काय बरे होणार या निवडणुकीत | Loksatta

दाभोलकर, पानसरे हत्या तपासात पोलिसांवर दबाव
किनाऱ्यांची सुरक्षा शिकायला ‘बेवॉच’ पाहा
वर्दी देणाराच तपास अधिकारी असल्याबद्दल तेजपाल यांचा आक्षेप
वादाच्या मुद्दय़ांबाबत भारत-चीन संवेदनशील
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
दिवाळी अंक २०१३ »
काय बरे होणार या निवडणुकीत
काय बरे होणार या निवडणुकीत
(अर्थात लोकसभा निवडणुकीचे सार्थ भविष्य) लवकरच देशातील पाच राज्यांमध्ये विधानसभेच्या निवडणुका होत आहेत. त्यानंतर संपूर्ण देशात लोकसभेची निवडणूक होईल. (हे भविष्य नाही. आधीच माहीत असलेल्या गोष्टी
लवकरच देशातील पाच राज्यांमध्ये विधानसभेच्या निवडणुका होत आहेत. त्यानंतर संपूर्ण देशात लोकसभेची निवडणूक होईल. (हे भविष्य नाही. आधीच माहीत असलेल्या गोष्टी सांगणे यास आमच्यात ‘भविष्यकथन’ म्हणत नाहीत) ही निवडणूक आपल्या देशाच्या- म्हणजे भारतमातेच्या दृष्टीने अतिशय व अत्यंत महत्त्वाची आहे. का, की यातूनच केंद्रातील पुढील सरकार निवडले जाणार आहे. (आपल्या तरुण भारतास वाटते तसे फेसबुकवरून नव्हे) ही निवडणूक आपल्या देशाच्या- म्हणजे भारतमातेच्या दृष्टीने अतिशय व अत्यंत महत्त्वाची आहे. का, की यातूनच केंद्रातील पुढील सरकार निवडले जाणार आहे. (आपल्या तरुण भारतास वाटते तसे फेसबुकवरून नव्हे कृपया ध्यानी घ्या. फेसबुकवरील लाइक्स अजून निवडणुकीत ग्राह्य धरत नाहीत कृपया ध्यानी घ्या. फेसबुकवरील लाइक्स अजून निवडणुकीत ग्राह्य धरत नाहीत सर्वोच्च न्यायालयाने तसा कोणताही निकाल दिलेला नाही. तद्वत केंद्रीय मंत्रिमंडळानेही तसा वटहुकूम काढलेला नाही.) हे सरकार आपला नेता- म्हणजे पंतप्रधान निवडेल. (नाही सर्वोच्च न्यायालयाने तसा कोणताही निकाल दिलेला नाही. तद्वत केंद्रीय मंत्रिमंडळानेही तसा वटहुकूम काढलेला नाही.) हे सरकार आपला नेता- म्हणजे पंतप्रधान निवडेल. (नाही आमुचे भाजप भाग्यविधाते नरेंद्र मोदी अजून पंतप्रधान झालेले नाहीत आमुचे भाजप भाग्यविधाते नरेंद्र मोदी अजून पंतप्रधान झालेले नाहीत
तर आता आपल्यासमोर दहा कोटींचा सवाल असा आहे की, पुढील पंतप्रधान कोण असेल
 किती वेळा तेच ते बौद्धिक घ्यायचे
तर- हा अगदीच नागरिकशास्त्रीय सवाल झाला.
 म्हणजे पुढचे सरकार कोणत्या पक्षाचे
 उत्तर साधे व सुलभ आहे.
ज्या पक्षास बहुमत, त्याच पक्षाचा पंतप्रधान होणार
तसे नसते तर आमुचे लाडके महाराष्ट्रवादी नेते व जाणते राजे शरदकाका पवार हे एव्हाना उजव्या, डाव्या, तिसऱ्या, झालेच तर चौथ्या अशा सर्व आघाडय़ांचे माजी पंतप्रधान होऊन निवृत्त नसते का झाले पण नियम म्हणजे नियम पण नियम म्हणजे नियम उगाच घटनेचा भंग नाही करायचा उगाच घटनेचा भंग नाही करायचा ज्या पक्षास बहुमत, त्याच पक्षाचा पंतप्रधान ज्या पक्षास बहुमत, त्याच पक्षाचा पंतप्रधान तेव्हा खरा प्रश्न असा आहे की, आगामी लोकसभा निवडणुकीत कोणत्या पक्षास तो महामायावी, महाजादुई, कल्याणकारी आकडा लागेल तेव्हा खरा प्रश्न असा आहे की, आगामी लोकसभा निवडणुकीत कोणत्या पक्षास तो महामायावी, महाजादुई, कल्याणकारी आकडा लागेल तुम्हास सांगतो- या प्रश्नावर आम्ही आतापावेतो एवढा मेंदू शिणवला आहे, एवढी गणिते मांडली आहेत, एवढी आकडेमोड केली आहे, की त्या बळावर आम्ही कल्याण बाजारात सहजच नाव काढू शकू. गेलाबाजार दूरचित्रवाणी वाहिन्या तर कुठेच गेल्या नाहीत. आमचे हे गणिती कौशल्य आणि बोलघेवडेपणा या जोरावर कोणताही च्यानेल आम्हास निवडणूक विश्लेषक म्हणून एका पायी पाचारण करील.
आता आम्हास दूरचित्रवाणी वाहिन्यांच्या स्टुडिओतले ते मोठमोठे टच्स्क्रीन वापरण्याची सवय नाही. त्यावरचे ते ग्राफिक्स आणि पायचार्ट यात आम्हांस गती व गम्य नाही. सलग आठाठ तास एका जागी बसण्याची आम्हास सवय नाही, की ब्रेकपूर्वी या स्टुडियोत, तर ब्रेकनंतर त्या वाहिनीवर अशी पळापळ करण्याची आदत नाही. परंतु वेळ आली व संधी प्राप्त झाली, तर मात्र आम्ही पठ्ठे मागे हटणार नाही. (कृपया, च्यानेलवरील गेस्टांचे संयोजन करणाऱ्या मंडळींनी याची नोंद घ्यावी.)
अखेर तेथे जाऊन विश्लेषकाने असेच तर विश्लेषण करायचे असते, की-
‘अजून तिसऱ्या फेरीची मतमोजणी होणे बाकी आहे. त्यामुळे या मतदारसंघातील निकालाविषयी या क्षणी भाष्य करणे उचित होणार नाही. येथे अमुक अमुक पक्षाच्या उमेदवाराने आघाडी घेतली असली, तरी खरे तर निकाल जाहीर झाल्यानंतरच कोणाला जास्त मते मिळाली, हे सांगणे योग्य ठरेल
‘मनसेने खाल्लेली शिवसेनेची मते आणि अल्पसंख्याक व्होट बँकेवरील काँग्रेसचे वर्चस्व यामुळे या ठिकाणी युतीचे पारडे खाली दिसत असले, तरी भाजपला मोदी फॅक्टर तारून नेईल असे दिसते. त्यामुळे भाजपच्या मतांची टक्केवारी शून्य पूर्णाक नऊने घटेल, परंतु काँग्रेसच्या मतांवर मात्र फार परिणाम होईल असे दिसत नाही. त्यामुळे येथे भाजपचा उमेदवार निवडून आल्यास त्याचे सर्व श्रेय बसपने काँग्रेसच्या मतपेढीला जे िखडार पाडले त्याला द्यावे लागेल. अर्थात येथे काँग्रेसचा उमेदवारही निवडून येण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. शेवटी सर्व काही मतदारांच्या हाती आहे..’
‘काँग्रेस आणि मित्रपक्षांनी आतापर्यंत १०२ जागांवर आघाडी घेतली आहे. त्यांची घोडदौड अशीच सुरू राहिल्यास ते ब्रेक इव्हनला येऊ शकतात. तिकडे भाजप आघाडीनेही १२५ जागांवर आघाडी घेतलेली आहे. भाजपला जर २४५ जागा मिळाल्या तर त्यांना जादुई आकडा गाठण्यासाठी अजून २७ जागांची गरज पडेल. तेव्हा तेवढय़ा जागा त्यांना जिंकाव्या लागतील, किंवा काँग्रेसला जर २४५ जागा मिळाल्या तर त्यांनाही २७ जागा कमी पडतील. एकूण अजून चित्र स्पष्ट होण्यासाठी पुढील निकालांची वाट पाहावी लागेल..’
आता हे अशी गोलवाटोळी वटवट करणे आमच्यासारख्या अभ्यासू बोरुबहाद्दरास कणमात्र कर्मकठीण नाही. बोलावयाचे खूप; परंतु सांगावयाचे काहीच नाही, हे विज्ञान काय आम्हांसही जमू शकते त्याकरिता निवडणूक आकडेशास्त्रीच हवा, असे कवण्या विद्वानाने सांगितले
तुम्हास सांगतो- या आकडेशास्त्रींचा बरीक आम्हास हार्दिक आदरच वाटतो एवढे सर्वेक्षण करून एवढी सुबक गाजराची पुंगी करायची, हे काही खावयाचे काम नाही एवढे सर्वेक्षण करून एवढी सुबक गाजराची पुंगी करायची, हे काही खावयाचे काम नाही तसे म्हणा हल्ली कसल्याही व कोणत्याही गोष्टींचे सर्वेक्षण केले जाते. मागे एकदा एक्या कंपनीने लोकांच्या िशकण्याच्या सवयीचे सर्वेक्षण केले होते तसे म्हणा हल्ली कसल्याही व कोणत्याही गोष्टींचे सर्वेक्षण केले जाते. मागे एकदा एक्या कंपनीने लोकांच्या िशकण्याच्या सवयीचे सर्वेक्षण केले होते करायचे तर करा बापडे. आमची त्यास ना नाही. किंतु त्याचे निष्कर्ष वर्तमानपत्रांतून छापून आणण्याचे काही कारण होते काय करायचे तर करा बापडे. आमची त्यास ना नाही. किंतु त्याचे निष्कर्ष वर्तमानपत्रांतून छापून आणण्याचे काही कारण होते काय भारतातील ३५ टक्के लोक िशकताना ‘आक् छी’ असा आवाज काढतात. ४३ टक्के लोकांस सटकन् िशक येते, तर ६८ टक्के लोकांस िशक येण्यापूर्वी नाकात जोरदार वळवळते भारतातील ३५ टक्के लोक िशकताना ‘आक् छी’ असा आवाज काढतात. ४३ टक्के लोकांस सटकन् िशक येते, तर ६८ टक्के लोकांस िशक येण्यापूर्वी नाकात जोरदार वळवळते अरे हे आकडे वाचून आम्ही काय करावे अशी आपली अपेक्षा आहे परंतु काही लोक सर्वेक्षण करतात. काही ते प्रसिद्ध करतात व काही ते आवडीने वाचतात. ‘सर्वेपि सुखिन: सन्तु’ या न्यायाने सर्वाचेच बरे चालते परंतु काही लोक सर्वेक्षण करतात. काही ते प्रसिद्ध करतात व काही ते आवडीने वाचतात. ‘सर्वेपि सुखिन: सन्तु’ या न्यायाने सर्वाचेच बरे चालते आम्हीही निवडणूक निकालाच्या मतचाचण्या अशाच मन लावून वाचतो. मज्जा येते आम्हीही निवडणूक निकालाच्या मतचाचण्या अशाच मन लावून वाचतो. मज्जा येते बरे, पुन्हा या मतचाचण्यांचे निष्कर्षही च्यानेल बदलावा तसे बदलत असतात. परिणामी कोणास वाईट वाटण्याचे कारणच उरत नाही. निकाल येईपर्यंत मनुष्ये कशी त्या आकडय़ांच्या आकडय़ात अडकलेली राहतात
पण यातून पुढचे सरकार कोणाचे येणार, हा प्रश्नगुंता काही सुटत नाही. तेव्हा मग आपणापुढे दोनच पर्याय शिल्लक राहतात.
एक- ‘अरे, मी म्हण्तो काय फरक पडतो याने कोणाचेही सरकार आले तरी तुमच्या-आमच्या बेसिकमध्ये काही फरक पडणार आहे का लेले कोणाचेही सरकार आले तरी तुमच्या-आमच्या बेसिकमध्ये काही फरक पडणार आहे का लेले’ असा सवाल करावयाचा आणि निकालदिनी ईएसपीएनवर क्रिकेटची म्याच पाहात बसावयाची
किंवा दोन- अंनिसची क्षमा मागून सरळ ग्रहगोलांस शरण जावयाचे
वाचकांतील विज्ञाननिष्ठ स्त्री, पुरुष व अन्य हो,
हे वाचून आपण आम्हास खासच अंधश्रद्धाळू म्हणाल. परंतु त्यास आमुचा नाइलाज आहे. वस्तुत: काही दिसांपूर्वीपर्यंत आमचाही भविष्य, ज्योतिष अशा गोष्टींवर लवमात्र विश्वास नव्हता. नंतर बसला. आमुची ती विश्वासकथा अगदी एशियन स्काय शॉपच्या जाहिरातीत शोभावी अशी आहे. त्यात तो बिचारा, रंजलेला गांजलेला पुरुषप्राणी कसा हताशेने सांगत असतो, की- ‘पूर्वी माझा ज्योतिषावर भरोसा नव्हता. अजिबात नव्हता. मी कधीही कुंडली पाहत नव्हतो. पोपटवाल्यासमोर बसत नव्हतो. माझे दिवस असेच चालले होते. आज मला प्रवासाची संधी आहे का जोडीदाराबरोबर वाद संभवतो का जोडीदाराबरोबर वाद संभवतो का वरिष्ठांची नाराजी ओढवेल का वरिष्ठांची नाराजी ओढवेल का असे पुढे काय होणार, हे मला काहीच समजत नव्हते. हे माझ्या देवा असे पुढे काय होणार, हे मला काहीच समजत नव्हते. हे माझ्या देवा मी अतिशय दुखात होतो मी अतिशय दुखात होतो मला काहीच सुचत नव्हते मला काहीच सुचत नव्हते मग मला एक मित्र भेटला. त्याने मला शिवसेना नेते मनोहर जोशी सर यांच्याकडे पाहा, असे सांगितले. ते प्रत्येक गोष्ट ज्योतिषाला विचारून करतात. त्यामुळे त्यांची खूप प्रगती झाली. ज्योतिषाला विचारून त्यांनी एक गोष्ट केली नाही. त्यामुळे प्रगती त्यांच्यावर नाराज झाली. ते पाहून मीही ज्योतिषावर विश्वास ठेवू लागलो. आता रोज पेपरमधील राशीभविष्य वाचल्याशिवाय माझा दिवस सुरू होत नाही. त्यामुळे मी व माझी सुविद्य पत्नी खूप आनंदात आहे. हो ना प्रिये.. मग मला एक मित्र भेटला. त्याने मला शिवसेना नेते मनोहर जोशी सर यांच्याकडे पाहा, असे सांगितले. ते प्रत्येक गोष्ट ज्योतिषाला विचारून करतात. त्यामुळे त्यांची खूप प्रगती झाली. ज्योतिषाला विचारून त्यांनी एक गोष्ट केली नाही. त्यामुळे प्रगती त्यांच्यावर नाराज झाली. ते पाहून मीही ज्योतिषावर विश्वास ठेवू लागलो. आता रोज पेपरमधील राशीभविष्य वाचल्याशिवाय माझा दिवस सुरू होत नाही. त्यामुळे मी व माझी सुविद्य पत्नी खूप आनंदात आहे. हो ना प्रिये..
तर मुद्दा असा की, पुढे काय होणार, हे जाणून घेण्याचा एकमेव शास्त्रीय महामार्ग कोणता असेल, तर तो भविष्याचा आहे, याबाबत आता तरी आमुचे मनी शंका नाही. परंतु या वाटेवरही चकवे अधिक. भविष्यवेत्त्यांचेही आकडेशास्त्र्यांप्रमाणेच असते. एका ज्योतिषाच्या मते, काँग्रेसच्या कुंडलीवर शनीची छाया असेल, तर दुसऱ्यास तेथे नक्कीच रवीचा प्रकाश दिसतो. एकाच्या मते, पुढील पंतप्रधान भाजपचा असेल (यावेळी या मुद्दय़ावर बहुतेकांचे एकमत असणार. आमचे भविष्य लिहून घ्या), तर दुसऱ्याच्या मते, अवघी लोकसभाच त्रिशंकू असणार), तर दुसऱ्याच्या मते, अवघी लोकसभाच त्रिशंकू असणार हे कमी की काय म्हणून काकाजी पवार यांसारखे हौशी होराभूषणही हळूच काडी टाकावी तशी भाकिते टाकणार हे कमी की काय म्हणून काकाजी पवार यांसारखे हौशी होराभूषणही हळूच काडी टाकावी तशी भाकिते टाकणार एकंदर या प्रांतीही जो जे वांछिल तो ते लाहो, अशीच गत एकंदर या प्रांतीही जो जे वांछिल तो ते लाहो, अशीच गत अशावेळी आपुल्यासारख्या जनसामान्य भविष्योत्सुकांनी करावे तर काय करावे
परंतु वाचकांतील स्त्री, पुरुष व अन्य हो,
 भारतातील कुडमुडय़ा ज्योतिषांपासून टॅरो कार्ड व पोपटवाल्यांपर्यंत सर्वजण भविष्यात जी भाकिते करणार आहेत, त्याचे भविष्य जाणून घेऊन आम्ही त्याचा सुलभ व सार्थ लसावि काढलेला आहे. केवळ जनहितार्थ तो निचोड येथे प्रकाशित करीत आहोत. (टाळ्या
तर सहर्ष सादर आहे- शके १९३६ अर्थात् सन २०१४ चे राजकीय भविष्य..
काँग्रेस हा भारतातील सर्वात जुना राजकीय पक्ष असून, त्यास थोर इतिहास आहे. (सगळे ज्योतिषी भविष्य सांगण्याची सुरुवात भूतकाळापासून का करतात कोण जाणे पण असू दे. तेवढाच आपलाही इतिहास पक्का होतो पण असू दे. तेवढाच आपलाही इतिहास पक्का होतो
या पक्षाचे भविष्य एका शब्दात सांगता येईल- राहुल गांधी समस्या एकच, की या राहुल गांधी यांचे भविष्य मात्र अजूनही चाचपडत आहे
पक्षाच्या राशीमध्ये उच्चस्थानी सोनिया गांधी व दिग्विजयसिंह असून, सर्व स्थानांमध्ये असणारा, परंतु कधीही न दिसणारा अहमद पटेल यांच्यासारखा ग्रहही पक्षाच्या राशीस कायमचा आहे. हा ग्रह ऐन निवडणुकीच्या वेळी कोणत्या खेळी करतो व त्यास राहुल गांधी कशी मात देतात, यावर यावेळी पक्षाचे भवितव्य ठरेल.
‘हात’ हे निवडणूक चिन्ह असल्याने ते दाखवून अवलक्षण करण्यात हा पक्ष सराईत व पटाईत आहे. गेल्या सुमारे साडेचार वर्षांत तर राहुल गांधी यांचे गुरू डॉ. मनमोहन सिंग यांनी या कलेमध्ये चांगलीच प्रगती केलेली आहे. त्या बळावर हा पक्ष पुढील निवडणुकीस सामोरा जात असल्याने सगळेच चित्र धूसर आहे. ‘भारत निर्माण’च्या जाहिराती हाच सध्यातरी आशेचा किरण दिसतो. परंतु मोदी या गुर्जरी ग्रहामुळे या जाहिरातीही काळवंडल्या आहेत.
‘कठीण समय येता कोण कामास येतो’ या सुभाषिताचा प्रत्यय या निवडणुकीनंतर काँग्रेसला येईल व ‘कठीण समय येता घडय़ाळही सोडून जाते’ अशी नवी राजकीय म्हण उदयास येईल.
एकंदरीत पुढील पाच वष्रे आम आदमी म्हणून बसण्याची सवय पक्षकार्यकर्त्यांना करावी लागेल असा सर्वच ग्रहांचा ग्रह दिसतो. (हल्ली तंत्रज्ञान किती सर्वव्यापी झाले आहे पाहा ग्रहगोलांवरही सोशल मीडियाचा प्रभाव दिसतो ग्रहगोलांवरही सोशल मीडियाचा प्रभाव दिसतो
भारतीय जनता पक्ष :
‘किती मौज दिसे ही पाहा तरी, हे विमान फिरते अधांतरी’ या काव्यपंक्ती भाजपला उद्देशून लिहिलेल्या नाहीत पंतप्रधान (भावी) नरेंद्र मोदी यांच्यामुळे इतरेजनांस या ओळी आठवत असतील तर त्यास कोण काय करणार पंतप्रधान (भावी) नरेंद्र मोदी यांच्यामुळे इतरेजनांस या ओळी आठवत असतील तर त्यास कोण काय करणार अनेक भावी पंतप्रधानांचा पक्ष म्हणून ख्यातकीर्त असणाऱ्या भाजपचे राशीस्वामी सध्यातरी नरेंद्र मोदी हेच आहेत. त्यामुळे पक्षाला आगामी वर्ष जाहिरातदार म्हणतात त्याप्रमाणे आनंदाचे, सौख्याचे, समाधानाचे आणि खासकरून भरभराटीचे जाईल, याविषयी भाजपाईंच्या मनात कोणतीही शंका नाही. मात्र, भाजपची कुंडली काही वेगळेच सांगते. अष्टमीतील सीबीआयमुळे ऐन निवडणुकीच्या वेळी कोर्टकज्जे होतील. मोदी ग्रहाचे गुरुत्वाकर्षण बल काहीसे विचित्र आहे. ते एकाच वेळी खेचून घेते व दूरही लोटते. जसे की, ते सुषमाजी, नितीनजी यांना खेचते, पण लालजी यांना दूर लोटते. याचा पुनप्र्रत्यय आगामी निवडणुकीतही दिसेल. भाजपकडे मतदार आकर्षति होतील, तर मित्रपक्ष दूर जातील. द्राविड, उत्कल, बंग आदी राज्यांत व्रात्यस्तोमविधी केल्यास योग्य फळ मिळेल.
आगामी निवडणुकीत आपले खरे मित्र व शत्रू कोण, हेही मोदी यांना नीट पारखून घ्यावे लागेल. सध्याच्या ग्रहदशेनुसार भाजपला कोळसा, चारा, चीन, पाकिस्तान, राहुल, दिग्विजयसिंह यांची चांगलीच साथ मिळेल. मुलायमसिंह हेही मदतीस येतील. मात्र, त्यांचे साह्य घ्यावे की शौचालयाचा मुद्दा लावून धरावा, अशी गंभीर स्थिती निर्माण होईल.
लोकसभा निवडणुकीत एकटय़ाने २२० हून अधिक जागा मिळविल्यास मोदी यांना अमेरिकेचा व्हिसा मिळण्याची तसेच लालकिल्ल्यावर ध्वजारोहणाची संधी मिळेल. अन्यथा सभेतील प्रतिकृतीवरच समाधान मानावे लागेल
जन्मवेळेपासूनच साडेसाती लागलेल्या या वाममार्गी पक्षाच्या कुंडलीतील कोणताही ग्रह एक सेकंद एका जागी राहील तर शप्पथ प्रत्येक ग्रहाला नेमके दुसऱ्याचे स्थान हवे असते. ग्रहांच्या युत्या अत्यंत अस्थिर. बरे, कोणता शुभ ग्रह कधी पापग्रह बनेल याचा काही नेम नाही. परिणामी भविष्य वर्तविण्यास अत्यंत कठीण अशी या पक्षाची कुंडली असल्याचे सर्वच भविष्यवेत्त्यांचे मत आहे. पक्षाच्या कुंडलीत काही अदृश्य शक्ती कार्य करीत असल्याचे काही ज्योतिर्भास्करांना आढळले आहे. या शक्तींमुळे पक्षास अनपेक्षित सत्तायोग संभवतो. काँग्रेसने बाहेरून पािठबा दिल्यास ते शक्य होईल. मात्र, तत्पूर्वी तिसरी आघाडी तयार होणे गरजेचे आहे प्रत्येक ग्रहाला नेमके दुसऱ्याचे स्थान हवे असते. ग्रहांच्या युत्या अत्यंत अस्थिर. बरे, कोणता शुभ ग्रह कधी पापग्रह बनेल याचा काही नेम नाही. परिणामी भविष्य वर्तविण्यास अत्यंत कठीण अशी या पक्षाची कुंडली असल्याचे सर्वच भविष्यवेत्त्यांचे मत आहे. पक्षाच्या कुंडलीत काही अदृश्य शक्ती कार्य करीत असल्याचे काही ज्योतिर्भास्करांना आढळले आहे. या शक्तींमुळे पक्षास अनपेक्षित सत्तायोग संभवतो. काँग्रेसने बाहेरून पािठबा दिल्यास ते शक्य होईल. मात्र, तत्पूर्वी तिसरी आघाडी तयार होणे गरजेचे आहे राष्ट्रवादी मंडळींची ती काळाची गरज आहे
पक्षाच्या घडय़ाळाचा काटा दहा जागांच्या वर जाणे हीसुद्धा राष्ट्रवादी काँग्रेसची काळाची गरज आहे. परंतु नेमका तेथेच ग्रहघोटाळा आहे. तो दूर करण्याकरिता पक्षाच्या सुभेदारांना त्यांच्या त्यांच्या सुभ्यातून निवडून दिल्लीस धाडणे हा एक मार्ग आहे. मात्र, त्यासाठी आधी कुंडलीतील चुलत शनीची शांत करावी लागेल. कोणत्याही पक्षाबरोबर छत्तीसच्या छत्तीसच नव्हे, तर बहात्तर गुण जुळणारी कुंडली हे या पक्षाचे वैशिष्टय़. ते या निवडणुकीतही अबाधित राहील. चुलत शनीमुळे काँग्रेसबरोबर जागावाटपाचे वाद, पाडापाडीचे खेळ रंगतील. त्यातून लोकांचे व काकांचे मनोरंजन होईल. नंतर व्हायचे तेच होईल काका करायचे तेच करतील
पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी ‘बेबंदशाही खपवून घेतली जाणार नाही,’ असा सक्त इशारा दिल्यापासून कुंडलीमधील शाखे-शाखेतील ग्रह जाम टरकले आहेत भाजपबरोबर जागांवरून वाद संभवतात. नाराज मंडळी पक्ष सोडून जातील. त्यामुळे पक्षातील बेबंदशाही निपटून निघेल व त्याऐवजी मििलदशाही, आदित्यशाही अशा विविध शाखा तेवढय़ाच दिसतील. रामदास आठवले नामक प्लुटो ग्रहास कुंडलीतील कोणत्या घरात ठेवायचे, हा मोठाच प्रश्न पडेल. ‘आठवले तर आठवले, नाही तर ऑप्शनला टाकले..’ हा पर्याय विद्यापीठाच्या परीक्षेत चालतो, निवडणुकीत नाही- हे आदित्यला समजावून सांगावे लागेल. एरवी कुंडलीत यंदा मोदीयोग असल्याने पक्षास तसे काळजीचे कारण नाही. निवडणूक काळात पक्षप्रमुखांनी कॅमेऱ्यास चार हात दूर ठेवले म्हणजे झाले
याशिवाय बसप, मनसे, सप, द्रमुक, अण्णा द्रमुक, माकप, भाकप असे अनेक पक्ष निवडणूक िरगणात आहेत. बसप हा पक्ष कुंडली मानत नसला तरी भविष्य निश्चितच मानतो. सप हा समाजवाद्यांचा पक्ष असल्याने तो गुपचूप कुंडली मानतो आणि उघडपणे भविष्यही. या दोन्ही पक्षांचे ग्रह उत्तर प्रदेशच्या आकाशातच एकमेकांभोवती िपगा घालत काटाकाटी करीत असतात. या निवडणुकीतही तेच होणार आहे. बसपच्या कुंडलीत यावेळी अँटी-इन्कम्बन्सीचा जोर आहे, तर सपच्या कुंडलीतील नेहमीचा अल्पसंख्याक योगही यावेळी दिसत नाही. आमचे लाडके नेताजी मुलायमसिंह यांना पंतप्रधान बनण्याची भारी हौस. परंतु त्यांच्यावर शनीची माया त्याला कोण काय करणार त्याला कोण काय करणार मायावतींच्या राशीलाही सीबीआयचा मंगळ आहे. केंद्रात मोदी येवोत वा गांधी- निवडणुकीनंतर त्यांचा प्रभाव कमी होईल अशी चिन्हे आहेत. मायावतींचेही फार काही मागणे नाही. तेवढे झाले तरी त्यांना पुरे. पुतळे बांधायला उत्तर प्रदेशात अजून चिकार जागा आहे मायावतींच्या राशीलाही सीबीआयचा मंगळ आहे. केंद्रात मोदी येवोत वा गांधी- निवडणुकीनंतर त्यांचा प्रभाव कमी होईल अशी चिन्हे आहेत. मायावतींचेही फार काही मागणे नाही. तेवढे झाले तरी त्यांना पुरे. पुतळे बांधायला उत्तर प्रदेशात अजून चिकार जागा आहे द्रमुक, अण्णा द्रमुक या दोन्ही पक्षांमध्ये तसा फार फरक नसतो. फरक असलाच तर तो चष्मा आणि साडीचाच. या दोन्ही पक्षांच्या कुंडल्यांतील ग्रहही अगदी आयाराम-गयाराम असतात. पाच वष्रे ते द्रमुकला शुभफळे देतात, तर त्याच्या पुढची पाच वष्रे अण्णा द्रमुकला. या हिशेबाने पुढची पाच वष्रे जयललिता यांची दिसतात. मोदी यांना अद्याप याचा नीटसा पत्ता नसावा. परंतु सत्तेवर आल्यास त्यांना मायावती, जयललिता आणि ममता या तीन नक्षत्रांचा सामना करायचा आहे. एकूण पुढच्या पाच वर्षांत मोदी यांचा पुरता वाजपेयी होणार असे दिसते. ग्रहांची माया खूप अगाध हेच खरे
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
‘ऑगस्ट क्रांती’मध्ये लाखोंची चोरी; प्रवाशांनीच हात साफ केल्याचा संशय
सरकारी रुग्णालयातील डॉक्टरांचा उपचारास नकार; महिलेने रिक्षातच दिला बाळाला जन्म
सुनील गावस्कर यांना ‘मास्टर ब्लास्टर’कडून मराठमोळ्या शुभेच्छा
सात वर्षात भारताची अर्थव्यवस्था दुप्पट होणार – सुरेश प्रभू
समाजासाठी प्रेरणा ठरणाऱ्या ‘त्या’ बारा जणांचा ‘लोकसत्ता तरुण तेजांकित’ पुरस्काराने गौरव
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
काँग्रेस नेते गुरुदास कामत यांचे निधन
Ind vs Eng : चौथ्या दिवसाच्या खेळात झालेले हे ११ विक्रम तुम्हाला माहिती आहेत...
'आप'ला दुसरा धक्का, आशीष खेतान यांची पक्षाला सोडचिठ्ठी
केरळसाठी परकीय मदत नकोच, केंद्र सरकारची भूमिका
जाणून घ्या बकरी ईदचे महत्त्व
Video : अंगावर रोमांच उभा करणारा 'तुंबाड'चा टीझर
आजाराशी झुंज देणारा इरफान पुनरागमनाच्या तयारीत
Paltan song Raat Kitni : 'हे' गाणं पाहून तुम्हाला 'बॉर्डर' आठवला की 'LOC कारगिल'
हृतिकसोबत पुन्हा काम करायला प्रियांकानं दिला हिरवा कंदील
Viral Memes : नेटकरी जोमात, अनुष्का कोमात
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
नेरुळमध्ये अनधिकृत बांधकामांवर कारवाई
केरळमधील पूरग्रस्तांना मुंबईतील सामाजिक संस्थांकडून मदतीचा हात
दारूचा मोह टाळून मोहाचे लाडू
२० तासांच्या अथक प्रयत्नांनंतर ‘भाग्यलक्ष्मी’ किनाऱ्यावर
उद्यान विभागाला प्रायोजकांचे वावडे
महिलांची लोकसंख्या १४ लाख अन् शौचालय फक्त ४७२
सटाणा शहरातील जलकुंभ धोकादायक


