आंदोलन नव्हे - चळवळ सद्‍गुरु जग्गी वासुदेव यांचा संदेश | इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)

इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)
पानी की वेबसाईटें, ब्लॉग, वेबपेज
सम्पूर्ण कृषि जल प्रबंधन
सामाजिक पहलू और विवाद
सूचना का अधिकार अधिनियम
ग्लोबल वार्मिंग व जलवायु परिवर्तन
क्या आप जानते है
लेखक की और रचनाएं
पाण्यामुळे संस्कृती अस्तीत्वात येते तशीच पाण्या अभावी ती नष्टही होवू शकते
महाराष्ट्र सरकारतर्फे जलसाक्षरता केंद्राची स्थापना
शिरपूर पॅटर्न- जलक्रांतीचा नवा मंत्र
धरणांचे पुनरुजीवन हीच माझ्या जीवनाची इतिकर्तव्यता-कर्नल सुरेश पाटील
महाराष्ट्रातील दुष्काळ सदृष्य परीस्थिती
पाण्यामुळे संस्कृती अस्तित्वात येते तशीच पाण्याअभावी ती नष्टही होवू शकते
भूजल पातळी वाढवा - नद्या आपोआप बारमाही वाहतील
पाणी वापर संस्थांची व्याप्ती व कार्ये
स्वत: चे शेत हेच पाणलोट विकास क्षेत्र
जगाच्या मंचावर पाणी - 1
जलकुंडातून शाश्‍वत ग्रामीण पाणी पुरवठा
समन्यायी पाणी वाटप - एक ऐतिहासिक लढा
पाणीवापर संस्था शेतकऱ्यांना वरदान
महाराष्ट्र - तेलंगणा आंतरराज्य लेंडी प्रकल्प : एक दृष्टिक्षेप
जलश्री : मूळजी जेठा महाविद्यालय जळगाव
जलयुक्त शिवार अभियान आणि महाराष्ट्र शासनाची भूमिका
अन्न सुरक्षितता आणि पाणी
जलगुणवत्ता तपासणी - एक काळाची गरज
अजरामर जल साहित्य - माते नर्मदे
पंजाबमधील पीक बदल आणि त्याचा भूजलावर होणारा परिणाम
ऊस शेती आणि सोलापूरवरील जलसंकट
महाराष्ट्रातील सिंचन, पाण्याचे ठोक दर व परवडण्याची क्षमता : एक टिपण
प्लास्टिक से परहेज करें
पर्यावरण क्या, क्या नहीं
थार की गहराई से
युद्ध और शांति के बीच जल - भाग चार
ओमेगा-3 वसीय अम्ल का महत्त्व
तीस्ता नदी जल समझौते की चुनौतियाँ और सम्भावनायें
स्वास्थ्य का संकट मोबाइल फोन
जिन्दगी में जहर घोल रहा है माइक्रोबीड्स
वायु, जल और भूमि प्रदूषण
टांका द्वारा मरुस्थल में वर्षाजल संग्रहण
जल का प्रणय निवेदन
पर्यावरण की रक्षा, अपने होने की रक्षा है
विकलांग हो गया विनोबा भावे का बसाया गांव
विकास की विकृत अवधारणा
झींगों के साथ रेतीले झींगों के पालन की संभावना
फूड प्रोसेसिंग सेक्टर नए दौर ने जोड़े नए अवसर (Opportunities in food processing sector)
ग्रामीण क्षेत्रों में वर्षाजल संचयन व रिचार्ज तकनीक अनुरेखण की विधियां
खुले में शौच मुक्त निर्मल भारत बनाने के लिये प्रधान मंत्री जी से निवेदन
Home » आंदोलन नव्हे - चळवळ सद्‍गुरु जग्गी वासुदेव यांचा संदेश
आंदोलन नव्हे - चळवळ सद्‍गुरु जग्गी वासुदेव यांचा संदेश
नदी पात्राच्या दोहो बाजूंनी एक किलोमीटरच्या पट्ट्यात वृक्ष लागवड करण्यात यावी असे त्यांचे मत आहे. नद्यांच्या काठावर जेवढी जमीन आहे त्यापैकी ३० टक्के जमीन सरकारच्या मालकीची आहे. बाकीची जमीन खाजगी मालकीची आहे. सरकारी जमिनीवर जंगल तयार केले जावे आणि खाजगी जमिनीवर फलोत्पादन केले जावे.
