कथा ही दुधाची | इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)

इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)
पानी की वेबसाईटें, ब्लॉग, वेबपेज
सम्पूर्ण कृषि जल प्रबंधन
सामाजिक पहलू और विवाद
सूचना का अधिकार अधिनियम
ग्लोबल वार्मिंग व जलवायु परिवर्तन
क्या आप जानते है
लेखक की और रचनाएं
शेंगदाणे खाताय खा, पण जरा जपून
कथा ही दुधाची (भाग-4)
कथा ही दुधाची (भाग-3)
सोने, चांदी युक्त भूतलावरील अमृत गोमूत्र
अग्निहोत्र - वैज्ञानिक दृष्टीतून
जलकुंडातून शाश्‍वत ग्रामीण पाणी पुरवठा
समन्यायी पाणी वाटप - एक ऐतिहासिक लढा
अजरामर जल साहित्य - माते नर्मदे
पाणीवापर संस्था शेतकऱ्यांना वरदान
महाराष्ट्र - तेलंगणा आंतरराज्य लेंडी प्रकल्प : एक दृष्टिक्षेप
जलयुक्त शिवार अभियान आणि महाराष्ट्र शासनाची भूमिका
जलश्री : मूळजी जेठा महाविद्यालय जळगाव
जलगुणवत्ता तपासणी - एक काळाची गरज
अन्न सुरक्षितता आणि पाणी
पंजाबमधील पीक बदल आणि त्याचा भूजलावर होणारा परिणाम
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 5
भारतातील प्रसिद्ध नद्या : यमुना नदी
प्लास्टिक से परहेज करें
पर्यावरण क्या, क्या नहीं
थार की गहराई से
युद्ध और शांति के बीच जल - भाग चार
ओमेगा-3 वसीय अम्ल का महत्त्व
तीस्ता नदी जल समझौते की चुनौतियाँ और सम्भावनायें
स्वास्थ्य का संकट मोबाइल फोन
जिन्दगी में जहर घोल रहा है माइक्रोबीड्स
वायु, जल और भूमि प्रदूषण
टांका द्वारा मरुस्थल में वर्षाजल संग्रहण
जल का प्रणय निवेदन
पर्यावरण की रक्षा, अपने होने की रक्षा है
विकलांग हो गया विनोबा भावे का बसाया गांव
विकास की विकृत अवधारणा
झींगों के साथ रेतीले झींगों के पालन की संभावना
फूड प्रोसेसिंग सेक्टर नए दौर ने जोड़े नए अवसर (Opportunities in food processing sector)
ग्रामीण क्षेत्रों में वर्षाजल संचयन व रिचार्ज तकनीक अनुरेखण की विधियां
खुले में शौच मुक्त निर्मल भारत बनाने के लिये प्रधान मंत्री जी से निवेदन
Home » कथा ही दुधाची
(जुलै 2017 च्या अंकापासून आपण पर्यावरण आणि विज्ञान या नावाची एक मालिका सुरु केली आहे. पुण्यातील नॅशनल केमिकल लेबॉरेटरी या संस्थेतील निवृत्त ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ डॉ. प्रमोद मोघे हे या मालिकेचे लेखक आहेत. भारतीय संस्कृतीचे वैशिष्ठ्य असलेल्या कित्येक गोष्टी आपण टाकाऊ म्हणून नाक मुरडून बाजूला सारतो. पण त्यांचेमागे असलेले वैज्ञानिक सत्य मात्र आपल्याला माहित नसते. अशा काही पर्यावरण पूरक सत्यांचा आपण या मालिकेत शोध घेणार आहोत. )
भारतात आपल्या वाट्याला जे दूध येते ते शुध्द असेल अशी खात्री परमेश्‍वर सुध्दा देवू शकत नाही. दूध काढणे ते पुरवणे येथे वरच्या प्रवासात कुणाची बुध्दी कुठे फिरेल ह्याची खात्री देणे कुणालाही शक्य नाही. माझे एक वैज्ञानिक मित्र खाद्य आरोग्यशाळेचे संचालक होते, त्यांनी दुधातील भेसळीचे इतके प्रकार गेल्या 4 वर्षात अनुभवले की ते स्वत:चे दूध स्वत: गोठ्यावरून जावून समक्ष आणू लागले. इतका भेसळीचा धसका त्यांनी स्वत: घेतला.
कच्च्या दुधावरून अमेरिका, युरोपातील उफाळलेला असंतोष
आपण मागील लेखात जंतुविनाशक पाश्‍चरायझेशन पध्दत अमेरिका इंग्लंडमध्ये दुधासाठी कशी सक्तीची झाली हे जाणून घेतले.
पण साधारण 1990 - 95 सालात जगात नैसर्गिक पदार्थांचा दैनंदिन जीवनात वापर करण्याची चळवळ वाढू लगली. त्यात दूध कच्चे उपयुक्त कसे ह्यावर वैज्ञानिक संशोधन वाढू लागले. त्यात असे आढळले की पूर्वापार पध्दतीने फक्त गवत चरणार्‍या ज्या गायी आहेत त्यांचे कच्चे दूध सेवन हेच शरीराला अत्यंत उपयुक्त आहे. जेव्हा आपण असे कच्चे दूध जंतुविरहित करण्यास तापवू लागतो म्हणजे पाश्‍चराईज करू लागतो तेव्हा त्या दुधातील उपयुक्त जीवजंतू जे पचनास मदत करतात, अशी ईमिनोलगोबिन्स, इंजाइम्स ही नष्ट होतात, कच्चे दुधातील लिपेज, फॉस्फेटेज पण कमी होतात. दुधातील व्हिटामिन्सचे प्रमाण तापवण्यामुळे कमी होते. उदा. व्हिटॅमिन बी - 6, हे 20 टक्के कमी होते.
कच्चे दूध सेवनाने दुधातील लॅक्टोज ही साखर बाधत नाही. शिवाय त्यामुळे बाल दमा आटोक्यात राहतो.
दुधाची व दुधाच्या उपपदार्थांची चवही बदलत नाही.
ह्या शोधामुळे कच्चे दूध सेवनार्थ जी बंदी अमेरिकेमध्ये जवळ जवळ सर्व राज्यांनी संपूर्ण अटी घालून होती, त्याविरूध्द कच्चे दूध प्या, ह्या चळवळीने दंड थोपटले.
कच्चे दूध दुकानातून सर्वत्र मिळावे व नागरिकांचे आरोग्य चांगल्या पध्दतीने सुधारावे अशासाठी तेथील शेतकर्‍यांनी चळवळीत भाग घेतला. कच्चे दूध पिणार्‍यांचे क्‍लब 2000 सालापूसन प्रस्थापित झाले व पाश्‍चरायझेशन कायदा बदलावा, ह्यासाठी तेथे जोरदार वादविवाद होवू लागले.
परंतु अमेरिकेच्या आरोग्य खात्याला ह्यावरचे संशोधन अपुरे व न पटणारे असे वाटू लागले. त्यामुळे 2006 पासून 2009 सालापर्यंत कच्चे दुधाचे संशोधनासाठी त्यांनी प्रतिसंशोधन आघाडी उघडली व त्याचे निष्कर्ष अमेरिकन जनतेसमोर ठेवले ते असे -
1. पाश्‍चरायझेशन पध्दतीमुळे दुधात लॅक्टोज साखर सहनशक्तीवर परिणाम होतो, अस्थमा वाढतो असे म्हणणे चुकीचे आहे, कच्चे दूध व पाश्‍चराईज दुधामुळे allergy ही येतेच कारण त्या मानवाची ती लॅक्टोज साखर पचवण्याची ताकदच कमी असते.
2. कच्चे दुधात जंतुविनाशक घटक आहेत हे विधान वैज्ञानिक कसोटीवर खरे ठरत नाही.
3. कच्चे दूध तापवल्यास त्याची आरोग्यशक्ती कमी होते हेही वैज्ञानिक कसोटीवर मान्य नाही.
4. पाश्‍चरायझेशनने म्हणजे दूध तापवल्यावर ते थंड पध्दतीने टिकू शकते.
5. पाश्‍चराईज पध्दतीनेच दुधातील सर्व विषारी जिवाणूंचा नाश होतो, व मानवाला क्षय, टॉयफाईड, हगवण, घटसर्प इ. अनेक रोगांपासून बचाव करण्याची संधी मिळते. कच्चे दूध सेवनाने वरील सर्व धोक्यांना मानवाला सामोरे जावे लागते.
पण ह्या चळवळीचा फायदा असा झाला की अमेरिकेतील जवळ जवळ 29 राज्यांनी कच्चे दूध विक्री करण्यास अटी घालून परवानगी दिली आहे. त्यात अमेरिकेतील 12 राज्यांनी दुकानातून कच्चे दूध सर्व हानिकारक तत्वे विरहित लेबलसह विकण्यास परवानगी दिलेली आहे.
17 राज्यांनी फक्त गोठ्यावरच पण पूर्ण हानिकारकतत्वे विहरित लेबलसह कच्चे दूध विकण्यास परवानगी दिली आहे. तर 17 राज्यांना सरकारी नियमाप्रमाणे कच्चे दूध विक्रीवर पूर्ण बंदी घातलेली आहे.
एकंदरित काय कालचक्र असे बरेच गोष्टीत जुने ते सोने ह्या नात्याने मागे फिरणार आहे व ते आपल्याला अनुभवण्यास पण मिळणार आहे.
निर्भेळ,शुध्द दुधासाठी चला गोव्याला, पाँडिचेरीला
आपल्या देशात केंद्र सरकारची मिनिस्ट्री ऑफ हेल्थ and फॅमिली वेलफेअर ही आपल्या वाट्याला येणार्‍या खाद्यपदार्थाच्या सुरक्षेबाबत उत्तरदायी आहे. भारत स्वातंत्र्याआधी ब्रिटीश सरकारने 1899 साली सुरक्षित खाद्य पदार्थासाठी येथे प्रथम काही कायदे केले. त्यावेळी जी संस्थाने होती तेथे खाद्यपदार्थांसाठी, त्यांचे स्वत:चे कायदे होते.
स्वातंत्र्यानंतर 1954 साली भारतात खाद्यपदार्थ भेसळीसाठी स्वतंत्र कायदे सुचवले गेले व जून 1955 रोजी ते अस्तित्वात पण आले. 1964, 1976 व 1986 साली त्यात वेळोवेळी बदलही करण्यात आले व त्याप्रमाणे भारतातील प्रत्येक राज्याने ते अंमलात आणणे सुरू केले.
आपल्या खाद्यपदार्थ भेसळ प्रतिबंधक कायद्यानुसार साधारणत: भेसळयुक्त खाद्यपदार्थ म्हणजे काय  ह्याची व्याख्या खालीप्रमाणे होवू शकेल.
मूळ खाद्यपादार्थात स्वस्त, कमी दर्जाचा पदार्थ मिसळणे.
मूळ खाद्यपदार्थातील घटक रचना बदलणे, फरक करणे.
खाद्य पदार्थ निर्मित, पॅकिंग, पुरवठा अस्वच्छ जागेत करणे.
खाद्य पदार्थात आजारी पशूचे अवयव असणे.
खाद्य पदार्थ भाजीसदृश असल्यास ती कुजकी, रोगट कीटक इ. सह वापरणे.
खाद्य पदार्थात विषारी पदार्थांचा अंश असणे.
खाद्य पदार्थांत परवानगी नसलेले, प्रकृतीला हानिकारक असलेले रंग वापरणे.
खाद्य पदार्थात प्रमाणित असलेले रंग जादा प्रमाणात वापरणे.
खाद्य पदार्थ टिकवण्यासाठी परवानगी नसलेले प्रिझर्व्हेटिव्ह (टिकाऊपणासाठी पदार्थ) वापरणे वा परवानगी असलेले पदार्थ जास्त प्रमाणात वापरणे.
पदार्थांची प्रत ठरवलेल्या प्रतीपेक्षा निकृष्ट असणे.
आपल्या 1990 शेतीमाल कायद्यानुसार, दुधाची व्याख्या अशी आहे. दूध हे गाय, म्हशी, शेळ्या, मेंढ्या अशा सस्तन जनावरांचेच असावे - झिरो रेट Act, पुरवठ्यानुसार असे हे दूध आटवलेले, उकळलेले, कृत्रिम गोडी असलेले, कल्चर केलेले, सुगंधित केलेले नसावे.
जे दूध पुरवाल ते टिकवण्याकरता फक्त होमोनाईझेशन वा पाश्‍चराईज पध्दतीनेच ते निर्जंतुक केले पाहिजे. असे महत्वाचे नियम दुधासाठी आहेत.
आपल्या देशात 2011 साली फक्त दुधाचे प्रतिसाठी फूड सेफ्टी and स्टँडर्ड ऑथोरिटी ऑफ इंडिया ह्या संस्थेने सर्व राज्यांचे दुधाचे नमुने तपासले आणि जो अहवाल दिला तो सर्व भारतीयांनाच नव्हे तर जागतिक दूध पुरवठा क्षेत्रात सुध्दा एक प्रचंड धक्कादायक गणला गेला.
त्या अहवालानुसार भारतातील 70 टक्के राज्यातील दूध ठरवलेल्या नियमांनुसार लोकांना मिळत नसून भेसळयुक्त आहे.
बिहार, छत्तीसगढ, ओरिसा, पं.बंगाल, मिझोराम, झारखंड, दमण, दिऊ येथे तर दुधात 100 टक्के भेसळयुक्त, कमी प्रतीचे दूध जनतेसाठी उपलब्ध होते.
बाकीच्या राज्यांत ही भेसळ थोड्या फार प्रमाणात सापडतेच. दुधात पाणी हे सर्वत्र आढळतेच, पण दुधात पावडर, साखरही आढळते. काही राज्यांतील दुधात स्टार्च, युरिया, डिटर्जंट्स, मीठ इ. नंबर लागतो. भेसळ दुधासाठी, दुर्दैवाने महाराष्ट्राचा नंबर ह्या 70 टक्के देशाच्या राज्यात लागलेला आहे.
पण अशा परिस्थितीत गोवा व पाँडिचेरी ह्या राज्यात मात्र जो दुधपुरवठा जनतेला होतो तो 100 टक्के पात्रतेचा असून, पूर्ण निर्भेळ,निर्जंतुक दूध तेथील जनतेच्या वाट्याला येत असल्याची ग्वाही त्या अहवालात देण्यात आली आहे.
तेव्हा ह्यासाठी गोवा व पाँडिचेरी ही आपली गणराज्य अभिनंदनास पात्र तर आहेतच पण इतर राज्यांनाही त्यांच्या पावलावर पाऊल ठेवण्यास काय हरकत आहे
दूध भेसळीचे जनकत्व युरोप - अमेरिकेकडेच
खाद्य पदार्थांतील भेसळीचा इतिहास तसा मनोरंजकच आहे.
युरोप व अमेरिकेत अगदी 1800 सालापासून खाद्यपदार्थ, पेयांचे विविध पदार्थ ह्यांत बेमालून भेसळ कशी करावी ह्याचे पाठ आजसुध्दा भारतीयांना उपयुक्त ठरलेले आहेत.
युरोपात भेसळ अगदी एखाद्या कलेसारखी तेथे जोपासलेली होती. ह्या कलाकुसरीतून खाद्याचे कोणतेही पदार्थ, फळाचे रस, दूध इतकेच काय तर नेहमीच्या खाण्यातील ब्रेड सुध्दा भेसळीच्या तडाख्यातून सुटलेला नव्हता.
सन 1820 साली फ्रेडरिक अ‍ॅक्युम ह्या जर्मन शास्त्रज्ञाने खाद्य पदार्थावरील भेसळीवर जगात प्रथम संशोधन चालू केले आणि त्याने जगासमोर प्रथम घातक धातू असलेले रंग खाद्य पदार्थ, पेयात असल्यास त्याचे प्रकृतीवर काय दुष्परिणाम एरवी जे आपण सर्वत्र भ्रष्ट समाजात वावरतांना पाहतो तेच फ्रेडरिक अ‍ॅक्युमच्या वाट्याला आले. भेसळ करणार्‍या बड्या धेंडांनी त्याला वाळीत टाकण्यासाठी समाजातून बहिष्कृत करण्यासाठी त्याने रॉयल इन्स्टिट्यूट लायब्ररीची पुस्तके वापरून त्याने फेरफार केल्याचे आरोप त्याच्यावर ठेवण्यात आले.
दरम्यान इंग्लंडमधील राणी व्हिक्टोरियाच्या सत्ता कालखंडात खाद्य व पेय भेसळीने उच्चांक गाठला. पैसा सोप्या मार्गाने मिळवण्यासाठी उद्योजकांनी खाण्याचा, पिण्याचा एकही पदार्थ भेसळीविना ठेवला नाही, साधे गरिबांसाठी मिळणार्‍या आईसकँडी (बर्फ गोळा) दुधाऐवजी चक्क चुना, पीठमिश्रित पाण्यापासून आईस्क्रीम लोकांना पुरविली गेली. फलरस म्हणून कृत्रिम रंग मिसळलेले पाणी लोकांना पाजले गेले. ह्यामुळे टॉयफाईड, घटसर्प, कॉलरा, हगवण इ. रोगांच्या साथी, इंग्लंडमध्ये ठाण मांडून बसल्या. तेथील दूध त्यावेळी गोठे अस्वस्छ पध्दतीने ठेवल्याने दुधात प्रचंड जंतूचे प्रमाण असे, त्यामुळे रोगराईत अखंड भरच पडे. ब्रेड स्वच्छ, पांढरा दिसावा म्हणून तुरटी पिठात टाकून ब्रेड तयार केला जाई. चहात त्या काळी राख व पाने ह्यांचे मिश्रण वजन वाढवण्यासाठी करत. कॉफीमध्ये इतर फळबियांची व वाटाण्याची पावडर मिसळत. द्राक्षापासून केलेल्या दारूत दारूला चकचकी येण्यासाठी तुरटीचा उपयोग केला जाई. दारू रंगवण्यासाठी - लाकडाच्या भुशाच्या सर्रास वापर होई. त्यावेळेचे प्रसिध्द इंग्लिश लेखक थिओडर सेगेविक यांनी तर लेख लिहून, सरकारला विचारले की सरकारने बाजारात एखादा असा पदार्थ त्यांना दाखवावा की जो भेसळयुक्त नाही. श्री पंच हे त्यावेळेचे वृत्तपत्रीय व्यंगावर नेमके बोट ठेवणारे ब्रिटीश पात्र, त्याच्या शब्दांत सध्याचे दूध म्हणजे माणसाने निसर्गावर मिळवलेला प्रचंड विजय आहे, कारण गायीशिवाय माणूस हल्ली पंपाद्वारे पाणी आणि चुना ह्यापासून खेचलेले द्रव म्हणजे दूध मिळवू शकतो. म्हणून आता गाईची व गोठ्यांची आवश्यकता लागणार नाही.
अमेरिकेत तर काय 1850 पर्यंत दुधाचा धंदा दारू गाळणार्‍या भट्टीवाल्यांचाच हातात होता. दूध पुरवठ्यातील इतिहासात ह्याचे वर्णन दुधाचा पुरवठ्यातील भ्रष्टाचारातील टोक गाठलेला काळ असे आहे. निव्वळ प्रचंड नफा कमवण्यासाठी हे दारूडे, जनावरांना कोंडून, त्यांना दारू गाळून झालेले अन्नधान्य, खाण्यास देत, जनावरांना अक्षरश: पिळून त्यांचे निकृष्ट अस्वच्छ असलेले दूध ते शहरात पुरवीत. दुधाची प्रत वाढवण्याकरता सर्रास दुधात चुनापाणी, स्टार्च, प्लॅस्टर ऑफ पॅरिस, पिठे मिश्रित दूध ते पुरवत - अशा दुधाचा व्हावयाचा तो दुष्परिणाम अमेरिकन बालकांच्या वाट्याला आला. 1843 ते 1856 सालपर्यंत तेथील बालमृत्यूंचे प्रमाण दुप्पट झाले व मग अमेरिकन जनतेचे डोळे उघडले.
इंग्लंडमध्ये 1850 साली डॉ. आर्थर हिल हॅसाल ह्या डॉक्टरांचे खाद्य पदार्थावरील भेसळीवरचे संशोधन करून अजूनही गाजत असलेल्या लॅन्सेट ह्या प्रसिध्द वैज्ञानिक नियतकालिकात सतत छापण्यास सुरूवात केली. त्याचा एवढा परिणाम ब्रिटीश सरकारवर झाला की 1860 साली इंग्लंडमध्ये पहिला खाद्यपदार्थ कायदा अस्तित्वात आला.
अमेरिकत नाथन स्ट्रॉस ह्या धनाढ्य समाज सुधारकाने 1893 सालापासून खाद्यपदार्थ भेसळीविरूध्द दंड थोपटले व प्रचंड आंदोलने करून 1906 साली अमेरिकन सरकारला शुध्द खाद्यपदार्थ व औषधे कायदा अमेरिकेत अस्तित्वात आणण्यास भाग पाडले.
भारतात ब्रिटीश राज्य असताना 1899 साली तो भारतात लागू झाला. सन 1937, 1943 मध्ये त्यात बदल केले गेले व स्वातंत्र्यानंतर 1954 साली भारताचा स्वतंत्र भेसळ प्रतिबंधक कायदा अस्तित्वात आला.
खंत एवढीच आहे की युरोप व अमेरिकेत आता त्या कायद्याचे पालन अत्यंत कठोरपणे होते. पण आपल्या येथे आपली परिस्थिती अजूनही ब्रिटीश व्हिटक्टोरियन उच्च भेसळ कालखंडातीलच आहे.
सामान्यांसाठी दूध भेसळीचे शास्त्र
भारताचे दूध बहुतांशी ऋतुवरती अवलंबून आहे. साधारणत: दुधाचे उत्पादन हिवाळ्यात जास्त असते पण त्याचवेळी मजा म्हणजे दुधाची बाजारातील मागणी कमी असते. पण उन्हाळ्यात ज्या वेळी दाणा, चारा, पाणी ह्या सर्वांचीच टंचाई असते नेमकी त्याच वेळी दुधाला प्रचंड मागणी ही असते. पावसाळ्याच्या सुमारास बाजारात परत दुधाची मागणी घटते.
आणि जेव्हा जेव्हा दुधाची मागणी उत्पादनापेक्षा वाढते त्यावेळी ती मागणी माणूस दुधाची भेसळ करूनच पुरी करू शकतो. दूध भेसळीचे दुसरे तत्वज्ञान म्हणजे मोह. साधे पाणी टाकून जेव्हा दुधाचे माप वाढू शकते तेव्हा सामान्यातल्या सामान्य माणसाची बुध्दीही भ्रष्ट होवू शकते.
शास्त्रीय भाषेत दुधाची भेसळ दूध काढण्यापासून होते. जेव्हा जनावरांच्या मार्फत दूध काढले जाते त्यावेळी जनावरांचे शरिरावर किती जंतू आहेत, त्याची किती स्वच्छता राखली आहे, गोठा, जनावराचे उठणे, बसणे, लोळणे, खाणे, पिणे ह्या सर्वांवरच दुधाची भेसळ शास्त्रीय रीतीने तपासली जाते. अस्वच्छ परिस्थितीतून अस्वस्छ दूधच आपल्या वाट्याला येणार आणि येथेच दुधात प्रथम भेसळ चालू होते. त्यातून माणसाला टॉयफाईड, क्षय, कॉलरा, हगवण इ. रोगांची बाधा होवू शकते.
पुढची भेसळ घरी, दारी डेअरीत सुध्दा दूध तुम्ही कसे साठवता त्यावर अवलंबून असते. ही दुधाची साठवणीची भांडी स्वच्छ निर्जंतुक, चिरा, तडे न गेलेली अशी लागतात. ती साफ करताना कोणत्याही रसायनाचा साबणामार्फत अंशही त्यांना असता कामा नये, शिवाय साफ करण्यासाठी घेतलेले पाणीही अत्यंत स्वच्छ लागते असे त्याचे मापदंड आहेत.
जर भांडी साफ नसतील व तडे, चिरायुक्त असतील तर तेथूनच परत जीवजंतू, घातक पदार्थ दुधात येवू शकतात. डिटर्जंट, क्‍लोरिन इ. पदार्थ दुधात येवू शकतात.
तड्यातून, चिरातून राहिलेल्या दुधाच्या अंशाने जीवजंतूची वाढ सतत दूधात येवून दूध भेसळयुक्त बनू शकते.
पुढचा टप्पा दुधाचे एकत्रिकरण करत असता आजारी जनावरांचे दूध, चांगल्या दुधात येवून भेसळ होवू शकते. येथे टिकवण्याकरता बर्फ, कृत्रिम रसायने दूध टिकवण्यासाठी वापरली जातात, त्यात फॉर्मालिहाईड, हायड्रोजन पेरॉक्साईडची भेसळ होवू शकते.
पुढे असे दूध दुग्ध विक्रेत्याकडे जाते. तेथे खालील गोष्टींची भेसळ होवू शकते.
अस्वच्छ पाणी घालून दूध उत्पादन वाढवणे.
हे पाणीदार दूध परत दाट करण्यासाठी स्टार्च, मिल्क पावडर, साखर इ. चा वापर करणे.
परत असे दूध टिकवण्यासाठी फॉर्मालिन, अँटीबायोटिक्स, हायड्रोजन पेरॉक्साईड वापरणे.
दुधाला कृत्रिम फेस येण्यासाठी साबणयुक्त रसायने वापरणे.
युरिया टाकून दुधाची शुभ्रता वाढवणे.
जनावरांचे खाद्यातून कीटकनाशकेही दुधातून येतात ती न पाहणे.
चार्‍यातून, खाद्यातून अफ्लाटॉक्सीन विषाची मात्रा दुधात येते ती न तपासणे. ( ज्यामयुळे माणसाला कॅन्सर होवू शकतो) जनावरांना दूध वाढीसाठी दिलेली औषधे दुधात न तपासणे.
ह्या सर्वावर कडी म्हणजे दूध कृत्रिम रित्या तयार करणे. हे रासायनिक दूध निर्माण करण्याची करामत 15-20 वर्षांपासून कुरूक्षेत्रीच प्रथम निर्माण केली गेली. पुढे हे महाभारत राजस्थान, हिमाचल, उत्तर प्रदेश, दुधाची कमतरता निर्माण झालेल्या बिहार, मध्यप्रदेश, ओरिसा, कर्नाटक असे करत महाराष्ट्राही पोहचलेले आहे.
ह्या दुधात युरिया, साबण, खाद्यतेल ह्यांचे मिश्रण वापरले जाते व चांगल्या दुधाऐवजी ते 50 - 50, 70 - 30 अशा टक्केवारीने आपल्यापर्यंत पोहचू शकते.
सामान्यांसाठी दूध भेसळीची घातकता
भारतात आपल्या वाट्याला जे दूध येते ते शुध्द असेल अशी खात्री परमेश्‍वर सुध्दा देवू शकत नाही. दूध काढणे ते पुरवणे येथे वरच्या प्रवासात कुणाची बुध्दी कुठे फिरेल ह्याची खात्री देणे कुणालाही शक्य नाही. माझे एक वैज्ञानिक मित्र खाद्य आरोग्यशाळेचे संचालक होते, त्यांनी दुधातील भेसळीचे इतके प्रकार गेल्या 4 वर्षात अनुभवले की ते स्वत:चे दूध स्वत: गोठ्यावरून जावून समक्ष आणू लागले. इतका भेसळीचा धसका त्यांनी स्वत: घेतला.
आपल्या देशाची आंतरदेशीय ख्याती, 70 टक्के पुरवले जाणारे दूध हे भेसळीचे असते अशी आहे. तेथे निदान सामान्य माणसाला आपल्या वाट्याला येणार्‍या दुधाच्या भेसळीच्या घातकतेविषयी माहिती असणे अत्यावश्यक आहे.
डॉ. प्रमोद मोघे, पुणे - मो : 9325380093
यह सवाल इस परीक्षण के लिए है कि क्या आप एक इंसान हैं या मशीनी स्वचालित स्पैम प्रस्तुतियाँ डालने वाली चीज
इस सरल गणितीय समस्या का समाधान करें. जैसे- उदाहरण 1+ 3= 4 और अपना पोस्ट करें
अकाल के काल विलासराव सालुंके की जबानी उनकी कहानी
जलकुंडातून शाश्‍वत ग्रामीण पाणी पुरवठा
नदीपात्र के लिये अनुकूलतम हाइड्रोमीट्रिक नेटवर्क की आवश्यकता और व्यवस्था (Need and provision of optimum stream gauging network for a river basin)
पानी पंचायत : ग्रामीण विकास को निरंतर बनाए रखने का आधार
टिकाऊ कृषि प्रोत्साहन के लिये कृषि परामर्श


