۞आम्हीच ते वेडे ज्यांना आस इतिहासाची۞: विजयदुर्ग

विजयदुर्ग हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.
विजयदुर्ग हा सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात असलेला एक जलदुर्ग आहे. हा किल्ला मुंबईच्या दक्षिणेस सुमारे २२५ किलोमीटरवर व गोव्याच्या उत्तरेस १५० किलोमीटरवर आहे. सुमारे १७ एकर जागेत हा किल्ला पसरला आहे.या किल्ल्यास तीन तटबंदी आहेत. त्यास चिलखती तटबंदी असे म्हणतात.याच्या तीन बाजु पाण्याने घेरलेल्या आहेत.या किल्ल्यात दोन भुयारी मार्ग आहेत.एक पूर्वेकडे तर दुसरा पश्चिमेकडे.एकेकाळी या किल्ल्याचे किल्लेदार कान्होजी आंग्रे व तुळोजी आंग्रे होते.
मुंबईहून अंदाजे ४३० कि.मी. दूर सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात विजयदुर्ग वसला आहे.आम्हाला मालवणहून येथे पोहचण्यास एक तास पंचेचाळीस मिनीटे लागली. १७ एकर परीसर विजयदुर्गने व्यापला आहे. या किल्ल्याची भिंत समुद्रापासून ३६ मी. उंच आहे. विजयदुर्गच्या पूर्ण बांधकामात जांभ्या दगडाचा वापर केला आहे.
Video चालू होण्यास थोडा वेळ लागतो.
विजयदुर्गची बांधणी शिलाहार राजा भोज याने केली. १२०८ च्या दरम्यान या किल्ल्याची बांधणी झाली असावी. त्यानंतर इ.स. १४३१ पर्यंत विजयदुर्ग, यादव राजे आणि विजयनगरच्या ताब्यात राहीला. इ.स. १४३१ मध्ये हा किल्ला बहमनी साम्राज्याचा भाग बनला. त्यानंतर १६५३ मध्ये शिवाजी राजांनी हा किल्ला आदिलशहा कडून जिंकून घेतला. १६९८ मध्ये कान्होजी आंग्रे या शूर मराठी सरदाराने विजयदुर्गला पहिले नाविक तळ उभारले.
किल्ल्या वरील प्रेक्षणिय स्थळे
बघताय काय राव सामील व्हा........
ब्लॉगला भेट द्या, वाचा, आपल्या प्रतिक्रिया द्या, परंतु कुठलाही लेख उतरवून घेण्यास अथवा इतर कुठेही पुनर्प्रकाशित करण्यास लेखकाची परवानगी घेणे आवश्यक आहे.
असे घडले महाराज महाराष्ट्र (3)
महाराष्ट्रातील किल्ल्यांचा इतिहास (5)
भेटा कधी इकडे सुद्धा.......


मेथीचे हे फायदे तुम्हांला माहित आहेत का? - Jai Maharashtra Marathi News: Latest & Breaking Marathi News Online

महासुगरण - झटपट रेसिपी
महासुगरण - झटपट रेसिपी
मेथीचे हे फायदे तुम्हांला माहित आहेत का
मेथी शरीरातील जीवनसत्व वाढवतात. मेथीचे बीज आणि मेथीची पान सुगंधित व चविष्ट असतात. मेथीमध्ये थायमिन, फोलिक असिड, रायबोफ्लोबीन नियासिन आयर्न, स्लेनियम, झिंक, म्यान्ग्नीज आणि म्याग्नेशियाम असते.
यासोबत मेथीमध्ये जीवनसत्व k चे काही घटकपण असतात. मेथीचे बीज शरीरासाठी लाभदायक ठरतात. मेथीचे बीज ट्रीगोनेलीन लाईसीन आणि एल ट्रीप्तोफान चे चांगले स्रोत आहेत. यासोबतच मेथीचे बीज स्यापोनीन आणि तंतू यांनी संपन्न असतात.
उद्धव ठाकरेंनी दिली नाणारला भेट
साखर उत्पादन समस्यांबद्दल शरद पवारांचं मोदींना पत्र
...म्हणून उपराष्ट्रपतींनी महाभियोग प्रस्ताव फेटाळला
मुंबई: शिवसैनिकाची गोळ्या झाडून हत्या
पर्यटकांसाठी खुशखबर, स्लीपर, एसी डब्यांमध्ये वाढ
एअर इंडियाच्या विमानात मोठा गोंधळ
ऐन परिक्षेत विद्यार्थ्यानेच शिक्षकाला दिली धमकी
'मुख्यमंत्र्यांची घोषणा म्हणजे दूरुन डोंगर साजरे'- सुप्रिया सुळेंची मुख्यमंत्र्यांवर टीका
मल्ल्या-नीरव मोदीची संपत्ती होणार जप्त
जय महाराष्ट्र #LIVE TV
राज ठाकरे घेणार मोठा निर्णय
नवी मुंबईत मनसेचं शिष्ट मंडळ राज ठाकरेंच्या पत्राची प्रत स्टेशन मास्तरला देण्यासाठी गेले असताना उघडकीस आला धक्कादायक प्रकार
...म्हणून अनेक आमदार आणि नगरसेवक पक्ष सोडून गेले; मनसेतून शिवसनेत आलेल्या दिलीप लांडेची प्रतिक्रिया
विद्यार्थ्यांची फीमधील पाच हजार रुपये मनसे भरणार; राज ठाकरेंच्या बैठकीत झाला निर्णय
महासुगरण - झटपट रेसिपी


चला शिकूया: स्पेलिंग बी - अवघड इंग्रजी शब्द शिकण्यासाठी अॅप

मंगलवार, 13 अक्तूबर 2015
स्पेलिंग बी - अवघड इंग्रजी शब्द शिकण्यासाठी अॅप
प्रत्येकाला आपले इंग्रजी चे ज्ञान वाढवावे असे वाटते. त्यासाठी तुम्हाला आधिकाधिक इंग्रजीचे शब्द माहीत असावेत असेही वाटते. यासाठी दैनंदिन वापरात नसलेले अवघड इंग्रजीचे शब्द शिकण्यासाठी तुम्ही तुमच्या फोनवर स्पेलिंग बी (spelling bee) या अॅपचा वापर करू शकता. हे अॅप विनामूल्य आहे.
हे अॅप इंस्टाल करण्यासाठी तुमच्या स्मार्ट फोनवर प्ले स्टोर (Play Store) मधे जा. तेथे अॅपस या सदराखाली (spelling bee) या नावाने सर्च करा.
सर्च रिझल्ट्स मध्ये खाली दाखवलेल्या अॅपला इंस्टाल करा. हे अॅप विनामूल्य आहे.
या अॅपचा इंस्टाल स्क्रीन असा दिसतो
अॅप इंस्टाल झाल्यानंतर त्याचे आईकॉन असे दिसेल.
अॅप उघडल्यावर त्याचे पहिले स्क्रीन खालील प्रमाणे दिसते.
त्यामध्ये Study या मेनू वर टच केल्यास तुम्हाला एक इंग्रजी शब्द आणि त्याचा अर्थ लिहिलेला दिसेल. त्याच बरोबर एक स्पीकर चे चिन्ह दिसेल, त्यावर टच केल्यास त्या शब्दाचा उच्चार तुम्हाला ऐकता येईल. त्यानंतर पुढचा शब्द पाहण्यासाठी स्कीन वर डावी कडे स्लाईड करावे.
नवीन व अवघड इंग्रजी शब्दांचा अभ्यास करण्यासाठी हा अॅप चांगला आहे.
इसे ईमेल करेंइसे ब्लॉग करें Twitter पर साझा करेंFacebook पर साझा करेंPinterest पर साझा करें
नई पोस्ट पुरानी पोस्ट मुख्यपृष्ठ
सदस्यता लें टिप्पणियाँ भेजें (Atom)
कोडू गेम लॅॅब हे एक फ्री 3D गेम्स बिल्डिंग सॉफ्टवेअर आहे. मी याचा वापर कसा करावा हे सांगण्यासाठी व्हिडिओ ट्युटोरिअल्सची सीरिज बनवत ...
इमेल मध्ये लेख वाचा
लहान मुलांसाठी प्रोग्रामिंग (53)
लहान मुलांचे खेळ (38)
HTML ची माहिती (7)
सरल थीम. Blogger द्वारा संचालित.


aurangabad marathwada news city cleaning after bus service आधी स्वच्छता, मग शहर बस | eSakal

आधी स्वच्छता, मग शहर बस
रविवार, 12 नोव्हेंबर 2017
औरंगाबाद - ‘स्मार्ट सिटी’ प्रकल्पाअंतर्गत महापालिकेने दोन महिन्यांत शहर बस सेवा सुरू करण्यासाठी तयारी सुरू केली असताना त्याला स्मार्ट सिटी प्रकल्प ‘एसपीव्ही’चे प्रमुख मार्गदर्शक व राज्य शासनाच्या उद्योग खात्याचे प्रधान सचिव सुनील पोरवाल यांनी ब्रेक लावला आहे. शहर बस पूर्वी स्वच्छता, हरित औरंगाबादला प्राधान्य द्या, अशा सूचना त्यांनी केल्या आहेत.
औरंगाबाद - ‘स्मार्ट सिटी’ प्रकल्पाअंतर्गत महापालिकेने दोन महिन्यांत शहर बस सेवा सुरू करण्यासाठी तयारी सुरू केली असताना त्याला स्मार्ट सिटी प्रकल्प ‘एसपीव्ही’चे प्रमुख मार्गदर्शक व राज्य शासनाच्या उद्योग खात्याचे प्रधान सचिव सुनील पोरवाल यांनी ब्रेक लावला आहे. शहर बस पूर्वी स्वच्छता, हरित औरंगाबादला प्राधान्य द्या, अशा सूचना त्यांनी केल्या आहेत.
केंद्र शासनाच्या ‘स्मार्ट सिटी’ प्रकल्पात औरंगाबाद शहराची निवड झाल्यानंतर निधी येऊन वर्षभराचा काळ उलटला आहे; मात्र प्रकल्प अहवाल तयार करण्यापलीकडे महापालिकेची तयारी झालेली नाही. यापूर्वी शासनाने स्मार्ट सिटी प्रकल्प एसपीव्हीचे प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून अपूर्व चंद्रा यांची नियुक्ती केली होती; मात्र ते स्मार्ट सिटीच्या बैठकीसाठी येऊ शकले नाहीत. दरम्यान, त्यांच्या जागेवर राज्य शासनाने स्मार्ट सिटी प्रकल्पासाठी श्री. पोरवाल यांची मार्गदर्शक म्हणून नियुक्ती केली आहे. महापालिका आयुक्त डी. एम. मुगळीकर हे दोन दिवस बैठकीच्या निमित्ताने मुंबईला होते. बैठका आटोपल्यानंतर त्यांनी श्री. पोरवाल यांची भेट घेतली. या संदर्भात माहिती देताना श्री. मुगळीकर म्हणाले, की शहर बसचा विषय त्यांच्या कानावर टाकला. त्यांनी शहर बस ठीक आहे; पण त्यापूर्वी घनकचरा व्यवस्थापन आणि स्वच्छ, हरित औरंगाबाद याला प्राधान्य द्या, असे सांगितले. शहर बसबद्दल नेमकी काय भूमिका आहे, ते स्पष्टपणे मांडा. शहर बस कोण घेणार, घेतलेल्या बस कोण चालविणार याची सविस्तर सादर करा, तसेच स्वच्छ आणि हरित शहराचा कृती आराखडा तयार करा, अशी सूचनाही त्यांनी केली.
स्मार्ट सिटीसाठी महिनाअखेरीस बैठक
आयुक्त श्री. मुगळीकर म्हणाले की, एसपीव्हीच्या (स्पेशल पर्पज व्हेकल) माध्यमातून सोलार प्रकल्प आणि स्मार्ट लायटिंगच्या प्रकल्पांना मंजुरी द्यावी, अशी विनंती केली. स्मार्ट सिटीच्या एसपीव्हीच्या बैठकीसाठी पोरवाल २९ नोव्हेंबरला औरंगाबादेत येणार आहेत. तयार असलेले सर्व प्रकल्प अहवाल या बैठकीत ठेवू, एसपीव्हीची मान्यता मिळाल्यावर कामांना प्रत्यक्ष सुरवात होईल.
तुम्ही पाहिलं का 'सावन महिनामा'
पिलखोड(ता. चाळीसगाव) - खानदेशातील अहिराणी या बोली भाषेतील 'सावन महिनामा' हे गाणे नुकतेच युट्युबर लाँच करण्यात आले. अहिराणी लोकगीतांमधील या गाण्याला...
गेला आठवडाभर प्रचंड उकडत होतं. तापमानानं चाळीस अंशांचा भोज्जा शिवला होता. ऊन अगदी ‘मी, मी’ म्हणत होतं. लोकांना उन्हानं नको नको केलं होतं. एरवी...
शाळा सोडतांना वर्गात पुजला गेला सहकारी मित्राचा फोटो
येवला : सातवीच्या वर्गातील विद्यार्थ्यांचा निरोप समारंभ म्हणजे नक्कीच विशेष नाही..बातमीचा तर अजिबात विषय नाही.पण या कोवळ्या वर्गातील...
रिक्षाचालक देतो अंध, अपंगांना मोफत सेवा
औरंगाबाद - औरंगाबाद शहरातील हरिशचंद्र जाधव हे रिक्षाचालक सहा वर्षांपासून अंध आणि अपंगांना मोफत रिक्षा...
आयुष्यात विद्यार्थीच राहायचे आहे - हरिप्रसाद चौरसिया
पुणे - ‘‘मला आयुष्यात विद्यार्थीच राहायचे आहे. कारण मी आजही सतत काही ना काही शिकत आहे. आपल्यातील विद्यार्थी जागृत ठेवला की नवी क्षितिजे उलगडत जातात....
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


प्रभू रामचंद्रांशी या राजघराण्याचा आहे थेट संबंध, अशी साजरी करतात दिवाळी – Latest Marathi Jokes

प्रभू रामचंद्रांशी या राजघराण्याचा आहे थेट संबंध, अशी साजरी करतात दिवाळी
जयपूर – स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर देशातील सर्व संस्थाने त्यांची राजेशाही खालसा झाली. तरीही असे अनेक राजघराणे आहेत जे आजही त्याच रूबाबात राहतात. त्यांची प्रजा आजही त्यांना राजा मानते. असेच एक जयपूरचे राजघराणे आहे. एका इंग्रजी वाहिनीला दिलेल्या मुलाखतीत जयपूरच्या महाराणी पद्मिनी देवी म्हणाल्या होत्या की, हे राजघराणे श्रीरामाचे वंशज आहे.
अशी साजरी करतात दिवाळी
देशात अनेक तऱ्हेने दिवाळी साजरी केली जाते. या दिवशी सर्व रंगीबेरंगी कपड्यांमध्ये दिवाळी साजरी करतात. तथापि, जयपूरचे राजघराणे काळे कपडे परिधान करूनच दिवाळीचा उत्सव साजरा करते. हे एखाद्या दु:खामुळे नाही, तर त्यांची शतकांपासून चालत आलेली परंपरा आहे. माजी राजा सवाई जयसिंह द्वितीय यांचे वंशज नेहमी काळे कपडे घालूनच दीपावली साजरी करतात.अशी आहे परंपरा…
– माजी राजघराण्यातील सदस्यांनुसार, 10व्या शतकात कछवाहाचे राजा ‘सोध देव’चा मृत्यू झाल्यानंतर त्यांच्या भावाने सिंहासनावर कब्जा केला, तेव्हा त्रस्त होऊन राणी आपला पुत्र ‘दुल्हा राय’ला घेऊन राजस्थानच्या खोह परिसरात आली.
– खोहचे राजा चंदा मीनाने राणीला बहिणीसारखा सन्मान दिला आणि दुल्हा रायच्या शिक्षणाची पूर्ण जबाबदारी उचलली. यानंतरच दिवाळी अशी काळे कपडे घालून साजरी करण्यात येऊ लागली.
असा आहे हा शाही परिवार…
– या मुलाखतीत पद्मिनीदेवी म्हणाल्या, त्यांचा परिवार श्रीरामांचा मुलगा कुश यांचा वंशज आहे.
– त्यांचे पती आणि जयपूरचे माजी महाराज भवानी सिंह कुश यांचे 309वे वंशज होते.
– 21 ऑगस्ट 1912ला जन्म झालेल्या राजा मानसिंह यांनी तीन लग्ने केली होती. पहिले लग्न 1924मध्ये वयाच्या 12व्या वर्षी जोधपूरचे महाराजा सुमेरसिंह यांची बहीण मरुधर कंवरशी झाले होते.
– मानसिंह यांचे दुसरे लग्न त्यांच्या पहिल्या पत्नीची भाची किशोर कंवर यांच्याशी 1932 मध्ये झाले. यानंतर 1940 मध्ये त्यांनी गायत्री देवींशी तिसरा विवाह केला.
12 वर्षांच्या वयातच पद्मिनीदेवींचा नातू झाला राजा
– महाराजा सवाई मानसिंह आणि त्यांची पहिली पत्नी मरुधर कंवर यांना पुत्ररूपात भवानी सिंह झाले. भवानी सिंहांचे लग्न पद्मिनीदेवींशी झाले होते. त्यांना दिया कुमारी ही एकुलती एक मुलगी आहे.
– नंतर दिया कुमारींचे लग्न नरेंद्र सिंहांशी झाले. त्यांना दोन मुले झाली पद्मनाभ सिंह आणि लक्ष्यराज सिंह, तर मुलगी आहे गौरवी. दिया सध्या सवाई माधोपूर येथून भाजप आमदार आहेत.
– पद्मनाभ सिंहने वयाच्या 12व्या वर्षी जयपूर रियासत सांभाळायला सुरुवात केली. तर दुसरा मुलगा लक्ष्यराज सिंहने वयाच्या अवघ्या 9व्या वर्षीच ही जबाबदारी सांभाळली.
– तथापि, देशात आता पूर्णपणे राजेशाही संपुष्टात आलेली आहे. पण तरीही राजघराण्यांत परंपरेच्या रूपात राज्याभिषेक केला जातो. याद्वारे राज्याचा वारसाहक्क प्रतीकात्मक रूपात पुढे हस्तांतरित केला जातो.
– महाराणी पद्मिनी देवी नेहमी शहरात होणाऱ्या लहान मोठ्या कार्यक्रमांत चीफ गेस्ट म्हणून हजर असतात.
– दुसरीकडे, त्यांची मुलगी दिया कुमारी सवाई माधेपूर येथून एमएलए आहे. त्या नेहमी राजस्थानात होणाऱ्या अनेक इव्हेंट्समध्ये दिसतात.
– यासोबतच दिया कुमारींचा मुलगा आणि जयपूरचे राजे पद्मनाभ सिंह भारतीय पोलो टीमचे खेळाडू आहेत.
– हा शाही परिवार जयपुरात होणाऱ्या रॉयल समारंभांत अनेकदा दिसून येतो.
सगळ्यात जास्त आवडतो सनीला हा पार्टनर
साउथ च्या ह्या हिरोने टाकले शाहरुख ला मागे.
ह्या अभिनेत्रीने नुकतेच केलेले फोटोशुट पाहून लोकांना विश्वासच बसत नाहीये
 देहव्यापार करताना सापडली हि बॉलीवूड मधील हॉट सुंदरी
अमिताभ बच्चन यांची परिस्थिती नाजूक, पहा विडोओ
रेल्वेत झोपलेल्या महिलेच्या छाती मांडीवरून हात फिरवला जात होता आणि लोक व्हिडिओ घेत होते..
हिच्या अदांनी सुद्धा घायाळ करून टाकलाय सगळ्यांना
रोजच्या जीवनातील ह्या गोष्टींकडे लक्ष द्या असतात अगदी साध्या पण परिणाम घातक ठरू शकतात….
अमिताभ बच्चन यांची परिस्थिती नाजूक, पहा विडोओ
रेल्वेत झोपलेल्या महिलेच्या छाती मांडीवरून हात फिरवला जात होता आणि लोक व्हिडिओ घेत होते..
हिच्या अदांनी सुद्धा घायाळ करून टाकलाय सगळ्यांना
रोजच्या जीवनातील ह्या गोष्टींकडे लक्ष द्या असतात अगदी साध्या पण परिणाम घातक ठरू शकतात….
अमिताभ बच्चन यांची परिस्थिती नाजूक, पहा विडोओ
रेल्वेत झोपलेल्या महिलेच्या छाती मांडीवरून हात फिरवला जात होता आणि लोक व्हिडिओ घेत होते..
हिच्या अदांनी सुद्धा घायाळ करून टाकलाय सगळ्यांना
रोजच्या जीवनातील ह्या गोष्टींकडे लक्ष द्या असतात अगदी साध्या पण परिणाम घातक ठरू शकतात….
लोक घाबरतात भारतातील ह्या ठिकाणांना भेट द्यायला
कुत्रे अंगावर धावून आल्यावर फक्त ह्या गोष्टी करा कुत्रा काहीही करत नाही
मारुती कार ची केली स्पोर्ट कार आणि जेव्हा रस्त्यावर आली तेव्हा मिळवली सगळ्यांची वाहवा….
कामसुत्रात सांगितल्या आहेत ह्या गोष्टी कि महिलांना कुठल्या प्रकारचे पुरुष आवडतात.
वयाच्या १६ वर्षीच ती इतकी सुंदर दिसायची,नंतर वळाली मॉडेलिंग मध्ये…आत काय करत असेल
शरीराने दिलेले हे इशारे तुम्हाला सांगतात कि तुम्ही पाणी कमी पीत आहात…
का येते हाताच्या बोटांवर चंद्रकोर..
हार्दिक पंड्या आधी असा होता आणि आता त्यालाच विश्वास बसत नाही
शरीराने दिलेले हे इशारे तुम्हाला सांगतात कि तुम्ही पाणी कमी पीत आहात….
सगळ्यात जास्त आवडतो सनीला हा पार्टनर
साउथ च्या ह्या हिरोने टाकले शाहरुख ला मागे.
हे खेळाडू संघात असावेत म्हणून धोनीने केला होता जीवाचा आटापिटा
काही काळी ह्या मुलीसारख्याच फेमस झाल्या होत्या ह्या मुली ,आठवून बघा.
ह्या अभिनेत्रीचे असे काही photo आहेत जे कधीही लोकांपर्यंत पोहचू दिले नाहीत
जर लहान मुलांनी पैसे गिळले तर काय कराल…..
चोरून चोरून बघतात लोक अशा गोष्टी ….
studant च्या आयुष्यातील घडलेल्या ह्या गोष्टींना तुम्ही पोट धरून हसाल……
सोशल मिडीयावर व्हायरल होत असलेल्या फोटोंचे हे प्रकार पाहून म्हणाल हे तर मला माहितीच नव्हते.
जगातले सर्वात महाग ५ फळे
सगळ्यात जास्त आवडतो सनीला हा पार्टनर
साउथ च्या ह्या हिरोने टाकले शाहरुख ला मागे.
ह्या अभिनेत्रीने नुकतेच केलेले फोटोशुट पाहून लोकांना…