आजचा जमाना आंदोलनांचा आहे, चळवळींचा नाही. रस्ता पाहिजे आंदोलन. रस्ता नको आंदोलन. भाव वाढवून पाहिजे आंदोलन. प्रामाणिक कलेक्टर बदलून पाहिजे आंदोलन. प्रामाणिक कलेक्टर बदलून पाहिजे आंदोलन. प्रामाणिक कलेक्टरची झालेली बदली रद्द करुन हवी आंदोलन. प्रामाणिक कलेक्टरची झालेली बदली रद्द करुन हवी आंदोलन. या दबाव तंत्राचा वापर इतका वाढला आहे की त्याचा परिणाम होईनासा झाला आहे. नदी प्रत्येकालाच स्वच्छ हवी, पण ती स्वच्छ कोणी करायची, तर सरकारने. यासाठी लोकांनी आंदोलन उभारले की झाले. सरकार अशी अनेक आंदोलने पचवून बसली आहे. पण वर्षानुवर्षे नद्या स्वच्छ व्हायच्या ऐवजी अधिकाधिक गलिच्छ होत चालल्या आहेत. आणि असेच चालू राहिले तर त्या नद्या कधी मृत होतील याचा पत्ताही लागणार नाही. सध्या देशातील जवळपास सर्वच नद्या मरणासन्न अवस्थेत आहेत. नदी मरणे म्हणजे तिच्या काठी वसलेली संस्कृती नष्ट होणे हे आपल्या लक्षातच येत नाही. वेळ बराच झाला आहे, पण वेळ अजून निघून गेलेली नाही. आज आपण त्या दृष्टीने काही केले तर त्यांचे परिणाम १५-२० वर्षांनी दिसायला लागतील.
या दृष्टीने आशेचा एक किरण दिसायला लागला आहे. आणि तो दाखविणारी विभूती म्हणजे सदगुरु जग्गी वासुदेव. कोण आहे हो हा सदगुरु समाजात सांस्कृतिक चळवळ सुरु व्हावी या दृष्टीने ज्या माणसाने १९९३ साली ईशा फाउंडेशन नावाची संस्था सुरु केली तिचा संस्थापक म्हणजे हा सदगुरु. नद्यांचे पुनरुजीवन व्हावे या साठी या माणसाने एक चळवळ समाजात उभी केली आहे. देशाचा सामाजिक व सामुहिक विकास व्हावा ही आंतरिक व तीव्र इच्छा मनात बाळगून या माणसाने ही चळवळ उभी केली आहे. या चळवळीची सुरवात १ सेप्टेंबर २०१७ या तारखेपासून सुरु केली जाणार आहे. सोळा राज्यांचे मुख्यमंत्री, विद्यापीठे, महाविद्यालये, सामाजिक संस्था, शास्त्रज्ञ, तंत्रज्ञ, सरकारी संस्था आणि इतर सर्वजण यांना एकत्र घेवून या चळवळीची मुहूर्तमेढ रोवली जाणार आहे. या विभूतीच्या वर्तमानपत्रांत, टी.व्ही. चॅनेल्स वर गेल्या काही दिवसात काही मुलाखती पाहण्याचा योग आला, कुतूहल वाढले, त्या निमित्ताने अभ्यास झाला, त्याचा परिणाम म्हणून ही कव्हर स्टोरी तयार केली आहे.