हे शब्द असे लिहा ( आ - इ ) | मनोगत

हे शब्द असे लिहा ( आ - इ )
प्रेषक महेश (सोम., ३१/१०/२००५ - १६:०६)
हे शब्द असे लिहा (अं - अ)
हे शब्द असे लिहा ( अ - अ २ )
हे शब्द असे लिहा (अ - अ ३ )
हे शब्द असे लिहा (अ - आ)
हे शब्द असे लिहा ( आ - इ )
हे शब्द असे लिहा (इ - उ)
हे शब्द असे लिहा ( उ - उ )
हे शब्द असे लिहा ( उ - ए )
हे शब्द असे लिहा ( ए - क )
हे शब्द असे लिहा ( क - का )
हे शब्द असे लिहा ( का - कु )
हे शब्द असे लिहा ( कुं - कों )
हे शब्द असे लिहा ( कों - ख्रि )
हे शब्द असे लिहा ( गा - गो )
हे शब्द असे लिहा ( गो - च )
हे शब्द असे लिहा ( च - चु )
हे शब्द असे लिहा ( चु - ज )
हे शब्द असे लिहा ( ज - जु )
हे शब्द असे लिहा (जुं - टि)
हे शब्द असे लिहा (टिं - त)
हे शब्द असे लिहा (त - ति)
हे शब्द असे लिहा (ति - त्रै)
हे शब्द असे लिहा (त्रै - दि)
हे शब्द असे लिहा (दि -दु)
हे शब्द असे लिहा (दु - द्व्य)
हे शब्द असे लिहा (ध - धृ)
हे शब्द असे लिहा (धृ - ना)
हे शब्द असे लिहा (ना - नि)
हे शब्द असे लिहा (नि - नि)
हे शब्द असे लिहा (नि - पं)
हे शब्द असे लिहा (प - पा)
हे शब्द असे लिहा (पा - पी)
हे शब्द असे लिहा (पी - पै)
हे शब्द असे लिहा (पो - प्र)
हे शब्द असे लिहा (प्र - फि)
हे शब्द असे लिहा (फि - बा)
हे शब्द असे लिहा (बा - बें)
हे शब्द असे लिहा (बे - भिं)
हे शब्द असे लिहा (भि - म)
हे शब्द असे लिहा (मं - मा)
हे शब्द असे लिहा (मा - मृ)
हे शब्द असे लिहा (मृ - यो)
हे शब्द असे लिहा (यो - रा)
हे शब्द असे लिहा (रा - ल)
हे शब्द असे लिहा (ल - व)
हे शब्द असे लिहा (व - वा)
हे शब्द असे लिहा (वा -वि)
हे शब्द असे लिहा (वि - वे)
हे शब्द असे लिहा (वे - श)
हे शब्द असे लिहा (श - शि)
हे शब्द असे लिहा (शि - श्रु)
हे शब्द असे लिहा (श्रु - स)
हे शब्द असे लिहा (स -स)
हे शब्द असे लिहा (स - सा)
हे शब्द असे लिहा (सा - सुं)
हे शब्द असे लिहा (सु - सो)
हे शब्द असे लिहा (सो - स्वी)
हे शब्द असे लिहा (स्वी - हु)
हे शब्द असे लिहा (हु - ज्ञे)
प्रतिसाद लिहिण्यासाठी येण्याची नोंद किंवा नावनोंदणी करावी.
 प्रे. गुणा (रवि., २८/०५/२००६ - १७:०५).
नाही प्रे. तो (रवि., २८/०५/२००६ - १९:२७).
तज्ज्ञ की तज्ञ प्रे. गुणा (रवि., २८/०५/२००६ - २१:५३).
इथे पाहा. प्रे. तो (सोम., २९/०५/२००६ - १०:२७).
तज्ज्ञ की तज्ञ प्रे. शुद्ध मराठी (मंगळ., ०२/०१/२००७ - १७:३१).
काही प्रश्न प्रे. वरदा (सोम., २९/०५/२००६ - ०२:०९).
आवाळू प्रे. मृदुला (मंगळ., ३०/०५/२००६ - १५:१५).
अश्विन/आश्विन वगैरे प्रे. शुद्ध मराठी (मंगळ., ०२/०१/२००७ - १७:२२).
अहेर/आहेर प्रे. शुद्ध मराठी (बुध., ०३/०१/२००७ - १७:३६).
दोन्ही बरोबर प्रे. सुवर्णमयी (गुरु., ०४/०१/२००७ - १६:५६).
ctrl_t ने कुठेही बदला.
परवलीचा नवा शब्द मागवा
ह्यावेळी ५ सदस्य आणि ४१ पाहुणे आलेले आहेत.
सध्या एकही आगामी कार्यक्रम नाही.
आता मनोगतावर सर्व ठिकाणी लेखन करताना शुद्धलेखन चिकित्सेची सुविधा उपलब्ध आहे, तिचा लाभ घ्यावा.
तुम्ही मराठीसाठी काय करता
मराठी शब्द हवे आहेत - १३
२०१३ च्या दिवाळी अंकासाठी साहित्य पाठवण्याचे आवाहन
श्रावण मोडक ह्यांचे शोचनीय निधन
मराठी माती - मराठी माणसं - मराठी मती - मराठी मानसं


Peoples Media Pune - Online Pune News

एच.आय.व्ही.संसर्गित विवाहेच्छुक व्यक्तींसाठी वधू-वर सूचक मेळावा
रोटरी क्लब ऑफ पुणे मेट्रो,रोटरी क्लब ऑफ पुणे धायरी,रोटरी क्लब ओ पुणे हिलसाईड,मानव्य संस्था,अक्षदा विवाह पुनर्विवाह संस्था आणि विहान या संस्थांच्या संयुक्त विद्यमाने एच.आय.व्ही संसर्गित विवाहेच्छुक व्यक्तींसाठी वधु-वर पालक परिचय मेळावा शनिवार दिनांक १० फेब्रुवारी २०१८ रोजी निवारा सभागृह,नवी पेठ,पुणे येथे सकाळी १० ते २ या वेळेत आयोजित करण्यात आला आहे.मधुमेह,रक्तदाब,हृदयरोग या सारख्या विविध आजारांसारखाच हा एक आजार असून नियमित सकस पौष्टिक आहार,व्यायाम व औषधोपचार घेतल्याने या आजाराचेही नियंत्रण ठेवणे शक्य असते.समाजातील या दुर्लक्षित व विशेष करून चारित्र्यावर ठपका ठेवल्यामुळे वंचित रहाणा-या नागरिकांसाठी त्यांचेही वैवाहिक आयुष्य योग्य अशा समदु:खी जोडीदाराबरोबर व्यतीत करता यावे म्हणून त्यांचा विवाहयोग जमून यावा म्हणून गेल्या ९ वर्षांपासून हा मेळावा नियमितपणे आयोजित केला जातो.मेळाव्यातून अशा बाधित नागरिकांचे शेकडो विवाह आजवर यशस्वीपणे जमून आले.तज्ञ व्यक्तींकडून समुपदेशनही उपलब्ध करून दिले जाते.या राज्यस्तरीय मेळाव्यासाठी या क्षेत्रात काम करणा-या विविध सेवाभावी संस्था,शासकीय निमशासकीय रुग्णालये,प्राथमिक आरोग्य केंद्र,या रुग्णांना औषधोपचार-समुपदेशन करणा-या सेवाभावी संस्था व माध्यमे यांनी अशा विवाहेच्छुक व्यक्तींपर्यंत ही माहिती पोचविण्याचे पुण्यकर्म करावे असे नम्र आवाहन आहे.
या मेळाव्यात सहभागी होऊ इच्छिणा-या वधु-वरांनी पूर्वनोंदणी व अधिक माहितीसाठी.अक्षदा विवाह पुनर्विवाहसंस्था संपर्क नंबर 8237093455 :मानव्य संस्था -9168842688 किंवा विहान 020 26336083 येथे संपर्क साधावा असे आवाहन करण्यात येत आहे.
डॉ.राजेंद्र भवाळकर अक्षदा विवाह पुनर्विवाह संस्था rvbo7@ymail.com,शिरीष लवाटे मानव्य
सुलभा तळेकर यांची शिवसेना महिला आघाडी उपशहर संघटिका पदी नियुक्ती
स्पर्धा परीक्षा तयारी करू इच्छिणा-या गरीब व होतकरू विद्यार्थ्यांसाठी आकार फाउंडेशकडून मदतीचा हात
कठुआ ८ वर्षाच्या निष्पाप बालिका बलात्कार व खून
रोटरीच्या वतीने अवयवदान विषयी जागृती कार्यक्रम
संजय वाल्हेकर यांची महाराष्ट्र शासन विद्युत वितरण नियंत्रण समिती सदस्यपदी नियुक्ती
संजय चांधेरे यांची महाराष्ट्र शासन विद्युत वितरण नियंत्रण समिती सदस्यपदी नियुक्ती .
गाडीतळ,२२० मंगळवारपेठ येथील स्वच्छतागृहाचे उद्घाटन .
शनिवारवाडा निळा झाला.रविवार ८ एप्रिल ते रविवार १५ एप्रिल पर्यंत निळ्या रोषणाईत न्हाऊन निघणार
खासदार राजू शेट्टी व अब्दुल हाफिज लालाभाई शेख यांना राज्यस्तरीय युवागौरव पुरस्कार जाहीर
अलायन्स क्लब ऑफ पुणेच्या अध्यक्षपदी तेजिंदरसिंग खनूजा
पिपल्स मीडीया पुणे यांना हार्दिक शुभेच्छा
बांधकाम व्यवसायिक. ला.हेमंत मोटाडो 9373312653
संजय वाल्हेकर.विभागप्रमुख वडगावशेरी विधानसभा मतदारसंघ. sanjay_walhekr@yahoo.com 7276485412
राहुल तिकोणे.विजया सोशल फौंडेशन संस्थापक
नगरसेवक मिलिंद काची.प्रबोधन पुणे.
गीता वर्मा (शिवसेना विभाग प्रमुख महिला आघाडी )
उद्योजक गौतम आदमाने वॉटरप्रुफींग कॉन्टॅ्क्टर 9960410606
महेश राजाराम पोकळे,उपविभाग प्रमुख खडकवासला विधानसभा मतदार संघ
सदानंद शेट्टी माजी नगरसेवक
डॉ.सुभानअली एकाब आयुर्वेद सल्लागार www.susabera.com 9823227337
दत्ताभाऊ जाधव शिवसेना कॅन्टोन्मेंट विभाग प्रमुख
सुमित जाधव युवसेना उपविभागप्रमुख Sumitjadhav126@yahoo.com


वर्ग:राष्ट्रीय फुटबॉल संघ - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
राष्ट्रीय फुटबॉल संघवरील लेख या वर्गात समाविष्ट करण्यात आलेले आहेत.
एकूण ४ उपवर्गांपैकी या वर्गात खालील ४ उपवर्ग आहेत.
► अशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ (३२ प)
► दक्षिण अमेरिकेमधील फुटबॉल संघ (रिकामे)
► राष्ट्रीय महिला फुटबॉल संघ (१६ प)
► युरोपामधील देशांचे राष्ट्रीय फुटबॉल संघ (१ क, ५९ प)
"राष्ट्रीय फुटबॉल संघ" वर्गातील लेख
एकूण १६ पैकी खालील १६ पाने या वर्गात आहेत.
अमेरिकन सामोआ फुटबॉल संघ
मोरोक्को राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
लिबिया राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २३ एप्रिल २०१३ रोजी ०४:५९ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


माझी थ्री गॉर्जेस धरणाला भेट | इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)

इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)
पानी की वेबसाईटें, ब्लॉग, वेबपेज
सम्पूर्ण कृषि जल प्रबंधन
सामाजिक पहलू और विवाद
सूचना का अधिकार अधिनियम
ग्लोबल वार्मिंग व जलवायु परिवर्तन
क्या आप जानते है
लेखक की और रचनाएं
18वी महाराष्ट्र सिंचन परिषद
जल आराखड्यात सर्वांगीण विकासाचा विचार
वारसा पाण्याचा - भाग २५
वारसा पाण्याचा - भाग 24
वारसा पाण्याचा - भाग 23
वारसा पाण्याचा - भाग 22
वारसा पाण्याचा - भाग 21
वारसा पाण्याचा - भाग 19
वारसा पाण्याचा - भाग 18
वारसा पाण्याचा - भाग 17
लातूर येथील आयोजित सिंचन परिषदेच्या शिफारसी
भूजलातून पुण्याची 40 टक्के तहान भागते
जायकवाडी जलाशयातील पाणी आवक सूत्रबध्द करा
17 व्या सिंचन परिषदेच्या शिफारशी
वारसा पाण्याचा - भाग 10
वारसा पाण्याचा - भाग 9
वारसा पाण्याचा - भाग 8
वारसा पाण्याचा - भाग 7
जलकुंडातून शाश्‍वत ग्रामीण पाणी पुरवठा
जलयुक्त शिवार अभियान आणि महाराष्ट्र शासनाची भूमिका
अजरामर जल साहित्य - माते नर्मदे
समन्यायी पाणी वाटप - एक ऐतिहासिक लढा
पाणीवापर संस्था शेतकऱ्यांना वरदान
अन्न सुरक्षितता आणि पाणी
जलश्री : मूळजी जेठा महाविद्यालय जळगाव
पंजाबमधील पीक बदल आणि त्याचा भूजलावर होणारा परिणाम
महाराष्ट्र - तेलंगणा आंतरराज्य लेंडी प्रकल्प : एक दृष्टिक्षेप
जलगुणवत्ता तपासणी - एक काळाची गरज
सांडपाणी - समस्या व उकल
शिव कालीन पाणी साठवण योजनेवर, उदासीन सरकार
प्लास्टिक से परहेज करें
पर्यावरण क्या, क्या नहीं
थार की गहराई से
युद्ध और शांति के बीच जल - भाग चार
ओमेगा-3 वसीय अम्ल का महत्त्व
तीस्ता नदी जल समझौते की चुनौतियाँ और सम्भावनायें
स्वास्थ्य का संकट मोबाइल फोन
जिन्दगी में जहर घोल रहा है माइक्रोबीड्स
वायु, जल और भूमि प्रदूषण
टांका द्वारा मरुस्थल में वर्षाजल संग्रहण
जल का प्रणय निवेदन
पर्यावरण की रक्षा, अपने होने की रक्षा है
विकलांग हो गया विनोबा भावे का बसाया गांव
विकास की विकृत अवधारणा
झींगों के साथ रेतीले झींगों के पालन की संभावना
फूड प्रोसेसिंग सेक्टर नए दौर ने जोड़े नए अवसर (Opportunities in food processing sector)
ग्रामीण क्षेत्रों में वर्षाजल संचयन व रिचार्ज तकनीक अनुरेखण की विधियां
खुले में शौच मुक्त निर्मल भारत बनाने के लिये प्रधान मंत्री जी से निवेदन
Home » माझी थ्री गॉर्जेस धरणाला भेट
माझी थ्री गॉर्जेस धरणाला भेट
डॉ. दि. मा. मोरे
नदीच्या दोन बाजूला (12 + 14) प्रत्येकी 700 मॅगा वॅट क्षमतेच्या 26 जनित्राद्वारे आणि भुयारी जलविद्युत केंद्रात तितक्याच क्षमतेच्या 6 जनित्राद्वारे एकूण 22400 मेगा वॅट क्षमतेची विद्युत निर्मिती करण्यात येत आहे. जगातील हे सर्वात मोठे जलविद्युत केंद्र आहे. या काँक्रीट ग्रॅव्हिटी डॅमची लांबी 2 कि.मी आहे आणि बुडीत क्षेत्र जवळपास 1 लक्ष हेक्टर म्हणजेच जायकवाडी जलाशयाच्या तिप्प्ट आहे.
चीन हा एक आशिया खंडातील दक्षिण पूर्व बाजूंनी प्रशांत महासागराने वेढलेला विशाल देश आहे. या देशाचे एकूण भौगोलिक क्षेत्रफळ जवळपास 96 लक्ष चौ.कि.मी (696 कोटी हेक्टर) म्हणजेच भारताच्या तिप्पट आहे. हिमालय पर्वताच्या पलिकडील बाजूस चीन हा देश पसरलेला आहे. सहाजिकच चीनमधील सर्व नद्या उत्तरेकडून उगम पावून महासागराला मिळण्यासाठी आग्नेय दिशेला वाहतात. या देशाची समुद्र सपाटी पासून सरासरी उंची पश्‍चिमेकडून 4000 मीटरपासून पूर्वेकडे 100 मीटर या मर्यादेत आहे. एकूण क्षेत्रफळाच्या केवळ 13.5 टक्के म्हणजे 130 द.ल.हेक्टर जमीन शेती योग्य आहे. प्रत्याक्षात शेतीखाली असणारी जमीन 96 द.ल. हेक्टर (10 टक्के) आहे. चीमचे सरासरी पर्जन्यमान 650 मि.मी आहे. दक्षिण पूर्व किनारपट्टीच्या प्रदेशात पावसाचे प्रमाण 2000 मि.मीच्या पुढे जाते. यांगत्सी नदीच्या खोर्‍यातील दक्षिणेकडील भागात 1000 मि.मी पेक्षा जास्त पाऊस पडतो. उर्वरित चीनमध्ये (उत्तर, इशान्य आणि मध्य) पडणारा पाऊस हा 400 ते 800 मि.मीच्या दरम्यान असतो. दक्षिणेकडे मे ते ऑगस्ट तर उत्तरेकडे जून ते सप्टेंबर हे महिने पावसाचे असतात. शेतीचे मोजमाप मू = 6.7 गुंठा या परिमाणात केले जाते. एका कुटुंबाकडे सरासरी 1.2 एकर जमीन आहे.
चीनमध्ये 50000 पेक्षा जास्त नद्या (100 चौ.की.मी पेक्षा जास्त ) आहेत. यांगत्सी ही चीनमधील सर्वात मोठी नदी (6300 कि.मी) असून या नदी खोर्‍यातून वर्षाकाठी 1000 अब्ज घमी पाणी प्रवाहित होते. येलो (पीत) नदी ही चीनमधील दुसर्‍या क्रमांकाची (5464 कि.मी) नदी असून या नदीतून वर्षाकाठी 66 अ.घ.मी पाणी प्रवाहित होते. या देशामध्ये पावसाद्वारे वर्षाकाठी उपलब्ध होणारे एकूण पाणी 6190 अ.घ.मी आहे आणि त्यापैकी वर्षाकाठी सरासरी 2700 अ.घ.मी पाणी (1 फूट उंचीचे) नद्यांमधून प्रवाहित होते तर 1300 अ.घ.मी भूजलात रूपांतरित होते. यामध्ये पावसामुळे 98 टक्के तर बर्फ वितळल्यामुळे 2 टक्के असते. चीनची प्रति माणशी पाण्याची उपलब्धी 2300 घमी आहे आणि ती जक्षाच्या तुलनेत 1/4 आहे. दक्षिण चीन आणि नैऋत्य चीन या भागात जवळपास 80 टक्के पाणी उपलब्ध आहे तर या भागात 55 टक्के लोकसंख्या आणि 36 टक्के शेती आहे. चीनच्या दक्षिण भागातील दर माणशी पाणी उपलब्धी 20000 घमी पेक्षा जास्त आहे तर उच्चत चीनमध्ये हे प्रमाण 200 घमीच्या आसपास आहे.
दक्षिणेकडे पूर येतात तर उत्तरेकडे दुष्काळी स्थिती असते. जवळपास 75 टक्के नदीतील प्रवाह हा पावसाळ्याच्या (जुलै ते सप्टेंबर) पूर प्रवण काळात वाहून जातो. पाऊस हंगामी आहे आणि पायाची उपलब्धी विषम आहे. ही परिस्थिती भारताशी आणि महाराष्ट्राशी थोडीशी मिळती जुळती आहे. भारतामध्ये उत्तरेकडील 30 टक्के क्षेत्र व्यापणार्‍या गंगा, ब्रम्हपुत्रा नदी खोर्‍यात पाण्याची उपलब्धी देशातील एकूण पाण्याच्या 60 टक्के आहे. या खोर्‍यातील दरडोई पाण्याची उपलब्धी 2000 घमीच्या आसपास आहे तर दक्षिण भारतातील कावेरी खोर्‍यातील दरडोई पाण्याची उपलब्धी 500 घमी त्या आसपास आहे. गुजरात राज्यातील साबरमती नदी खोर्‍यातील दरडोई पाण्याची उपलब्धी 250 घमी पेक्षा जास्त नाही. महाराष्ट्रातील पश्‍चिम वाहिनी (कोकण) उपखोर्‍यात दरडोई पाण्याची उपलब्धी अवघी 100 घमी पण नाही. हंगामी व स्थळ आणि काळाच्या परिमाणात विषम असणार्‍या पावसाच्या प्रदेशात पाण्याच्या लहान मोठ्या अगणित साठवणी निर्माण करणे हे विकासाला कवेत घेण्यासाठीचे उत्तर असते. चीन या देशाने नेमके हे मर्म जाणले असून याच दिशेने प्रवास करून जवळपास लहान मोठी 85000 पेक्षा जास्त जलाशये निर्माण केली असल्याचे कळते. चीन या देशाची जलविद्युत निर्मिती क्षमता जवळपास 4 लक्ष मे.वॅट (जगात सर्वात अधिक) आहे. चीनचे 90 टक्के भौगोलिक क्षेत्र शेतीच्या दृष्टीने अनुत्पादित आहे. भात, गहू, मका, सोयाबीन, बार्ली, चहा, कापूस ही काही प्रमुख पिके आहेत.
180 लक्ष चौ. कि.मी पाणलोट क्षेत्र असलेली यांगत्सी नदी उत्तर तिबेटच्या हिमाच्छादीत पर्वतातून उगम पावते आणि चीनच्या नैऋत्य भागातून वाहात, जवळपास 200 कि.मी लांबीच्या खोल दरीतून (थ्री गॉर्जेस) वाहात जावून इशान्य दिशेला शांघाई या शहराजवळ प्रशांत महासागराला मिळते. या 200 कि.मी लांबीत तीन अति अरूंद आणि अति खोल ( सुमारे 10 .कि.मी, 45 कि.मी आणि 75 कि.मी) दर्‍या आहेत आणि या दर्‍यांना (कुतांग, यू आणि झिलींग) पोटात घेणारे धरण म्हणजेच थ्री गॉर्जेस डॅम आहे. या धरणाच्या नावाच्या पाठीमागे हे नैसर्गिक सत्य दडलेले आहे. नैऋत्य चीन मधील यांगत्सी ही ताकदवान नदी आणि शेजारी इशान्य चीनमधील पीत नदी या दोन विशाल नद्या चीनच्या जीवनदायिनी आहेत असे म्हणले तर अतिशयोक्ति वाटू नये. शेती आणि उद्योग आगर असणारा हा चीनचा सुपीक प्रदेश आहे. साधारणत: चीन वा कॅनडा या देशाच्या आकारमानाच्या 1/5 पाणलोट क्षेत्र असणार्‍या यांगत्सी या नदी खोर्‍यामध्ये चीनची 1/3 लोकसंख्या वास करीत आहे. देशाला लागणारे 40 टक्के अन्नधान्य आणि 70 टक्के भात या नदी खोर्‍यात पिकतो. चीनच्या एकू़ण औद्योगिक उत्पादनाच्या जवळपास 40 टक्के उत्पादन यांगत्सी नदी खोर्‍यात होते असे सांगण्यात आले. भारतातील कावेरी नदी खोर्‍याने तामिळनाडू राज्याच्या 1/3 भाग व्यापलेला आहे. पण या राज्याची 2/3 अर्थव्यवस्था या कावेरी खोर्‍यावर आधारलेली आहे असे समजते. मोठ्या नद्यांचे आणि त्यात असणार्‍या पाण्याचे आर्थिक सामर्थ्य किती मोठे असते याची या दोन उदाहरणावरून कल्पना येते.
यांगत्सी नदीचे खोरे चीनची जीवनदायिनी आहे हे सत्य एका बाजूला असताना याच नदीने भयावह असे पूर निर्माण करून खोर्‍यातील लोकांचे जीवन उध्वस्त केल्याचा इतिहास पण न विसरण्यासारखा आहे. 20 व्या शतकात या खोर्‍याला पाच वेळा अतितीव्र अशा पुराचा वेढा पडला होता आणि त्यामध्ये जवळपास 3 लक्ष लोक मृत्यूमुखी पडले आणि लाखो लोक बेघर झाले. इ.स.पूर्व 5 व्या शतकापासून चीनच्या शासनकर्त्यांनी या नदीच्या पुराला, मातीच्या तटबंदीने आटोक्यात आणण्याचा कसोशीने प्रयत्न करूनसुध्दा पुराच्या विनाशापासून सुटका करून घेण्यात त्यांना यश संपादन करता आले नाही.
1920 साली प्रथमत: पुरावर नियंत्रण मिळविण्याच्या पारंपारिक पध्दतीला दूर सारून नदीचा प्रवाह अडविणारे बहुउद्देशीय विशालकाय धरण बांधण्याची अभियांत्रिकी संकल्पना मांडण्यात आली. जवळपास नदी खोर्‍यातील 1 कोटी लोकांना पुरापासून सुरक्षितता देण्याच्या उद्देशातून थ्री गॉर्जेस धरणाचा जन्म झालेला आहे. या बरोबरच 20 हजार मेगा वॅटपेक्षा जास्त जलविद्युत निर्मिती करून औद्योगिक विकास घडविणे आणि नदीपात्रातून हजारो कि.मी. ची जलवाहतूक करणे ही काही प्रमुख उद्दीष्ट्ये नजरेसमोर ठेवण्यात आली. समुद्र सपाटीपासून 185 मी. उंचीच्या धरणामुळे त्या पाठीमागचे जलाशय 600 कि.मी लांबीत पसरले असून त्यामुळे 10 लक्ष लोकांना विस्थापित व्हावे लागले. यांगस्ती नदीच्या 1954 च्या पुराने 30 हजार लोक मृत्युमुखी पडले आणि 10 लक्ष लोक बेघर झाले. या घटनेतून थ्री गॉर्जेस धरण बांधण्याची निकड पुढे आली आणि चेअरमन माओ त्से तुंग यांनी या विचाराला वेग दिला.
निसर्गाला कवेत घेणार्‍या या वास्तूच्या निर्मितीकडे चीनने जल विकास प्रकल्प निर्मितीमध्ये जाणकार असणार्‍या जगातील अनेक देशांची (अमेरिका, रशिया, कॅनडा इ.) मदत घेतली. त्याचवेळी चीनने अनेक देशांनी केलेल्या विरोधाचा भक्कमपणे सामना केला पण धरण निर्मितीच्या ध्येयापासून ते ढळले नाहीत. देशांतर्गत लोकांकडून पण विरोध झराला. 1992 मध्ये चीनच्या संसदेतील जवळपास 1/3 सदस्यांनी धरण बांधणीच्या प्रस्तावाला विरोध केला होता. चीनच्या शासनकर्त्यांनी अंतर्गत विरोध मोडून काढून जवळपास 70 वर्षाच्या प्रयत्नाला फलद्रूप करण्याचा निर्धार केला. भूकंप प्रवणता, धरण सुरक्षितता, जलाशयातील गाळ संचयता, लाखो लोकांचे विस्थापन, पर्यावरणीय प्रश्‍न असे महत्वाचे मुद्दे घेवून या प्रकल्पाला जागतिक स्तरावर मोठा विरोध झाला. मोठे नाव, मोठा पैसा, नाममात्र लाभ आणि काहींचाच फायदा करणारे स्मारक उभारण्याचा चीनने वेडेपणा करू नये अशी पण भाषा अनेकांनी केली. लाखो लोकांचे पुनर्वसन करून विस्थापितांना किती लवकर मूळ जागेवरून हलविले जाईल याचा एक पथदर्शी प्रयोग चीन शासनाने धरणाच्या बांधकामाला सुरूवात करण्याच्या दोन ते तीन वर्षे अगोदरच करून दाखविला होता.
1991 मध्ये अल्पशा काळात 10 हजार लोक व्यवस्थितपणे पुनर्स्थापित करून समाजिक क्षेत्रातील क्षमता चीनने जगासमोर आणल्याच्या नोंदी पण वाचण्यात येतात. दरम्यानच्या काळात 1991 च्या पुराने जवळपास 3 हजार लोकांचा बळी घेतला. या पार्श्‍वभूमिवर पुरापासून संरक्षण मिळविण्यासाठी थ्री गॉर्जेस धरण तातडीने बांधण्याची गरज, चीन तर्फे जागतिक समुदायासमोर मांडण्यात आली. या प्रकल्पाला विरोध करणारे चीन देशातील अनेक जाणकार होते आणि ते त्यांच्या विचारापासून विचलित होत नव्हते. 1992 मध्ये Amsterdam या ठिकाणी स्थापन झालेल्या आंतरराष्ट्रीय जल लवादामुळे थ्री गॉर्जेस डॅमच्या विरोधातले प्रकरण मांडण्यात आले. विस्थापितांचे हक्क आणि त्यांच्या गरजांकडे पुढे चालून धरण निर्माते दुर्लक्ष करतात असा शेरा मारून लवादाने प्रकल्पाच्या विरोधात निकाल दिलेला होता. जागतिक बँक आणि इतर आर्थिक मदत करणार्‍या संस्था प्रकल्पाला आर्थिक मदत करण्याच्या विरोधात गेलेल्या असतानासुध्दा 70 वर्षाच्या वाद विवाद, नियोजन यातून बाहेर पडून 1993 मध्ये चीनी शासनाने 20 वे शतक संपण्याच्या आत थ्री गॉर्जेस डॅमचे बांधकाम प्रगतीपथावर राहील याचा निश्‍चय केलेला होता.
1993 ला प्रकल्पाचे काम हाती घेण्यात आले आणि 15 वर्षात म्हणजे 2009 पर्यंत नियोजित केलेल्या मुदतीच्या आत या प्रकल्पाचे काम पूर्ण करून त्यापासून नियोजित केलेले लाभ मिळविण्यासाठी प्रकल्प कार्यान्वित करण्यात आला. यांगत्सी नदीवर इचांग शहराच्या जवळच वरच्या भागात थ्री गॉर्जेस डॅम निर्माण करण्यात आला आहे. या प्रकल्प निर्मितीमागील मुख्य उद्दीष्ट पूर नियंत्रण, जलविद्युत निर्मिती आणि जलवाहतूक हे जरी असले तरी यापासून इतर अनेक लाभ जसे पर्यटन, पर्यावरण सुरक्षितता, सिंचन, दुष्काळ निवारण, औद्योगिक विकास, विकासाभिमुख पुनर्वसन, पर्यावरण शुध्दिकरण, मत्स्यपालन इ. मिळविण्याचे नियोजन करण्यात आलेले आहे. यांगत्सी नदीचे पात्र खोल आणि अरूंद असल्याने जलाशयाची रूंदी 1000 मीटर ते 1700 मीटर पर्यंत मर्यादित आहे. या जलाशयाची क्षमता 39.3 अ.घमी (महाराष्ट्रातील लहान मोठ्या सर्व जलाशयाच्या सध्याच्या एकूण साठवण क्षमते इतकी वा कोयना जलाशयाच्या 13 पट म्हणजेच 1300 टीएमसी आहे. गुजरातमधील सरदार सरोवर जलाशयाचा जीवंत पाणी साठा 5.8 अ.घमी आहे) आणि यापैकी पूर साठवण क्षमता 21.15 अ.घमी आहे.
10 वर्षातून एकदा ते 100 वर्षातून एकदा येणार्‍या तीव्रतेचा पूर जलाशयात साठवून ठेवण्याची क्षमता निर्माण करण्यात आलेली आहे. थ्री गॉर्जेस प्रकल्पामध्ये धरण, सांडवा, धरण पायथ्याशी दोन बाजूला दोन जल विद्युत केंद्रे, दुहेरी पाच टप्प्यातील शीपलॉक, शिप लीफ्ट आणि जल वाहतूकीच्या सोयी इ. चा अंतर्भाव होतो. 1993 ते 97 या काळात घळ भरणी करून नदी अडविण्यात आली. 1998 ते 2003 मध्ये जलाशयात पाणी साठवून विद्युत निर्मिती सुरू करण्यात आली आणि 2009 ला प्रकल्प पूर्ण करण्यात आला. धरणासाठी मजबूत पाया, बांधकामासाठी सोयीस्कर जागा इ. अनेक घटकांचा अभ्यास करून धरणाच्या 15 पर्यायी जागेतून, शेवटी नदीपात्र एका लहानशा निसर्ग निर्मित बेटामुळे दोन भागात (900 मी आणि 300 मी) विभागल्या ठिकाणी थ्री गॉर्जेस धरणाची जागा निश्‍चित करण्यात आली आहे.
बेटामुळे बांधकामासाठी नदी प्रवाह वळविणे सोपे झाले. म्हणून या नदीपात्रातील बेट ही निसर्गाकडून चीनला मिळालेली देणगी आहे असे म्हणले जाते. या कारणास्तव धरणाची जागा नदीपात्र सरळ असणार्‍या ठिकाणी ऐवजी वळणावर घेतलेली आहे असे अनुमान काढण्यास जागा आहे. स्थापत्य अभियांत्रिकीच्या नजरेतून धरणाची निवडलेली जागा आदर्श नसावी. धरणाचा पाया जलाभेद्य ग्रॅनाईट या रूपांतरित खडकात भक्कमपणे रोवलेला आहे. काँक्रीटमध्ये बांधलेल्या या धरणासाठी बाजूच्याच दुहेरी जल वाहतूकीसाठी खोदलेल्या कालव्यातील (शिपलॉक) ग्रॅनाईट खडकाचा वापर करण्यात आला आहे.
या धरणाचा जवळपास 500 मीटर लांबीचा सांडवा नदीपात्राच्या मध्यभागी आहे. सांडव्याची वहन क्षमता 1 लक्ष घमी प्रति सेकंदापेक्षा (102500 घमी प्रति सेकंद म्हणजेच 36 लक्ष क्युसेक्स) सरदार सरोवर प्रकल्पाच्या सांडव्याची क्षमता जवळपास 30 लक्ष क्युसेक्स आहे) थोडीशी जास्त आहे. हा प्रचंड प्रवाह तळातील दोन पातळीवरील 23 + 22 विमोचकाद्वारे नदीपात्रात खालच्या बाजूस ओतला जातो. या धरणामुळे यांगत्सी नदीतील इचांग शहरापासून वरच्या भागातील जलाशयामुळे जवळपास 660 कि.मी चा जलमार्ग जलवाहतूकीसाठी बाराही महिने कसल्याही अडथळ्याविना उपलब्ध झालेला आहे. धरण बांधण्याच्या पूर्वी नदी पात्रातील उंचवट्यामुळे जलवाहतूकीला अडथळे होते. शांघाई पासून जवळपास 2.5 कि.मीचा जलवाहतूकीचा मार्ग 10 हजार टन क्षमतेच्या बोटीने वाहतूक करण्यास उपलब्ध झालेला आहे. जलवाहतूक ही अतिशय स्वस्त, सुरक्षित आणि पर्यावरणाला इजा न पोचविणारी असते. धरणाच्या डाव्या किनार्‍यावर दुहेरी वाहतूक करणार्‍या शिपलॉकच्या निर्मितीमुळे जलवाहतूकीची सोय उपलब्ध झालेली आहे. चीनच्या दृष्टीने ही फार मोठी उपलब्धी आहे. शिपलॉक कालव्यामुळे धरणाखालचे नदीपात्र आणि धरणाच्या पाठीमागील जलाशय पातळी यातील जवळपास 113 मीटर उंचीचा फरक पाच टप्प्यात ओलांडणे शक्य झालेले आहे. याच्याच जोडीला ही उंची एका टप्प्यामध्ये पार करण्यासाठी शिपलिफ्ट या टॉवरची निर्मिती करण्यात आलेली आहे. साधन सामग्रीची वाहतूक आणि पर्यटनाचा विकास या दोन्ही बाबी सहजपणे साध्य झालेल्या आहेत.
नदीच्या दोन बाजूला (12 + 14) प्रत्येकी 700 मॅगा वॅट क्षमतेच्या 26 जनित्राद्वारे आणि भुयारी जलविद्युत केंद्रात तितक्याच क्षमतेच्या 6 जनित्राद्वारे एकूण 22400 मेगा वॅट क्षमतेची विद्युत निर्मिती करण्यात येत आहे. जगातील हे सर्वात मोठे जलविद्युत केंद्र आहे. या काँक्रीट ग्रॅव्हिटी डॅमची लांबी 2 कि.मी आहे आणि बुडीत क्षेत्र जवळपास 1 लक्ष हेक्टर म्हणजेच जायकवाडी जलाशयाच्या तिप्प्ट आहे. धरणाचा सांडवा हजार वर्षात एकदा येणार्‍या पुराला वाहून नेण्याइतक्या क्षमतेचा आहे. नदीतील वार्षिक प्रवाह जवळपास 1 हजार अ.घमी आहे. पण पूर साठवण क्षमता मात्र 22.15 अ.घमी आहे. पुराची साठवण आणि पुराचा वेग कमी करून पुराची तीव्रता 30 टक्क्याने कमी करून पुराचे नियमन करण्याची सोय करण्यात आलेली आहे. जवळपास दीड कोटी लोकांना आणि 15 लक्ष हेक्टर शेतीला पुरापासून संरक्षण मिळालेले आहे. 40 अ. घमी क्षमतेचे जलाशय निर्माण करण्यासाठी अनेक शहरे, खेडी, शेतजमिनी, फळबागा आणि 28 हजार हेक्टर वन जमीन पाण्याखाली बुडालेली आहे. यासाठी सुमारे 1.13 द.ल. लोकांचे पुनर्वसन करावे लागले. यापैकी जवळपास 7 लक्ष लोकांचे पुनर्वसन जलाशयाच्या भोवती करण्यात आले.
1 लाखापेक्षा जास्त लोक शहरामध्ये स्थलांतरित झाली. पुनर्वसित झालेली शहरे, खेडी याचा दर्जा मूळ परिस्थितीपेक्षा फारच उच्च दर्जाचा राखण्यात आला आहे. बहुतांशी पुनर्वसन लोकांच्या इच्छेप्रमाणे करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले. जमिनीला जमीन, घराला घर आणि नोकरीमध्ये प्राधान्य या तत्वाची अंमलबजावणी करण्यात आल्याचे समजले. चीनमध्ये सर्व जमिनी सरकारी मालकीची आहे. साधारणत: 30 वर्षाच्या भाडेपट्ट्याने प्रत्यक्षात खेड्यात राहून शेती करणार्‍या शेतकर्‍यालाच जमीन दिली जाते. यामुळे धरणासाठी करावे लागणारे भूसंपादन सोपे, सोयीचे असणार. भारतात जमिनीची मालकी शेतकर्‍याकडे आहे. शेतकर्‍यांकडून जमीन संपादित करणे अवघड जाते. हा मूलभूत फरक आहे.
थ्री गॉर्जेस जलाशय नदी पात्रासारखे आहे. जलाशयाची सारसरी रूंदी 1 कि.मी पेक्षा कमी आहे. दुसर्‍या ठिकाणी जलाशयाची रूंदी 1.75 कि.मी पर्यंत वाढलेली आहे. जलाशयात साठणारा गाळ हा एक जलाशय निर्मितीतील कळीचा मुद्दा होता. जलाशयामध्ये पाणलोटातून गाळ येणे ही एक नेसर्गिक प्रक्रिया आहे. साठलेल्या गाळामुळे जलाशयाची क्षमता कमी होवू नये आणि जलवाहतुकीसाठी अडथळा निर्माण होवू नये यासाठी चार पाच बाबींचा अवलंब केल्याचे कळते. पावसाळ्यामध्ये गढूळ पाणी तळातील विमोचकाद्वारे जलाशयाबाहेर काढणे, पावसाळा संपल्यानंतर नितळ पाणी जलाशयामध्ये साठविणे, पाणलोटामध्ये मृद आणि जल संधारणाचे प्रकल्प राहविणे, छोट्या मोठ्या उपनद्यांवर जलसाठे निर्माण करून वाहून येणार्‍या गाळाला अडविणे, पाणलोटात वन विकास करणे आणि पाचवी बाब म्हणजे जलाशयातील वाळू आणि गाळ यंत्राच्या सहाय्याने विविध प्रयोजनासाठी बाहेर काढणे या त्या योजना आहेत.
सप्टेंबर 17 च्या अळेरीस म्हणजेच पावसाळ्याच्या शेवटी आम्ही या प्रकल्पाला भेट दिली. त्यावेळी जलाशय पातळी अर्ध्यावर असल्याचे दिसले. जलाशय भरण्याच्या नियमानलीत भारत आणि चीन या दोन देशामध्ये वेगळेपण असल्याचे दिसून आले. पावसाळ्याच्या शेवटी भारतातील जलाशये पूर्ण पातळीपर्यंत असतात, कारण पावसाळ्यानंतर नदीपात्रात फारच अल्प प्रवाह असतो. भारतात धरणाचा पूर नि:सारणीचा सांडवा वरच्या पातळीवर असतो. थ्री गॉर्जेस डॅम साठी नदीच्या तळाजवळ पूर नि:सारण करणारी विमोचके ठेवण्यात आलेली आहेत. त्यामुळे पावसाळ्यातील पुराचे गढूळ पाणी बाहेर काढता येते.
या प्रकल्पामुळे परिसरामध्ये पर्यावरणीय सुधारणा आणि वातावरणीय शुध्दता निर्माण झाल्याचा दावा ची सरकार करते. या परिसरात फिरल्यानंतर या दाव्याला विरोध करावासा वाटत नाही. मानवी अंगाने प्रकल्पग्रस्त लोकांचे पुनर्वसन करून त्यांच्या सामाजिक आणि आर्थिक स्थितीमध्ये स्थैर्य निर्माण केल्यामुळे लोकांचे हाल, त्यांची नाराजी इ परिस्थितीचे सहजासहजी दर्शन होत नाही असे म्हणले तरी चालेल. पूरामुळे होणारे अपघात कमी झाले, मनुष्यहानी वाचली, शेतीचे नुकसान टळले, जमिनीवर साचणारे आणि रोगराईस जन्म देणारी पाण्याची डबकी कमी झाली. साहजिकच संसर्गजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव कमी झाला. जवळपास 22400 मे. वॅट क्षमतेची स्वच्छ ऊर्जा उपलब्ध झाली.
यामुळे जाळल्या जाणार्‍या कोळशात घट झाली. कार्बन मोनॉक्साईड, सल्फर डाय प्रादुर्भाव कमी झाला आणि मानवाचे आरोग्य सुधारले अशीही मांडणी प्रकल्प निर्मात्याकडून केली जाते. विशाल जलाशय निर्माण झाले आहे आणि त्यामुळे इ. क्षेत्रात भरीव सुधारणा झालेली आहे. या खात्रीलायक जलसाठ्यामुळे यांगत्सी नदीतील पाणी उत्तर भागात वळविणे शक्य झाले आणि त्यामुळे भविष्यात येणार्‍या भूकंपाच्या हादर्‍यास तोंड देण्याची पुरेशी क्षमता भूगर्भीय खडकामध्ये आहे. थ्री गॉर्जेस धरण भूकंपाच्या रिष्टर स्केल ला पण स्थिर राहील याची काळजी घेण्यात आली आहे. युध्दासारख्या आपत्तकालीन परिस्थितीत धरण फुटले तरी खालच्या पात्रातील नदी पात्रात बराचसा पूर मावला जाईल याची योग्य ती काळजी नियोजनकर्त्यांनी घेतलेली आहे अशीही मांडणी ते करतात.
यह सवाल इस परीक्षण के लिए है कि क्या आप एक इंसान हैं या मशीनी स्वचालित स्पैम प्रस्तुतियाँ डालने वाली चीज
इस सरल गणितीय समस्या का समाधान करें. जैसे- उदाहरण 1+ 3= 4 और अपना पोस्ट करें
अकाल के काल विलासराव सालुंके की जबानी उनकी कहानी
जलकुंडातून शाश्‍वत ग्रामीण पाणी पुरवठा
नदीपात्र के लिये अनुकूलतम हाइड्रोमीट्रिक नेटवर्क की आवश्यकता और व्यवस्था (Need and provision of optimum stream gauging network for a river basin)
पानी पंचायत : ग्रामीण विकास को निरंतर बनाए रखने का आधार
टिकाऊ कृषि प्रोत्साहन के लिये कृषि परामर्श


