंडकरून सर्व्ह करावे.
पुढे पहा : चॉकलेट ब्राउनी केक
नाताळ – एक अद्वितीय सण
अमेझॉनवर नोकिया वीक सुरु
9 नोव्हेंबरचा दिवस आहे खास, या राशींच्या लोकांचे सर्व काम होतील सोपे
यावर अधिक वाचा :
Momo Challenge मुळे भारतात पहिला मृत्यू, विद्यार्थीने नस ...
Momo WhatsApp Challenge गेम मुळे भारतात पहिला मृत्यू झाल्याची बातमी आली आहे. राजस्थानच्या ...
मुलीने केली आत्महत्या, कुटुंबीयांनी केला मोमो चॅलेंजचा दावा
भारतामध्ये मोमो चॅलेंज हा इंटरनेट गेम चा पहिला बळी गेल्याची शक्यता आहे. राजस्थानमधील ...
यंदा ‘ओणम’चे सेलिब्रेशन नाही
केरळमध्ये आलेल्या नैसर्गिक आपत्तीनंतर आता अनेकांनीच मदतीचे हात पुढे करण्यास सुरुवात केली ...
देशात सगळ्यात जास्त पाऊस 'भंडारा'त पडला
गेल्या २४ तासात राज्याच्या भंडारा जिल्ह्यात देशातील सगळ्यात जास्त पाऊस नोंदवण्यात आला ...
मोबाईल पाण्यात ओला झाला असेल तर हे करा
आता बाजारात वाटरप्रूफ स्मार्ट फोन येणार आहे तरी आपल्याकडे वाटरप्रूफ स्मार्ट फोन नसल्यास ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


शेत-शिवार | विदर्भ24न्यूज Vidarbha News

खान्देश / पश्चिम महाराष्ट्र
खान्देश / पश्चिम महाराष्ट्र
उदयाला शिवयोग कृषी शिबीर चांदुर बाजार येथे.
चांदूर रेल्वे तालुक्यात पावसाने दडी मारल्याने शेतकरी चिंतातुर – विहिरीची पातळी खोल गेल्याने खरीप पिकाच्या स्थितीवर गंभीर परिणाम
युवाराष्ट्र राबवणार गुलाबी बोन्ड अळीच्या एकात्मिक नियंत्रणासाठी विदर्भ,मराठवाड्यात धडक कार्यक्रम
सोनहिवरा गावकऱ्यांमध्ये भीतीचे वातावरण
चांदुर बाजार तालुक्यातशेतकरी पुन्हा संकटात
उद्योगभारतीच्या मोफत कृषी व्यवसाय प्रशिक्षणास सुरुवात. “ पदवीधर व सुशिक्षित बेरोजगारांचा...
“उद्योगभारतीच्या कृषि व्यावसाय प्रशिक्षण केंद्राचे उदघाटन” जिल्ह्यातील पहिलेच कृषि व्यवसाय...
शेतकरी ते ग्राहक थेट विक्री साठी – कृषी राज्यमंत्री सदाभाऊ खोत
वरुड येथे मान्यवरांच्या मांदियाळीत कृषी विकास परिषदेचा थाटात शुभारंभ
वरुड येथे 7 ते 10 डिसेंबरदरम्यान कृषी विकास परिषद आमदार अनिल बोंडे...
कर्जमाफी तुम्हाला मिळाली का  प्रश्नाचे उत्तर देऊन आम्हाला कळवा
संत्र्याच्या सर्वेक्षणाचे आदेश म्हणजे ‘साप गेल्यावर लाठी मारणे’
ढगाळ वातावरणामुळे मोर्शी तालुक्यातील पिके धोक्यात  – लागलेला खर्चही निघत...
उद्योगभारती तर्फे जानेवारी मध्ये “सिक्कीम राज्याचा सेंद्रिय शेती कृषी अभ्यास दौऱ्याचे...
कृषि पदवीधर संघटनेतर्फे “युवाप्रताप कृषि व सामाजिक पुरस्कार सोहळा २०१७”चे...
ऑनलाईन वेब पोर्टलमध्ये प्रसिध्द झालेल्या बातम्या आणि लेखामधून व्यक्त झालेल्या मतांशी संपादक / संचालक सहमत असतीलच असे नाही. मजकुरासंदर्भात काही वाद निर्माण होऊच नये हीच अपेक्षा. अनावधाणाने कधी वाद निर्माण झाल्यास तो अमरावती न्यायालया अंतर्गत मर्यादित राहील.


एक मराठी (EK MARATHI): पुलंची बायको PuLanchi Bayako

लाभले अम्हास भाग्य बोलतो मराठी  जाहलो खरेच धन्य ऐकतो मराठी ॥ धर्म, पंथ, जात एक जाणतो मराठी  जाहलो खरेच धन्य ऐकतो मराठी ॥ धर्म, पंथ, जात एक जाणतो मराठी  एवढ्या जगात माय मानतो मराठी ॥-सुरेश भट माझी मराठीची बोलु कौतुके एवढ्या जगात माय मानतो मराठी ॥-सुरेश भट माझी मराठीची बोलु कौतुके परि अमृताते ही पैजा जिंके परि अमृताते ही पैजा जिंके ऐसी अक्षरे रसिके मेळविण॥ - श्री संत ज्ञानेश्वर.
सुनीताबाई ग्रेट होत्या. त्यांनी आयुष्यभर वाईटपणा घेण्याचं धाडस केलं. चांगुलपणा सोपा असतो. तो बाजूला ठेवून जाणूनबुजून वाईटपणा घ्यायला, मोठं धाडस लागतं. पुलंच्या अंगभूत चांगुलपणाला बाईंच्या ‘खडूस’पणाचं संरक्षक कवच लाभलं म्हणून महाराष्ट्राचं ते अक्षरधन सुरक्षित राहिलं.
कोणी काही म्हणो, जनसामान्यांमध्ये सुनीताबाईंची प्रतिमा ‘पुलंची खडूस बायको’ अशीच होती.
सुजाण साहित्यरसिकांना सुनीताबाई या संवेदनशील लेखिका आणि उच्च अभिरुचीच्या आस्वादक म्हणून ठाऊक आहेत. पण, अशांची संख्या किती पुलंसारख्या अष्टपैलू खेळियाचा चाहता असायला वाचक असण्याचीही गरज नव्हती. त्यांना ऐकणं-पाहणं पुरेसं होतं. साहजिकच त्यांचा चाहतावर्ग प्रचंड मोठा. त्यांच्या तुलनेत सुनीताबाईंचं लेखन आस्वादण्यासाठी आवश्यक प्रगल्भ, उच्च साहित्यिक अभिरुची लाभलेल्या रसिकांची संख्या किती असेल पुलंसारख्या अष्टपैलू खेळियाचा चाहता असायला वाचक असण्याचीही गरज नव्हती. त्यांना ऐकणं-पाहणं पुरेसं होतं. साहजिकच त्यांचा चाहतावर्ग प्रचंड मोठा. त्यांच्या तुलनेत सुनीताबाईंचं लेखन आस्वादण्यासाठी आवश्यक प्रगल्भ, उच्च साहित्यिक अभिरुची लाभलेल्या रसिकांची संख्या किती असेल त्यातही सुनीताबाईंचं सर्वात गाजलेलं पुस्तक होतं ‘आहे मनोहर तरी’. ते गाजलं ते त्यातल्या वादग्रस्ततेमुळे. ‘पुलंच्या बायको’ने जाहीरपणे पुलंची उणीदुणी काढली आहेत, याची मनुष्यसुलभ पण साहित्यिक निकषांवर कमअस्सल उत्सुकता त्यामागे होती. या पुस्तकाच्या ‘यशा’ने सुनीताबाईंच्या, तोवर एका उच्च वर्तुळात आणि सांगोवांगीत असलेल्या, ‘खडूस’पणावर शिक्कामोर्तब झालं..
..बाईंची पहिली भेट हा सगळा गदारोळ होण्याच्या आणि सुनीताबाईंची स्वतंत्र ओळख समजण्याच्या आधी झाली. एकोणीसशे त्र्याऐंशीच्या उन्हाळ्यात दोन शाळकरी मुलांनी ‘१, रूपाली’ची बेल वाजवली, तेव्हा सेफ्टी डोअरच्या आतलं दार उघडलं गेलं. समोर बाई. गो-यापान. त्रासिक मुद्रा.
‘पु. ल. आजोबा आहेत का त्यांना शाळेत नाट्यशिबिराच्या उद्घाटनाला बोलावायचंय.’
‘बाळांनो, ते आराम करताहेत. त्यांना बरं नाहीये. ते तुमच्या कार्यक्रमाला येऊ शकतील असं वाटत नाही.’
बाई ‘बाळांनो’ असं म्हणाल्या, पण त्यात ‘माया’ जाणवली नाही.
तेवढ्यात आतून हाक.. ‘सुनीता, येऊ दे त्यांना आत.’
आत पु. ल. सोफ्यावर गुडघे दाबत बसलेले. त्यांनीही ‘नकार’च दिला, पण कसा, तर त्यांच्या मिष्कील शैलीत हसत हसत म्हणाले, ‘तू घेणार आहेस का शिबीर. दहावीत गेलायस का अरे वा आमचा भय्या वैद्यही मुलांना काय काय उपक्रम करायला लावतो. मला आवडलं असतं रे यायला. पण, माझे ना गुडघे खूप दुखतायत. डॉक्टरनी मनाई केलीये कुठे जायला. माझ्या शुभेच्छा आहेत तुम्हाला.’
आम्ही खूष. तेव्हा वाटलं, पु. ल. किती चांगले आहेत आणि बाई काय खडूस आहेत.. आता असं वाटतं, बाईंनी उगाच वाईटपणा घेतला. पण, त्यांच्या जागी त्या बरोबर होत्या. पुलंचा सांभाळ करणं, ही त्यांनी जाणीवपूर्वक घेतलेली जबाबदारी होती. ती त्या ११० टक्के पार पाडत होत्या. आमची कोवळी मनं वगैरे सांभाळण्याचं काही कारण नव्हतं.
पुढे ‘आहे मनोहर तरी’वरचा गदारोळ वाचून- प्रत्यक्ष पुस्तक वाचण्याच्या आधी- बाईंची हीच इमेज पक्की झाली. बाई स्वत:ला समजतात कोण पु. ल. आहेत म्हणून त्या आहेत, त्यांची जी काही ओळख असेल समाजात, ती ‘पुलंची बायको’ म्हणून आहे. एवढ्या मोठ्या ‘पदा’साठी बाईंना जरासे पु.ल. सहन करावे लागले असतील, तर त्यात एवढा काय त्रागा करायचा पु. ल. आहेत म्हणून त्या आहेत, त्यांची जी काही ओळख असेल समाजात, ती ‘पुलंची बायको’ म्हणून आहे. एवढ्या मोठ्या ‘पदा’साठी बाईंना जरासे पु.ल. सहन करावे लागले असतील, तर त्यात एवढा काय त्रागा करायचा इतर नवरे- ते पु. ल. नसताना- यापेक्षा किती वाईट वागतात. या गदारोळावर पु. ल. गप्प राहिले. त्यांनी सुनीताबाईंचं कौतुक केलं.
लोकांच्या मनात पु. ल. मोठे झाले. बाईंना मोठं मानणारे तेव्हा फारच थोड्या संख्येने असतील.
यानंतर बाईंशी पुन्हा भेट झाली ती ‘मित्रहो’, ‘रसिकहो’, ‘श्रोतेहो’ या पुलंच्या भाषणांच्या संग्रहांच्या निमित्ताने. ही भाषणं कॅसेटवर रेकॉर्डेड होती. ती ऐकून त्यांची मुद्रणप्रत तयार करण्याचं काम आलं. पुलंच्या कामाला नकार देणं शक्यच नव्हतं. या कामात तर पुलंशी थेट भेट होण्याचा बोनस होता. (फक्त बोनसच मिळाला ते सोडा.) एव्हाना पु. ल. थकले होते. पावलाला पाऊल जोडून चालण्याची कसरत त्यांना करावी लागे. साहजिकच सगळं ठरवलं ते बाईंनीच. ‘या कॅसेट आम्ही तुम्हाला देणार नाही. त्यांची कॉपी होऊ शकते. वॉकमन घेऊन आलात, तर कॅसेट देईन. तुम्ही इथेच बसून मुद्रणप्रत तयार करायची,’ त्यांनी स्पष्टपणे सांगितलं.
‘आम्ही सहाला उठतो. साडेसहानंतर कधीही या. लवकर आलात तर चांगलं. सात वाजता या.’
सकाळी सात वाजता कपभर चहा घेऊन कामाला सुरुवात. बाहेर हॉलमध्ये काम सुरू होतं. पु. ल.-बाई आत. आठ-साडेआठला बाईंनी सांगितलं, ‘नाश्ता करायला या.’
नाश्त्याला पोहे होते. या दोघांशी ‘गप्पा’ काय मारणार ते केवढे मोठ्ठे, आपण किती लहान, अशा विचाराचा दबाव. पण, तरीही वर्तमानपत्र, त्यातलं काम, संपादकांची मैत्री वगैरे बोलणं होत राहिलं. भीड चेपल्यावर ‘पोहे छान झाले आहेत’ अशी दाद दिली, तर बाई म्हणाल्या, ‘शेजारच्या जोशी हॉस्पिटलच्या कँटीनमधून आलेले आहेत. आमचा नाश्ता तिथूनच येतो. माझे हात काही आजारामुळे थरथरतात. साधं पातेलंही नीट पकडता येत नाही. स्वयंपाक कुठून करणार ते केवढे मोठ्ठे, आपण किती लहान, अशा विचाराचा दबाव. पण, तरीही वर्तमानपत्र, त्यातलं काम, संपादकांची मैत्री वगैरे बोलणं होत राहिलं. भीड चेपल्यावर ‘पोहे छान झाले आहेत’ अशी दाद दिली, तर बाई म्हणाल्या, ‘शेजारच्या जोशी हॉस्पिटलच्या कँटीनमधून आलेले आहेत. आमचा नाश्ता तिथूनच येतो. माझे हात काही आजारामुळे थरथरतात. साधं पातेलंही नीट पकडता येत नाही. स्वयंपाक कुठून करणार दुपारचा डबा एकीकडून येतो, रात्रीचं जेवण दुसरीकडून.’
हे सगळं सांगताना बाई मॅटर ऑफ फॅक्ट बोलत होत्या. कुठेही ‘पाहा पुलंसारख्या महाराष्ट्राच्या लाडक्या व्यक्तिमत्त्वाची अवस्था. म्हातारपणाचे भोग’ वगैरे करवादेपणाचा लवलेशही नाही.
नंतर पुन्हा मुद्रणप्रतकार हॉलमध्ये, कोचावर आणि कथानायक-नायिका आतल्या खोलीत. नंतर लक्षात आलं की मुद्रणप्रतकाराला त्याचं काम नीट करता यावं, त्याला डिस्टर्बन्स होऊ नये, म्हणून केलेली ही व्यवस्था आहे. एकदा- बाईंचा डोळा चुकवून आल्यासारखे- पु. ल. हॉलमध्ये आले. एका खुर्चीत बसले. हातात पुस्तक. पण लक्ष पुस्तकाबाहेर. मुद्रणप्रत तयार करण्याच्या कामाकडे.
‘स्पीड चांगला आहे हो तुमचा.’
‘हे कामच आहे माझं.’
‘बरं आहे का भाषण जमलंय का नीट
तेवढ्यात बाई बाहेर आल्या. पुलंनी पुस्तकात डोकं घातलं. त्या शांतपणे म्हणाल्या, ‘भाई, त्यांना डिस्टर्ब करू नकोस. ते आपल्यासाठी काम करतायत.’
काही वेळ शहाण्या मुलासारखं पुस्तक वाचून पु. ल. पुन्हा आत.
एके दिवशी ‘सुयोग’ची मंडळी नाटकांचं मानधन घेऊन आली. हा तर पैशांचा व्यवहार. पण, बाईंनी त्यांना सांगितलं, ‘ते भाईंच्या पुस्तकाचं काम करतायत. फार कॉन्सन्ट्रेशनचं काम आहे. त्यांना डिस्टर्ब करायला नको. आपण आत बसू.’
त्यांचा पुढचा व्यवहार डायनिंग टेबलावर झाला.
बाईंचा हा ‘खडूस’पणा असेल, तर तो ग्रेट होता. पुलंच्या कामाची आणि ते करणा-याची किती काळजी पुलंनी लिहिलेला शब्द न् शब्द बाईंनी जपून ठेवला होता. तो जादूचा पेटाराही एकदा पाहायला मिळाला.
नंतर कधीतरी मुंबईच्या फेरीत त्यांनी आठवणीने एनसीपीएवर मासे जेवायला बोलावून घेतलं. आमच्या ‘१, रूपाली’मधल्या नाश्त्याच्या चर्चामध्ये कधीतरी माशांचा विषय झाला होता. ‘आईच्या हातचे मासे खिलवतो’, असंही बोलून गेलो होतो. तो योग आला नाही. पण, हे लक्षात ठेवून, काम संपून बराच काळ लोटलेला असताना बाईंनी आठवणीनं मासे खायला बोलावून घेतलं होतं.
असतील. पु. ल. गेले, त्याची आदली संपूर्ण रात्र आम्ही काही पत्रकार पुण्यात ‘प्रयाग हॉस्पिटल’समोरच्या फुटपाथवर मुक्काम टाकून होतो. कोणत्याही क्षणी ‘दिनेश’ येईल आणि तो आल्यावर ‘निधन’ जाहीर होईल, सरकारी इतमाम टाळण्यासाठी बाई कदाचित पहाटेच अंत्यसंस्कार करण्याचा निर्णय घेतील, अशी भीती होती. त्यामुळे, सगळे रात्रभर ‘पहा-या’वर. मध्यरात्रीच्या सुमारास तिथे आलेल्या जब्बार पटेलांनी विचारलं, ‘पुलंना पाहिलंस का चल दाखवतो.’ मागच्या खिडकीतून अचेतनाच्या सीमारेषेवर शांतपणे पहुडलेले पु. ल. दिसले. दार उघडून बाई बाहेर आल्या. त्या कोणाला ओळखण्याच्या स्थितीत नव्हत्या. ओळख दिली नाही. त्या अगदी शांतपणे, स्थितप्रज्ञतेने, जणू तिथे आपला जन्माचा जोडीदार मृत्युशय्येवर पडलेला नाहीच, अशा रीतीने बोलत होत्या.
त्या इतक्या कोरड्याठाक होत्या का
तसं असतं, तर पुलंच्या जयंतीच्या एक दिवस आधी बाई कशा गेल्या
बाई ग्रेट होत्या. त्यांनी आयुष्यभर वाईटपणा घेण्याचं धाडस केलं.
चांगुलपणा सोपा असतो. तो अंगभूत असतो. तो बाजूला ठेवून जाणूनबुजून वाईटपणा घ्यायला, मोठं धाडस लागतं. पुलंच्या अंगभूत चांगुलपणाला बाईंच्या ‘खडूस’पणाचं संरक्षक कवच लाभलं म्हणून महाराष्ट्राचं ते अक्षरधन सुरक्षित राहिलं. ‘खडूस बायको’विना पु. ल. अपूर्ण होते..
..खडूस बायको मात्र संपूर्ण होती.
इथे असलेले सगळे लेख महाजालावर भ्रंमती करत असताना वेगवेगळ्या कम्युनिटीज आणि फोरम मधून घेतली अन एका ठिकाणी एकत्र केली गेली आहेत.. यामध्ये ब्लॉग ओनर चा काहीही संबंध नसून यातला कुठलाही भाग सार्वजनिक रित्या प्रसिद्ध करण्यास काहीही हरकत असेल तर कृपया सांगावे.. तो भाग डिलीट करण्यात येईल...