ठाणे : गॅस सिलेंडरच्या स्फोटात 10 झोपड्या जळून खाक
ठाण्याच्या वर्तकनगर परिसरातील भीमनगर झोपडपट्टीत सिलेंडरचा स्फोट झाला. स्फोटात आजूबाजूच्या 10 झोपड्या आगीत जळून खाक झाल्यात. यामध्ये कोणतीही जीवितहानी झालेली नाही. स्फोटाच्या हादऱ्यानं आजूबाजूच्या घरातील पत्रे उडाले. दरम्यान अग्निशमन दलानं आग विझवली असून अनेक झोपड्यांमधील सामान जळून खाक झालं. घटनास्थळी पोहचलेल्या महापौर मीनाक्षी शिंदेंनी झोपडपट्टीवासियांचं तूर्तास पालिकेच्या शाळेत पुनर्वसन करण्यात येईल असं सांगितलं
रत्नागिरी : शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे आज नाणार दौऱ्यावर
नाशिक : आयुक्त तुकाराम मुंढेंच्या विरोधात महापालिकेच्या गेटवर विविध संघटनांकडून आंदोलन
घे भरारी : आरोग्य : पिकलेल्या आंब्याचे फायदे
ढॅण्टॅढॅण : 'मराठी बिग बॉस'मधून बेघर होणारी पहिली सदस्या आरती सोळंकीशी बातचीत
नवी दिल्ली : दीपक मिश्रांविरोधातील महाभियोग प्रस्ताव फेटाळला, माजिद मेमन यांची प्रतिक्रिया
ब्रेकफास्ट न्यूज : जागतिक पुस्तक दिनानिमित्त अभिनेता, लेखक हृषिकेश जोशीसोबत गप्पा
ब्रेकफास्ट न्यूज : समुद्राच्या पाण्यात वाढ, लाटांमुळे गोव्याच्या बीचवरील शॅकचं नुकसान
ठाणे : किरीट रामजीभाऊ सोमय्याला अवैध दारु वाहतुकीप्रकरणी बेड्या
कोल्हापूर : साखरेवर 60 टक्के सेस लाव अन् उत्पादकांना पैसे द्या : पवार
ब्रेकफास्ट न्यूज : सीबीएसई शाळांमध्ये खेळासाठी एक तास बंधनकारक
ब्रेकफास्ट न्यूज : भाजपला पुढील 50 वर्ष सत्तेत राहायचं आहे : अमित शाह
नवी दिल्ली : सरन्यायाधीशांविरुद्धचा महाभियोग प्रस्ताव फेटाळला
नाशिक : नाशिक महापालिकेत आज विशेष सभेचं आयोजन
रत्नागिरी : शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरेंचा नाणार दौरा
ब्रेकफास्ट न्यूज : करवाढीबाबात आज नाशिक महापालिकेच्या विशेष महासभेचं आयोजन
रत्नागिरी : शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे आज नाणार दौऱ्यावर
नाशिक : आयुक्त तुकाराम मुंढेंच्या विरोधात महापालिकेच्या गेटवर विविध संघटनांकडून आंदोलन
घे भरारी : आरोग्य : पिकलेल्या आंब्याचे फायदे
ढॅण्टॅढॅण : 'मराठी बिग बॉस'मधून बेघर होणारी पहिली सदस्या आरती सोळंकीशी बातचीत
नवी दिल्ली : दीपक मिश्रांविरोधातील महाभियोग प्रस्ताव फेटाळला, माजिद मेमन यांची प्रतिक्रिया
ब्रेकफास्ट न्यूज : जागतिक पुस्तक दिनानिमित्त अभिनेता, लेखक हृषिकेश जोशीसोबत गप्पा
ब्रेकफास्ट न्यूज : समुद्राच्या पाण्यात वाढ, लाटांमुळे गोव्याच्या बीचवरील शॅकचं नुकसान
ठाणे : किरीट रामजीभाऊ सोमय्याला अवैध दारु वाहतुकीप्रकरणी बेड्या
कोल्हापूर : साखरेवर 60 टक्के सेस लाव अन् उत्पादकांना पैसे द्या : पवार
ब्रेकफास्ट न्यूज : सीबीएसई शाळांमध्ये खेळासाठी एक तास बंधनकारक
ब्रेकफास्ट न्यूज : भाजपला पुढील 50 वर्ष सत्तेत राहायचं आहे : अमित शाह
नवी दिल्ली : सरन्यायाधीशांविरुद्धचा महाभियोग प्रस्ताव फेटाळला
ठाणे : गॅस सिलेंडरच्या स्फोटात 10 झोपड्या जळून खाक
ठाणे : गॅस सिलेंडरच्या स्फोटात 10 झोपड्या जळून खाक
ठाण्याच्या वर्तकनगर परिसरातील भीमनगर झोपडपट्टीत सिलेंडरचा स्फोट झाला. स्फोटात आजूबाजूच्या 10 झोपड्या आगीत जळून खाक झाल्यात. यामध्ये कोणतीही जीवितहानी झालेली नाही. स्फोटाच्या हादऱ्यानं आजूबाजूच्या घरातील पत्रे उडाले. दरम्यान अग्निशमन दलानं आग विझवली असून अनेक झोपड्यांमधील सामान जळून खाक झालं. घटनास्थळी पोहचलेल्या महापौर मीनाक्षी शिंदेंनी झोपडपट्टीवासियांचं तूर्तास पालिकेच्या शाळेत पुनर्वसन करण्यात येईल असं सांगितलं
रत्नागिरी : शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे आज नाणार दौऱ्यावर
नाशिक : आयुक्त तुकाराम मुंढेंच्या विरोधात महापालिकेच्या गेटवर विविध संघटनांकडून आंदोलन
घे भरारी : आरोग्य : पिकलेल्या आंब्याचे फायदे
ढॅण्टॅढॅण : 'मराठी बिग बॉस'मधून बेघर होणारी पहिली सदस्या आरती सोळंकीशी बातचीत
नवी दिल्ली : दीपक मिश्रांविरोधातील महाभियोग प्रस्ताव फेटाळला, माजिद मेमन यांची प्रतिक्रिया
ब्रेकफास्ट न्यूज : जागतिक पुस्तक दिनानिमित्त अभिनेता, लेखक हृषिकेश जोशीसोबत गप्पा
ब्रेकफास्ट न्यूज : समुद्राच्या पाण्यात वाढ, लाटांमुळे गोव्याच्या बीचवरील शॅकचं नुकसान
ठाणे : किरीट रामजीभाऊ सोमय्याला अवैध दारु वाहतुकीप्रकरणी बेड्या
कोल्हापूर : साखरेवर 60 टक्के सेस लाव अन् उत्पादकांना पैसे द्या : पवार
ब्रेकफास्ट न्यूज : सीबीएसई शाळांमध्ये खेळासाठी एक तास बंधनकारक
WATCH: हार्दिक पांड्या के 'रॉकेट रफ्तार' शॉट से बाल-बाल बचे अंपायर
RRvMI: रोमांचक मैच में गौतम ने दिलायी रायल्स को मुंबई पर जीत
WATCH: 'सुपर सिक्स' लगाकर गौथम ने धोनी स्टाइल में दिलाई राजस्थान को जीत
WATCH: आखिरी 17 गेंदों में गौतम ने मुंबई के मुंह से छीन ली जीत
RRvMI: रोमांचक मैच में गौतम ने दिलायी रायल्स को मुंबई पर जीत


arati ankalikar writes on kishori amonkar नैनन नीर बहे... भावना, बुद्धीलाही कवेत घेणारं गाणं | eSakal

नैनन नीर बहे... भावना, बुद्धीलाही कवेत घेणारं गाणं
बुधवार, 5 एप्रिल 2017
अगदी गेल्या आठवड्यातच तर त्या कमानी ऑडिटोरियममध्ये गायल्या होत्या. त्याआधी पुण्यातही. अगदी तोच नेहमीचा उत्साह आणि गायनाची तीच चिरंतन ओढ. कुणाला वाटलंही नसेल त्यांना गाताना पाहून की, त्या अशा निघून जातील म्हणून... ते म्हणतात ना- वय ही खरं म्हणजे शरीराची नसून मनाची अवस्था असते- याच वाक्‍याचं प्रत्यंतर ताईंच्या अस्तित्वात नेहमी घडायचं. त्यांचं वय कधीही जाणवायचंच नाही. त्या खरंतर वयाच्या मर्यादेच्या कधीच पलीकडे निघून गेलेल्या होत्या. वय हा त्यांच्यापुरता एक दरवर्षी बदलत जाणारा केवळ एक आकडा होता...
किशोरीताईंनी संगीताचा विचार केवळ शास्त्र, विद्या वा कला एवढ्यापुरताच मर्यादित कधीही ठेवला नाही. संगीत म्हणजे अध्यात्म, संगीत म्हणजे आत्मानंद असे त्या मानत. तेथपर्यंत आपला संगीतविचार त्यांनी नेऊन ठेवला होता.
एखादी गोष्ट म्हणजे एखाद्याचा श्‍वास असतो, ध्यास असतो; असं मी लहानपणापासून ऐकून होते... पण हे प्रत्यक्षात अनुभवलं ते मात्र ताईंना भेटले तेव्हाच. संगीत, त्याविषयीचे मनन, चिंतन, रियाझ आणि एकूण संगीतच त्यांचा श्‍वास, ध्यास आणि प्राणही होता. आजही "सरस्वती' हा शब्द जरी नुसता उच्चारला ना, तरी माझ्या मनात येते ती प्रतिमा ताईंचीच. त्या रागसंगीताशी अंतर्बाह्य तादात्म्यच पावलेल्या होत्या.
मी ताईंना एक गुरू म्हणून पाहिलं, एक व्यक्ती म्हणूनही खूप जवळून पाहिलं... त्या संगीताच्या क्षेत्रात साक्षात् माझ्या दृष्टीने देवाच्याच जागी होत्या. असंख्यांच्या हृदयावर त्यांनी राज्य केलं. त्यांचं शब्दचित्र रेखाटायचं झालं तर मी त्यांना "सात स्वरांच्या घोड्यावर आरूढ असणारी सरस्वती' असंच म्हणेन संगीताची असीम साधना करणारी, अखंड चिंतन करणारी अशी व्यक्ती न या आधी झाली, न भविष्यात कधी होईल. किशोरीताईंनी संगीताचा विचार हा केवळ शास्त्र, विद्या किंवा कला एवढ्यापुरताच मर्यादित कधीही ठेवला नाही. याउलट, संगीत म्हणजे अध्यात्म, संगीत म्हणजे आत्मानंद, अशा पातळीवर ताईंनी आपला संगीतविचार नेऊन ठेवला होता. किंबहुना, त्याचं प्रात्यक्षिकच त्यांच्या गायनातून दरवेळी अनुभवायला येत असे.
अगदी मन नेईल तिथे जाणारा गळा त्यांना लाभला होता. पाण्यासारखा वाहता गळा, प्रवाही गळा... त्यांच्या असामान्य प्रतिभेला त्याच तोडीच्या गळ्याची जोड मिळाली. शिवाय, अंगी असणारी अतिशय अभ्यासू वृत्ती. मला आठवतं- ज्या वेळी आम्ही त्यांच्याकडे गाणं शिकायला जात असू, त्या वेळी त्या "संगीत रत्नाकर'सारखे कितीतरी जुने ग्रंथ घेऊन बसायच्या. त्यांना नेहमीच संगीताच्या मुळाशी जाऊन भिडण्यात रस होता. त्यांचा संगीतशोध अथकपणे सुरूच असायचा. आपण इतर कुठल्याही गायकाकडून कधीही न ऐकलेल्या असंख्य जागा आपणाला त्यांच्या गळ्यातून ऐकायला मिळायच्या. त्यांच्या गाण्यात कमीतकमी पाच हजार अशी स्वरवाक्‍य निघतील की, जी आजवर कधीही कुणाच्याही गळ्यातून आलेली नाहीत. ना कुणाच्या बुद्धीला अशा स्वरवाक्‍यांचा विचारही कधी स्पर्शिला असेल... मला वाटतं ताईंसारखी विदुषी पुन्हा जन्माला घालणं हे निसर्गापुढेच एक आव्हान असेल.
ताईंना स्वरांपलीकडे जाणारा राग खुणावत असे.
स्वरांपलीकडे, आकृतीपलीकडे, शब्दांपलीकडे या "पल्याड जाण्याविषयी' ताईंना मोठं कुतूहल असायचं. त्यामुळेच त्यांनी त्यासाठी संस्कृतचं शिक्षणही घेतलं. जुन्या संस्कृत ग्रंथांतून संगीताचा अभ्यास सिद्ध केला. अनेक गोष्टींचा मागोवा घेतला. शेकडो वर्षांपूर्वी राग खरे कसे गायले जायचे त्यांचं त्यावेळचं रूप कसं होतं त्यांचं त्यावेळचं रूप कसं होतं त्या रागाचं वातावरण कसं होतं त्या रागाचं वातावरण कसं होतं ते वातावरण हुकमीपणे निर्माण कसं करायचं आणि त्याचं तंत्र काय ते वातावरण हुकमीपणे निर्माण कसं करायचं आणि त्याचं तंत्र काय... अशा अनेक गोष्टींचा ताईंनी सखोल अभ्यास केला होता. मला वाटतं, त्यामुळेच की काय, पण ताईंचं गाणं हे एकीकडे विद्वानांना जेवढं खुणावत असे, तेवढंच ते संगीतातलं फारसं न कळणाऱ्या सर्वसामान्य रसिकालाही धरून ठेवत असे ... अशा अनेक गोष्टींचा ताईंनी सखोल अभ्यास केला होता. मला वाटतं, त्यामुळेच की काय, पण ताईंचं गाणं हे एकीकडे विद्वानांना जेवढं खुणावत असे, तेवढंच ते संगीतातलं फारसं न कळणाऱ्या सर्वसामान्य रसिकालाही धरून ठेवत असे  ताईंचं गाणं हे "इमोशन्स आणि इंटिलिजन्स' अशा दोहोंना कवेत घेणारं होतं. एकत्र बांधून ठेवणारं होतं.
माझ्यापुरतं म्हणायचं तर, माझ्या एकूण अस्तित्वालाच ताई अंतर्बाह्य व्यापून राहिल्या आहेत. माझ्या प्रत्येक स्वरात त्या आहेत. माझ्या प्रत्येक विचारात त्या आहेत. जीवनाकडे पाहावं कसं, याची दृष्टीच ताईंनी मला दिली. ऐकू न येणाऱ्याला कर्णयंत्रामुळे जे बळ मिळतं आणि दृष्टिहीनाला डोळे मिळाल्यावर जे नवं जगणं मिळतं ना, तसंच काहीसं बळ आणि उमेद ही ताईंच्या गुरुकृपेनं मिळते, हा माझा अनुभव आहे.
ताईंच्या स्वरांत एक गूढता जाणवून यायची. त्यांच्या गाण्यात असा काही उत्कट भाव होता की, तो थेट आपल्या मनातल्या आजवर अस्पर्श असणाऱ्या त्या अंधाऱ्या कोपऱ्याला अलगद स्पर्शून जायचा. म्हणूनच त्यांचं गाणं वेगळं होतं. म्हणूनच त्या आज जाऊनसुद्धा माझ्या आत उरलेल्या आहेत. त्या गेलेल्या नाहीत. किशोरीताई अशा व्यक्ती नव्हत्याच की त्या जातील. त्या गेलेल्याच नाहीत.
संगीताचं ते सूर्याप्रमाणे असणारं लखलखीत तेज नक्की काय आहे, हे ताईंच्या सान्निध्यात आल्यावरच जाणवू शकलं आणि स्वतः ताईतरी कुठे यापेक्षा वेगळ्या होत्या त्या स्वतःही तर संगीताकाशातल्या एक सूर्य होत्या.
आपलं उभं आयुष्य त्या सतत तळपतच राहिल्या आणि तळपत असतानाच गेल्या. त्यांचे स्वर, त्यांची अफाट बुद्धिमत्ता, त्यांचे प्रगल्भ विचार, त्यांची उत्कटता आणि त्यांच्या भावपूर्ण अन हृदयस्पर्शी आवाजाने त्या माझ्या मनात खूप खूप खोलवर आत्ताही आहेत. माणूस खरंच जातो का, हा मला आज पडलेला प्रश्‍न आहे. मी ताईंना क्षणभरही कशी बरं विसरू शकेन
(शब्दांकन : स्वप्नील जोगी)
तुम्ही पाहिलं का 'सावन महिनामा'
पिलखोड(ता. चाळीसगाव) - खानदेशातील अहिराणी या बोली भाषेतील 'सावन महिनामा' हे गाणे नुकतेच युट्युबर लाँच करण्यात आले. अहिराणी लोकगीतांमधील या गाण्याला...
सरन्यायाधीशांविरोधातील महाभियोगाचा प्रस्ताव फेटाळला; काँग्रेसला धक्का
नवी दिल्ली : सरन्यायाधीश दीपक मिश्रा यांच्यावर महाभियोग चालविण्याचा विरोधी पक्षांचा प्रस्ताव राज्यसभेचे अध्यक्ष वेंकय्या नायडू यांनी आज (सोमवार...
...अन् ‘मीरा’ कार सोशल मीडियावर धावू लागली
इचलकरंजी - ५० वर्षांपूर्वी इचलकरंजीच्या रस्त्यावर इचलकरंजीतच तयार झालेली ‘मीरा’ नावाची कार सोशल मीडियावर धावू लागली आहे. कारच्या निर्मितीपासून येथील...
गेला आठवडाभर प्रचंड उकडत होतं. तापमानानं चाळीस अंशांचा भोज्जा शिवला होता. ऊन अगदी ‘मी, मी’ म्हणत होतं. लोकांना उन्हानं नको नको केलं होतं. एरवी...
शाळा सोडतांना वर्गात पुजला गेला सहकारी मित्राचा फोटो
येवला : सातवीच्या वर्गातील विद्यार्थ्यांचा निरोप समारंभ म्हणजे नक्कीच विशेष नाही..बातमीचा तर अजिबात विषय नाही.पण या कोवळ्या वर्गातील...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


> MPSC/UPSC

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा, मुख्य परीक्षा, विक्रिकर निरीक्षक , पोलिस उप निरीक्षक,सहाय्यक,तसेच इतर सर्व स्पर्धा परीक्षांच्या तयारी करिता :
बुधवार, २७ डिसेंबर, २०१७
१. कर्कवृत्त भारतातील किती राज्यातून जाते
२.भारताची दक्षिण उत्तर लांबी --------- कि मी आहे
३.भारताच्या सर्वात उत्तरेकडील बिंदू कोणता
४.भारतातील कोणत्या राज्याला सर्वात जास्त लांबीचा समुद्रकिनारा लाभलेला आहे
५.भारतातील किती राज्यांच्या सीमा प्रदेशाला लागून आहे
६.भारताच्या एकून क्षेत्रफळापैकी महाराष्ट्राने --- % क्षेत्रफळ व्यापले आहे
७ .सर्वात जास्त जिल्ह्यांची संख्या कोणत्या राज्य / केंद्राशाशित प्रदेशात आहे
८.खालील विधानांचा विचार करा व योग्य पर्याय निवडा
I. चंडीगड , दादरा नगर हवेली , लक्षद्वीप या केंद्रशासित प्रदेशात असणाऱ्या जिल्ह्यांची संख्या सारखी आहे
II.मिझोरम, त्रिपुरा या केंद्रशासित प्रदेशात असणाऱ्या जिल्ह्यांची संख्या सारखी आहे
अ .विधान I बरोबर
ब .विधान II बरोबर
द्वारा पोस्ट केलेले SPARDHA PARIKSHA येथे ८:०९ म.पू.
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
लेबल: भूगोल प्रश्नसंच ७
जरा जुनी पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: पोस्ट (Atom)
या पानाला जोडले जा
ब्लॉग ला भेट देणारे मान्यवर
चित्र विंडो थीम. Blogger द्वारा समर्थित.