आपल्यासाठी आपणच Aaplyasathi Aapanach

नवीन पुस्तकं / New Releases
राजकारण-समाजकारण / Social - Political
उपयुक्त विज्ञान / Useful Science
व्यक्तिमत्त्व विकास / Self-Help
महत्त्वाची पुस्तकं / Best Sellers
आपल्यासाठी आपणच | Aaplyasathi Aapanach उत्तरायुष्य गुणवत्तापूर्ण जगण्यासाठी
वय वाढणं म्हणजे नक्की काय असतं तर वयाबरोबर अनेक शारीरिक आणि मानसिक बदल होणं. या बदलांमुळे थोडंसं गोंधळल्यासारखं होतं. साठीनंतरच्या या टप्प्यात अनेक कौटुंबिक व सामाजिक समस्याही जाणवू लागतात आणि त्यावर समंजस भूमिका घेण्याच्या दृष्टीने मार्गदर्शन मिळावं अशी एक गरज वाटू लागते.
आज आपली दैनंदिन जीवनशैली अमूलाग्र बदलली आहे. त्याचबरोबर आयुष्यमानही वाढलं आहे. वाढलेल्या आयुष्याचं नियोजन कसं करावं याचा विचारही ज्येष्ठांनी केलेला नसतो. त्यामुळे अनेक समस्या भेडसावतात.
या दृष्टीने या पुस्तकात ज्येष्ठांचे प्रश्न निर्माण होण्यामागची कारणं कोणती वृध्दांच्या समस्यांवर काम करणार्‍या संस्था नक्की काय करतात वृध्दांच्या समस्यांवर काम करणार्‍या संस्था नक्की काय करतात अशा प्रश्नांची चर्चा केली आहे. याशिवाय 'वृध्दकल्याणशास्त्र' या नवीन विद्याशाखेची ओळख करून दिली आहे. तसेच वृध्दनिवासाचे विविध पर्याय, वृध्दाश्रमांचे प्रकार व तेथील सोयी-सुविधांची माहितीही यात आहे.
वृध्दांच्या समस्या वृध्दांनीच सोडवाव्यात, त्यासाठी त्यांनी मानसिकता बदलावी व वृध्दकल्याणासाठी पुढाकार घ्यावा. म्हणजेच 'आपल्यासाठी आपणच' हा सर्वस्वी नवा विचार व सकारात्मक दृष्टिकोन या पुस्तकात लेखिकेने मांडला आहे.
ज्येष्ठांसाठी चार गोष्टी युक्तीच्या | Jeshthansathi Char Goshti Yuktichya
आजी-आजोबा आधार की अडचण
नवीन पुस्तकं / New Releases
राजकारण-समाजकारण / Social - Political
उपयुक्त विज्ञान / Useful Science
व्यक्तिमत्त्व विकास / Self-Help
महत्त्वाची पुस्तकं / Best Sellers
|| घराला समृद्ध करणारी पुस्तकं ||


ATP Maharashtra Open Tennis: India's Ramkumar, Bhambri Challenge Finishes | एटीपी महाराष्ट्र ओपन टेनिस : भारताच्या रामकुमार, भांब्रीचे आव्हान संपुष्टात | Lokmat.com

एटीपी महाराष्ट्र ओपन टेनिस : भारताच्या रामकुमार, भांब्रीचे आव्हान संपुष्टात
भारताच्या युकी भांब्री आणि रामकुमार रामनाथन यांना अनुक्रमे फ्रान्सचा पिएरे ह्युजूस हर्बर्ट व मारिन सिलीचकडून पराभव पत्करावा लागल्यामुळे त्यांचे एकेरी गटात एटीपी महाराष्ट्र ओपन टेनिस स्पर्धेत दुस-या फेरीत आव्हान संपुष्टात आले.
लोकमत न्यूज नेटवर्क पुणे : भारताच्या युकी भांब्री आणि रामकुमार रामनाथन यांना अनुक्रमे फ्रान्सचा पिएरे ह्युजूस हर्बर्ट व मारिन सिलीचकडून पराभव पत्करावा लागल्यामुळे त्यांचे एकेरी गटात एटीपी महाराष्ट्र ओपन टेनिस स्पर्धेत दुस-या फेरीत आव्हान संपुष्टात आले. दुसरीकडे नेदरलँडच्या रॉबिन हासी, फ्रान्सच्या बेनॉट पैरे या खेळाडूंनी आपापल्या प्रतिस्पर्ध्यांचा पराभव करून उपांत्यपूर्व फेरीत प्रवेश केला. महाराष्ट्र टेनिस संघटनेच्या वतीने म्हाळुंगे-बालेवाडी येथील श्री शिवछत्रपती क्रीडा संकुलातील टेनिस कोर्टवर सुरू असलेल्या या स्पर्धेत एकेरीत दुस-या फेरीत जागतिक क्रमवारीत ८१ व्या स्थानावर असलेल्या फ्रान्सच्या पिएरे ह्युजूस हर्बर्टने जागतिक क्रमवारीत ११८ व्या स्थानावर असलेल्या भारताच्या युकी भांब्रीचा १ तास ५० मिनिटे चाललेल्या लढतीत ६-४, ३-६, ४-६ तीन सेटमध्ये पराभव करून दिमाखात उपांत्यपूर्व फेरीत धडक मारली. चुरशीच्या झालेल्या या लढतीत युकीने पहिल्याच गेममध्ये पिएरेची सर्व्हिस रोखली. त्यानंतर दोन्ही खेळाडूंनी आपापली सर्व्हिस राखत जिगरबाज खेळाचे प्रदर्शन केले. दहाव्या गेममध्ये युकीने ४०-४० असे गुण झाले असताना दोन अफलातून फटके परतावून लावत हा सेट ६-४ असा जिंकून आघाडी घेतली. दुसºया सेटमध्ये पिएरेने अधिक आक्रमक सुरुवात केली. या सेटमध्ये पिएरेने युकीची दुसºया व चौथ्या गेममध्ये, तर युकीने पिएरेची पहिल्या, पाचव्या गेममध्ये सर्व्हिस भेदली. पण सामन्यात ५-३ अशा फरकाने आघाडीवर असताना ९ व्या गेममध्ये पिएरेने बिनतोड सर्व्हिस करत हा सेट युकीविरुद्ध ६-३ असा जिंकून सामन्यातील आपले आव्हान कायम ठेवले. तिसºया व निर्णायक सेटमध्ये पिएरेने वेगवान व चतुराईने खेळ केला. या सेटमध्ये आपले वर्चस्व कायम राखत हा सेट युकीविरुद्ध ६-४ अशा फरकाने जिंकून विजय मिळवला. भारताच्या रामकुमार रामनाथनला यूएस ओपन आणि २0१७ मध्ये विम्बल्डन स्पर्धेत अंतिम फेरीत पोहोचणाºया मारिन सिरीचकडून ४-६, ३-६ गुणांनी पराभव पत्करावा लागला. जागतिक क्रमवारीत ४२ व्या स्थानावर असलेल्या नेदरलँडच्या रॉबिन हासी याने जागतिक क्रमवारीत ११३ व्या स्थानावर असलेल्या चिलीच्या निकोलस जेरीचा टायब्रेकमध्ये ३-६, ७-६ (५), ७-५ असा पराभव करून आगेकूच केली. हा सामना २ तास १० मिनिटे चालला. जागतिक क्र. ४१ असलेल्या फ्रान्सच्या बेनॉट पैरे याने जागतिक क्र. ८५ असलेल्या हंगेरीच्या मार्टन फॉक्सोविक्स याचा ६-४, ६-७ (४), ७-६ (६) सेटनी ३ तास २ मिनिटे चाललेल्या सामन्यात पराभव करून उपांत्यपूर्व फेरीतील आपली जागा निश्चित केली. पहिल्या सेटमध्ये मला हवी तशी सर्व्हिस करता आली नाही, कारण मला सूर गवसला नव्हता. हुकमी सर्व्हिस हे माझे प्रमुख अस्त्र आहे. परंतु तेच निष्प्रभ ठरल्यामुळे पहिला सेट युकीला जिंकता आला. परंतु सर्व्हिस हेच माझं गुण मिळविण्याचे मुख्य साधन असल्यामुळे मी त्यासाठी प्रयत्न सुरू ठेवले आणि दुसºया सेटमध्ये यश मिळाले. त्यामुळे दुसरा सेट जिंकून सामन्यात मला १-१ अशी बरोबरी साधता आली. तरीही सामना जिंकण्याकरिता आणखी विशेष प्रयत्न करणे आवश्यक आहे हे मला जाणवत होते. त्यामुळे तिसºया सेटमध्ये मी माझी सर्व्हिस राखण्यावर भर दिला. कारण माझी खेळण्याची तीच शैली आहे. त्यातच युकीची सर्व्हिस अत्यंत मोक्याच्या क्षणी भेदण्यात मला यश मिळाले. त्यामुळे मला हा सामना जिंकता आला. युकीने या संपूर्ण सामन्यात चांगली झुंज दिली. त्यामुळे मला सर्वोत्तम खेळ करावा लागला. - पिएरे ह्युजूस हर्बर्ट
निकाल : दुसरी फेरी : एकेरी पिएरे ह्युजूस हर्बर्ट (फ्रांस) (८) वि.वि. युकी भांब्री (भारत) ४-६, ६-3, ६-४; बेनॉट पैरे (फ्रांस) (४) वि.वि. मार्टन फॉक्सोविक्स (हंगेरी) ६-४, ६-७ (४), ७-६ (६); रॉबिन हासी (नेदरलँड) (५) वि.वि. निकोलस जेरी (चिली) ३-६, ७-६ (५), ७-५.
गडचिरोली : पोलिसांनी केलेल्या कारवाईत जहाल नक्षली कमांडर साईनाथ आणि सिनुहर यांच्यासह 14 नक्षलवाद्यांचा खात्मा
साडी नेसावी म्हणून छळ; तरूणाने घेतली पोलिसात धाव
कशेडी घाट बोगद्याच्या कामाचा मे महिन्यात शुभारंभ
कृषी प्रकल्पातील गैरव्यवहारांची चौकशी
मियामी ओपन; जॉन इस्नर अजिंक्य
Miami Open:व्हिनस उपांत्यपुर्व फेरीत
Miami Open: व्हीनसचा संघर्षपूर्ण विजय
Miami Open: मियामी मास्टर्समधून फेडरर, हालेप बाहेर
टेनिस क्रमवारी : रॉजर फेडररचे अव्वल स्थान खालसा, राफेल नदाल ठरला नंबर वन


Bobhata : Marathi News | Marathi Entertainment | News in Marathi

शनिवार स्पेशल : उन्हाळा लागणे म्हणजे का  त्यावरचे घरगुती उपाय बघून घ्या राव
राणीच्या हरवलेल्या हृदयाचं रहस्य...
आयपीएल २०१८ : असा असतो आयपीएल खेळाडू आणि बीसीसीआयमधला करार...
आता फेसबुकवरून करा मोबाईल रिचार्ज कसा  वाचा मग स्टेप बाय स्टेप कृती
च्यायला या बँका बुडतात तरी कशा
दिसतं तसं नसतं : सावधान आता असे बनवले जातील फेक व्हिडीओ
हेल्मेट घालणारा सुपर हिरो बघितलाय का  नसेल तर हा टीझर एकदा बघाच
या ४ प्रकारे देशांना नावे दिली जातात...पहा बरं भारत कोणत्या प्रकारात मोडतो
जिभेची जखम पटकन बरी होण्याचं हे आहे रहस्य
जाणून घ्या नक्की कसं चालतं ATM
VFX चा वापर करताना फक्त हिरवा आणि निळा रंगच का वापरला जातो
हे आहेत बिग बॉसच्या घरातले १५ स्पर्धक : दिवस आहेत शंभर, यांनी कसलीय कंबर
४० वर्षांपूर्वी हरवलेला माणूस व्हायरल व्हिडीओ मध्ये सापडला...वाचा नक्की काय घडलंय ते
हा मासा विना अन्नपाण्याचा आणि तेही चक्क जमीनीखाली काही वर्षं राहतो
...जेव्हा क्रिकेटचा देव 'गली क्रिकेट' खेळतो.... पाहा हा व्हायरल व्हिडीओ
या झाडाला ‘मर्डर ट्री’ का म्हणतात  माहिती वाचून घाम फुटेल भौ
दिनविशेष : वाचा ‘चार्ली चॅप्लिन' बद्दल या १० महत्वाच्या गोष्टी
Form 15H : आपल्या आई बाबांसाठी तुम्हाला हे वाचलंच पाहिजे
जॅकी चॅनबद्दल या गोष्टी तुम्हांला नक्कीच माहित नसतील...
बच्चे कंपनी चला स्वयंपाकघरात 'धुडगूस' घालायला