क्रीडा विषयातही लवकरच पदवी, पदव्युत्तर अभ्यासक्रम | Loksatta

दाभोलकर, पानसरे हत्या तपासात पोलिसांवर दबाव
किनाऱ्यांची सुरक्षा शिकायला ‘बेवॉच’ पाहा
वर्दी देणाराच तपास अधिकारी असल्याबद्दल तेजपाल यांचा आक्षेप
वादाच्या मुद्दय़ांबाबत भारत-चीन संवेदनशील
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
के.जी. टू कॉलेज »
क्रीडा विषयातही लवकरच पदवी, पदव्युत्तर अभ्यासक्रम
क्रीडा विषयातही लवकरच पदवी, पदव्युत्तर अभ्यासक्रम
नव्या शैक्षणिक वर्षांपासून विद्यापीठांना हे अभ्यासक्रम सुरू करता येणार आहेत.
एकीकडे शालेय स्तरावरील शरीरिक शिक्षण आणि क्रीडा विषयाचे महत्त्व कमी झाल्याचे दिसत असताना उच्च शिक्षणात मात्र खेळांनाही शैक्षणिकदृष्टय़ा महत्त्व मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करण्यात येत आहेत. विद्यापीठ अनुदान आयोगाने शारीरिक शिक्षण आणि क्रीडा या विषयातील पदवी आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रम सुरू करण्यास मान्यता दिली आहे. नव्या शैक्षणिक वर्षांपासून विद्यापीठांना हे अभ्यासक्रम सुरू करता येणार आहेत.
देशात शारीरिक शिक्षणाच्या अध्यापनासाठी राष्ट्रीय शिक्षक प्रशिक्षण परिषदेकडून (एनसीटीई) पदवी आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रम सध्या आहेत. मात्र, हे अभ्यासक्रम शारीरिक शिक्षण विषयाचे अध्यापन करू इच्छिणाऱ्यांसाठी आहेत. मात्र विविध क्रीडा संस्थांचे, प्रशिक्षण संस्थांचे संचालक, क्रीडा मंडळांचे व्यवस्थापन, संघांचे व्यवस्थापन या क्षेत्रातही मोठय़ा प्रमाणात मनुष्यबळाची आवश्यकता असते. क्रीडा क्षेत्रातील कुशल मनुष्यबळाची कमी भरून काढण्यासाठी आयोगाने नव्या अभ्यासक्रमांची रचना केली आहे.
‘बॅचलर इन फिजिकल एज्युकेशन अँड स्पोर्ट्स’ (बीपीईएस) ही तीन वर्षे कालावधीचा पदवी अभ्यासक्रम आणि ‘मास्टर्स इन फिजिकल एज्युकेशन अँड स्पोर्ट्स’ (एमपीईएस) हा पदव्युत्तर अभ्यासक्रम आता सुरू होणार आहे. या अभ्यासक्रमांसाठी आयोगाच्या ऑक्टोबर २०१५ मध्ये झालेल्या बैठकीत मंजुरी देण्यात आली होती. विद्यापीठांना हे अभ्यासक्रम सुरू करून खेळांचा प्रसार करण्याच्या सूचना आयोगाने दिल्या आहेत. या शैक्षणिक वर्षांपासून हे अभ्यासक्रम सुरू करण्यात येऊ शकतात. यापूर्वी काही विद्यापीठांमध्ये शारीरिक शिक्षणातील पदवी आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रम चालवण्यात येत होते. त्या विद्यापीठांनाही आता अभ्यासक्रमाचे स्वरूप बदलण्याची सूचना आयोगाने केली आहे.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
मुंबई विद्यापीठाचे निकाल रखडल्याने विद्यार्थ्यांचे उच्च शिक्षण संकटात
उच्च शिक्षणाचे नवे पर्याय
बंदिवानांनाही आता उच्च शिक्षणाची संधी
उच्च शिक्षणाच्या नभांगणात ‘सिडको तारा’
राज्यात या वर्षी एकही नवे महाविद्यालय नाही
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
काँग्रेस नेते गुरुदास कामत यांचे निधन
Ind vs Eng : चौथ्या दिवसाच्या खेळात झालेले हे ११ विक्रम तुम्हाला माहिती आहेत...
'आप'ला दुसरा धक्का, आशीष खेतान यांची पक्षाला सोडचिठ्ठी
केरळसाठी परकीय मदत नकोच, केंद्र सरकारची भूमिका
जाणून घ्या बकरी ईदचे महत्त्व
Video : अंगावर रोमांच उभा करणारा 'तुंबाड'चा टीझर
आजाराशी झुंज देणारा इरफान पुनरागमनाच्या तयारीत
Paltan song Raat Kitni : 'हे' गाणं पाहून तुम्हाला 'बॉर्डर' आठवला की 'LOC कारगिल'
हृतिकसोबत पुन्हा काम करायला प्रियांकानं दिला हिरवा कंदील
Viral Memes : नेटकरी जोमात, अनुष्का कोमात
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
नेरुळमध्ये अनधिकृत बांधकामांवर कारवाई
केरळमधील पूरग्रस्तांना मुंबईतील सामाजिक संस्थांकडून मदतीचा हात
दारूचा मोह टाळून मोहाचे लाडू
२० तासांच्या अथक प्रयत्नांनंतर ‘भाग्यलक्ष्मी’ किनाऱ्यावर
उद्यान विभागाला प्रायोजकांचे वावडे
महिलांची लोकसंख्या १४ लाख अन् शौचालय फक्त ४७२
सटाणा शहरातील जलकुंभ धोकादायक


व्यंकटशेस्तोत्रम् - विकिस्रोत

<poem> श्री गणेशाय नमः ॥ श्री व्यंकटेशाय नमः ॥
ॐ नमोजी हेरंबा सकळादि तूं प्रारंभा ॥ आठवूनि तुझी स्वरुपशोभा वंदन भाव करीतसी ॥१॥
नमन माझे हंसवाहिनी वाग्वरद विलासिनी ॥ ग्रंथ वदावया निरुपणी भावार्थखाणी जयामाजी ॥२॥
नमन माझे गुरुवर्या प्रकाशरुपा तूं स्वामिया ॥ स्फूर्ति द्यावी ग्रंथ वेदावया जेणे श्रोतेया सुख वाटे ॥३॥
नमन माझे संत सज्जनां आणि योगिया मुनिजनां ॥ सकळ श्रोतेयां सज्जनां नमन माझे साष्टांगी ॥४॥
ग्रंथ ऐका प्रार्थनाशतका महादोषासी दाहका ॥ तोषूनियां वैंकुठनायका मनोरथ पूर्ण करील ॥५॥
जयजयाजी व्यंकटरमणा दयासागरा परिपूर्णा ॥ पंरज्योती प्रकाशगहना श्रवण की जे ॥ ६ ॥
जननीपरी त्वा पाळिले पितयापरी त्वा सांभाळिले ॥ सकळ संकटापासूनि रक्षिले पूर्ण दिधले प्रेमसुखा ॥७॥
हे अलैलिक जरी मानवी तरी जग हे सृजिलें आघवी ॥ जनकजननी स्वभावी सहज आले अंगासी ॥८॥
दीनानाथा प्रेमासाठी भक्त रक्षिले संकटी ॥ प्रेम दिधले अपूर्व गोष्टी भजनासाठी भक्तांच्या ॥९॥
आता परिसावी विज्ञापना कृपाळुवा लक्ष्मीरमणा ॥ मज घालोनि गर्भाधाना अलैलिक रचना दाखिवली ॥१०॥
तुज न जाणतां झालो कष्टी आता दृढ तुझे पायी घातलीं मिठी ॥ कृपांळुवा जगजेठी अपराध पोटी घालीं माझे ॥११
हे साहित्य भारतात तयार झालेले असून ते आता प्रताधिकार मुक्त झाले आहे. भारतीय प्रताधिकार कायदा १९५७ नुसार भारतीय साहित्यिकाच्या मृत्युनंतर ६० वर्षांनी त्याचे साहित्य प्रताधिकारमुक्त होते. त्यानुसार १ जानेवारी १९५६ पूर्वीचे अशा लेखकांचे सर्व साहित्य प्रताधिकारमुक्त होते.
Last edited on २ सप्टेंबर २०१२, at २२:०७
इतर काही नोंद केली नसल्यास,येथील मजकूर CC BY-SA 3.0च्या अंतर्गत उपलब्ध आहे.