पुन्हा (महिलांना) मंदिरप्रवेश | युनिक फीचर्स

प्रार्थनास्थळांत प्रवेश मिळणं हा खरंतर प्रत्येक माणसाचा हक्क. पण स्त्रियांच्याबाबत या सांस्कृतिक हक्कावर अगदी आज;एकविसाव्या शतकातही गदा येताना दिसतेय. महाराष्ट्रात आजही अनेक मंदिरांमध्ये स्त्रियांना प्रवेश निषिद्ध आहे. ही प्रथा घटनाविरोधी तर आहेच, परंतु स्त्रियांच्या सन्मानाशी आणि स्वातंत्र्याच्या मुद्द्याशी जोडलेली आहे. महाराष्ट्रातील अशा मंदिरांचा शोध घेऊन लिहिलेला लेख.
(महाराष्ट्र टाइम्स - ३ सप्टेंबर १९९५)
केरळच्या पश्चिम तटावर साबरीमल या गावी भगवान अय्यप्पाच्या मंदिरात अजूनही स्त्रियांना प्रवेश नाही. या रूढीची तिथल्या नारीमुक्ती आंदोलनाने नुकतीच दखल घेतली आहे. अनेकांचा विरोध असूनही मंदिरप्रवेशाची चळवळ तिथे सुरू करण्यात आली आहे. मंदिरप्रवेशाचा प्रश्न खरं तर जुना ‘पर्वती सत्याग्रहाबरोबर महाराष्ट्रापुरता हा प्रश्न संपला असं आपण मानतो. सामाजिक सुधारणा चळवळीच्या एका टप्प्यावर साने गुरुजी स्वातंत्र्यवीर सावरकरांपासून शूद्रांसाठी अन्याय्य ठरणारी जातिव्यवस्था नाकारणाऱ्या डॉ. आंबेडकरांपर्यंत सर्व नेते मंदिरप्रवेशाची चळवळ महाराष्ट्रात लढवत होते. ब्राह्मणांच्या राजकीय वर्चस्वाविरुद्ध भूमिका घेणार्‍या ब्राह्मणेतर चळवळीनेदेखील हा प्रश्‍न महत्त्वाचा मानला होता. जातिव्यवस्थेतून निर्माण झालेल्या सामाजिक विषमतेचं प्रतीक म्हणून या प्रश्नाकडे तेव्हा पाहिलं गेलं. आज नव्याने जाणवू लागलेल्या सामाजिक विषमतेच्या परिणामांचा सामना करताना पुन्हा एकदा मंदिरप्रवेशाच्या चळवळी’ची गरज निर्माण झाली आहे.
स्त्रियांना प्रवेश नाकारणारी हिंदूंची अशी फारशी मंदिरं नसावीत असा कुणाचाही प्रथमदर्शनी समज होऊ शकतो. परंतु तो गैरसमज आहे. स्त्रियांना प्रवेश नाकारणारं पुण्यातलं एक महत्त्वाचं मंदिर म्हणजे ओंकारेश्वराचं मंदिर. पुण्याच्या मध्यवस्तीत असलेलं हे मंदिर बरंच पुरातन आहे. मंदिराचं एकूण बांधकाम आणि रचना ‘देखणी’ या सदरात मोडावी अशीच आहे. या मंदिरात स्त्रियांना जाता येतं. परंतु गाभाऱ्यामध्ये जाऊन शिवलिंगाचं मात्र दर्शन घेता येत नाही. सोवळं किंवा धूतवस्त्र नेसलेल्या कुणाही ब्राह्मणाला आणि मंदिराच्या पुजाऱ्याला आतमध्ये प्रवेश आहे. काही वर्षांपूर्वी ब्राह्मणेतर मंडळींनी सक्तीने या मंदिरात जाण्याचा प्रयत्न केला होता. परंतु स्त्रियांना अघापही गाभाऱ्याचे दरवाजे बंदच आहेत. इतर ठिकाणच्या शिवमंदिरात स्त्रियांना जाता येत असताना केवळ याच मंदिरात स्त्रियांना प्रवेश का नाही मंदिराचे पुजारी श्रीकृष्ण गाडे आणि संदीप गाडे याविषयी सांगतात, ‘ओंकारेश्वराचं मंदिर हे स्मशानातलं मंदिर आहे. स्मशानातल्या शंकराजवळ पार्वतीलाही मंदिरात प्रवेश निषिद्ध आहे. स्त्रिया सर्वसाधारणत: स्मशानात जात नाहीत. पुण्याच्या वैकूंठ स्मशान भूमीतही शंकराचं मंदिर आहे. या मंदिरात मात्र स्त्रियांना जाता येतं, असं संबंधितांशी बोलल्यावर लक्षात आलं.’
आजवर कधीच प्रवेश दिलेला नाही का, या प्रश्नावर संदीप गाडे म्हणतात की, जेव्हा नदीच्या पुराचं पाणी गाभाऱ्यात शिरतं तेव्हा स्त्रियांसह सर्वांनाच मुक्त प्रवेश असतो. परंतु अशी वेळ फारशी येत नाही. गंमत म्हणजे या मंदिराची मालकी आणि विश्वस्तपद हे एका स्त्रीकडेच आहे. आनंदीबाई लोणकर हे त्यांचं नाव. सुप्रसिद्ध संस्कृत तज्ज्ञ आणि कोशकार सिद्धेश्वरशास्त्री चित्राव यांच्या या दूरच्या नातेवाईक. स्त्रीची मालकी आणि विश्वस्तपद हे मान्य होऊ शकतं, मग तिचं मंदिरात जाणं का मान्य होत नाही, या प्रश्नावर पुजारी म्हणतात की, वारसाहक्काचा मुद्दा वेगळा आणि मंदिरप्रवेशाचा मुद्दा वेगळा. याउपरही दांडगाईने कुणी प्रवेश केलाच तर जागृत देव त्याला बरोबर शिक्षा करतो. पूर्वी एका ब्राह्मणेतर गृहस्थाने जबरदस्तीने मंदिरप्रवेशाचा प्रयत्न केला तर त्याचे डोळेच गेले, असं सांगितलं जातं. एकूण काय तर एका स्त्रीकडेच मालकी असणार्‍या मंदिरात स्त्रियांना आजही प्रवेश नाही.
ओंकारेश्वराच्या मंदिरात किमान गाभाऱ्यापर्यंत तरी जाता येतं. परंतु पुण्याजवळच्या दिवे घाटावरच्या कानिफनाथ मंदिराच्या परिसरातही स्त्रियांचा वावर वर्ज्य आहे. पुण्याजवळ नारायणपूर आणि बोपगाव या दोन ठिकाणी भाविकांची गर्दी असते. यातलं नारायणपूर हे दत्ताचं ठिकाण आहे तर बोपगावात कानिफनाथाचं मंदिर आहे. कानिफनाथ हे नवनाथांपैकी एक आहेत. ही दोन्ही दैवतं जागृत समजली जातात. तशी भाविकांची श्रद्धा आहे. यातही कानिफनाथांच्या मंदिराचा विशेष असा की तिथे सर्व धर्मांचे पुरुष जाऊ शकतात. दिवेघाटातील एका टेकडीवर हे मंदिर आहे. या मंदिराचं वैशिष्ट्यं असं की, प्रत्यक्ष गाभाऱ्यात जाण्यासाठी साधारणपणे दीड फूट उंच आणि तितकाच रूंद असा मार्ग आहे. कितीही जाड माणूस सरपटत गाभाऱ्यात जाऊ शकतो. ही कानिफनाथांचीच कृपा आहे, असा भाविकांचा विश्वास आहे. सरपटत गेलं की आतमध्ये आठ ते दहा माणसं उभी राहू शकतील एवढी जागा आहे. सभोवतालचा निसर्ग, मंदिराजवळचे मोर यामुळे एक पर्यटनस्थळ म्हणूनही हे ठिकाण प्रसिद्ध आहे. कानिफनाथांच्या समाधीशेजारीच जालिंदरनाथांची समाधीही आहे. या मंदिरात स्त्रियांना प्रवेश का नाही याविषयी मंदिराच्या प्रमुखांनी काहीही माहिती सांगण्यास नकार दिला. ‘तुम्ही गुरुवारी या, तुम्हाला सर्व माहिती मिळेल’ असं सांगून ते जे पसार झाले ते पुन्हा आलेच नाहीत. परिसरातल्या काही जणांना आम्ही या प्रथेबाबत विचारलं, तेव्हा एक भाविक म्हणाले, ‘कानिफनाथ हे नवनाथांपैकी आहेत. त्यांना स्त्रियांचा वावर खपणं शक्यच नाही. त्यांचा जन्मही स्त्रीपासून न होता हत्तीच्या कानातून झाला आहे. जालिंदरनाथही तसंच असल्यामुळे त्यांच्या समाधीस्थानीही स्त्रियांना जाता येत नाही.’
टेकडी चढून आपण वर गेलो की, मुख्य मंदिराचं प्रांगण लागतं. तिथेच स्त्रियांना या दोन्ही ठिकाणी प्रवेश निषिद्ध असल्याबाबतची पाटी पाहून हा नियम किती कडक आहे, याची कल्पना येते. मंदिराच्या परिसरात पुरुष मंडळी मुक्कामासाठी राहू शकतात; परंतु स्त्रियांना अघापही तशी परवानगी नाही. पूर्वी एका स्त्रीने सक्तीने मंदिरात जाण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा त्याचा परिणाम म्हणून ती स्त्री निपुत्रिक झाली, त्याचप्रमाणे एका माणसाने दरवाजातून डोके आत घालण्याऐवजी पाय घातले आणि तो अडकून बसला; शेवटी त्या माणसाला कापून काढावं लागलं, असं एका भाविकाने सांगितलं. हे स्थान इतर ठिकाणासारखं नाही; इथे दांडगाई करून उपयोग नाही, असंच बहुतेक भाविकांचं मत दिसलं.
कानिफनाथ हे ब्रह्मचारी आणि यती असल्यामुळे स्त्रियांच्या बाबतीत एवढे कडक असावेत. हिंदू धर्मातली अशीच दुसरी कडक देवता म्हणजे कार्तिकस्वामी. शंकर आणि पार्वती यांचा पुत्र आणि देवांचा सेनापती म्हणून ही देवता प्रसिद्ध आहे. पुण्यातल्या पर्वती या टेकडीवर कार्तिकस्वामींचं मंदिर आहे. या मंदिरातही काही वर्षांपूर्वीपर्यंत स्त्रियांना प्रवेश नव्हता. या संदर्भात देवदेवेश्वर संस्थान, ‘पर्वती’ ट्रस्टचे एक प्रमुख विश्वस्त मनोहर जोशी यांना विचारलं, तर ते म्हणाले, ‘आपल्या धर्मात अशी श्रद्धा आहे की, स्त्रियांनी कार्तिकस्वामींचं दर्शन घेतलं की वैधव्य येतं. त्यामुळे हा मंदिरप्रवेश निषिद्ध आहे. आम्ही कोणत्याही स्त्रीला मंदिरात जायला बंदी केलेली नाही. परंतु स्त्रियाच जात नाहीत.’
दक्षिणेकडे कार्तिकस्वामी मुरूगन आणि सुब्रह्मण्यम या नावाने प्रसिद्ध आहेत. महाराष्ट्रातल्या ब्रह्मचारी कार्तिकस्वामीला तिथे मात्र दोन बायका आहेत. मुरूगन हे दाक्षिणात्य लोकांचं आराध्य दैवत असल्यामुळे पर्वतीवरच्या कार्तिकस्वामीला मोठया संख्येने इथले दाक्षिणात्य भाविक जातात. पर्वतीवरच्या या कार्तिकस्वामीला जरी स्त्रियांना जाता येत असलं, तरी नाशिकच्या कार्तिकस्वामी मंदिरात आणि जेजुरीच्या खंडोबाच्या मुख्य मंदिराच्या पिछाडीस असलेल्या कार्तिकस्वामीच्या देवळात स्त्रियांना जाता येत नाही. कोकणात रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांत शंकराची जी स्वयंभू मंदिरं आहेत, तिथे स्त्रियांना जाता येत नाही. चिपळूण शहरातील गांधारेश्वर आणि त्याच तालुक्यातील स्वयंदेव, या दोन्ही शिवमंदिरांत स्त्रियांना प्रवेश नाही. गुहागरचं कार्तिकस्वामीचं मंदिर, मालवण तालुक्यातील धामापूर येथील देवीचं मंदिर आणि देवगड तालुक्यातील कोटकामते देवीचं मंदिर या अन्य मंदिरांमध्येही स्त्रियांना प्रवेश नाही. गुहागर परिसरातच विंध्यवासिनी देवीचं मंदिर आहे. या देवीशेजारी कार्तिकस्वामीची मूर्ती असल्यामुळे स्त्रियांना याही मंदिरात प्रवेश नाही. कोकणाप्रमाणेच मराठवाड्यातील मारुतीच्या काही मंदिरांमध्येही स्त्रियांना जाण्यास मज्जाव आहे.
महाराष्ट्रातील बहुतेक मंदिरात स्त्रियांना सर्वत्र संचार असला, तरी मंदिरातल्या काही ठिकाणी स्त्रियांना वावरता येत नाही, अशीही काही उदाहरणं आहेत. त्यापैकी एक आहे जेजुरीच्या खंडोबाचं मंदिर. खंडोबाच्या मंदिरात सर्व जाती-धर्माच्या स्त्री-पुरुषांना मुक्त प्रवेश आहे. मंदिराच्या मुख्य प्रवेशद्वाराच्या डाव्या हाताला एक चौथरा आहे. या चौथऱ्यावरच खंडोबाची ढाल-तलवार ठेवलेली आहे. या चौथऱ्यावर स्त्रियांना बसता येत नाही. मात्र तशी पाटी इथे लिहिलेली नाही. मंदिराच्या पुजा-यांनी याबाबत सांगितलं, ‘दर महिन्याच्या प्रतिपदेला देवांना या चौथऱ्यावरच आंघोळ घातली जाते. स्त्रिया मासिक पाळीमुळे अपवित्र असतात. म्हणून त्यांना तिथे बसता येत नाही.’ सामान्यपणे कोणताही भाविक देवाचं दर्शन घेऊन आल्यानंतर मंदिराच्या दारात काही काळ विसावतो. जिथे पटकन विसावण्याची इच्छा व्हावी, असा हा चौथरा आहे. परंतु केवळ ‘अपवित्र’ असल्यामुळे स्त्रियांना बसता येत नाही.
असंच दुसरं ठिकाण आळंदीला आहे. भागवत धर्माचे प्रमुख संस्थापक ज्ञानेश्वर महाराज यांच्या समाधीचं कुणालाही दर्शन घेता येतं. मंदिराच्या जवळच ‘अजान बाग’ आहे. या बागेत सुप्रसिद्ध अजानवृक्ष आहे. इथे ज्ञानेश्वरीचं पारायण करण्यासाठी लोक बसतात. परंतु या ठिकाणी स्त्रियांना मात्र बसता येत नाही. या पाठीमागेही ‘स्त्रिया अपवित्र असतात’ हेच कारण आहे. जो वारकरी संप्रदाय आध्यात्मिक समतेचा पुरस्कर्ता मानला जातो, त्या संप्रदायात ही विषमता कशी आली हे मात्र कळत नाही.
हिंदू धर्मात ज्या मंदिरात स्त्रियांना जाता येत नाही त्यांची ही काही ठळक उदाहरणं झाली. अशी अनेक उदाहरणं जरा बारकाईने शोध घेतला तर सापडू शकतील. हिंदू धर्माप्रमाणेच मुस्लिम धर्मातही मशिदीमध्ये, कब्रस्तानात व दर्ग्याच्या गर्भगृहात स्त्रियांना जाता येत नाही. मात्र सर्वच मुस्लिम स्त्रियांना मशिदीत जाता येत नाही, असं नाही. मुस्लिमांमध्ये शिया, सुन्नी, खोजा, बोहरी असे विविध पंथ आहेत. स्त्रियांच्या मशीद-प्रवेशाबाबत या प्रत्येकामध्ये मतभेद आढळतात. खोजा जमातीत दैनंदिन धर्मकृत्य करणारे दोन पुरोहित असतात. ‘मुखी’ हा मुख्य पुरोहित आणि ‘कामडिया’ हा त्याचा सहाय्यक. या जमातीच्या स्त्रियांना मशिदीत जाता येतं. त्यामुळे स्त्रियांची धर्मकृत्यं या दोन पुरोहितांच्या बायकाच करतात. ‘मुखियानी’ आणि ‘कामडियानी’ असं त्यांना संबोधण्यात येतं. बोहरा स्त्रियांनाही मशिदीत जाण्याची परवानगी आहे. सुन्नी पंथात मात्र स्त्रियांच्या मशीद-प्रवेशाबाबत कडक निर्बंध घालण्यात आले आहेत. लहान मुलींना ईदच्या दिवशी मोठ्या उत्साहाने मशिदीत नेलं जातं, परंतु एकदा ती मुलगी मोठी झाली की, तिला प्रवेश बंद होतो. मुस्लिम धर्मातील बुरखापद्धती आणि मासिक पाळीशी निगडित असणाऱ्या पवित्र-अपवित्रतेच्या कल्पना याच्या मुळाशी असाव्यात. स्त्रियांना मशिदीत जायला बंदी असली तरी दर्ग्याच्या परिसरात वावरण्यास वा नमाज पढण्यास त्यांना कोणी अडवत नाही. त्यामुळेच दर्ग्याला जाणाऱ्या भाविकात पुरुषांपेक्षा स्त्रियांची संख्या जास्त असते. अर्थात दर्ग्यामध्ये मुख्य कबरीपर्यंत स्त्रियांना जाता येत नाहीच. त्यामुळे तिथेही काही प्रमाणात त्यांचा प्रवेश निषिद्धच मानलेला आहे. मशीद प्रवेश आणि दर्गा प्रवेश याबाबतही वेगवेगळे प्रघात दिसतात. इजिप्त, ङ्ग्रान्स,सोमालिया अशा देशातल्या स्त्रिया मशिदीत जाऊन नमाज पढू शकतात. कर्नाटकातही स्त्रियांना दर्ग्यात जाता येतं. मुस्लिम महिलांवरील प्रवेशबंदीला कुराणात कोठेही आधार नाही. नंतरच्या काही हदीसांमध्ये या संदर्भातले उल्लेख सापडतात. खुद्द महंमद पैगंबरांच्या काळात आणि पुढे तिसऱ्या खलिफापर्यंत स्त्रिया मशिदीत जाऊ शकत होत्या असे उल्लेख सापडतात. ही प्रथा नंतर केव्हातरी अस्तित्वात आली असावी.
मुस्लिम स्त्रियांसाठी वर्ज्य असलेलं आणखी एक ठिकाण म्हणजे कबरस्तान. मृत माणूस हा पूर्णपणे नग्नावस्थेत असतो. स्त्रियांनी त्या अवस्थेतला माणूस पाहणं निषिद्ध मानलं जातं. म्हणून त्यांना कबरस्तानात जाता येत नाही. तरीही ‘शब्बे मेहराज ईद’च्या दिवशी सर्व स्त्री-पुरुष कबरस्तानात जातात व आपल्या मृत नातेवाईकांच्या कबरीसमोर प्रार्थना म्हणतात.
ख्रिश्चन धर्मात सर्व स्त्री-पुरुषांना चर्चमध्ये जाता येतं. परंतु अघापही स्त्रियांना धर्मगुरूपदाचा अधिकार नाही. गेल्या वर्षी ‘चर्च ऑफ इंग्लंड’कडे या मागणीसाठी ब्रिटिश महिलांनी आंदोलन केलं होतं. त्यात त्या यशस्वी झाल्या. अर्थात कॅथॉलिक संप्रदायाबाबतीत अघापही कडवी भूमिका घेतो. पुण्यातल्या ‘स्नेहसदन’संस्थेचे फादर जॉर्ज याबाबत म्हणाले की, ‘बायबलमध्ये किंवा येशू ख्रिस्ताच्या शिकवणुकीत स्त्री-पुरुष असा कुठेही भेद नाही. परंतु यहुदी धर्मापासून ख्रिश्चन धर्माची निर्मिती झालेली असल्यामुळे त्या धर्मातील पुरुषप्रधानता या धर्मातही आहे. केवळ परंपरेमुळेच ही प्रथा येशू ख्रिस्ताचे शिष्य सेंट पॉल यांच्या वचनांमध्ये स्त्री-पुरुष विषमतेचे काही उल्लेख सापडतात. परंतु धर्मशास्त्राच्या या प्रथेला काहीही आधार नाही.’
स्त्रियांच्या मंदिरप्रवेशाच्या विरोधाला धर्मशास्त्राचा कोणताही आधार नाही, अशीच निःसंदिग्ध भूमिका हिंदू धर्मशास्त्राच्या अनेक अभ्यासकांनी घेतली आहे. पूर्व मीमांसेचे एक अभ्यासक प्रा. श्रीपाद भट म्हणाले की, ‘उपनयन संस्कार नसल्यामुळे स्त्रियांना जरी वेदाधिकार नसला तरी मंदिरप्रवेश मात्र कुठेही निषिद्ध मानलेला नाही.’वेद आणि धर्मशास्त्राचे एक गाढे अभ्यासक व पुण्याच्या वैदिक संशोधन मंडळाचे माजी संचालक डॉ. त्रिविक्रम धर्माधिकारी म्हणाले की, ‘वेदांच्या काळात मूर्तिपूजाच नसल्यामुळे तेव्हा मंदिरप्रवेशाचा मुद्दा उपस्थित होणं शक्य नव्हतं. ही प्रथा उत्तरकालातली असावी. स्मृतिग्रंथातही याला आधार सापडत नाही. प्राय: ज्या देवता स्मशानातल्या आहेत, यति किंवा ब्रह्मचारी आहेत तिथे तिथे स्त्रियांचा प्रवेश निषिद्ध मानलेला दिसतो. परंतु आज काळ बदलला आहे. अशा स्थितीत स्त्रियांना मंदिरात जाण्यापासून रोखणं गैर आहे, परंतु संबंधित लोकांच्या श्रद्धा आणि परंपरा यांचा विचार करूनच याविषयी काय ती पावलं उचलावीत.’ ज्येष्ठ संस्कृततज्ज्ञ डॉ. म. अ. मेहेंदळे यांनीही याच स्वरूपाची भूमिका घेतली. इतरही काही विद्वानांचं याविषयी एकमत दिसलं. कुराण आणि बायबलमध्येही याविषयी कोणतेही उल्लेख सापडत नाहीत. एकूणात कोणतंही धर्मशास्त्र या रूढीच्या बाजूने नाही, असंच दिसतं. त्यामुळेच इथे एक प्रश्न उपस्थित होतो की, धर्मशास्त्रात कोठेही आधार नसताना ही प्रथा अस्तित्वात का आली किंवा समाजाने ती का स्वीकारली
धर्मशास्त्राने प्रत्यक्ष पाठिंबा न दिलेल्या या रूढी मोडून काढण्याची जबाबदारी साहजिकच स्त्री संघटनांवर येते. महाराष्ट्रात आजवर स्त्री चळवळीने स्त्रियांच्या मंदिरप्रवेशबाबत नेमकी काय पावलं उचलली आहेत याविषयी काही प्रमुख स्त्री कार्यकर्त्यांशी चर्चा केली. नारी समता मंचच्या विघा बाळ म्हणाल्या की, ‘आजवर तरी स्त्री चळवळीने हा प्रश्न कधी उचलून धरलेला नाही. आम्ही स्वत: पुरोगामी आणि नास्तिक असल्यामुळे मंदिरात जाता न येणं हा प्रश्नच आम्हाला फारसा महत्त्वाचा वाटला नाही. परंतु ती आमची चूक होती. यापुढच्या काळात आम्ही ती चूक दुरुस्त करू.’ समाजवादी महिला सभेच्या ज्येष्ठ नेत्या अनुताई लिमये, जनवादी महिला संघटनेच्या विनया देशपांडे यांनीही अशीच भूमिका घेतली. अनुताई लिमये म्हणाल्या,‘स्वातंत्र्यपूर्व काळात मंदिरप्रवेशाचा प्रश्न हाती घेणं शक्य नव्हतं. परंतु नंतरच्या काळात तो प्रश्न हाती घ्यायला हवा होता. तथापि, चळवळीने त्याकडे दुर्लक्षच केलं.’ हा प्रश्न महत्त्वाचा असूनही चळवळीने तो का महत्त्वाचा मानला नाही, असाच बहुतेक कार्यकर्त्यांच्या समोर प्रश्न होता. बऱ्याच कार्यकर्त्यांना ही मंदिरं नेमकी कोणती हेही ठाऊक नव्हतं.
मुस्लिम स्त्रियांचे प्रश्‍न सातत्याने मांडणाऱ्या रजिया पटेल म्हणाल्या, ‘मी जेव्हा सिनेमा बंदीचं आंदोलन हातात घेतलं, तेव्हा मशिदीतल्या प्रवेशाचा प्रश्न उपस्थित केला होता. परंतु त्या विरोधात स्वतंत्र आंदोलन कधी उभं केलं नाही. खरं तर मंदिर किंवा मशीदप्रवेशचा आग्रह धरणं हा एकूणच स्त्रियांच्या स्वातंत्र्याशी निगडित असलेला मुद्दा आहे. हा प्रश्न घेऊन आंदोलन करावं की नाही हा पुढचा भाग आहे परंतु आजतरी या दिशेने लोकांमध्ये जागृती करणं ही चळवळीची जबाबदारी आहे.’
यापेक्षा काही वेगळे मुद्दे स्त्री आधार केंद्र आणि क्रांतिकारी महिला संघटनेच्या डॉ. नीलम गो-हे यांनी मांडले. त्या म्हणाल्या, ‘या प्रश्नावर आम्ही आंदोलन केलेलं नसलं तरी आमच्या अनेक शिबिरांमधून स्त्रीला धर्माने जे दुय्यम स्थान दिलेलं आहे, त्याविषयी चर्चा झालेली आहे. एकमेकींच्या अनुभवाची देवाणघेवाणही झालेली आहे. मला असं वाटतं की, स्त्रियांच्या मंदिर प्रवेशाचा प्रश्न हा सुटा काढून बघण्यापेक्षा एकूणच स्त्रीला धर्माने जे दुय्यम स्थान दिलेलं आहे त्या अनुषंगाने बघायला हवा. आम्ही या प्रश्नवर आंदोलन करणार नाही. कारण स्त्रियांचे त्याहूनही इतर महत्त्वाचे प्रश्न आमच्यासमोर आहेत. ज्यांना दुसरं काम नाही त्यांनी हा प्रश्न हातात घ्यावा. त्यांना जर विरोध झाला तर आम्ही त्यांच्या पाठीशी जरूर उभे राहू. तेव्हा व्यक्तिगत पातळीवरच स्त्रियांना हा प्रश्न सोडवू घावा किंवा त्यांनी मागणी केली तरच अशा प्रश्नामध्ये लक्ष घालावं.’
‘दुर्गावाहिनी’ या जहाल संघटनेच्या महाराष्ट्र राज्याच्या संयोजिका अलका परुळेकर म्हणाल्या, ‘स्त्रियांना अशा पद्धतीने मंदिरप्रवेश नाकारणं चुकीचंच आहे. स्त्री ही काही उपभोगाची वस्तू नाही. स्त्रीचं एक रूप माता हेही आहे आणि आम्हाला तेच रूप महत्त्वाचं वाटतं. ‘दुर्गा’ या आदिशक्तीचं नाव धारण करणारी आमची संघटना या प्रथेच्या विरुद्ध आहे. यासाठी रूढी, परंपरा मोडाव्या लागल्या, काहींचा रोष पत्करावा लागला तरी चालेल.’आपली आक्रमक प्रतिक्रिया त्यांनी नोंदवली खरी परंतु त्या ज्या परिवारातील आहेत त्या परिवाराची या संदर्भातील भूमिका पाहता त्यांचा हा आक्रमकपणा कितपत टिकतो याची शंका वाटते. परिवारातील पुरुषांनी विरोधी भूमिका घेतली तर काय करणार असं विचारलं तेव्हा त्या म्हणाल्या की या सर्व गोष्टींचा बारकाईने अभ्यास करावा लागेल आणि एकमतानेच निर्णय घ्यावा लागेल. श्रीमती परुळेकरांनाही हिंदू धर्मात अशी काही रूढी आहे, हे आम्ही सांगेपर्यंत माहीत नव्हतं.
मुद्दा आहे सांस्कृतिक हक्कांचा
महाराष्ट्रातल्या स्त्री चळवळीकडून आजवर हा प्रश्‍न असा दुर्लक्षित राहिला आहे. आजही अनेक स्त्रीवादी गट हा प्रश्न महत्त्वाचा मानायला तयार नाहीत. बहुतेकांना मंदिरांमध्ये स्त्रियांना प्रवेश नाही हेही माहीत नाही. आजवर धर्माने विषमतेचीच भलावण केल्यामुळे, धर्मसुधारणा घडवण्याऐवजी त्याला संपूर्ण नकार देण्याचाच विचार पुरोगामी चळवळीत प्रधान दिसतो. उलट धर्म हा प्रमुख सांस्कृतिक आधार मानून काम करणाऱ्या मंडळींनीदेखील आजवर या प्रश्‍नाकडे दुर्लक्ष केलेलं दिसतं. प्रत्यक्षात हा प्रश्न केवळ धर्मांतर्गत सुधारणेचाही नाही. बहुसंख्य स्त्रियांच्या एकूण सांस्कृतिक जीवनाशी त्याचा संबंध आहे. म्हणूनच त्याकडे दुर्लक्ष करता येणार नाही. जातिव्यवस्थेचं समर्थन करणारा हिंदुधर्म डॉ. आंबेडकरांनी संपूर्णपणे नाकारला. तरीही बहुसंख्य दलित समाजाच्या भावजीवनाचा विचार करून त्यांनी मंदिरप्रवेशाचा प्रश्न राजकीय-सामाजिकदृष्ट्या महत्त्वाचा मानला होता. स्त्रियांच्या मंदिरप्रवेशाबाबतदेखील हाच मुद्दा महत्त्वाचा ठरतो. केवळ धार्मिक नव्हे तर बहुसंख्य स्त्रियांच्या सांस्कृतिक भावजीवनाशी संबंधित प्रश्न म्हणून त्याकडे पाहावं लागेल. उदाहरणार्थ मासिक पाळीशी निगडित अपवित्रतेची भावना केवळ धार्मिक क्षेत्रात नव्हे तर सर्वदूर आढळते. स्त्रियाही याच भावनेतून स्वत:चं दुय्यम स्थान अधोरेखित करतात. म्हणून मंदिरप्रवेश हा स्त्रियांच्या सांस्कृतिक हक्कांशी संबंधित प्रश्न बनतो. धर्मसुधारकांनी याकडे लक्ष वेधलंच पाहिजे. मात्र धर्माला नकार देणा-यांनीही याकडे दुर्लक्ष करता कामा नये, असं वाटतं. केरळातील घटनाही या अर्थाने बरंच काही सांगून जाते.
'युनिक फीचर्स'ची पंचविशी - सुहास कुलकर्णी
धडपड्या मुलांची सुरुवातीची गोष्ट
F12 बटणाने भाषा कुठूनही बदलता येते...
इरोम शर्मिला नावाचे प्रश्नचिन्ह
निमित्त झाकीर नाईक - हिनाकौसर खान पिंजार
सैराट : कुणीच दगड का भिरकावला नाही
करंजी : पाण्याचं काम लई ब्येस - कौस्तुभ आमटे
मातांच्या नजरेतून भारत - राजेश्वरी देशपांडे
बहुतांची स्थलांतरे रोखण्यासाठी - कौस्तुभ आमटे