इनामदार “श्री देवी भगवती संस्थान कोटकामते” – Marathisrushti Articles

साहित्य – ललित लेख
[ April 21, 2018 ] व्यक्ती पूजकांचा देश	राजकारण
[ April 21, 2018 ] प्रादेशिक अस्मिता शिकायची आहे उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ
[ April 21, 2018 ] खरच ही लोकशाही काम करतेय का
[ April 20, 2018 ] प्रदूषण (२३) : सूर्यदेवा रागवला का रे
[ April 15, 2018 ] नृशंसतेचा कडेलोट
Homeऐतिहासिकइनामदार “श्री देवी भगवती संस्थान कोटकामते”
इनामदार “श्री देवी भगवती संस्थान कोटकामते”
September 20, 2017 गणेश कदम ऐतिहासिक, संस्कृती
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्यात कोटकामते गावात प्राचीन भगवती देवी मंदिर आहे. देवगड-आचरा-मालवण मार्गावरील देवगड पासून १९ कि.मी. आणि मालवणपासून २९ कि.मी. अंतरावर असणा-या नारिंग्रे गावापासून ६ कि.मी. अंतरावर कोटकामते हे गाव आहे.
व्यक्तिगत ईनामे व संस्थाने रदद् झाली तरी देवगडातील अदयाप अस्तित्वात असलेल्या देवस्थान ईनामापैकी एक गाव. या गावाच्या सर्व जमिनीवर प्रमुख कब्जेदार म्हणुन इनामदार “श्री देवी भगवती संस्थान कोटकामते” असा शिक्का प्रत्येक जमिनीच्या ७/१२ च्या उतारावर असतो.
येथे सुमारे ३६० वर्षांपूर्वी (शके १६४७ )” सेना सरखेल कान्होजी आंग्रे” यांनी बांधलेले इतिहासकालीन श्री देवी भगवतीचे मंदिर आहे. तशा आशयाच्या शिलालेख या देवालयाच्या भिंतीवर आहे. ऐतिहासिक पार्श्वभूमी असलेल्या या गावात पूर्वी एक किल्ला होता.
त्यावरूनच या गावाला कोटकामते हे नाव पडले आहे. हा संपूर्ण परिसर आमराईने नटलेला आहे. आता किल्ला नामशेष झाला असून त्याचे काही अवशेष शिल्लक आहेत. गावात प्रवेश करताना दिसणारा बुरूज आणि थोडीफार तटबंदी एवढेच अवशेष शिल्लक आहेत.
इतिहास काळात कोटकामते गावात सिद्धीचे राज्य होते. त्यावेळी कान्होजी आंग्रे यांनी मोठ्या शौर्याने वचक ठेवला होता. म्हणूनच सिद्धीचे राज्य असतानाही कोटकामते गावावर आंग्रेंची सत्ता होती. एका आख्यायिके नुसार कामते गावातील भगवती देवीस कान्होजी आंग्रे यांनी नवस केला होता, ‘‘जर मी लढाईत विजयी झालो तर, तुझे भव्य देऊळ बांधीन व देवस्थानाला गाव इनाम म्हणून देईन’’ त्याप्रमाणे युध्द जिंकल्यावर कांन्होजींनी भगवती देवीचे भव्य मंदिर बांधले. या घटनेची साक्ष देणारा शिलालेख आजही मंदिरात पाहता येतो.
शिलालेखातील मजकूर पुढील प्रमाणे:-
‘‘श्री भगवती ॥श्री॥मछक षोडश शत: सत्पचत्वारिंशत माधिक संबंछर विश्वात सुनामा ॥ सुभे तं स्थिच छरे आंगरे कान्होजी सरखेल श्रीमत्कामश देवा देवालय मकरोदिती जाना तु जनो भविष्य माण: ॥१॥
याशिवाय कान्होजींनी साळशी, आचरा, कामते, किंजवडे ही गावे मंदिराला इनाम म्हणून दिली होती.देवगड – मालवण रस्त्यावरील नारिंग्रे गावाकडून कोटकामते गावात जाताना रस्त्याशेजारी डाव्या बाजूस कोटकामते किल्ल्याच्या बुरुजाचे अवशेष दिसतात. बुरुजाजवळील तटबंदी व खंदकाचे अवशेष आज नष्ट झालेले आहेत. भगवती मंदिराबाहेर ३ तोफा उलट्या पुरुन ठेवलेल्या आढळतात.
मंदिरातील सभामंडपात कान्होजी आंग्रे यांचे नाव असलेला शिलालेख पाहता येतो. भगवती देवीची पुरातन मुर्ती काळ्या पाषाणात बनवलेली आहे. देवीच्या मूर्तीच्या वरच्या बाजूस २ हत्ती देवीवर पुष्पवृष्टी करताना कोरलेले आहेत. देवीच्या उजव्या हातात खडग आहे.
देवीच्या सभा मंडपाचे खांब लाकडी असून त्यावर कोरीव काम केलेले आहे. त्यापैकी एक खांब तुळशीचा असल्याची वदंता आहे. मंदिराच्या परिसरात दोन पुरातन मुर्ती ठेवलेल्या आहेत. त्यास स्थानिक लोक रामेश्वर व पावणाई म्हणतात. भगवती मंदिरामागे रामेश्वर मंदिर आहे. त्यात एक पुरातन मूर्ती आहे. याशिवाय पुरातन दुमजली वाड्याचे अवशेषही पाहायला मिळतात.
मंदिरापर्यंत जाण्यास उत्तम रस्ता आहे. मंदिरात देवीची पाषाणी रेखीव मूर्ती आहे. दक्षिण-उत्तर मंदिर असून समोरील दिशा दक्षिणेस आहे. मंदिरासमोर वड व पिंपळाचे दोन जुनाट वृक्ष आहेत. या वृक्षाखाली देवळाच्या प्रवेशद्वारापाशी देवीचे वाहन असलेली सिंह प्रतिमा आहे. मंदिराच्या सभा मंडपाला लाकडी खांब असून त्यावरील कोरीव नक्षीकाम अप्रतिम आहे. मंदिराशेजारी दोन शिवकालीन तोफा आहेत. देवालयाचा परिसर अत्यंत निसर्ग सौंदर्याने नटलेला असून आवारास चिरेबंदी तटबंदी आहे. बाजूलाच कलात्मक बांधणीची पिण्याच्या पाण्याची विहीर व धर्मशाळा आहे.
देवळाच्या आवारात श्री पावणादेवीचे एक मंदिर असून हि मूर्ती संगमरवरी आहे. श्री पावणा देवीच्या मंदिराचे बांधकाम नव्यानेच करण्यात आले आहे. मंदिरा बाहेरील आवारात श्री देव रवळनाथ, श्री मारुती अशी मंदिरे आहेत. श्रीदेवी वडची, श्रीदेव गांगेश्वर, रामेश्वर, ब्राह्मणदेव, जठेश्वर, श्री विठलादेवी इ. मंदिरे कोटकामते गावाच्या परिसरात आहेत.
नवरात्रोत्सव हा कोटकामते गावाचा प्रमुख उत्सव. दस-यात या मंदिरात हा उत्सव अश्विन शुद्ध प्रतिपदेपासून दशमी पर्यंत दहा दिवस फार मोठ्या आणि पारंपारिक पध्दतीने शाही थाटात संस्थानिकांना शोभेल असा साजरा केला जातो. नवरात्रात देवीचे तेजही काही आगळेच असते. देवीच्या संपुर्ण अंगावर चांदीचे कवच चढवण्यात येते. पालखीदेखील खास चांदीच्या आभरणांनी सजवली जाते. सभामंडप जुन्या काळाच्या हंडया व झुंबरानी सजवले जातात.
अत्यंत शिस्तबद्धता हे इथल्या नवरात्र उत्सवाचे प्रमुख वैशिष्ठय. देवसेवकांची वाटुन दिलेली कामे नियमितपणे पार पडतात. चैत्र व कार्तिक महिन्यात १ महिना पालखी सोहळा असतो. गोकुळाष्टमीच्या आधी सात दिवस हरीनाम सप्ताहास सुरुवात होते. तर गोकुळाष्टमीला या सप्ताहाची सांगता होते. येथील उत्सवाचा आनंद लुटणे म्हणजे एक पर्वणीच आहे.
श्री देवी भगवती मंदिरा विषयी आख्यायिका सांगितले जाते , ती म्हणजे पूर्वीच्या काळी तानवडे नावाचे सद्गृहस्थ तंबाखूचा व्यापार करीत होते. या व्यापाराची वाहतूक बैलाच्या पाठीवरून केली जात होती. गावात आल्यावर ते सदगृहस्थ तंबाखूचू पोते पाठीवर मारून गावागावात तंबाखू विकत असत. मात्र एक दिवस काय झाले कि त्यांनी तंबाखूचे पोते पाठीवर मारल्यानंतर त्यांना ते पोते नेहमीपेक्षा जड झाले आणि म्हणून ते त्यांनी खाली टाकले. पोते नेहमीपेक्षा जड कसे झाले हे पाहण्यासाठी त्यांनी पोते उघडले तर त्यांना त्या पोत्यात एक वाटोळा दगड दिसला. त्यांनी तो दगड बाहेर काढून टाकला तर तो पुन्हा त्याच पोत्यात सापडू लागल्याने ते सदगृहस्थ कंटाळले. नंतर त्यांनी असाच एक दगड एका ठिकाणी टाकला.
त्यानंतर तो दगड पुन्हा पोत्यात न दिसल्याने त्याला निश्चिंत वाटले.ज्या ठिकाणी दगड टाकला त्यानंतर त्या जागेमध्ये आज भगवती मंदिर आहे. व्यापाराने ज्या ठिकाणी दगड टाकला तेथे पावणाई देवीची मूर्ती बसलेली होती. देवीला स्वताची जागा पाहिजे असल्याने तिने लहान कुमारिकेचे रूप घेतले व ती त्या मूर्तीजवळ गेली आणि तहान लागली असल्याचे सांगत पिण्यासाठी पाणी मागितले. त्याबरोबर तिने पाणी आणून देते असे सांगून ती विहिरीवर पाणी आणण्यासाठी गेली.
पाणी घेवून आल्यानंतर पाहते तो देवी तिच्या जागेवर बसली होती. तिने पाण्याचे भांडे पुढे केले, ते पाणी प्याल्या नंतर विचारणा केली. त्यावेळी तू माझ्या जागेवर बसलीस आता मी कोठे जावू.. तेव्हा देवीने तिला माझ्या शेजारी उजव्या बाजूला जावून बस असे सांगितले. त्याप्रमाणे ती उजव्या बाजूला बसली आहे. नंतर त्याठिकाणी लहान लहान मंदिरे बांधण्यात आली. काही कालांतराने त्या मंदिरांचा जीर्नोधार करून विस्तार करण्यात आला.
१९७४ साली लिंगडाळ गावातील आडिवरे वाडी येथील श्री वडची देवी हिची यात्रा होती. या यात्रेस येथील देवस्वारी घेवून मानकरी,गावकरी गेले होते. यात्रेचा दिवस संपल्यानंतर माघारी येण्याच्या वेळी दुपारचे स्नेहभोजन आटोपल्यानंतर संध्याकाळी पाचच्या सुमारास पुन्हा धूप जाळून श्रींचे तरंग काढण्यात आले. मात्र सर्व धार्मिक विधी होईपर्यंत रात्रीचे आठ वाजले. याठिकाणी निघताना सोबत नेलेल्या सर्व सामानाची भांडी रिकामी झालेली होती.
मशालजीकडील तेल संपले असल्याचे लक्षात आल्यानंतर मानकर्यांनी हि गोष्ट देवीच्या कानावर घातली. देवीने मानकर्यासोबत मशालजीना व रयतेलाही मी जाईन त्याठिकाणी माझ्यासोबत चला अशी आज्ञा केली. सर्व मंडळी शिवकळेच्या मागून वडची देवी पाषाणाजवळ गेली. ती पाषाणाजवळ गेल्यानंतर तिने ती पेटती मशाल रिकाम्या पासरीत म्हणजेच तेलाच्या भांड्यात बुडवून वर उचलले. आपल्या हातात मशाल घेवून आता माझ्यामागून या अशी आज्ञा केली.
देवीच्या आज्ञेप्रमाणे हि मंडळी देवीच्या शेजारी असलेल्या ओहोळाजवळ गेली. तरंग पाण्यात बुडविला व पेटती मशाल पाण्यात बुडवून वर काढली.पाण्यात बुडवूनही मशाल मात्र विझली नाही. ओहोळावरील पाणी पसरीत भरून ती पुन्हा पाषाणाजवळ आली आणि म्हणाली, मी माझ्या दरबारात जाईपर्यंत या तेलाचा-पाण्याचा वापर करा. दरबारात गेल्यावर पासरीतील शिल्लक पाणी देवीच्या तळीत नेवून ओतण्यात आले. हि सत्यकथा येथील ग्रामस्थांनी प्रत्यक्ष अनुभवल्याचे सांगतात.
About गणेश कदम	47 लेख
पुणे येथे वास्तव्य असलेले गणेश कदम हे विविध विषयांवर समाजमाध्यमांतून लिहित असतात. ते टेक महिंद्र या कंपनीत वरिष्ठ सल्लागार आहेत.
महाराष्ट्राची आयटी अनुकूल शहरे
भारतीय माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील व्यावसायिक संघटना नेस्कॉमच्या (नॅशनल असोसिएशन ऑफ ...
विदर्भातील अमरावती जिल्हयात मुक्तागिरी हे निसर्गरम्य तसेच जैनधर्मीयांचे महत्त्वाचे धार्मिक ...
करवीरनगरी अर्थात कोल्हापूर जिल्ह्यास ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, सामाजिक, शैक्षणिक वारसा लाभलेला ...
अंबेजोगाई बीड जिल्ह्यातील एक शहर आहे. १३व्या शतकात स्वामी मुकुंदराज ...
प्रादेशिक अस्मिता शिकायची आहे उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ
खरच ही लोकशाही काम करतेय का
प्रदूषण (२३) : सूर्यदेवा रागवला का रे
धोकादायक देशांतील भारतीयांची सुरक्षा : काही उपाययोजना
प्रदूषण (२२)- आषाढस्य प्रथम दिवसे
गोष्ट एका ‘ Post ‘ ची
एक सवारी डांग बागलाणची
"कर्म" एक असं रेस्टॉरेंट आहे जिथं ऑर्डर द्यायची गरज नाही... तिथं आपल्याला तेच मिळतं जे आपण शिजवलेलं असतं. सुप्रभात ...
मराठी लेख, कथा, ईबुक्स, विविध ऑफर्स आता आपल्याला इ-मेलवरुन मिळतील. यासाठी एकदाच सभासद म्हणून नोंदणी करा.
गाजलेले / लोकप्रिय लेख
मराठीसृष्टीचा प्रवास १९९५ ते ….
तुमची साईट मराठीत बनवा
मराठी क्लासिफाईडस डॉट कॉम


Educational News

कोकणवासीय मराठा समाजच्या वतीने विद्यार्थ्यांसाठी मार्गदर्शन
कोकणवासीय मराठा समाजच्या वतीने विद्यार्थ्यांसाठी मार्गदर्शन
’सोशल मिडियाचा मार्केटिंगसाठी उपयोग’ या विषयावर प्रो. ज्योतिंद्र झवेरी यांची कार्यशाळा
सोशल मिडिया मार्केटिंगसंबंधी विशेष प्रशिक्षण शिबीराचे आयोजन प्रख्यात आय.टी. कन्सल्टंट व ट्रेनर प्रो. ज्योतिंद्र झवेरी यांनी केले आहे. श्री झवेरी हे गेली ३५ वर्षे आय.टी. क्षेत्रात कार्यरत असून ई.आर.पी (Enterprise Resource Planning) या पुस्तकाचे ते लेखक आहेत. आय.बी.एम. मध्ये ते १९७५ साली कार्यरत होते. हे प्रशिक्षण शिबीर रॉयल बोट क्लब बंडगार्डन रोड पुणे येथे बुधवार दिनांक २० जुलै २०११ रोजी दुपारी २ ते ६ या वेळात होईल. या शिबीरामध्ये प्रो. ज्योतिंद्र झवेरी हे प्रशिक्षार्थींना ट्विटर, यू ट्युब, फेसबुक, लिंकडइन, ब्लॉग या नेटवर्किंग साईटच्या सहाय्याने मार्केटिंग कसे करावे याची माहिती देतील.
आयबीएस पुणेचा सिंगापुर, इंडियन चेंबर्स ऑफ कॉमर्स बरोबर सहकार्य करार
बिझनेस मॅनेजमेंट क्षेत्रातील पुण्यात अग्रगण्य असलेल्या आयबीएस पुणे व सिंगापुर इंडियन चेंबर्स ऑफ कॉमर्स यांच्यात नुकताच सहकार्य करार सिंगापुर येथे करण्यात आला. यामध्ये या दोन्ही संस्थांमध्ये चर्चासत्रे आयोजन, बैठका, कार्यशाळा याच बरोबर मॅनेजमेंट डेव्हलपमेंट प्रोग्राम तसेच प्रशिक्षण व भेटी यांचा समावेश आहे. यामध्ये आयबीएस मधील विद्यार्थी व प्राध्यापक यांना सिंगापूर येथील इंडियन चेंबर्स ऑफ कॉमर्स सदस्यांबरोबर वरील उपक्रम राबविता येतील
सिंहगड स्प्रिंगडेल स्कूल पालक संघटनेचे फी वाढी विरोधात खा.सौ.सुप्रियाताई सुळे यांना निवेदन
सिंहगड स्प्रिंगडेल स्कूलच्या व्यवस्थापनाने घेतलेल्या फीवाढी संदर्भात अन्यायकारक व पिळवणूक करणा-या निर्णयाविरूध्द पालकानीं आंदोलनाचा पवित्रा घेतला असून; त्या अंतर्गत लोकप्रतिनिधी व पदाधिकारी यांना निवेदने देण्यात येत असून शैक्षणिक सेवाकार्यात विशेष आवड असलेल्या खा. सौ.सुप्रियाताई सुळे यांची निसर्ग मंगल कार्यालय, मार्केटयार्ड येथे संघटनेच्या पदाधिका-यांनी भेट घेतली व त्यांना निवेदन दिले.
सुलभा तळेकर यांची शिवसेना महिला आघाडी उपशहर संघटिका पदी नियुक्ती
स्पर्धा परीक्षा तयारी करू इच्छिणा-या गरीब व होतकरू विद्यार्थ्यांसाठी आकार फाउंडेशकडून मदतीचा हात
कठुआ ८ वर्षाच्या निष्पाप बालिका बलात्कार व खून
रोटरीच्या वतीने अवयवदान विषयी जागृती कार्यक्रम
संजय वाल्हेकर यांची महाराष्ट्र शासन विद्युत वितरण नियंत्रण समिती सदस्यपदी नियुक्ती
संजय चांधेरे यांची महाराष्ट्र शासन विद्युत वितरण नियंत्रण समिती सदस्यपदी नियुक्ती .
गाडीतळ,२२० मंगळवारपेठ येथील स्वच्छतागृहाचे उद्घाटन .
शनिवारवाडा निळा झाला.रविवार ८ एप्रिल ते रविवार १५ एप्रिल पर्यंत निळ्या रोषणाईत न्हाऊन निघणार
खासदार राजू शेट्टी व अब्दुल हाफिज लालाभाई शेख यांना राज्यस्तरीय युवागौरव पुरस्कार जाहीर
अलायन्स क्लब ऑफ पुणेच्या अध्यक्षपदी तेजिंदरसिंग खनूजा


Will the visa interview get lost if you forget the personal documents? | व्हिसा मुलाखतीच्या ठिकाणी वैयक्तिक दस्तावेज विसरल्यास परत मिळतील का? | Lokmat.com

व्हिसा मुलाखतीच्या ठिकाणी वैयक्तिक दस्तावेज विसरल्यास परत मिळतील का
अमेरिकेच्या व्हिसासाठी अर्ज करत असताना तुम्हाला प्रामुख्यानं मुलाखतीच्या आधारावर व्हिसा दिला जातो, हे कायम डोक्यात ठेवा. ब-याचदा अधिकारी मुलाखतीदरम्यान दस्तावेजाचीही मागणी करतात. त्यामुळे कायम स्वतःजवळ दस्तावेज बाळगा.
प्रश्न- व्हिसा मिळवण्यासाठी मुलाखत देण्यास गेला असताना मी माझे वैयक्तिक दस्तावेज यूएस काऊन्सिलमध्ये विसरलो. मला ते दस्तावेज परत मिळू शकतात का  उत्तर- हो, तुम्ही आमच्याशी संपर्क साधू शकता अथवा आमच्या व्हिसा सपोर्ट सेंटरशी पत्रव्यवहारही करू शकता. त्यानंतर आम्ही पडताळणी करून तुम्हाला तुमचे दस्तावेज परत देऊ. अमेरिकेच्या व्हिसासाठी अर्ज करत असताना तुम्हाला प्रामुख्यानं मुलाखतीच्या आधारावर व्हिसा दिला जातो, हे कायम डोक्यात ठेवा. ब-याचदा अधिकारी मुलाखतीदरम्यान दस्तावेजाचीही मागणी करतात. त्यामुळे कायम स्वतःजवळ दस्तावेज बाळगा. काही जण व्हिसा मिळवण्याच्या मुलाखतीला जाताना दस्तावेज घेऊन जात नाहीत. परंतु असे करू नका. व्हिसासाठी अर्ज करताना अधिकारी कोणत्याही प्रकारच्या दस्तावेजांची मागणी करू शकतात. तसेच तुम्ही योग्य दस्तावेजांची पूर्तता न केल्यास अधिकारी त्या दस्तावेजाचं पुनरावलोकन करू शकत नाही, हेसुद्धा कायम लक्षात ठेवा. व्हिसामध्येसुद्धा अनेक प्रकार असतात. जसे की, स्टुडंट व्हिसा, कलाकार व्हिसा. त्यामुळे मुलाखतीला जाताना योग्य दस्तावेज जवळ बाळगा आणि अधिका-यांना त्याची पूर्तता करा. अर्जदाराला www.ustraveldocs.com/in या संकेतस्थळावर व्हिसा मिळवण्यासाठी कोणते दस्तावेज आवश्यक आहेत, याची माहिती दिली आहे. त्यामुळे व्हिसाच्या मुलाखतीला जाण्याआधी हे संकेतस्थळ एकदा आवर्जून पाहा. व्हिसाची मुलाखत झाल्यानंतर अर्जदार त्या ठिकाणीच स्वतःचे महत्त्वाचे दस्तावेज विसरल्यास त्याला यूएस काऊन्सिल जबाबदार राहणार नाही. त्यामुळे स्वतःचे महत्त्वपूर्ण दस्तावेज यूएस काऊन्सिलमध्ये राहिले तर नाहीत ना, याची खात्री करूनच बाहेर पडा.
 वारंवार अण्वस्त्र हल्ल्याची धमकी देणाऱ्या किम जोंग उन यांनी घेतला मोठा निर्णय
व्हिसा अर्जांत यंदा घसरण, एच-१ बी व्हिसाचे १.९० लाख अर्ज मिळाले
अमेरिकेतील 'या' राज्यात आता एप्रिल ओळखला जाणारा वैशाखीचा महिना
कसा मिळवाल अमेरिकेचा स्टुडंट व्हिसा
यु-ट्यूबच्या मुख्यालयात गोळीबार, 4 जण जखमी, हल्लेखोर महिला ठार
दक्षिण आणि उत्तर कोरियामध्ये टेलिफोन हॉटलाइनची स्थापना
स्पायडर मॅन बनून करत होता लहान मुलांचं शोषण, कोर्टाने ठोठावली १०५ वर्षांची शिक्षा
हिंसक निदर्शनांमुळे राष्ट्रकुल बैठक सोडून द. आफ्रिकेचे राष्ट्राध्यक्ष परतले
म्हणून त्यांनी देशाचं नाव बदललं... आफ्रिकेतील पूर्ण राजेशाही असणारा शेवटचा देश
महिलांवरील अत्याचारांची गंभीर दखल घ्या; आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीच्या प्रमुखांचा मोदींना सल्ला