मुंडकोपनिषद् - विकिपीडिया

(मुंडकोपनिषद या पानावरून पुनर्निर्देशित)
हिंदू धर्मग्रंथावरील लेखमालेचा भाग
ईश · तैत्तरिय · छांदोग्य
भगवद्गीता · ज्ञानेश्वरी · गीताई
मनाचे श्लोक · रामचरितमानस
मुंडक उपनिषद हे एक उपनिषद आहे. संन्यासाश्रमाचा पुरस्कार करणारे तत्वज्ञानपर उपनिषद असून भगवत्गीतेत याचा उपयोग केलेला दिसतो. या उपनिषदाचे तीन अध्याय असून त्यात पासष्ट श्लोक आहेत. हे प्रश्नोत्तर स्वरुपात आहे. गुरू शिष्य संवाद असे याचे स्वरूप आहे. यात ज्ञान आणि सत्य याचे विवेचन केलेले आहे. तसेच यात उपनिषदात यज्ञातील कर्मकांडांची टीका केलेली आढळते. म्हणजे हे उपनिषद कर्मकांडाला महत्त्व देत नाही.
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २६ ऑगस्ट २०१६ रोजी ०५:५८ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


SIP Debt Equal Fund and Balance Fund for long term investment | निम्न मूल्यांकन असलेल्या क्षेत्रावर भर हवा! | Loksatta

दाभोलकर, पानसरे हत्या तपासात पोलिसांवर दबाव
किनाऱ्यांची सुरक्षा शिकायला ‘बेवॉच’ पाहा
वर्दी देणाराच तपास अधिकारी असल्याबद्दल तेजपाल यांचा आक्षेप
वादाच्या मुद्दय़ांबाबत भारत-चीन संवेदनशील
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
निम्न मूल्यांकन असलेल्या क्षेत्रावर भर हवा
निम्न मूल्यांकन असलेल्या क्षेत्रावर भर हवा
येणाऱ्या तिमाहीत बाजारातून परतावा सामान्यच राहील, हे समजून घेतले पाहिजे.
निमेश शहा, ( व्यवस्थापकीय संचालक, आयसीआयसीआय प्रुडेन्शियल एएमसी)
भारतीय भांडवली बाजार अशा टप्प्यावर आहे जेथे निरंतर गुंतवणूकही करणे जिकिरीचे आणि गुंतवणूकविषयक सावधगिरी बाळगायची म्हटले तरी अवघड. मर्यादित षटकांच्या सामन्यांतील पॉवर प्ले उलटून गेल्यानंतर मधली काही षटके चालणाऱ्या खेळासारखे हे आहे. तेथे टिकाव धरून सावकाशीने का होईना, धावा उभाराव्या लागतात. एकंदरीत बाजार सध्या रक्षात्मक कक्षात आहे. अशा स्थितीत सावध पवित्रा घेऊन, मूल्यांकन कमी असलेल्या क्षेत्राच्या चोखंदळ खरेदीवर गुंतवणूकदारांचा भर असायला हवा.
मधली षटके म्हणजे आता खरा कसोटीचा क्षण आहे, हे लक्षात घ्यावे. याचे कारण हे की, शेअरचे मूल्यांकन खूप उच्च पातळीवर पोहोचले आहे. किंमत उत्पन्न (पीई) गुणोत्तर २० च्या पटीत आहे, जे सरासरी १७ पटीपेक्षा जास्त आहे. मिड कॅप आणि स्मॉल कॅपबाबतीत हे गुणोत्तर तर ४० पटीच्या पातळीवर पोहोचलेले दिसले. तरीही काही अंगभूत गुणवत्ता असलेले शेअर्स आजही आकर्षक मूल्यांकनावर उपलब्ध म्हणजे महागडे नाहीत. जर आता महागडे शेअर्स जरी ते पायाभूत सशक्त असले तरी खरीदले तर भविष्यात त्यापासून चांगला परताव्याची शक्यता अल्प राहते किंवा अवघड असते. बाजार बुडबुडय़ाच्या स्थितीत नसला आणि कंपन्यांच्या उपार्जनांत सुधारही सुरू आहे. कारण एकंदर मागणी आणि कंपन्यांच्या उत्पादन क्षमतेत आनुषंगिक वाढ अनुभवास येत आहे. पायाभूत सोयीसुविधा विकसनातील गुंतवणुकाही वाढत आहेत. त्यामुळे येणाऱ्या काळात भांडवली बाजारात गुंतवणुकीचे स्वारस्य यापुढेही कायम राहणार आहे. परंतु जेथे मिळकतीत सुस्पष्ट स्वरूपात दृश्यमान आहे अशा उद्योग क्षेत्रांकडे वळणे क्रमप्राप्त ठरेल.
येणाऱ्या तिमाहीत बाजारातून परतावा सामान्यच राहील, हे समजून घेतले पाहिजे. सावधगिरीचे सध्याचे वातावरण आहे. अशा स्थितीत मूल्यांकन कमी असलेल्या आणि अल्पतम महाग अशा उद्योग क्षेत्रात संतुलित स्वरूपाच्या गुंतवणुकीचा कल ठेवायला हवा. हा गुंतवणूक दृष्टिकोन दीर्घावधीत लाभदायी निश्चितच ठरेल.
विद्यमान बाजारात गुंतवणूकदार तेल आणि वायू, युटिलिटी, इन्फ्रा, निवडक वित्तीय कंपन्या यांना विचारात घेऊ शकतो. विशेषकरून या क्षेत्रातील काही लार्ज कॅप कंपन्यांमध्ये मूल्यांकन आजही वाजवी पातळीवर आहे. या तिमाहीपासून तंत्रज्ञान आणि औषधी कंपन्यांच्या मूल्यांकनात सुधार दिसून येत आहे. सार्वजनिक उपक्रमातील कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये गुंतवणुकीच्या शक्यता चाचपल्या पाहिजेत.
खनिज तेलाच्या किमती पुन्हा प्रतिपिंप ७५ डॉलरच्या टप्प्यावर गेल्या आहेत. अशा स्थितीत चालू खात्यावरील तुटीत वाढ संभवते. खनिज तेलाच्या किमती पिंपामागे एका डॉलरने वाढल्या तरी आपल्या आयात खर्चात ७,५०० कोटी रुपयांची भर पडते. याचे देशाच्या अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टीने अनेकविध दुष्परिणाम आहेत. देशांतर्गत व्याजाच्या दरावर त्याचे नकारात्मक परिणाम होतील, ज्याची सुरुवात रिझव्‍र्ह बँकेने नुकतीच रेपो दरात वाढ करून केली आहेच. १० वर्षे मुदतीच्या सरकारी रोख्यांचा परतावा दर डिसेंबरमध्ये ७.८१ टक्कय़ांवर गेलेला दिसून आले आहे. यातून स्थिर उत्पन्न पर्यायातील गुंतवणुका अनाकर्षक बनत चालल्या आहेत.
भारत अशा काही निवडक देशांपैकी एक आहे जेथे कंपन्यांच्या मिळकतीने आजही अपेक्षित गती पकडलेली नाही. लवकर अथवा विलंबाने का होईना, पण मिळकतीने तेजीच्या आवर्तनात प्रवेश केल्याचे निश्चितच दिसून येईल. याचा बाजारावर सकारात्मक परिणामही पाहायला मिळेल. तोवर सावधगिरी मात्र आवश्यक ठरेल. देशांतर्गत अथवा जागतिक स्तरावरील कोणत्याही घडामोडींचे बाजारात तीव्र स्वरूपाचे पडसाद उमटणे अशा स्थितीत शक्य आहेत. त्यामुळे शेअर्समधून मध्यम अवधीत दोन वर्षांपूर्वी दिसला तशा चांगल्या परताव्याची सध्या अपेक्षा करता येणार नाही. दीर्घावधीचा दृष्टिकोन असणाऱ्यांना एसआयपी, डेट अक्रुअल फंड आणि बॅलन्स फंडाचा मार्ग अनुसरावा आणि हेच सध्या सावधगिरीचे लक्षण ठरेल.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
१२ लाखात अनुभवा रेल्वे प्रवासाचा राजेशाही थाट
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
काँग्रेस नेते गुरुदास कामत यांचे निधन
Ind vs Eng : चौथ्या दिवसाच्या खेळात झालेले हे ११ विक्रम तुम्हाला माहिती आहेत...
'आप'ला दुसरा धक्का, आशीष खेतान यांची पक्षाला सोडचिठ्ठी
केरळसाठी परकीय मदत नकोच, केंद्र सरकारची भूमिका
जाणून घ्या बकरी ईदचे महत्त्व
Video : अंगावर रोमांच उभा करणारा 'तुंबाड'चा टीझर
आजाराशी झुंज देणारा इरफान पुनरागमनाच्या तयारीत
Paltan song Raat Kitni : 'हे' गाणं पाहून तुम्हाला 'बॉर्डर' आठवला की 'LOC कारगिल'
हृतिकसोबत पुन्हा काम करायला प्रियांकानं दिला हिरवा कंदील
Viral Memes : नेटकरी जोमात, अनुष्का कोमात
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
नेरुळमध्ये अनधिकृत बांधकामांवर कारवाई
केरळमधील पूरग्रस्तांना मुंबईतील सामाजिक संस्थांकडून मदतीचा हात
दारूचा मोह टाळून मोहाचे लाडू
२० तासांच्या अथक प्रयत्नांनंतर ‘भाग्यलक्ष्मी’ किनाऱ्यावर
उद्यान विभागाला प्रायोजकांचे वावडे
महिलांची लोकसंख्या १४ लाख अन् शौचालय फक्त ४७२
सटाणा शहरातील जलकुंभ धोकादायक


आयएसआय एजंटला अटक | Webdunia Marathi

बुधवार, 22 ऑगस्ट 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
उत्तर प्रदेशमध्ये फैजाबाद येथून पाकिस्तानची गुप्तहेर संघटना आयएसआयच्या एजंटला अटक केली. दहशतवादविरोधी पथक आणि राज्यातील गुप्तचर यंत्रणा आणि लष्कराच्या यंत्रणांनी संयुक्त
कारवाई केली. आफताब अली असं त्याचं नाव असून तो फैजाबादमधील ख्वासपुरा येथील रहिवासी आहे.
जीएसटीसाठी ७ मे ऐवजी २०, २१ आणि २२ ला विशेष अधिवेशन
२६ किलो सोन्याची पालखी देवीला अर्पण
भारतीय लष्कराकडून दोन पाकिस्तानी बंकर्स उद्धवस्त
अनंतनागची पोट निवडणूक रद्द
भारत हा प्रदूषण पसरवणारा देश- डोनाल्ड ट्रम्प
यावर अधिक वाचा :
कॉंग्रेसचे प्रियांका अस्त्र २०१९ मध्ये रायबरेलीतून निवडणूक ...
अनके ठिकाणी पराभव आणि मोदी यांना टक्कर देत देत कशी बशी उभ्या असलेल्या कॉंग्रेस ने अखेर ...
आता सॅरिडॉन, डी कोल्डसहीत 343 औषधांवर येणार बंदी सरकारचा ...
केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाकडून सॅरिडॉन, डी कोल्डसहीत 343 औषधांवर बंदी घालण्यात येणार आहे. ...
प्लास्टिक बंदीचा पहिला बळी, आर्थिक नुकसान व्यापाऱ्याची ...
धक्कादायक प्रकार घडला आहे. राज्यात प्लास्टिक बंदी लागू झाल्यानंतर नागपूर येथील दिवाळखोरीत ...
"मला शिवाजी व्हायचंय" या व्याख्यानाने होणार तरुणाईचा जागर
मुंबई: मालाड नववर्ष स्वागत समिती आणि प्रबोधक युथ फेडरेशन यांच्या संयुक्त विद्यमाने समर्थ ...
दगडाच्या खाणीत स्फोट, ११ ठार
आंध्र प्रदेशातील कुरनूल जिल्ह्यातील हाथी बेलगल येथील दगडाच्या खाणीत शुक्रवारी रात्री ...
व्हिवोचा पॉप-अप कॅमेरा असलेला स्मार्टफोन
सर्वात चर्चेचा ठरलेला Vivo Nex पॉप-अप कॅमेरा असलेला स्मार्टफोन स्मार्टफोन भारतात लॉन्च ...
अॅपल कंपनी फोनमध्ये ड्युएल सिम सुविधा देणार
अॅपल कंपनी आपले नव्याने येणारे फोन ड्युएल सिम करत आहे. iPhone X plus आणि एलसीडी ...
जिओची मान्सून हंगामा ऑफर
जिओने युजर्ससाठी एक खास प्लॅन जाहीर केला आहे. हा प्लॅन ५९४ रुपयांचा असून त्याला मान्सून ...
व्हॉट्सअॅपवर ग्रुप कॉलिंगची लाईव्ह सुरु
व्हॉट्सअॅपने आजपासून जगभरात वॉईस आणि व्हिडिओ सपोर्टसह ग्रुप कॉलिंगची लाईव्ह झालं आहे. ...
मोठा धक्का, आता नाही मिळणार बंपर ऑनलाईन डिस्काउंट
विभिन्न वेबसाइट्सद्वारे ऑनलाईन शॉपिंगची बंपर सेलमध्ये डिस्काउंटचा फायदा घेत असलेल्या ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


one get robbed on the road रस्त्यात अडवून दोन लाखाची लूटमार | eSakal

रस्त्यात अडवून दोन लाखाची लूटमार
शुक्रवार, 25 मे 2018
नांदेड - रस्त्यात अडवून दुचाकीवरून खाली पाडून एका फायनान्स कंपनीत वसुली करणाऱ्या व्यक्तीला चाकुचा धाक दाखवून लुटले. रोख रक्कम आणि इतर सामान असा दोन लाखाचा ऐवज दोन अज्ञात चोरट्यांनी काढून घेतला.
नांदेड - रस्त्यात अडवून दुचाकीवरून खाली पाडून एका फायनान्स कंपनीत वसुली करणाऱ्या व्यक्तीला चाकुचा धाक दाखवून लुटले. रोख रक्कम आणि इतर सामान असा दोन लाखाचा ऐवज दोन अज्ञात चोरट्यांनी काढून घेतला.
मुदखेड येथील भारत फायनान्समध्ये वसुली प्रतिनीधी म्हणून रामेश्‍वर मोहनराव ढवळे (वय २५) हे आपल्या दुचाकीवरुन उमरी तालुक्यात वसुलीसाठी गेले होते. वसुली करून ते गुरूवारी (ता. २४) दुपारी एकच्या सुमारास बोळसा येथून मदखेडकडे येत असतांना रस्त्यात दोन अज्ञात चोरट्यांनी त्यांच्या हातावर लाकडाने मारून खाली पाडले. यावेळी जवळ जाऊन चाकुचा धाक दाखविला व रोख एक लाख ७६ हजार ३४७ रुपयांसाह टॅब, पॉवर बँक, बायोमेट्रीक मशिन आणि एक मोबाईल असा एक लाख ९७ हजार ४७५ रुपयाचा ऐवज काढून घेतला. तसेच ढवळे यांना मारहाण करून तेथून ते दोघेजण पसार झाले.
रामेश्‍वर मोहन ढवले यांच्या फिर्यादीवरुन उमरी पोलिस ठाण्यात अज्ञात दोघांवर जबरी चोरीचा गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. तपास पोलिस उपनिरीक्षक एस. बी. खेडकर हे करीत आहेत.
#RentIssues भाडेकरूंना नोंदणी वाऱ्यावर
पुणे - सुरक्षेच्या दृष्टिकोनातून भाडेकरूंची नोंदणी पोलिसांकडे करणे अनिवार्य आहे. मात्र ऑनलाइन नोंदणीसाठी पोलिसांनी सुरू केलेली "टेनंट' ही सुविधा...
हॅकिंग करताना ग्राहकांच्या खात्यावर पैसे
पुणे - कॉसमॉस बॅंकेचे एटीएम स्वीच (सर्व्हर) हॅक करून हॅकर्सने टाकलेल्या ऑनलाइन दरोड्याच्या वेळी (हॅकिंग) बॅंकेच्याच काही ग्राहकांच्या...
खोट्या कॉलपासून सावध राहा
पुणे - "हॅलो मी भविष्य निर्वाह निधी कार्यालयातून बोलत आहे, तुमची पेन्शन वाढविण्यासाठी एका बॅंक खात्यावर पैसे जमा करा,' असा कॉल ज्येष्ठ...
सर्वाधिक तक्रारी वाहतूक कोंडीच्या
पुणे - पोलिस आयुक्‍त डॉ. के. व्यंकटेशम यांनी पुणेकरांना त्यांच्या अडचणी, समस्या कळविण्याबाबत केलेल्या आवाहनाला पुणेकरांकडून चांगला प्रतिसाद मिळत आहे...
विनयभंगप्रकरणी भगत यांना जामीन
नवी मुंबई - विनयभंगाचा गुन्हा दाखल असलेले शिवसेनेचे नगरसेवक नामदेव भगत यांना अलिबाग सत्र न्यायालयाने मंगळवारी अटकपूर्व जामीन मंजूर केला....
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Other Poems | इतर कविता-कविता-एक पाडणे