मराठी | साधं-सरळं

मनातलं जसच्या तसं उतरवलेलं…
Twitter Facebook आरएसेस वाहिनी
तिच्याशी माझं तसं कधी बोलणं झालं नव्हतं. तसा प्रश्नही नव्हता, कारण आम्ही एकमेकांना जाणत नव्हतो. तोंड ओळख होती केवळ आमची. नावसुद्धा माहिती नव्हतं मला तिचं. तरीही तिने मला तिच्यासोबत बाहेर चलायला विचारलं होतं. बाहेर पाऊस पडत होता नि गारवा पण बराच होता. मला खरं तर आत राहणंच आल्हाददायक वाटत होतं. पण मला हे हि तितकंच ठाऊक होतं कि ती नक्की बाहेर जाणार होती. माझ्यासोबत, किंवा एकटीच. आणि तसंही ती पहिल्यांदा काही बोलत होती. नाही म्हणणं माझ्यासाठी शक्य नव्हतं.
बंगलोर ला इंदिरा नगर मध्ये “चायपत्ती” नावाचं एक छोटंसं रेस्ट्रो आहे. मुळात कल्पना CCD सारखीच, पण इथे चहा/कॉफीचे बरेच प्रकार मिळतात. सोबत खादाडीसाठी बरेच विकल्प आहेत. वातावरण सुद्धा सुरेख जमवलेलं आहे. इथे बसल्या बसल्या तुमचा वेळ कसा निघून जातो कळतंच नाही. त्यात जर रात्र झाली असेल आणि पाऊस सुरु असेल तर इथली मजाच काही न्यारी. इथली “कुल्लड कॉफी” फार प्रसिद्ध आहे. लोक इथे विशेष करून “कुल्लड कॉफी” प्यायला जमतात. कॉलेज मध्ये जाणारे, जॉब करणारे, तरुण मुलं, मुली, जोडपे इथे आपला दिवसभराचा थकवा घालवण्यासाठी येतात. मी मात्र इथे येतो कारण सोबत इथे बियर सुद्धा मिळते.
तिला मी पहिल्यांदा इथेच बघितलं. तिचा चेहरा तसा लक्ष वेधून घेईल असाच होता. १० लोकात उठून दिसेल असा. गोरा वर्ण. ना अगदी गोल, ना अगदी लांब, पण सुंदर असा अंडाकृती चेहरा. पाणीदार मोठाले डोळे. नाजुकशे गुलाबी ओठ. हलकेच कुरळे, पण अगदी मुलायम असे ते केस. तिच्याकडे लक्ष न गेलेच तर नवल. कित्येकदा त्या चेहऱ्याला न्याहाळत असतांना तिने मला बघितलेलं. पण तिला त्यात कधी वावगं वाटलं नसावं. किंवा तिला माझ्यासारख्यांची सवय झालेली असावी. पण माझं तिच्याकडे बघण्याचं कारण मुळात तिची सुंदरता नव्हती. ते होते तिचे डोळे. काही तरी होतं त्या टपोऱ्या डोळ्यात . कसलंतरी शल्य. प्रभा नव्हती त्यात. काहीतरी होतं जे तिला बोचत होतं. कधी कळालं नाही मला. हेच कारण होतं कि काय, ती असली कि माझी नजर प्रत्येकवेळी तिच्या त्या डोळ्यांकडे जायची.
आजही मी असाच ऑफिस मधून आल्यावर सहज “चायपत्ती” वर गेलो. वरुण राजा हलकेच पाण्याचे तुषार वर्षावत होता. वातावरणात आनंददायक असा गारवा आला होता. आणि अश्यात तिथे जाणं मी मिस करू शकत नव्हतो. मी फ्ल्याट वर येऊन लगेच फ्रेश झालो नि “चायपत्ती” वर गेलो. आज तिथे नेहमी पेक्षा जास्त गर्दी होती. पाऊस सुरु झाल्यामुळे असेल कि काय, पण आज बरीच पब्लिक जमलेली तिथे. टेबल मिळणं कठीण वाटत होतं. मी एखादा टेबल मिळतो का म्हणून एकदा सगळीकडे कटाक्ष टाकायला गेलो नि मला तेव्हढ्यात ती दिसली. आजही तशीच, एकटीच, आपल्याच विचारात मग्न बसलेली होती. मी तिच्या कडे वळलो. जवळ जाऊन तिला विचारलं, “माफ करा, मी इथे बसू शकतो का” तिने माझ्याकडे एकदा बघितलं, हलकेच मान डोलावली नि तिच्या समोर असलेल्या खुर्चीकडे हाथ करून बसण्याचा इशारा केला. एव्हढंच. चेहऱ्यावर कसलेच हावभाव नव्हते तिच्या. मला बसण्याचा इशारा करून परत स्वतःच्या विचारात मग्न झाली होती ती.
तिच्यासमोर “कुल्लड कॉफी” चा मग ठेवलेला होता. तिची नजर खिडीकीतून बाहेर कुठेतरी शून्यात होती. मी माझ्यासाठी एक बियर मागवली. वेटरने माझ्यासमोर बियरचा मग आणून ठेवला. हळू हळू आम्ही आपापल्यासमोर असलेलं ड्रिंक्स पित होतो. अधून मधून मी तिच्याकडे बघत होतो. डोळे काळेशार होते तिचे. पण कुठे तरी हरवलेले. एव्हढ्या गोंगाटात बसून सुद्धा त्या टेबलावर बसून मला एक वेगळीच अशी शांतता जाणवत होती. जणू काही तरी फार वाईट झालंय, आणि दुखःच्या वातावरणात कुणी कुणाशी बोलत नाहीये, अशी. आणि ती शांतता तोडण्याची, तिच्याशी बोलण्याची हिम्मत त्यावेळी तरी माझ्यात नव्हती. तेव्हढ्यात तिथे एक मुलगा आला. त्याने तिला विचारलं ,
“No” तिने उत्तर दिलं.
” त्याने पुन्हा प्रयत्न केला.
“Please go from here and leave me alone.” तिने थंडपणे त्याच्याकडे बघत उत्तर दिलं.
ते भाव बघून कि काय, तो मुलगा निघून गेला. तिने एकवार माझ्याकडे बघितलं.
ती दोन क्षण थांबली. म्हणाली “Shall we go out
… तिच्याशी माझं तसं कधी बोलणं झालं नव्हतं. तसा प्रश्नही नव्हता, कारण आम्ही एकमेकांना जाणत नव्हतो. तोंड ओळख होती केवळ आमची. नावसुद्धा माहिती नव्हतं मला तिचं. तरीही तिने मला तिच्यासोबत बाहेर चलायला विचारलं होतं. बाहेर पाऊस पडत होता नि गारवा पण बराच होता. मला खरं तर आत राहणंच आल्हाददायक वाटत होतं. पण मला हे हि तितकंच ठाऊक होतं कि ती नक्की बाहेर जाणार होती. माझ्यासोबत, किंवा एकटीच.
मी मान डोलावली आणि आम्ही दोघं आपापले ड्रिंक्स घेऊन बाहेर आलो. बाहेर पाऊस सुरूच होता. हवेत आता जरा जास्तंच गारवा आला होता. आम्ही दोघंही बाहेर आलो. आजूबाजूची दुकानं एव्हाना बंद झालेली होती. त्यातल्याच एका दुकानाच्या शेड खाली आम्ही दोघं गेलो. ती तिथे पायऱ्यांवर बसली. मी शेजारीच उभा होतो. थोडा वेळ कुणीच काही बोललं नाही. ती कॉफी घेत रस्त्याकडे बघायला लागली. ती शांतात तोडावी म्हणून कि काय, मी तिला विचारलं,
“तुला खरंच इथे बाहेर थंडीत राहायचं आहे का आपण आतही बसू शकतो.”
तिने माझ्या कडे बघितलं. नजर परत रस्त्याकडे वळवली. कॉफीचा एक घोट घेतला आणि म्हणाली,
“मला लोकं विचारतात. तुला काय झालंय कुणी तुला त्रास देतं आहे का कुणी तुला त्रास देतं आहे का कुणी तुला मारत, धमकावत आहे का कुणी तुला मारत, धमकावत आहे का तू एव्हढी अबोल का असतेस तू एव्हढी अबोल का असतेस
खरं तर हे प्रश्न माझ्याही मनात होतेच. हो, तिला सरळ विचारू शकेल एव्हढी ओळख नव्हती आमच्यात. पण असती तर मी तिला असलंच काही विचारलं असतं. तिने माझ्याकडे बघितलं नि म्हणाली, “प्रत्येकाला माझी कहाणी जाणून घ्यायची आहे.” “तुला काय वाटतं काय झालं असेल माझ्यासोबत  काय झालं असेल माझ्यासोबत
मी पहिल्यांदा तिला बोलतांना बघत होतो. पहिल्यांदा मला तिच्यात काही जिवंतपणा दिसत होता.
“मला काहीच वाटत नाही.” मी नकळत बोललो.
“हो खरंच.” मी उत्तर दिलं. मग हळू हळू आम्ही बोलायला लागलो. तिने सगळं काही सांगितलं. बोलतांना तिचे डोळे भरून आले होते. आवाज कापरा झाला होता. पण ती थांबली नव्हती. तिने मनातले सगळे विचार न थांबता बाहेर काढले होते. तिला त्रास देणारी, तिची कहाणी …. ती कहाणी, जी जाणून घ्यायचं कुतूहल सगळ्यांना होतं, तिने माझ्या समोर ठेवली होती. ऐकून मीही स्तब्ध झालो होतो. सगळं सांगून झाल्यावर तिने एक दीर्घ श्वास घेतला. तिची नजर कुठेतरी हरवलेली होती. कदाचित जुन्या घटना तिच्या पुढे धावत असाव्यात. तिचे डोळे लालसर झाले होते. डोळ्यांमध्ये साठलेलं पाणी बाहेर पडू बघत होतं. तिने खरंच बरंच काही बघितलं होतं, सोसलं होतं. एव्हढं सगळं ऐकून कुणालाही तिच्याबद्दल सहानभूती नाही वाटली तरंच नवल होतं. तिने तिच्या डोळ्यांच्या ओल्या झालेल्या काठा पुसल्या. माझ्याकडे बघत ती म्हणाली, “आता सांग, काय वाटतं तुला माझी कहाणी ऐकून
तिने विचारलेला प्रश्न खरं तर साधा-सरळ होता, पण त्याचं उत्तर मात्र साधं असू शकत नव्हतं. मी तिच्या शेजारी बसलो. तिच्या कडे बघून म्हटलं,
“मी सांगतो मला काय वाटतं ते. पण मला एक गोष्ट जरा स्पष्ट नाही झालीये अजून.”
” तिने लगेच विचारलं.
“तू विचार, मी सांगते.” ती म्हणाली.
मी तिच्या संपूर्ण कहाणीत तिला सर्वाधिक त्रास देणाऱ्या घटनेबद्दल विचारलं. क्षणभर थबकून तिने विचारलं, “त्याबद्दल काय स्पष्टीकरण हवंय तुला
“मला तुझ्याकडून स्पष्टीकरण नकोय.” मी म्हणालो. मला ती घटना स्वतः बघायची आहे. मला माझं स्पष्टीकरण मिळून जाईल. मग मी सांगतो तुला, मला काय वाटतं ते.”
हे ऐकून तिच्या चेहऱ्यावर किंचित राग दिसत होता. “आता तू माझी मस्करी करतो आहे.” ती म्हणाली.
“मस्करी कुठून आली आता” मी म्हणालो. “आपण जाऊयात कि तिथे. मला बघू दे नेमकं काय झालं होता तेव्हा.”
“पण तिथे जाऊन काही मिळणार आहे का तुला”, ती म्हणाली. “तिथे कुणी नसणार आहे आता.”
“अरे पण ते तिथेच घडलं होतं ना” मी परत विचारलं.
“अरे हो. पण, झालं ते झालं. त्या घटनेला होऊन आता वर्षाधिक झालंय. आता तिचं ….तिचं … ”
…. एव्हढं म्हणून ती थांबली. नि माझ्याकडे बघायला लागली. मी हलकेच हसत म्हटलं, “अस्तित्व नाही. होय ना
आता ती माझ्याकडे एकटक बघत होती. मी बोलायला लागलो, ” तू जेही काही सांगितलं. शेवटी कहाणीच ती. तिला अस्तित्व नाही. तिला चेहरा नाही. तिला मन नाही. तिला भावना नाहीत. ती आहे तर, निव्वळ एक कहाणी.”
नजर दुसरीकडे वळवून तिने क्षणभर काहीतरी विचार केला. तिच्या चेहऱ्यावर पहिल्यांदाच अगदी हलकी अशी प्रसन्नतेची झलक दिसत होती. ती हलकेच हसली, नि म्हणाली, “खरंय, कहाणीच ती शेवटी. कहाणी जी आपण उगीचंच परत परत जगत असतो.”
“नाही.” मी हसून म्हटलं. “कहाणी, ज्यातून आपण घडत असतो.”
Posted in कथा, मनातलं..., मराठी, हलकं-फुलकं, personal
टॅग्स: अनुभव, मनातलं, मराठी कथा, लघुकथा
म्यानेजमेंट – ह्यांना त्रास काय असतो हो
( “काय आहे बे आता
हा मला हाक मारतोय ना, हा आहे माझा म्यानेजर. मी एफ.बी. वर लॉगीन व्हायचं आणि ह्याने, लेकाने, माझ्या सिस्टीम जवळ यायचं, ह्यात ह्याचं टायमिंग गेल्या दीड वर्षात कधीच चुकलं नाही … पण करता काय … पण करता काय
“अरे वैभव, तुझं रेसिग्नेशनचं तर अपेक्षित नव्हतंच …. त्यात तू नोटीस पिरीयड सुद्धा सर्व्ह करायला तयार नाहीयेस …. का रे बाबा
(“तू पिळला तेव्हढा पुरे नाही का रे … आता तरी जाऊ दे कि मायला … आता तरी जाऊ दे कि मायला
“सर मला दुसरा जॉब मिळालाय … आणि त्यांना जॉयनिंग लवकर हवी आहे …आणि माझी प्रोजेक्ट तसाही संपलाच आहे. तर वाटलं कि तुम्हाला काही प्रोब्लेम नसेल … ”
(“नसता मिळाला तरी हेच म्हटलं असतं हलकटपूर नरेश … तुमच्या राज्यात अजून राहिलो तर माझी असली नसली बुद्धी सुद्धा खपवणार तू … तुमच्या राज्यात अजून राहिलो तर माझी असली नसली बुद्धी सुद्धा खपवणार तू
“अरे हो रे. …. पण… म्हणजे. …”
हा असाच बोलतो …. ह्याच्या वाक्यातल्या शब्दांचं काहीच ताळ-तंत्र नसतं. वरून आपल्यालाच विचारणार, ‘Are we on the same page … You got me right’ …. सवय झालीये आता आम्हाला,असो ….
“अरे हो रे. …. पण… म्हणजे. …तसा मला काहीच प्रॉब्लेम नाहीये. …. म्हणजे … मला काय …. मी तर …. मला तर खरं तर आनंद होतो आहे …. म्हणजे …. मी तर …. मला तर खरं तर आनंद होतो आहे …. म्हणजे …. मी … मला … नाही … हां …. तू समजला ना  …. मी … मला … नाही … हां …. तू समजला ना  …. तू सांग बिनधास्त … कधी जायचय ते …… मी सगळं सांभाळू शकतो …. तू सांग बिनधास्त … कधी जायचय ते …… मी सगळं सांभाळू शकतो
 जिभेला सांभाळायला शिक कि आधी बोलतोय काय … डोक्यात काय बोलतोय काय … डोक्यात काय …. आणि मधेच बाजूने जाणाऱ्या ह्या राजलक्ष्मीला बघतोस काय …. आणि मधेच बाजूने जाणाऱ्या ह्या राजलक्ष्मीला बघतोस काय …. डोकं … (जर असेल तर), व जीभ आणि डोळे इकडे तिकडे पळवण्यापेक्षा एका गोष्टीवर लक्ष देशील तर आमची धावपळ कमी होईल रे …. नॉन-सेन्स …. डोकं … (जर असेल तर), व जीभ आणि डोळे इकडे तिकडे पळवण्यापेक्षा एका गोष्टीवर लक्ष देशील तर आमची धावपळ कमी होईल रे …. नॉन-सेन्स
“सर मग के.टी. करून एक दहा दिवसात रिलीव्ह करा मला.”
 …. म्हणजे …. काम नसेल तर एकही दिवस रिकामा कंपनी मध्ये घालवायचा नाही ह्या मताचा आहे मी … आं …. हा …कसं आहे, काम नसेल ना, तर दुसऱ्या आठवड्यात पेपर टाकायलाच पाहिजे …. रिकामं बसून वेळ वाया घालवायचाच नाही. अरे मी सुद्धा तेच करेल .. मी सांगितलंय न तुला आधीच. ….हो ना
(“त्या हिशोबाने तर …., जॉईन केलास त्याच्या पुढच्याच आठवड्यात तू रिझाईन करायला पाहिजे होतं हलकटा जॉयनिंग फॉरम्यालिटीस सोडल्या, तर कामंच काय केलेस तू जॉयनिंग फॉरम्यालिटीस सोडल्या, तर कामंच काय केलेस तू
“हो सर. सांगितलंय तुम्ही. तर मग …. दहा दिवस पक्के समजू, मी सर
 … म्हणजे …. बघ … माझ्या कडून काहीच प्रॉब्लेम नाहीये रे .. बाकी म्यानेजमेंट च्या हाती… ह्यांचा लेकांचा काही नेम नसतो रे …. मी सांगितलंय त्यांना …. कि त्याचं मन नाहीये इथे … जाउद्या त्याला …. पण …. म्हणजे …. कि त्याचं मन नाहीये इथे … जाउद्या त्याला …. पण …. म्हणजे …. मी … मला … नाही … हां …. तू समजला ना  …. मी … मला … नाही … हां …. तू समजला ना
(“हां … बिलकुल समजलो सारं … म्हणजे तू काही मदत करणार नाहीयेस माणसा…”)
“बाकी बरे केलेस तू वैभव, तशीही हि कंपनी तुझ्यासाठी बरोबर नाहीये … काय माहित काय सुरु आहे … मी पण रिजाईन केले आहे. माहित आहे ना तुला … मी पण रिजाईन केले आहे. माहित आहे ना तुला