Bhima Koregaon incident: Stopped in Kanchadi in Sangli | भीमा कोरेगाव घटना : सांगलीमध्ये कडकडीत बंद | Lokmat.com

भीमा कोरेगाव घटना : सांगलीमध्ये कडकडीत बंद
सांगली, मिरजेसह जिल्ह्यात कडकडीत बंद पाळण्यात आला आहे.
सांगली - सांगली, मिरजेसह जिल्ह्यात कडकडीत बंद पाळण्यात आला आहे. यामुळे एसटी बस सेवा ठप्प आहेत. यामुळे सर्वसामान्य नागरिकांना मनस्ताप सहन करावा लागत आहे.
भीमा-कोरेगाव घटनेच्या निषेधार्थ पुकारण्यात आलेल्या महाराष्ट्र बंदच्या पार्श्वभूमीवर ठिकठिकाणी तीव्र आंदोलन सुरू आहेत. परिणामी विटा बस स्थानकात शुकशुकाट असून एसटीच्या लोकल व लांब पल्ल्याच्या बस फेऱ्या रद्द करण्यात आल्या आहेत. पेठ -शिराळा राज्य महामार्गावर रेठरे धरण येथे युवकांनी टायर पेटवून सुमारे अर्धा तास रास्ता रोको केला.
कोल्हापुरात भीमसैनिक-हिंदुत्ववादी कार्यकर्ते समोरासमोर, भीमा कोरेगावप्रकरणी बंदला हिंसक वळण
महाराष्ट्र बंदचे तीव्र पडसाद : मुंबईत 48 बसची तोडफोड, 4 बसचालक जखमी
परभणीत संघाच्या कार्यालयात फेकली पेट्रोलची बॉटल, पुस्तके जळाली; शहरात कडक पोलीस बंदोबस्त
मुंबईतील मल्टिप्लेक्स व सिंगल स्क्रीनमधील 'शो' रद्द, हिंदी मालिकांचे शूटिंगही बंद
पाणी टंचाई असणाऱ्या जत गावांत टँकर सुरू करा, विलासराव जगताप : जतमध्ये आढावा बैठक;
मिरजेत अनधिकृत कत्तलखान्यास ठोकले सील-मांस विक्रेत्यांकडून आंदोलनाचा इशारा
सावरकर संमेलनास ग्रंथदिंडीने प्रारंभ: सांगली, मिरज शहरात शोभायात्रा
श्वानांवरील कर आकारणी रद्द : सांगली महापालिकेत काँग्रेसची पक्षबैठक -आज शिक्कामोर्तब
विरोधकांकडून केवळ दिशाभूल- शिवाजीराव नाईक


अहमदाबाद : प्रचाराच्या शेवटच्या दिवशी भाजप-काँग्रेसची मंदिर डिप्लोमसी
गुजरात निवडणुकीच्या दुसऱ्या टप्प्यातील प्रचाराच्या शेवटच्या दिवशी काँग्रेस आणि भाजप नेत्यांची मंदिर डिल्पोमसी सुरुच आहे. आज पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गुजराथी जनतेचं शक्तीपीठ असलेल्या अंबाजी मंदिराचं दर्शन घेतलं.
मुंबई : अभिनेता शाहिद कपूरचा दादासाहेब फाळके एक्सलन्स पुरस्काराने सन्मान
औरंगाबाद : ... म्हणून सध्या भाषणावेळी सांभाळून बोलावं लागतं : मुख्यमंत्री
मुंबई : दादर चौपाटीवर स्वच्छता अभियान, आदित्य ठाकरे, दिया मिर्झाची हजेरी
नवी दिल्ली : फरार घोटाळेबाजांची संपत्ती जप्त करणं सुकर, अध्यादेशाला राष्ट्रपतींची मंजुरी
नागपूर : मेट्रोची पहिली सफर अनाथ मुलं आणि ज्येष्ठ नागरिकांना
नागपूर : नागपुरात खंडणीखोरांचा हैदोस, हातात तलवार घेऊन राडा
मुंबई : शालेय शिक्षण आहाराची पोतीही आता शिक्षकांनाच विकावी लागणार
लातूर : तिहेरी तलाकवरुन असदुद्दीन ओवेसी यांची भाजपवर टीका
पुणे : ऐतिहासिक मुजुमदार वाडा वाचवण्यासाठी पुणेकरांची हाक
नवी मुंबई : रस्त्यावरील कार पार्किंगसाठी महापालिका शुल्क आकारणार
पाच मिनिटांत टॉप 20
विशेष चर्चा : नाशिकवर 'जिझिया' कर थेट नाशकातून नागरिकांशी चर्चा
गाव तिथे माझा : वाशिम : सख्ख्या बहिणीच्या मृत्यूंमुळे खळबळ
मुंबई : अभिनेता शाहिद कपूरचा दादासाहेब फाळके एक्सलन्स पुरस्काराने सन्मान
औरंगाबाद : ... म्हणून सध्या भाषणावेळी सांभाळून बोलावं लागतं : मुख्यमंत्री
मुंबई : दादर चौपाटीवर स्वच्छता अभियान, आदित्य ठाकरे, दिया मिर्झाची हजेरी
नवी दिल्ली : फरार घोटाळेबाजांची संपत्ती जप्त करणं सुकर, अध्यादेशाला राष्ट्रपतींची मंजुरी
नागपूर : मेट्रोची पहिली सफर अनाथ मुलं आणि ज्येष्ठ नागरिकांना
नागपूर : नागपुरात खंडणीखोरांचा हैदोस, हातात तलवार घेऊन राडा
मुंबई : शालेय शिक्षण आहाराची पोतीही आता शिक्षकांनाच विकावी लागणार
लातूर : तिहेरी तलाकवरुन असदुद्दीन ओवेसी यांची भाजपवर टीका
पुणे : ऐतिहासिक मुजुमदार वाडा वाचवण्यासाठी पुणेकरांची हाक
नवी मुंबई : रस्त्यावरील कार पार्किंगसाठी महापालिका शुल्क आकारणार
अहमदाबाद : प्रचाराच्या शेवटच्या दिवशी भाजप-काँग्रेसची मंदिर डिप्लोमसी
अहमदाबाद : प्रचाराच्या शेवटच्या दिवशी भाजप-काँग्रेसची मंदिर डिप्लोमसी
गुजरात निवडणुकीच्या दुसऱ्या टप्प्यातील प्रचाराच्या शेवटच्या दिवशी काँग्रेस आणि भाजप नेत्यांची मंदिर डिल्पोमसी सुरुच आहे. आज पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गुजराथी जनतेचं शक्तीपीठ असलेल्या अंबाजी मंदिराचं दर्शन घेतलं.
मुंबई : अभिनेता शाहिद कपूरचा दादासाहेब फाळके एक्सलन्स पुरस्काराने सन्मान
औरंगाबाद : ... म्हणून सध्या भाषणावेळी सांभाळून बोलावं लागतं : मुख्यमंत्री
मुंबई : दादर चौपाटीवर स्वच्छता अभियान, आदित्य ठाकरे, दिया मिर्झाची हजेरी
नवी दिल्ली : फरार घोटाळेबाजांची संपत्ती जप्त करणं सुकर, अध्यादेशाला राष्ट्रपतींची मंजुरी
नागपूर : मेट्रोची पहिली सफर अनाथ मुलं आणि ज्येष्ठ नागरिकांना
नागपूर : नागपुरात खंडणीखोरांचा हैदोस, हातात तलवार घेऊन राडा
मुंबई : शालेय शिक्षण आहाराची पोतीही आता शिक्षकांनाच विकावी लागणार
लातूर : तिहेरी तलाकवरुन असदुद्दीन ओवेसी यांची भाजपवर टीका
पुणे : ऐतिहासिक मुजुमदार वाडा वाचवण्यासाठी पुणेकरांची हाक
CSK vs SRH: सीएसके ने हैदराबाद को दिया 183 रनों का चुनौतीपूर्ण लक्ष्य
काउंटी क्रिकेट: गेंद के बाद इशांत ने बल्ले से भी मचाया धमाल
दिल्ली डेयरडेविल्स के 'युवराज सिंह' हैं ऋषभ पंत
बोल्ट के कैच से कोहली हुए हैरान कहा- हमेशा रहेगा याद
SRHvCSK: हैदराबाद ने टॉस जीतकर चुनी गेंदबाज़ी, शिखर धवन बाहर


sports news cricket India-New Zealand second ODI भारत-न्यूझीलंड मालिकेतील दुसरा एकदिवसीय सामना आज | eSakal

भारत-न्यूझीलंड मालिकेतील दुसरा एकदिवसीय सामना आज
बुधवार, 25 ऑक्टोबर 2017
पुणे - पहिल्या एकदिवसीय सामन्यात २८० धावांचे आव्हान उभे करूनही न्यूझीलंडच्या संयमी खेळाने भारताची विजयाची मालिका खंडित झाली होती. त्यामुळे भारताच्या एकदिवसीय क्रमवारीत अव्वल स्थानी येण्याच्या प्रयत्नांनाही खीळ बसली होती. त्यामुळे आता या सगळ्या दडपणाखाली उद्या पुण्यात गहुंजे येथील महाराष्ट्र क्रिकेट संघटनेच्या मैदानावर भारतीय संघ न्यूझीलंडच्या आव्हानाला सामोरा जाईल. पहिल्या सामन्यातील न्यूझीलंडचा प्रतिकार लक्षात घेता दुसऱ्या सामन्याची दोरी फलंदाजांपेक्षा गोलंदाजांच्या हाती राहणार यात शंका नाही.
पुणे - पहिल्या एकदिवसीय सामन्यात २८० धावांचे आव्हान उभे करूनही न्यूझीलंडच्या संयमी खेळाने भारताची विजयाची मालिका खंडित झाली होती. त्यामुळे भारताच्या एकदिवसीय क्रमवारीत अव्वल स्थानी येण्याच्या प्रयत्नांनाही खीळ बसली होती. त्यामुळे आता या सगळ्या दडपणाखाली उद्या पुण्यात गहुंजे येथील महाराष्ट्र क्रिकेट संघटनेच्या मैदानावर भारतीय संघ न्यूझीलंडच्या आव्हानाला सामोरा जाईल. पहिल्या सामन्यातील न्यूझीलंडचा प्रतिकार लक्षात घेता दुसऱ्या सामन्याची दोरी फलंदाजांपेक्षा गोलंदाजांच्या हाती राहणार यात शंका नाही.
नाणेफेक जिंकल्यावर विराट कोहली बहुतांशी वेळेला गोलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतो. कारण धावांचा पाठलाग करणे त्याला पसंत आहे. मुंबई सामन्यात प्रथम फलंदाजी करताना भारतीय फलंदाजांना त्रास झाला. कारण वानखेडे स्टेडियमची खेळपट्टी काहीशी संथ होती. न्यूझीलंड फलंदाजीच्या वेळी खेळपट्टी स्थिरावली आणि चेंडू बॅटवर यायला लागला. टॉम लॅथम आणि रॉस टेलरने द्विशतकी भागीदारी रचून संघाला विजयी केले. पुण्यात संध्याकाळी हवा गार होऊन मैदानावर दव पडतो याचा विचार करता नाणेफेक जिंकणारा कर्णधार या वेळी प्रथम गोलंदाजी करायचा निर्णय घेईल, असे वाटते.
दोन्ही संघांची फलंदाजी मजबूत असल्याने गोलंदाजांवर अतिरिक्त जबाबदारी आहे. भरपूर रोलिंग केलेल्या चांगल्या खेळपट्टीवर फलंदाजांना रोखणे गोलंदाजांना कठीण जात आहे. अचूक गोलंदाजी करून दडपण वाढवून फलंदाजाला चूक करायला भाग पाडून बाद करता आले तरच यशाचा मार्ग दिसतो, हे गोलंदाज जाणतात. तसेच आजकालच्या क्रिकेटमध्ये वेगवान गोलंदाज जास्त करून चेंडू कमी गतीने टाकण्याची कला बाळगून असतात. पहिल्या सामन्यात ट्रेंट बोल्टने तेच कसब दाखवले. दुसरा सामना जिंकून पुनरागमन करायचे मोठे आव्हान भारतीय संघासमोर आहे. कारण न्यूझीलंडचा संघ खरोखरच चांगला आहे, अशी कबुली भारतीय संघाचे गोलंदाजी प्रशिक्षक भारत अरुण यांनी दिली.
भारतीय फलंदाजीची मधली फळी अजून स्थिरावलेली नाही. मनीष पांडेला दिली गेलेली संधी जास्त रंग भरून गेली नाही म्हणून स्थानिक क्रिकेटमधे पोत्याने धावा करणाऱ्या दिनेश कार्तिकला पूर्ण फलंदाज म्हणून संधी देण्यात आली आहे. पुण्यात झालेल्या शेवटच्या एकदिवसीय सामन्यात लोकल हिरो केदार जाधवने अफलातून शतकी खेळी केली होती, जी केदारला मोठी प्रेरणा देत असणार. केदार जाधवने संघ व्यवस्थापनाच्या अपेक्षांना सकारात्मक साद दिली, तर मधल्या फळीची समस्या दूर होऊ शकते.
दुसऱ्या सामन्यासाठी दोन्ही संघात फार बदल केले जाण्याची शक्‍यता कमी आहे. गहुंजे मैदानावरची खेळपट्टी फलंदाजीकरता चांगली मानली जाते. दोन्ही संघांनी सरावाला यायचे बंधन खेळाडूंवर टाकले नव्हते, म्हणून मोजक्‍या खेळाडूंनी सराव केला. दिवाळीची सुटी संपून काम चालू झाल्यावर बुधवारी सामना होत असल्याने सर्व तिकिटे अजून विकली गेली नसल्याचे समजले. तरीही एकदिवसीय सामन्याचा उत्साह बुधवारी मैदानात दिसून येईल हे नक्की.
सनदशीर मार्गाने शेवटच्या धरणग्रस्तास न्याय मिळेपर्यंत लढा- वासुदेव काळे
भिगवण : जिल्ह्यासह राज्यातील प्रकल्पग्रस्त मागील पन्नास वर्षापासुन न्यायाच्या प्रतिक्षेत आहेत. मोबदला न मिळणे, दाखले न मिळणे, पर्यायी जमिनी न मिळणे...
टीईटी आॅनलाईन अर्ज प्रक्रियेला 25 एप्रिलपासून प्रारंभ
अकाेला - महाराष्ट्र शिक्षक पात्रता परीक्षा २०१८ (महाटीईटी) परीक्षेची तारीख ८ जुलै निश्चित करण्यात आली आहे. परीक्षेसाठी २५ एप्रिलपासून आॅनलाईन...
कऱ्हाड येथे मुस्लिम डेव्हलपमेंट सेंटरचे उद्धाटन
कऱ्हाड - धार्मिक शिक्षणाबरोबरच मुस्लिम समाजाला अद्ययावत शिक्षणाची गरज आहे. त्यासाठी येथे सुरू झालेल्या जमियत ए उलमा हिंद संघटनेच्या मुस्लिम...
बोर्डी- मोफत वैद्यकीय शिबीरात 200 रुग्णांची तपासणी
बोर्डी- बोर्डी महिला नागरी सहकारी पतसंस्था आणि नवी मुंबई येथील डॉ. जी.डी. पोळ फाउंडेशन संचलीत वाय.एम.टी.आयुर्वेदिक वैद्यकीय महाविद्यालय आणि...
पर्यावरण संवर्धन व रक्षणासाठी एका अवलियाचे अनोखे सेवाव्रत
पाली (जि. रायगड) - प्लास्टिकच्या पिशव्यांच्या भस्मासुराने पर्यावरणाचा समतोल बिघडविला आहे. मात्र प्लास्टिकच्या पिशव्यांचा वापर पूर्णपणे बंद...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


pune news toilet women Sanitary napkins स्वच्छतागृहात महिलांना मिळणार "सॅनिटरी नॅपकिन' | eSakal

स्वच्छतागृहात महिलांना मिळणार "सॅनिटरी नॅपकिन'
मंगळवार, 10 ऑक्टोबर 2017
पुणे - महाराष्ट्र राज्यमार्ग परिवहन महामंडळाच्या (एसटी) स्वारगेट आगारातील महिलांच्या स्वच्छतागृहात लवकरच "सॅनिटरी नॅपकिन'ची सोय उपलब्ध होण्याची शक्‍यता आहे. याबाबतचा प्रस्ताव मुंबई येथील महामंडळाच्या मुख्यालयात मंजुरीसाठी पाठविण्यात आला आहे.
पुणे - महाराष्ट्र राज्यमार्ग परिवहन महामंडळाच्या (एसटी) स्वारगेट आगारातील महिलांच्या स्वच्छतागृहात लवकरच "सॅनिटरी नॅपकिन'ची सोय उपलब्ध होण्याची शक्‍यता आहे. याबाबतचा प्रस्ताव मुंबई येथील महामंडळाच्या मुख्यालयात मंजुरीसाठी पाठविण्यात आला आहे.
या सुविधेसाठी ठराविक रक्कम आकारण्यात येणार आहे. प्रस्तावास मान्यता मिळताच तातडीने या उपक्रमाची अंमलबजावणी केली जाणार आहे; तसेच या नॅपकीनची विल्हेवाटदेखील याच ठिकाणी लावण्यात येणार आहे. स्वारगेट येथे स्थानकात प्रायोगिक तत्त्वावर हा प्रयोग राबविण्यात येणार आहे. त्यास मिळणारा प्रतिसाद पाहून त्याची व्याप्ती वाढविण्यात येईल, अशी माहिती विभागीय नियंत्रक श्रीनिवास जोशी यांनी दिली.
दरम्यान, वाकड-हिंजवडी परिसरातून गेल्या महिन्यापासून दर शुक्रवारी मुंबईसाठी दहा जादा गाड्या सोडण्यात येत आहेत. प्रवाशांकडून त्यास पसंतीही मिळत आहे. या भागातून शुक्रवारी दुपारी चार ते रात्री आठ या वेळेत मुंबईला जाणाऱ्या-येणाऱ्यांची प्रवाशांची संख्या मोठी असते. मात्र प्रवाशांच्या तुलनेत बस उपलब्ध नसल्याने, त्याच्या फायदा खासगी वाहतूकदारांकडून घेतला जातो. त्यामुळे हा निर्णय घेण्यात आल्याचे जोशी यांनी सांगितले.
सनदशीर मार्गाने शेवटच्या धरणग्रस्तास न्याय मिळेपर्यंत लढा- वासुदेव काळे
भिगवण : जिल्ह्यासह राज्यातील प्रकल्पग्रस्त मागील पन्नास वर्षापासुन न्यायाच्या प्रतिक्षेत आहेत. मोबदला न मिळणे, दाखले न मिळणे, पर्यायी जमिनी न मिळणे...
पोलिस-नक्षल चकमक ; पेरमिली दलम कमांडो साईनाथसह चौदा नक्षली ठार
एटापल्ली (गडचिरोली) : एटापल्ली व भामरागड तालुक्याच्या सिमेवरिल बोरिया जंगल परिसरात रविवार (ता. 22) रोजी सकाळी अकराच्या सुमारास ...
टीईटी आॅनलाईन अर्ज प्रक्रियेला 25 एप्रिलपासून प्रारंभ
अकाेला - महाराष्ट्र शिक्षक पात्रता परीक्षा २०१८ (महाटीईटी) परीक्षेची तारीख ८ जुलै निश्चित करण्यात आली आहे. परीक्षेसाठी २५ एप्रिलपासून आॅनलाईन...
कऱ्हाड येथे मुस्लिम डेव्हलपमेंट सेंटरचे उद्धाटन
कऱ्हाड - धार्मिक शिक्षणाबरोबरच मुस्लिम समाजाला अद्ययावत शिक्षणाची गरज आहे. त्यासाठी येथे सुरू झालेल्या जमियत ए उलमा हिंद संघटनेच्या मुस्लिम...
कृष्णा नदीत मगरींची दहशत
सांगली - कृष्णा नदी ही मगरींची नदी म्हणूनच आेळखली जाते. सांगली जिल्ह्यात मगरीची आज ही दहशत आहे. आत्तापर्यंत मगरीच्या हल्ल्यात गेल्या काही...


वारी अमेरिकेची ...