कविता-कुणाला स्फुरते, कुणाला सुचते, कुणाला प्रसवते, कुणाला सीजर करून काढावी लागते :D. मी बापडा कविता सरळ पाडतोच ::). समस्त कवींची क्षमा मागून मी एवढेच सांगू इच्छितो की कविता कोणालाही सहज पाडता येण्यासारखी गोष्ट आहे :P. थोडे शब्दभांडार, थोडे व्याकरण, थोडी मनाची तरलता आणि खूपशी इच्छा ह्या बळावर कोणीही कवी बनू शकतो 8). आता माझेच पहा ना मी कुठल्याही विषयावर ५-१० मिनिटात बऱ्यापैकी कविता पाडू शकतो. मी काही एखादा प्रेमवीर वगैरे नाही. तरी पुढील कविता वाचून पहा. मी तुम्हाला नक्कीच एखादा प्रेमगीते लिहिणारा कवी वाटेन :'(.
रिमझिम पडती पावसाच्या धारा
अंगांग भिजवी ओलाचिम्ब वारा
रेशमी रेघानी ओघळू आले मन
हळूच ओठानी घुसळले तन
नदीचा प्रवाह धावे सागरा पाहून
आलो बाहूत तुझ्या जाया विरघळून
तृप्तिचा हा गंध मना जाई वेडावून
तुझ्या प्रेमात गेलो विरून-मिसळून
आहे ना गम्मत. आता ही चारोळी पहा:
 वाटलो ना मी विचारवंत.
आता ही कविता पहा:
मी कोणाचा सांगा बर
पण खर सांगू का
मी किनई माझ्या ताईचा
आईने मला अडगुलं-मडगुलं शिकवलं
ताईने मला ते फेकायला शिकवलं
बाबांनी मला बॉल आणून दिला
ताईने मला तो झेलायला शिकवला.
ह्यातून माझ्यातील खट्याळ मूल दिसलं असेल.
कालचा इतिहास, उद्याचा अविश्वास
कुणाचा भरवसा, कुणाचा विश्वास
नात माझी जवळ होती सकाळी
भुर्रकन पुण्याला उडून गेली
आपल्या प्रत्येकाच्या मनात एक ठसठसणारी जखम असते. ती अशावेळी बाहेर येते इतकेच. कविता म्हणजे तरी काय, तर आपल्या अशा भावनांचा तरल आविष्कार. काही नाही हो. प्रत्येकाच्या मनात एक खोडकर मूल असते, एक हळुवार तरुण-तरल मन असते आणि एक परिपक्व प्रौढत्व असते. केव्हा कोणाला बाहेर काढायचे हे ज्याचे त्याने ठरवायचे असते.
मन माझे तुफान वारा, अश्रू माझे पाऊसधारा...
आपल्या प्रत्येकाच्या मनात एक ठसठसणारी जखम असते. ती अशावेळी बाहेर येते इतकेच. कविता म्हणजे तरी काय, तर आपल्या अशा भावनांचा तरल आविष्कार. काही नाही हो. प्रत्येकाच्या मनात एक खोडकर मूल असते, एक हळुवार तरुण-तरल मन असते आणि एक परिपक्व प्रौढत्व असते. केव्हा कोणाला बाहेर काढायचे हे ज्याचे त्याने ठरवायचे असते.


Prem Kavita-आठवण माझी आली कधी-1

आठवण माझी आली कधी
आठवण माझी आली कधी
आठवण माझी आली कधी
तर पापण्या जरा मीटून बघ.
संवाद जरा आठवून बघ.
आठवण माझी आली कधी
तर त्या वाट वळणाऱ्या वाटेवर बघ
उमटलेली आपली पाउले बघ.
आठवण माझी आली कधी
तर उडणार्या पक्षांकडे बघ.
तूज्याकडे धावत आलेलं बघ.
आठवण माझी आली कधी
तर चांदण्या जरा मोजून बघ.
चांदण्या ratri घेतलेल्या शपथेचा
शब्द न शब्द आठवून बघ.
आठवण माझी आली कधी
तर सागरकिनारी जाऊन बघ.
हजारदा किनार्याला मीठीत घेऊन सुद्धा
परतणाऱ्या नीराश लाटेच वीव्ह्लन बघ.
आठवण माझी आली कधी
तर साद मला घालून बघ
माझ अस्तित्व जरा जाणवून बघ.
आठवण माझी आली कधी
Re: आठवण माझी आली कधी
आठवण माझी आली कधी
तर चांदण्या जरा मोजून बघ.
चांदण्या ratri घेतलेल्या शपथेचा
शब्द न शब्द आठवून बघ.
Re: आठवण माझी आली कधी
Re: आठवण माझी आली कधी
Re: आठवण माझी आली कधी
Re: आठवण माझी आली कधी
Re: आठवण माझी आली कधी
Re: आठवण माझी आली कधी
आठवण माझी आली कधी
तर चांदण्या जरा मोजून बघ.
चांदण्या ratri घेतलेल्या शपथेचा
शब्द न शब्द आठवून बघ.
Re: आठवण माझी आली कधी
Re: आठवण माझी आली कधी
आठवण माझी आली कधी


इ.स.पू. ४ - विकिपीडिया

सहस्रके: इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
शतके: पू. २ रे शतक - पू. १ ले शतक - १ ले शतक
दशके: पू. २० चे - पू. १० चे - पू. ० चे - ० चे - १० चे
वर्षे: पू. ७ - पू. ६ - पू. ५ - पू. ४ - पू. ३ - पू. २ - पू. १
वर्ग: जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती
१ महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी[संपादन]
मार्कस टुलियस टिरो, ग्रीक लेखक, सिसेरोचा मुक्त केलेला गुलाम.
इ.स.पू.चे ० चे दशक
इ.स.पू.चे १ ले शतक
इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २८ मे २०१८ रोजी १९:४० वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


एक मराठी (EK MARATHI): शिवचरित्रमाला - भाग १०१ ते ११०

लाभले अम्हास भाग्य बोलतो मराठी  जाहलो खरेच धन्य ऐकतो मराठी ॥ धर्म, पंथ, जात एक जाणतो मराठी  जाहलो खरेच धन्य ऐकतो मराठी ॥ धर्म, पंथ, जात एक जाणतो मराठी  एवढ्या जगात माय मानतो मराठी ॥-सुरेश भट माझी मराठीची बोलु कौतुके एवढ्या जगात माय मानतो मराठी ॥-सुरेश भट माझी मराठीची बोलु कौतुके परि अमृताते ही पैजा जिंके परि अमृताते ही पैजा जिंके ऐसी अक्षरे रसिके मेळविण॥ - श्री संत ज्ञानेश्वर.
शिवचरित्रमाला - भाग १०१ ते ११०
शिवचरित्रमाला - भाग १०१ - एका नव्या हिंदवी स्वराज्याची ज्योत उजळली
शिवचरित्रमाला - भाग १०२ - गजान्तलक्ष्मीचे कारंजे
शिवचरित्रमाला - भाग १०३ - दांडा-राजपुरीची होळी पौर्णिमा
शिवचरित्रमाला - भाग १०४ - गुणीजनांचा राजा
शिवचरित्रमाला - भाग १०५ - शिवचरित्राचे एक मनन, एक चिंतन
शिवचरित्रमाला - भाग १०६ - मोगल आणि मराठे यांच्या यशापयशाचा अभ्यास
शिवचरित्रमाला - भाग १०७ - पन्हाळ्याचा दुरावा महाराजांना जीवी सोसवेना
शिवचरित्रमाला - भाग १०८ - कोंडाजी फर्जंद म्हणजे दुसरा तानाजीच
शिवचरित्रमाला - भाग १०९ - पुरुषार्थी महत्त्वाकांक्षा
शिवचरित्रमाला - भाग ११० - नव्या विजयाचा गुढीपाडवा
इथे असलेले सगळे लेख महाजालावर भ्रंमती करत असताना वेगवेगळ्या कम्युनिटीज आणि फोरम मधून घेतली अन एका ठिकाणी एकत्र केली गेली आहेत.. यामध्ये ब्लॉग ओनर चा काहीही संबंध नसून यातला कुठलाही भाग सार्वजनिक रित्या प्रसिद्ध करण्यास काहीही हरकत असेल तर कृपया सांगावे.. तो भाग डिलीट करण्यात येईल...


arthavishwa news PNG diamonds now PNG brothers ‘पीएनजी डायमंड्‌स’ आता पीएनजी ब्रदर्स | eSakal

‘पीएनजी डायमंड्‌स’ आता पीएनजी ब्रदर्स
शुक्रवार, 22 सप्टेंबर 2017
पुणे - हिऱ्यांच्या व्यवसायातील एक विश्वसनीय नाव म्हणून पुणेकरांबरोबर संपूर्ण महाराष्ट्राला ‘पीएनजी डायमंड्‌स अँड गोल्ड’ हे नाव माहित आहे. हेच नाव आता नव्या रूपात सर्वांसमोर आले असून, यापुढे ‘पीएनजी ब्रदर्स’ या नव्या नावाने ते ओळखले जाणार आहे.
पुणे - हिऱ्यांच्या व्यवसायातील एक विश्वसनीय नाव म्हणून पुणेकरांबरोबर संपूर्ण महाराष्ट्राला ‘पीएनजी डायमंड्‌स अँड गोल्ड’ हे नाव माहित आहे. हेच नाव आता नव्या रूपात सर्वांसमोर आले असून, यापुढे ‘पीएनजी ब्रदर्स’ या नव्या नावाने ते ओळखले जाणार आहे.
या संदर्भातील औपचारिक घोषणा पीएनजी ब्रदर्सचे संचालक अक्षय गाडगीळ यांनी केली. पीएनजी ब्रदर्सच्या संचालिका पद्मिनी गाडगीळ, रोहन गाडगीळ, नुपूर गाडगीळ याबरोबरच ब्रॅंड ॲम्बॅसिडर व प्रसिद्ध अभिनेत्री प्रिया बापट आणि पीएनजी ब्रदर्सच्या माध्यम प्रमुख अरुंधती भिडे या वेळी उपस्थित होत्या. ‘पीएनजी ब्रदर्स’च्या नव्या बोधचिन्हाचे अनावरणही या वेळी प्रिया बापट हिच्या हस्ते करण्यात आले.
या संदर्भात अक्षय गाडगीळ म्हणाले, की सोन्याच्या दागिन्यांबरोबरच हिऱ्यांना व हिऱ्यांच्या दागिन्यांना महत्त्व आले आहे. विस्तारत चाललेला हा व्यवसाय लक्षात घेत आम्ही आमची एक नवी ओळख बनविली आहे. या वर्षीच्या घटस्थापनेचा मुहूर्त साधत या नव्या ओळखीबरोबरच, एका नव्या संकल्पनेसह आम्ही ग्राहकांसमोर आलो आहोत. ग्राहकांना एकाच छताखाली हिऱ्यांच्या दागिन्यांचे अनेक पर्याय उपलब्ध व्हावेत, या उद्देशाने आम्ही खास ‘डायमंड लाउंज’चे पहिले दालन लक्ष्मी रस्त्यावर सुरू केले आहे. याचे उद्‌घाटन आज प्रिया बापट आणि राज्याचे अन्न आणि नागरी पुरवठामंत्री गिरीश बापट यांच्या हस्ते करण्यात आले. यावेळी महापौर मुक्ता टिळक, ‘सिम्बायोसिस’चे संस्थापक शां. ब. मुजुमदार आणि गाडगीळ कुटुंबिय उपस्थित होते.
नजीकच्या भविष्यात शहराच्या महत्त्वाच्या भागांत विस्तार करण्याचा मानस आहे, अशी माहिती रोहन गाडगीळ यांनी दिली.
कुर्बानीतील रक्कम केरळच्या पूरग्रस्तांना द्या; मुस्लिम तरुणांचे आवाहन
पुणे : बकरी ईदच्या कुर्बानी मधील काही रक्कम केरळ मधील पुरग्रस्तांच्या मदतीसाठी द्या. पूरपरिस्थितीमुळे रेल्वे व रस्ते वाहतुक बंद असताना...
डॉ. दाभोलकर, पानसरे हत्येमागे मेंदू कोणाचा
मुंबई - डॉ. नरेंद्र दाभोलकर, कॉ. गोविंद पानसरे यांच्या हत्येचा कट कुणी रचला, त्यामागे मेंदू कोणाचा आहे, याचा शोध सरकारने घ्यावा आणि त्याच्या...
कुणी अनुदान देता का अनुदान
बिजवडी - माजी पंतप्रधान (कै.) अटलबिहारी वाजपेयी यांनी 1999 मध्ये राज्यात मागासवर्गीय मुला-मुलींसाठी अनुसूचित जाती निवासी आश्रमशाळा सुरू करण्यास...
गणेशोत्सवाच्या संदर्भातील अनेक नियमांना यंदा सवलत देण्यामागे आपली मतपेढी शाबूत ठेवण्याचा हेतू स्पष्ट दिसतो. तोंडावर आलेल्या निवडणुकांमुळे सणांच्या...
येरवडा कारागृहाशेजारी बांधकामास बंदी
पुणे - लष्करी संस्था, विमानतळे, टेकड्यांच्या पायथ्यापासून शंभर मीटरच्या परिसरात बांधकामास बंदी असताना आता कारागृहांच्या परिसराचादेखील त्यामध्ये...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