(“हां तो तुझ्या ड्राफ्ट मध्ये असलेला मेल बद्दल बोलतोय होए … तीन महिन्यांपासून किती लोकांना दाखवलास तू … तीन महिन्यांपासून किती लोकांना दाखवलास तू ….. अरे किती लोकं तर खरंच आस लावून बसले आहेत कि तू निघशील इथून ….. अरे किती लोकं तर खरंच आस लावून बसले आहेत कि तू निघशील इथून … लोकांच्या भावनांसोबत असं खेळ करतो हलकटा … लोकांच्या भावनांसोबत असं खेळ करतो हलकटा लवकरच वरच्याची लाथ बसणार आहे बघ तुला लवकरच वरच्याची लाथ बसणार आहे बघ तुला
 …. अरे शुक्रवारी शेवटचे २ तास तुझाच मेल बॉक्स उघडून मीच विचार करत होतो तुझं रेसिग्नेशन सेंड करायचं म्हणून, तू काय थापा मारतो आहे मला … तुझा पासवर्ड माहित्ये मला. अॅडमिन ने दिलेला पासवर्ड सुद्धा बदलण्याची बुद्धी नाहीये तुला …. किती कष्ट लागलेत माहिती आहे सेंड वर क्लिक ‘न’ करण्यासाठी … तुझा पासवर्ड माहित्ये मला. अॅडमिन ने दिलेला पासवर्ड सुद्धा बदलण्याची बुद्धी नाहीये तुला …. किती कष्ट लागलेत माहिती आहे सेंड वर क्लिक ‘न’ करण्यासाठी ….. पण तू काही सुधारायचा नाहीस … सेंड करूनच टाकतो थांब आज … अरे त्या डी.एम. चा पासवर्ड माहित नाही म्हणून सांग, नाहीतर तिकडून एक्सेप्ट सुद्धा केलं असतं मी तुझं रेसिग्नेशन ….. पण तू काही सुधारायचा नाहीस … सेंड करूनच टाकतो थांब आज … अरे त्या डी.एम. चा पासवर्ड माहित नाही म्हणून सांग, नाहीतर तिकडून एक्सेप्ट सुद्धा केलं असतं मी तुझं रेसिग्नेशन
“ठीक आहे सर. ऑल द बेस्ट
 …. चांगली बातमी दे रे देवा
“सर, मला बोलावले होते तुम्ही
(हा एच.आर. म्यानेजर काय करतोय इथे ….चांगली बातमी ….. चांगली बातमी ….. रिलीव्ह …. रिलीव्ह ….)
” ….वैभव तू २२ इंटरव्ह्यूस घेतलेत … पण एकही क्यांडीडेट् सिलेक्ट नाही केलास … ”
(हान तिच्या मायला …. मला वाटला सोडताहेत मला … )
“सर, प्रोफ़ाईल तितक्या चांगल्या नव्हत्या ….”
“का बरं चांगल्या नव्हत्या
 …. अरे चांगल्या नव्हत्या, म्हणजे, चांगल्या नव्हत्या … अजून काय आहे त्यात …. सायफर सायफर खेळतो आहे का आपण इथे … अजून काय आहे त्यात …. सायफर सायफर खेळतो आहे का आपण इथे
“म्हणेज वैभव, तुला २२ प्रोफाईल्स दिल्या होत्या आतावर …. अजून नाही आहेत प्रोफाईल …. काय करायचे सांग
 … मी काय करू त्यात
“सर मी काय करू शकतो … इथे जे काम करावं लागतं त्या हिशोबाने मला क्यांडीडेट्स ठीक नाही वाटले … काही क्यांडीडेट्सला तर सर साधी रिक्वायरमेंट सुद्धा कळत नाही सर…”
“एक मिनिट, रिक्वायरमेंट इंग्लिश मध्ये असते बरोबर …. तू म्हणतो आहेस कि क्यांडीडेट्स ला इंग्लिश सुद्धा येत नाही …. तू म्हणतो आहेस कि क्यांडीडेट्स ला इंग्लिश सुद्धा येत नाही
(“तुम्हाला तर नक्कीच येत नाही असं दिसतंय सर … अरे काय लावलं आहे हे … अरे काय लावलं आहे हे
समोरच्याच्या कानशिलावर वाजवायला उचलेला हाथ कसाबसा कपाळावर फिरवतो आहे असे दाखवत त्रासून मी समोर बघत होतो …
“तुला अजून दहा प्रोफ़ाईल्स देतो वैभव… ह्यातून कुणी तरी सिलेक्ट होईल ह्याची हमी देतोस का तू” – इति ह्युमन-रिसोर्स-डीपार्टमेंट नरेश एच.आर. म्यानेजर.
(“तुझ्या डीपार्टमेंट मधल्या ज्या पोरीला तू लग्नाचं आश्वासन देऊन २ वर्षापासून फिरवतो आहेस, ती एक दिवस तुझ्या घरी जाऊन तुझ्या बायको पोरांसमोर तोंड उघडणार नाही ह्याची हमी देऊ शकतो का रे तू मला हमी मागतो आहे मला हमी मागतो आहे
“सर मी हमी नाही घेऊ शकत ह्याची, प्रोफाईल ठीक वाटली तर ठीक, नाही तर नाही … आणि तसंही रिसोर्स म्यानेजमेंट माझं काम नाही. तुम्हाला सिलेक्ट करायचंच असले कुणाला तर करून टाका तुमच्याकडूनच. नंतर मला बोलणे नाही ऐकायचे कि ‘हे तू कुणाला सिलेक्ट केलंय
एच.आर. म्यानेजर आणि डी.एम. एक दुसऱ्याकडे बघताहेत ….
“तुम्ही जाऊ शकता वैभव.”
 ….. कुणीही जॉब बदलण्याचं ८०% कारण ….नाही नाही. मी दुसरीकडे जॉईन करतांना एच.आर. ला आपण सांगतो त्या कारणाबद्दल बोलत नाहीये. मी, आपण दुसरा जॉब शोधणं सुरूं करायच्या खऱ्या-खुऱ्या नेमक्या कारणाबद्दल बोलतोय. काय म्हणता ….नाही नाही. मी दुसरीकडे जॉईन करतांना एच.आर. ला आपण सांगतो त्या कारणाबद्दल बोलत नाहीये. मी, आपण दुसरा जॉब शोधणं सुरूं करायच्या खऱ्या-खुऱ्या नेमक्या कारणाबद्दल बोलतोय. काय म्हणता तुम्ही नाही आहात सहमत तुम्ही नाही आहात सहमत तुम्ही संतुष्ट आहात तुमच्या जागी तुम्ही संतुष्ट आहात तुमच्या जागी हम्म …. भाग्यवान आहात मग तुम्ही … पण मी तर असं ऐकलं आहे कि ‘कर्मचारी कधीच म्यानेजमेंट कडून संतुष्ट राहू शकत नाही हम्म …. भाग्यवान आहात मग तुम्ही … पण मी तर असं ऐकलं आहे कि ‘कर्मचारी कधीच म्यानेजमेंट कडून संतुष्ट राहू शकत नाही’. निदान इथे तरी मानतात असं. आणि त्यामुळेच कदाचित म्यानेजमेंट कर्मचाऱ्याच्या असंतुष्टी ला खूप काही किंमत देत नाही.
बरं चला …… हे जरी मानलं कि ‘कर्मचारी कधीच म्यानेजमेंट कडून संतुष्ट राहू शकत नाही’, पण मला सांगा, म्यानेजमेंट तरी कर्मचाऱ्याकडून कधी संतुष्ट असतं का मला तर नाही दिसत कुठेच, कधीच मला तर नाही दिसत कुठेच, कधीच ……. काही ना काही, …..कुठे ना कुठे, …… कुणी तरी असंतुष्टच असतो (कर्मचाऱ्याकडून)….
तुम्ही आपला काम संपवून लवकर घरी जातो म्हटलं तर, . . . .
“नाही, शक्य नाही. पूर्ण ८ तास बसवाच लागेल. पॉलिसी आहे.”
“असं कसं काम नाही तुझ्याकडे मी देतो थांब” (आणि आलाच मग दोन पानांचा मेल तुमच्या मेल बॉक्समध्ये
“आजचं झालं तर त्यात काय उद्याचं कर.” (कधी कधी तर शेजारी पण येऊन बसतात हे लोकं, पण सोडणार नाही तुम्हाला उद्याचं कर.” (कधी कधी तर शेजारी पण येऊन बसतात हे लोकं, पण सोडणार नाही तुम्हाला
बरं मग तुम्ही सकाळी ९:३० च्या ऐवजी १०:३० ला (एक तास उशिरा) येऊन ८ तास मात्र पूर्ण करून जरी जात असला, तर, . . . . .
“तू वेळेवर येत नाहीस … कम्प्लेंट आली आहे तुझ्या नावाची.” ( कुणी करत नसतं हं ह्या कम्प्लेंटस हेच करत असतात….
त्यात तुम्ही पुरुष असाल तर, . . . . .
“एखाद्या बाईने म्हटलं असतं तर ठीक आहे, तुला कुठे सकाळी उठून डब्बा तयार करावा लागतो. (काम करायला बायको/आई असेलच.) प्लीस वेळेवर येत चल.”
आणि जर तुम्ही स्त्री असाल तर, . . . . .
“एखाद्या, अविवाहित पोराने असं म्हटलं असतं तर ठीक आहे, त्या वयात सवयी नसतात कि लवकर झोपेल माणूस. पण तुमच्या बाबतीत तर हे शक्य नाही. तेव्हा तुम्ही तर लवकर यायलाच पाहिजे.”
बर मग तुम्ही वेळेवर येऊन वेळेवर जायची गोष्ट केली तर, . . . .
“बघ तू असं सहकार्य नाही करशील तर कसं होईल …. ज्या दिवशीचं काम त्या दिवशी संपायलाच पाहिजे.”
मग ती ८ तासांची पॉलिसी काय लोणचं घालायला ठेवली आहे काय
२ महिन्यांचं काम एका महिन्यात करायला लावायचं, …. झालं नाही तर, . . . .
“काम तर तसा २०च दिवसांचं होतं, मला नाही कळत ह्याला हितके दिवस का लागताहेत
म्हणजे खापर हे तुमच्याच डोक्यावर फुटेल …. तो मात्र सुटला …
रिसोर्स पुल्लिंग मध्ये एकमेकांच्या रिसोर्सेस ची लावायची आणि रिसोर्स कॉमन असेल तर …… मग तर विचारायलाच नको
मुलगी दिसायला चांगली असेल तर तिला आपल्या टीम मध्ये घ्यायचं, कारण काय
“नाही, ती कामात फार फार चांगली आहे रे … ”
. . . . आणि तीन दिवसात तिने ह्यांना जर काहीच भाव नाही दिला तर, . . . .
“मला कळत नाही हिला सिनियर कुणी बनवलं तर ….
“तुला सांगतो ना, मुली नकोच टीम मध्ये, ह्यांच्याकडे ना काम ‘न’ करण्याचे बहाणेच जास्त असतात
अशी कितीतरी उदाहरणे देता येतील, म्यानेजमेंट कर्मचारी वर्गाकडून खुश नसण्याचे ….
ह्यांना त्रास काय असतो हो …. बरे खालचे तिथे गेले कि तेही तसेच बनतात हेही सत्य आहे. बघितलंय मी माणसं बदलतांना. जागेतच काही असावं बहुतेक.कि तिथे माणूस एकदा गेला, कि आपसूकच त्यात हे कौशल्य येत असावं.नाही तर काय सांगावं …. बरे खालचे तिथे गेले कि तेही तसेच बनतात हेही सत्य आहे. बघितलंय मी माणसं बदलतांना. जागेतच काही असावं बहुतेक.कि तिथे माणूस एकदा गेला, कि आपसूकच त्यात हे कौशल्य येत असावं.नाही तर काय सांगावं किंवा असंही असेल कि प्रत्येकातच हि छुपी प्रतिभा असावी. आणि ती जागा, निमित्त मात्र असावी. काय वाटत
बरं असंही नाही कि सगळे असेच असतात … काही असतातही चांगले, स्वच्छ …. पण मग तसे हाताच्या बोटावर मोजण्या इतके असतात, असले तरी ते हि बिचारे प्रतिकूल वातावरणात जास्त काही करू शकत नाही. मग एक तर कंटाळून सोडून देतात, नाही तर चीड चीड करत एकटेच लढत राहतात.
काहीही असो, मला तर इतकं समजलं आहे, कि माणसं सगळीकडे सारखेच ….. त्यामुळे उगा जास्त जागा बदलण्याचा भानगडीत पडण्यात काही अर्थ नाही. पैसा देखो, और खुश रहो. नाही का
म्हणून मी तरी आहे त्याच जागी राहणार आहे आणि वेळ घालवणार आहे. …..आणि तरीही …..फारच कंटाळा आलाच तर, . . . .
आहेच एक मेल, एकाच्या ड्राफ्ट मधला, … उघडून सेंड करायचा आहे बस्स
शायरी - 'जिंदगी ना मिलेगी दोबारा'
नविन पोस्ट ची माहीती ई-मेल द्वारे मिळवा
मला आवडलेले इतर मराठी ब्लॉग्स
मन उधाण वार्‍याचे… – सुहास
काय वाटेल ते…….. – महेंद्र काका
" ऐसी अक्षरे मेळविन " – विशाल दा


open university vice chancellor dr. e. vayunandan मुक्त विद्यापीठाच्या कुलगुरुपदी डॉ. ई. वायुनंदन | eSakal

मुक्त विद्यापीठाच्या कुलगुरुपदी डॉ. ई. वायुनंदन
मंगळवार, 7 मार्च 2017
नाशिक - यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाचे चौदावे कुलगुरू म्हणून इंदिरा गांधी मुक्त विद्यापीठाचे स्कूल ऑफ सोशल सायन्सचे संचालक डॉ. ई. वायुनंदन यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. कुलगुरुपदाची सूत्रे स्वीकारण्यासाठी डॉ. वायुनंदन दोन दिवसांमध्ये नाशिकमध्ये येत आहेत.
नाशिक - यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाचे चौदावे कुलगुरू म्हणून इंदिरा गांधी मुक्त विद्यापीठाचे स्कूल ऑफ सोशल सायन्सचे संचालक डॉ. ई. वायुनंदन यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. कुलगुरुपदाची सूत्रे स्वीकारण्यासाठी डॉ. वायुनंदन दोन दिवसांमध्ये नाशिकमध्ये येत आहेत.
डॉ. माणिकराव साळुंखे यांनी कुलगुरुपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर महाराष्ट्र आरोग्य विज्ञान विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. दिलीप म्हैसेकर यांच्याकडे प्रभारी कुलगुरुपदाची सूत्रे सोपविण्यात आली होती. राज्यपाल सी. विद्यासागर राव यांनी मुंबई उच्च न्यायालयाचे निवृत्त मुख्य न्यायाधीश न्यायमूर्ती मोहित शाह यांच्या अध्यक्षतेखाली कुलगुरू निवड समिती स्थापन केली होती. समितीतर्फे निवड प्रक्रिया पूर्ण करून डॉ. वायुनंदन यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब करण्यात आले.
डॉ. वायुनंदन हे इंदिरा गांधी मुक्त विद्यापीठात ऑगस्ट 1987 पासून कार्यरत आहेत. त्यांनी लोकप्रशासनमधील एम.ए. सह एम.फील., पीएच.डी. पदव्युत्तर पदवी संपादन केल्या आहेत. लोकप्रशासनातील नवनवीन अभ्यासक्रम निर्मितीत त्यांचा सहभाग राहिला आहे. नागरी प्रशासनातील पदव्युत्तर पदवीनिर्मितीत सहभाग देण्यासह प्रशासनपद्धती, कामगार प्रशासन, सार्वजनिक धोरण हे त्यांच्या संशोधनाचे विषय राहिले आहेत. पाच पुस्तकांचे संपादन- लेखन त्यांनी केले आहे.
मुक्त शिक्षणातील अनुभवाचा पुरेपूर वापर
यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाच्या कुलगुरुपदी निवड झाल्यानंतर भ्रमणदूरध्वनीवरून डॉ. वायुनंदन यांच्याशी संवाद साधण्यात आला. "सकाळ'शी बोलताना ते म्हणाले, की मुक्त शिक्षण प्रणालीतील तीस वर्षांच्या अनुभवाचा पुरेपूर वापर कुलगुरू म्हणून केला जाईल. सामाजिक शिक्षणाबद्दल असलेली बांधिलकी पुढे नेली जाईल. नाशिकच्या मुक्त विद्यापीठाने अभ्यासक्रमामध्ये विविधता जपली असताना समाजातील विविध घटकांपर्यंत शिक्षणाची गंगोत्री पोचवण्यात आली आहे. हाच धागा अधिक बळकट केला जाईल.
कांदा उत्पादकांसाठी बाजार समित्याच असुरक्षित
नामपूर, जि. नाशिक - कांद्याचे आगार असलेला नाशिक जिल्ह्यातील शेतकरी आता खुद्द कांदा व्यापाऱ्यांकडून होणाऱ्या ''लेट पेमेंट'', फसवणुकीच्या प्रकारांनी...
मित्रापाठोपाठ मित्र निघाला वैकुंठाच्या प्रवासावर.
मित्रापाठोपाठ मित्र निघाला वैकुंठाच्या प्रवासावर.. जळगावः अकोला येथे वास्तव्यास असलेल्या मित्राचा मृत्यू झाल्याने त्याच्या...
गस्तीवरील पोलिसाला मारहाण करून कैदी पळाले
औरंगाबाद- शासकीय रुग्णालय व वैद्यकीय महाविद्यालय (घाटी) येथील वॉर्ड 10 मध्ये गस्तीवरील पोलिसाला मारहाण करून उपचार घेणारे दोन कैदी पळाले. यात एकाला...
दुर्गा देवरेने साधली दुहेरी ‘सुवर्ण’ संधी
नागपूर - महाराष्ट्राच्या चैत्राली गुजर, पूनम सोनुने आणि दुर्गा देवरे यांना कोईम्बतूर येथे सुरू असलेल्या कुमार गटाच्या फेडरेशन ॲथलेटिक्‍स...
राष्ट्रीय टेनिस स्पर्धेत शरण्या विजेती
पुणे - पाचगणी येथे झालेल्या सोळा वर्षांखालील गटाच्या राष्ट्रीय सीरिज टेनिस स्पर्धेत एकेरीत मुलींच्या गटात पुण्याच्या शरण्या गवारेने विजेतेपद...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