बो, बॉब आणि आयफोन
दिवस: फेब्रुवारी २०१० २रा आठवडा (नक्की दिवस आठवत नाहीये पण सुट्टी होती त्यानंतर )
वेळ: असेल रात्री ७, ८ वाजेची
मी आणि माझा सहकारी योगेंद्र बस मधून उतरून lawn तुडवत शोर्टकट मारत माझ्या अपार्टमेंट वर चाललो होतो अचानक मला माझ्या पायाखाली काहीतरी तुडवल्यसारखे वाटले बर्फ होता पण त्याखाली काहीतरी होतं थोडा अंधार होता तिथे जे काही होता ते उचलला आणि पुढं जाऊन बघतो तर काय मी पायाखाली चक्क आयफोन तुडवत होतो. बापा जन्मात कधी आयफोन बघितला नवता आणि तो पायाखाली. मला वाटला गेला आता तो, पण बनावट चांगली आहे म्हणावा नाहीतर काय ७० किलो चा भर सहन केला त्याने आणि तरी चालू होता. थंडी भरपूर होती - मध्ये होता कि तापमान म्हटला आता इथे रस्त्यवर उपक्रम नकोत तडक रूम (तेच ते अपार्टमेंट, आपलं रूम चांगला वाटतं) वर गेलो. पहिले काही कळेना चालवायचा कसा ते, काहीतरी फाईट मारली आणि त्याचा call register उघडला. त्याच्या missed calls आणि received calls मध्ये एकच बाई होती लिंडा. कमीत कमी १५ मिस कॉल आणि तेवढेच आलेले कॉल तिचेच, फोन बुक मध्ये हि ४ ते ५ लोक फक्त फोन केलेल्या लोकांमध्ये काही वेगळे नंबर दिसत होते सांगायचं तात्पर्य काय कि बहुतेक फोन नवीन होता. म्हटला आता लिंडा बाई बहुतेक बायको / गर्ल फ्रेंड असेल (इतका त्रास देतेय म्हटल्यावर, काय सांगावा बुवा तिलाच कंटाळून फोन फेकला असेल त्याने , अरे पण आपल्याला कुठे माहितेय कि फोन "तिचा" आहे कि "त्याचा" काय राव इतका ठळक अक्षरात लिहिला आहे कि वरती बो आणि बॉब असो ..) तर मी लिंडा ला फोन लावला कोणीच उचलला नाही , परत लावला , परत तेच (हा आणि लिंडा काय मिस कॉल मिस कॉल खेळतात कि काय नाहीतर जोरदार भांडण वगैरे झालं असेल दोघांचा काही असो आपल्याला काय ..) मग मी मोर्चा वळवला तो शेवटच्या फोन कॉल वर.
शेवटचा फोन संध्याकाळी केला होता त्यालाच फोन लावला त्याला कसला "ती" निघाली तिकडून
(संवाद मराठीतून टाकतोय पण घडला इंग्लिश मधूनच, आपल्या सिनेमा सारखा नाही "हिरो" हिंदी मधून बोलतो म्हणून अंग्रेज पण हिंदी मधेच बोलतात )
मी: माझा नाव हेमंत (आडनाव बेंडाळे सांगितला नाही नाहीतर ते म्हणण्यामध्ये तिचा (आणि माझा) बराच वेळ गेला असता ). मला हा आयफोन सापडला आहे horizon मध्ये. संध्याकाळी ह्या फोन वरून शेवटचा फोन तुम्हाला लावण्यात आला होता म्हणून तुम्हाला फोन केला
ती (नाव आठवत नाही तिचा, असाही तिचं नाव नव्हतं फोन मध्ये ): मला नाही माहिती बुवा मला कोणी फोन केला ते , हा landline आहे असा म्हणून फोन ठेवला तिने
आता म्हटला अजून काही तरी बघावा लागणार फोन मध्ये म्हणून काहीतरी काडया करायला सुरुवात केली तेवढ्यात त्या बाईने परत फोन केला. तिला साक्षात्कार झाला होता कोणी फोन केला होता ते
ती : आता आठवला हा फोन कोणाचा आहे ते. बॉब ने संध्याकाळी फोन केला होता (तिच्या घरातला कोणालातरी बॉब ने फोन केला होता असा कळलं)
ती : मग तुम्हाला बॉब community center ला भेटेल
मी : आम्ही बॉब ला कसा ओळखावं
ती : बॉब कडे एक मोठा कुत्रा आहे , त्याचा नाव बो आहे
मी : (घ्या म्हणजे आता कुत्र्यावरून लोकांना ओळखायचा का इकडे ) बरं ठीक आहे, बघतो मी. धन्यवाद.
मी आणि योगेंद्र भरपूर हसलो बो वरून बॉब ला ओळखायचं अशी कल्पना करुनच.
मग आम्ही आमचा मोर्चा community center वर वळवला. योगेंद्र त्याच्या घरी जाणार होता आणि वाटेत community center होतं. आम्ही आत गेलो आणि बो ला शोधायला लागलो (काय लाज आहे राव, लिहायला देखील कसंतरी वाटतंय , पण खरंच बो ला शोधत होतो आम्ही) बो काही सापडला नाही मग आम्ही receptionist कडे गेलो आणि तिला वृत्तांत कथन केला
ती : कोणता बॉब
मी : (झाली का पंचायत ) ज्या बॉब कडे बो नावाचा मोठा कुत्रा आहे.
ती : अछा तो बॉब (आम्ही आता फक्त पडायचेच बाकी होतो) मला जरा तो फोन दाखवा बरं.
तिने तो फोन घेतला आणि (काय माहित कुठून ) त्यातले फोटो काढले.
ती : हा बो नाहीये (दुसऱ्या कुठल्यातरी कुत्र्याचा फोटो होता, म्हणजे स्वताचा एक पण फोटो नाही आणि दुसऱ्या कुत्र्याचा फोटो
मी आणि योगेंद्र आम्ही एक मेकांकडे बघितले. नक्की काय चालू आहे  आपण बॉब ला शोधतोय कि बो ला
ती : येसं हाच बो (तिच्या तोंडावरचा आनंद गगनात मावेनासा झाला होता, बो म्हणजे जणू काही ब्रॅड पिट च)
पण आता बो नाहीये बॉब बरोबर ( अरे काय चालू काय आहे बो म्हणजे काय GF आहे का काय बॉब ची आणि बो नाहीये बॉब बरोबर म्हणजे काय  आणि बो नाहीये बॉब बरोबर म्हणजे काय  हे अमरु (अमेरिकन) काय करतात काही कळत नाही )
मी : (आता तो बो बॉब बरोबर का नाहीये हे विचारण्याचं धाडस आम्ही केला नाही, नाहीतरी अजून काहीतरी अतर्क्य कथा गळ्यात पडली असती आतापर्यत जितके झाले ते पुरे झाले ) मग तुम्ही देणार का आयफोन बॉब ला
ती : हो नक्कीचं. धन्यवाद (तेवढ्यात तो आयफोन वाजला, साक्षात लिंडा देवी प्रसन्न झाली होती आणि receptionist ने फोन उचलला.)
ती : हेल्लो ...
मी : ( आता ती लिंडा बाई धुलाई करणार बहुतेक बॉब ची. मरो तो आयफोन , बो , बॉब आणि लिंडा. आम्ही ती काय म्हणतेय तिकडे काना डोळा करत म्हणालो ) धन्यवाद.
त्यानंतर मी पुन्हा कधी community center ला पण गेलो नाही. माहित नाही बॉब ला बो (परत) भेटला कि नाही, लिंडा ने बॉब ला किती तुडवला आणि महत्वाचा म्हणजे बॉब ला आयफोन भेटला कि नाही .....
आता हि गोष्टं सांगितल्यावर लोक म्हणतील कि तू मोठा राजा हरिशचंद्र आयफोन देऊन आला तिकडे, मग दुसरी गोष्टं सांगावी लागते..
दिवस : मे २००९ चा कोणता तरी शनिवार
स्थळ : कॉलोराडो मिल्स मॉल, डेनवर (फार मोठा मॉल आहे म्हणून गेलो तिकडे , कसलं काय मॉलसारखा मॉल बाकी काही नाही. एक पैशाची (सेंट ) ची पण खरेदी केली नाही आम्ही )
वेळ : साधारण दुपारी २ किंवा ३
मी आणि माझे दोन सहकारी वेणू(गोपाल) आणि विपुल
मी : अरे मेरा मोबाईल (नोकिया इ ५१, हं असा तसा नाही बर का business series चा होता, तो परत कसा हरवला ती पण एक गोष्ट आहे पण ती censored आहे :-) ) खो गया लगता है| जेब मै नही है |
वेणू : अरे ऐसे कैसे  लाया हि नही होगा. ( विपुल पण त्याला साक्ष आणि मी त्या दोघांवर ठेवला विश्वास)
मी : ठीक है रूम पर जाके देखते है |
पूर्ण रूम शोधून काढली पण मोबाईल काही मिळेना. मग तर्क लावण्यात आले कुठे पडला असेल त्याचे. भेटण्याची काही शाश्वती वाटत नवती पण तरी RTD ऑफिस (तिकडची PMT हो ) फोन लावला आणि काय सांगता तिकडच्या एका भल्या ड्रायवर ला तो सापडला होता आणि त्याने तो जमा पण केला होता. मग काय त्यांनी मला पासपोर्ट नंबर वगैरे विचारला आणि दुसऱ्या दिवशी मी जाऊन फोन देखील घेतला ...
बो, बॉब आणि आयफोन
कॉम्पुटरचा कीबोर्ड बडवणे हा माझा मुख्य धंदा आहे , जोडीला माउसला हि त्रास देतो. हि सगळी उठाठेव ह्यासाठी कि आमच्या मित्र मंडळीमध्ये आम्ही पहिल्यांदा अटकेपार झेंडा फडकवला, म्हणजे अमेरिकेला गेलो हो, म्हणजे सगळ्या मित्र मंडळी मध्ये नाही पण एका ग्रुप च्या. त्यावेळेस मी माझ्या मित्रांना तिकडच्या गोष्टी सांगितल्या होत्या त्याच इकडे टाकतोय, बाकी लोकांना याचा काही इतकं नवल नसणार आहे पण तरीही ...


कामाच्या योग्य व्यवस्थापनेसाठी कानबान पद्धतीचा वापर - NetBhet नेटभेट

Home / time management online course / कामाच्या योग्य व्यवस्थापनेसाठी कानबान पद्धतीचा वापर-Kanban Method / कामाच्या योग्य व्यवस्थापनेसाठी कानबान पद्धतीचा वापर
कामाच्या योग्य व्यवस्थापनेसाठी कानबान पद्धतीचा वापर
time management online course, कामाच्या योग्य व्यवस्थापनेसाठी कानबान पद्धतीचा वापर-Kanban Method
कामाच्या योग्य व्यवस्थापनेसाठी कानबान पद्धतीचा वापर-Kanban Method
मित्रांनो,मी आज तुम्हाला Time managementमधील एका विशिष्ट techinque बद्दल सांगणार आहे.कानबान ही एक जापानी techinqueआहे.ती सर्वप्रथम जापानमध्ये वापरली गेली.ही techinqueवापरल्यामुळे तुमच्याproductvity मध्ये नक्कीच improvement होईल.मग ही techinqueकाय आहे आणि तिचा वापर कसा करायचा ते आपण पाहू.
Enter your email address / खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या.
कामाच्या योग्य व्यवस्थापनेसाठी कानबान पद्धतीचा वापर Reviewed by varsha on 00:27 Rating: 5
कामाच्या योग्य व्यवस्थापनेसाठी कानबान पद्धतीचा वापर-Kanban Method
नेटभेटवरील लेख ईमेलद्वारे मिळविण्यासाठी खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या:
ब्लॉग टीप्स (Blog Tips)
व्यवस्थापन (मॅनेजमेंट - Management)
अर्थ- व्यवहार (Personal Finance) इंटरनेट (internet) उद्योजकता (Entrepreneurship) कारकीर्द (Career) ब्लॉग टीप्स (Blog Tips) भाषा मोबाइल (Mobile) व्यक्तिमत्व विकास (Personality Development) व्यवस्थापन (मॅनेजमेंट - Management) संगणक सृजनशीलता (Creativity) सोशल मिडिया (Social Media)
नेटभेटवरील लेख ईमेलद्वारे मिळविण्यासाठी खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या:
मराठी गाणी मोफत डाउनलोड करण्यासाठीचे पाच सर्वोत्तम पर्याय
खिशात ५०० रुपये घेऊन आलेल्या शेतकऱ्याच्या मुलाने उभी केली ३३०० करोडची कंपनी
 नेटभेट फोरमवर (Forum) आपले स्वागत आहे
कोणता व्यवसाय सुरु करावा - हे माहित नसतानाही उद्योगाची सुरवात कशी करावी


चार्ल्स स्टड - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
चार्ल्स थॉमस सी.टी. स्टड (डिसेंबर २, इ.स. १८६०:स्प्रॅटन, नॉर्थहँप्टनशायर, इंग्लंड - जुलै १६, इ.स. १९३१:इबांबी, बेल्जियन काँगो) हा इंग्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.
स्टड पेशाने ख्रिश्चन धर्मप्रसारक होता.
इंग्लंड क्रिकेट खेळाडू विस्तार विनंती
इंग्लंडच्या क्रिकेट खेळाडूवरील हा लेख अपूर्ण आहे. तुम्ही हा लेख पूर्ण करण्यात विकिपीडियाला सहाय्य करू शकता.
उदाहरणादाखल सचिन तेंडुलकर हा लेख पहा.
क्रिकेट खेळाडू विस्तार विनंती
इ.स. १८६० मधील जन्म
इ.स. १९३१ मधील मृत्यू
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २८ जुलै २०१७ रोजी ०९:१० वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


Peoples Media Pune - Online Pune News

“आगामी काळात शिवशाही सरकार येणार असल्याने रयतेवर संकटे येणार नाहीत”.आ.डॉ.नीलमताई गो-हे
पुणे (दि.३१) “पुण्यातील डुल्या मारुती देवस्थान विषयी आख्यायिका सांगितली जाते जनतेवर घोर संकट येणार असल्यास श्री हनुमान मूर्ती डूलते(हलते),मात्र आगामी काळात शिवशाही सरकार येणार असल्याने जनतेवर घोर संकटे येणार नाहीत.शिवसेना समर्थपणे त्यांचा मुकाबला करेल असे प्रतिपादन शिवसेना प्रवक्ता(कॅबिनेट दर्जा प्राप्त)आ.डॉ.नीलमताई गो-हे यांनी केले.कसबा मतदार संघातील प्रभाग कर १७ रस्ता पेठ-रविवारपेठ येथील डुल्या मारुती चौक येथील वाहतूक बेताचे व कारंजे सुशोभिकरण शिवसेना नगरसेवक मा.विशाल धनवडे यांच्या प्रयत्नातून पुणे मनपाच्या माध्यमातून करण्यात आले.त्याचे लोकार्पण प्रसंगी त्या बोलत होत्या.याप्रसंगी शिवसेना पदाधिकारी महिला आघाडी व प्रभागातील नागरिक बहुसंखेने उपस्थित होते.यावेळी शिवसेना नगरसेवक विशाल धनवडे यांनी भविष्यात अशीच लोकोपयोगी विकासकामे करण्याचा विस्वास व्यक्त केला.नीलमताई गो-हे यांनी विशाल धनवडे यांच्या कार्याचे कौतुक करत उपस्थित ज्येष्ठ नागरिकांचा आशीर्वाद सदैव त्यांच्या पाठीशी असावा अशी आशा व्यक्त केली.तसेच येणा-या काळात शिवसेना कसबा मतदारसंघाचे नेतृत्व करण्यास सक्षम असलेले विशाल धनवडे यांनी असेच कामात सातत्य राखावे अशी सूचना केली.ज्यावेळी महाराष्ट्र धर्मावर,रयतेवर एखादे संकट येते तेव्हा शिवसेना कायम शिवशाहीच्या माध्यमातून त्या संकटावर मात करण्यासाठी तत्पर असते व रामभक्त हनुमानजींचे आशीर्वाद शिवसेनेच्या पाठीशी आहेत असे मत व्यक्त केले.श्री डुल्या मारुती देवस्थान ट्रस्टचे पदाधिकारी यांनी याठिकाणी मा.नीलमताई गो-ह यांचा शाल,श्रीफळ देवून सत्कार केला.प्रभागातील ज्येष्ठ नागरिक आदरणीय लांडगे काकांनी मा.विशाल धनवडे यांच्या कार्याचे कौतुक करत शुभाशीर्वाद दिले व डुल्या मारुती मंदिराचा संपूर्ण इतिहास उपस्थिताना समजावून सांगितला.या प्रसंगी शिवसेना शहर संघटक गजानन पंडित,उपशहरप्रमुख उमेश गालिंदे,रवींद्र महंकाळे,जितेंद्र निजामपूरकर,संतोष भूतकर,मयूर कडू,संदीप गायकवाड,अनिल ठोंबरे,तुषार धनवडे,राहुल पारखे,ज्ञानंद कोंढरे,धनंजय देशमुख,अनिरुद्ध खाजगीवाले,शुभम दुगाने,मुकुंद चव्हाण,हनुमंत दगडे,राजेश राऊत,गणेश शिंदे,योगेश खेंगरे,अतुल कु-हे,व्यंकटेश पवार,कुणाल पवार,आशिष शिंदे,आकाश शेरे,गणेश दैठणकर,एकनाथ मोरे,निलेश राऊत,मंगेश कोकाटे,मंगेश वाईकर,प्रशांत वाडकर,प्रवीण डोंगरे,सागर भोसले,योगेश येनपुरे,मुकेश दळवे,योगेश निंबाळकर,रेहान खान,किशोर लगड,निलेश गोरड,भरत चौधरी,प्रशांत परदेशी,अजिंक्य पांगारे,मनोज सूर्यवंशी,जालिंदर अडागळे,पवितरसिंह भोंड,सनी भिसे,विनायक धारणे,अमोल देवळनकर,तसेच महिला आघाडीच्या स्वाती कथलकर,मनीषा धारणे,सुदर्शना त्रिगुणाईत,वृषाली दुबे,व शिवसैनिक मित्रपरिवार उपस्थित होते.
छायाचित्र :उद्घाटन प्रसंगी डॉ.नीलमताई गो-हे,विशाल धनवडे व अन्य मान्यवर,तसेच शिल्प
सुलभा तळेकर यांची शिवसेना महिला आघाडी उपशहर संघटिका पदी नियुक्ती
स्पर्धा परीक्षा तयारी करू इच्छिणा-या गरीब व होतकरू विद्यार्थ्यांसाठी आकार फाउंडेशकडून मदतीचा हात
कठुआ ८ वर्षाच्या निष्पाप बालिका बलात्कार व खून
रोटरीच्या वतीने अवयवदान विषयी जागृती कार्यक्रम
संजय वाल्हेकर यांची महाराष्ट्र शासन विद्युत वितरण नियंत्रण समिती सदस्यपदी नियुक्ती
संजय चांधेरे यांची महाराष्ट्र शासन विद्युत वितरण नियंत्रण समिती सदस्यपदी नियुक्ती .
गाडीतळ,२२० मंगळवारपेठ येथील स्वच्छतागृहाचे उद्घाटन .
शनिवारवाडा निळा झाला.रविवार ८ एप्रिल ते रविवार १५ एप्रिल पर्यंत निळ्या रोषणाईत न्हाऊन निघणार
खासदार राजू शेट्टी व अब्दुल हाफिज लालाभाई शेख यांना राज्यस्तरीय युवागौरव पुरस्कार जाहीर
अलायन्स क्लब ऑफ पुणेच्या अध्यक्षपदी तेजिंदरसिंग खनूजा
पिपल्स मीडीया पुणे यांना हार्दिक शुभेच्छा
बांधकाम व्यवसायिक. ला.हेमंत मोटाडो 9373312653
संजय वाल्हेकर.विभागप्रमुख वडगावशेरी विधानसभा मतदारसंघ. sanjay_walhekr@yahoo.com 7276485412
राहुल तिकोणे.विजया सोशल फौंडेशन संस्थापक
नगरसेवक मिलिंद काची.प्रबोधन पुणे.
गीता वर्मा (शिवसेना विभाग प्रमुख महिला आघाडी )
उद्योजक गौतम आदमाने वॉटरप्रुफींग कॉन्टॅ्क्टर 9960410606
महेश राजाराम पोकळे,उपविभाग प्रमुख खडकवासला विधानसभा मतदार संघ
सदानंद शेट्टी माजी नगरसेवक
डॉ.सुभानअली एकाब आयुर्वेद सल्लागार www.susabera.com 9823227337
दत्ताभाऊ जाधव शिवसेना कॅन्टोन्मेंट विभाग प्रमुख
सुमित जाधव युवसेना उपविभागप्रमुख Sumitjadhav126@yahoo.com


ऑफबीट भटकंती-३

नवीन पुस्तकं / New Releases
राजकारण-समाजकारण / Social - Political
उपयुक्त विज्ञान / Useful Science
व्यक्तिमत्त्व विकास / Self-Help
महत्त्वाची पुस्तकं / Best Sellers
ऑफबीट भटकंती-३ | Offbeat Bhatkanti-3 `हटके' पर्यटनस्थळांची रोमांचकारी हॅटट्रिक
प्रवासवर्णनाच्या पुस्तकांमध्ये आपलं वेगळेपण जपत वर्षा-वर्षाच्या अंतराने `ऑफबीट भटकंती' चे दोन भाग प्रसिद्ध केल्यानंतर आता प्रसिद्ध होत असलेला हा तिसरा भाग  पहिल्या दोन भागांप्रमाणे या ति‍स‌र्‍या भागातही जगभरातील विविध `हटके' व वैशिष्ट्यपूर्ण स्थळांची विविधांगी माहिती जयप्रकाश प्रधान त्यांच्या रंजक शैलीत देतात. त्याचबरोबर या पर्यटनस्थळांना कधी जावं, कसं जावं, व्हिसा कसा घ्यावा अशी उपयुक्त माहिती आणि नकाशेही ते यात देतात.
छंद म्हणून भटकंती करता करता प्रधान दांपत्यानी तब्बल ७३ देश पालथे घातले आहेत. या भटकंतीवर आधारित अनुभवकथनाचे त्यांचे कार्यक्रमही लोकप्रिय होत आहेत. स्लोव्हाकिया, बोस्निया-हरझेगोव्हिना, कॅनेडियन रॉकीज...अशा काही परिचित/अपरिचित देशांमधील रोमांचकारी ठिकाणांमधील प्रवासअनुभवाची प्रचीती देणारं पुस्तक... ऑफबीट भटकंती-३
मुक्काम पोस्ट अमेरिका | Mukkam Post America
नवीन पुस्तकं / New Releases
राजकारण-समाजकारण / Social - Political
उपयुक्त विज्ञान / Useful Science
व्यक्तिमत्त्व विकास / Self-Help
महत्त्वाची पुस्तकं / Best Sellers
|| घराला समृद्ध करणारी पुस्तकं ||


ख्याल गायिकेतील किराणा घराण्याच्या ज्येष्ठ गायिका सरस्वतीबाई राणे – Marathisrushti Articles