एक मराठी (EK MARATHI): विवाहानिमित्त पुलोपदेश Vivahanimitta Pulopdesh

लाभले अम्हास भाग्य बोलतो मराठी  जाहलो खरेच धन्य ऐकतो मराठी ॥ धर्म, पंथ, जात एक जाणतो मराठी  जाहलो खरेच धन्य ऐकतो मराठी ॥ धर्म, पंथ, जात एक जाणतो मराठी  एवढ्या जगात माय मानतो मराठी ॥-सुरेश भट माझी मराठीची बोलु कौतुके एवढ्या जगात माय मानतो मराठी ॥-सुरेश भट माझी मराठीची बोलु कौतुके परि अमृताते ही पैजा जिंके परि अमृताते ही पैजा जिंके ऐसी अक्षरे रसिके मेळविण॥ - श्री संत ज्ञानेश्वर.
विवाहानिमित्त पुलोपदेश Vivahanimitta Pulopdesh
डॉ. श्रीरंग आडारकर यांचे चिरंजीव अशोक आडारकर यांना त्यांच्या विवाहानिमित्त पु. ल. देशपांडे यांनी पाठविलेले पत्र...
१, रुपाली, ७७७, शिवाजी नगर, पुणे - ४.
८ जून १९८० प्रिय अशोक आजचा दिवस तुझ्या आणी कोमलच्या आयुष्यात सर्वात
महत्वाचा. सुमारे चौतीस वर्षांपूर्वी, जून महिन्यातच असाच एक महत्वाचा दिवस माझ्या आणी तुझ्या सुनीतामावशीच्या आयुष्यात आला होता. या चौतीस वर्षांच्या अनुभवाच्या आधारावर 'लग्न' या विषयावर तुला चार उपदेशपर गोष्टी सांगाव्या, असं मला वाटतं. वास्तविक लग्न या विषयावर कुणीही कुणालाही उपदेशपर चार शब्द सांगू नये, असा माझा सगळ्यांनाच उपदेश असतो. तरीही यशस्वी संसारासंबंधी चार युक्तीच्या गोष्टी तुला सांगाव्या, असं मला वाटलं. या संबंधात ऑस्कर वाइल्डचे एक वाक्य ध्यानात ठेव. "A Perfect marriage is based on perfect mutual misunderstanding".लग्न हे नवराबायकोच्या एकमेकाविषयी असणा-या संपूर्ण गैरसमजाच्या आधारावरच यशस्वी होत असते. आता माझेच उदाहरण देतो. मी अत्यंत अव्यवस्थित आहे, असा सुनीताचा लग्न झाल्या क्षणापासून आजतागायत गैरसमज आहे. लग्नाच्या रजिस्टरबुकात सही करायला मी खुर्चीवर बसलो, तो नेमका तिथे ठेवलेल्या रजिस्ट्रारच्या ह्यॅटवर. ही गोष्ट खरी आहे. पण मी त्याचा त्या ह्यॅटीवर बसण्यापूर्वीची तिची अवस्था आणि मी बसल्यानंतरची अवस्था यात मला तरी काहीच फरक दिसला नाही. एकदा कुणाच्या तरी चष्म्यावर बसलो होतो, तेव्हा मात्र बसण्यापूर्वीच्या
माझ्या लेंग्याच्या आणि काचा घूसू नयेत तिथे घुसल्यावर झालेल्या माझ्या अवस्थेच्या आठवणीने आजही नेमका याच ठिकाणी घाम फुटतो. पण ते जाऊ दे. सांगायची गोष्ट मी अव्यवस्थित असल्याचा सुनीताचा गैरसमज मी अजूनही टिकवून ठेवला आहे. यामुळे मी प्रवासातून परतताना माझा पायजमा, टॉवेल आणि साबणाची वडी या प्रवासात विसरून येण्याच्याच लायकीच्या वस्तू न विसरता विसरून येतो. मग सुनीताला वस्तू हरवल्याचा दु:खापेक्षा 'मी अव्यवस्थित आहे', या तिच्या मताला पुष्टी मिळाल्याचा भयंकर आनंद होतो. आता कोमल ही डॉक्टर असल्यामुळे 'तू प्रकृतीची काळजी घेत नाहीस', असा जर तिचा गैरसमज झाला, तर तो टिकवून ठेव. तुला जरी तू भक्कम आहेस असं वाटत असलं, तरी स्री-दृष्टी हा एक खास प्रकार आहे. या नजरेने पुरुषमाणसाला पाहता येत नाही. तेव्हा तू स्वत:च्या प्रकृतीची काळजी घेत नाहीस, रात्रदिंवस हापिसच्या कामाचीच चितां करतोस असा जर कोमलचा समज झाला, तर अधूनमधून खोकला वगैरे काढून तो समज टिकवून ठेव. तिने दिलेली गोळी वगैरे खाऊन टाक. डॉक्टरीण बायकोने केलेल्या गोळीच्या सांबाऱ्यापेक्षा ही गोळी अधिक चवदार असते, असे एका डॉक्टरणीशी लग्न केलेल्या फिजिओथेरापिस्टचे मत आहे. (पुढील सहा महिने मी जसलोकपुढून जाणार नाही) आता खोकला काढताना या ठिकाणी दुसरी कोणी तरुणी नाही, याची खात्री करून घे. ('तरुणी' हे वय हल्ली ५७-५८ वर्षांपर्यंत नेण्यात आले आहे. कारमायकेल रोडवरून एक चक्कर मारून आल्यावर तुला हे कळेल.)
गाफीलपणाने खोकला काढलास तर 'हा खोकला कुणासाठी काढला होता ते खरं सांगा-' या प्रश्नाचे उत्तर द्यायची हिंमत बाळगावी लागेल. तेव्हा गैरसमज वाढवत ठेवताना योग्य ती दक्षता घ्यावी.
सुखी संसारात नवऱ्याला स्वत:चे मत नसणे, यासारखे सुख नाही. विशेषत: प्रापचिंक बाबतीत. खोमेनी, सादत, मोशे दायान, अरबी तेलाचा प्रश्न यावर मतभेद चालतील. पण भरलेले पापलेट आणि तळलेले पापलेट यातले अधिक चांगले कुठले या विषयावर सौ.पक्षाचे मत ऐकून तेच ‚ग्र्याह्य मानावे. बेसावधपणाने कारवारी पद्धतीच्या स्वैपाकावर बोलून जाशील. मुख्य म्हणजे 'राव' या आडनावाचा/ची प्रत्येक व्यक्ती ही असामान्य मानावी. कुठल्या क्षणाची कुठला/ कुठली राव ही वधूपक्षाभ्या नात्यातली निघेल, हे सांगणे अशक्य आहे. मी रवीनद्रनाथाविंषयी नेहमी चांगलेच बोलतो याचे खरे कारण यांचे आडनाव 'ठाकूर' आहे हे तुला म्हणून सांगतो. राव या आडनावाप्रमाणे 'बोरकर' या आडनावाविषयीही सावध असावे. जरा अधिक सावध. बोलताना बारीक सारीक गोष्टींना जपावं लागतं. संसार म्हणजे खायची गोष्ट नाही. (बायकोच्या हातचे जेवण सोडून. ते खावेच लागते.) उदाहरणरार्थ, 'मीसुद्धा मनात आणले असते, तर डॉक्टर झालो असतो,' हे वाक्य चुकूनही उच्चारू नये. उलट, 'बापरे या विषयावर सौ.पक्षाचे मत ऐकून तेच ‚ग्र्याह्य मानावे. बेसावधपणाने कारवारी पद्धतीच्या स्वैपाकावर बोलून जाशील. मुख्य म्हणजे 'राव' या आडनावाचा/ची प्रत्येक व्यक्ती ही असामान्य मानावी. कुठल्या क्षणाची कुठला/ कुठली राव ही वधूपक्षाभ्या नात्यातली निघेल, हे सांगणे अशक्य आहे. मी रवीनद्रनाथाविंषयी नेहमी चांगलेच बोलतो याचे खरे कारण यांचे आडनाव 'ठाकूर' आहे हे तुला म्हणून सांगतो. राव या आडनावाप्रमाणे 'बोरकर' या आडनावाविषयीही सावध असावे. जरा अधिक सावध. बोलताना बारीक सारीक गोष्टींना जपावं लागतं. संसार म्हणजे खायची गोष्ट नाही. (बायकोच्या हातचे जेवण सोडून. ते खावेच लागते.) उदाहरणरार्थ, 'मीसुद्धा मनात आणले असते, तर डॉक्टर झालो असतो,' हे वाक्य चुकूनही उच्चारू नये. उलट, 'बापरे डॉक्टर होणं आपल्याला जमलं नसतं. याला तुझ्यासारखी निराळीच बुद्धिमत्ता लागते,' हे वाक्य दर महिन्याला पगाराच्या दिवशी वधूपक्षाला ऐकवीत जावे. म्हणजे त्या आनंदात शॉपिंगचा बेत रद्द होण्याची शक्यता आहे. तुला एकूण Medical Professionविषयी जपूनच बोलावं लागेल. वधूपक्षातले तीन विरुद्ध तू एक या सामन्यात तुझ्या कराटेच उपयोग नाही. शिवाय कराटेमुळे विटा फोडता आल्या, तरी मते फोडता येत नाहीत. यामुळे MedicalProfessionसंबंधी उगीचच मतभेद व्यक्त करणे टाळावे. तुझ्या Technologyबद्दल घरात एक अक्षर न काढणे बरे. फारच कोणी वखुपक्षीयांनी सख्या काय चाललंय वगैरे विचारलं, तर सात-आठ टेक्नीकल शब्द घालून एक वाक्य फेक. (यापूर्वी विचारणारा तुझ्या विषयातला नाही, याची खात्री करून घे डॉक्टर होणं आपल्याला जमलं नसतं. याला तुझ्यासारखी निराळीच बुद्धिमत्ता लागते,' हे वाक्य दर महिन्याला पगाराच्या दिवशी वधूपक्षाला ऐकवीत जावे. म्हणजे त्या आनंदात शॉपिंगचा बेत रद्द होण्याची शक्यता आहे. तुला एकूण Medical Professionविषयी जपूनच बोलावं लागेल. वधूपक्षातले तीन विरुद्ध तू एक या सामन्यात तुझ्या कराटेच उपयोग नाही. शिवाय कराटेमुळे विटा फोडता आल्या, तरी मते फोडता येत नाहीत. यामुळे MedicalProfessionसंबंधी उगीचच मतभेद व्यक्त करणे टाळावे. तुझ्या Technologyबद्दल घरात एक अक्षर न काढणे बरे. फारच कोणी वखुपक्षीयांनी सख्या काय चाललंय वगैरे विचारलं, तर सात-आठ टेक्नीकल शब्द घालून एक वाक्य फेक. (यापूर्वी विचारणारा तुझ्या विषयातला नाही, याची खात्री करून घे) म्हणजे तू तुझ्या विषयातल्या जगातल्या पाच शास्रज्ञांपैकी एक आहेस, हा समज (गैरसमज म्हणत नाही) म्हणजे तू तुझ्या विषयातल्या जगातल्या पाच शास्रज्ञांपैकी एक आहेस, हा समज (गैरसमज म्हणत नाही) पक्का होईल. आणिDiamond Shamrockमधला तूच काय तो डायमंड आणि इतर सगळे Shamकिंवा निर्बुद्धrockहा समज वाढीला लागून घरात इज्जत वाढेल.
कोमलच्या गृहप्रवेशानंतर तुमच्या घरातली स्री-मतदारांची संख्या एका आकड्याने वाढत आहे, हे विसरू नये. भरतचा मुक्काम कुठल्या तरी अज्ञात कारणाने अमेरिकेत लांबत चालल्यामुळे तू आणि आमचे परममित्र बाबूराव (अख्यक्ष शेणवी सहकारी पेढी) विरुद्ध मालती, पुन्नी, कोमल असे गव्हर्मेंट आहे. तेव्हा काही दिवस तरी 'पंजा'चे राज्य आहे हे विसरू नये. आणि घरात सतत होणा-या 'शॉपिंगला' उगीचच विरोध न करता बाजारातून जे जे काही म्हणून घरात विकत आणले जाईल,याचे ''अरे वा'', ''छान'' अशा शब्दांनी स्वागत करावे. बाहेर जाताना 'ही साडी नेसू का' हा पत्नीचा प्रश्न पतीने उत्तर द्यावे म्हणून विचारलेला नसतो. व्याकरणदृष्ट्या हा प्रश्न असला, तरी कौटुबिंक व्याकरणात ते एक 'मी ही साडी नेसणार आहे' असं Firm Statementअसते. या प्रश्नाला खूप निरखून पाहिल्याचा (साडीकडे) अभिनय करून- वा' हा पत्नीचा प्रश्न पतीने उत्तर द्यावे म्हणून विचारलेला नसतो. व्याकरणदृष्ट्या हा प्रश्न असला, तरी कौटुबिंक व्याकरणात ते एक 'मी ही साडी नेसणार आहे' असं Firm Statementअसते. या प्रश्नाला खूप निरखून पाहिल्याचा (साडीकडे) अभिनय करून- वा हूंss - हो हो -, छान - फार तर Fantastic Idea, असे प्रसंग पाहून आवाज काढावे. अगर 'ही नेसतेस' - अच्छा वगैरे डायलॉग म्हणावा. कृपा करून 'कुठलीही नेस. कोण बघतंय' यासारखी वाक्यं ओठाशी आली, तरी गिळून टाकावी. या बाबतीत आपल्या राष्ट्रपतींचा आदर्श मानावा. प्रधानमंत्रीजींकडून सूचना आली की लगेच agreedम्हणून सही. राष्ट्रपतींचे हे धोरण सर्वसामान्य पतींनीही स्वीकारावे. उलट पार्टीला वगैरे जाताना 'यातला कुठला बुशशर्ट घालू' - अच्छा वगैरे डायलॉग म्हणावा. कृपा करून 'कुठलीही नेस. कोण बघतंय' यासारखी वाक्यं ओठाशी आली, तरी गिळून टाकावी. या बाबतीत आपल्या राष्ट्रपतींचा आदर्श मानावा. प्रधानमंत्रीजींकडून सूचना आली की लगेच agreedम्हणून सही. राष्ट्रपतींचे हे धोरण सर्वसामान्य पतींनीही स्वीकारावे. उलट पार्टीला वगैरे जाताना 'यातला कुठला बुशशर्ट घालू तुझा Choiceनेहमीच फसक्लास असतो - वगैरे वाक्यं टाकावी. माझ्या Choiceपेक्षा तुझा Choiceचांगला असतो, या वाक्यातली अंदरकी बात मात्र वधूपक्षाच्या लक्षात येणार नाही, याची खात्री बाळगावी. नाहीतर 'कळतात ही बोलणी ...' हे वेदाइतकं जुनं वाक्य ऐकावं लागेल. मग यानंतरच्या प्रत्येक प्रश्नाला 'मला नाही माहीत' हे उत्तर. शेवटी प्रचंड महत्वाची गोष्ट. सौ.च्या वाढदिवसाची तारीख विसरू नये. एक वेळ ऑफिसात जाताना पॅण्ट घालायला विसरलास तरी चालेल. पण बायकोची जन्मतारीख विसरणाच्या गुन्ह्याला क्षमा नाही. इमानी नवरे हा वाढदिवस निरनिराळ्या रीतीने साजरा करतात. presentsसुद्धा देतात. पण इतर कुठल्याही Presentपेक्षा या दिवशी नवऱ्याने ऑफिसला absentराहण्यासारखे दुसरे Presentनाही. कांदेनवमीला जसे आपल्याला कांदा आवडला नाही, तरी धार्मिक भावनेने कांदा खातात, तसे बायकोच्या वाढदिवसाला आपल्याला एरवी, ज्यांना निर्मनुष्य बेटावर भेटले तरी टाळावे असे वाटते - तसल्या, बायकोच्या तमाम नातेवाईकांना, काहींना दुपारी आणि काहींना रात्री जेवायला बोलावण्याचा बायकोला आग्रह करावा, असे एका तज्ञ पतीचं मत आहे. म्हणजे आपण सुटी घेऊन घरी राहिलो म्हणून बायको खुश. बरं तिच्याच नातलगांना गिळायला बोलावल्यामुळे ती दिवसभर स्वैपाकघरात. घरात तिचेच नातलग आणि यांची प्रजा. घरातली काचेची भांडी या बालकांच्या सहज हाती लागतील, अशा जागी ठेवावी. भावाच्या किंवा बहिणिच्या मुलांनीच ती फोडल्यामुळे सौ.चा 'आवाज' बंद. आपणही हा मोका साधून - अहो - मुलंच ती - करणारच मस्ती. वगैरे बोलावं. आणि मेहुणे-मेव्हण्या वगैरेंच्या मुलांना सहज फोडता येतील किंवा सांडता येतील अशा वस्तू यांना दिसतील अशा ठिकाणी ठेवाव्यात. फक्त जिथे आपला टेपरेकॉर्डर, डिक्स वगैरे असतात, या खोलीतल्या विजेच्या बटणांना शॉक येतो असे सांगून ती खोली बंद ठेवावी. मी केलेल्या उपदेशातला बाकीचा सर्व उपदेश विसरलास तरी चालेल, पण बायकोचा वाढदिवस विसरू नकोस. वाढदिवस कितवा, याला महत्वाचा नाही. त्रिलोकरशेट या माझ्या परममित्राला आपल्या बायकोच्या वाढदिवसाचा विसर पडला, ती हकीकत यांनी मला सागिंतली, तशी तुला सांगतो. ऐक. ''सालं काय सांगू तुला, अरे वाईफचा बर्थ डे. टोटली फरगॉट, जी भडकली. सालं विचारू नको. एकदम नो टॉक. बरं, साली बायको अशी टॉकीच्याबद्दल सायलेंट फिल्म होऊन बसली की, आपण तोंड बंद ठेवतो. - जी भडकली - जी भडकली - मी ब्रेकफासला काय आहे विचारल्यावर टीपॉयवरची दाताची कवळीच तिनी काढून खिडकीतून भायेर फेकून दिली. साली टू-थर्टिफाइव रुपीज टिकवून तळपदे डेंटिसकडून आणलेली कवळी भाई जीवनजी लेनवर, साले बत्तीसच्या बत्तीस दात पसरले. आणि साला जोक सांगतो तुला. कवळी फेकली ती माझी समजून तिची स्वत:चीच. माझे दात पाण्यानी भरलेल्या बाऊलमधून तिच्याकडे बघून साले काच फुटेपर्यंत हसत होते. मी सालं पटकन माझी कवळी तोंडात घातली - तिचं विदाऊट टूथ तोंड पाह्यल्यावर एकदम साली आमच्या डोळ्यातली ट्यूब पेटली - साला वाईफचा फिफ्टिएट्थ बर्थ डे. कारण बरोबर फिफ्टीसेकंड बर्थडेला मी तिला तळपदे डॉक्टरकडून कवळी बसवली होती. बर्थडेच्या दिवशी कवळी फेकून बसली - मला सालं समजेना, हॅपी बर्थ डे म्हणू का नको म्हणू तुझा Choiceनेहमीच फसक्लास असतो - वगैरे वाक्यं टाकावी. माझ्या Choiceपेक्षा तुझा Choiceचांगला असतो, या वाक्यातली अंदरकी बात मात्र वधूपक्षाच्या लक्षात येणार नाही, याची खात्री बाळगावी. नाहीतर 'कळतात ही बोलणी ...' हे वेदाइतकं जुनं वाक्य ऐकावं लागेल. मग यानंतरच्या प्रत्येक प्रश्नाला 'मला नाही माहीत' हे उत्तर. शेवटी प्रचंड महत्वाची गोष्ट. सौ.च्या वाढदिवसाची तारीख विसरू नये. एक वेळ ऑफिसात जाताना पॅण्ट घालायला विसरलास तरी चालेल. पण बायकोची जन्मतारीख विसरणाच्या गुन्ह्याला क्षमा नाही. इमानी नवरे हा वाढदिवस निरनिराळ्या रीतीने साजरा करतात. presentsसुद्धा देतात. पण इतर कुठल्याही Presentपेक्षा या दिवशी नवऱ्याने ऑफिसला absentराहण्यासारखे दुसरे Presentनाही. कांदेनवमीला जसे आपल्याला कांदा आवडला नाही, तरी धार्मिक भावनेने कांदा खातात, तसे बायकोच्या वाढदिवसाला आपल्याला एरवी, ज्यांना निर्मनुष्य बेटावर भेटले तरी टाळावे असे वाटते - तसल्या, बायकोच्या तमाम नातेवाईकांना, काहींना दुपारी आणि काहींना रात्री जेवायला बोलावण्याचा बायकोला आग्रह करावा, असे एका तज्ञ पतीचं मत आहे. म्हणजे आपण सुटी घेऊन घरी राहिलो म्हणून बायको खुश. बरं तिच्याच नातलगांना गिळायला बोलावल्यामुळे ती दिवसभर स्वैपाकघरात. घरात तिचेच नातलग आणि यांची प्रजा. घरातली काचेची भांडी या बालकांच्या सहज हाती लागतील, अशा जागी ठेवावी. भावाच्या किंवा बहिणिच्या मुलांनीच ती फोडल्यामुळे सौ.चा 'आवाज' बंद. आपणही हा मोका साधून - अहो - मुलंच ती - करणारच मस्ती. वगैरे बोलावं. आणि मेहुणे-मेव्हण्या वगैरेंच्या मुलांना सहज फोडता येतील किंवा सांडता येतील अशा वस्तू यांना दिसतील अशा ठिकाणी ठेवाव्यात. फक्त जिथे आपला टेपरेकॉर्डर, डिक्स वगैरे असतात, या खोलीतल्या विजेच्या बटणांना शॉक येतो असे सांगून ती खोली बंद ठेवावी. मी केलेल्या उपदेशातला बाकीचा सर्व उपदेश विसरलास तरी चालेल, पण बायकोचा वाढदिवस विसरू नकोस. वाढदिवस कितवा, याला महत्वाचा नाही. त्रिलोकरशेट या माझ्या परममित्राला आपल्या बायकोच्या वाढदिवसाचा विसर पडला, ती हकीकत यांनी मला सागिंतली, तशी तुला सांगतो. ऐक. ''सालं काय सांगू तुला, अरे वाईफचा बर्थ डे. टोटली फरगॉट, जी भडकली. सालं विचारू नको. एकदम नो टॉक. बरं, साली बायको अशी टॉकीच्याबद्दल सायलेंट फिल्म होऊन बसली की, आपण तोंड बंद ठेवतो. - जी भडकली - जी भडकली - मी ब्रेकफासला काय आहे विचारल्यावर टीपॉयवरची दाताची कवळीच तिनी काढून खिडकीतून भायेर फेकून दिली. साली टू-थर्टिफाइव रुपीज टिकवून तळपदे डेंटिसकडून आणलेली कवळी भाई जीवनजी लेनवर, साले बत्तीसच्या बत्तीस दात पसरले. आणि साला जोक सांगतो तुला. कवळी फेकली ती माझी समजून तिची स्वत:चीच. माझे दात पाण्यानी भरलेल्या बाऊलमधून तिच्याकडे बघून साले काच फुटेपर्यंत हसत होते. मी सालं पटकन माझी कवळी तोंडात घातली - तिचं विदाऊट टूथ तोंड पाह्यल्यावर एकदम साली आमच्या डोळ्यातली ट्यूब पेटली - साला वाईफचा फिफ्टिएट्थ बर्थ डे. कारण बरोबर फिफ्टीसेकंड बर्थडेला मी तिला तळपदे डॉक्टरकडून कवळी बसवली होती. बर्थडेच्या दिवशी कवळी फेकून बसली - मला सालं समजेना, हॅपी बर्थ डे म्हणू का नको म्हणू तसाच साला चफ्पल घालून निघालो आणि तिला खुश करावं म्हणून तिच्या आवडीचे लाडू घेऊन आलो. तो साला फणसवाडीतला दयाराम मिठायवाला पण अवंग साला. याला धादा वॉर्न करून सागिंतलं - नरम बुंदी. तर या इडियटनी पिशवीत भरून दिले एक डझन कडक बुंदी. साला वाईफच्या तोंडात नाय दात - ती कडक बुंदी काय खाणार कफ्पाळ. साला तिला वाटलं, मी पर्पजली कडक बुंदी आणली. साला तुला सांगतो. तोंडात दात नसताना या वाइफ लोक जेव्हा भडकून बोलतात ना, तो साला साऊंडपण हॉरिबल आणि साईट तर मल्टिफ्लाईड बाय हंड्रेड हॉरिबल. आता मी काय ट्रिक केलीय म्हाईत आहे तसाच साला चफ्पल घालून निघालो आणि तिला खुश करावं म्हणून तिच्या आवडीचे लाडू घेऊन आलो. तो साला फणसवाडीतला दयाराम मिठायवाला पण अवंग साला. याला धादा वॉर्न करून सागिंतलं - नरम बुंदी. तर या इडियटनी पिशवीत भरून दिले एक डझन कडक बुंदी. साला वाईफच्या तोंडात नाय दात - ती कडक बुंदी काय खाणार कफ्पाळ. साला तिला वाटलं, मी पर्पजली कडक बुंदी आणली. साला तुला सांगतो. तोंडात दात नसताना या वाइफ लोक जेव्हा भडकून बोलतात ना, तो साला साऊंडपण हॉरिबल आणि साईट तर मल्टिफ्लाईड बाय हंड्रेड हॉरिबल. आता मी काय ट्रिक केलीय म्हाईत आहे साईबाबाच्या फोटोखाली भिंतीवर खिळ्यांनी वाईफची बर्थ डेट कोरून ठेवली आहे. साल्या दाताच्या कवळ्या म्हाग किती झाल्यायेत म्हाइत नाय तुला साईबाबाच्या फोटोखाली भिंतीवर खिळ्यांनी वाईफची बर्थ डेट कोरून ठेवली आहे. साल्या दाताच्या कवळ्या म्हाग किती झाल्यायेत म्हाइत नाय तुला - करणार काय मीच इडियट साला. वाईफचा बर्थ डे विसरलो. ''
असो. नवीन लग्न झालेल्या वराचा फार वेळ घेऊ नये. असा वेळ घेणारा माणूस पुढल्या जन्मी गुरखा नाही तर दूधवाला भय्या होतो म्हणतात. पण माझा हा उपदेश पाळणा-यास उत्तम संसारसुख प्राप्त होऊन, ताजे मासे, धनधान्य, संतती, संपत्ती, साखर, मुलांना शाळेत प्रवेश, वह्या, बसमख्ये आणि लोकलमध्ये खिडकीजवळची जागा, टेलिफोनवर हवा तोच नंबर मिळणे वगैरे सर्व गोष्टींचा भरपूर लाभ होवोन संसारात सदैव आनंदी, आनंद नांदेल. तथास्तु.
पी. एल. काका आणि सुनिता मावशी
इथे असलेले सगळे लेख महाजालावर भ्रंमती करत असताना वेगवेगळ्या कम्युनिटीज आणि फोरम मधून घेतली अन एका ठिकाणी एकत्र केली गेली आहेत.. यामध्ये ब्लॉग ओनर चा काहीही संबंध नसून यातला कुठलाही भाग सार्वजनिक रित्या प्रसिद्ध करण्यास काहीही हरकत असेल तर कृपया सांगावे.. तो भाग डिलीट करण्यात येईल...