नवीन व्रत | Webdunia Marathi

रविवार, 22 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
एक आटपाट नगर होतं. तिथे एक सुंदर स्त्री रहात होती.
घरगुती कटकटींनी कंटाळलेली, मुला मुलींच्या शिक्षणासाठी
परंतु धीटपणे कर्तव्याला सामोरी जात होती.
जबाबदारीचे ओझे, एकटेपणाची जाणीव, या सगळ्यांनी ती ग्रासली आणि आजारपणाच्या
बी.पी., शुगर यांनी शरीरात मांडले ठाण आणि आनंद, खुशी, हसू यांची
तशातच एके दिवशी तिच्या लेकीनं दिला स्मार्टफोन भेट
आणि what's app मुळे मित्र मैत्रिणींशी संवाद घडू लागला थेट
काहि दिवसांतच रिपोर्ट येऊ लागले नॉर्मल. चिकटून बसलेले बी.पी. शुगर वागू लागले फॉर्मल.
ती आनंदली,what's app व्रताची यशवार्ता आल्यागेल्याला सांगू लागली.
तिची एक सखी निर्मळ मनाची
ती म्हणाली, मला पण सांग ना ग, हे व्रत
उतणार नाही, मातणार नाही
घेतला वसा सोडणार नाही.
स्त्री म्हणाली, बघ, रोज सकाळी उठताक्षणी ह्या देवाचे दर्शन करावे. GM, GNचा वेळोवेळी जप करावा.
यथासमय देवाच्या देव्हार्‍यात डोकवावे, मन मोकळे करावे.
हजारो माणसं निर्माण होतील ...
यावर अधिक वाचा :
बालपण कुठे मिळाले तर पाठवा पुष्कळसे मित्र-मैत्रिणी हरवले आहेत झोप कुठे मिळाली तर ...
ऋषिकेश जोशी साकारणार वेड्या गावाचा शहाणा अधिकारी
'सांभाळून या राव, येडं झालंय गाव' अशी भन्नाट टेगलाईन असलेल्या 'वाघे-या' गावात ऋषिकेश जोशी ...
साधूचा 'झिपऱ्या’ चित्रपटातून भेटीला
लेखक, पत्रकार अरुण साधू यांच्या 'झिपऱ्या’ या त्यांच्या सुप्रसिद्ध कादंबरीवर आता मराठी ...
‘केसरी’ च्या सेटवर स्टंट करताना अक्षयला दुखापत
अक्षय कुमारचा ‘केसरी’ चित्रपटाच्या सेटवर स्टंट करत असताना अपघात झाला असून त्याच्या ...
म्हणून सोशल मीडियापासून दूर राहते कंगना
अनेक सेलिब्रेटी आजच्या सोशल मीडियाच्या युगात स्वतःला आपल्या प्रेक्षकांपर्यंत ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


काय Whatsapp वर सुरक्षित आहे आपला डेटा? | Webdunia Marathi

रविवार, 22 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
काय Whatsapp वर सुरक्षित आहे आपला डेटा
फेसबुकवर डेटा लीकची बातमी पसरल्यावर सोशल मेसेजिंग अॅप व्हाट्‍सअॅपची विश्वसनीयतेवर प्रश्न उठू लागले आहे. व्हाट्‍सअॅपने त्या रिपोर्ट्स नाकारल्या आहेत ज्यात कंपनी वैयक्तिक माहिती ट्रॅक करण्याचा उल्लेख आहे. उल्लेखनीय आहे की व्हाट्‍सअॅप देखील फेसबुकच्या मालकीची कंपनी आहे.
व्हाट्‍सअॅपप्रमाणे ते केवळ थोडीशी माहिती एकत्र करतात आणि प्रत्येक मेसेज ऍड-टू-ऍड एनक्रिप्टेड होत असतो. विशेषज्ञांनी अॅपच्या सुरक्षेवर प्रश्न उचलत असताना व्हाट्‍सअॅपकडून हे उत्तर देण्यात आले आहे.
व्हाट्‍सअॅपच्या एका प्रवक्त्याने म्हटले की व्हाट्‍सअॅप मर्यादित प्रमाणात डेटा गोळा करतो आणि प्लॅटफॉर्मवर शेअर केलेले सर्व मेसेज एनक्रिप्टेड होतात. मीडियामध्ये आलेल्या टिप्पण्या विरुद्ध, आम्ही मित्र आणि नातेवाइकांना आपल्याद्वारे पाठवलेले मेसेज ट्रॅक करत नसतो.
प्रवक्त्याने म्हटले की वापरकर्त्यांची गोपनीयता आणि सुरक्षा हे व्हाट्सअॅपसाठी अविश्वसनीय रूपाने महत्त्वाचे आहे.
काय आहे तज्ज्ञांचे मत :
व्हाट्सअॅपच्या सुरक्षा फीचरबद्दल तज्ज्ञांचे म्हटले आहे की कंपनीद्वारे केला जात असलेला दावा पुख्ता नाही. व्हाट्‍सअॅपचे भारतात 20 कोटी यूजर्स आहे. तज्ज्ञांनी यूजर्स कराराच्या काही प्रावधानांवर प्रश्न उचलले आहेत, जिथे चुकीचे काम कळण्यात येत नाही आणि किंवा त्यांना कोणी आव्हान देत नाही. दुनियेत व्हाट्सअॅपचे एक अब्ज यूजर्स आहे भारतात हे एक लोकप्रिय सोशल मेसेजिंग अॅप आहे. 2014 मध्ये फेसबुकने याचे अधिग्रहण केले होते.
फेअरनेस क्रीम्स घेतांना विकत प्रिस्क्रिप्शन लागणार
आयपीएलच्या खेळाडूंना जॅकलिनकडून डान्सचे ट्रेनिंग
भावाबहिणींनी सगळे मतभेद विसरून घेतली गळाभेट
शिवसेना सवतीप्रमाणे वागते म्हणून .......
पंतप्रधान मोदी आणि भाजपाध्यक्ष शहा उपवास करणार
यावर अधिक वाचा :
बलात्कार करणाऱ्या दोषींना फाशी, अध्यादेशाला मंत्रिमंडळाची ...
१२ वर्षांपर्यंतच्या मुलींवर बलात्कार करणाऱ्या दोषींना फाशी देण्याच्या अध्यादेशाला ...
सहा महिन्यांच्या चिमुरडीवर बलात्कार, एकाला अटक
इंदोरमध्ये एका सहा महिन्यांच्या चिमुरडीवर बलात्कार करून तिची हत्या केल्याचे उघड झाले आहे. ...
विधान परिषदेच्या ६ जागांसाठी २१ मे ला निवडणूक
विधान परिषदेच्या ६ जागांसाठी २१ मे रोजी निवडणूक होणार आहे. तशी घोषणा केंद्रीय निवडणूक ...
यशवंत सिन्हा यांचा भाजपला सोडचिठ्ठी
भाजपचे ज्येष्ठ नेते आणि माजी केंद्रीय अर्थ मंत्री यशवंत सिन्हा यांनी अखेर पक्षाला रामराम ...
पुन्हा एकदा पेट्रोल, डिझेलचे दर वाढले
देशात पुन्हा एकदा पेट्रोल, डिझेलचे दरही भडकले आहेत. मुंबईत पेट्रोल लिटरमागे ८१ रुपये ९३ ...
व्हॉट्सअॅपवर अफवांचे मेसेज थांबवणारे फिचर
यापुढे व्हॉट्स अॅपवर एखादा मेसज जास्तवेळा फॉरवर्ड झाला तर तो आता पकडता येणार आहे. ...
फेसबुक आणि ट्विटरवर फेक युजर्स शोधता येणार
फेसबुक आणि ट्विटरवर खरे मित्र कोण आणि खोटे कोण याचा शोध आता लागणार आहे. सोशल नेटवर्किंग ...
जीमेलमध्ये येणार नव्या फीचर्स
जीमेल आपल्या युजर्ससाठी सुरक्षेच्या दृष्टीकोनातून नव्या फीचर्सवर काम करत आहे. लवकरच आता ...
माहिती अधिक सुरक्षित करण्याचा फेसबुकचा प्रयत्न
फेसबुकने भारतातील युजर्सना विश्वास देण्यासाठी अॅपमध्ये काही बदल करुन, युजर्सच्या माहितीला ...
व्होडाफोन-आयडियाचे विलीनीकरण, पाच हजार नोकऱ्या संकटात
व्होडाफोन-आयडिया सेल्युलर या मोबाइल कंपन्यांचे विलीनीकरण लवकरच होणार आहे. यामुळे ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


स्वमग्न मुलांच्या कलाविष्कारांचे प्रदर्शन
पुणे : दोन एप्रिल रोजी असलेल्या जागतिक स्वमग्नता जागरूकता दिनानिमित्ताने (वर्ल्ड ऑटिझम अवेअरनेस डे) त्याच दिवशी पुण्यातील प्रसन्न ऑटिझम सेंटरमध्ये विशेष प्रदर्शन आयोजित करण्यात आले आहे. स्वमग्न (ऑटिस्टिक) मुलांनी बनविलेल्या कलाकुसरीच्या विविध वस्तू, त्यांनी काढलेली चित्रे यांच्यासह त्यांच्या कलेचे विविध आविष्कार त्या प्रदर्शनात पाहायला मिळणार आहेत.
‘दर वर्षी हे प्रदर्शन आयोजित केले जाते. स्वमग्न मुलांच्या कलाकृती पाहण्यासाठी या प्रदर्शनाला आवर्जून भेट द्यावी. स्वमग्नतेबाबत जागरूकता निर्माण करणारे ‘टी-शर्टस्’देखील प्रदर्शनस्थळी विक्रीसाठी उपलब्ध असणार आहेत. वेगवेगळ्या आकारात उपलब्ध असलेले हे टी-शर्टस् खरेदी करून आपणही स्वमग्न मुलांच्या विकासाला हातभार लावू शकता आणि त्याबद्दल जागरूकता निर्माण करू शकता.,’ असे आवाहन प्रसन्न ऑटिझम सेंटरच्या व्यवस्थापकीय संचालिका साधना गोडबोले यांनी केले आहे.
पद्मजा गोडबोले यांनी १८ वर्षांपूर्वी प्रसन्न ऑटिझम सेंटरची स्थापना केली. कोणत्याही सरकारी मदतीविना आजही हे केंद्र चांगल्या प्रकारे सुरू आहे. स्वमग्न मुलांना मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी अशा प्रयत्नांना समाजाने हातभार लावण्याची गरज आहे.
दिवस : सोमवार, दोन एप्रिल २०१८
वेळ : सकाळी १० ते दुपारी तीन
स्थळ : प्रसन्न ऑटिझम सेंटर, ८९५, शिवाजीनगर, डेक्कन जिमखाना, पुणे
(गेल्या वर्षीच्या प्रदर्शनाची झलक पाहा https://goo.gl/zai3W8 या लिंकवर.)
‘स्वमग्न मुलांना करून द्यायला हवी त्यांच्या क्षमतेची ओळख’ ‘त्यांच्या’ कलाविष्काराने केले थक्क स्वमग्न मुलांनी केले समाजप्रबोधन बाहुल्यांच्या प्रदर्शनाने दिला बालपणीच्या आठवणींना उजाळा शमले आवाजामागचे कुतूहल
आंबा : पोषक तत्त्वांचा खजिनाच..
‘ग्रहण’ मालिकेच्या निमित्ताने नारायण धारपांच्या पुस्तकांना पुन्हा मागणी
दगडूशेठ गणपतीला ११ हजार आंब्यांचा महानैवेद्य
नागभीड अभयारण्य, माणिकगड, पवनी
...त्या तिघींनी दिली मराठी शाळेला ‘संजीवनी’
‘ऑरेंज सिटी’ नागपूर, रामटेक आणि बरंच काही


۞आम्हीच ते वेडे ज्यांना आस इतिहासाची۞: बारगीर

बंगाली भाषिकांचा इतिहास, सेनगुप्ता यांनी असे लिहिले आहे कि, "बर्गी हा शब्द बारगीर या शब्दाचा अपभ्रंश आहे, तसेच ते खास करून हटकर लोक असत जे घोडेस्वार आणि शस्त्र घेऊन मराठा साम्राज्यात शिलेदार या पदावर असत.हटकर या समाजाला बर्गे हे एक उपनाव देखील आहे. त्यात बर्गे,बारगळ अशी आडनावे आहेत. थोरले सुभेदार मल्हारराव वीरकर- होळकर यांचे मामा सुद्धा सरदार कदमबांडे यांच्याकडे बारगीळ होते. त्या काळात हे सर्वच जण 'मराठा धनगर' म्हणून ओळखले जात असत. त्यानंतरच्या काळात यापैकी रघुजी कारंडे.. ते नागपूरकर भोसले यांचे विश्वासू आणि सेनापती होते.
'Captain Fitzgerald' या इंग्रज अधिकाऱ्याने बेरर (सध्याचा मराठवाड्यातील काही भाग) या भागात सह्हायक आयुक्त असताना काही माहिती गोळा केली त्यात असे म्हटले आहे कि. " हटकर असे म्हणतात कि जेव्हा दिल्लीच्या बादशहातर्फे निजामाला दक्खनचा सुभेदार म्हणून नेमले गेले त्याच काळात आम्ही इथे आले आहोत, सर्व हटकर हे मेंढपाळ (धनगर) ,भाला घेऊन मेंढपाळ करणारे आहेत. हटकर असे म्हणतात कि, ते जेव्हा कधी कुठल्या मोहिमेसाठी बाहेर निघतात तेव्हा फक्त सात हात लांब घोंगडी आणि भाला, बर्ची घेऊनच. त्यामुळेच कदाचित त्यांना बारगीर म्हटले जात असावे. हटकर यांचा स्वभाव हट्टी आणि भांडखोर आहे असे म्हटले जाते." उडिया आणि बंगाली या भाषिक लोकांनी तिथल्या भाषेत आपली लहान मुले झोपावीत म्हणून काही अंगी गीते तयार केली आहे त्यातील हि प्रसिध्द कडवी. "छेले घुमलो पारा जुरालो बर्गी एलो देशे बुल्बुलीते धन खेयेच्छे खंजा डेबो किसे " याचा मराठी अर्थ- मुलांनो शांत झोपा बारगीर आपल्या जमिनीवर (शेतात) आलेले आहेत. आणि पक्षी पण आपल धन खाऊन जातील. मग आपण आपले जमिनीचे कर (पैसे) कसे भरणार
आभार - सुमित लोखंडे.
बघताय काय राव सामील व्हा........
ब्लॉगला भेट द्या, वाचा, आपल्या प्रतिक्रिया द्या, परंतु कुठलाही लेख उतरवून घेण्यास अथवा इतर कुठेही पुनर्प्रकाशित करण्यास लेखकाची परवानगी घेणे आवश्यक आहे.
असे घडले महाराज महाराष्ट्र (3)
महाराष्ट्रातील किल्ल्यांचा इतिहास (5)
भेटा कधी इकडे सुद्धा.......


महाभारत - काही नवीन विचार: पांडव विवाह - भाग ३

महाभारत - काही नवीन विचार
महाभारत हा जुना, अनेक विद्वानांनी हाताळलेला आणि बहुचर्चित विषय आहे. मी महाभारताचे विदर्भ-मराठवाडा कंपनीने प्रसिद्ध केलेले भाषांतर वाचले आहे. इतर काही वाचलेले नाही. संस्कृतचा संबंध शाळेनंतर नाही. मग मी नवीन काय लिहिणार पण महाभारत वाचताना अनेक प्रष्न पडले व त्यांची उत्तरे शोधण्याचा प्रयत्न केला. त्यावर हे लेखन आधारलेले राहील. श्लोकांचे संदर्भ देत बसणार नाही पण पाहिजे असतील त्यांना ते देता येतील. जेथे स्वत:चे तर्क लढवलेले असतील तेथे तसे स्पष्ट सांगेन.
आपणास माझे लेखन आवडते आहे असे ब्लॉगला भेट देणारांच्या वाढत्या संख्येवरून वाटते. विषेशकरून कर्णकथेला वाचक पुष्कळ मिळाले. आपल्या प्रतिक्रिया जरूर मिळावयास हव्यात त्याशिवाय लिहीत राहण्याचा उत्साह कसा टिकून रहाणार
प्रभाकर फडणीस P.K. Phadnis
ज्येष्ठ नागरिक. साहित्य व संगीत प्रेमी. Senior Citizen
पांडव विवाह - भाग ३
सर्व पात्रे मानवी आहेत अशी भूमिका घेतली तर धृष्टद्युम्न व द्रौपदी यांचा जन्म यज्ञातून झाला ही कल्पना सोडून द्यावी लागते. या कथेतील सर्व अद्भुत भाग दूर सारला तर हीं दोघे प्रत्यक्षात द्रुपदाचींच (कदाचित अनार्य स्त्री पासून झालेलीं ) अपत्यें असावीं पण अद्याप त्यांचा राजकुळात समावेश नसावा व यज्ञ करून द्रुपदाने तो ब्राह्मणांच्या व नागरिकांच्या साक्षीने व संमतीने सन्मानपूर्वक करून घेतला, असे या कथेचे मूळ स्वरूप मला वाटते. दोन्ही मुलांचा कृष्णवर्ण हेच सुचवतो. द्रुपदाला हा यज्ञ करण्यासाठी प्रथम कोणी ब्राह्मण मिळत नव्हता. याज व उपयाज अशी एक ब्राह्मणांची जोडी होती. द्रुपदाने प्रथम उपयाजाला विचारले. त्याने नकार दिला पण सुचवले की तू याजाला विचार, तो योग्यायोग्य फारसे पाहत नाही. तो तुझा यज्ञ करील) अपत्यें असावीं पण अद्याप त्यांचा राजकुळात समावेश नसावा व यज्ञ करून द्रुपदाने तो ब्राह्मणांच्या व नागरिकांच्या साक्षीने व संमतीने सन्मानपूर्वक करून घेतला, असे या कथेचे मूळ स्वरूप मला वाटते. दोन्ही मुलांचा कृष्णवर्ण हेच सुचवतो. द्रुपदाला हा यज्ञ करण्यासाठी प्रथम कोणी ब्राह्मण मिळत नव्हता. याज व उपयाज अशी एक ब्राह्मणांची जोडी होती. द्रुपदाने प्रथम उपयाजाला विचारले. त्याने नकार दिला पण सुचवले की तू याजाला विचार, तो योग्यायोग्य फारसे पाहत नाही. तो तुझा यज्ञ करील असे दिसते की यज्ञाला ब्राह्मण अनुकूल नव्हते व याजाने तो बहुधा द्रव्यलोभाने करून दिला असे दिसते की यज्ञाला ब्राह्मण अनुकूल नव्हते व याजाने तो बहुधा द्रव्यलोभाने करून दिला यज्ञ करण्याचा हेतु वर तर्क केल्याप्रमाणे असेल तर हे सयुक्तिक वाटते यज्ञ करण्याचा हेतु वर तर्क केल्याप्रमाणे असेल तर हे सयुक्तिक वाटते पूर्वी दशरथाने पुत्रांसाठी यज्ञ केला त्याला कोणी गौण मानले नव्हते. मात्र एकदा याजाने यज्ञ करून दिल्यानंतर, दोन्ही अपत्ये द्रुपदाच्या घरात व समाजातहि सन्मानाने स्वीकारली गेली तेव्हा द्रुपदाचा हेतु सफळ झाला असे म्हणावे लागते. यज्ञामुळे स्वत:ला अपत्य झाले नाही याचा विषाद न मानता राणीने याजाला विनवले की यांनी मलाच आई म्हणावे. यावरून असे वाटते कीं त्यांची खरी आई हयात नसावी. यांनी स्वत:च्या खऱ्या आईला विसरावे अशीहि इच्छा तिने व्यक्त केली. जणू तिने त्यांना दत्तक घेतले पूर्वी दशरथाने पुत्रांसाठी यज्ञ केला त्याला कोणी गौण मानले नव्हते. मात्र एकदा याजाने यज्ञ करून दिल्यानंतर, दोन्ही अपत्ये द्रुपदाच्या घरात व समाजातहि सन्मानाने स्वीकारली गेली तेव्हा द्रुपदाचा हेतु सफळ झाला असे म्हणावे लागते. यज्ञामुळे स्वत:ला अपत्य झाले नाही याचा विषाद न मानता राणीने याजाला विनवले की यांनी मलाच आई म्हणावे. यावरून असे वाटते कीं त्यांची खरी आई हयात नसावी. यांनी स्वत:च्या खऱ्या आईला विसरावे अशीहि इच्छा तिने व्यक्त केली. जणू तिने त्यांना दत्तक घेतले धृष्टद्युम्न यानतर द्रोणापाशी धनुर्विद्या शिकला असे मानले जाते. ते खरे वाटत नाही. कौरव-पांडवांचे शिक्षण पुरे झाले होते. द्रोणाचा बदल्याचा हेतुही पुरा झाला होता. त्याची अकादमी केव्हाच बंद झाली होती
धृतराष्ट्राने युधिष्ठिराला यौवराज्याभिषेक केला. नंतर बऱ्याच काळाने पांडव वारणावतास गेले व एक वर्ष तेथे राहून मग वाड्याला लागलेल्या आगीतून बचावून वनात पळून गेले. तो पर्यंत द्रुपदाचा हा यज्ञ झाला नव्हता. कारण द्रौपदीची ही जन्मकथा पांडवांना वनात तिच्या स्वयंवराची वार्ता कानी येईतोवर माहीतच नव्हती. द्रुपदाच्या पराभवानंतर बऱ्याच काळाने हा यज्ञ झाला या तर्काला यावरून पुष्टि मिळते. तेव्हा इतक्या वर्षांनंतर द्रोणाने पुन्हा सुरवात करून धृष्टद्युम्नाला शिकवले असणे संभवत नाही. पांडवांनी लाक्षागृह सोडल्यानंतर काही काळाने द्रुपदाचा यज्ञ झाला व त्यावेळी द्रौपदी कुमारी होती तेव्हा पांडव व द्रौपदी यांच्या वयात बराच फरक होता असेहि दिसते
द्रौपदीच्या स्वयंवराची व रूपगुणांची बातमी पांडवांच्या कानी आली तेव्हा ते एकप्रकारे अज्ञातवासातच होते. ते वारणावताच्या आगीत जळून मेले अशीच हस्तिनापुरात समजूत होती. भीष्माने त्यांचे और्ध्वदैहिकहि केले होते आपण प्रगट व्हावे की नाही हा त्यांच्यापुढे प्रष्नच होता. मग आपण स्वयंवराला कसे जावे हा प्रष्न होता. त्यांचे मनोगत जाणून कुंतीने धोका पत्करून पांचालदेशाकडे जाण्याचे ठरवले. पांडवांना पांचालनगरात व्यास भेटले व द्रौपदी तुमची पांचांची पत्नी होईल असे त्यानी पांडवांना सांगितले असे अ.१६९ मध्ये म्हटले आहे. हे मागाहून घुसडलेले स्पष्ट दिसते. कारण पुढील अध्यायात वनात पांडवाची चित्ररथाशी गाठ पडली व अर्जुनाने त्याचा अस्त्रबळाने पराभव केला व पांडव पुन्हा पांचालदेशाला निघाले असे वर्णन आहे. अध्याय १८५ मध्ये पुन्हा व्यास भेटले. मात्र येथे द्रौपदी तुम्हा पाचांची पत्नी होईल असे त्यानी म्हटलेले नाही. द्रुपदाने द्रौपदीचे स्वयंवर योजले होते व पण असा लावला होता की अर्जुनासारख्या अद्वितीय धनुर्धरालाच तो जिंकता येईल. यामागे त्याचा काय हेतु होता
द्रौपदीच्या स्वयंवराची कथा पुढील भागात विस्ताराने पाहूं.
या विषयावर तीन भाग लिहूनही कोणाची प्रतिक्रिया मिळाली नव्हती त्यामुळे मी जरा साशंक होतो. आता हा विषय मी नक्कीच पुरा करीन. आपल्या मित्रांनाही या ब्लॉगची ओळख करून द्यावी ही विनंति.
कृष्ण युधिष्ठिराच्या पायां पडतो, भीम त्याच्याशी नेहेमी बरोबरीने वागतो-बोलतो व अर्जुन कृष्णाच्या पायां पडतो. यावरून भीम व कृष्ण (व दुर्योधनहि) समवयस्क होते असे म्हणतां येईल
पांडव विवाह -भाग ७
पांडव विवाह - भाग ६
पांडव विवाह - भाग ५
पांडव विवाह - भाग ४
पांडव विवाह - भाग ३
पांडव विवाह - भाग २
पांडवांचा अद्न्यातवास पुरा झालाच नाही - भाग ६
पांडवांचा अद्न्यातवास पुरा झालाच नाही - भाग ५
पांडवांचा अद्न्यातवास पुरा झालाच नाही - भाग 4
पांडवांचा अद्न्यातवास पुरा झालाच नाही - भाग ३
पांडवांचा अद्न्यातवास पुरा झालाच नाही - भाग २
पांडवांचा अद्न्यातवास पुरा झालाच नाही - भाग १