जग्गी वासुदेव यांचा जन्म मैसूर येथे झाला. शिक्षणही मैसूर विद्यापीठात होवून त्यांनी बी.ए. ची पदवी इंग्लिश हा ऐच्छिक विषय घेवून प्राप्त केली. त्यांचा प्रोेजेक्ट ग्रीनहेड खूपच गाजला व त्याला २०१० साली इंदिरा गांधी पर्यावरण पुरस्कार प्राप्त झाला. वीस लाख स्वयंसेवकांची मदत घेवून त्यांनी तामिलनाडू राज्यात २७ दशलक्ष झाडे लावली. तामिलनाडूचा १० टक्के भाग हा हिरव्या वनराईने आच्छादित करण्याचा त्यांचा प्रयत्न आहे. त्यांच्या कार्याची पावती म्हणून त्यांना भारत सरकारने पद्म विभूषण किताब देवून गौरविले. त्यांना संयुक्त राष्ट्र संघाच्या आर्थिक व सामाजिक समितीचे सदस्यत्व बहाल करण्यात आले आहे.
सध्या आपल्या देशातील नद्यांची स्थिती फारच भयानक आहे. एकूण नद्यांपैकी बर्फाच्छादित प्रदेशातून उगम पावणार्‍या नद्या फक्त ४ टक्के असून बाकीच्या सर्व नद्या या जंगलांतून उगम पावतात. या पैकी बहुतांश नद्या या आजकाल फक्त पावसाळ्यातच वाहतात. बर्‍याच नद्या तर काही महिने समुद्रापर्यंत पोहोचतही नाहीत. कृष्णेसारखी नदी चार महिने तर कावेरी नदी साडेतीन महिने समुद्रापर्यंत पाणी पोहोचवण्यास असमर्थ ठरत आहेत. नद्यांना पाणी नसल्यामुळे शेती कसणे कठीण जात आहे. गेल्या काही वर्षात जवळपास तीन लाख शेतकर्‍यांनी आत्महत्या केल्या आहेत. ८५ टक्के शेतकरी शेती व्यवसायातून बाहेर येण्याची इच्छा बाळगून आहेत. हजारो वर्ष या नद्यांनी आपल्याला जीवंत ठेवले आहे. आता त्यांना जीवंत ठेवण्याची जबाबदारी आपली आहे हे विसरुन चालणार नाही. निसर्गाने आपल्याला जी संपत्ती दिली आहे ती आपल्याला पुढच्या पिढ्यांपर्यंत पोहोचवायची आहे. कमीतकमी आपल्याला ज्या अवस्थेत ती मिळाली त्यापेक्षा चांगल्या अवस्थेत ती पोहोचावयास हवी. नद्यांमधील पाणी ही काही आपली खाजगी संपत्ती नाही. ती राष्ट्रीय संपत्ती असून तिचे जतन चांगल्या प्रकारे व्हावयास हवे.
नद्या स्वच्छ हव्या असतील तर नद्यांना हात लावू नका, त्या आहेत तशाच राहू द्या, त्यांना येवून मिळणार्‍या प्रवाहांवर नियंत्रण मिळवा हा त्यांचा संदेश आहे. नदी निसर्गतः स्वतःला शुद्ध करुन घेत असते असे त्यांचे मत आहे. आज ठिकठिकाणी अति उत्साहापोटी नद्यांच्या प्रवाहात खोदकाम करण्यात येत आहे, हे काही योग्य पाऊल नव्हे असे ते म्हणतात. आज अनेक ठिकाणी नदी शुद्धीकरणासाठी जे फुटकळ प्रयत्न चालू आहेत त्यांनाही त्यांचा विरोध आहे. संपूर्ण देशाने एक आराखडा तयार करुन त्याप्रमाणे काम केल्यास काही साध्य होवू शकेल असे त्यांचे मत अहे. नदीच्या पुनरुजीवनाच्या कामात आधीच खूप उशीर झाला आहे, पण तो विचारात घेवून सुद्धा आज जर हे काम सुरु केले तर त्यांचा परिणाम जाणवण्यासाठी १५ ते २० वर्षांचा कालावधी जावू द्यावा लागेल. पण आज ते सुरु न होता १५ वर्षांनी हे काम सुरु केले तर १०० वर्ष लागून सुद्धा ते होवू शकेल किंवा नाही अशी शंका ते व्यक्त करतात.