प्रिय | ऐसीअक्षरे

लेखक - श्रीरंजन आवटे
हल्ली पत्रे पोहोचत नाहीत तू पाठवलेली... योग्य त्या पत्त्यावर पाठवतेस का की माझाच पत्ता बदललाय की माझाच पत्ता बदललाय कदाचित मी इतक्या दूर आलो आहे की, इथे संवाद साधण्याची सारी माध्यमे बंद पडलीत कदाचित मी इतक्या दूर आलो आहे की, इथे संवाद साधण्याची सारी माध्यमे बंद पडलीत तरीही व्यक्तण्याची धडपड सुरूच आहे माझी. तू पत्र पाठवतेस अशी अटकळ बांधून मी चाललोय. पत्र पाठवण्याची तुझी औपचारिक तळमळ कळते मला तुझ्या डोळ्यांत पाहून; पण सारा आशय आकळत नाही. पोस्टमनलादेखील सापडत नसावा माझा पत्ता. तुझी कुठे चूक आहे सारी तरीही व्यक्तण्याची धडपड सुरूच आहे माझी. तू पत्र पाठवतेस अशी अटकळ बांधून मी चाललोय. पत्र पाठवण्याची तुझी औपचारिक तळमळ कळते मला तुझ्या डोळ्यांत पाहून; पण सारा आशय आकळत नाही. पोस्टमनलादेखील सापडत नसावा माझा पत्ता. तुझी कुठे चूक आहे सारी मी लिहिल्यावर तू उत्तर द्यावेस असे बंधन नाहीच मुळी. प्रतिक्रिया देण्याचे निर्बंध तुला नाहीत, पण तरीही तू लिहिलेस. अलिखित शिष्टाचारांचे संकेत 'इन बिल्ट' असतात ना गं. त्यातून लिहिले असशील कदाचित, पण मला पोहोचलेच नाही ते. तू पाठवलेस, एवढेच कळले फक्त. प्रेषकावरून आशयाचा अंदाज वर्तवावा इतका निष्णात नाही झालो मी अजून, त्यामुळे उत्सुकता राहतेच - काय असेल पत्रात... दोन आवंढ्यांमधील विस्तीर्ण अवकाश सफोकेट करते गं. त्यामुळे भीती वाटते की, चुकून नेमकी तीच फाइल ओपन केलेली असायचीस तू... अवघडलेली अवस्था होईल माझी. डोळ्यांशी डोळे भिडवून नाही बोलता येणार मला. सकारण तार्किक उत्तरे देता येणार नाहीत मला माझ्या या भयाण नाजूक अवस्थेची. तुला ती हवी आहेत हे जाणतो मी; पण नेमके हेच नाही ना सांगता येत मला. तेव्हा बाकी बडबडीला खरेच अर्थ नाही. फुका आहे ती; पण परीघावरून फिरतानाच केंद्राची एवढी प्रखर तप्त नजर फिरते माझ्यावरून, की मी गर्भगळित होतो. त्रिज्येवरून चालत जात आत-आत जाण्याचे धाडस नाही ना माझ्यात. फेकला गेलो म्हणजे पोळून निघेन ना मी. खाक होईन मी माझ्या इवल्याशा लिंगासकट. त्या कल्पनेनेच मी थांबतो इथे. जात नाही आत. सेंट्रीफ्युगल फोर्सने ड्राइव्ह झालो मी, तर सारी संदर्भचौकट बदलेल आणि मला इथेच थांबायचे आहे. पण ते अशक्य आहे. पुढे जाणे अटळ आहे. म्हणजे ही चौकटदेखील बदलणे अपरिहार्य, पण पचतच नाही मनाला. म्हणून माझा हट्ट असतो तुझ्या पदराला धरून. तू किती धीरोदात्तपणे चालतेस याचे कौतुक आणि असूया वाटल्याशिवाय राहत नाही. शेवटी मीही माणूसच ना गं मी लिहिल्यावर तू उत्तर द्यावेस असे बंधन नाहीच मुळी. प्रतिक्रिया देण्याचे निर्बंध तुला नाहीत, पण तरीही तू लिहिलेस. अलिखित शिष्टाचारांचे संकेत 'इन बिल्ट' असतात ना गं. त्यातून लिहिले असशील कदाचित, पण मला पोहोचलेच नाही ते. तू पाठवलेस, एवढेच कळले फक्त. प्रेषकावरून आशयाचा अंदाज वर्तवावा इतका निष्णात नाही झालो मी अजून, त्यामुळे उत्सुकता राहतेच - काय असेल पत्रात... दोन आवंढ्यांमधील विस्तीर्ण अवकाश सफोकेट करते गं. त्यामुळे भीती वाटते की, चुकून नेमकी तीच फाइल ओपन केलेली असायचीस तू... अवघडलेली अवस्था होईल माझी. डोळ्यांशी डोळे भिडवून नाही बोलता येणार मला. सकारण तार्किक उत्तरे देता येणार नाहीत मला माझ्या या भयाण नाजूक अवस्थेची. तुला ती हवी आहेत हे जाणतो मी; पण नेमके हेच नाही ना सांगता येत मला. तेव्हा बाकी बडबडीला खरेच अर्थ नाही. फुका आहे ती; पण परीघावरून फिरतानाच केंद्राची एवढी प्रखर तप्त नजर फिरते माझ्यावरून, की मी गर्भगळित होतो. त्रिज्येवरून चालत जात आत-आत जाण्याचे धाडस नाही ना माझ्यात. फेकला गेलो म्हणजे पोळून निघेन ना मी. खाक होईन मी माझ्या इवल्याशा लिंगासकट. त्या कल्पनेनेच मी थांबतो इथे. जात नाही आत. सेंट्रीफ्युगल फोर्सने ड्राइव्ह झालो मी, तर सारी संदर्भचौकट बदलेल आणि मला इथेच थांबायचे आहे. पण ते अशक्य आहे. पुढे जाणे अटळ आहे. म्हणजे ही चौकटदेखील बदलणे अपरिहार्य, पण पचतच नाही मनाला. म्हणून माझा हट्ट असतो तुझ्या पदराला धरून. तू किती धीरोदात्तपणे चालतेस याचे कौतुक आणि असूया वाटल्याशिवाय राहत नाही. शेवटी मीही माणूसच ना गं अनावर होतात सारे प्रवाह, पण मिसळत नाहीत तुझ्यात. तेलाच्या तवंगासारखे राहतात वरच्यावर. तरंगताना आपण कुणाचेच नसतो ना अनावर होतात सारे प्रवाह, पण मिसळत नाहीत तुझ्यात. तेलाच्या तवंगासारखे राहतात वरच्यावर. तरंगताना आपण कुणाचेच नसतो ना ना जमिनीचे ना आकाशाचे ना जमिनीचे ना आकाशाचे पाणी तर केवळ डेस्कटॉपवरील बॅक्ग्राउण्ड्सारखे भासते. असतेपण आणि नसतेपण पाणी तर केवळ डेस्कटॉपवरील बॅक्ग्राउण्ड्सारखे भासते. असतेपण आणि नसतेपण आभासी कोण हे कळत नाही गं. वाटते, कळावे हा अट्टाहास तरी कशाला आभासी कोण हे कळत नाही गं. वाटते, कळावे हा अट्टाहास तरी कशाला व्याख्यांकित करण्याची धडपड कशाला व्याख्यांकित करण्याची धडपड कशाला डोमेन निर्धारित केला की कुंपण तयार होते, नाही का डोमेन निर्धारित केला की कुंपण तयार होते, नाही का निकष ठरवले की तुलना करणे क्रमप्राप्त. मापदंड आले की मोजणे आले आणि मोजणे आले की तोलणे. त्यातून मग डिसकार्ड होण्याची शक्यता. पुन्हा मी घाबरतो इथे. सामोरे जात नाही ना... रिस्क इन नॉट टेकिंग रिस्क... निकष ठरवले की तुलना करणे क्रमप्राप्त. मापदंड आले की मोजणे आले आणि मोजणे आले की तोलणे. त्यातून मग डिसकार्ड होण्याची शक्यता. पुन्हा मी घाबरतो इथे. सामोरे जात नाही ना... रिस्क इन नॉट टेकिंग रिस्क... तर असे मला भयगंडाने पछाडले आहे, तिथे तुझ्या या पत्राने कुतूहलपूर्ण भीती दाटून आली. वाटले की, ही असेल फॉर्मल नोटीस - रुम सोडण्याची किंवा असेल इंटिमेशन भाडेवाढीचे. थोड्या अवधीत ध्यानात आले की, तू मालक नाहीस तर कशाला करशील असे तर असे मला भयगंडाने पछाडले आहे, तिथे तुझ्या या पत्राने कुतूहलपूर्ण भीती दाटून आली. वाटले की, ही असेल फॉर्मल नोटीस - रुम सोडण्याची किंवा असेल इंटिमेशन भाडेवाढीचे. थोड्या अवधीत ध्यानात आले की, तू मालक नाहीस तर कशाला करशील असे अर्थात मालक असणे ही पूर्वअट नसते
पुन्हा विचार करू लागलो.
वाटले, कदाचित तूच चालली असशील हे घर सोडून; कदाचित हे गावही…
किंवा तू संपली असशील…
किंवा तू माझ्या एक्सपायरी डेटबद्दल कळवली असशील गोपनीय माहिती.
अशी तर्क-वितर्कांची घुसळण अंतर्बाह्य ढवळून काढते मला. हेदेखील थांबवता येत नाही.
... पण तरीही तू पत्र पाठवलेस, म्हणजे तुला माझ्याशी संवाद साधावासा वाटला, हे मला महत्त्वाचे वाटते. कदाचित तू सुचवले असशील काही बदल किंवा सुधारणा माझ्यात तुला हव्याहव्याश्या वाटणार्‍या. ह्यातही, माझ्यात बदल होईल ह्या तुझ्या आशेमुळे मी आनंदित होतो. मला हे सुरेख भ्रमजाल तोडावेसे वाटत नाही. आपल्या स्वतःच्या कल्पना-भरारीने निर्मिलेले विश्व किती मनोहर असते ना अश्या विश्वात इतरांनाही आमंत्रित करावे. कशाला वास्तवाच्या विस्तवापाशी जायचे अश्या विश्वात इतरांनाही आमंत्रित करावे. कशाला वास्तवाच्या विस्तवापाशी जायचे हा पलायनवाद नाही. खरेतर फक्त माझी इच्छा नाही आता. स्वनिर्मित विश्वात रममाण व्हावेसे वाटणे हे अन्कम्फर्ट झोनमध्ये कम्पॅटिबल होता येत नसल्याचे लक्षण आहे. अर्थात, मला ते मान्यच आहे. कबुली द्यायलाच हवी. स्वीकारायला तर हवेच. तर आणि तरच जाता येईल पुढे. पण म्हणजे काय करावे मी हा पलायनवाद नाही. खरेतर फक्त माझी इच्छा नाही आता. स्वनिर्मित विश्वात रममाण व्हावेसे वाटणे हे अन्कम्फर्ट झोनमध्ये कम्पॅटिबल होता येत नसल्याचे लक्षण आहे. अर्थात, मला ते मान्यच आहे. कबुली द्यायलाच हवी. स्वीकारायला तर हवेच. तर आणि तरच जाता येईल पुढे. पण म्हणजे काय करावे मी पुढे म्हणजे कुठे धारणांची एकच एक अशी नियमावली रूढ असते, म्हणून आपण इतके ढोबळ शब्द वापरूनही सर्वसाधारणपणे कॉमन आशय-प्रतलावर असतो, पण माझे असे नाही. म्हणूनच तुझे पत्र मला नवे काही सांगेल, मला नवा अवकाश देईल किंवा आगळे-वेगळे क्षितिज दाखवेल, असे वाटत असल्याने हुरहूर लागून राहिली आहे. त्यात पुन्हा तुझ्या अनाकलनीय लिपीने मी पूर्णतः गोंधळून जातो. लिप्यंतर करण्याचा प्रयत्न करतो, पण लिप्यंतर होइस्तो आशयाचे अपहरण होईल की काय, ही शंका कुरतडून टाकते. पार भुगा करते माझा. पण खरे सांगायचे तर मला वाटत राहते, तुला जे सांगायचे आहे, ते तू लिहिलेले नसशीलच पत्रात. मग उर्वरित आशय कुठे वाचायचा क्रमशः वाचत राहावे अशी तुझी मालिका नाही. त्यासाठी एक कालसुसंगत सूत्रबद्ध धागा लागतो, तो तर केव्हाच हरवलाय. त्यामुळे न लिहिलेले कसे वाचावे क्रमशः वाचत राहावे अशी तुझी मालिका नाही. त्यासाठी एक कालसुसंगत सूत्रबद्ध धागा लागतो, तो तर केव्हाच हरवलाय. त्यामुळे न लिहिलेले कसे वाचावे अलगदपणे लपवलेले कसे पाहावे अलगदपणे लपवलेले कसे पाहावे त्यात तू डोळे मिटलेले... मिटलेल्या डोळ्यांत लपवलेली ओली अक्षरओळ मला कशी कळेल
लव्ह अ‍ॅड लेट लव्ह
इस्मत चुगताई (जन्म : २१ आॅगस्ट १९१५)
जन्मदिवस : गणितज्ञ ऑग्युस्तां-लुई कोशी (१७८९), रेखाचित्रकार ऑब्री बीअर्डस्ली (१८७२), चित्रकार ना. श्री. बेंद्रे (१९१०), लेखिका इस्मत चुगताई (१९१५), गायिका, अभिनेत्री जयमाला शिलेदार (१९२१), क्रिकेटपटू, प्रशिक्षक व्ही. बी. चंद्रशेखर (१९६१), गूगलचा सहसंस्थापक सर्गेई ब्रिन (१९७३), धावपटू उसेन बोल्ट (१९८६)
मृत्युदिवस : गायक विष्णू दिगंबर पलुस्कर (१९३१), साम्यवादी विचारवंत क्रांतिकारक लेऑन ट्रॉटस्की (१९४०), गांधीवादी, साहित्यिक, शिक्षणतज्ञ काकासाहेब कालेलकर (१९८१), खगोलशास्त्रज्ञ, नोबेलविजेते चंद्रशेखर सुब्रह्मण्यन (१९९५), अभिनेते शरद तळवलकर (२००१), सिंथेसाइझरचा निर्माता रॉबर्ट मूग (२००५), सनईवादक उ. बिस्मिल्ला खाँ (२००६), ज्ञानपीठविजेती लेखिका कुर्रतुल ऐन हैदर (२००७)
१८८८ : बेरीज करण्याच्या यंत्राचे पेटंट विल्यम बरोज याने मिळवले.
१९६४ : हेब्बाळला 'कृषिविज्ञान विद्यापीठा'ची स्थापना.
१९६८ : प्राग वसंत - चेकोस्लोव्हाकियातील उदारमतवादी प्रवाहाचे निर्दालन करण्यासाठी रशियन आणि वॉर्सॉ करारातील इतर देशांच्या फौजा प्रागमध्ये दाखल. १९६८च्या युरोपातील विद्यार्थी आंदोलनासाठी एक महत्त्वाची घटना.
१९११ : जगप्रसिद्ध 'मोनालिसा' या चित्राची फ्रान्समधून चोरी; दोन वर्षांनंतर चित्र सापडले.
१९९४ : बारा वर्षीय रुपाली रेपाळे ह्या मराठी जलतरणपटूने इंग्लिश खाडी पार केली.
१९९१ : लातव्हियाने स्वतःला सोव्हिएत संघापासून स्वतंत्र जाहीर केले.
दिवाळी अंक - २०१५
भा. रा. भागवत विशेषांक
नवीन संकेताक्षरासाठी विनंती करा.
सध्या कोण कोण आलेले आहे
सध्या 6 सदस्य आलेले आहेत.
ऐशा रसां ऐसे रसिक...
ऐसीअक्षरे संस्थळाची उद्दिष्टे - मार्गदर्शक तत्त्वे - धोरणे


शाळांमध्येही मनशक्‍ती अभ्यास | Dainik Prabhat, Marathi News Paper, Pune.

वाई ः किसनवीर महाविद्यालयात योगा करण्यासाठी सहभागी झालेले विद्यार्थी.
मुलांवर झालेल्या परिणामांचे मुल्यमापनही होणार
पुणे – राज्याच्या शालेय शिक्षण विभागाकडून एका मन:शक्‍ती प्रयोगकेंद्राला शाळांमध्ये मनशक्‍ती विषयक कार्यक्रम घेण्यास परवानगी दिली आहे. त्यानुसार आता विविध शाळांमध्ये मनशक्‍ती विषयक मार्गदर्शन करण्यात येणार आहे. मुख्य म्हणजे राज्य विद्या प्राधिकरणाकडून या कार्यक्रमाचे मुल्यमापन होणार असून मुलांवर होणाऱ्या चांगल्या वाईट परिणामांबाबतचा अहवालही शासनाला पाठविण्यात येणार आहे.
लोणावळा येथील मनशक्‍ती प्रयोगकेंद्र “रेस्ट न्यू वे’ या संस्थेच्या माध्यमातून हे धडे देण्यात येणार आहेत. विद्यार्थ्यांना तणावमुक्‍त अभ्यास, परीक्षेवरील ताण कमी करण्यासाठी मेंदूशास्त्र व मानसशास्त्र आदी विविध शास्त्रांवर आधारित प्रयोग, अभ्यासाच्या सोप्या पध्दती, परीक्षा काळातील धैर्य, स्मरणशक्‍ती वाढविणे तसेच सर्वांगीण विकासासाठी कसे प्रयत्न करावेत याबाबत मोफत मार्गदर्शन करण्यात येणार आहे. मात्र मनशक्‍ती अभ्यासाबाबत विद्यार्थ्यांवर कोणतीही सक्‍ती करता येणार नसल्याचेही शासन निर्णयात नमूद करण्यात आले आहे. दरवर्षी किती विद्यार्थ्यांनी याचा लाभ घेतला याची माहिती शासनाला पाठविणे गरजेचे आहे. तसेच, विद्या प्राधिकरणाच्या माध्यमातून या कार्यक्रमाचे मुल्यमापनही करण्यात येणार आहे.
ताज्या बातम्यांसाठी प्रभातचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा
Previous articleपाकिस्तान आणि चीन सीमांवर भारताच्या 400 आधुनिक तोफा
Next articleविरोधानंतर मराठी विषय बंद करण्याचा निर्णय मागे


हुतात्मा उद्याना नजीकचे हातगाडे हटवले | Dainik Prabhat, Marathi News Paper, Pune.

हुतात्मा उद्याना नजीकचे हातगाडे हटवले
सातारा, दि. 8 (प्रतिनिधी) – येथील हुतात्मा उद्याना नजीकचे हातगाडे बुधवारी हटवण्यात आले. पाच गाडे जप्त करण्याची कारवाई करण्यात आल्याने संबधितांची चांगलीच पळा पळ झाली. अतिक्रमण मोहिमेला पोलीस बंदोबस्त देण्यात आल्याने वादावादीचे प्रकार घडले नाहीत. अतिक्रमण निरीक्षक प्रशांत निकम शैलेश अष्टेकर आणि आठ कर्मचाऱ्यांच्या पथकाने भूविकास बॅंक परिसरातील टपऱ्या व हातगाडे हटवले. दुपारी चारच्या दरम्यान ही कारवाई करण्यात आली. संबधितांना चोवीस तासापूर्वीच तोंडी सूचना देण्यात आल्या होत्या. कारवाई दरम्यान कोणताही अडथळा झाला नाही. काही हातगाडे जप्त करून हुतात्मा उद्यानातच जमा करण्यात आले. धंदेवाईक शिक्षण शाळा ते हुतात्मा उद्यान प्रवेशद्वार या दरम्यानचा शंभर मीटरचा फूटपाथ मोकळा करण्यात आल्याने नागरिकांनी समाधान व्यक्त केले.
ताज्या बातम्यांसाठी प्रभातचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा
Previous article21 हजार भारतीयांचे व्हिसा मुदत संपुनही अमेरिकेत वास्तव्य
Next article#कलंदर : पाचावर दहा…