भटिंडा (लोकसभा मतदारसंघ) - विकिपीडिया

भटिंडा हा पंजाब राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे
१९५२ सरदार हुकम सिंग भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
१९५२ अजीत सिंग भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
१९५७ सरदार हुकम सिंग भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
१९५७ अजीत सिंग भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
१९६२ धन्ना सिंग गुलशन अकाली दल
१९६७ किकर सिंग अकाली दल (Sant Group)
१९७१ भान सिंग भौरा भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष
१९७ धन्ना सिंग गुलशन अकाली दल
१९८० हकम सिंग भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (I)
१९८४ तेजा सिंग दर्दी अकाली दल
१९८९ बाबा सुचा सिंग शिरोमणी अकाली दल (मान)
१९९१ केवल सिंग भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
१९९६ हरिंदर सिंग खालसा शिरोमणी अकाली दल
१९९८ चतिन सिंग समाओन शिरोमणी अकाली दल
१९९९ भान सिंग भौरा भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष
२००४ परमजित कौर गुलशन शिरोमणी अकाली दल
२००९ हरसिम्रत कौर बादल शिरोमणी अकाली दल
२०१४ हरसिम्रत कौर बादल शिरोमणी अकाली दल
भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची
भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर भटिंडा (लोकसभा मतदारसंघ) निवडणुकांतील इ.स. १९७७ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण (इंग्रजी मजकूर)
हा लेख अपूर्ण आहे. तुम्ही अपूर्ण पानांविषयीचे हे पान वापरून हा लेख पूर्ण करण्यात विकिपीडियाला सहाय्य करू शकता.
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १ फेब्रुवारी २०१८ रोजी ११:४६ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


तसऱ्याचे वडे | Tasaryache Vade

२ चमचे कारवारी सांबार मसाला
तसऱ्या स्वच्छ धुवून त्यातील मांस काढून घ्या.
पाणी जास्त असल्यास काढून टाका.
कांदा बारीक चिरून खवलेला नारळ, मिरचीपूड, हळद, सांबर मसाला एकत्र कालवा.
त्यात थोडा चिंचेचा कोळ घाला. एक मूठभर रवा घाला.
लिंबाएवढे गोळे करून रव्यात घोळवून थापा व तव्यावर खोबरेल तेलात घालून भाजा.
चटणी या सॉससोबत सर्व्ह करा.
या वर्गातील आणखी काही लेख
This entry was posted in मांसाहारी पदार्थ and tagged तसरे, नारळ, पाककला, मांसाहारी पदार्थ, रवा, वडे, शिंपले on जानेवारी 17, 2011 by संपादक.
← रसगुल्ला सोपा दहीवडा →