आज नद्यांकडे आपण त्यांचे व्यवस्थापन आणि त्यांच्यातील पाण्याचा महत्तम वापर या दृष्टीकोनातून पाहतो. हा चुकीचा दृष्टीकोन आहे. त्यांचेकडे आपण त्यांच्या पुनरुजीवनाच्या दृष्टीकोनातून पाहायला हवे. देशातील स्त्रियांना आपण पवित्र नद्यांची नावे देतो. गंगा, यमुना, सरस्वती, नर्मदा, कावेरी, कृष्णा, गोदावरी या नावाच्या अगणित स्त्रिया आपल्याला दिसतील. नद्या पवित्र असतात हे गृहित धरुन ही नावे ठेवली जातात. पण आज त्या नद्यांचे पावित्र्यच धोक्यात आले आहे याचा विचार करायला मात्र आपण तयार नाही. याचे प्रमुख कारण म्हणजे नद्यांशी आपले नातेच धोक्यात आले आहे. शहरांची, कारखान्यांची, शेतीची सर्व अशुद्धता आपण नदीकडे वळवली आहे. नदी आपल्याला पाणी देते हेच आपण विसरुन गेलो आहोत. लहान मुलाला आपण पाणी कोठून येते असे विचारल्यास तो नदीचे नाव न घेता नळ आपल्याला पाणी देतो अशी त्याची भावना तयार झाली आहे. अशा परिस्थितीत नदी शुद्ध राहणार तरी कशी
नदी पात्राच्या दोहो बाजूंनी एक किलोमीटरच्या पट्ट्यात वृक्ष लागवड करण्यात यावी असे त्यांचे मत आहे. नद्यांच्या काठावर जेवढी जमीन आहे त्यापैकी ३० टक्के जमीन सरकारच्या मालकीची आहे. बाकीची जमीन खाजगी मालकीची आहे. सरकारी जमिनीवर जंगल तयार केले जावे आणि खाजगी जमिनीवर फलोत्पादन केले जावे. याचा शेतीच्या उत्पादनावर विपरित परिणाम होणार नाही का असा प्रश्‍न विचारताच ते म्हणतात की आपण फक्त नदीच्या काठावरील जमिनीचा विचार या ठिकाणी करतो आहे. बाकीची जमीन धान्य उपादनासाठी उपलब्ध आहेच की. आपल्या आहारात कसा बदल केला जावा या बाबतही ते आपले विचार मांडतात. त्यांचे म्हणणे असे आहे की माणसाच्या आहारात धान्याला जेवढे महत्व आहे तेवढेच फळांना आहे. जगात फलाहाराचे प्रमाण बरेच जास्त आहे.
आपल्या देशात मात्र ते अत्यंत नगण्य आहे. फक्त ४ टक्के लोक नियमितपणे फलाहार करतात. सुखवस्तू कुटुंबातही फळे वापरण्याचे प्रमाण समाधानकराक नाही. त्याचा परिणाम म्हणून आपण जी फळे निर्माण करतो ती सुद्धा पूर्णपणे वापरली जात नाहीत. बहुतांश फळे निर्यात वाढविण्याच्या दृष्टीने उत्पादित केली जातात. त्यामुळे फळे उत्पादन वाढविण्याला चालना मिळत नाही. आहारात बदल करण्याला आपण प्रोत्साहन दिले पाहिजे. हा बदल एकदम होणार नाही पण त्या दृष्टीने पावले उचलण्याची गरज नाकारता येत नाही. हा बदल झाला तर नदी काठावर जी हिरवळ तयार करायची आहे तिच्यात फळझाडांना प्राधान्य राहील. शेतकर्‍यांना जगण्यासाठी उत्पन्न हवे, मग ते धान्यापासून असो अथवा फळांपासून असो. फलशेती धान्य शेतीपेक्षा जास्त उत्पन्न मिळवून देते असा अनुभव आहे. हे उत्पन्न धान्य शेतीपेक्षा तीन ते आठपट जास्त असते असा त्यांचा अनुभव आहे.