एक मराठी (EK MARATHI): माटे मास्तर - Mate Master by Pu La Deshpande

लाभले अम्हास भाग्य बोलतो मराठी  जाहलो खरेच धन्य ऐकतो मराठी ॥ धर्म, पंथ, जात एक जाणतो मराठी  जाहलो खरेच धन्य ऐकतो मराठी ॥ धर्म, पंथ, जात एक जाणतो मराठी  एवढ्या जगात माय मानतो मराठी ॥-सुरेश भट माझी मराठीची बोलु कौतुके एवढ्या जगात माय मानतो मराठी ॥-सुरेश भट माझी मराठीची बोलु कौतुके परि अमृताते ही पैजा जिंके परि अमृताते ही पैजा जिंके ऐसी अक्षरे रसिके मेळविण॥ - श्री संत ज्ञानेश्वर.
"" तुम्ही कितीही वाचा , कितीही लिहा , केवढेही वक्तृत्व करा आणि सार्वजनिक कामात
कितीही स्वार्थत्याग करा ; पण तुम्ही मास्तर असला तर तुमची रया गेली म्हणून समजा . ""
हे उद्गार ` मास्तर ' ही उपाधी ज्या श्री . म . माट्यांच्या नावापुढे कायमची चिकटलेली होती .
अपुऱ्या उत्पन्नात अब्रूला जपत संसाराचा गाडा हाकणे , वर्गांत मुलांच्यापुढे कितीही दरारा
दाखवला तरी समाजात सदेव बापुडवाणेपणाने जगणे , साधेपणाच्या नावाखाली कसलीही
हौसमौज न करता , आयुष्याची वाटचाल करीत राहणे आणि एकूणच ` उपेक्षेचा गाव आंदण
आम्हांसी ' अशा वृत्तीने चित्ती समाधान मानीत जगणे हीच ` मास्तर ' ह्या मनुष्यविशेषाची
काही वर्षांपूर्वी तरी व्यवच्छेदक लक्षणे होती . माटे मास्तरांच्याच आवडत्या शब्दांत सांगायचे
म्हणजे सारे काही एकूण ` डगमगीत ' चाललेय असे पाहताक्षणी प्रत्ययाला येणे हे शेठजींना
रूचणारे नव्हते . मुख्या प्राणिमात्रासारखे ` मास्तरमात्र ' हे गरिबीतच जगले पाहिजे असा
समाजाचा आग्रहच होता . आजही ` मास्तर ' व्हावे अशा महत्वाकांक्षेने कुणी झपाटलेले दिसत
नाही . पण एक काळ मात्र असा होता . ` रया ' असो वा नसो , सारे आयुष्य आर्थिक चणचणीत
होरपळून जाणार हे ठाऊक असो , एकूणच ` आबाळ ' ह्याखेरीज कुंटुबीयांच्या पदरात टाकता
येण्यापलीकडे हाती काही लागणार नाही हेही पक्के ठाऊक असो , तरीही आपण ` मास्तर '
म्हणूनच आयुष्य काढणार असा निर्धार करून देशाची सेवा करण्याच्या ध्येयाने प्रेरित
झालेले तरूण आसपास आढळत असत . ` शाळा काढणे ' आणि आपणे अर्धपोटी राहून ती चालवणे
ही देशाची फार मोठी सेवा समजली जायची .
लोकमान्य टिळक , आगरकर , चिपळूणकर , रँग्लर परांजपे , कर्वे ही सगळी मास्तर -
मंडळीचे . ` विद्यावाचून तुम्हांला गती नाही ' हे निरक्षर समाजाला कळवळून सांगणारे फुले
आणि सनातन्यांची अभ्रद , अर्वाच्य हबोलणी न ऐकल्यासारखी करून मुलींना शाळेकडे
नेणाऱ्या सावित्रिबाई मास्तरपंथीयच . कर्मवीर भाऊराव पाटील तर मास्तरांचे मास्तर . त्या
काळातला निरनिराळ्या सार्वजनित चळवळींचा इतिहास पहिला तर त्यागाची नशा
चढल्यासारखी माणसे धुंद कार्य करताना दिसतात . आपापल्या क्षेत्रात ` देह जावो
पान नं . 87
अथवा जावो ' ह्या भावनेने आपापली आयुष्ये झोकून देताना दिसतात . ` इंग्रजांची सत्ता नाहीशी
करणारा एक समर्थ समाज उभा करणे , ' हा एकच विचार घेऊन नाना प्रकारच्या साधनांनी
हा प्रयत्न चाललेला होती . कुणी सशस्त्र चळवळीत होते , कुणी पत्रकारितेत होते . ( ह्या क्षेत्रातल्या
मंडळीचे आता ` डगडगीतत ' चाललेले दिसत असले तरी स्वातंत्र्यपूर्व काळात इथे उपासमारीच
 ) , कुणी अंधश्रध्दा टाकून देऊन समाजाने बुध्दिनिष्ठ व्हावे म्हणून धडपडत होते .
थोडक्यात , आपला देश जगाच्या नकाशावर बलाढ्य , स्वतंत्र देश म्हणून यावा यासाठी झटत
कोणे एके काळी म्हणे एक असुर मातला होता . त्याचा वध व्हावा म्हणून देवांनी दुर्गेची
आराधना करण्यासाठी यज्ञ मांडला . त्यात ज्या देवांच्या हाती जे शस्त्र वा साधन होते ते त्या
त्या देवांनी देवीला अर्पण केले . खड्रगधाऱ्यांनी खड्गे दिली , डमरूधाऱ्यांनी डमरू दिले ,
लेखणीधाऱ्यांनी लेखणी दिली आणि अशा नानाविध साधनांनी दुर्गा सहस्त्रभुजा होऊन
अवतरली आणि तिने असुराचा वध केला , अशी एक पुराणकथा आहे . परसत्तेच्या असुराचा
निःपात करायला निरनिराळ्या क्षेत्रांतील माणसे आपापली शस्त्रे आणि साधने घेऊन आपल्या
देशात सज्ज झाली होती . महाराष्ट्रातही रानड्यांच्या कार्याने उत्पन्न झालेल्या धुगधुगीतून
ठिणग्या उसळायला लागल्या होत्या ; क्वचित लहानसा जाळही दिसे . अशा काळात
वऱ्हाडातल्या शिरपूर नावाच्या खेड्यात 31 ऑगस्ट 1886 रोजी माट्यांचा जन्म झाला .
म्हणजे त्यांच्या जन्माला यंदा शंभर वर्षे . भारताच्या इतिहासातील नव्हे तर जगाच्या
इतिहासातील ही लक्षणीय शंभर वर्षे . परंपरेने स्वीकारलेल्या ज्ञानाचा , देवधर्म इत्यादींविषयक
क्लपनांचा , रूढींचा , आजारविचांराचा , कधी पूर्वकर्माला दोष देत तर कधी आसुरी
राजसत्तेच्या आणि धर्मसत्तेच्या भयाने जे जे लादले जाईल त्याचा निमूटपणाने स्वीकार करीत
जगण्याची पध्दत होती . त्या पध्दतीतून सुटका करून घेऊन निर्भयपणाने "" हे असे का
प्रश्न विचारणारा नवा मनुष्यसमाज घडत होता . प्रामुख्याने युरोप खंडात धर्म असो की
राजकिय सत्ता असो , प्रत्येक माणसाला "" असे का  "" हा प्रश्न विचारायचा अधिकार
मनुष्यजन्मात आल्यामुळे लाभलेला आहे हे बऱ्याच काळापासून ख्रिस्ती धर्मसुधारकांनी ,
भौतिक शास्त्रज्ञ आणि इहवादी मानव्यशास्त्रवेत्यांनी देहदंडाची सजा भोगूनही सिध्द करीत
आणलेले होते . त्या त्यागी विचारवंतांनी जुन्या जगावर घण घालून अंध धर्मश्रध्दांचे बांध
फोडून नव्या विचांराचे प्रवाह खळाळते केले होते . ` देवी हक्काची ' भाषा जाऊन मानवी हक्काची
सनद मान्य होत होती .
इंग्रजी सत्ता भारतात आल्याबरोबर हे नवविचारांचे प्रवाहही कळत , नकळत इथे वाहू
लागले . मुख्यतः पांढरपोशा समाजात एक वेचारिक खळाळ सुरू झाला . सुरूवातीला जेत्या
इंग्रडजाचे अनुकरण म्हणून , परंतु नंतर विचारपूर्वक . एके काळी परंपरागत आचारविचारांच्या
कौटुंबिक वेटाळ्यात राहणारी माणसे सार्वजनिक सभा , व्याख्याने , वर्तमानपत्रांतील लेख ,
चर्चा , ऐहिक विषयांचा विचार करणारे ग्रंथ ह्या साधनांतून घडणारे नवे संस्कार अनुभवू
लागली . देवभक्तीच्या जोडला देशभक्ती हा नवा विचार आला .
साहेब येण्यापूर्वीच्या देशी राजवटीत नाना प्रकारच्या आनाचारांना आणि चोऱ्या
दरोड्यांना असा काही ऊत आला होता , न्यायसंस्थेचा असा काही बोजवारा उडाला होता
आणि सर्वत्र अशी काही बेबंदशाही माजली होती की इंग्रजाचे थोडेफार कायद्याचे , शिस्तीचे
पान नं . 88
आणि शासकीय जरब बसवणारे राज्य आल्यावर इंग्रजांचे भारतात येणे हे न्यायमूर्ती
रानड्यांसारख्या लोकोत्तर देशभ्कीतलादेखील ` देवा वरदान ' वाटले . उत्तर पेशवाईतली आणि
मोगल बाजशाहीतली गुंड - दरोडेखोरांची झोटिंगशाही साबेहबहादुराने निपटून काढली होती .
काठीच्या टोकाला सोने बांधून काशीयात्रेला निर्धास्त मनाने जावे अशा प्रकारचे सुरक्षिततेची
भावना इंग्रजाने इथल्यारयतेत निर्माण केली होती . कालान्तराने काठीला बांधायला नावापुरते
सोनेही प्रजेच्या गाठीला उरणार नाही आणि ते साम्राज्यशाहीच्या खजिन्याबोरबर
सातासमुद्रांपलीकडल्या इंग्लंड देशात जाईल याची मात्र बहुसंख्य प्रजेला कल्पना आली
नव्हती . ` पारतंत्र्य म्हणजे मुख्यतः आर्थिक शोषण ' हा विचार लोकमान्यांसारख्यांनी
जनसामान्यांच्या मनात रूजवायला सुरूवात केली . पारतंत्र्यातल्या सुखवस्तू जीवनमानाचा
अनुभव थोड्याफार प्रमाणात इंग्रजी शिक्षण घेतलेल्या नोकरदार अशा ब्राम्हण समाजालाच
येत होता . उरलेला समाज उपेक्षेच्या अंधारात ठेचकळत जन्ममृत्यूच्या रहाटगाडग्यात चकरा
खात होता . अशा काळात गावात घर किंवा रानात शेत नसलेल्या ब्राम्हण कुटुंबात माट्यांचा
जन्म झाला . पोराबाळांसाठी चारा आणणारा कुटुंबप्रमुख बाप मागे विधवा पत्नी आणि पाच
मुले ठेवून मेल्यावर त्या कुटुंबाची जी वाताहत होते तिचा माट्यांनी पुरेपुर अनुभव घेतला .
खेड्यातल्या ` साळे ' पासून फर्ग्युसन कॉलेजच्या वर्गापर्यंतचा त्यांचा प्रवास ` खडतर ' ह्या
एकाच विशेषणाने सांगण्यासारखा झाला . ` च्कू ताड्या घोट्या ' ही शालेय शिक्षणपध्दती होती .
घरातल्या दारिद्रयामुळे पंचांगात महिन्यातून दोनदा येणारी एकादशी माट्यांच्या घरात
अनेकदा यायची . त्यात दुष्काळाची भर . आई महिनोन््महिने रात्री फक्त लोटाभर पाणी
पिऊन गोणपाटाच्या अंथरूणावर आडवी व्हायची . दारिद्रयाच्या हातात हात घालून लोटाभर
उपेक्षा चालत असते . माट्यांनी ही दारिद्रय आणि उपेक्षेची अवस्था वर्ष - दीड वर्षांचे
असल्यापासून उपभोगली . त्यांचे उपेक्षितांशी असलेले नाते स्वानुभवातून बालपणापासून
जुळले . आपले दारिद्रय हीसुध्दा तुलनेने सुबत्ता वाटावी अशा भयानक अवस्थेत जगणारी
निरनिराळ्या उपेक्षित जातीजमातींतली माणसे आपल्या अवतीभोवती त्यांनी शाळकरी
वयापासून पाहिली . त्या अभागी जिग्याचे दुःख त्यांच्या मनावर तेव्हापासून घाव घालून गेले .
आणि पुढचा सारा जीवनाचा प्रवास करताना हे अंधारात ठेचकळत चाललेले जगणे आपल्या
वाणीने आणि लेखणीने समाजापुढे आणणे हे व्रत त्यांनी स्वीकारले .
साहित्याची त्यांनी केवळ एक सौंदर्य आणि आनंद ह्यांचा प्रत्यय घडवून आणणारी कला
म्हणून कधीच उपासना केली नाही . अज्ञान , अंधश्रध्दा , अमानुष परंपरांचे भीतीपोटी होणारे
पालन , आर्थिक दारिद्रय आणि त्यातून येणारे मानसिक दारिद्रय , आला भोग निमूटपणाने
स्वीकारली अगतिक वृत्ती , - अशांतून संपूर्ण उपेक्षितावस्थेत जगणारी माणसे त्यांच्या
लहानपणी त्यांना भेटत होती . सुस्थित समाजाकडून मिळायच्या मायेच्या एका शब्दाला आणि
पाण्याच्या एका घोटाला मोताद झालेल्या दलितांची पाल्यापाचोळ्यासारखी चाललेली फरफट
ते पाहत होते . साहित्यातून समाजमानस प्रकट होते असे म्हणतात . पण माटे जे मराठी साहित्य
वाचत होते त्या साहित्यात देश , राष्ट्र , समाज , न्याय , अन्याय हे शब्द उच्चरवाने उच्चारले
जात असताना ज्यांच्या अस्तित्वाचीदेखील दखल घेतली जात नाही अशी माणसे कुठे त्या
साहित्यात आढळत नाहीत ही टोचणी त्यांच्या मानाला होती . त्या टोचणीतूनच उघड्यावर
पडलेल्या बन्सीधरापासून , मुक्याने मेलेल्या सावित्रीपासून , आंधळ्या रूढीचे बळी होऊन
पान नं . 89
पुरंदर किल्ल्याच्या पायाभरणीत गाडल्या गेलेल्या नाथनाक - देवकाईपासून ते तारळखोऱ्यातल्या
पिऱ्या मांगापर्यंत नाना दुःखे भोगणारे उपेक्षित त्यांच्या लेखणीतून प्रकटले .
पण हे सारे लेखन भाबडेपणाने हुंदके काढीत झाले नाही . एखाद्याला उपजत गायनाचा
गळा लाभावा , तसेच माणूस कितीही थोर म्हणून गणला असला तरी त्याचे म्हणणे तर्कावर
घासून नंतरच त्याचा स्वीकार किंवा अव्हेर करायची बुध्दी त्यांना उपजत लाभली असावी .
त्यांनीच एक ठिकाणी म्हटले आहे : तर्क ह्या विचारसंस्थेचा कायमचा निरोप घेणे माझ्याच्याने
ह्या जन्मी होईल असे मला वाटत नाही . "" तर्क तो अर्क जाणावा  नर्क संपर्क चूकवी ""
उपेक्षितांच्या अवस्थेची , नाना जातीजमातींची त्यांनी माहिती मिळवली . त्यांना प्राप्त झालेल्या
देन्यावस्थेची तर्कसंगती लावण्याचा प्रयत्न केला . त्या अवस्थेचा पूर्वजन्म , देवाची कृपा -
अवकृपा यांच्याशी काहीही संबंध नसून ही माणसाची बुध्दिहीनता आणि स्वार्थासाठी पोसवली
जाणारी अंधश्रध्दा यांची परिणती आहे असा निष्कर्ष त्यांनी काढला .
दरिद्री जीवने पाहून त्यांच्या मनाची कालवाकालव होत होतीच , पण योग्य अशा ग्रंथाच्या
अध्ययनाच्या आधारावर त्या भावना शास्त्रकाट्याच्या कसोटीला उतरण्याचा आग्रह होता .
तिथे त्यांना तडजोड मान्य नव्हती . ते मानत होते बौध्दिक वर्चस्व आम्हांला पटवायला नको
 "" असा सवाल त्यांनी केला आहे . बौध्दिक वर्यस्वाला त्यांनी महत्वाचे स्थान दिले ,
पण बौध्दिक वर्चस्व जर माणसाचे देन्य , उपेक्षा इत्यादी दूर करण्याच्या कामाला येत नसेल
तर त्या बुध्दिमंतांचीही त्यांना मातब्बरी वाटतनव्हती . "" शंकराचार्य , रामानुजाचार्य
ह्यांच्यासारखे जे प्रखर बुध्दिमान लोक आहेत ते मला केवळ तालीमबाजासारखे वाटतात . . .
त्यांच्या त्या वादात शिरून त्यांची बरोबरी करता येणार नाही हे खरे असले तरी आतून माझे
मन मला असे सांगत असते की , गड्या , ही कसरत आहे . हे काही खरे नव्हे . खरे नव्हे म्हणजे
केवळ अनुमानाचे आहे . वास्तवाशी ओळख आहे व ती ओळख दाखवलेली आहे असे
 "" . . . . "" मोठमोठाले प्रेषित , ज्यांनी नव्या धर्माच्या घोषणा केल्या त्यांचीसुध्दा मला
मातब्बरी वाटत नाही . एकाने सांगावे , ` मी त्याचा अवतार आहे , ' दुसऱ्याने सांगावे , ` मी
त्याचा प्रेषित आहे . ' तिसऱ्याने सांगावे , ` मी त्याचा मुलगा आहे . ' . . . आपल्या शक्ती मोठ्या
आहेत तर आपल्या ठिकाणी काही देवी अंश आहे असे त्यास वाटू लागावे हेही खरेच दिसते .
पण तेवढ्यामुळे ते खरेच तसे होते असे मात्र मला म्हणवत नाही . ते आचार्य जसे कसरत
करणारे तसे हे लोक आत्मवंचित होते . ""
ह्या निर्भय बुध्दिनिष्ठेच्या बाबतीत त्यांचे गोत्र वीर सावरकरांशी जुळते . किंबहुना बाबा
वाक्यम्् प्रमाणम्् न मानणाऱ्या आगरकर , फुले , आंबेडकर यांसारख्या विचारवंतांशी जुळते .
एक प्राचीन राष्ट्र नव्या जोमाने परकीय सत्तेविरूध्द उठून उभे राहण्याचा प्रयत्न करीत
असताना , जाती - जमाती , स्पृश्य - अस्पृश्य , जनवासी - विजनवासी , नागरी - ग्रामीण अशा
भेदांमुळे एका राष्ट्रातले नागरिक असूनही एकमेकांना अनोळखी राहणारा समाज एकसंध
व्हावा , उपेक्षेमुळे अपरिचित राहिलेले देशबांधव परिचित व्हावेत , त्यांचे देन्यनष्ट करायला
आपण आपला मदतीचा हात पुढे केला पाहिजे अशी वृत्ती त्यांच्या मानाने सुस्थितीत
वाढणाऱ्या समाजात वाढीला लागावीही माट्यांच्या लिखाणामागची मूळ प्रेरणा त्यांच्या
पान नं . 90
वेचारिक आणि ललित अशा दोन्ही प्रकारच्या विपुल लेखनाच्या मुळाशी असल्याचा प्रत्यय
त्यातला आशय , आणि अभिव्यक्तीची रीत ह्या दोन्हींतून येतो . छडीऐवजी लेखणी हाती
धरणाऱ्या लोकशिक्षकाचीच त्यांची भूमिका होती .
माटे मास्तर वस्तीला आणि चरितार्थासाठी पुण्यात राहिले , पण पुण्यातल्या माट्यांच्या
मनाचा मुक्काम मात्र कृष्णा - कोयना - तारळी खोऱ्यातल्या गावकुसातल्या आणि गावकुसा -
बाहेरच्या वस्तीतच पडलेला होता . देहूच्या वाण्याचे मन पंढरपुरी रेंगाळत होते . त्यातलाच हा
प्रकार होता . त्यांनी मॅट्रिकवाल्यांची मास्तरकी पोटासाठी असली तरी अत्यंत इमानाने केली
हे खरेच आहेच ; पण त्याहूनही अस्पृश्यांसाठी आयुष्याची वीस वर्षे , पावसपाण्याची , चिखल -
मातीची , सापविंचवाची पर्वा न करता , ह्या उपेक्षित माणसांच्या अंतरंगात शिरण्यासाठी
त्यांच्या रोजच्या भेटीगाठींच्या लोभाने जी विनामूल्य मास्तरकी केली ती त्यांना अप्रूप वाटत
होती . तिथल्या त्या गावरान मारठीला गावरान शेंगेसारखी काय नामी चव आहे हे मराठी
वाचकाला माटे मास्तरांनी प्रथम दाखवून दिले .
आज ग्रामीण साहित्याची नवलाई वाटू नये इतक्या प्रमाणात त्या जीवनाची निरनिराळी
दर्शने मराठी कथा - कादंबऱ्यांतून वाचकाला घडताहेत . पण महाराष्ट्राचे खरे भाग्यविधाते
कोण हे जसे ग . बा . सरदारांच्या ` उपेक्षित मानकऱ्यां ' वरच्या ग्रंथातून सामान्य वाचकाला
प्रथम कळले त्याचप्रमाणे महाराष्ट्राला उपेक्षित भाग्यविहीनांच्या जीवनाचे पहिले प्रभावी
दर्शन माटे मास्तरांनी ` उपेक्षितांच्या अंतरंगा ' त घडवले .
मराठी ग्रामीण कथेचे जनक म्हणून कृतज्ञतेने माट्यांचा उल्लेख व्हायला हवा .
त्याबरोबरच मराठी भाषेचे खरपूस मराठीपण कसे आसते याची जाणीवही माट्यांच्या
मराठीनेच मराठी वाचकाला करून दिली . किबंहुना आचार्य अत्र्यांनी माट्यांच्या ` शेलीकार
माटे ' अशा शब्दांत गौरव केल्यावर माट्यांचे ` शेली ' एवढेच बलस्थान आहे असाही समज