Reptiles | जनिनीवरचे मैत्र | Loksatta

दाभोलकर, पानसरे हत्या तपासात पोलिसांवर दबाव
किनाऱ्यांची सुरक्षा शिकायला ‘बेवॉच’ पाहा
वर्दी देणाराच तपास अधिकारी असल्याबद्दल तेजपाल यांचा आक्षेप
वादाच्या मुद्दय़ांबाबत भारत-चीन संवेदनशील
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
पृष्ठवंशीय प्राण्यांमधला सरपटणाऱ्या प्राण्यांचा वर्ग म्हणजे सृप वर्ग.
जैववैविधेतमध्ये सरिसृप वर्गाचा इतिहास जुना असला तरी आजही हा वर्ग दुर्लक्षित असाच आहे. नव्या प्रजातींचा शोध लागत असतो, पण यामध्ये सखोल अभ्यासाची गरज आहे.
पृष्ठवंशीय प्राण्यांमधला सरपटणाऱ्या प्राण्यांचा वर्ग म्हणजे सृप वर्ग. महाराष्ट्र राज्याला सृपवर्गाशी संबंधित वैशिष्टय़पूर्ण इतिहास आहे. १८९४ साली विष्णुशास्त्री चिपळूणकरांनी भारतातले पहिले सापांवरचे पुस्तक लिहिले. त्यानंतर १९२८ साली खं. ग. घारपुरे यांचे ‘महाराष्ट्रातील साप’ हे पुस्तक शिक्षण प्रसारक ग्रंथशाळा, पुणे यांनी प्रकाशित केले. आम्ही माल्कम स्मिथने लिहिलेल्या ज्या ‘फौना ऑफ ब्रिटिश इंडिया’, रेप्टाइल्स, भाग एक ते तीन या पुस्तकांचा आमच्या अभ्यासात उपयोग करतो त्याच्या बऱ्याच आधी या पुस्तकांचे प्रकाशन झाले आहे. हा इतिहास खूप कमी लोकांना माहीत आहे.
त्यानंतर महत्त्वाचे काम हे ८० च्या दशकात, नीलिमकुमार खैरे ऊर्फ अण्णा यांनी केले. तेव्हा त्यांनी केलेला विषारी सापांबरोबर ७२ तास हा प्रयोग असो किंवा हजारो ठिकाणी व्याख्यानाद्वारे केलेले सर्प संवर्धनाचे काम असो, ते सामान्य माणसाच्या मनातील सापांबद्दल असलेली भीती कमी करण्यासाठी खूप महत्त्वाचे ठरले. अण्णांनी पुण्यातील कात्रज येथे केलेले सर्प उद्यान म्हणजे राज्यातील सृपवर्गासाठी केलेले एक महत्त्वाचे योगदान आहे.
भौगोलिक वैविध्याच्या दृष्टीने विचार केला तर, महाराष्ट्राच्या पश्चिमेला समुद्र, त्याच्या बाजूला खंबीर उभा असलेला राज्याच्या पाठीचा कणा असलेला पश्चिम घाट आणि त्याच्या मध्ये असलेले सडे (latarite पठारे), घाटाच्या पलीकडे पसरलेले दख्खनचे पठार, त्यामधील नद्यांची खोरे आणि डोंगररांगा, असे अनेक वैशिष्टय़पूर्ण पर्यावरणीय कोनाडे किंवा विभाग आहेत. उत्तरेकडे असलेली सातपुडा पर्वत रांग आणि पूर्वेकडे असलेली चिरोली टेकडय़ांची रांग या रांगा एक प्रकारचे भौतिक अडथळे निर्माण करतात. पश्चिमेला समुद्रकिनारी असलेल्या अनेक खाडय़ा आणि बेटे या नसíगक संपदेला अजूनच समृद्ध करतात. या अशा अनेक वैविध्यपूर्ण अधिवासांमुळे, सृप वर्गातील प्राण्यांनीसुद्धा राज्यात विविध ठिकाणी आपली जैविक विविधता जपली आहे.
सृप वर्गातील प्राणी हे थंड रक्ताचे प्राणी असतात. याचा अर्थ त्यांना आपल्या शरीराचे तापमान नियंत्रित करता येत नाही. त्यासाठी त्यांना बाहय़ घटकांवर अवलंबून राहावे लागते. त्यामुळे वातावरणातील बदल, मुख्यत: तापमानवाढ या वर्गासाठी खूपच आव्हानात्मक आहे. आपण तापमानवाढ आणि वातावरणातील बदल थांबवू शकलो नाही तर सृपवर्गातील प्राण्यांचे अस्तित्व सगळ्यात आधी धोक्यात यायची शक्यता आहे. सृप वर्ग चार प्रकारे विभाजित केला गेला आहे. क्रोकोडिलिया (chrocodila), टेस्टुडाइन्स (testudines), स्क्व्ॉमाटा (squamata) आणि ऱ्हाइन्कोसिफॅलिया (Rhyncocephalia). त्यापकी पहिल्या तीन समूहातील प्राणी आपल्याकडे आढळतात.
क्रोकोडिलिया म्हणजे मगरींचा विभाग. भारतात तीन प्रकारच्या मगरी आढळतात. सॉल्टवॉटर (Saltwater) किंवा इस्टुरिन क्रोकोडाइल (Esturine crocodile). तिला आपण खाऱ्या पाण्यातील मगर म्हणू शकू. सृप वर्गातील सगळ्यात मोठी असलेली ही मगर सुंदरबन, भितरकणिका आणि अंदमान-निकोबार या ठिकाणी आढळून येते. यातील नर २० फुटापर्यंत वाढू शकतो तर मादी मात्र १० ते १२ फुटांपर्यंतच वाढते. स्थानीय अन्नसाखळीत शिखरावर असलेली ही परभक्षी मगर अनेक वेळा मनुष्यावर झालेल्या हल्ल्यांमुळे बदनाम झाली आहे. आपल्या राज्यात मात्र ती आढळून येत नाही.
आणि दुसरी म्हणजे घडियाल. चंबळ, गंधक, रामगंगा या नद्यांमधून आढळून येणारी घडियाल. ही फक्त मासे खाते. या प्रकारातल्या मगरीच्या नराच्या नाकावर एक प्रकारची घडय़ाच्या आकाराची वाढ असते म्हणून यांना कदाचित घडियाल असे म्हणत असावेत. नर या घडय़ाचा उपयोग प्रदर्शनासाठी करतात. घडियालचे आणखी एक वैशिष्टय़ म्हणजे लहान पिल्लांची काळजी फक्त आई आणि वडीलच नाही तर मावश्या आणि काका म्हणजे इतर घडियाल पण घेतात. भारतात अस्तित्वात असलेल्या मगरींमध्ये यांचे अस्तित्व जास्त धोक्यात आले आहे.
तिसरी मगरीची जात म्हणजे मार्श क्रोकोडाईल (Marsh crocodile). तिला आपण दलदलीतील मगर म्हणू शकू. भारतभर अनेक ठिकाणी ही मगर आढळते. नर मगर साधारणत: १२ ते १४ फूट असते तर मादी मगर सात ते आठ फूट असते. राज्यातील अनेक नद्या, तलाव व धरणांच्या अडवलेल्या पाण्यात यांचे वास्तव आढळून येते. विशेषकरून कोकणातील वशिष्ठी आणि सावित्री नद्यांमध्ये यांचे मोठय़ा प्रमाणे वास्तव्य आहे. या मगरी नदी किंवा पाणवठय़ाच्या काठाजवळ जमिनीत छान गुहा (Den) तयार करतात. त्याचा उपयोग त्यांना तापमान नियंत्रित ठेवायला, राहायला व लपायला होतो. मादी काठावर अंडी घालतात व बरेचदा त्यांचे रक्षण करताना आढळून येतात.
अजून तरी मनुष्य आणि या मगरी यांच्यामध्ये राज्यात मोठा संघर्ष निर्माण झालेला दिसत नाही पण भविष्यात हा संघर्ष व्हायची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यासाठी यांची संख्या, अधिवास आणि राहणीमान यांचा अभ्यास झाला पाहिजे.
टेस्टुडाइन्स (testudines) म्हणजे कासवांचा विभाग. जमिनीवर राहणारी, गोडय़ा पाण्यात राहणारी आणि समुद्रात राहणारी कासवे अशी त्यांची अधिवासावर अवलंबून रचना करता येईल. राज्यातील कासवांचा फारसा अभ्यास न झाल्याने, आपल्याकडे माहितीचा तसा अभावच आहे .
पश्चिम किनाऱ्यावर झालेले ऑलिव्ह रिडले या जातीच्या कासवाच्या संवर्धनाचे काम या पाश्र्वभूमीवर अतिशय महत्त्वाचे आहे. भारतात पाच प्रकारची समुद्री कासवे आढळून येतात, ऑलिव्ह रिडली , हॉक्सबिल, लॉगरहेड , ग्रीन आणि लेदरबॅक. महाराष्ट्राच्या समुद्रकिनाऱ्यावर यापकी लॉगरहेड सोडून अन्य चारही कासवांचे अस्तित्व नोंदले गेले आहे. समुद्री कासवे फक्त अंडी घालण्यासाठी किनाऱ्यावर येतात आणि तीही फक्त मादी कासवे. नर कधीच किनाऱ्यावर येत नाहीत. कोकण किनारपट्टीवर ऑलिव्ह रिडले कासवे अंडी घालताना आढळून आली आहेत. ही कासवांची अंडी बरेचदा किनाऱ्यावरून चोरून खाण्यासाठी विकली जायची. वयस्क लोकांच्या माहितीतून असेही आढळून आले आहे की, पूर्वीच्या काळीही अंडी किनाऱ्यावरून चोरताना, अर्धी अंडी देवाला म्हणून तिथेच वाळूत सोडली जायची. पण या जुन्या प्रथा बंद पडल्या आणि सगळ्याच अंडय़ांची चोरी व्हायला लागली. त्यामुळे राज्यातील ऑलिव्ह रिडलेचे अस्तित्व धोक्यात आले होते. ‘सह्य़ाद्री निसर्ग मंडळा’ने या बाबतीत कोकणकिनारी अतिशय महत्त्वाचे काम केले आहे. वेळासचा ‘कासव महोत्सव’ हे याचेच अतिशय उत्तम असे उदाहरण आहे. गेल्या दहा ते १५ वर्षांच्या कालावधीत ऑलिव्ह रिडलेच्या घरटय़ांना संरक्षण देऊन पिलांना परत समुद्रात जाईपर्यंत सगळे नियंत्रण स्वयंसेवकांनी अतिशय उत्तमरीत्या केले आहे.
गोडय़ा पाण्यातील कासवांमध्ये सगळ्यात सामान्यत: आढळून येणारे म्हणजे, भारतीय फ्लॅप शेल टर्टल. आपल्या तलावाच्या काठी, विहिरींमधून बऱ्याचदा दिसणारे कासव म्हणजे हे भारतीय फ्लॅप शेल कासव. त्याच्या पायांना झडपा असतात म्हणून त्याला फ्लॅप शेल असे म्हटले जाते. बऱ्याचदा शुभ शकुन म्हणून किंवा वास्तुशास्त्र म्हणून या कासवांना घरामध्ये ठेवले जाते. पण नसíगकरीत्या भारतात मिळणाऱ्या कासवांना घरात ठेवणे हे बेकायदेशीर आहे. मत्स्यालयात जी लाल कानाची स्लायडर कासवे मिळतात ती ठेवता येतात, पण त्यांची चांगली काळजी घ्यावी आणि त्यांना परत कधीच निसर्गात सोडू नये कारण ती विदेशी कासवे आहेत आणि त्यांना आपण जर निसर्गात सोडले तर स्थानीय कासवांना धोका होऊ शकतो किंवा तीही जगू शकत नाहीत.
जमिनीवर आढळणाऱ्या कासवांमध्ये, सगळ्यात प्रसिद्ध म्हणजे स्टार बॅक कासव. वन्यजीव कायद्याप्रमाणे संरक्षित असलेले हे कासव चुकीने बरेच लोक पाळताना दिसतात. पाठीवर चांदण्यांची नक्षी असलेले हे कासव अतिशय सुंदर दिसते आणि बेकायदेशीर वन्यजीव व्यापारात याची मोठय़ा प्रमाणावर तस्करी होते. मुंबईत विमानतळावर ही कासवे अनेक वेळा शेकडय़ाने पकडली जातात आणि मग त्यांची रवानगी त्यांच्या नसíगक अधिवासात करावी लागते. महाराष्ट्रातील त्यांचे अस्तित्व संशयास्पद आहे. माहितीअभावी या पूर्वीच्या काळात अनेक स्टार बॅक कासवे ही आपल्या जंगलामधून सोडली गेली आहेत.
सरपटणाऱ्या प्राण्यांचा तिसरा विभाग म्हणजे पाली, सरडे, सापाची मावशी, घोरपडी आणि साप यांचा विभाग. समाजातल्या सगळ्या अंधश्रद्धा, भीती, उत्सुकता आणि गरसमजुती या प्राण्यांबाबतीत असतात. हा विभाग परत तीन उपविभागांत विभागला गेला आहे. लॅसर्टिलिया हा सरडे, पाली, सापाची मावशी आणि घोरपडींचा उपविभाग आहे, तर सर्पेटिस हा सापांचा उपविभाग आहे. तिसरा एआँफिसबनिया हा उपविभाग, भारतात आढळत नाही.
पाली आणि सरडे या बाबतीतला सगळ्यात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे, भारतात आढळणाऱ्या सगळ्या पाली आणि सरडे हे बिनविषारी आहेत. एखादी पाल किंवा सरडा चावल्याने कसल्याही प्रकारची विषबाधा व मृत्यू व्हायची शक्यता नसते. ‘दुधात पाल पडल्याने माणसांना विषबाधा’ अशा बातम्या आपण बरेचदा वाचत किंवा ऐकत असतो. दुधात कोणताही प्राणी मरून पडला असेल तर त्याने अपचन होऊन पोट बिघडू शकते. तो कोणता प्राणी आहे याच्याशी त्याचा काहीही संबंध नसतो.
त्याचप्रमाणे ‘पाल चुकचुकली’ हा शब्दप्रयोग काही तरी अशुभ घडेल या अर्थाने वापरला जातो. पण तुमच्या घरात पालीचा आवाज येतो आहे, म्हणजे तुमच्या घरात माश्या, झुरळे आणि डास यांचे वास्तव्य मोठय़ा प्रमाणावर असावे आणि त्यांना खाण्यासाठी पाली तुमच्या घरात येत असाव्यात. याचा अर्थ पाली एक प्रकारे तुमच्या घरातील या कीटकांवर नियंत्रणच ठेवत असतात. आपल्या घरात आढळणाऱ्या पालींना ‘हाऊस गेको’ असे म्हटले जाते. दक्षिणेकडची आणि उत्तरेकडची अशा पालींच्या दोन जाती आपल्या घरांमध्ये आढळून येतात.
आपल्या आजूबाजूला अनेक प्रकारच्या पाली आढळतात. झाडावर आढळणारी खोड पाल, पश्चिम घाटात आंबोली येथे आढळणारी प्रसादीची पाल, सह्याद्रीच्या किल्ल्यांवर आणि कडय़ांवर आढळणारी अ‍ॅरन बौरीची पाल, सडय़ांवर आढळणारी सातारची पाल किंवा पश्चिम घाटात सापडणारी डेक्कन बॅण्डेड पाल अशा अनेक पालींवर संशोधन महाराष्ट्रात झाले आहे. डॉ. वरदगिरींनी केलेले पालींवरचे काम हे एक भारतातील सृपवर्गाच्या कामातील अतिशय महत्त्वपूर्ण योगदान आहे.
सहय़ाद्रीत भटकंती करताना नाणेघाट व आसपासच्या भागात एक खूप मोठय़ा आकाराची पाल पाहिल्याचे आठवतंय. पण तिचा अभ्यास करून तिची हेिमडेक्टलास अ‍ॅरेन बौरी अशा प्रकारची नवीन जात निश्चित करण्याचे महत्त्वपूर्ण काम याच राज्यात झाले आहे. कदाचित भारतातली सगळ्यात मोठी पाल म्हणूनही तिची गणना होऊ शकते. महाराष्ट्राला सहय़ाद्री आणि त्यात होणारी भटकंती, प्रस्तरारोहण आणि शिवकालीन इतिहास यांचा खूप अभिमान आहे. पण जैविक विविधतेच्या दृष्टीने मात्र अजूनही खूप कमी जण याच सहय़ाद्रीत काम करताना दिसतात. त्याला एक अपवाद म्हणजे वरील पालीवरचे संशोधन.
बहुतांशी पाली या निशाचर असतात. त्याला अपवाद दिवसा सक्रिय असणाऱ्या निमेस्पिस प्रजातीच्या पाली. यात सुद्धा राज्यात नीमेस्पिस कोल्हापुरेन्सिस ही नवीन जात गिरी यांच्या संशोधनातून समजली आहे. या पालींची बुबुळे गोल असतात.
आपल्याकडे आणखी एक गोंधळाचा प्रकार म्हणजे सापसुरळी किंवा सापाची मावशी. इंग्लिशमध्ये या सरडय़ांच्या प्रकाराला िस्कक म्हणतात. पाय खूप छोटे आणि शरीर लांब असल्यामुळे तिला सापाचा प्रकार समजला जातो आणि मग भीती आणि अंधश्रद्धा सुरू होते. कीटक खाऊन जगणारी ही सापसुरळी पूर्णपणे निरुपद्रवी आहे.
बागेतला सरडा किंवा कुंपण सरडा (कॅलॉट्स व्हरसिकलर ) हा आपल्या सगळ्यांना माहिती आहेच, प्रजननाच्या काळात त्याच्या नराची मान रक्तासारखी लाल होते आणि म्हणूनच त्याला इंग्लिशमध्ये ब्लडसकर असे म्हटले जाते. याशिवाय जंगलामध्ये आढळणारा जंगल सरडा आणि बऱ्याच ठिकाणी आढळणारा अतिशय सुंदर असा पंखा असलेला सरडा, ( फॅन थ्रोटेड ) हे आपल्या राज्यात सामान्यत: आढळून येतात.
चाळकेवाडीच्या पठारावर मिळणार सरडा, नुकताच ‘सरडासुपर्बा’ अशा शास्त्रीय नावाने प्रसिद्ध झाला आहे. अतिशय सुंदर दिसणारा हा सरडा राज्याचे एक भूषणच आहे. नराच्या घशाखाली लाल, निळ्या आणि काळ्या रंगाचा पडदा असतो. त्याच्या माध्यमातून तो मादीला आकर्षित करून घेतो. हा सरडा फक्त चाळकेवाडी परिसरातच सापडतो. इतर ठिकाणी सापडणारा तसाच एक सरडा ‘सरडाडार्वििन’ या शास्त्रीय नावाने ओळखला जातो.
घोरपड आपल्या राज्यात सगळ्या ठिकाणी आढळून येते. खाण्यासाठी काही भागात सांधेदुखीवर वापरण्यासाठी तिची अवैध शिकार होते. तिला उकळून तेल काढले जाते त्यासाठी काही ठिकाणी मोठय़ा प्रमाणावर तिची शिकार होते. राजस्थानमध्ये वाळवंटातील घोरपड खूप विषारी समजली जाते. पण ते खरे नाही. भारतात कुठल्याही प्रकारच्या पाली, सरडे आणि घोरपडी विषारी नाहीत.
राज्यामध्ये पाली, सरडे यांचे खूप मोठय़ा प्रमाणावर जैववैविध्य आहे. पश्चिम घाटात मोठय़ा प्रमाणावर त्यांच्या टॅक्सोनॉमीवर काम झाले आहे. मात्र विदर्भामध्ये या प्रकारचे काम झाले पाहिजे. त्यातून कदाचित अणखीही नवीन जाती सापडतील. सुरुवातीला लिहिले आहे त्यानुसार वातावरणातील बदलांचा या प्राण्यांना सगळ्यात आधी धक्का बसणार आहे. त्यामुळे त्यांच्यावर पर्यावरणीयदृष्टय़ाही संशोधन झाले पाहिजे.