साहित्य – ललित लेख
[ April 21, 2018 ] व्यक्ती पूजकांचा देश	राजकारण
[ April 21, 2018 ] प्रादेशिक अस्मिता शिकायची आहे उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ
[ April 21, 2018 ] खरच ही लोकशाही काम करतेय का
[ April 20, 2018 ] प्रदूषण (२३) : सूर्यदेवा रागवला का रे
[ April 15, 2018 ] नृशंसतेचा कडेलोट
Homeव्यक्तीचित्रेख्याल गायिकेतील किराणा घराण्याच्या ज्येष्ठ गायिका सरस्वतीबाई राणे
ख्याल गायिकेतील किराणा घराण्याच्या ज्येष्ठ गायिका सरस्वतीबाई राणे
October 9, 2017 संजीव वेलणकर व्यक्तीचित्रे
सरस्वतीबाई राणे ऊर्फ सकीना उर्फ यांचा जन्म किराणा घराण्याचे उस्ताद अब्दुल करीम खाँ साहेब व ताराबाई माने या दांपत्याच्या पोटी रोजी झाला. त्यांचा जन्म ४ ऑक्टोबर १९१३ रोजी झाला. ताराबाई ह्या सरदार मारुतीराव माने यांच्या सुकन्या होत. मारुतीराव माने हे बडोदा संस्थानाच्या राजमातांचे बंधू होते. अब्दुल करीम खाँ हे त्या राजदरबारात गायक होते व ताराबाईंना गाणे शिकवत होते. दोघांचे प्रेम जुळले व त्यांनी विवाहाचा निर्णय घेतला. परंतु ताराबाईंच्या मातापित्यांचा ह्या विवाहास विरोध असल्यामुळे अब्दुल करीम खाँ व ताराबाईंना संस्थान सोडावे लागले. त्यांनी मुंबईत संसार थाटला व यथावकाश पाच अपत्यांना जन्म दिला. त्यांच्या दोन पुत्रांची नावे सुरेश उर्फ अब्दुल रहमान व कृष्ण ही होती; तर मुलींची नावे चंपाकली, गुलाब आणि सकीना उर्फ छोटूताई अशी होती. पुढे ही भावंडे अनुक्रमे सुरेशबाबू माने, कृष्णराव माने, हिराबाई बडोदेकर, कमलाबाई बडोदेकर आणि सरस्वतीबाई राणे या नावांनी प्रसिद्धीस पावली.
उस्ताद अब्दुल करीम खाँसाहेब यांच्याकडून सुरू झालेली किराणा घराण्याची परंपरा पुढे सुरेशबाबू माने, हिराबाई बडोदेकर, सरस्वतीबाई राणे, कमलाबाई बडोदेकर या भावंडांनी समर्थपणे सुरू ठेवली. त्यांनी किराणा घराण्याला अनेक दिग्गज गायक दिले. संगीत एकच प्याला..संशय कल्लोळ..संगीत सौभद्र या मराठी संगीत नाटकात सरस्वतीबाई राणे यांनी कामे केली होती. ख्याल गायिकेतील जुगलबंदीची सुरवात सरस्वतीबाई राणे यांनीच केली होती. मराठी चित्रपट ”पायाची दासी” मध्ये महिला पार्श्वगायिका म्हणून सरस्वतीबाई राणे यांनी गाणी गायली होती. १९४३ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या निर्देशक विजय भट्ट यांच्या ”रामराज्य” या चित्रपटातील सरस्वतीबाई राणे यांनी गायलेली गाणी खूपच लोकांना आवडली होती.
हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीताप्रमाणेच मराठी-हिंदी चित्रपटांसाठी पार्श्वगायन, भावगीत गायन, संगीत रंगभूमीवर अभिनय असे त्यांचे विविधांगी कर्तृत्व होते. गायिका मीना फातर्पेकर यांच्या त्या आजी होत. सरस्वतीबाई राणे यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ दर वर्षी पुरस्कार देण्यात येतो. मा.सरस्वतीबाई राणे यांचे निधन १० ऑक्टोबर २००६ रोजी झाले.
About संजीव वेलणकर	1741 लेख
श्री संजीव वेलणकर हे पुणे येथील कॅटरिंग व्यावसायिक असून ते विविध विषयांवर सोशल मिडियामध्ये लेखन करतात. ते १०० हून जास्त WhatsApp ग्रुप्सचे Admin आहेत. संगीत, आरोग्य, व्यक्तिचित्रे, पाककृती या विषयांवर ते नियमितपणे लेखन करत असतात.
महाराष्ट्राची आयटी अनुकूल शहरे
भारतीय माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील व्यावसायिक संघटना नेस्कॉमच्या (नॅशनल असोसिएशन ऑफ ...
विदर्भातील अमरावती जिल्हयात मुक्तागिरी हे निसर्गरम्य तसेच जैनधर्मीयांचे महत्त्वाचे धार्मिक ...
करवीरनगरी अर्थात कोल्हापूर जिल्ह्यास ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, सामाजिक, शैक्षणिक वारसा लाभलेला ...
अंबेजोगाई बीड जिल्ह्यातील एक शहर आहे. १३व्या शतकात स्वामी मुकुंदराज ...
संजीव वेलणकर यांच्या पाककृती
साहित्य- ४ वाटय़ा तांदूळाचे पीठ, एक नारळ, पाव किलो गूळ, चवीपुरते मीठ, वेलची पावडर, जायफळ.
साहित्य:- पालकाच्या काड्या १ कप, दही १/२ कप, ४-५ हिरव्या मिरच्या, १ चमचा जीरे,२ चमचे ...
साहित्य:- ३ टोमॅटो, ३-४ लसूण पाकळ्या, १/२ टीस्पून मिरेपूड, १ टेबलस्पून लोणी, मीठ आणि साखर ...
साहित्य - 2 वाट्या रात्रभर भिजवून सकाळी शिजवून घेतलेला लाल राजमा, 1 कांदा बारीक चिरून, ...
हिंदी मध्ये खिरा संस्कृतमध्ये सुशीतला इंग्रजीमध्ये कुकुंबर आणि लॅटिनमध्ये कुकुमिस सटायव्हस म्हणून ओळखली जाणारी काकडी ...
संजीव वेलणकर यांचे साहित्य
सॅल्युलाईड मॅनचे जनक दिग्दर्शक पी. के. नायर
बॉम्बे टू गोवा चित्रपटाला ४६ वर्षे पूर्ण
विनोदाचा बादशहा जसपाल भट्टी
मराठी अर्वाचीन कादंबरीचे जनक – ह. ना. आपटे
मराठी अभिनेत्री रंजना देशमुख
जेष्ठ गायीका अमीरबाई कर्नाटकी
संगीतकार व गायक शंकर महादेवन
गाजलेले / लोकप्रिय लेख
मराठीसृष्टीचा प्रवास १९९५ ते ….
तुमची साईट मराठीत बनवा
मराठी क्लासिफाईडस डॉट कॉम


जगभराची सुविचार-सुवचने Jagbharachi Suvichar-Suvachane

नवीन पुस्तकं / New Releases
राजकारण-समाजकारण / Social - Political
उपयुक्त विज्ञान / Useful Science
व्यक्तिमत्त्व विकास / Self-Help
महत्त्वाची पुस्तकं / Best Sellers
जगभराची सुविचार-सुवचने | Jagbharachi Suvichar-Suvachane देश-विदेशांतील थोरामोठ्‍यांची संस्कारक्षम वचने
पुरातन काळापासून जगाच्या पाठीवरील विचारवंतांनी व बुद्धिवंतांनी वेळोवेळी अनेक विषयांवर मौलिक विचार वा भाष्य व्यक्त केलेले आहे. स्थळ, काळ अशा बंधनांच्या पलीकडचे असे सर्वव्यापी असणारे हे विचार नेहमीच प्रत्येकाच्या जीवनात मार्गदर्शी ठरतात. या पुस्तकात अशी निवडक सुविचार-सुवचने; ज्ञान, कार्य-कर्तृत्व-कष्ट, निसर्ग, देश, समाज, ध्येय, व्यक्तिमत्त्व, आचरण, मन, आरोग्य, धर्म-ईश्‍वर इ. विभागात संकलित केली आहेत. उत्तम जीवनमूल्ये सांगणारी देश-विदेशांतील थोरा-मोठ्यांची ही मौलिक सुवचने सर्व वयोगटातील व्यक्तींना उपयुक्त ठरतील. विद्यार्थी, शिक्षक यांना तर हे पुस्तक बहुमोल ठरणारे असे आहे.
प्रतिदिनी एक सुविचार | Pratidini Ek Suvichar
नवीन पुस्तकं / New Releases
राजकारण-समाजकारण / Social - Political
उपयुक्त विज्ञान / Useful Science
व्यक्तिमत्त्व विकास / Self-Help
महत्त्वाची पुस्तकं / Best Sellers
|| घराला समृद्ध करणारी पुस्तकं ||


नेटभेट ई-मासिक एप्रील २०१० - NetBhet नेटभेट

Home / Unlabelled / नेटभेट ई-मासिक एप्रील २०१०
नेटभेट ई-मासिक एप्रील २०१०
मराठी ब्लॉगींगला जगाच्या कानाकोपर्‍यात राहणार्‍या सर्व मराठी बांधवांपर्यंत पोहोचविण्याचा वसा घेतलेल्या नेटभेट ई-मासिकाचा एप्रील २०१० चा अंक वाचकांसमोर आणताना आम्हाला अतिशय आनंद होत आहे. नेटभेट ई-मासिकाचा हा सातवा अंक. एक प्रयोग म्हणुन ऑक्टोबरमध्ये चालु केलेला हा उपक्रम आता चांगला नावारुपाला आला आहे. यंदाचा अंक प्रकाशित होण्यास थोडा उशीर झाला (त्याबद्दल क्षमस्व.) परंतु लगेचच वाचकांकडून मासिकाबद्दल विचारणा करण्यासाठी आलेल्या ईमेल्स मुळे आम्ही खरोखरच मनस्वी सुखावलो आहोत.
नेटभेट ई-मासिकाला रसिक वाचकांनी जो प्रतीसाद दिला आहे त्याबद्दल आम्ही वाचकांचे सदैव ऋणी आहोत. हे यश केवळ नेटभेटचे नसून जीवनातील विविधांगी विषयांना हात घालणार्‍या मराठी ब्लॉगर्सचे आहे. ब्लॉगच्या माध्यमातून साहित्यसेवा करणार्‍या सर्व मराठी ब्लॉगर्सना अभिवादन.
नेटभेट ई-मासिकामध्ये यावेळीही आम्ही विविध विषयांवरील खुमासदार लेखांचा नजराणा सादर करण्याचा प्रयत्न केलेला आहे. भाग्यश्री सरदेसाईंनी (भानंस) कथा यात आहे, तसेच अनुजा ताईंनी आपल्या शब्दांनी जिवंत केलेले मस्कत ते सिंगापोरचे बोटप्रवास वर्णन देखिल यात आहे. रोहन चौधरी या ईतिहास जगणार्‍या अस्सल भटक्याची शिवदुर्गांची सफर या अंकात वाचकांना अनुभवायला मिळेल. सप्त शिवपदस्पर्श ही लेखमालिका आम्ही नेटभेटच्या पुढील काही अंकांत क्रमशः सादर करत आहोत.
याशिवाय अ,ब आणि क हा वेगळ्याधर्तीचा अप्रतीम लेख, चित्रपट, नाटक आणि टी.व्ही मालिका हिट करण्यासाठीच्या जाहिराती, काळा बाजार, एनजीओ- एक पैशांचा खेळ असे अनेकविध विषयांवरील लेखही वाचकांना आवडतील ही अपेक्षा आहे. नोकरी सोडून स्वतःचा उद्योग स्थापन करणार्‍या चंद्रशेखर आठवले यांचा 'आव्हान' हा प्रेरणादायी लेख आणि अरविंद अडिगा यांच्या The white tiger या पुस्तकाबद्दल हेरंब ओक यांनी मांडलेली मते वाचकांच्या खास पसंतीस उतरतील असा विश्वास आम्हाला आहे.
नेटभेट ईमासिक हा एक प्रयोग असला तरी यामागे एक दृढ, प्रगल्भ विचार आहे. ई-मासिकामध्ये अनेक तृटी राहल्या असतीलही मात्र यामागील आमची तळमळ लक्षात घेऊन वाचक आम्हाला माफ करतील याची खात्री आहे. या अंकाबद्दल प्रतीक्रीया, सुचना, अभिप्राय तसेच अंक वाचल्यानंतर जे काही विचार तुमच्या मनात येतील ते आम्हाला अवश्य कळवा. नेटभेट ई-मासिक डाउनलोड करुन ईमेल द्वारे जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत आमच्या या प्रयत्नाला पोहोचविण्यास आम्हाला मदत करा ही नम्र विनंती.
पुन्हा एकदा सर्व वाचकांचे आणि मराठी ब्लॉगर्सचे मनापासून आभार
Enter your email address / खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या.
नेटभेटवरील लेख ईमेलद्वारे मिळविण्यासाठी खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या:
ब्लॉग टीप्स (Blog Tips)
व्यवस्थापन (मॅनेजमेंट - Management)
अर्थ- व्यवहार (Personal Finance) इंटरनेट (internet) उद्योजकता (Entrepreneurship) कारकीर्द (Career) ब्लॉग टीप्स (Blog Tips) भाषा मोबाइल (Mobile) व्यक्तिमत्व विकास (Personality Development) व्यवस्थापन (मॅनेजमेंट - Management) संगणक सृजनशीलता (Creativity) सोशल मिडिया (Social Media)
नेटभेटवरील लेख ईमेलद्वारे मिळविण्यासाठी खालील रकान्यात तुमचा इमेल पत्ता द्या:
मराठी गाणी मोफत डाउनलोड करण्यासाठीचे पाच सर्वोत्तम पर्याय
खिशात ५०० रुपये घेऊन आलेल्या शेतकऱ्याच्या मुलाने उभी केली ३३०० करोडची कंपनी
 नेटभेट फोरमवर (Forum) आपले स्वागत आहे
कोणता व्यवसाय सुरु करावा - हे माहित नसतानाही उद्योगाची सुरवात कशी करावी


वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू - विकिपीडिया

वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
"इ.स. २००० मधील मृत्यू" वर्गातील लेख
एकूण ५२ पैकी खालील ५२ पाने या वर्गात आहेत.
बेगम अकबर जहान अब्दुल्ला
लुई यूजेन फेलिक्स नेईल
इ.स.च्या २००० च्या दशकातील मृत्यू
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १४ जुलै २०१६ रोजी १८:०८ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


स्मरणीय भूमिका करणार्‍या दुर्गा खोटे – Marathisrushti Articles

साहित्य – ललित लेख
[ April 21, 2018 ] व्यक्ती पूजकांचा देश	राजकारण
[ April 21, 2018 ] प्रादेशिक अस्मिता शिकायची आहे उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ
[ April 21, 2018 ] खरच ही लोकशाही काम करतेय का
[ April 20, 2018 ] प्रदूषण (२३) : सूर्यदेवा रागवला का रे
[ April 15, 2018 ] नृशंसतेचा कडेलोट
Homeव्यक्तीचित्रेस्मरणीय भूमिका करणार्‍या दुर्गा खोटे
स्मरणीय भूमिका करणार्‍या दुर्गा खोटे
October 7, 2017 संजीव वेलणकर व्यक्तीचित्रे
स्मरणीय भूमिका करणार्‍या अभिनेत्री दुर्गा खोटे यांचा जन्म १४ जानेवारी १९०५ रोजी झाला.
चित्रपट कलाकारांकडे पाहण्याचा दृष्टोकोन दूषीत होता त्या काळात दुर्गा खोटे यांना चित्रपटात येणे भाग पडले. मुलीने चित्रपटात काम करणे घरच्या लोकांना पसंत नव्हते. दुर्गा खोटे यांनी चित्रपटात अशा भूमिका केल्या की चित्रपटातील महिलांकडे पाहण्याचा दृष्टीकोनच बदलून टाकला. चांगल्या घरातील महिलाही अभिनय क्षेत्रात येऊ शकतात असा एकप्रकारे संदेशच त्यांनी दिला.
सुरूवातीस त्यांनी छोट्या भूमिका केल्या आणि लवकरच त्यांना नायिकेची भूमिका मिळाली. प्रभात फिल्म्सचा १९३२ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या अयोध्येचा राजा या चित्रपटाने तर त्यांना ओळख करून दिली. मराठी आणि हिंदीमध्ये बनलेल्या या चित्रपटात त्यांनी राणी तारामतीची भूमिका केली.
त्यावेळी स्टूडियो सिस्टमचा जमाना होता त्यावेळचे कलाकार ठरावीक पगारावर स्टूडियोमध्ये काम करायाचे. पण, आत्मविश्वासच्या जोरावर त्यांनी फ्रीलांस काम करण्यास सुरूवात करून ही पध्दत मोडीत काढली. न्यू थियेटर्स, ईस्ट इंडिया फिल्म कंपनी, प्रकाश पिक्चर्स आदींसाठी त्यांनी काम केले.
१९३० च्या दशकाच्या अखेरीस त्या निर्माता आणि दिग्दर्शक बनल्या आणि त्यांनी चरणों की दासी, भरत मिलाप अशा एकावर एक उत्कृष्ट चित्रपटांची निर्मिती केली. या चित्रपटांनी त्यांचा गौरव केला.
चित्रपटांबरोबरच दुर्गा खोटे यांनी मराठी रंगभूमीवरही आपली कारकिर्द गाजवली. इंडियन पीपल्स थियेटर एसोसिएशन (इप्टा) च्या माध्यमातून त्यांनी रंगभूमीसाठी भरीव कार्य केले. मुंबई मराठी साहित्य संघाच्या अनेक नाटकांमध्ये त्यांनी काम केले. शेक्सपीयर यांच्या मॅकबेथवर आधारीत राजमुकूट या नाटकातील त्यांचा अभिनय वाखणण्याजोगा होता.
या क्षेत्रात त्यांनी दिलेल्या योगदानाबद्दल त्यांना दादासाहेब फाळके पुरस्काराने सन्मानीत करण्यायत आले. मुगले आजम, बॉबी, बावर्ची अशा चित्रपटातील त्यांच्या भूमिका आजही स्मरणात आहेत. त्यांनी लिहलेल्या आत्मकथेचा इंग्रजी अनुवाद ‘दुर्गा खोटे’ या नावाने प्रकाशित झाला आहे.
दुर्गा खोटे यांचे २२ सप्टेंबर १९९१ रोजी निधन झाले.
— संजीव वेलणकर पुणे
संदर्भ :- वेब दुनिया/ विकिपीडिया
About संजीव वेलणकर	1741 लेख
श्री संजीव वेलणकर हे पुणे येथील कॅटरिंग व्यावसायिक असून ते विविध विषयांवर सोशल मिडियामध्ये लेखन करतात. ते १०० हून जास्त WhatsApp ग्रुप्सचे Admin आहेत. संगीत, आरोग्य, व्यक्तिचित्रे, पाककृती या विषयांवर ते नियमितपणे लेखन करत असतात.
महाराष्ट्राची आयटी अनुकूल शहरे
भारतीय माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील व्यावसायिक संघटना नेस्कॉमच्या (नॅशनल असोसिएशन ऑफ ...
विदर्भातील अमरावती जिल्हयात मुक्तागिरी हे निसर्गरम्य तसेच जैनधर्मीयांचे महत्त्वाचे धार्मिक ...
करवीरनगरी अर्थात कोल्हापूर जिल्ह्यास ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, सामाजिक, शैक्षणिक वारसा लाभलेला ...
अंबेजोगाई बीड जिल्ह्यातील एक शहर आहे. १३व्या शतकात स्वामी मुकुंदराज ...
संजीव वेलणकर यांच्या पाककृती
साहित्य- ४ वाटय़ा तांदूळाचे पीठ, एक नारळ, पाव किलो गूळ, चवीपुरते मीठ, वेलची पावडर, जायफळ.
साहित्य:- पालकाच्या काड्या १ कप, दही १/२ कप, ४-५ हिरव्या मिरच्या, १ चमचा जीरे,२ चमचे ...
साहित्य:- ३ टोमॅटो, ३-४ लसूण पाकळ्या, १/२ टीस्पून मिरेपूड, १ टेबलस्पून लोणी, मीठ आणि साखर ...
साहित्य - 2 वाट्या रात्रभर भिजवून सकाळी शिजवून घेतलेला लाल राजमा, 1 कांदा बारीक चिरून, ...
हिंदी मध्ये खिरा संस्कृतमध्ये सुशीतला इंग्रजीमध्ये कुकुंबर आणि लॅटिनमध्ये कुकुमिस सटायव्हस म्हणून ओळखली जाणारी काकडी ...
संजीव वेलणकर यांचे साहित्य
सॅल्युलाईड मॅनचे जनक दिग्दर्शक पी. के. नायर
बॉम्बे टू गोवा चित्रपटाला ४६ वर्षे पूर्ण
विनोदाचा बादशहा जसपाल भट्टी
मराठी अर्वाचीन कादंबरीचे जनक – ह. ना. आपटे
मराठी अभिनेत्री रंजना देशमुख
जेष्ठ गायीका अमीरबाई कर्नाटकी
संगीतकार व गायक शंकर महादेवन
गाजलेले / लोकप्रिय लेख
मराठीसृष्टीचा प्रवास १९९५ ते ….
तुमची साईट मराठीत बनवा
मराठी क्लासिफाईडस डॉट कॉम


हावेरी (लोकसभा मतदारसंघ) - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची
उडुपी चिकमगळूर • उत्तर कन्नड • कोप्पळ • कोलार • गुलबर्गा • चामराजनगर • चिकबल्लपूर • चिक्कोडी • चित्रदुर्ग • तुमकूर • दक्षिण कन्नड • दावणगेरे • धारवाड • बंगळूर ग्रामीण • बंगळूर उत्तर • बंगळूर दक्षिण • बंगळूर मध्य • बागलकोट • बीदर • बेळगाव • बेळ्ळारी • मंड्या • म्हैसूर • रायचूर • विजापूर • शिमोगा • हावेरी • हासन
हा लेख अपूर्ण आहे. तुम्ही अपूर्ण पानांविषयीचे हे पान वापरून हा लेख पूर्ण करण्यात विकिपीडियाला सहाय्य करू शकता.
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २२ सप्टेंबर २०१५ रोजी १९:४९ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.