पसरला . माट्यांच्या भोषेतला अस्सलपणा , मराठी मुलखात उपेक्षित जीवन जगणाऱ्या ज्या
मराठी माणसाची त्यांनी कथा सांगितली त्यातल्या आशयाचा अस्सलपणात आहे . भाषेचाही
गंमत म्हणून खेळ त्यांनी मांडता येतो . तसला , नागरांना नवलाची वाटावी अशा भाषेचा खेळ मांडून
आपल्या भाषाप्रभुत्वाच्या करामती दाखवाव्या म्हणून त्यांनी लेखन केले नाही . आपल्या
लेखनकलेचे कौतुक त्यांना अभिप्रेतच नव्हते . सामाजिक वास्तवाचे दर्शन घडवून वाचकांचे
मतपरिवर्तन व्हावे हा हेतू मनात पक्का बाळगून त्यांनी लिहिले . खुद्द माट्यांनीच म्हटले आहे ,
"" ललित वाडःमयाने मतप्रचार होत नाही किंवा मतपरिवर्तन होत नाही असे म्हणणाऱ्यांचा
दावा अगदी चुकीचा आहे . प्रचार आमि परिवर्तन त्याने होतातच होतात हे मी अनुभवाने
पाहिले आहे . या यशाला निरगाठ मारली पाहिजे असे वाटून ` उपेक्षितांचे अंतरंग ' हे माझे
पुस्तक मी प्रसिध्द केले . ""
` सामाजिक बांधिलकी ' हा शब्दप्रयोग माट्यांच्या काळी जन्माला आलेला नव्हता . पण
आपल्याला जे जे काही समाजहिताचे वाटते ते ते लिहून प्रकट कारयला आपण बांधील आहो
ह्या भावनेनेच त्यांनी लेखन केले . आपल्याला रूचलेल्या , पटलेल्या शेलींनी लिहिले . ते लिहिणे
` देशी ' होते . मराठी मुलखातल्या उपेक्षित माणसांइतकेच नागर संस्कृतीचे नाते तोडून
टाकलेल्या उपेक्षित शब्दांचे अंगभूत सामर्थ्य दाखवणारे होते . त्या हातसडीच्या भाषेच्या
तुलनेने नागरी लेखकांची रेडिमेड आणि कागदी भाषा कितीही अलंकार लेवून आलेली
पान नं . 91
असली तरी बेगडी वाटायला लागली . माट्यांच्या भाषेचा हा वाण शंभर टक्के मऱ्हाटी आहे .
रानफुलासारखे अंग आणि रंग लेवून सहजतेने प्रकटलेली ही भाषा हा त्यांच्या व्यक्ति -
मत्वाचाच एक भाग होती . त्यांच्या भाषेतले हे देशीपण ऐकायलादेखील गोड वाटायचे . त्यांचा
विद्यार्थी होऊन त्यांच्या वर्गात बसायचे भाग्य मला लाभले नाही . पण फर्ग्युसन कॉलेजात मी
शिकत असताना स . प . कॉलेजात त्यांच्या मराठीच्या तासाला मी जाऊन बसलो होतो .
अधूनमधून इतर कॉलेजांतल्या नामवंत प्राध्यापकांच्या तासांना त्यांच्या परवानगीने जाऊन
बसणे हा कॉलेजमध्ये असताना आम्हा काही मित्रांचा छंद होता .
माट्यांचे शिकवणे हे एखाद्या ज्येष्ठ मित्राने खांद्यावर हात ठेवून आपल्याला चार हिताच्या
गोष्टी सांगाव्या तशा पध्दतीचे मला वाटले होते . आज ह्या गोष्टीला जवळजवळ पंचेचाळीस
वर्षे झाली तरी वर्गात माट्यांनी बोलता बोलता विद्यार्थ्यांना उद्देशून "" . . . त्याचं काय आहे
गड्यांनो . . . "" असा श्बदप्रयोग केलेला मला आठवतोय . आमचे मराठीचे प्राध्यापक
रा . श्री . जोग उत्तम शिकवित , पण सूर कधी असा सलगीचा नसे . ही सलगीची तऱ्हा थेट
शेताच्या बांधावरच्या डेरेदार आब्यांच्या सावलीत चालणाऱ्या बोलण्याची होती . तीच
लिहिण्यात आली . शब्द संस्कृत कुळातून तसाच्या तसा आलेला असो वा जानपदाशी सोयरीक
सांगणारा असो , माट्यांच्या वाक्यात कमालीच्या सहजतेमे आणि अर्धाची पुरी गरज भागवीत
येऊन बसलेला असे . माटे मास्तरांच्या आवडत्या शब्दांत सांगायचे म्हणजे ` चपखल
` उपेक्षितांचे अंतरंग ' वाचल्यावर तात्यासाहेब केळकर म्हणाले होते , "" या पुस्तकाची भाषा
विद्यार्थ्यांनी पाठ करावी . "" माट्यांची भाषा आपल्यया अस्तित्वाकडे वाचकांते लक्ष वेधून घेते
यात शंका नाही . पण भाषेचा डौल वाचकाच्या मनात ठसवावा म्हणून माट्यांनी तिला
जाणूनबुजून निराळे रूपडे बहाल केलेले नाही . त्यांच्या व्यक्तिमत्वाची जी घडण आहे
तिच्याशी इमान राखणारी अशी ती भाषा आहे . माटे जेव्हा मुलीच्या लग्नाच्या वेळी
प्रकाशकडून ध्यानीमनी नसताना पाचएकशे रूपये मिळाले त्याचा उल्लेख त्या ` चळवळीत '
नोटा मिळाल्या असा करतात त्या वेळी शाळामास्तरच्या आयुष्यात नोटांचे बंडल ही डोळे
दिपवून टाकणारी घटना कशी आहे ते ` चळवळीत ' शब्दाने सांगून जातात . गडकऱ्यांच्या
साहित्याला जी . ए . कुळकर्ण्यांनी मराठी भाषेचा ` कॉर्निव्हल ' म्हटले होते . माट्यांची मराठी
भाषा हा ग्रामीण जनतेचा ` उच्छाव ' आहे . इथे जानपद , बामणाघरची आणि संतसाहित्यातली
भाषा ह्यांच्या संगमातून एक विलक्षण लोभसवाणे असे भाषेचे रूप प्रकटले आहे , मग ती
भाषा ललित वाङमयात येवो किंवा विज्ञानबोधाच्या प्रस्तावनेसारख्या वेचारिक निबंधात
येवो . वाचकाला आपल्या प्रवाहात ओढून नेण्याचे फार मोठे सामर्थ्य ह्या भाषेला लाभले आहे .
` मंगळवेढ्याचे कुसू ' सारख्या चोखामेळ्याच्या कथेत भाषेचे हे प्रवाहीपण तीव्रतेने जाणवते .
विशेषतः जुन्या पोथ्यांसारखी मोठ्यानेही गोष्ट वाचावी . चोखोबांच्या काळातल्या परंपराग्रस्त
समाजपरिस्थितीबद्दल लिहिताना माटे म्हणतात , "" जग आंबून गेले होते . जिणे रूग्ण झाले
होते . मन जरत्कारू बनले होते . सारा गुजारा जुन्यावर चालला होता . मनाला नवी पालवी
फुटतच नव्हती . असलेली पाने चरबट आणि तडतडीत बनलेली होती . . . साऱ्या गोष्टी
श्रुतिस्मृतिपुराणोक्त पध्दतीने चालल्या होत्या . ज्याचे त्याचे तंत्र ठरले होते . तंत्राच्या मागे जो
मंत्र होता तो पूर्वी केव्हातरी काही शतकांपूर्वी कोणीसा कल्पिला होता . पण त्या मंत्राला मनाची
ओळख नव्हती . ""
पान नं . 92
बारा बलुत्यांच्या पूर्वजन्मसिध्द उद्योगांत पिचून निघालेल्या माणसांबद्दल बोलताना त्यांनी
त्या बलुतेदारीचे काय भेदक चित्र काढलेय : "" जीविताचा गाडा तर कायमचाच रूतलेला होता .
त्या गाडयावर बापही बसत असे . आजाही बसला होता , पणजाही बसला होता . त्याचा
खापरपणजाही बसला होता . गाडा म्हणून हालत नसे . आपली पोरंही यात बसणार आणि
पणतवंडंही त्यातच बसणार हे त्यांना कळून चुकलं होतं . तुमच्या घरांवर तुरकाटया हांतरता
हांतरता कोणाच्या शंभर पिढया गेल्या होत्या . तुमची डोकी चोळता चोळता कोणाच्या दीडशे
पिढया गेल्या होत्या . तुमची लाकडं फोडता फोडता , तुमची ढोरं ओढता ओढता , तुमच्या
पाटलापुढे खुळखुळा नाचवता नाचवता कोणाच्या पिढयानुपिढया मातीत गेल्या होत्या .
जीविताचा गाडा कायम लगद्यात गच्च बसला होता . ""
` मंगळवेढयाचं कुसू ' ही माटे मास्तरांची असामान्य साहित्यनिर्मिती आहे असे मला वाटते .
वारकरी संप्रदायातल्या संतांनी आजवर स्पृश्यांनी अस्पृश्य म्हणून कचऱ्याच्या ढिगाऱ्याशेजारी
ठेवलेल्या उपेक्षित समाजाला आशेचा किरण दाखवला होता . जुन्या जाखाई - जोखाईसारख्या ,
भक्तांच्या मनात भय निर्माण करणाऱ्या देवतांऐवजी सौम्य , सुंदर , प्रसन्न , कनवाळू असा नवा
देव जीवमात्राच्या कल्याणासाठी सारा भेदभाव विसरायला लावण्याच्या हेतूने अवतरल्याची
वार्ता पंढरपूरच्या दिशने येत होती . पण मुखी , ` विष्णुमय जग वेष्णवांचा धर्म
अमंगळ ' चा गजर असूनही खुद्द पंढरीलगतच्या मंगळवेढयालाही पडलेला उच्चनीचतेच्या
कल्पनेचा अमंगळाचा वेढा उठायला तयार नसल्याचा जसा चोखामेळ्याला अनुभव आला
तसाच मंदिरप्रवेशाच्या चळवळीच्या वेळी माटयांनाही आला .
समाजाच्या हितासाठी म्हणून सुरू झालेल्या सर्व चळवळींचा इतिहास हाच आहे . मूळ हेतू
बाजूला राहतो आणि लेबलांचे आणि प्रतीकांचे स्तोम माजवणारे पुढारी आपल्या स्वार्थाला
पोषक असे वळण त्या चळवळीला देतात . थोडक्यात म्हणजे धर्मनिष्ठा , राष्ट्रभक्ती , क्रान्ती ह्या
कल्पनांचे भांडवल वापरून नफेखोर धंदा सुरू होतो . बुध्दिनिष्ठ तत्वज्ञानावर अधिष्ठित
असलेल्या ट्रेड युनियन चळवळीमध्येही युनियन चालवणे हाच एक ट्रेड होऊन गेलेला आपण
पाहतोच आहो . अशा काळात सामाजिक व्यवहाराचे नीट अध्ययन करून त्यावर
स्वार्थनिरपेक्ष , वास्तवाला साक्ष ठेवून परीक्षण करणारा निर्भय विचारवंत समाजात असावा
लागतो . आपल्या विश्लेषणामुळे गतानुगतिकतेलाचधर्म , किंवा वर्षानुवर्षे चालवत आणलेल्या
आंधळ्या कर्मकांडालाच संस्कृती मानणाऱ्या समाजात आपण अप्रिय ठरू ही भीती असल्या
विचारवंताला बाळगून चालत नाही . पुष्कळदा सुधारक आणि सनातनी , जातीयवादी आणि
जातिविचारमुक्त अशा परस्परविरोधी गटांकडून एकदमच दूषणे स्वीकारावी लागतात .
माटयांवर असे अनेक हल्ले झाले . वर्षानुवर्षे अस्पृष्टांच्या वस्तीत विनामूल्य मास्तरकी
करणाऱ्या माटयांची ब्राम्हणांनी महारमाटे म्हणून हेटाळणी केली आणि अस्पृश्यांच्या सेवेतून
आपण निवृत्त व्हावे असे वाटण्यासारखी परिस्थिती त्याही समाजातल्या नव्या पुढाऱ्यांनी
स्वीकारलेल्या नव्या धोरणांमुळे निर्माण झाली . अस्पृश्यतेचा कलंक घालवून हिंदुधर्म निर्मळ
आणि सबळ करावा ही माटयांची भावना सनातन्यांना तर पटली नाहीच , पण ह्या धर्मात
राहून आपली परिस्थिती अजिबात सुधारणार नाही या विचाराच्या प्रभावामुळे अस्पृष्टांना
माटे मास्तरांची शिकवणी नकोशी झाली .
अत्रे - माटे वादाचा गदारोळ वर्तमानपत्रांतून आणि सभांतून एवढया जोरात उठत होता .
की बुरसटलेल्या विचारांचा एक सनातनी पुणेकर अशीच माटयांची प्रतिमा पुण्याबाहेरच्या
लोकांच्या डोळ्यांपुढे होती . ज्या महाराष्ट्रदेशाची गीते आम्ही गात होतो त्यातल्या चर्मकार ,
ढोर , मातंग यांसारख्या उपेक्षित जातींतल्या लोकांच्या माटे परिषदा भरवीत होते , याचा
आम्हांला पत्ताच नव्हता . ` ही भगवद््गीता अपुरी आहे . ' म्हणणारे माटे आम्हांला ठाऊकच
नव्हते . "" अर्जुनाचे भय किती खरे होते ते परिणामावरून सिध्द झाले . एवढे प्रचंड दल नष्ट
झाले . आणि कुरूक्षेत्रावर तरूण पुरूषांच्या प्रेतांचा खच पडला . थोरामोठयांच्या स्त्रिया
रणांगणावर ऊर बडवीत आल्या . . . या मारामारीच्या परिणामाने अर्जुन दचकला होता .
आत्मिक भीती तर त्याला होतीच . तिचा परिहार कृष्णाने केला . पण सामाजिक नरकाची भीती
कृष्णाने बिलकुल घालवली नाही . असे असता अर्जुनाने युध्दास तयार व्हावे याचे नवल
वाटते . "" गीतेसंबंधी असा परखड अभिप्राय चाळीस - पन्नास वर्षांपूर्वी देणे सोपे नव्हते . पण
` यद्दपि सत्यम्् लोकविरूध्दम् नाचरणीयम् ना करणीयम् ' हे बचावाचे धोरण विचारवंताला
शोभणारे नसते . मतभेद व्यक्त करायला माटे कचरले नाहीत . ` मतभेदाचा उबारा मला
मानवतो . अर्थात त्याचाही किंमत मी अधूनमधून देत आलो आहे . ' असे त्यांनी म्हटले आहे .
विभूतीपूजा हा आपल्या देशातल्या लोकांच्या मनाचा स्थायिभाव . अशा काळात म . गांधी
आणि नेहरू यांच्याशी मतभेद असलेले माटे आम्हांला मुसलमानविरोधी म्हणून धर्मवेडे वाटत
होते . स्वतःचा उल्लेख एखाद्याने हिंदू असा केला की , तो आम्हांला पुराणमतवादी वाटायचा .
आपण ख्रिस्ती आहोत किंवा मुसलमान आहोत म्हणणारा तसा वाटत नसे . माटयांना हे धोरण
` घरच्या म्हातारीचा काळ ' यासारखे वाटत होते . अंधश्रध्दा सगळ्याच धर्मांतून घालवायला
प्रचंड प्रमाणात विचारचक्रपरिवर्तनाच्या चळवळीची त्यांना आवश्यकता वाटत होती . ह्या
बाबतीत महात्माजींना लिहिलेल्या एका जाहीर पत्रात त्यांनी कळवळून म्हटले आहे :
"" महात्माजी , या लोकांना संतवचने पाठ आहेत . परंतु त्यांतील विचारांच्या औदार्यांची सारिका
पंख फडफडून केव्हाच निघून गेली आहे . त्यांना पाठ येत असलेल्या वचनांचा रक्तक्षय
झाला आहे . ""
हा वेचारिक रक्तक्षय घालवायला सारा धार्मिक , राजकीय , सामाजिक व्यवहार बुध्दीच्या
निकषांवर घासून घ्यायला हवा असे त्यांचे ठाम मत होते . त्या बाबतीत इंग्रजांच्या ज्ञानोपासने -
विषयी त्यांना आदर होता . "" इंग्रज हा आपल्या मानेस बसलेला म्हणून आपल्याला नकोसा
वाटावा हे बरोबर होते . पण इंग्रज हा ज्ञानाचा मित्र आहे . तो चौकशी करतो आणि चौकशीचे
हिशेब लिहून ठेवतो . "" माट्यांच्या बुध्दिनिष्ठ आणि अभ्यासाने प्रकटावे ह्या वृत्तीचे उत्तम
उदाहरण म्हणजे ` विज्ञानबोधाची प्रस्तावना ' . विनोबा आपल्या ` गीता - प्रवचनां ' ना
नित्यपठनीय म्हणत . मला आधुनिक जगात जगायला ही ` विज्ञानबोधाची प्रस्तावना ' अधिक
नित्यपठनीय वाटते . "" आपल्या सामाजिक व राजकीय चळवळींच्या दिशा , गती , व भवितव्य
ही या शास्त्रज्ञांत संस्कारांनी जर पूत झालेली नसतील तर आपली फसगत होईल आणि आपण
भलत्याच ठिकाणी धडका देत बसलो होतो असे दिसून येईल . "" हे वाक्य आजच्या परिस्थितीत
सार्वजनिक जीवनात भाषा , प्रांत , पंथ असा भलत्या ठिकाणी धडका देण्याचे जे प्रयत्न चालले
आहेत ते पाहून शंभर टक्के खरे वाटते . बुध्दिनिष्ठेची पुष्कळदा भावनाहीनतेशी सांगड बांधली
जाते . ऊठसूट ` अश्रुनीर वाहे डोळा ' ह्या अवस्थेत जाणाऱ्याची भाबडेपणाने मानवतावादाशी
जोडी जमवली जाणे ही त्याचीच दुसरी बाजू . वज्राची कठोरता आणि कुसुमांची मृदुता हा
पान नं . 94
तर्कनिष्ठ माटे मास्तर परमेश्वाराच्या अस्तित्वाबद्दल शंका घेत असताना ` विठो तुझे माझें
 नाही आणिकांचे काज ' म्हणणाऱ्या तुकोबांच्या वृत्तीतल्या संपूर्ण समर्पणाच्या भावनेने
व्याकूळ होताना दिसतात . संतांच्या साहित्याविषयी त्यांना मर्यादित प्रमाणात प्रेम आहे .
त्यांच्यातल्या समाजशास्त्रज्ञाला , वारकरी संप्रदायामुळे महाराष्ट्रातील बाराही बलुती ओव्या ,
अभंग रचून मराठी सारस्वत समृध्द करीत होती याचे अतोनात कौतुक आहे . पण ` तुकोबा '
हा माटे मास्तरांचा ` वीक पॉइंट . ' "" मला खरी भीती त्या देहूच्या वाण्याची वाटते "" असे
विलक्षण जिव्हाळ्याने ते म्हणून जातात . इकडे तर परमेश्वरदर्शन वगेरे अद्भुताच्या तडाख्यात
सापडलो तर आपण कोठच्या कोठे जाऊन पडू अशी त्यांना भीती वाटते , तारतम्य आणि तर्क
कसे सोडावे असा प्रश्न पडतो ; पण ` माझे माथा तुझा हात  तुझे पार्यी माझे चित्त  तुझे पार्यी माझे चित्त
 शरीर संबंधाची मिठी ' म्हणणारा हा देहूचा वाणी त्यांना सोडवत नाही . त्या
वाण्याचा विठू आणि त्याचा हा जगावेगळा भक्त यांची अलौकिक एकरूपता , माटे
मास्तरांच्याच भाषेत सांगायचे म्हणजे त्यांच्या "" मनाचे कुसु मोडून टाकते "" , ` आम्ही जातों
 आमुचा रामराम घ्यावा ' म्हणत कुडीसहित गुप्त होणाऱ्या तुक्याची आठवण
त्यांना सद््गदित करते . इथे मात्र तर्काच्या तापल्या भूमीवर पावसाचा शिडकावा पडतो ,
मानवी जीवनात विश्लेषणापलीकडे असलेला आपुलकीचा मृद््गंध सुटल्यासारखा वाटतो
आणि माटे मास्तरांचा सकृद्दर्शनी उग्र वाटणारा चेहरा पित्याचे वात्सल्य लेवून डोळ्यांपुढे उभा
माटयांशी माझा मी पुण्याच्या आकाशवाणी - क्रेंद्रावर नोकरीला असताना परिचय झाला .
प्रकृतीच्या दृष्टीने त्या काळात ते , त्यांच्यात शब्दांत सांगायचे म्हणजे , रकमेला आले "" होते
रेडिओवर कधीतरी "" टॉक "" द्यायला येत . त्यांची शेवटची गाठ त्यांच्या मृत्यूच्या थोडे दिवस
आधी डॉ . घारपुऱ्यांच्या इस्पितळात पडली . एके काळचा त्यांचा थोराडपणा पार आक्रसून
गेला होता . कॅन्सरने त्यांचा घास घेतला . "" माझ्या पश्चात् जगाने मला बरे किंवा वाईट म्हटले
तर जगदाकारात विलीन झालेल्या मला त्याचे काय सुखदुःख असणार
` चित्रपट ' ह्या आत्मचरित्राचा शेवट करताना म्हटले आहे . त्यांना वाईट म्हणण्याचा किंवा
त्यांचाविसर पडण्याचा प्रश्नच उरलेला नाही . जोवर मराठी भाषा जिवंत आहे तोवर त्यांनी
साहित्यात जी सुंदर शिल्पे कोरून ठेवली आहेत त्या शिल्पांनी त्यांना चिरंजीवित्व दिले आहे ,
एवढेच नव्हे तर ` मास्तर ' ही पदवी त्यांच्या कर्तृत्वाने खूप श्रेष्ठ ठरली आहे .
इथे असलेले सगळे लेख महाजालावर भ्रंमती करत असताना वेगवेगळ्या कम्युनिटीज आणि फोरम मधून घेतली अन एका ठिकाणी एकत्र केली गेली आहेत.. यामध्ये ब्लॉग ओनर चा काहीही संबंध नसून यातला कुठलाही भाग सार्वजनिक रित्या प्रसिद्ध करण्यास काहीही हरकत असेल तर कृपया सांगावे.. तो भाग डिलीट करण्यात येईल...