कल्पकतेचे दिवस

स्वानुभवांवर आधारित असलेले हे पुस्तक छोट्या उद्योजकांसाठी, नवउद्योजकांसाठी मार्गदर्शक ठरावे. श्रीरंग गोखले यांनी अभियांत्रिकी क्षेत्रात आपली कारकीर्द घडवली. या क्षेत्रातील अपरिचित माहिती पुस्तकातून मिळते.
आठवणी, तंत्रज्ञान, तत्त्वप्रणालींची उकल उदाहरणेसह आणि भरपूर आकृत्या अशा संमिश्र स्वरूपातील हे पुस्तक आहे. तंत्रज्ञानाची माहितीही सोप्या, सुलभ भाषेत आहे. प्रारंभी त्यांनी पहिली नोकरी, पुणे सोडून कलकत्यात स्थलांतर असा धावता आढावा घेऊन कल्पना आणि त्या कल्पनेची अंमलबजावणी, कल्पकतेचा ध्यास, प्रेरणा आदींवर चर्चा केली आहे.
करा ग्राहकाला केंद्रित, क्वालिटी अर्थात व्हॅल्यू अॅडिशन, अशी ठरवा किंमत, नातेसंबंधांची किंमत अशा लहान लहान प्रकरणांमधून नव्याने या व्यवसायात आलेल्यास मार्गदर्शन मिळेल, असे लेखन केले आहे. कौशल्याचे महत्त्व, उद्योजक होण्यासाठी आवश्यक गोष्टी, अचूकता, ग्राहक समाधान असे विषयही आहेत.
प्रकाशक : पराग गोरे
किंमत : २१० रुपये
(हे पुस्तक ‘बुकगंगा डॉट कॉम’वरून घरपोच मागवण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा.)
Tags: कल्पकतेचे दिवसश्रीरंग गोखलेमाहितीपरपराग गोरेKalpakteche DivasShrirang GokhaleParag GoreBOI
‘आतून वाटलं पाहिजे, मला आंत्रप्रिन्युअर व्हायचंय’ तुमच्या यशाची गुरुकिल्ली सांस्कृतिक भारत- भारतीय राज्यांची संक्षिप्त ओळख क्रोशाचे लोकरी कपडे आणि आकर्षक कलाकृती स्वयंविकासाची स्वयंप्रेरणा
आंबा : पोषक तत्त्वांचा खजिनाच..
‘ग्रहण’ मालिकेच्या निमित्ताने नारायण धारपांच्या पुस्तकांना पुन्हा मागणी
दगडूशेठ गणपतीला ११ हजार आंब्यांचा महानैवेद्य
नागभीड अभयारण्य, माणिकगड, पवनी
...त्या तिघींनी दिली मराठी शाळेला ‘संजीवनी’
‘ऑरेंज सिटी’ नागपूर, रामटेक आणि बरंच काही


‘रुबिक’ची ‘आयआयसीआय’सोबत भागीदारी

मुंबई : रुबिक या व्यक्ती तसेच छोट्या-मध्यम उद्योगांच्या आर्थिक गरजा लक्षात घेऊन त्यांच्यासाठी तंत्रज्ञान-सक्षम एंड टू एंड सोल्युशन्स पुरवणाऱ्या वन-स्टॉप ऑनलाइन क्रेडिट मार्केटप्लेसने विमा क्षेत्रातील सेवांचा विस्तार करत, देशातील सर्वांत मोठ्या खासगी विमा कंपन्यांपैकी एक असलेल्या आयसीआयसीआय प्रुडेन्शिअल लाइफ इन्शुरन्ससोबत भागीदारीची घोषणा केली आहे.
या भागीदारीमुळे आयसीआयसीआय प्रुडेन्शिअलच्या पॉलिसीज रुबिकच्या वित्तीय ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर उपलब्ध होतील. हा एक मॅचमेकिंग प्लॅटफॉर्म असून, ग्राहकांची माहिती व गरजा यांना सुसंगत अशी उत्पादने यावरून पुरवली जातात. रुबिकद्वारे सध्या दिल्या जाणाऱ्या उत्पादनांमध्ये विमा उत्पादने चपखल बसतात. विशेषत: सध्याच्या ग्राहकवर्गासाठी. सध्या रुबिकमार्फत दिल्या जाणाऱ्या कर्ज व क्रेडिट कार्डांमध्ये विमा उत्पादनांची भर पडल्याने रुबिकची सेवा अधिक विकसित झाली असून, ग्राहकांना आणखी अखंडित असा अनुभव यामुळे मिळेल.
‘एसपीओटी’ प्लॅटफॉर्मवरील अंगभूत आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्सचा वापर करून, ग्राहकांच्या प्रोफाइल्समधील माहिती आणि विमा कंपनीच्या पॉलिसीज यांची जुळणी करून सुसंगत उत्पादने ग्राहकांना सुचवली जातील. पेपरलेस फोकस्ड फीचर इंटिग्रेशनच्या मदतीने रुबिकचा प्लॅटफॉर्म ग्राहकांना विमा उत्पादनांबाबत रिअल-टाइम निर्णय घेण्याची मुभा देतो.
रुबिकचे व्यवस्थापकीय संचालक तसेच मुख्य कार्यकारी अधिकारी मानव जीत या भागीदारीबद्दल म्हणाले, ‘विमा पॉलिसी विकत घेणे हा अगदी काही आठवड्यांपासून महिन्यांपर्यंत वेळ घेणारा वेळखाऊ निर्णय ठरतो. एखाद्या विशिष्ट योजनेपासून अपेक्षित लाभांची काळजीपूर्वक तपासणी करणे आवश्यक असते. रुबिकचे अनोखे एकात्मीकरण तंत्रज्ञान तसेच एंड टू एंड फुलफिलमेंट मॉडेल ग्राहकांना जलद, सुलभ आणि अखंड आर्थिक सल्ला मिळेल याची खात्री देते. ग्राहकांना अधिक प्रगत आणि एकत्रित अनुभव देण्यासाठी आम्ही या क्षेत्रातील आघाडीची कंपनी आयसीआयसीआय प्रुडेन्शिअल लाइफ इन्शुरन्ससोबत भागीदारी केली आहे. यामुळे गुंतागुंतीच्या आर्थिक प्रक्रियांचे सुलभीकरण आणि आर्थिक समावेशनाच्या आमच्या प्रयत्नांना चालना मिळेल.’
व्यक्ती तसेच छोट्या उद्योगांच्या विमाविषयक गरजा सहज पूर्ण व्हाव्यात तसेच त्यांना पॉलिसी सहज उपलब्ध व्हाव्यात म्हणून एंड टू एंड फुलफिलमेंट धोरण ठेवणारा रुबिक हा प्लॅटफॉर्म विमा पॉलिसींचे अनेकविध पर्याय ग्राहकांपुढे ठेवतो. यामध्ये आरोग्यविमा, पर्यटनविमा, वाहनविमा, दुचाकीविमा, मुदतीचा विमा, मालमत्ता तसेच घरासाठी विमा, गंभीर आजार व अपघातांसाठी संरक्षण देणारा विमा, छोट्या-मध्यम उद्योगांसाठी विमा आणि आयुर्विमा यांसारख्या अनेक उत्पादनांचा समावेश आहे. विम्याविषयीच्या सर्व प्रकारच्या गरजा रुबिक एका प्लॅटफॉर्मद्वारे पूर्ण करू शकते.
‘आयसीआयसीआय प्रुडेन्शिअल’चे कार्यकारी संचालक पुनीत नंदा म्हणाले, ‘दमदार तंत्रज्ञानात्मक प्लॅटफॉर्म असलेल्या रुबिकसोबत भागीदारी झाल्याबद्दल आम्हाला आनंद वाटतो. आयुर्विमा सर्वांपर्यंत पोहोचण्यामध्ये तंत्रज्ञान मोठी भूमिका बजावू शकतो यावर आमचा विश्वास आहे. तंत्रज्ञानाचा एक सशक्त प्लॅटफॉर्म आणि ग्राहककेंद्री उत्पादने हे एकत्र आल्यामुळे ग्राहकांसाठी निर्णय घेणे सोपे होणार आहे. आमची बहुमार्गी वितरण रचना अधिक भक्कम करण्याच्या धोरणाशी सुसंगत अशी ही भागीदारी आहे.’
तंत्रज्ञानाबाबत असाच दृष्टिकोन असलेल्या आणखी काही मोठ्या विमा कंपन्यांसोबतही रुबिकने भागीदारी केली आहे. यामध्ये बजाज अलियांझ जनरल इन्शुरन्स, एचडीएफसी लाइफ, टाटा एआयजी जनरल या काही कंपन्यांचा समावेश असून, त्यांची उत्पादने रुबिकमार्फत उपलब्ध करून दिली जातात. सध्या कंपनीने एक लाख अर्जांवर प्रक्रिया केली असून, दोन हजार ५०० कोटी रुपये मूल्याची कर्जे दिली आहेत आणि ९०हून अधिक वित्तीय कंपन्यांमधून ७५ हजार कार्डे साइन अप केली आहेत.
रुबिक हा अग्रगण्य वित्तीय ऑनलाइन मॅचमेकिंग प्लॅटफॉर्म २०१४ साली स्थापन झाला. प्रत्येकाची आर्थिक आकांक्षा सर्वांत सोप्या, सर्वांत छोट्या व सर्वांत जलद मार्गाने, कर्जे, क्रेडिट कार्डे व विमा उत्पादनांच्या माध्यमातून पूर्ण करण्याच्या उद्देशाने रुबिकची स्थापना करण्यात आली. एआयवर आधारित शिफारशींच्या इंजिनवर विकसित करण्यात आलेल्या रुबिकच्या ऑनलाइन क्रेडिट मार्केटप्लेस प्लॅटफॉर्मचे वित्तीय संस्थांच्या प्रणालींशी एकात्मीकरण करण्यात आले असून, यामुळे रिअल-टाइम प्रक्रिया करणे व ग्राहकांना ऑनलाइन मंजुरी देणे शक्य होते. ग्राहकांपासून ते वित्तीय संस्थांच्या कामकाजावर प्रभाव टाकणाऱ्या घटकांपर्यंत संपूर्ण कर्ज प्रक्रियेला आवश्यक अशी तंत्रज्ञानात्मक सोल्युशन्स रुबिक पुरवते.
एक आदानप्रदान प्लॅटफॉर्म (बीटूसी) म्हणून रुबिक वित्तीय संस्थांची अनेकविध उत्पादने/पॉलिसी एकत्रित करते. त्यामुळे ग्राहक ज्याच्या शोधात असतात, ते त्यांना सापडू शकते. त्याचप्रमाणे एक मेकर प्लॅटफॉर्म (बीटूबी) म्हणून रुबिक अन्य संबंधितांसाठी तंत्रज्ञानात्मक सोल्युशन्स विकसित करते. यामध्ये आमच्या सहयोगींना वित्तीय उद्योजक होण्याची क्षमता देणारी मोबाइल अॅप्स/एसपीओटी पुरवले जातात, छोट्या व मध्यम उद्योगांसाठी कर्जे मिळवण्याची प्रक्रिया सोपी व्हावी म्हणून टीएबी सोल्युशन्स पुरवली जातात, वित्तीय संस्थांसाठी व्हाइट टेबल सोल्युशन्स पुरवली जातात. एक फिजिटल (प्रत्यक्ष व डिजिटल यांचे मिश्रण असलेला) दृष्टिकोन ठेवून रुबिक संपूर्ण परिसंस्थेच्या (इकोसिस्टम) गरजा समजून घेत आहे आणि एक वित्तीय मॅचमेकिंग प्लॅटफॉर्म म्हणून काम करत आहे.
रुबिकची १०० शहरांत विस्तार योजना लोणावळ्यात ‘मारवाड़ी हॉर्स एंडुरोन्स चँपियनशिप’ ‘लेक्सस’चे पुरस्कार प्रदान स्वप्नील जोशी निर्मितीत ‘गर्जे मराठी’ या इंग्रजी पुस्तकाचे एक ऑगस्टला प्रकाशन
आंबा : पोषक तत्त्वांचा खजिनाच..
‘ग्रहण’ मालिकेच्या निमित्ताने नारायण धारपांच्या पुस्तकांना पुन्हा मागणी
दगडूशेठ गणपतीला ११ हजार आंब्यांचा महानैवेद्य
नागभीड अभयारण्य, माणिकगड, पवनी
...त्या तिघींनी दिली मराठी शाळेला ‘संजीवनी’
‘ऑरेंज सिटी’ नागपूर, रामटेक आणि बरंच काही


best bus - Jai Maharashtra Marathi News: Latest & Breaking Marathi News Online

महासुगरण - झटपट रेसिपी
महासुगरण - झटपट रेसिपी
40 एसी इलेक्ट्रिकल बसेस, बेस्टच्या ताफ्यात
आता बेस्ट कामगारांच्या पगारातूनच ‘बोनस’ कापून घेणार
एसटी बस कर्मचाऱ्यांची संपाची हाक...
बेस्टचा आर्थिक तोटा कोटींच्या घरात
बेस्टची घटती प्रवासी संख्या लक्षात घेता बेस्टचा नवा उपक्रम
बेस्टची धक्कादायक बातमी; 411 वाहने 'पीयूसी' विनाच
मराठी अभिनेत्रीच्या हिडीस डान्सवर बेस्ट कर्मचाऱ्यांची दौलतजादा
महापालिका बेस्टला 2 हजार कोटींची मदत करणार
मुंबईकरांसाठी आता हायब्रिड बससेवा
महासुगरण - झटपट रेसिपी


चला शिकूया: रंगीत बॉल्सचा मेमरी गेम

रविवार, 8 मार्च 2015
रंगीत बॉल्सचा मेमरी गेम
हा रंगीत बॉल्सच्या जोड्या शोधून काढण्याचा खेळ आहे. लहान मुलांची स्मरणशक्ती वाढविण्यासाठी तसेच जेष्ठ नागरिकांना स्मरणशक्तीचा व्यायाम म्हणून हा खेळ चांगला आहे. या खेळामध्ये रंगीत बॉल्सच्या जोड्या दाखवल्या जातात. हे बॉल्स निळ्या रंगाच्या बॉलमध्ये दडवलेले असतात व ते काही क्षणासाठी दिसतात व नाहीसे होतात. तुम्हाला बॉल्सचे रंग व त्यांची जागा लक्षात ठेवून त्यांच्या जोड्या लावाव्या लागतात असा हा खेळ आहे. हा खेळ तुम्ही खालील व्हिडिओ मध्ये पाहू शकता.
हा खेळ तुम्ही खालील लिंकवर क्लिक करून खेळू शकता
इसे ईमेल करेंइसे ब्लॉग करें Twitter पर साझा करेंFacebook पर साझा करेंPinterest पर साझा करें
Labels: लहान मुलांचे खेळ
नई पोस्ट पुरानी पोस्ट मुख्यपृष्ठ
सदस्यता लें टिप्पणियाँ भेजें (Atom)
कोडू गेम लॅॅब हे एक फ्री 3D गेम्स बिल्डिंग सॉफ्टवेअर आहे. मी याचा वापर कसा करावा हे सांगण्यासाठी व्हिडिओ ट्युटोरिअल्सची सीरिज बनवत ...
इमेल मध्ये लेख वाचा
लहान मुलांसाठी प्रोग्रामिंग (53)
लहान मुलांचे खेळ (38)
HTML ची माहिती (7)
सरल थीम. Blogger द्वारा संचालित.


notice for illegal permission बेकायदा मान्यतेप्रकरणी ५६ जणांना बजावल्या नोटिसा | eSakal