सृप वर्गातील सगळ्यात प्रसिद्ध प्राणी म्हणजे साप, ज्याच्याबद्दल गरसमज, अंधश्रद्धा, भीती आणि पौराणिक कथा यांची समाजावर अतिशय घट्ट पकड आहे. काही साप विषारी असतात. त्यांच्या दंशातून विष शरीरात गेले असेल आणि वेळीच उपचार मिळाले नाही तर जीव जायची शक्यता असते. मात्र त्यामुळे सगळ्याच सापांबद्दल प्रचंड भीती असते.
निसर्गामध्ये सापांची भूमिका महत्त्वपूर्ण आहे. उंदरांचे नियंत्रण हे सगळ्यात मोठे पर्यावरणीय काम साप करत असतो. आपल्या अनेक पुराणकथांतून आणि पूर्वापार चालत आलेल्या पद्धतींमधून सापांना पुजले गेले आहे, पण त्याचबरोबर दिसला साप की त्याला मार असा विरोधाभासही समाजात आढळतो. भारतामध्ये साधारणत ३०० च्या आसपास सापांच्या जाती आहेत. त्यापकी अनेक वैशिष्टय़पूर्ण जाती राज्यात आढळून येतात.
अंडी खाणारा भारतीय साप (Indian egg eater) हा अनेक वष्रे विलुप्त (extinct) समजला गेलेला होता. पण अमरावतीच्या पराग दांडगेमुळे त्याची महाराष्ट्रात नोंद झाली. सापांवर काम करणाऱ्यांसाठी हा अतिशय विशेष आहार असलेला साप अनेक वर्षे एक आव्हान होता. अचानक त्याची विदर्भामध्ये नोंद झाली. याचे कारण म्हणजे गेल्या दोन दशकांत सर्पमित्र हे संशोधनाकडे वळले आहेत. त्याचे श्रेय ‘भारतीय साप’ या पुस्तकाचे सहलेखक, पुण्याचे अशोक कॅप्टन आणि वरद गिरी यांना नक्कीच दिले पाहिजे.
अण्णा अथवा नीलिमकुमार खैरेंनंतर, या दोघांनी राज्याच्या सृप वर्गातील प्राण्यांच्या संशोधनाला चालना दिली. अनेक शोधनिबंध लिहिले गेले. अनेक विद्यार्थी गेल्या दोन दशकांत महाराष्ट्रातून तयार झाले.
भारतातला सगळ्यात मोठा बिनविषारी साप, अजगर राज्यात सगळीकडे आढळून येतो. वन्य जीव कायद्याप्रमाणे, वाघासारखेच संरक्षण दिलेला हा साप बऱ्याचदा गरसमजुतींमुळे मारला जातो. त्याशिवाय सामान्य दिसणारा बिनविषारी साप म्हणजे धामण. १० ते १२ फुटांपर्यंत वाढणारा हा साप उंदीर खायला म्हणून आपल्या आजूबाजूला आढळून येतो. पूर्णपणे निरुपद्रवी असलेला हा साप निव्वळ भीतीपोटी मारला जातो. इतर अनेक बिनविषारी साप, दिवड, नानेटी, गवत्या, हरणटोळ, कवडय़ा, मांजऱ्या आपल्या आजूबाजूला आढळतात. मानवाला त्यांच्यापासून काहीही धोका नसतानासुद्धा ते मारले जातात. हरणटोळ तर गरसमजुतीमुळे अतिशय कुप्रसिद्ध झालेला साप आहे. हा साप माणसाच्या टाळूला चावतो असा मोठा गरसमज गावागावांतून आहे. झाडावर राहणार हा साप बऱ्याचदा संपर्कात आला तर आपल्या डोक्याच्या जवळपास असतो आणि आपल्याला वाटते की हा आता डोक्याला चावणार. अतिशय सुंदर आणि निरुपद्रवी असणारा हा साप मात्र अशा गरसमजुतीमुळे आणि वृक्षतोडीमुळे धोक्यात आला आहे. याशिवाय काही नव्या सापांच्या जाती गेल्या काही वर्षांत सापडल्या आहेत. त्यामध्ये उल्लेखनीय म्हणजे, खैरेंचा खापर खवल्या (‘khaires shield tail), गिरीचा रुका साप (giris bronze back), पाण्यातला ऑलिव्ह फॉरेस्ट स्नॅक (rhabdops aquaticus) .
आपल्या परिसरात उंदीर असतात आणि आपल्या घराच्या आजूबाजूला लपण्यासाठी सापाला बऱ्याच चांगल्या जागा असतात. सृप वर्गातील प्राण्यांना शरीराचे तापमान नियंत्रित करण्यासाठी बाह्य़घटकांवर अवलंबून राहावे लागते, त्यामुळे त्यांचे आपल्या घरांच्या आजूबाजूचे वास्तव्य हे आपल्यावरच अवलंबून असते. थंडीमध्ये गावात बरेचदा साप हे चुलीजवळ, लाकडाच्या-गवताच्या मोळीत किंवा गादी व पांघरुणात आढळून येतात कारण त्यांना ऊब हवी असते. तसेच उन्हाळ्यात बरेचदा, पाण्याच्या बाजूला, बागेमध्ये पाणी दिल्यानंतर किंवा सांडपाण्याच्या ठिकाणी, शहरात तर बरेचदा वातानुकूलित यंत्रांमध्ये साप आढळून येतात. सापाचा आणि आपला संबंध, त्याचे खाद्य, त्याला अनुकूल तापमान आणि प्रजननाच्या काळात मादीची शोधाशोध या घटकांमुळे येतो.
लोकांनी घराच्या आजूबाजूला स्वछता ठेवली, धान्याची साठवण झोपायच्या जागेपासून दूर ठेवली, िभतीतील, बिळे आणि भोके बुजवली, रात्री चालताना विजेरी किंवा कंदिलांचा वापर केला, शेतामध्ये काम करताना बुटांचा वापर आणि झोपताना मच्छरदाणीचा वापर केला तर बरेचसे सर्पदंश हे टाळता येतील. आपल्या आजूबाजूला चार प्रकारच्या विषारी सापांचा वावर असतो. नाग, मण्यार, घोणस आणि फुरसे. नाग त्याच्या फण्यामुळे तुम्ही ओळखू शकता. मण्यार हा काळ्या रंगाचा असतो. त्याच्या अंगावर पांढऱ्या पट्टय़ांच्या जोडय़ा असतात. त्याचे तोंड आपल्या अंगठय़ासारखे बोथट असते आणि पाठीवर षटकोनी खवले असतात. घोणस हा त्रिकोणी डोक्याचा साप असून त्याच्या अंगावर काळ्या ठिपक्यांच्या रांगा असतात. बरेचदा हे ठिपके एकमेकाला जोडले गेले असतात. जवळपास काही धोका जाणवला तर घोणस शरीराचे वेटोळे करून प्रेशर कुकरच्या शिट्टीसारखा आवाज काढतो. फुरसे हा साप छोटा असून एक ते दोन फुटांपर्यंत वाढतो. त्याच्या डोक्यावर पांढऱ्या रंगाची बाणाच्या टोकासारखी खूण असते. त्याला धोका जाणवला तर तो आपल्या शरीराचे वेटोळे एकमेकांवर घासून खरखर असा आवाज काढतो. या चारही विषारी सापांच्या विषाविरुद्ध प्रतिसर्प विष हे उपयोगी आहे. विष शरीरात गेले असेल, (बऱ्याच वेळा विषारी साप चावला तरी तो विष शरीरात सोडत नाही) तर प्रतिसर्प विषाला पर्याय नाही. हे एक औषधच तुमचा जीव वाचवू शकते.
कोकणामध्ये मण्यारला सूर्यकांडर (सूर्याला खाणारा) असे संबोधले जाते. तिथे असे मानतात की, मण्यारचा दंश झालेली व्यक्ती सूर्योदयाच्या आत मरण पावते. मण्यार हा निशाचर साप आहे. तो रात्रीच भक्ष्याच्या शोधात बाहेर पडतो आणि त्यामुळे त्याचा माणसाशी संबंध फक्त रात्री येतो. आणि त्यात दंश झाला आणि विष शरीरात गेले असेल आणि वेळीच उपचार मिळाले नाहीत तर खरंच दंश झालेली व्यक्ती दुसऱ्या दिवशीचा सूर्योदय बघू शकत नाही.
तुम्हाला एक आकडेवारी सांगतो. दहा माणसे साप चावल्यावर मांत्रिकाकडे जातात. त्यापकी पाच जणांना बिनविषारी साप चावलेला असतो असे समजू या. आणि पाच जणांना विषारी साप चावला आहे असे समजू या. ज्यांना विषारी साप चावला आहे त्यांपकी दोन ते तीन जणांच्या शरीरात सापाने विषच सोडलेले नसते. म्हणजे एकंदर दहा पकी आठ जणांना काहीही होणार नसते. पण त्यांचा जीव मांत्रिकांमुळे वाचतो आणि जे दोन जीव जातात त्यांनी खूप पापे केलेली असतात. त्यामुळे मांत्रिक त्यांना वाचवू शकत नाही.
ही परिस्थिती आज भारताच्या गावागावातून आहे. तिच्यात बदल हा फक्त सामाजिक सुधारणा आणि आरोग्य योजनांमधील बदलांमुळेच होऊ शकतो. भारतात आज जवळजवळ ५० हजार मृत्यू सर्पदंशामुळे होतात. सर्पदंश हे एक कारण असते. पण त्यांचे मृत्यू हे अंधश्रद्धा, उपचारांना उशीर, डॉक्टरांचे सर्पदंशाच्या उपचारांचे अज्ञान आणि बऱ्याच ठिकाणी प्रतिसर्प विष उपलब्ध नसल्यामुळे होतात.
या चार विषारी सापांशिवाय, राज्यात आढळणाऱ्या सापांमध्ये सह्य़ाद्रीत चापडा (बांबू पिट वायपर), मलबार चापडा (मलबार पिट वायपर) आणि गडचिरोली भागात मिळणारी आग्या मण्यार (बँडेड क्रेट) आणि पुण्याच्या आजूबाजूला सिंध मण्यार (सिंध क्रेट) या सापांचा समावेश होतो. या सापांच्या दंशावर आज तरी आपल्याकडे प्रतिसर्प विष नाही. चापडा या सापाचा दंश घातक नसतो. आग्या मण्यारच्या दंशाची कुठेही नोंद नाही. सिंध मण्यारच्या दंशाच्या काही घटना आहेत. मात्र त्यामध्ये सध्याच्या प्रतिसर्प विषाचा उपयोग खात्रीचा नाही.
सगळ्यात शेवटी, सर्पदंश झालाच तर फक्त तीन गोष्टी करायच्या.
३) प्राथमिक आरोग्य केंद्रात/ इस्पितळात जायचे
साप कात टाकतो त्याचे कारण म्हणजे सापाच्या त्वचेचे बाह्य आवरण हे केराटिनचे बनलेले असते. ते कधी वाढत नाही. आपली नखे आणि केसही केराटिनपासून बनलेले असतात. या कातीचा कसलाही औषधी उपयोग नाही. बरेचदा सापाची कात औषध म्हणून विकली जाते. आपण आपली नखे किंवा केस औषध म्हणून वापरतो का
आपल्याकडे नागमणी आणि साप बदला घेतो या दोन संकल्पना मोठय़ा प्रमाणावर आहेत. नागमण्याच्या बाबतीत बोलायचे झाले तर, हे मणी विकणाऱ्यांनी निव्वळ लोकांना फसवण्यासाठी काढलेली एक कल्पना आहे. कदाचित असे झाले असावे, सापाची कात टाकण्याची प्रक्रिया नीट होते की नाही हे आर्द्रतेवर अवलंबून असते. जर ही कात पूर्णपणे निघाली नाही तर तिचे तुकडे सापाच्या शरीराला चिकटून राहतात. ही कात अप्र्वतक असते. तिच्यावर तिरकस उजेड पडला तर ती चमकते. असा डोक्यावर राहिलेला कातीचा एखादा तुकडा तिरकस उजेडामध्ये चमकू शकतो आणि नागमण्याच्या कल्पकतेला पािठबा मिळू शकतो. बदला घेण्याच्या किंवा डूख धरण्याच्या तर इतक्या गोष्टी सांगितल्या जातात की त्याला काही अंतच नाही. कधी कधी होते काय, तर प्रजननाच्या काळात नराला आकर्षति करण्यासाठी मादी साप आपल्या शरीरातून एक प्रकारचे फेरोमोन सोडते. आणि त्या काळात जर एखादा मादी साप मारला गेला आणि हे फेरोमोन त्या ठिकाणी असतील तर नर साप मादीचा शोध घेत तिकडे येऊ शकतो. हे बदला घेण्यासाठी नव्हे तर प्रजननासाठी मादीच्या मागावर असलेले नर साप असतात. आणि हे वर्षांतून फक्त एकदा असणाऱ्या प्रजनन काळात होऊ शकते.
सर्पमित्र चळवळीत महाराष्ट्र खूप आघाडीवर आहे. गावोगावी सर्पमित्र आणि त्यांच्या संघटना आहेत. मात्र गेल्या दोन दशकांत अनेक सर्पमित्रसुद्धा सर्पदंश होऊन मृत्युमुखी पडले आहेत. त्याची कारणमीमांसा करायला गेलो तर, प्रसिद्धीच्या नादाने विषारी सापांशी खेळ करणे, अज्ञान आणि योग्य प्रशिक्षणाचा अभाव ही त्याची कारणे असू शकतात. एकीकडे राज्य सृपवर्गाच्या संशोधनात आणि सर्पमत्रीच्या चळवळीत आघाडीवर आहे, पण त्याचबरोबर, चुकीच्या संकल्पना आणि उगीचच केलेले खेळ याबाबतीतही मागे नाही.
आज सृपवर्गातील प्राण्यांचा संवर्धन आराखडा तयार केला तर, त्यामध्ये सगळ्यात आघाडीवर सर्पदंश मृत्यू निर्मूलन, सर्पमित्र प्रशिक्षण आणि या वर्गातील प्राण्यांच्या माहितीचा शालेय शिक्षणात समावेश होऊ शकतो. सर्पदंश मृत्यू निर्मूलन मोहिमेत सामाजिक शिक्षण आणि आरोग्य सेवेची सर्पदंश उपचारांची सज्जता यांचा समावेश होईल. सर्पमित्र प्रशिक्षणाबाबत वन विभागाने पुढाकार घेऊन या वर्षी महाड येथील सर्पमित्र संमेलनात एक आचारसंहिता प्रकाशित केली. या मध्ये सर्पमित्रांसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे दिलेली आहेत. त्याच बरोबर महाराष्ट्रातल्या या सर्पमित्रांच्या ताकदीला ‘झिरो बाइट्स’ किंवा ‘शून्यदंश’ या संकल्पनेशी जोडून, ग्रामीण भागात होणारे सर्पदंश कमी करण्यासाठी आणि त्यांना वेळेवर उपचार मिळण्यासाठी प्रयत्न करायचा संकल्प सगळ्या उपस्थित सर्पमित्रांनी सोडला आहे.
आज महाराष्ट्रात वनविभागाने केलेली मार्गदर्शक तत्त्वे काही राज्यांनी त्यांच्या राज्यात लागू करण्यासाठीचे प्रयत्न सुरू केले आहेत. आरोग्य खातेसुद्धा सर्पदंश मृत्यू मोहिमेत अधिक लक्ष घालून, प्राथमिक आरोग्य केंद्रात सर्पदंश उपचाराची पूर्ण सज्जता करेल अशी अपेक्षा आहे. काही वर्षांपूर्वी सर्प-मानव संघर्ष ही एक हरवलेली आघाडी आहे असे मी मानायचो, मात्र गेल्या दोन वर्षांत राज्यात झालेली प्रगती बघता, मी माझ्या सगळ्या सर्पमित्रांचे आणि वनविभागाचे अभिनंदन करतो.
सरिसृप वर्गातील प्राण्यांचा हा विस्तार पाहिल्यावर काही महत्त्वाचे प्रश्न उरतात. आज आपण महाराष्ट्राचा बायोडेटा पाहत आहोत तेव्हा या बायोडेटामध्ये सरिसृप वर्गाला आजही उपेक्षाच झेलावी लागते. बायो डायव्हर्सटिी म्हणजेच जैववैविध्याचा अभ्यास, त्याच्या संवर्धनाचे प्रयत्न हा सर्वामध्ये मुख्यत: स्थान मिळते ते झाडे, पक्षी आणि सस्तन प्राणी यांना. पण सरिसृप वर्गाला तेवढे महत्त्व मिळत नाही. त्यात सरिसृप वर्गाचा पुरेसा अभ्यासदेखील आपल्याकडे झालेला नाही. टॅक्सोनॉमिक स्टडी म्हणजे एखादी प्रजाती शोधून तिचे नामकरण करणे हे आपल्याकडे पूर्वीदेखील झाले आहे आणि आजदेखील होत आहे. पण या वर्गातील प्राण्यांच्या जीवनमानाचा अभ्यास आजदेखील पुरेसा झालेला नाही. साधी घोरपड घेतली तरी तिचा अधिवास काय, तिचे खाद्य काय, प्रजनन कसे होते, तिला कोणते तापमान लागते असा बिहेव्हिरील आणि इकॉलॉजिकल अभ्यास कमीच आहे. तो झाला तर जैववैविध्यामध्ये या वर्गासाठी ठोस योजना आखता येतील आणि त्यासाठी गरजेचे आहेत स्थानिक पातळीवरील प्रकल्प. असे प्रकल्प महाविद्यालयांच्या माध्यमातून मार्गी लागू शकतात आणि असा विस्तृत अभ्यास झाला तरच सरिसृप वर्गातील प्राणी जैववैविध्याच्या नकाशावर ठळकपणे पुढे येऊ शकतील.
(छायाचित्र – वरद गिरी, अशोक कॅप्टन.)
लेखक हे सरिसृप प्राणीशास्त्र तज्ज्ञ आहेत
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
१२ लाखात अनुभवा रेल्वे प्रवासाचा राजेशाही थाट
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
काँग्रेस नेते गुरुदास कामत यांचे निधन
Ind vs Eng : चौथ्या दिवसाच्या खेळात झालेले हे ११ विक्रम तुम्हाला माहिती आहेत...
'आप'ला दुसरा धक्का, आशीष खेतान यांची पक्षाला सोडचिठ्ठी
केरळसाठी परकीय मदत नकोच, केंद्र सरकारची भूमिका
जाणून घ्या बकरी ईदचे महत्त्व
Video : अंगावर रोमांच उभा करणारा 'तुंबाड'चा टीझर
आजाराशी झुंज देणारा इरफान पुनरागमनाच्या तयारीत
Paltan song Raat Kitni : 'हे' गाणं पाहून तुम्हाला 'बॉर्डर' आठवला की 'LOC कारगिल'
हृतिकसोबत पुन्हा काम करायला प्रियांकानं दिला हिरवा कंदील
Viral Memes : नेटकरी जोमात, अनुष्का कोमात
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
नेरुळमध्ये अनधिकृत बांधकामांवर कारवाई
केरळमधील पूरग्रस्तांना मुंबईतील सामाजिक संस्थांकडून मदतीचा हात
दारूचा मोह टाळून मोहाचे लाडू
२० तासांच्या अथक प्रयत्नांनंतर ‘भाग्यलक्ष्मी’ किनाऱ्यावर
उद्यान विभागाला प्रायोजकांचे वावडे
महिलांची लोकसंख्या १४ लाख अन् शौचालय फक्त ४७२
सटाणा शहरातील जलकुंभ धोकादायक