डार्क हॉर्स फ्रान्स इतिहास रचणार? | Webdunia Marathi

बुधवार, 22 ऑगस्ट 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
डार्क हॉर्स फ्रान्स इतिहास रचणार
रशियात खेळल्या जाणार्‍या 21व्या विश्वचषक फुटबॉल स्पर्धेत डार्क हॉर्स मानला जाणारा फ्रान्सचा संघ या स्पर्धेत नवा इतिहास रचणार का याकडे सार्‍यांचे लक्ष लागले आहे.
फ्रान्सचा संघ येथे येऊन दाखल झाला आहे. फ्रान्स क गटात आहे. या गटात ऑस्ट्रेलिया, पेरू, डेन्मार्क असे चार संघ आहेत. फ्रान्साला सोपा ड्रॉ ठरेल, असे म्हटले तर अतिशयोक्ती ठरणार आहे. चार संघातून गुणानुक्रमे पहिले दोन संघ पुढच्या बाद फेरीस पात्र ठरणार आहेत. साखळीत तीनपैकी दोन सामने जिंकणारा संघ स्पर्धेत पुढे जाऊ शकतो. 16 जून रोजी फ्रान्स ऑस्ट्रेलिाविरुध्दच्या सामन्याने विश्वचषक मोहिेमेस प्रारंभ करणार आहे.
फ्रान्सचा संघ हा सर्वात प्रतिभावान असावा. त्याचे कारण म्हणजे संघात अनुभवी आणि युवा खेळाडूंचे सुंदर मिश्रण आहे. दुसरे कारण म्हणजे या संघात स्वतःच्या जोरावर सामन्याचे चित्र पालटण्याची क्षमता असलेले खेळाडू आहेत.
या वर्षाच्या संघात 1998 सालच्या दिदिएर देशचॅम्पस याच्या संघाची झलक पाहायला मिळते. 1998 साली फ्रान्सने विश्वचषक जिंकला होता. त्या विश्वजेत्या संघात देशचॅम्पस, झिनेदिन झिदाने, एमान्युएल पेटिट, मार्सेल डेसेली, लिलियन थुराम, फॅबियन बार्थेस असे दमदार व दिग्गज खेळाडू होते. फ्रान्सची त्यावेळची राखीव फळीही मजबूत अशीच होती.
यावेळच्या संघात पॉल पोग्बा, अन्यएन ग्रिएझमन, कायलियन एबाणे, एन्गोलेकान्ते, उस्मान डेम्बेले, ह्यूगो लोरिस, सॅम्युएल उमनिनीसारखे एकापेक्षा एक सरस खेळाडूंचा भरणा आहे. याच खेळाडूंच्या जोरावर फ्रान्सचा संघ 20 वर्षांनंतर विश्वचषक जिंकण्याचे स्वप्न पाहू लागला आहे.
ग्रिएझन, एमबाणे, जिकऊ, थॉमस लेचार या खेळाडूंवर फ्रान्सच्या आक्रमणाची जबाबदारी आहे. स्पेनच्या अ‍ॅटलेटिको माद्रिदकडून खेळणारा ग्रिएझमनने मागील मोसमात 49 सामन्यात 29 गोल केले होते. फ्रान्सच्या पॅरिस सेंट जर्मनकडून खेळणारा एमबाणे हा पहिलीच विश्वचषक स्पर्धा खेळत आहे. 19 वर्षाचा एमबाणे हा फॉर्मात आहे. गेल्या मोसमात त्याने 44 सामन्यांमध्ये 21 गोल केले आहेत. ग्रिएझमन आणि एमबाणेला ऑलिव्हिएर जिरूड आणि थॉमस लेमार पर्याय असतील. या दोघांनी व्यावसायिक फुटबॉलमध्ये आपला ठसा उमटविला आहे.
पॉल पोग्बा, एन्गोलो कान्ते, उस्मान डेम्बेले या खेळाडूंवर आघाडीच्या फळीचे काम सोपविण्यात आले. 2014 सालचा विश्वचषक खेळण्याचा अनुभव पोग्बाच्या पाठीशी आहे. पोग्बामध्ये स्वतः गोल करण्याची
आणि इतर खेळाडूंना गोल करण्यास मदत करण्याची क्षमता आहे. पोग्बाने मागील मोसमात मँचेस्टर युनायटेडकडून समाधानकारक कामगिरी केली आहे. 2018 च्या विश्वचषक पात्रता फेरीत पोग्बाने नेदरलँडस आणि स्वीडनविरुध्द गोल केले आहेत.
फ्रान्सचा कर्णधार आणि गोलरक्षक ह्यूगो लोरिस याला 98 आंतरराष्ट्रीय सामने खेळण्याचा अनुभव आहे. ह्यूगोने 2010 आणि 2014 साली दोन विश्वचषकात फ्रान्सचे प्रतिनिधित्व केले आहे. फ्रान्सने 14 वेळा विश्वचषक स्पर्धेत भाग घेतला आहे. 1998 साली फिफा विश्वचषक फ्रान्सने जिंकला होता तर 2006 साली फ्रान्सने उपविजेतेपद मिळविले होते. 2014 साली ब्राझीलमध्ये झालेल्या विश्वचषकात फ्रान्सचे आव्हान उपान्त्यपूर्व फेरीत संपले.
प्रशिक्षक देशचॅम्प्स यांना एक खेळाडू आणि प्रशिक्षक म्हणून 33 वर्षाचा अनुभव आहे. फुटबॉलमधील अनेक चढउतार त्यांनी पाहिले आहेत. 1990 आणि 1994 साली अपात्र ठरलेल फ्रान्सच्या संघाला देशचॅम्पस यांनी 1998 साली विश्वचषक जिंकून देण्याचा पराक्रम केला होता. प्रशिक्षक म्हणून 17 वर्षाचा त्यांना अनुभव आहे.
विश्वचषक स्पर्धेवर अर्जेंटिनाचे भवितव्य अवलंबून
फुटबॉल विश्वचषकावर सायबर हल्ल्याचे सावट
6 किलो सोन्याची आहे विश्वचषकाची ट्रॉफी
क्रिकेटमध्ये भारतासमोर ठेंगणे, असे 5 देश फुटबॉलमध्ये भारतापुढे
FIFA WC 2018: शेवटल्यावेळी मैदानात उतरतील हे दिग्गज खेळाडू
यावर अधिक वाचा :
यूआयडीएआयकडून ‘लाइव्ह फेस फोटो’योजना
आधार कार्डची अंमलबजावणी करणारी संस्था भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरण (यूआयडीएआय) आता ...
केंद्र सरकारने व्हॉट्सअपसमोर ठेवल्या तीन अटी
व्हॉट्सअॅपला केंद्र सरकारने व्हॉट्सअॅपला फेक मेसेज व्हायरल करणाऱ्यांना रोखण्यासाठी ...
Momo Challenge मुळे भारतात पहिला मृत्यू, विद्यार्थीने नस ...
Momo WhatsApp Challenge गेम मुळे भारतात पहिला मृत्यू झाल्याची बातमी आली आहे. राजस्थानच्या ...
मुलीने केली आत्महत्या, कुटुंबीयांनी केला मोमो चॅलेंजचा दावा
भारतामध्ये मोमो चॅलेंज हा इंटरनेट गेम चा पहिला बळी गेल्याची शक्यता आहे. राजस्थानमधील ...
यंदा ‘ओणम’चे सेलिब्रेशन नाही
केरळमध्ये आलेल्या नैसर्गिक आपत्तीनंतर आता अनेकांनीच मदतीचे हात पुढे करण्यास सुरुवात केली ...
ATM हून पैसे काढताना आपण करत असाल या चुका तर सावध व्हा
बँकेच्या महत्त्वपूर्ण सुविधांमधून एक ATM आहे. ही अशी सुविधा आहे ज्यात 24 तास पैसा काढता ...
जियो गिगाची ब्रॉडबॅण्ड सेवा सुरु
रिलायन्सने जियो गिगा फ़ायबरकंपनीच्या माध्यमातून फ़ायबर टू द होम ही ब्रॉडबॅण्ड सेवा १५ ...
Xiaomi Mi A2 चा पहिल्यांदा देशात सेल सुरु
देशात पहिल्यांदाच Xiaomi Mi A2 या स्मार्टफोनची विक्री सुरू होत आहे. दुपारी 12 वाजेपासून ...
Jio phone 2: दुपारी 12 वाजेपासून सुरू होत आहे फ्लॅश सेल, ...
Jio Phone 2 ची फ्लॅश सेल आज दुपारी 12 वाजेपासून सुरू होणार आहे. ज्या ग्राहकांना याला विकत ...
गुगलची अॅपल फोन वापरणाऱ्यांवरही नजर
गुगल केवळ अँड्रॉइड वापरकर्त्यांवरच लक्ष ठेऊन नाहीय, तर अॅपलचे फोन वापरणाऱ्यांवरही नजर ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


दहावीच्या फेरपरीक्षेत मुंबईची कामगिरी निराशाजनक | Loksatta

दाभोलकर, पानसरे हत्या तपासात पोलिसांवर दबाव
किनाऱ्यांची सुरक्षा शिकायला ‘बेवॉच’ पाहा
वर्दी देणाराच तपास अधिकारी असल्याबद्दल तेजपाल यांचा आक्षेप
वादाच्या मुद्दय़ांबाबत भारत-चीन संवेदनशील
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
दहावीच्या फेरपरीक्षेत मुंबईची कामगिरी निराशाजनक
दहावीच्या फेरपरीक्षेत मुंबईची कामगिरी निराशाजनक
दहावीच्या विद्यार्थ्यांचे वर्ष वाया जाऊ नये म्हणून जुलै-ऑगस्ट महिन्यात घेण्यात आलेल्या दहावीच्या फेरपरीक्षेत मुंबईने अत्यंत निराशाजनक कामगिरी नोंदविली आहे.
दहावीच्या विद्यार्थ्यांचे वर्ष वाया जाऊ नये म्हणून जुलै-ऑगस्ट महिन्यात घेण्यात आलेल्या दहावीच्या फेरपरीक्षेत मुंबईने अत्यंत निराशाजनक कामगिरी नोंदविली आहे. त्यामुळे, या फेरपरीक्षांचा मुंबईला तरी फारसा फायदा झाला नसल्याची प्रतिक्रिया व्यक्त होते आहे.राज्यभरातून या परीक्षेकरिता नोंदविण्यात आलेल्या १,३९,३२९ विद्यार्थ्यांपैकी सर्वाधिक म्हणजे ३२,५१८ विद्यार्थ्यांनी मुंबई शहर-उपनगर, ठाणे, रायगड या मुंबई म्हणून गणल्या जाणाऱ्या ‘महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळा’च्या विभागातून परीक्षा दिली होती. म्हणजे राज्यातील एकूण विद्यार्थ्यांपैकी सुमारे एक चतुर्थाश म्हणजे २३ टक्के विद्यार्थी हे एकटय़ा मुंबईतील होते. मात्र, यापैकी केवळ १७.८४ टक्के म्हणजे ५,८०० विद्यार्थी या फेरपरीक्षेत उत्तीर्ण होऊ शकले आहेत. ही कामगिरी गेल्या वर्षीच्या तुलनेत फारच निराशाजनक आहे. कारण, गेल्या वर्षी सप्टेंबर-ऑक्टोबरमध्ये घेण्यात आलेल्या फेरपरीक्षेत मुंबईचा निकाल २५.८८ टक्के इतका लागला होता. त्याखालोखाल कोकण (१२.५३ टक्के) विभागाचा निकाल आहे. परंतु, कोकणातून अवघ्या १३४९ इतक्या विद्यार्थ्यांनी दहावीची फेरपरीक्षा यंदा दिली होती. तसेच, कोकणाचा मुख्य परीक्षेचा निकाल हा इतर विभागांच्या तुलनेत जास्त होता. त्यामुळे, फेरपरीक्षेचा निकाल कमी लागला तरी विद्यार्थ्यांच्या संख्येचा विचार करता कोकणाची कामगिरी तितकीशी निराशाजनक ठरत नाही. परंतु, मुंबईत अनुत्तीर्ण विद्यार्थ्यांची संख्या ही राज्यात सर्वाधिक आहे. शिवाय गुणात्मकदृष्टय़ाही मुंबई इतर विभागांच्या तुलनेत खूपच मागे आहे.मुंबईतून उत्तीर्ण झालेल्यांपैकीही अवघ्या दोन विद्यार्थ्यांना विशेष प्रावीण्य ही श्रेणी मिळाली आहे. पहिल्या श्रेणीत उत्तीर्ण होणारेही अवघे १२ विद्यार्थी आहेत. तर दुसऱ्या श्रेणीत अवघे २९ विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले आहेत. उर्वरित बहुतांश विद्यार्थी जेमतेम उत्तीर्ण होऊ शकले आहेत. आतापर्यंत मार्चच्या परीक्षेत अनुत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांची फेरपरीक्षा सप्टेंबर-ऑक्टोबरमध्ये घेतली जात असे. परंतु, या वर्षी दहावीचा निकाल घोषित केल्यानंतर महिन्याभरात परीक्षा घेण्यात आल्याने विद्यार्थ्यांना अभ्यासाकरिता पुरेसा वेळ मिळाला नाही, असे कारण मुंबईच्या निराशाजनक कामगिरीबाबत देताना मुंबई विभागाचे अध्यक्ष सिद्धेश्वर चांदेकर यांनी दिले.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
ऐन वेळच्या तयारीसाठी मंडळाचे कौतुक
दहावीचे जुलैच्या परीक्षेचे अर्ज भरण्यासाठी मुदतवाढ
प्लॅटफार्म शाळा व विमलाश्रमातील विद्यार्थ्यांचे नेत्रदीपक यश
गणवेशावरून दहावी परीक्षेत गोंधळ
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
काँग्रेस नेते गुरुदास कामत यांचे निधन
Ind vs Eng : चौथ्या दिवसाच्या खेळात झालेले हे ११ विक्रम तुम्हाला माहिती आहेत...
'आप'ला दुसरा धक्का, आशीष खेतान यांची पक्षाला सोडचिठ्ठी
केरळसाठी परकीय मदत नकोच, केंद्र सरकारची भूमिका
जाणून घ्या बकरी ईदचे महत्त्व
Video : अंगावर रोमांच उभा करणारा 'तुंबाड'चा टीझर
आजाराशी झुंज देणारा इरफान पुनरागमनाच्या तयारीत
Paltan song Raat Kitni : 'हे' गाणं पाहून तुम्हाला 'बॉर्डर' आठवला की 'LOC कारगिल'
हृतिकसोबत पुन्हा काम करायला प्रियांकानं दिला हिरवा कंदील
Viral Memes : नेटकरी जोमात, अनुष्का कोमात
मरिन ड्राइव्ह स्वच्छतेसाठी जादा कुमक
नेरुळमध्ये अनधिकृत बांधकामांवर कारवाई
केरळमधील पूरग्रस्तांना मुंबईतील सामाजिक संस्थांकडून मदतीचा हात
दारूचा मोह टाळून मोहाचे लाडू
२० तासांच्या अथक प्रयत्नांनंतर ‘भाग्यलक्ष्मी’ किनाऱ्यावर
उद्यान विभागाला प्रायोजकांचे वावडे
महिलांची लोकसंख्या १४ लाख अन् शौचालय फक्त ४७२
सटाणा शहरातील जलकुंभ धोकादायक


Anant Bagaitekar article agriculture शब्द बापुडे केवळ वारा... | eSakal

शब्द बापुडे केवळ वारा...
सोमवार, 25 सप्टेंबर 2017
पंतप्रधानांनी ताज्या वाराणसी दौऱ्यात पुन्हा एकदा शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात दुपटीने वाढ करण्याचे त्यांचे स्वप्न बोलून दाखविले. बळिराजाला २०२२ पर्यंत दुप्पट उत्पन्नाचा लाभ मिळत असेल, तर कोणीही विरोध करणार नाही. पण वस्तुस्थिती समजून घेणेही तितकेच आवश्‍यक ठरते आणि त्यावरूनच या संकल्पाची पूर्तता २०२२ पर्यंत पूर्ण होणार काय या प्रश्‍नाचे उत्तरही शोधावे लागेल.
भारतीय कृषी संशोधन परिषदेचे माजी सरसंचालक डॉ. मंगला राय यांनी अलीकडेच एका मुलाखतीत भारतातील शेतीच्या क्षेत्रात पेचप्रसंग असल्याचे मत व्यक्त केले. शेती क्षेत्रात गुंतवणूक,विशेषतः खासगी गुंतवणूक होत नाही आणि त्याचे मुख्य कारण गुंतवणुकीच्या तुलनेत परतावा मिळत नाही. सरकारी गुंतवणुकीला मर्यादा पडतात. यामुळे शेतीचे क्षेत्र स्पर्धात्मक होत नसल्याने ते दिवसेंदिवस दुर्लक्षित होत चालले आहे. त्यातून हा गंभीर पेचप्रसंग उभा राहिला आहे, असे निदान करून डॉ. राय यांनी काही उपायांची चर्चा केली आहे. पडीक अशा सुमारे ११ कोटी हेक्‍टर जमिनीचे शेतीयोग्य जमिनीत रूपांतर करणे व त्यासाठी सरकारने सुरवातीला चाळीस ते पन्नास हजार कोटी रुपयांची गुंतवणूक करावी हा उपाय सुचवला आहे. तसेच शेतीशी निगडित पायाभूत सुविधा विकसित करण्यात खासगी क्षेत्राला प्रोत्साहन द्यावे व संबंधित गुंतवणुकीवर सुयोग्य परताव्याची हमी देण्याची तरतूदही सरकारने करावी, असे त्यांचे स्थूलमानाने म्हणणे आहे. भारतातील शेतीखालील क्षेत्र १९७० मध्ये १४ कोटी हेक्‍टर होते आणि त्यानंतर त्यात घटच झाली आहे. २०१७ मध्ये (१९७०च्या तुलनेत) लोकसंख्या तिपटीने वाढलेली असतानाही शेतीचे क्षेत्र वाढलेले नाही, याचा विचार करण्याचे आवाहनही त्यांनी केले आहे. शेतकऱ्यांच्या मालास किफायतशीर दर देणे आवश्‍यक असले, तरी तो दर त्यांच्याच खिशात जाण्याची बाबही तेवढीच महत्त्वाची असल्याकडेही त्यांनी लक्ष वेधले आहे.या पार्श्‍वभूमीवर देशाचे कृषी व शेतकरी कल्याण() मंत्री राधामोहनसिंह नुकतेच काय म्हणाले ते पाहू. त्यांच्या भाषणाचा सारांश हा होता, की २०२२ पर्यंत शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात दुपटीने वाढ करण्याच्या उद्दिष्टाबाबत आता राज्यांनी पुढाकार घेऊन पावले उचलणे आवश्‍यक आहे. रब्बी हंगामाच्या रणनीती परिषदेत बोलताना त्यांनी शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्याच्या संदर्भात केंद्र सरकारतर्फे चार खंडांचा अहवाल जारी करण्यात आला आहे आणि राज्यांनी त्याचे अध्ययन करून या उद्दिष्टपूर्तीसाठी पावले उचलावीत, असे त्यांनी सांगितले. याचा स्पष्ट अर्थ हा निघतो की केंद्राने जबाबदारी राज्यांवर झटकण्याचे ठरविलेले दिसते.
यातून निर्माण होणारे अनुत्तरित प्रश्‍नही लक्षात घ्यावे लागतील. पंतप्रधान खरे बोलत आहेत, की त्यांचे मंत्री कारण वाराणसीतदेखील पंतप्रधानांनी शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्याचा पुनरुच्चार केला. भाजपने शेतकऱ्यांना उत्पादन खर्च अधिक पन्नास टक्के लाभ मिळून त्यांच्या मालास भाव देण्याचे आश्‍वासन दिले होते. त्याची पूर्तता सरकारला चाळीस महिने होऊनही झाली नाही. पंतप्रधानपुरस्कृत पीकविमा योजनेचा लाभ शेतकऱ्यांऐवजी विमा कंपन्यांना मिळाल्याचे आकडेवारीनिशी सिद्ध झाले आहे. खत अंशदान शेतकऱ्यांपेक्षा खत कंपन्यांना लाभकारक ठरले तसाच हा प्रकार आहे. म्हणजेच केंद्राच्या शेतीविषयक योजना अपयशी का ठरत आहेत कारण वाराणसीतदेखील पंतप्रधानांनी शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्याचा पुनरुच्चार केला. भाजपने शेतकऱ्यांना उत्पादन खर्च अधिक पन्नास टक्के लाभ मिळून त्यांच्या मालास भाव देण्याचे आश्‍वासन दिले होते. त्याची पूर्तता सरकारला चाळीस महिने होऊनही झाली नाही. पंतप्रधानपुरस्कृत पीकविमा योजनेचा लाभ शेतकऱ्यांऐवजी विमा कंपन्यांना मिळाल्याचे आकडेवारीनिशी सिद्ध झाले आहे. खत अंशदान शेतकऱ्यांपेक्षा खत कंपन्यांना लाभकारक ठरले तसाच हा प्रकार आहे. म्हणजेच केंद्राच्या शेतीविषयक योजना अपयशी का ठरत आहेत याची कारणे शोधण्याऐवजी राज्यांना, ‘आता तुम्ही बघून घ्या’ सांगून केंद्र सरकार हात झटकून मोकळे होऊ पाहात आहे.
भारतीय शेतीच्या दुखण्यांची कहाणी नवी नाही. प्रत्येक राजवटीने आपापल्या परीने त्या दुखण्यांवर इलाज करण्याचे प्रयत्न केले. त्यातील काही प्रयत्न प्रामाणिक होते आणि काही प्रयत्नांना यशही आले. गगनभेदी घोषणा आणि सत्तेत आल्यानंतर पहिली तीन वर्षे केवळ उद्योग, थेट परकी गुंतवणूक व परदेश दौरे यावरच सरकारने लक्ष केंद्रित केले. त्यातून शून्य फलनिष्पत्ती अनुभवाला आली, त्या वेळी आता अखेरीला शेतीची आठवण होऊ लागली आहे. संयुक्त पुरोगामी आघाडी (यूपीए) सरकारने जागतिक मंदीच्या काळात बळिराजाने शेतमालाच्या निर्यातीद्वारे देशाला पुरेसे परकी चलन मिळवून दिले होते. तीच कथा वेगळ्या स्वरूपात पुढे येत आहे. ‘यूपीए’ सरकारने किमान बळिराजाचे ते ऋण मान्य करून त्याला निदान चांगले भाव तरी दिले होते.
सरकारने सुरवातीपासून केवळ ग्राहकांच्या हिताला प्राधान्य दिले. प्रसारमाध्यमांद्वारे केवळ या वर्गाचाच आरडाओरडा मांडला जातो. माध्यमांच्या आधारे सत्तेत आलेल्यांना तेवढाच आवाज ऐकू येत असतो. मग महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश, तमिळनाडू, राजस्थान, गुजरात अशा सर्व ठिकाणी शेतकऱ्यांच्या असंतोषाचे उद्रेक घडू लागल्यानंतर सरकार जागे होते. शेतकऱ्यांनी सहकाराची कास धरावी, दुग्धव्यवसाय आणि अन्य पूरक व्यवसाय करावेत, अशी पोपटपंची करताना महाराष्ट्र, गुजरातमधल्याच दुग्ध व्यावसायिकांनी अलीकडेच लाखो लिटर दूध रस्त्यावर ओतून देण्याचे केलेले आंदोलन सोईस्करपणे विसरले जाते. शब्द-संमोहन आणि अभिनय या मर्यादित काळाच्या कला आहेत, त्या सदैव यशस्वी होत नाहीत. जनतेला वस्तुस्थिती कळली, की हवा बदलू लागते
राज्यातील पोलिसांच्या पाल्यांसाठी दोन शिष्यवृत्त्या
पुणे - ‘सकाळ इंडिया फाउंडेशन’ने सुवर्णमहोत्सवी वर्षापासून लक्ष्मण विष्णू केळकर आणि उषा लक्ष्मण केळकर यांच्या नावाने महाराष्ट्र पोलिसांच्या...
उमेदवारांना लिहावा लागणार विकासाचा संकल्प
सोलापूर- स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणूक रिंगणातील प्रत्येक उमेदवाराला निवडून आल्यानंतर प्रभाग विकासाचा संकल्प काय असणार आहे, ते किमान 500...
कुर्बानीतील रक्कम केरळच्या पूरग्रस्तांना द्या; मुस्लिम तरुणांचे आवाहन
पुणे : बकरी ईदच्या कुर्बानी मधील काही रक्कम केरळ मधील पुरग्रस्तांच्या मदतीसाठी द्या. पूरपरिस्थितीमुळे रेल्वे व रस्ते वाहतुक बंद असताना...
डॉ. दाभोलकर, पानसरे हत्येमागे मेंदू कोणाचा
मुंबई - डॉ. नरेंद्र दाभोलकर, कॉ. गोविंद पानसरे यांच्या हत्येचा कट कुणी रचला, त्यामागे मेंदू कोणाचा आहे, याचा शोध सरकारने घ्यावा आणि त्याच्या...
कुणी अनुदान देता का अनुदान
बिजवडी - माजी पंतप्रधान (कै.) अटलबिहारी वाजपेयी यांनी 1999 मध्ये राज्यात मागासवर्गीय मुला-मुलींसाठी अनुसूचित जाती निवासी आश्रमशाळा सुरू करण्यास...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Hijab oppose student petition high court हिजाबला विरोध केल्याने विद्यार्थिनीची याचिका | eSakal