बेकायदा मान्यतेप्रकरणी ५६ जणांना बजावल्या नोटिसा
बुधवार, 8 मार्च 2017
बीड - जिल्हा परिषदेच्या समाजकल्याण विभागाने ५६ जणांना बेकायदेशीर मान्यता दिल्याचे प्रकरण उघडकीस आले होते. या प्रकरणात या सर्वांना समाजकल्याण विभागाने मंगळवारी (ता.७) नोटिसा बजावल्या असून सेवा समाप्तीपूर्वी नैसर्गिक न्यायाच्या तत्त्वानुसार त्यांच्याकडून खुलासा मागविला आहे.
बीड - जिल्हा परिषदेच्या समाजकल्याण विभागाने ५६ जणांना बेकायदेशीर मान्यता दिल्याचे प्रकरण उघडकीस आले होते. या प्रकरणात या सर्वांना समाजकल्याण विभागाने मंगळवारी (ता.७) नोटिसा बजावल्या असून सेवा समाप्तीपूर्वी नैसर्गिक न्यायाच्या तत्त्वानुसार त्यांच्याकडून खुलासा मागविला आहे.
बेकायदेशीर मान्यतेप्रकरणी समाजकल्याण विभागाने ‘ऑलआऊट’ मोहीमच हाती घेतली असून जिल्ह्यातील सर्वच ३७ संस्थांना नोटिसा बजावत त्यांच्याकडील कर्मचाऱ्यांच्या कागदपत्रांची तपासणी करून घेण्याचे आदेश दिले आहेत. त्यानुसार बुधवारी (ता. ८) समितीमार्फत या कागदपत्रांची तपासणी केली जाणार आहे. या मोहिमेमुळे संस्थांसह कर्मचाऱ्यांमध्ये खळबळ उडाली असून बेकायदेशीर मान्यता मिळविलेले कर्मचारी अस्वस्थ झाले आहेत.
जिल्हा परिषदेच्या समाजकल्याण विभागाकडून अपंग, अंध, मूकबधिर संस्थांना अनुदान दिले जाते. राज्यात या संस्थांमध्ये अतिरिक्त कर्मचारी झाल्याने समाजकल्याण आयुक्तांच्या पूर्वपरवानगीशिवाय भरती करू नये, असे २००४ मध्ये आदेश देण्यात आले होते. असे असतानाही जिल्ह्यात तब्बल ५६ जणांना तत्कालीन समाजकल्याण अधिकाऱ्यांनी मान्यता दिल्याचे चौकशीत समोर आले. विभागाने या ५६ जणांचे वेतन रोखले आहे.
या बेकायदेशीर मान्यता प्रकरणाचा अहवाल समाजकल्याण आयुक्तांकडे पाठविण्यात आला आहे. या कर्मचाऱ्यांच्या सेवा समाप्तीपूर्वी नैसर्गिक न्यायाच्या तत्त्वानुसार त्यांचे म्हणणे मांडण्याची संधी देण्यात आली आहे. या सर्व कर्मचाऱ्यांना मंगळवारी नोटिसा बजावून बुधवारी त्यांचे म्हणणे लेखी स्वरूपात मांडण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
बेकायदेशीर मान्यता देताना कोणत्याही कर्मचाऱ्यांच्या कागदपत्रांची तपासणी संबंधित विभागाकडून करण्यात आली नसल्याचे समोर आले आहे. त्यामुळे अनेक कर्मचाऱ्यांनी बनावट कागदपत्र दाखल करून या बेकायदेशीर मान्यता घेतल्याची शक्‍यता व्यक्त होत आहे. त्यामुळे समाजकल्याण विभागाने जिल्ह्यातील सर्वच संस्थांतील कर्मचाऱ्यांची झाडाझडतीच घेण्याचे निश्‍चित केले आहे. मंगळवारी सर्वच ३७ संस्थांच्या चालकांना आणि मुख्याध्यापकांना नोटीस बजावत त्यांच्याकडील सर्वच कर्मचाऱ्यांच्या कागदपत्रांची तपासणी करण्यासाठी ही कागदपत्रे उपलब्ध करून देण्याबाबत सांगितले आहे. या सर्व कागदपत्रांच्या तपासणीसाठी सहा जणांची समिती समाजकल्याण विभागाने गठित केली आहे. बुधवारी सकाळी ११ वाजता सर्व कर्मचाऱ्यांनी कागदपत्रे घेऊन समाजकल्याण विभागात हजर होण्याबाबत सांगण्यात आले आहे. या तपासणीनंतर २००४ नंतरच्या मान्यता किती, याचीही खातरजमा होणार आहे. त्याचबरोबर किती जणांची कागदपत्रे संशयास्पद आहेत, हेही समोर येणार आहे.
‘त्यांना’ वगळून बिले सादर करा
५६ जणांच्या बेकायदेशीर मान्यतेचे प्रकरण उघड झाल्यानंतर समाजकल्याण विभागाने सर्वच संस्थांतील कर्मचाऱ्यांचे वेतन थांबविले होते; परंतु वेतन देण्याबाबत अनेक संस्थाचालकांनी पाठपुरावा केला आहे. ज्या कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती योग्य आहे, अशा कर्मचाऱ्यांना वेतनापासून वंचित ठेवू नये, अशी मागणी करण्यात आली. त्यानुसार विभागाने या ५६ जणांना वगळून नव्याने बिल सादर करण्याबाबत सूचना दिल्या आहेत.
मित्रापाठोपाठ मित्र निघाला वैकुंठाच्या प्रवासावर.
मित्रापाठोपाठ मित्र निघाला वैकुंठाच्या प्रवासावर.. जळगावः अकोला येथे वास्तव्यास असलेल्या मित्राचा मृत्यू झाल्याने त्याच्या...
लंडन मॅरेथॉन किपचोगेने जिंकली
लंडन - वाढत्या तापमानातही एल्युड किपचोगे याने रविवारी लंडन मॅरेथॉन जिंकली. त्याने २ मिनिटे ०४.२७ सेकंद वेळ दिली. ब्रिटनला मो फराह (२ः०६.३२ सेकंद)...
गस्तीवरील पोलिसाला मारहाण करून कैदी पळाले
औरंगाबाद- शासकीय रुग्णालय व वैद्यकीय महाविद्यालय (घाटी) येथील वॉर्ड 10 मध्ये गस्तीवरील पोलिसाला मारहाण करून उपचार घेणारे दोन कैदी पळाले. यात एकाला...
तुम्ही पाहिलं का 'सावन महिनामा'
पिलखोड(ता. चाळीसगाव) - खानदेशातील अहिराणी या बोली भाषेतील 'सावन महिनामा' हे गाणे नुकतेच युट्युबर लाँच करण्यात आले. अहिराणी लोकगीतांमधील या गाण्याला...
कल्याण आरटीओच्या नवीन इमारत निधीला मंजुरी
कल्याण : कल्याण आरटीओ उपप्रादेशिक परिवहन कार्यालयाच्या कल्याण मधील वाडेघर येथील नवीन इमारतीच्या बांधकामासाठी सरकारने 10 कोटी 46 लाख 25 हजार 942...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


۞आम्हीच ते वेडे ज्यांना आस इतिहासाची۞: अशांची शिवाजी असे जन्मजात

अशांची शिवाजी असे जन्मजात
स्वभाषा स्वदेशा स्वधर्मास्तवे जे |
स्वभाग्ये इथे जन्मालो मानिती जे ||
असा जन्महेतु जयांच्या उरात |
अशांची शिवाजी असे जन्मजात ||
घराच्यावरी ठेवूनी तुळशीपत्र |
उरी धगधगे हिन्दवीराज्य मंत्र ||
जारी प्राण गेला तरी नही खंत |
अशांची शिवाजी असे जन्मजात ||
जरी घेरती वादळे संकटांची |
इतिश्री कराया पुरया जीवनाची ||
रणी पाडती जे यमाचेही दात |
अशांची शिवाजी असे जन्मजात ||
कुठेही कधीही कुणाचीहि कांता |
तरीही तिला मानिती जन्ममाता ||
असे जान्हवीवत सदा शुद्ध चित्त |
अशांची शिवाजी असे जन्मजात ||
स्वधर्मास्तवे जे करी खड्ग घेती |
अरी जाळण्याला स्वये आग होती ||
पिते शस्त्र ज्यांचे रणी शत्रुरक्त |
अशांची शिवाजी असे जन्मजात ||
पथी दाट अंधार काटे सराटे |
मानी संकटांची क्षिती शुन्य वाटे ||
मरुताहुनी धावती जे नितांत |
अशांची शिवाजी असे जन्मजात ||
उरी राष्टभक्ती रविवत ज्वलंत |
न ये भीती चित्ती जरी ये कृतांत ||
सदा सिद्ध करण्या रणी म्लेंच्छअंत |
अशांची शिवाजी असे जन्मजात ||
आदित्यास ठावा नसे अंधःकार |
जयाना तसा स्पर्शतो ना विकार |
असे वज्रनिर्धार ज्यांच्या उरात |
अशांची शिवाजी असे जन्मजात ||
जरी प्राण गेला तरी शब्द पाळू |
अविश्रांत देशास्तवे घाम गाळू ||
हाटू ना फिरू मागुती सतपथात |
शिवाजी असे आमुची जन्मजात ||
नव्हे अन्नपाणी नव्हे स्वर्णखाणी |
आम्हा ना जगी रोखू शकतात कोणी ||
नसे हिन्दुराष्ट्रा विना सत्य अन्य |
नसे हिन्दुराष्ट्रा विना धर्म अन्य |
नसे हिन्दुराष्ट्रा विना ध्येय अन्य|
नसे हिन्दुराष्ट्रा विना कार्य अन्य |
नसे हिन्दुराष्ट्रा विना स्वप्न अन्य |
तदार्थी आम्ही प्राशिले मातृस्तन्य ||
बघताय काय राव सामील व्हा........
ब्लॉगला भेट द्या, वाचा, आपल्या प्रतिक्रिया द्या, परंतु कुठलाही लेख उतरवून घेण्यास अथवा इतर कुठेही पुनर्प्रकाशित करण्यास लेखकाची परवानगी घेणे आवश्यक आहे.
असे घडले महाराज महाराष्ट्र (3)
महाराष्ट्रातील किल्ल्यांचा इतिहास (5)
भेटा कधी इकडे सुद्धा.......


इंजिनशिवाय एक्स्प्रेस धावली 10 किलोमीटरपर्यंत - Jai Maharashtra Marathi News: Latest & Breaking Marathi News Online

महासुगरण - झटपट रेसिपी
महासुगरण - झटपट रेसिपी
इंजिनशिवाय एक्स्प्रेस धावली 10 किलोमीटरपर्यंत
जय महाराष्ट्र न्यूज, ओडिशा
इंजिनशिवाय एक्स्प्रेस चक्क 10 किलोमीटरपर्यंत धावली असल्याची घटना ओडिशामध्ये घडलीय. टिटलागड स्थानकात इंजिन बदलले जात असताना एक्स्प्रेसचे डबे पुढे निघाले. उतार असल्याने डब्यांचा वेग वाढला. त्यानंतर केसिंगो स्थानकापासून काही अंतरावर ही एक्स्प्रेस थांबली आणि प्रवाशांनी सुटकेचा श्वास घेतला. रेल्वेच्या सतर्क कर्मचाऱ्यांनी अत्यंत सावधपणे ही ट्रेन थांबवली, ते रुळांवर छोटे दगड ठेवत गेले. त्यामुळे एक्स्प्रेसचा वेग कमी होत गेला. मात्र, हे करताना प्रवाशांच्या जिवाला धोका निर्माण होणार नाही याचीदेखील दक्षता घेतली जात होती.
एक्स्प्रेसचा हा थरार मोबाईल कॅमेरात कैद करण्यात आला. अहमदाबाद- पुरी एक्स्प्रेस टिटलागड स्थानकात संध्याकाळी पोहोचली होती. एक्स्प्रेसच्या इंजिनची दिशा बदलण्याचे काम या स्थानकावर होते. इंजिन बदलले जात असताना डब्यांचे ब्रेक लावणे अपेक्षित असते. मात्र, अहमदाबाद- पुरी एक्स्प्रेसमध्ये याचे पालन केले गेले नाही. रेल्वे कर्मचाऱ्यांच्या निष्काळजीपणामुळे हा प्रकार घडला असून दोन कर्मचाऱ्यांवर निलंबनाची कारवाईदेखील करण्यात आलीय.
साखर उत्पादन समस्यांबद्दल शरद पवारांचं मोदींना पत्र
...म्हणून उपराष्ट्रपतींनी महाभियोग प्रस्ताव फेटाळला
मुंबई: शिवसैनिकाची गोळ्या झाडून हत्या
पर्यटकांसाठी खुशखबर, स्लीपर, एसी डब्यांमध्ये वाढ
एअर इंडियाच्या विमानात मोठा गोंधळ
ऐन परिक्षेत विद्यार्थ्यानेच शिक्षकाला दिली धमकी
'मुख्यमंत्र्यांची घोषणा म्हणजे दूरुन डोंगर साजरे'- सुप्रिया सुळेंची मुख्यमंत्र्यांवर टीका
मल्ल्या-नीरव मोदीची संपत्ती होणार जप्त
‘बलात्काराच्या घटनांना अतिप्रसिद्धी दिली जातेय’ - हेमा मालिनी
जय महाराष्ट्र #LIVE TV
राज ठाकरे घेणार मोठा निर्णय
नवी मुंबईत मनसेचं शिष्ट मंडळ राज ठाकरेंच्या पत्राची प्रत स्टेशन मास्तरला देण्यासाठी गेले असताना उघडकीस आला धक्कादायक प्रकार
...म्हणून अनेक आमदार आणि नगरसेवक पक्ष सोडून गेले; मनसेतून शिवसनेत आलेल्या दिलीप लांडेची प्रतिक्रिया
विद्यार्थ्यांची फीमधील पाच हजार रुपये मनसे भरणार; राज ठाकरेंच्या बैठकीत झाला निर्णय
महासुगरण - झटपट रेसिपी


इंग्लंडची दमदार सुरुवात | Saamana (सामना)

– सिनेमा / नाटक
 तुमच्या खात्यात लॉग इन करा
परवलीचा शब्द परत मिळवा
परवलीचा शब्द तुम्हाला पाठविला जाईल
रेल्वे स्थानकांतील प्लॅस्टिकबंदी मुहूर्त सापडेना
शहापुरातील वीटभट्टी व्यवसाय धोक्यात
आर्ट फेस्टिव्हलमध्ये शिवसेनाप्रमुखांचे शिल्प
८१४ गावांना पाणीटंचाईची झळ
जेसिका लालच्या बहिणीने केलं तिच्या खुन्याला माफ
केंद्रीय मंत्री अनंत हेगडे यांना जीवे मारण्याची धमकी
हरयाणामध्ये कठुआची पुनरावृत्ती होता होता राहिली
ही म्हणजे काँग्रेसची आत्महत्या, स्वामींचा सणसणीत टोला
जखम डोक्याला, शस्त्रक्रिया पायावर; ‘बिनडोक’ डॉक्टरवर कारवाई होणार
काबूलमध्ये आत्मघाती हल्ल्यात ३१ जण ठार
जगातील सर्वात वृध्द महिलेचे निधन
काबूलमध्ये बॉम्बस्फोटात ३१ ठार
७२ वर्षांच्या आजीबाईंचा नातवाच्या वयाचा नवरदेव
आता अण्वस्त्र चाचणी नाही
वाचाळवीरांची फौज सरकारवर ‘बूमरँग’
कर्मयोगी माणूस घडविण्याचे कार्य
हे बंड म्हणावे काय
रोखठोक : इतिहासाची पुनरावृत्ती आजारी पडली आहे काय
– सिनेमा / नाटक
पाकिस्तानी अभिनेता अली जफरच्या अडचणीत वाढ
रुपेरी पडदा गाजवणारी अनिल-माधुरीची जोडी पुन्हा एकत्र
”आमिरसोबत ‘त्या’ चित्रपटात काम करणे सर्वात मोठी चूक”
अरुण साधूंच्या सुप्रसिद्ध कादंबरीतील ‘झिपऱ्या’ आता मोठ्या पडद्यावर
क्रिकेटपटू सिद्धेश लाड सांगतोय निरोगी आणि फिट कसे राहावे
‘हर एक फ्रेंड जरूरी होता है’…वैज्ञानिकांनाही पटलं
७२ वर्षांच्या आजीबाईंचा नातवाच्या वयाचा नवरदेव
विष्ठा विकून ते वर्षाला कमवतात ८ लाख रुपये
रोज दोन लार्ज पेग माराल तर लवकर चितेवर झोपाल
VIDEO : हत्तीने वाचवला बुडणाऱ्या व्यक्तिचा जीव
सूपमध्ये केली लघुशंका, प्रतिस्पर्ध्याला धडा शिकवण्यासाठी किळसवाणा प्रकार
रोखठोक : इतिहासाची पुनरावृत्ती आजारी पडली आहे काय
हवामान आणीबाणी हिंदुस्थान किती सक्षम
हे दोन देश कुणी केले
पाहुण्या इंग्लंडने हिंदुस्थानविरुद्धच्या पाचव्या व अखेरच्या कसोटी क्रिकेट सामन्यात पहिल्या दिवशी ४ बाद २८४ धावसंख्येपर्यंत मजल मारून दमदार सुरुवात केली. जो रूटचे आकर्षक अर्धशतक आणि मोईन अलीची झुंजार नाबाद शतकी खेळी ही इंग्लंडच्या फलंदाजीची पहिल्या दिवसाची वैशिष्ट्ये ठरली. पहिल्या दिवसाचा खेळ संपला तेव्हा मोईन अली १२० तर बेन स्टोक्स ५ धावांवर खेळत होता.
सलामीच्या जोडीचा फ्लॉप शो
नाणेफेकीचा कौल जिंकून इंग्लंडने अपेक्षेप्रमाणे फलंदाजीचा निर्णय घेतला. मात्र इशांत शर्माने एका अप्रतिम चेंडूवर किटॉन जेनिंग्सला (१) यष्टीमागे पार्थिव पटेलकरवी झेलबाद करून हिंदुस्थानला सहाव्या षटकात पहिले यश मिळवून दिले. त्यानंतर कर्णधार अ‍ॅलिस्टर कूक हा रवींद्र जाडेजाच्या फिरकीच्या जाळ्यात सापडला. १० धावांवर त्याने पहिल्या स्लिपमध्ये कोहलीकडे झेल दिला. धावफलकावर अवघ्या २१ धावा असताना इंग्लंडची सलामीची जोडी १२.४ षटकांतच तंबूत परतली.
राफेलच्या जागेवर सायमन पंच
मुंबईतील चौथ्या कसोटीदरम्यान भुवनेश्‍वर कुमारचा थ्रो डोक्याला लागल्याने ऑस्ट्रेलियन पंच पॉल राफेल जायबंदी झाले. त्यांच्या जागेवर पाचव्या कसोटीसाठी ऑस्ट्रेलियाचेच सायमन फ्राइ हे पंच म्हणून मैदानावर उरतले. चेन्नई कसोटीतही पॉल राफेलच पंच राहणार होते. मात्र डॉक्टरांनी विश्रांतीचा सल्ला दिल्याने सायमन फ्राइ यांनी त्यांची जागा घेतली.
उभय संघांत दोन-दोन बदल
मुंबई कसोटीत अष्टपैलू कामगिरीसह शतक ठोकणारा जयंत यादवच्या जागेवर चेन्नई कसोटीसाठी लेगब्रेक स्पिनर अमित मिश्राला तर वेगवात गोलंदाज भुवनेश्‍वर कुमारच्या ऐवजी इशांत शर्माला संधी देण्यात आली. इंग्लंड संघातही दोन बदल करण्यात आले. जायबंदी जेम्स अ‍ॅण्डरसन व ख्रिस वोक्स यांच्याऐवजी अनुक्रमे स्टुअर्ट ब्रॉड व लायन डाऊसनला संधी दिली आहे. डाऊसनचे हे कसोटी पदार्पण होय.
सलामीची जोडी झटपट बाद झाल्यानंतरही फॉर्ममध्ये असलेला जो रूट (८८) व मोईन अली (१२०) यांनी झुंजार फलंदाजी करत इंग्लंडच्या डाव सावरला. या दोघांनी तिसर्‍या गड्यासाठी १४६ धावांची भागीदारी केली. अली-रूट जोडीच्या चिवट प्रतिकारापुढे रविचंद्रन अश्‍विन आणि अमित मिश्रा या फिरकी जोडगोळीची चांगलीच दमछाक झाली. मात्र रवींद्र जाडेजा एका बाजूने टिच्चून मारा करत होता. त्यानेच रूटला यष्टीमागे पार्थिवकरवी झेलबाद करून ही जोडी फोडली. रूटने १४४ चेंडूंच्या संयमी खेळीत ८८ धावा करताना १० चौकार लगावले. रूटच्या जागेवर आलेल्या जॉनी बैयरस्टोचे अर्धशतक अवघ्या एका धावेने हुकले. ९० चेंडूंत तीन षटकारांसह ४९ धावा करणार्‍या बैयरस्टोला जाडेजाने लोकेश राहुलकरवी झेलबाद करून इंग्लंडला चौथा हादरा दिला. जाडेजाने ७३ धावांच्या मोबदल्यात ३ फलंदाज बाद केले तर इशांत शर्माला एक बळी मिळाला.
इंग्लंड: अ‍ॅलिस्टर कूक झे. कोहली गो. जाडेजा १०, किटॉन जेनिंग्स झे. पार्थिव गो. इशांत १, जो रूट झे. पार्थिव गो. जाडेजा ८८, मोईन अली खेळत आहे १२०, जॉनी बैयरस्टो झे. लोकेश गो. जाडेजा ४९, बेन स्टोक्स खेळत आहे ५. अवांतर : ११, एकूण: ९० षटकांत ४ बाद २८४ धावा. बाद क्रम : १-७, २-२१, ३-१६७, ४-२५३. गोलंदाजी : उमेश यादव १२-१-४४-०, ईशांत शर्मा १२-५-२५-१, रवींद्र जाडेजा २८-३-७३-३, रविचंद्रन अश्‍विन २४-१-७६-०, अमित मिश्रा १३-१-५२-०.
सामनाचे यूट्युब चॅनल सबस्क्राइब करा
मागीलबलाढ्य ऑस्ट्रेलियाला हरवत १५ वर्षानंतर हिंदुस्थानची अंतिम फेरीत धडक
पुढीलफेसबुकवरील पोस्टमुळे कर्नाटकात मराठी तरुण संकटात
संबंधित बातम्या या पब्लिशरकडून आणखी
क्रिकेटपटू सिद्धेश लाड सांगतोय निरोगी आणि फिट कसे राहावे
राजस्थानच्या किल्ल्यात मुंबई ढेपाळली, ३ विकेट्सने पराभव
कोहली आणि रैनामध्ये नंबर एकसाठी रस्सीखेच
जेसिका लालच्या बहिणीने केलं तिच्या खुन्याला माफ
रेल्वे स्थानकांतील प्लॅस्टिकबंदी मुहूर्त सापडेना
केंद्रीय मंत्री अनंत हेगडे यांना जीवे मारण्याची धमकी
हरयाणामध्ये कठुआची पुनरावृत्ती होता होता राहिली
शहापुरातील वीटभट्टी व्यवसाय धोक्यात
आर्ट फेस्टिव्हलमध्ये शिवसेनाप्रमुखांचे शिल्प
८१४ गावांना पाणीटंचाईची झळ
टपाल खात्याकडे ‘बेवारस’ पार्सलची थप्पी
जखम डोक्याला, शस्त्रक्रिया पायावर; ‘बिनडोक’ डॉक्टरवर कारवाई होणार
पायरसी करणाऱ्या ११ वेबसाईट्सवर बंदी
 नोटांची ‘ऑनलाइन’ विक्री जोरात
फाईव्ह स्टार हॉटेलमध्ये सायकल बंदी का
हवेत असतानाच एअर इंडियाच्या विमानाची खिडकी तुटली
भाजप नेत्याने केला अल्पवयीन मुलीचा विनयभंग
मुंबई | ठाणे | कोकण | पुणे
नाशिक | संभाजीनगर | नागपूर
देश | विदेश | क्रीडा
सामना भवन, दैनिक सामना मार्ग, प्रभादेवी,
मुंबई – ४०० ०२५
टेलीफोन: (०२२) ६६८८ ५५५५