पासष्टाव्या कलेच्या विळख्यात | ऐसीअक्षरे

लेखिका - उसंत सखू
खरं म्हणजे मला लहानपणापासूनच चौसष्ट कलांत निपुण व्हायचं होतं. व्यापक समाजहिताच्या दृष्टीनं चौसष्ट कलांनी माझ्याशी छत्तीसच्या आकड्यातून सख्य दाखवल्यानं, मला त्यातल्या काहींचा फक्त आस्वाद घ्यायची संधी साधावी लागली. बाकीच्या कला 'अकलेच्या' गुलदस्त्यात ठेवून फक्त सिनेमा उर्फ पासष्टाव्या कलेबद्दल लिहायचं आहे हे बरं झालं, नायतर एवढे कष्ट कोण करेल प्रभो
बालपणी मुंबईला असताना सिनेमाची पहिली ओळख विनोदाच्या माध्यमातून 'लॉरेल-हार्डी' आणि 'टॉम अँड जेरी' अशा अविस्मरणीय जोड्यांसोबत मजेत झाली. मी पाहिलेला पहिला हिंदी सिनेमा 'बॉम्बे टू गोवा' होता. त्यातली हिरवीण एकच ध्यास घेतल्यागत सतत संकटात सापडलेली होती. त्यातला, हिरो अमिताभचा "देखा ना हाय रे सोचा ना हाय रे" असा बसवर तंगड्या उडवत केलेला उंट डान्स पाहून डोळ्यांचं पारणं फिटलं होतं. ह्या सिनेनृत्याशी कोरिओग्राफीचा बादरायण संबंध नव्हता. भोकाड पसरून रडणारं मूल अगदी असंच लोळून हातपाय आपटतं. त्यामुळे नृत्यकला शिकायची मुळीच आवश्यकता नाही, ती उपजतच येते याचा बाळबोध पहिल्याच सिनेमात झाला.
मुंबईला ‘कारवाँ’ आणि ‘उपहार’ असे आणखी दोन हिंदी सिनेमे पाहून धन्य होताच वडिलांची बदली झाल्यानं आम्ही एकदम अकोल्याला जाऊन पडलो. ते लहानसं गाव असूनही तेव्हा तिथे सात सिनेमा थिएटर्स होती. त्या गावात प्रथमच लाउडस्पीकरवरून कव्वाल्यांचा रतीब आमच्या कर्णसंपुटात ओतला जाऊ लागला. 'झूम बराबर झूम शराबी' आणि 'चढता सूरज धीरे धीरे ढलता है ढल जायेगा' ह्या कव्वाल्या अजूनही माझ्या स्मृतिमंजूषेत टाळ्या कुटत बसतात. नंतर फिल्मी कव्वाल्या पाहून मात्र मम आत्मा दमला हां कसलंही लॉजिक नसलेले 'लोफर', 'रूप तेरा मस्ताना', 'गाय और गौरी' वगैरे तद्दन भिकार हिंदी सिनेमे आम्ही शालेय जीवनात अगदी आवडीनं बघितले. तेंव्हा पाहिलेल्या ‘शोले’ ह्या सिनेमाचं गारूड अनेक वर्षं उतरलं नाही. त्याच्या डायलॉगची एल.पी. रेकॉर्ड ऐकून ऐकून सगळे संवाद पाठ झाले होते. त्याच वेळी लागलेला ‘जय संतोषी माँ’ हा भयाण सिनेमा मी प्राण गेला तरी पाहणार नाही अशी प्रतिज्ञा केली होती आणि अजूनही ती मोडण्याचं पातक मी केलं नाहीये. 'मैं तो आरती उतारू रें संतोषी माता की' या डिप्रेसिंग गाण्यानं आत्महत्येचे विचार मनात उसळू लागायचे. सर्दट उषा मंगेशकरचं शेंबुडलं स्वरयंत्र निकामी कसं करता येईल हा एकच विचार मेंदू कुरतडत असे. हा सिनेमा पृथ्वीवरून नाहीसा होईपर्यंत झोर्बा ग्रहावर राहायला निघून जावं असाही विचार मी तेव्हा केला होता. अवकाशयान उपलब्ध नसल्यानं जमलं नाही. अलीकडे वयानुसार अशा भीष्मप्रतिज्ञा न करण्याएवढा चतुरपणा आलेला आहे.
नागपुरात मी कॉलेजमध्ये असताना हॉलीवूडचे काही विनोदी सिनेमे बघितले. तेव्हाचे रोमँटिक हिंदी सिनेमे रटाळच वाटले. राज बब्बरला आम्ही 'जरड मुळा' म्हणत असू आणि अमिताभला उंट 'अंकुर', 'निशांत' वगैरे समांतर सिनेमे आणि नसिरुद्दीन, स्मिता, शबाना हे कलावंत आवडत होते. फारुख शेख हा माझा अत्यंत आवडता कलाकार आहे. ‘जाने भी दो यारो’, ‘चश्मेबद्दूर’ हे अजूनही आवडते सिनेमे आहेत. श्रीदेवी आणि शर्मिला उर्फ हॉर्मिला अश्या नट्यांचा कृत्रिम लाडीकपणा पाहून ओकाऱ्या यायच्या. स्वतःच्या सौंदर्याचं आणि गोऱ्या रंगाचं पाल्हाळिक वर्णन करणाऱ्या नायिका पाहून मला नेहमीच नवल वाटायचं की, अशा स्त्रिया भूतलावर नक्की असतात तरी कुठे 'अंकुर', 'निशांत' वगैरे समांतर सिनेमे आणि नसिरुद्दीन, स्मिता, शबाना हे कलावंत आवडत होते. फारुख शेख हा माझा अत्यंत आवडता कलाकार आहे. ‘जाने भी दो यारो’, ‘चश्मेबद्दूर’ हे अजूनही आवडते सिनेमे आहेत. श्रीदेवी आणि शर्मिला उर्फ हॉर्मिला अश्या नट्यांचा कृत्रिम लाडीकपणा पाहून ओकाऱ्या यायच्या. स्वतःच्या सौंदर्याचं आणि गोऱ्या रंगाचं पाल्हाळिक वर्णन करणाऱ्या नायिका पाहून मला नेहमीच नवल वाटायचं की, अशा स्त्रिया भूतलावर नक्की असतात तरी कुठे कालांतरानं आमच्या ऑफिसात अश्या स्वयंघोषित सुंदऱ्या 'याचि डोळा' बघायला मिळाल्या. एकंदरीत कॉलेजजीवनात लोकप्रिय हिंदी सिनेमातला रस कमी झाला तरी सिनेमाची गाणी ऐकणं हे जीवनाचं अविभाज्य अंग होतं. दादा कोंडके ह्यांचे काही मराठी सिनेमे थिएटरमध्ये जाऊन मजेत बघितले होते. बाकीचे बहुदा तमाशापट होते, जे फुकटात टीव्हीवर दाखवले तरी बघवत नव्हते. महेश कोठारे, लक्ष्मीकांत बेर्डे, अशोक सराफ आणि सचिन ह्यांनी मराठी सिनेमाला जालीय शब्दात सांगायचे, तर कायमचे 'दुश्ली ढ' वर्गातच बसवले. लक्ष्याची ती बिडी पिणारी, हिडीस, गर्भवती स्त्री भूमिका पाहून मराठी फिल्मोद्योग रसातळाला जाणार ह्याबद्दल त्या वेळी खात्रीच पटली. तेव्हा मीसुद्धा हौसेनं माझ्या अल्सेशियन कुत्र्याचं - जॅकचं डोहाळजेवण केलं होतं. माझ्या जॅकुलीला बनियान-चड्डी घालून छान फुलांनी सजवलं होतं आणि तिला सायीचा दहीभात आणि भूभूची बिस्किटं प्रेमाने भरवली होती, पण जॅकुलीनं बिडीचे झुरके घ्यायला मात्र साफ नकार दिला. भविष्यात 'हरिश्चंद्राची फॅक्टरी', 'वळू' असे काही अपवादात्मक चांगले मराठी सिनेमे बघायला मिळाले. तर ते असोच.
कालांतरानं नोकरी आणि प्रपंचात गुंतून गेल्यानं थिएटरमध्ये सिनेमा पाहणं कमी झालं. केबल टीव्हीवर बदाबदा सिनेमे दाखवू लागल्यावर ‘भीक नको पण कुत्रं आवर’ अशी गत झाली. काही वाहिन्यांवर हिंदीत डब केलेल्या भडक, दक्षिण भारतीय सिनेमांचा धुमाकूळ कायम सुरू असतो. चॅनल सर्फिंग करताना ठेच लागून थांबलात की अकस्मात अतर्क्य ज्ञानभांडार खुले होते. मानवाच्या मर्यादा, बुद्धी, उपलब्ध साधनसामग्री आणि विज्ञान ह्यांचा आणि दक्षिणी नायकांच्या अचाट कर्तृत्वाचा सुतराम संबंध नाही ह्याचा शोध लागतो आणि ऊर आनंदाने भरून येतो. हे मर्त्य नरपुंगव ह्याच भूतलावर कसे काय जन्माला आले ह्याचं नवल वाटू लागतं. तिथल्या नायिकांना गुटगुटीत शरीरसंपदेशिवाय अन्य गुणांची आवश्यकता नाही. कृषी विद्यापीठात मांसल ससेपालन किंवा मांसल कोंबडीपालन असे विषय असतात तद्वत मांसल हिरॉईनपालन, संवर्धन आणि यथेच्छ प्रदर्शन हा दक्षिणी सिनेमांचा अनिवार्य उपक्रम असतो. रजनीकांतसारख्या सर्वव्यापी, सर्वशक्तिमान, महान किमयागाराचा अजून एकही सिनेमा पूर्ण पाहू शकले नाही ह्याची खंत मला नेहमीच राहील.
एचबीओ, स्टार मूव्हीज, वर्ल्ड मूव्हीज अश्या वाहिन्यांमुळे भरपूर इंग्रजी आणि इतर भाषिक सिनेमे घरबसल्या बघता आले. अर्थातच त्यामुळे हिंदी सिनेमातल्या मूळ प्रेरणांचं आकलन झालं. केबलवर बरेच सिनेमे पाठांतराला लावल्यासारखे कायम उपलब्ध असल्यानं तुकड्यातुकड्यांतून चिवट प्रेक्षकांत त्याचं विष झिरपत राहतं. गेली पाच वर्षं मी आमच्या इथल्या स्थानिक इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हलला हजेरी लावते आहे. इथला 'सिने मोंटाज' हा फिल्म क्लब जॉईन केला आहे. जगातले अनेक अफलातून आणि अविस्मरणीय सिनेमे पाहून मी समृद्ध झाले आहे. असा हा कुबेराचा खजिना आता इंटरनेटकृपेने किती सहज हाताशी आला आहे हे अजूनही अविश्वसनीय वाटतं. अशा प्रकारच्या स्मरणीय सिनेमांच्या शोधात मी होते हे आकलन झाल्यानं, आता हे आगळेवेगळे सिनेमे मला चिकाटीनं जाणून घ्यायचे आहेत. मी इथे अॅबसर्डिटी, आभास, स्वप्न आणि वास्तव यांचा चकित करणारा खेळ पाहिला. आत्महत्या करायला निघालेले लव्हसिक गाढव, एका पिकून जर्दाळू झालेल्या गोड म्हाताऱ्यानं केलेलं उंटिणीचं बाळंतपण, स्वप्नातल्या स्वप्नात सांगितलेल्या इंद्रजाल कथा, तसंच हिरव्यागार टेकड्यांनी वेढलेल्या अद्भुत जलाशयात तरंगत्या मोनॅस्ट्रीमधे शिष्यासह राहणाऱ्या बौद्ध माँकची कथा अशा अनेक अलौकिक नजराण्यांमुळे मंत्रमुग्ध झाले.
दिव्यज्ञान होऊन मार्ग सापडला, तरी मोक्ष मिळावा म्हणून हिंदी सिनेमाचं ऋण फेडावं लागतं. यासाठी 'इट इज सो बॅड, दॅट इट्स गुड', असे वाह्यात सिनेमे पाहून जिवाची बाजी लावण्याशिवाय गत्यंतर नसतं. लोकहो, मनोजकुमार, राजकुमारचे सिनेमे पाहून देशाभिमान वगैरे जागवावा लागतो - सोपं नाहीये ते. नुकताच 'करण अर्जुन' नामक भीषण सिनेमा पाहून, हसून हसून कोमात गेले. त्यात चेटकिणीहून मनहूस दिसणाऱ्या ड्रग अॅडिक्टसम थेरड्या राखीला तिचे थेरडे दीर आणि त्याचे चमचे, एकच उद्योग असल्यागत 'प्रेझेंट कंटीन्युअस टेन्स'मध्ये छळत असतात. एक रँडम गावकरी टेकडीवरून आकाशवाणी प्रसवतो, "अर्जुनभैयाऽऽऽ, दुर्गाबेहेन पर अत्याचार हो रहे है" तेव्हा आपल्यालाही ते कळतं. राखी वीस वर्षं रोज गावातल्या मंदिरात जाऊन पुजाऱ्याला बजावते, "मेरे करण-अर्जुन आयेंगे." पण तो एकदाही म्हणत नाही की, "अगं गर्दुल्ले, मला काही पडलेली नाहीये, चल नीघ इथून." एकदा या मनहूस बुढियाचा खेल खतम करायला, तिला जीपखाली चिरडून ठार करणारच असतात; तर आपल्या दुर्दैवाने तिथे एक रँडम गावकरी अकस्मात प्रकट होतो आणि तिला वाचवतो. खरं म्हणजे सिनेमा तिथेच संपला असता तर करण-अर्जुनला अवतार घ्यायची आवश्यकता पडली नसती आणि हा सिनेमा पाहूनही आपल्यावर अत्याचार झाले नसते. असो" तेव्हा आपल्यालाही ते कळतं. राखी वीस वर्षं रोज गावातल्या मंदिरात जाऊन पुजाऱ्याला बजावते, "मेरे करण-अर्जुन आयेंगे." पण तो एकदाही म्हणत नाही की, "अगं गर्दुल्ले, मला काही पडलेली नाहीये, चल नीघ इथून." एकदा या मनहूस बुढियाचा खेल खतम करायला, तिला जीपखाली चिरडून ठार करणारच असतात; तर आपल्या दुर्दैवाने तिथे एक रँडम गावकरी अकस्मात प्रकट होतो आणि तिला वाचवतो. खरं म्हणजे सिनेमा तिथेच संपला असता तर करण-अर्जुनला अवतार घ्यायची आवश्यकता पडली नसती आणि हा सिनेमा पाहूनही आपल्यावर अत्याचार झाले नसते. असो आता लोकाग्रहास्तव 'पाताळभैरवी' सिनेमा पाहून आयुष्याचं तात्पुरतं सार्थक करावं म्हणते. हेल हिंदी सिनेमा
तारकोव्हस्कीचे 'सॅक्रीफाइस'सारखे इंटेलिजंट सिनेमे माझ्या मेंदूला झेपले नाही की तो अधून मधून सुषुम्नावस्थेत जातो. तरीही मी चिकाटीने सिनेमा बघते. स्व. तारकोव्हस्की माझ्यासारख्या पामराला क्षमा करेल अशी आशा आहे. काही अनाकलनीय, रटाळ आणि अंतहीन सिनेमेपण बघितले. 'थ्री टाईम्स' हा दिग्दर्शक - हयाव ह्येन होऊ (किंवा तत्सम)चा एक रटाळ अंतहीन, तैवानी सिनेमा पाहिला होता. यात इसवी सन १९११, १९६६ आणि २००५ मध्ये प्रेम व्यक्त करण्याची माध्यमं दाखवून प्रेक्षकांना पिळून काढलं आहे. १९११ मधली गायिका बाराखडीतले फक्त अ ते अः स्वर नरड्याचे पीळ कधी आवळत तर कधी सैल सोडून, भयाण, नरकीय सूर आळवते. सिनेमा जणू काही स्लो मोशनमध्ये शूट केला आहे असं वाटतं. आरशासमोर बसून राहणं, हात धुवायला पाणी घालणं, नाहीतर नरडं मोकाट सोडून प्रेक्षकांना कोमात पाठवणं याशिवाय काऽऽऽऽही घडत नाही. १९६६ मधली नायिका, येत नसतानासुद्धा फक्त पूल गेम्स खेळते. नायक बोटीतून ये जा करतो आणि १-२ पत्रे लिहितो. इतक्या आत्यंतिक घडामोडींमुळे आपण कडेलोट दमतो. नंतर आपल्याला झोप लागू नये म्हणून २००५ मध्ये नायिका कहर गोंगाट करून उगीच शांततेचा भंग करते. एव्हाना समाधी अवस्थेला पोचलेले मोजकेच प्रेक्षक दचकून जागे होतात आणि... 'नको देवराया अंत आता पाहू, प्राण हा सर्वथा जाऊ पाहेऽऽऽ' अशी करुण आळवणी करू लागतात. नासेर खेमरच्या 'वॉण्डरर्स ऑफ द डेझर्ट'मध्ये भगभगीत उजेडातल्या रुक्ष वाळवंटातले गाव, गूढ गावकरी, रहस्यमय शापाने मंतरलेले वातावरण आणि गावात आलेला नवीन शिक्षक यांची अनाकलनीय कथा आहे. गावातल्या मुलांची ब्राह्मणासारखी लांब शेंडी आणि शाओलीन टेंपलवाल्या मुलांसारखी वेशभूषा आणि गावात कुठेतरी सुरू असलेले हुबेहूब मंत्रोच्चारांसारखे कुराणातले() आयातपठण पाहून, "ये क्या हो रहा है नासेर भैया) आयातपठण पाहून, "ये क्या हो रहा है नासेर भैया हमरी समझ में तो कुछ भी नही आया...", असे मनातल्या मनात पुटपुटले. तरी हिंमत न हारता मी असेही सिनेमे बघतेच आहे.
कुरोसावा, इंगमार बर्गमन आणि तारकोव्हस्की, असे अनेक बुद्धिमान दिग्दर्शक समजून घेणे अवघड आहे, पण प्रयत्न सुरू आहे. जाफर पनाही, किस्लोवस्की, केस्तुरिका, माजिदी आणि कोरियन दिग्दर्शक किम की डूक याच्यासह काही जपानी, चिनी दिग्दर्शकांचे विस्मयचकित करणारे सिनेमे बघितले आणि आजन्म त्यांच्या ऋणात बांधली गेले. या अथांग सिनेसागरातून माझ्या ओंजळीत जे काही आले ते अनमोल आहे. असीम शांती, इंद्रधनुष्यी स्वप्ने, स्वर्गीय संगीत, अलौकिक प्रतिभा, अद्भुत कथा आणि अनुपम अभिनय यांच्या गारुडाने मला या रोमांचक पासष्टाव्या कलेच्या विळख्यात बंदिस्त केले आहे.
मांसल हिरॉईनपालन काय, पाठांतराला लावलेले चित्रपट काय, पिळून निघालेले समाधीवस्थेस पोचलेले प्रेक्षक काय.. अरारारारा
बाजार उठवलाय नी तरी तुमच्या भल्यामोठ्ठ्या चित्रपट-व्यासंगाचे चांगले संकलन/दर्शन करून दिलेत.
पासष्टावी कला आहेच अशी कितीही नखरे केले तरी निघून जा आयुक्शातून असे म्हणवत नाही.
लव्ह अ‍ॅड लेट लव्ह
मस्तच. आवडलं ब्वा. त्यातही आवडलेला भाग. अगदि मझ्या मनातलं लिहिलत असं वाटावं असा:-
नुकताच 'करण अर्जुन' नामक भीषण सिनेमा पाहून, हसून हसून कोमात गेले. त्यात चेटकीणीहून मनहूस दिसणाऱ्या ड्रग एडीक्टसम थेरड्या राखीला तिचे थेरडे दीर आणि त्याचे चमचे, एकच उद्योग असल्यागत 'प्रेझेंट कंटीन्युअस टेन्स'मध्ये छळत असतात. एक रँडम गावकरी टेकडीवरून आकाशवाणी प्रसवतो, "अर्जुनभैयाऽऽऽ, दुर्गाबेहेन पर अत्याचार हो रहे है" तेव्हा आपल्यालाही ते कळतं. राखी वीस वर्षे रोज गावातल्या मंदिरात जाऊन पुजाऱ्याला बजावते की "मेरे करण-अर्जुन आयेंगे", पण तो एकदाही म्हणत नाही की, "अगं गर्दुल्ले, मला काही पडलेली नाहीये, चल निघ इथून". एकदा या मनहूस बुढीयाचा खेल खतम करायला, तिला जीपखाली चिरडून ठार करणारच असतात तर आपल्या दुर्दैवाने तिथे एक रँडम गावकरी अकस्मात प्रकट होतो आणि तिला वाचवतो.
'प्रेझेंट कंटीन्युअस टेन्स'मध्ये छळत असतात हे हायक्लास वर्णन.
संगति जयाच्या खेळलो मी सदाहि | हाकेस तो आता ओ देत नाही
लेख वाचताना 'प्रेझेंट कंटिन्युअस टेन्समधे' हंसलो.
कारवाँ सिनेमातली गाणी बघताना, अरुणा ईराणीने हिरोला आपल्या वक्षांनीच धक्के देताना
बघितले तेंव्हा त्याच्या पाठीला विवरे कशी पडली नाहीत, याचे तेंव्हा आश्चर्य वाटले होते.
अमिताभच्या बाँबे टू गोवा च्या नाचाबद्दल खुद्द मेहमूदच्या तोंडून किस्सा इथे
बाकी पासष्टावी कला जाहीरात की काय असे वाचले होते, माझी गल्लत होती आहे काय
"पान सापडले नाही" असे लिहून येत आहे सदर दुवा क्लिकल्यावर
संगति जयाच्या खेळलो मी सदाहि | हाकेस तो आता ओ देत नाही
सहजराव , जी चौसष्ठ कलांच्या नंतर येते त्या कुठल्याही कलेला पासष्टावी कला म्हटल्यास काय हरकत आहे
 समाधीअवस्था, पाठांतर, प्रे.कं.टे., गर्दुल्ले, चिरडून ठार..... लोळणफुगडी घालून हसले
तुन्द हैं शोले, सुर्ख है आहन
राघांनी मागे "जांगडगुत्ता" ह्या शब्दाशी अशीच ओळख करुन दिली होतीत.
संगति जयाच्या खेळलो मी सदाहि | हाकेस तो आता ओ देत नाही
सगळा लेख फक्कड, पण कृषी
सगळा लेख फक्कड, पण
कृषी विद्यापीठात मांसल ससेपालन किंवा मांसल कोंबडीपालन असे विषय असतात तद्वत मांसल हिरोईनपालन, संवर्धन आणि यथेच्छ प्रदर्शन हा दक्षिणी सिनेमांचा अनिवार्य उपक्रम असतो.
हे काळजाला भिडलं. या यथेच्छ प्रदर्शनात आघाडीवर असलेला एक दिग्दर्शक म्हणजे राघवेंद्र राव. त्याच्या पिच्चरमध्ये नाभीप्रदर्शनाचा विशिष्ट फॉरमॅट ठरलेला असतो असे एका तेलुगु मित्राने सप्रमाण दाखवल्यावर कळायचं बंद झालं होतं.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
असे अफलातुन विषय ऑफिसच्या कामात कानावर आदळत असतात .
बॅटमॅन,यावर प्रकाश टाकून आमच्या ज्ञानात भर टाकावी , उत्सुकतेने मांजर मरू लागलय .
त्याच्या पिच्चरमधल्या गाण्यात हिरॉईनच्या बेंबीवर फळ मारल्याचा किमान एक शीन असतो. तेलुगु मित्राला विचारून तूनळी दुवा टाकतो.
माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं
म्हंजे सन्नी देवल - सुनील शिट्टी ह्यांच्या पिच्चर मधी येकतरी हापसा उपटण्याचा, एका हातात स्टेनगन अन् मशिनगन घेतल्याचा शीन अस्तो तसं काय
किंवा इम्रान हाश्मी च्या पिच्चरमधी एकतरी आसुसल्या सारखा दीर्घ चुंबन घेण्याचा शीन अस्तो तसं काय
हल्लीच्या हिरोइनच्या पिच्चरमधी एकतरी शीन त्यांनी कप्डे घातलेला , न-उन्मादक र्‍हातो, तसं काय
संगति जयाच्या खेळलो मी सदाहि | हाकेस तो आता ओ देत नाही
येकतरी हापसा उपटण्याचा :) :)
त्या धरमेंढर ला रक्त द्यायची कधी वेळच येत नाही कारण तो एकच ध्यास घेतल्यागत
कमिन्या कुत्त्याचं खून पिऊन कुठेतरी जात असतो
सर्दट उषा मंगेशकरचं शेंबुडलं
सर्दट उषा मंगेशकरचं शेंबुडलं स्वरयंत्र निकामी कसं करता येईल हा एकच विचार मेंदू कुरतडत असे. हा सिनेमा पृथ्वीवरून नाहीसा होईपर्यंत झोर्बा ग्रहावर रहायला निघून जावं असाही विचार मी तेव्हा केला होता. >>> सॉल्लीड
जरड मुळा >>>> अशक्य शब्द आहे हा. ठार झालो. सर्वत्र अशा चपखल उपमांची रेलचैल आहे. एरव्ही खूप गंभीर होऊ शकणारा लेख खुसखुशीत शैलीत वेगळ्या धाटण्याच्या सिनेमांचा थोडक्यात धांडोळा घेऊन गेला.
 छानच. "डोक्याला नो कल्हई" लेख.
इस्मत चुगताई (जन्म : २१ आॅगस्ट १९१५)
जन्मदिवस : गणितज्ञ ऑग्युस्तां-लुई कोशी (१७८९), रेखाचित्रकार ऑब्री बीअर्डस्ली (१८७२), चित्रकार ना. श्री. बेंद्रे (१९१०), लेखिका इस्मत चुगताई (१९१५), गायिका, अभिनेत्री जयमाला शिलेदार (१९२१), क्रिकेटपटू, प्रशिक्षक व्ही. बी. चंद्रशेखर (१९६१), गूगलचा सहसंस्थापक सर्गेई ब्रिन (१९७३), धावपटू उसेन बोल्ट (१९८६)
मृत्युदिवस : गायक विष्णू दिगंबर पलुस्कर (१९३१), साम्यवादी विचारवंत क्रांतिकारक लेऑन ट्रॉटस्की (१९४०), गांधीवादी, साहित्यिक, शिक्षणतज्ञ काकासाहेब कालेलकर (१९८१), खगोलशास्त्रज्ञ, नोबेलविजेते चंद्रशेखर सुब्रह्मण्यन (१९९५), अभिनेते शरद तळवलकर (२००१), सिंथेसाइझरचा निर्माता रॉबर्ट मूग (२००५), सनईवादक उ. बिस्मिल्ला खाँ (२००६), ज्ञानपीठविजेती लेखिका कुर्रतुल ऐन हैदर (२००७)
१८८८ : बेरीज करण्याच्या यंत्राचे पेटंट विल्यम बरोज याने मिळवले.
१९६४ : हेब्बाळला 'कृषिविज्ञान विद्यापीठा'ची स्थापना.
१९६८ : प्राग वसंत - चेकोस्लोव्हाकियातील उदारमतवादी प्रवाहाचे निर्दालन करण्यासाठी रशियन आणि वॉर्सॉ करारातील इतर देशांच्या फौजा प्रागमध्ये दाखल. १९६८च्या युरोपातील विद्यार्थी आंदोलनासाठी एक महत्त्वाची घटना.
१९११ : जगप्रसिद्ध 'मोनालिसा' या चित्राची फ्रान्समधून चोरी; दोन वर्षांनंतर चित्र सापडले.
१९९४ : बारा वर्षीय रुपाली रेपाळे ह्या मराठी जलतरणपटूने इंग्लिश खाडी पार केली.
१९९१ : लातव्हियाने स्वतःला सोव्हिएत संघापासून स्वतंत्र जाहीर केले.
दिवाळी अंक - २०१५
भा. रा. भागवत विशेषांक
नवीन संकेताक्षरासाठी विनंती करा.
सध्या कोण कोण आलेले आहे
सध्या 6 सदस्य आलेले आहेत.
ऐशा रसां ऐसे रसिक...
ऐसीअक्षरे संस्थळाची उद्दिष्टे - मार्गदर्शक तत्त्वे - धोरणे