हिजाबला विरोध केल्याने विद्यार्थिनीची याचिका
गुरुवार, 24 मे 2018
मुंबई - हिजाब घालून येण्यास परवानगी न देणाऱ्या भिंवडीमधील महाविद्यालयाविरोधात एका विद्यार्थिनीने मुंबई उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली आहे. त्यावर शुक्रवारी पुढील सुनावणी होणार आहे.
मुंबई - हिजाब घालून येण्यास परवानगी न देणाऱ्या भिंवडीमधील महाविद्यालयाविरोधात एका विद्यार्थिनीने मुंबई उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली आहे. त्यावर शुक्रवारी पुढील सुनावणी होणार आहे.
भिंवडीमधील होमिओपॅथिक महाविद्यालयामध्ये शिकणाऱ्या या विद्यार्थिनीने दोन वर्षांपूर्वी महाविद्यालयामध्ये सामायिक प्रवेश परीक्षेमार्फत (सीईटी) प्रवेश घेतला आहे. या वर्षी विद्यार्थिनीला लेखी परीक्षेला बसण्यास साई होमिओपॅथिक वैद्यकीय महाविद्यालयाच्या व्यवस्थापनाने मनाई केली. तिची उपस्थिती कमी असल्याकारणाने तिला परीक्षेला बसण्याची परवानगी नाही, असे कारण महाविद्यालयाकडून देण्यात आले आहे. महाविद्यालयाने हिजाब घालून येण्यास परवानगी नाकारली आहे. त्यामुळे अनेक दिवस गैरहजर राहावे लागले, असा खुलासा याचिकादार विद्यार्थिनीने केला आहे.
उमेदवारांना लिहावा लागणार विकासाचा संकल्प
सोलापूर- स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणूक रिंगणातील प्रत्येक उमेदवाराला निवडून आल्यानंतर प्रभाग विकासाचा संकल्प काय असणार आहे, ते किमान 500...
बीसीसीआयकडून नव्या घटनेची नोंदणी
मुंबई : सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या निर्देषानुसार भारतीय क्रिकेट मंडळाने (बीसीसीआय) नव्या घटनेची नोंदणी चेन्नईतील रजिस्ट्रार ऑफ सोसायटी, तमिळनाडू...
हॅकिंग करताना ग्राहकांच्या खात्यावर पैसे
पुणे - कॉसमॉस बॅंकेचे एटीएम स्वीच (सर्व्हर) हॅक करून हॅकर्सने टाकलेल्या ऑनलाइन दरोड्याच्या वेळी (हॅकिंग) बॅंकेच्याच काही ग्राहकांच्या...
गणेशोत्सवाच्या संदर्भातील अनेक नियमांना यंदा सवलत देण्यामागे आपली मतपेढी शाबूत ठेवण्याचा हेतू स्पष्ट दिसतो. तोंडावर आलेल्या निवडणुकांमुळे सणांच्या...
विनयभंगप्रकरणी भगत यांना जामीन
नवी मुंबई - विनयभंगाचा गुन्हा दाखल असलेले शिवसेनेचे नगरसेवक नामदेव भगत यांना अलिबाग सत्र न्यायालयाने मंगळवारी अटकपूर्व जामीन मंजूर केला....
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांची प्रवचने/१ नोव्हेंबर - विकिस्रोत

श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांची प्रवचने/१ नोव्हेंबर
< श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांची प्रवचने
←= श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांची प्रवचने/३१ ऑक्टोबर
साहित्यिक = श्रीब्रह्मचैतन्य महाराज
श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांची प्रवचने/२ नोव्हेंबर→
4901श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांची प्रवचनेश्रीब्रह्मचैतन्य महाराज
गीता ही सर्व ग्रंथांची आई आहे.
गीता ही वेदांपेक्षा श्रेष्ठ आहे. वेद हे देवाच्या निःश्वासातून निघाले, तर गीता ही त्याच्या मुखातून निघाली. गीतेचा विषय कोणता  गीतेचा विषय म्हणजे मोहाचा नाश करण्याचे तत्त्वदृष्ट्या आणि साधनदृष्ट्या विवेचन, हा होय. गीतेची सुरुवात म्हणजे अर्जुनाला मोह झाला; याचा अर्थ असा की, त्याला कर्तेपणाच्या अभिमानाने असमाधान उत्पन्न झाले, आणि त्यामुळे काय करावे आणि काय न करावे याची शंका त्याला उत्पन्न झाली. गीतेचा शेवट म्हणजे अर्जुनाचा मोह नाश पावला. याचा अर्थ असा की, कर्ता परमात्मा आहे हे निश्चित झाल्यामुळे जीवाच्या कर्माचे सुखदुःख संपले. खरोखर, गीतेचे रहस्य सांगावे ज्ञानेश्वरमहाराजांनीच. भारतीय युद्धामध्ये परमात्मा पीतांबर नेसून, अर्जुनाच्या रथावर बसून, रणांगणावर अर्जुनाला गीता सांगते झाले. पुढे हजारो वर्षांनी, भगवंत कपडे बदलून आले आणि त्यांनी ज्ञानेश्वरी सांगितली. ज्ञानेश्वरी ही भगवंताची वाणी होय. त्यात सांगितल्याप्रमाणे आपण आचरण करावे. ' मी मागे आहे, तू पुढे चल.' हेच भगवंतांनी आपणा सर्वांना सांगितले आहे.
एखादी उपवर झालेली मुलगी जर आपल्या मैत्रिणीच्या लग्नाला गेली, तर तो समारंभ पाहून तिच्या मनामध्ये स्वतःच्या लग्नाचे आणि त्यातल्या सोहळ्याचे विचार येतील; त्याचप्रमाणे, आपण पोथी ऐकत असताना त्यामध्ये वर्णन केलेल्या अवस्था आपल्याला कशा येतील याचा विचार करावा. आत्मनिवेदन म्हणजे मी कोण आहे हे कळणे होय. प्रारब्धाच्या गतीने देहाला जी सुखदुःखे भोगावी लागतात, त्यांमध्ये आपण असल्यासारखे दिसावे, पण खरे मात्र नसावे. अशिलाचा खटला स्वतःचाच आहे असे समजून वकील कोर्टामध्ये भांडतो, पण खटल्याचा निकाल कसाही लागला तरी त्याचे सुखदुःख मानीत नाही, वरून मात्र अशिलाजवळ दुःख दाखवितो; अगदी असाच व्यवहार मी करतो. व्यवहार सत्य मानणार्या लोकांत वावरायचे असेल, तर बाहेरून त्यांच्यासारखे वागणे जरूर आहे. असे वागत असताना आपले भगवंताचे अनुसंधान चुकू न दिले की व्यवहार हा खेळ बनतो. कधी हार तर कधी जीत. खेळात आपण हरलो काय आणि जिंकलो काय, खर्या जीवनाच्या दृष्टीने सारखेच. तरी खेळ खेळतांना मात्र तो जिंकण्याचा चांगला प्रयत्न करावा. भगवंताचे नाम घेतले की ही युक्ती आपोआप साधते. म्हणून रात्रंदिवस माझ्या माणसांना मी सांगतो की, वाटेल ते झाले तरी भगवंताचे नाम सोडू नका.
हे साहित्य भारतात तयार झालेले असून ते आता प्रताधिकार मुक्त झाले आहे. भारतीय प्रताधिकार कायदा १९५७ नुसार भारतीय साहित्यिकाच्या मृत्युनंतर ६० वर्षांनी त्याचे साहित्य प्रताधिकारमुक्त होते. त्यानुसार १ जानेवारी १९५६ पूर्वीचे अशा लेखकांचे सर्व साहित्य प्रताधिकारमुक्त होते.
Last edited on २४ सप्टेंबर २०१६, at २०:३४
इतर काही नोंद केली नसल्यास,येथील मजकूर CC BY-SA 3.0च्या अंतर्गत उपलब्ध आहे.


देहुरोड कॅंटोन्मेंटमध्ये नागरिकांना निर्बंध | Dainik Prabhat, Marathi News Paper, Pune.

देहुरोड कॅंटोन्मेंटमध्ये नागरिकांना निर्बंध
देहुरोड – देहुरोड कॅंटोन्मेंट बोर्डाच्या कार्यालयात नागरिकांना कामकाजांसाठी वेळेचे निर्बंध घालण्यात आले आहे. तसेच नवनवीन होणारे नियमांनी देहूरोडकरांमध्ये नाराजी दिसून येत आहे.
देहुरोड कॅंटोन्मेंट बोर्ड प्रशासनाने गेल्या दीड महिन्यांपासून बोर्ड कार्यालयात येणाऱ्या सर्वसामान्य नागरिकांना कामकाजासाठी वेळेचे बंधन घालण्यात आले आहे. सकाळी नऊ ते साडेचार या नागरिकांच्या कामकाजाच्या वेळेत फेरबदल करीत सकाळी नऊ ते एक असे चार तास या वेळेत नागरिकांनी आपले कामकाज करण्याचे बंधन घालण्यात आले आहे. फक्‍त मालमत्ता कर अथवा अन्य कर भरण्यासाठी दुपारी साडेचारपर्यंत प्रवेश देण्यात येत आहेत.
नागरिकांच्या समस्या, तक्रारी, अन्य माहिती संदर्भातील कामांना लेखी स्वरूपाचे अर्ज करावयाचे आहे. ते अर्ज कार्यालयाच्या प्रवेशद्वाराजवळ उपलब्ध करण्यात आलेल्या एक खिडकी कक्षात देण्याचे निर्बंध घालण्यात आले आहे. कामाशिवाय कोणीही नागरीक जात नसतानाही घालण्यात आलेल्या वेळेच्या बंधनाने त्रास सहन करावा लागत आहे. एखाद्या रखडलेल्या कामाचा पाठपुरवठा करण्यासाठी नागरिकांना बोर्ड कार्यालयात वारंवार जावे लागत होते; मात्र प्रवेश बंदीच्या निर्बंधाने या कामकाजावरही बंधन निर्माण झाले आहे.
निमशासकीय, शासकीय अथवा पहिल्या पाळीत कामाला जाणाऱ्या नागरिकांना बोर्डाच्या कामासाठी संपूर्ण दिवसाची रजा घ्यावी लागत आहे. त्यामुळे त्यांचे नुकसान होत आहे. प्रवेशद्वारावर असणारे सुरक्षा रक्षक नागरिकांना प्रवेशद्वारातून आत येताना कामकाजाची माहिती, कोणास भेटावयाचे आहे. येण्याची वेळ, स्वाक्षरी आदी माहितीची नोंद केल्याशिवाय प्रवेश करण्यास निर्बंध घालण्यात आले आहे. या नोंदवहीत प्रवेश घेतल्याची नोंद करण्यात येते मात्र कार्यालयातील कामकाज उरकून परत जाणाऱ्या नागरिकांची नोंद करण्यात येत नसल्याचेही प्रवेशद्वाराच्या नोंदवहीत दिसून आले आहे.
कामकाजानिमित्त बोर्डाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी यांना भेटण्यासाठी त्यांच्या कक्षात जाणाऱ्या व्यक्‍तींना प्रथम आपले मोबाईल प्रवेशद्बारावरील सुरक्षारक्षक अथवा कार्यालयातील शिपाईजवळ द्यावे लागत आहे. नंतरच विना मोबाईल प्रवेश दिला जात आहे. त्यामुळे कार्यालयातील पारदर्शकतेवर नागरिकांनी संशय व्यक्‍त केला आहे. त्यामुळे नागरिकांवरील कार्यालयात येण्यास निर्बंध घालण्याचा उद्देश स्पष्ट दिसून येत आहे. तसेच एखाद्या कामानिमित्त कार्यालयातील विविध विभागातील एखाद्या माहिती संदर्भात संबंधित व्यक्तीस भेटावयाचे असल्यास त्यासही निर्बंध बसला आहे. बोर्डाच्या ई-समाधान सूचना, तक्रारी देण्यासाठी असलेला मोबाईल क्रमांक (8888648700) दीड वर्षांपासून बंद असताना नागरिकांना विविध समस्या तक्रार अगर सूचना करण्यास अडथळा निर्माण होत आहेत.
बोर्डाचे नवनवीन निर्माण होणाऱ्या निर्बंधाने देहुरोडकरांच्या विश्‍वासहार्तावर घाला घालत परदेशातील नागरीक असल्याची, तर देशात लोकशाही असताना ब्रिटिशकालीन हुकूमशाहीत असल्याचे भास होत असल्याने नाराजीचा सूर देहुरोडकर यांनी व्यक्‍त केला आहे. याबाबत बोर्ड कार्यालयातील (020-27671222) दूरध्वनीवर संपर्क साधण्याचा वारंवार प्रयत्न केला असता प्रतिसाद मिळून आला नाही, तसेच मुख्य कार्यकारी अधिकारी अभिजीत सानप यांच्याशी भ्रमणध्वनीवर संपर्क साधला असता संपर्क होऊ शकला नाही.
ताज्या बातम्यांसाठी प्रभातचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा
Previous articleड्रॅगन फळाची पुणेकरांना भुरळ
Next articleजिल्ह्यात 18 हजार कर्मचारी संपात सहभागी


वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म - विकिपीडिया

वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
इ.स. १९९९ मधील जन्म
"इ.स. १९९९ मधील जन्म" वर्गातील लेख
एकूण १९ पैकी खालील १९ पाने या वर्गात आहेत.
इ.स.च्या १९९० च्या दशकातील जन्म
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १ ऑगस्ट २०१३ रोजी १५:३५ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


एक मराठी (EK MARATHI): शिवचरित्रमाला - भाग ६१ ते ७०

लाभले अम्हास भाग्य बोलतो मराठी  जाहलो खरेच धन्य ऐकतो मराठी ॥ धर्म, पंथ, जात एक जाणतो मराठी  जाहलो खरेच धन्य ऐकतो मराठी ॥ धर्म, पंथ, जात एक जाणतो मराठी  एवढ्या जगात माय मानतो मराठी ॥-सुरेश भट माझी मराठीची बोलु कौतुके एवढ्या जगात माय मानतो मराठी ॥-सुरेश भट माझी मराठीची बोलु कौतुके परि अमृताते ही पैजा जिंके परि अमृताते ही पैजा जिंके ऐसी अक्षरे रसिके मेळविण॥ - श्री संत ज्ञानेश्वर.
शिवचरित्रमाला - भाग ६१ ते ७०
शिवचरित्रमाला - भाग ६१ - मृत्युच्या ओठावर...
शिवचरित्रमाला - भाग ६२ - खैबरखिंडीच्या जबड्यात
शिवचरित्रमाला - भाग ६३ - शब्दांनी उधळून लावलेले शाही कारस्थान
शिवचरित्रमाला - भाग ६४ - हा बुद्धिबळाचाच डाव
शिवचरित्रमाला - भाग ६५ - मधात पडलेल्या माशीसारखी महाराजांची अवस्था
शिवचरित्रमाला - भाग ६६ - राजकारण उदंड करावे परि कळोचि न द्यावे
शिवचरित्रमाला - भाग ६७ - धाडसी कल्पकतेची झेप
शिवचरित्रमाला - भाग ६८ - ही विलक्षण करामत मराठी गुप्तहेरांचीच
शिवचरित्रमाला - भाग ६९ - रांगणा गड स्वराज्यात आला अन् महाराजही स्वराज्यात आले
शिवचरित्रमाला - भाग ७० - राजाची आई ती प्रजेचीही आईच
इथे असलेले सगळे लेख महाजालावर भ्रंमती करत असताना वेगवेगळ्या कम्युनिटीज आणि फोरम मधून घेतली अन एका ठिकाणी एकत्र केली गेली आहेत.. यामध्ये ब्लॉग ओनर चा काहीही संबंध नसून यातला कुठलाही भाग सार्वजनिक रित्या प्रसिद्ध करण्यास काहीही हरकत असेल तर कृपया सांगावे.. तो भाग डिलीट करण्यात येईल...


अमेरिकेत विद्यार्थ्याने शाळेत केलेल्या अंदाधुंद गोळीबारात १७ ठार | विदर्भ24न्यूज Vidarbha News

खान्देश / पश्चिम महाराष्ट्र
खान्देश / पश्चिम महाराष्ट्र
Home अांतरराष्ट्रीय अमेरिकेत विद्यार्थ्याने शाळेत केलेल्या अंदाधुंद गोळीबारात १७ ठार
अमेरिकेत विद्यार्थ्याने शाळेत केलेल्या अंदाधुंद गोळीबारात १७ ठार
फ्लोरिडा (अमेरिका) – येथील पार्कलॅण्डमधील ‘मार्जर स्टोनमॅन डगलस हायस्कूल’मधील निकोलस क्रूज या १९ वर्षीय विद्यार्थ्याने अंदाधुंद गोळीबार केला. यात १७ जण ठार, तर १४ जण घायाळ झाले असून त्यांना रुग्णालयात भरती करण्यात आले आहे.
यानंतर निकोलस क्रूज स्वतःहून पोलिसांना शरण आला. या घटनेमुळे विद्यार्थ्यांना मोठा धक्का बसला आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या घटनेविषयी ‘ट्विटर’वर खेद व्यक्त केला आहे. निकोलसला काही कारणामुळे शाळेतून काढण्यात आले होते.
Previous articleएफआरडीआय बिल संसदेत मंजुर न होण्यासाठी भाकप करणार जनआंदोलन
Next articleधर्मादाय रुग्णालयांच्या कामकाजावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी नेमलेल्या डॉ. तात्याराव लहाने समितीच्या निष्क्रीयतेवर शासनाची अनास्था
डॉ. दाभोलकर हत्येप्रकरणी अद्याप कोणत्याही संघटनेचे नाव अन्वेषणात पुढे आलेले नाही
सनातनच्या समर्थनार्थ पुणे येथे हिंदुत्वनिष्ठांचा मोर्चा ….‘आम्ही सारे सनातन… सनातन…’चे नारे
अकोट शहर येथे बकरी ईद व कावडयात्रा निमित्त शांतता समिती सभा संपन्न
ऑनलाईन वेब पोर्टलमध्ये प्रसिध्द झालेल्या बातम्या आणि लेखामधून व्यक्त झालेल्या मतांशी संपादक / संचालक सहमत असतीलच असे नाही. मजकुरासंदर्भात काही वाद निर्माण होऊच नये हीच अपेक्षा. अनावधाणाने कधी वाद निर्माण झाल्यास तो अमरावती न्यायालया अंतर्गत मर्यादित राहील.
इराकमध्ये संशोधकांना सापडल्या श्रीराम आणि श्री हनुमान यांच्या ६ सहस्र वर्षे...
ब्रिटनने नाकारलेल्या इंजेक्शनच्या ‘सिरींज’चा भारतात वापर


Ratnagiri News horticulture crop plantation on three thousand hector रत्नागिरीत तीन हजार हेक्‍टरवर फळबाग लागवड | eSakal

रत्नागिरीत तीन हजार हेक्‍टरवर फळबाग लागवड
गुरुवार, 26 ऑक्टोबर 2017
रत्नागिरी - महात्मा गांधी राष्ट्रीय रोजगार हमी योजनेंतर्गत जिल्ह्यात फळबाग लागवडीचे उद्दिष्ट निश्‍चित करण्यात आले होते. त्यात कृषी विभागाला साडेसहा हजार हेक्‍टरचे लक्ष्य होते; मात्र तळागाळात पोचलेल्या या यंत्रणेलाही पन्नास टक्‍क्‍यांपेक्षा अधिक झाडांची लागवड करता आली नाही.
रत्नागिरी - महात्मा गांधी राष्ट्रीय रोजगार हमी योजनेंतर्गत जिल्ह्यात फळबाग लागवडीचे उद्दिष्ट निश्‍चित करण्यात आले होते. त्यात कृषी विभागाला साडेसहा हजार हेक्‍टरचे लक्ष्य होते; मात्र तळागाळात पोचलेल्या या यंत्रणेलाही पन्नास टक्‍क्‍यांपेक्षा अधिक झाडांची लागवड करता आली नाही.
सप्टेंबरअखेरपर्यंत रोपेच न मिळाल्यामुळे ३ हजार ४६ हेक्‍टरवर वृक्षलागवड केली गेली. जिल्हा प्रशासनासह कृषी विभागाकडील नियोजनाचा अभाव हेच प्रमुख कारण असल्याचे दिसत आहे.
जिल्हा प्रशासनाकडून जिल्ह्यात तेरा हजार हेक्‍टरवर फळबाग लागवड करण्याचा निर्धार केला होता. त्याचे नियोजन करण्यासाठी कृषी विभागाच्या नेतृत्वाखाली महसूल, वन, सामाजिक वनीकरण यासह जिल्हा परिषद या सर्व यंत्रणा सहा महिने राबत होत्या. अन्य सर्व कामे बाजूला सारून फळबाग लावगडीच्या नियोजनावर भर देण्यात आला. जेव्हा रोपांची लागवड करायची होती, तेव्हा प्रशासन लागवडीचे नियोजन करत होते.
पहिला पाऊस पडल्यानंतर रोपे लावण्याची तयारी करावयाची असते; परंतु प्रत्यक्षात प्रशासन दोन महिने मागे होते. ऑगस्ट महिन्यात खड्डे काढण्याचे काम हाती घेण्यात आले. रोपांची लावगड करण्यासाठी ऑगस्ट महिना उजाडला. त्यातच पुरेशी वाढ झालेली रोपेच उपलब्ध नसल्याचे रोपवाटिका चालकांकडून सांगण्यात आले. त्यामुळे सर्वच यंत्रणांची कामे थांबली होती.
तेरा हजार हेक्‍टरपैकी दहा हजार हेक्‍टरला प्रशासकीय मान्यता देण्यात आली होती. त्यातील सहा हजार हेक्‍टरवर लागवड करण्याचे लक्ष्य एकट्या कृषीकडे सोपविण्यात आले होते; परंतु कृषी विभागाच्या रोपवाटिका असूनही त्यांना ते उद्दिष्ट पूर्ण करता आलेले नाही. तीन हजार ४६ हेक्‍टरवर आंबा, काजूची लागवड यावर्षीच्या पावसाळ्यात झाली आहे. उर्वरित कामे पुढील पावसाळ्यात करण्यात येणार आहेत.
जिल्हा प्रशासनाकडून ज्या कामांना प्रशासकीय मान्यता दिली असल्याने त्यात अडचणी येणार नाही. जिल्हा परिषद कृषी समिती सभापती तथा उपाध्यक्ष संतोष थेराडे यांनी रोपे उपलब्ध न झाल्याबद्दल नाराजी व्यक्‍त केली होती. तसेच लक्ष्य पूर्ण झाले नाही, तर पुढील वर्षीसाठी त्याला मुदत दिली जावी, अशी मागणीही केली होती. त्यानुसार प्रशासनाकडून हिरवा कंदील मिळाला आहे.
फळबाग लागवडीसाठी दोन वर्षांचा कालबद्ध कार्यक्रम आखण्यात आला आहे. त्यानुसार नियोजन झाले असून यावर्षी पूर्ण न झालेले उद्दिष्ट पुढील वर्षी पूर्ण केले जाईल.
- एस. एस. जगताप,
जिल्हा अधिकारी कृषी अधीक्षक
मुंबई - डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येचा तपास करत असलेल्या केंद्रीय अन्वेषण विभागाने (सीबीआय) दहशतवाद विरोधी पथकाच्या मदतीने औरंगाबाद येथे...
बृहत आराखड्याबाबतचा घेतलेला निर्णय त्वरीत दुरुस्त करावा- बारसकर
मोहोळ- बृहत आराखड्याबाबतचा घेतलेला निर्णय त्वरीत दुरुस्त करावा अशी मागणी मोहोळ चे नगराध्यक्ष तथा राष्ट्रवादीचे नुतन प्रदेशचिटणीस रमेश...
नागपूर - गेल्या दोन दिवसांपासून विदर्भ आणि मराठवाड्यात कोसळत असलेल्या पावसामुळे अकरा नागरिकांचा मृत्यू झाला आहे. या मुसळधारेमुळे जनजीवन विस्कळित झाले...
ठाणे - किमान एक महिन्यासाठी मुलुंड आणि ऐरोली पुलावरील टोलनाक्‍यावर लहान वाहनांना टोलमाफी देण्यात आली आहे. मोठ्या प्रमाणात होणाऱ्या वाहतूक...
#RentIssues भाडेकरूंना नोंदणी वाऱ्यावर
पुणे - सुरक्षेच्या दृष्टिकोनातून भाडेकरूंची नोंदणी पोलिसांकडे करणे अनिवार्य आहे. मात्र ऑनलाइन नोंदणीसाठी पोलिसांनी सुरू केलेली "टेनंट' ही सुविधा...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Yash Raj Kapoor'S Return To Shahrukh; The Only Romantic Formula For 'Dhoom 4'? | यशराज कंपूत होतेयं शाहरूखची वापसी; ‘धूम4’ की तोच जुना रोमॅन्टिक फॉर्म्युला? | Lokmat.Com

बुधवार २२ ऑगस्ट २०१८
KBC च्या दहाव्या सिझनची आहे ही थिम
आपचे नेते आशिष खेतान यांचा राजीनामा
'स्त्री'मध्ये साधलाय हॉरर व कॉमेडीचा छान समतोल : राजकुमार राव
आजचे राशीभविष्य - 22 ऑगस्ट 2018
प्रभू श्रीरामांच्या डोक्यावरही भगवी पगडी घाला, उद्धव ठाकरेंचा पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना टोला
प्रभू श्रीरामांच्या डोक्यावरही भगवी पगडी घाला, उद्धव ठाकरेंचा पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना टोला
विधिमंडळातील उपस्थितीसह प्रश्नांत घट; प्रजा फाउंडेशनचा अहवाल
एका घरासाठी फक्त सहा ते सात अर्ज; म्हाडा कोकण विभागीय लॉटरीला अत्यल्प प्रतिसाद
अटक होण्याची नाहक भीती वाटत असल्यास नामजप, प्रार्थना करा
अखेर भातसा धरण ओव्हरफ्लो; मुंबईकरांना दिलासा
DDLJच्या क्लायमॅक्स सीनबद्दल काजोलची गोड तक्रार ऐकून शाहरूखलाही येईल हसू
'उंच माझा झोका' पुरस्कार सोहळ्यात अभिनेत्रींनी लावले चार चांद
‘क्राईम पेट्रोल’नंतर अनुप सोनीचा मेकओव्हर, एकदा बघाच
सहा वर्षांनंतर रिलीज होणार ‘तुम्बाड’ पाहा अंगावर रोमांच उभा करणारा टीजर
सनी देओल बनवणार पापा धर्मेन्द्रचे बायोपिक
Perspective: भारताच्या महानतेचं गमक सांगणारा 'परस्पेक्टिव्ह'
Martyred Kaustubh Rane : 'तो' देशासाठी शहीद झाला, यांनी दणक्यात वाढदिवस केला
Maharashtra Bandh : राज्याच्या कानाकोपऱ्यात मराठा समाजाचं आंदोलन सुरू
Maharashtra Bandh : संभाजी चौकात मराठा क्रांती आंदोलकांकडून रक्ताभिषेक
कुरडयांची रसरशीत भाजी पाहून तुम्हाला भूक आवरणार नाही
shocking... स्वत:वर गोळी झाडल्यानंतरही 'तिला' मिळाले फेस सर्जरीमुळे जीवदान
बांबू राफ्टिंगचा थरारक अनुभव घेण्यासाठी बेस्ट डेस्टिनेशन
भारतातील सर्वात उंच गाव; अॅडव्हेंचरसाठी सर्वात बेस्ट डेस्टिनेशन
'या' ठिकाणी मिळतेय भारतातील सर्वात महाग मिठाई
सातारा- कोयना, महाबळेश्वर भागात पावसाचा जोर कायम, कोयना धरणातून पाण्याचा विसर्ग सुरू, प्रशासनाकडून नदीकाठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा
कर्नाटक- सकलेशपूर-मंगळुरू रेल्वे रुळावर दरड कोसळली, दरड हटवण्याचं काम सुरू
पॅराशूटशिवाय विमानातून उडी मारण्याचा नवा विश्वविक्रम, हॉलिवूड स्टंटमॅन ल्युक ऐकिन्सचा पराक्रम, गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये नोंद
मराठवाडा, विदर्भात मुसळधार पाऊस, नागपूर-भंडारा मार्ग बंद.
नवी मुंबई : शिवसेना नगरसेवक नामदेव भगत विरोधात छेडछाडीचा गुन्हा दाखल.
आपचे नेते आशिष खेतान यांचा राजीनामा
निळवंडे धरणातून मंगळवारी रात्री नऊ वाजता ११ हजार २७४ क्यूसेकने पाणी सोडण्यास सुरुवात
भोपाळ - मध्य प्रदेशमधील मंदसौर येथे पुराच्या पाण्यात गाडी वाहून गेली. गाडीतील चार जणांचा बुडून मृत्यू
रत्नागिरी : राजकीय वादातून रत्नागिरीतील शिवसेनेचे उपशहरप्रमुख बावा चव्हाण यांचे केशकर्तनालय फोडले, राजकीय वर्तुळात तणाव.
नवी मुंबई - कामोठेमध्ये घराच्या बाल्कनीच्या अकराव्या मजल्यावरून पडल्याने कॉलेज तरुणीचा मृत्यू.
Asian Games 2018: भारतीय महिला हॉकी संघाचा 21-0 असा दणदणीत विजय
नवी दिल्ली - बिहारचे राज्यपाल सत्यपाल मलिक यांची जम्मू-काश्मीरच्या राज्यपालपदी नियुक्ती, तर लालजी टंडन यांची बिहारच्या राज्यपालपदी नियुक्ती
नवी दिल्ली - नीटची परीक्षा वर्षातून एकदाच होणार, केंद्रीय मनुष्यबळ विकास मंत्रालयाचा निर्णय
सोलापूर - उजनी धरण व्यवस्थापनाकडून भीमा नदी काठच्या लोकाना सतर्कतेचा इशारा
उल्हासनगर - उल्हासनगरात सराईत घरफोडी करणारा गजाआड, 8 चोरीचे गुन्हे उघड, साडे पाच कोटींचा ऐवज हस्तगत
सातारा- कोयना, महाबळेश्वर भागात पावसाचा जोर कायम, कोयना धरणातून पाण्याचा विसर्ग सुरू, प्रशासनाकडून नदीकाठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा
कर्नाटक- सकलेशपूर-मंगळुरू रेल्वे रुळावर दरड कोसळली, दरड हटवण्याचं काम सुरू
पॅराशूटशिवाय विमानातून उडी मारण्याचा नवा विश्वविक्रम, हॉलिवूड स्टंटमॅन ल्युक ऐकिन्सचा पराक्रम, गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये नोंद
मराठवाडा, विदर्भात मुसळधार पाऊस, नागपूर-भंडारा मार्ग बंद.
नवी मुंबई : शिवसेना नगरसेवक नामदेव भगत विरोधात छेडछाडीचा गुन्हा दाखल.
आपचे नेते आशिष खेतान यांचा राजीनामा
निळवंडे धरणातून मंगळवारी रात्री नऊ वाजता ११ हजार २७४ क्यूसेकने पाणी सोडण्यास सुरुवात
भोपाळ - मध्य प्रदेशमधील मंदसौर येथे पुराच्या पाण्यात गाडी वाहून गेली. गाडीतील चार जणांचा बुडून मृत्यू
रत्नागिरी : राजकीय वादातून रत्नागिरीतील शिवसेनेचे उपशहरप्रमुख बावा चव्हाण यांचे केशकर्तनालय फोडले, राजकीय वर्तुळात तणाव.
नवी मुंबई - कामोठेमध्ये घराच्या बाल्कनीच्या अकराव्या मजल्यावरून पडल्याने कॉलेज तरुणीचा मृत्यू.
Asian Games 2018: भारतीय महिला हॉकी संघाचा 21-0 असा दणदणीत विजय
नवी दिल्ली - बिहारचे राज्यपाल सत्यपाल मलिक यांची जम्मू-काश्मीरच्या राज्यपालपदी नियुक्ती, तर लालजी टंडन यांची बिहारच्या राज्यपालपदी नियुक्ती
नवी दिल्ली - नीटची परीक्षा वर्षातून एकदाच होणार, केंद्रीय मनुष्यबळ विकास मंत्रालयाचा निर्णय
सोलापूर - उजनी धरण व्यवस्थापनाकडून भीमा नदी काठच्या लोकाना सतर्कतेचा इशारा
उल्हासनगर - उल्हासनगरात सराईत घरफोडी करणारा गजाआड, 8 चोरीचे गुन्हे उघड, साडे पाच कोटींचा ऐवज हस्तगत
All post in लाइव न्यूज़
यशराज कंपूत होतेयं शाहरूखची वापसी; ‘धूम4’ की तोच जुना रोमॅन्टिक फॉर्म्युला
शाहरूख खान आणि यशराज बॅनरचे घट्ट नाते आहे. होय, म्हणून अडीच दशकाच्या काळात शाहरूखने यशराज बॅनरसोबत १० चित्रपट केले आहेत आणि आता त्याची यशराजसोबत ११ व्या चित्रपटाची तयारी सुरु केली आहे.
होय, ताजी खबर तरी हीच आहे. शाहरूख पुन्हा एकदा यशराजच्या चित्रपटात दिसणार आहे. खबर खरी मानाल तर, शाहरूखने आदित्य चोप्राच्या पुढील चित्रपटासाठी होकार दिलाय. आनंद एल राय यांचा ‘झीरो’ हा चित्रपट पूर्ण होताच शाहरूख यशराजच्या चित्रपटात बिझी होईल. तूर्तास शाहरूखने या चित्रपटाबद्दल फार माहिती उघड केलेली नाही. पण चर्चा अनेक आहेत. होय, एका चर्चेनुसार, शाहरूखने होकार दिलेला हा चित्रपट ‘धूम4’ असू शकतो. कारण एकेकाळी आदित्य चोप्राला तिन्ही खानसोबत ‘धूम’ सीरिज बनवायची होती. आमिरसोबत तिसरा भाग झालाय. आता या सीरिजचा चौथा भाग शाहरूखला घेऊन बनवण्याची आदित्यची योजना आहे. (हा अंदाज खरा ठरला तर ‘धूम5’मध्ये सलमान खानची वर्णी निश्चित मानायला हवी.)
अनेकांच्या मते, शाहरूखने यशराजच्या ज्या चित्रपटाला होकार दिला तो ‘धूम4’नसून वेगळाच आहे. आदित्य चोप्राचा एक महत्त्वाकांक्षी प्रोजेक्ट आहे. त्यानुसार, त्याला एका योद्धयाची कथा पडद्यावर आणायची आहे. अनेकांच्या मते, या चित्रपटात शाहरूखची वर्णी लागणार आहे. काहींच्या मते, यशराज शाहरूखसोबत तोच जुना रोमॅन्टिक फार्म्युला घेऊन येतोय. १९९३ मध्ये आलेला ‘डर’ हा यशराजचा शाहरूखने केलेला पहिला चित्रपट. यानंतर अलीकडे रिलीज झालेला ‘फॅन’हा यशराजसोबतचा शाहरूखचा दहावा चित्रपट होता.
ALSO READ : ‘या’ कारणामुळे हेलिकॉप्टरने सेटवर जात आहे शाहरूख खान; अडीच तासांचे मोजतोय १.६ लाख
तूर्तास शाहरूख खान ‘झीरो’मध्ये बिझी आहे.शाहरुख खान या चित्रपटात एका बुटक्या व्यक्तीची भूमिका साकारणार आहे. या चित्रपटातील शाहरूखची व्यक्तीरेखा ‘गेम आॅफ थ्रोन्स’ या इंग्रजी सीरिजमधील टीरिनयल लेनिस्टर या पात्रावर आधारित असल्याचे सांगितले जात आहे. म्हणजेच, ही बुटकी व्यक्ती दुस-या लोकांमध्ये प्रेम वाढवून त्यांच्यातील दुवा ठरेल. ‘गेम आॅफ थ्रोन्स’ प्रेक्षकांच्या आवडीची शृंखला आहे. या चित्रपटात अनेक व्हिज्युअल इफेक्ट्स दिसणार आहेत. शाहरूखची कंपनी रेड चिलीज व्हीएफएक्सकडे हे काम आहे. शाहरूखच्या या चित्रपटासाठी विदेशातून एक्सपर्ट बोलवले गेलेत, असेही कळतेय.
'स्त्री'मध्ये साधलाय हॉरर व कॉमेडीचा छान समतोल : राजकुमार राव
DDLJच्या क्लायमॅक्स सीनबद्दल काजोलची गोड तक्रार ऐकून शाहरूखलाही येईल हसू
सनी देओल बनवणार पापा धर्मेन्द्रचे बायोपिक
‘क्राईम पेट्रोल’नंतर अनुप सोनीचा मेकओव्हर, एकदा बघाच
सहा वर्षांनंतर रिलीज होणार ‘तुम्बाड’ पाहा अंगावर रोमांच उभा करणारा टीजर
जयललिता यांच्या बायोपिकमध्ये अनुष्का शेट्टीसोबत 'या' बॉलिवूड अभिनेत्रीचे नाव स्पर्धेत
आशियाई स्पर्धाप्रियांका चोप्राकेरळ पूरभारत विरुद्ध इंग्लंडदीपिका पादुकोणसोनाली बेंद्रेशिवसेनाश्रावण स्पेशल
डोळ्याची पारणे फेडणारे 7 पर्यटन स्थळ
जगातील सर्वात धोकादायक पूल, जीव मुठीच धरून चालतात लोक
hajj yatra 2018: हज यात्रेला सुरुवात, अनेक भागांतून भाविक रवाना
दुबईमध्ये करीना कपूरची गर्ल गँगसोबत मस्ती
लुधियानाच्या 'या' विमान हॉटेलची सफर एकदा तरी नक्की करा
हृतिक रोशनचं आलिशान घर आतून कसं दिसतं, बघा फोटो
नेमबाज सौरभची अविश्वसनीय भरारी
'उंच माझा झोका पुरस्कार' प्रेक्षकांच्या भेटीला
श्रावण स्पेशल - शिवलिंगासारखे दिसणारे शहर
तापसी पन्नू साडीमध्ये अशी दिसते सुंदर
एक राखी सीमेवरील जवानांसाठी, विद्यार्थिनींनी जवानांना पाठवल्या राख्या
नाशिकच्या 'गोदावरी'ची पातळी वाढली
Asian Games 2018 : काय म्हणाला वीरधवल खाडे, पाहा हा व्हिडीओ
Asian Games 2018 : ... अन् इंडोनेशियामध्ये घुमले 'सारे जहाँसे अच्छा' चे सूर
बंदीच्या मागणीविरोधात सनातनकडून पुण्यात मोर्चा
उमा प्रकल्प ओव्हर फ्लो
Asian Games 2018: बॅडमिंटनमध्ये भारत कसे करेल पुनरागमन सांगत आहेत प्रशिक्षक गोपीचंद
Asian Games 2018: सुवर्णपदकानंतर बजरंगने दिलेला पहिली प्रतिक्रीया पाहा
Asian Games 2018: बजरंग पुनियाची सुवर्णकमाई, आशियाई स्पर्धेत भारताला पहिले 'गोल्ड'
Asian Games 2018 Opening Ceremony: जकार्ताच्या खेलनगरीची सफर, इथेच होणार आशियाई स्पर्धेचं उद्घाटन
आपचे नेते आशिष खेतान यांचा राजीनामा
'स्त्री'मध्ये साधलाय हॉरर व कॉमेडीचा छान समतोल : राजकुमार राव
आजचे राशीभविष्य - 22 ऑगस्ट 2018
प्रभू श्रीरामांच्या डोक्यावरही भगवी पगडी घाला, उद्धव ठाकरेंचा पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना टोला
या कारणामुळे रॉमकॉम या चित्रपटाचे चित्रीकरण होतेय मराठवाडामध्ये
प्रभू श्रीरामांच्या डोक्यावरही भगवी पगडी घाला, उद्धव ठाकरेंचा पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना टोला
नीरव मोदीचा अलिबागमधील बंगला पाडणार
आपचे नेते आशिष खेतान यांचा राजीनामा
टोलमुक्तीच्या बदल्यात १० कोटींची भरपाई; एमईपी कंपनीचा पवित्रा
Kerala Floods: केरळला हवे २६०० कोटी रुपयांचे विशेष आर्थिक साहाय्य
अखेर भातसा धरण ओव्हरफ्लो; मुंबईकरांना दिलासा


विचित्र वीणा कवी बा.भ.बोरकर | Wichitra Wina Kavi B.B.Borkar

विचित्र वीणा – बा.भ.बोरकर
निळ्या जळावर कमान काळी कुठे दुधावर आली शेते
थंडाव्याची कारंजिशी कुठे गर्द बांबूची बेटे
जिकडे तिकडे गवत बागडे कुठे भिंतिच्या चढे कडेवर
ती म्हातारी थरथर कापे सुखासवे होऊनी अनावर
तारांमधला पतंग कोठे भुलून गेला गगनमंडला
फणा डोलवित झोंबू पाहे अस्त-रवीच्या कवचकुंडला
उंचवट्यावर म्हशी गोठल्या तसेच कोठे काजळ काळे
वर्ख तृप्तीचा पानोपानी बघून जाले ओले-ओले
कोठे तुटल्या लाल कड्यावर चपळ धीट बकरीची पोरे
एक त्यातले लुचे आईला सटीन कान्ती गोरे गोरे
फुलपाखरी फूल थव्यावर कुठे सांडली कुंकुमटिंबे
आरस्पानी पाण्यावरती तरत्या बगळ्यांची प्रतिबिंबे
कुठे आवळीवरी कावळा मावळतीचा शकून सांगे
पूर्वेला राऊळ इंद्राचे कोरीव संगमरवरी रंगे
घाटामध्ये शिरली गाडी अन् रात्रीचा पडला पडदा
पण चित्रांची विचित्र वीणा अजून करिते दिडदा दिडदा
या वर्गातील आणखी काही लेख
बा. भ. बोरकर (बाळकृष्ण भगवंत बोरकर)
स्त्री भ्रुणहत्या थांबवा, लेक वाचवा
माझा महाराष्ट्र – कविता
मराठी भाषा फारच अजब
वादळात भरारी घेतो पतंग
This entry was posted in मराठी कविता and tagged आनंदयात्री कवी, गवत, गाडी, पतंग, फूल, बा.भ.बोरकर, बाळकृष्ण भगवंत बोरकर on जानेवारी 7, 2012 by सहाय्यक.
← गवतफुला गणपत वाणी →