आपण जी नवीन पद्धती विचारात आणत आहोत तिच्यात शेती कसण्याच्या पद्धतीत व त्याचबरोबर माणसाच्या आहार पद्धतीत बदल अपेक्षित आहे. पर्यावरण व पारिस्थितीकी यांच्या विकासासाठी जी झाडे आपण लावणार आहोत त्यांचेमध्ये विविधता असणे आवश्यक राहील. आपल्याला आपले जीवन आर्थिक दृष्ट्या समृद्ध करायचे आहे की सांस्कृतिक दृष्ट्या याचा विचार करण्याची वेळ येवून ठेपली आहे. धान्य आहारामुळे पोट निश्‍चित भरते पण तो आहार पुरेसा सात्विक राहत नाही याची जाणीव आपण ठेवली पाहिजे. मी हा जो बदल सुचवू इच्छितो तो अमूलाग्र स्वरुपाचा असल्यामुळे तो तडकाफडकी होणार नाही याची मला जाणीव आहे. दीर्घ मुदतीत का होईना, तो व्हावयास हवा याबद्दल मात्र माझा आग्रह राहील. म्हणूनच मी म्हणतो की आपल्याला आंदोलन नाही तर चळवळ उभी करायची आहे. आंदोलन हे कोणाचे तरी विरुद्ध असते. आपल्याला इतरांचे विरुद्ध लढायचे नसून आपल्या स्वतःमध्ये बदल घडवून आणावयाचा आहे.
या ठिकाणी एक गोष्ट लक्षात घेणे आवश्यक आहे. ती म्हणजे ही काही मते मिळवण्यासाठी उभी केलेली ही कृती नव्हे. आपण मते मिळवण्यासाठी पैसे वाटणार नाही, महिलांना साड्या वाटणार नाही की गरीबांना धान्य वाटणार नाही किंवा खोट्या भूलथापा देणार नाही. आपल्याला सरकारमध्ये बदल नको आहे, बदल हवा आहे तो आपल्या स्वतःमध्ये. याच कारणामुळे या चळवळीसाठी आपल्याला सर्वांना बरोबर घेवून चालायचे आहे. या ठिकाणी पक्षांच्या आवेशाला, प्रादेशिक महत्वाकांक्षांना काही स्थान नाही. आपल्याला हवी आहे चळवळीद्वारे आत्मोन्नती. सध्या नद्यांना कायदेशीर व्यक्तीचा दर्जा देण्याचे खूळ निर्माण होत आहे. बाकीची परिस्थिती तीच राहिली आणि निव्वळ कायदेशीर व्यक्तीचा दर्जा मिळाळा तर त्यापासून काय साध्य होणार
आज नद्यांमध्ये जे सांडपाणी जात आहे, मग ते कोणत्याही स्त्रोतापासून का असेना, ते शुद्ध करुन आपल्याला नदीत सोडता येणार नाही का हा खरा प्रश्‍न आहे. पाणी शुद्ध करण्याची नवनवीन तंत्रे आज जगात उपलब्ध आहेत. त्या तंत्रांचा वापर आपण करु शकणार नाही का सिंगापूरमध्ये सांडपाणी शुद्ध करुन ते पिण्याच्या दर्जाचे बनविले जाते. हे तंत्र आपणही आत्मसात करु शकतो. ते पाणी शुद्ध करण्यासाठी खर्च येत असतो. तो करण्याची मात्र आपली तयारी असली पाहिजे. पाणी अशुद्ध करणार्‍याला आपण शासन करु शकत नाही का सिंगापूरमध्ये सांडपाणी शुद्ध करुन ते पिण्याच्या दर्जाचे बनविले जाते. हे तंत्र आपणही आत्मसात करु शकतो. ते पाणी शुद्ध करण्यासाठी खर्च येत असतो. तो करण्याची मात्र आपली तयारी असली पाहिजे. पाणी अशुद्ध करणार्‍याला आपण शासन करु शकत नाही का मी पाणी शुद्ध केल्याशिवाय ते पाण्याच्या स्त्रोतांकडे जाऊ देणार नाही हे जर प्रत्येकाने ठरविले, जो हे करणार नाही त्याला शासन केले जाईल या बद्दल आपण निश्‍चय केला तर तो दिवस दूर नाही जेव्हा आपल्या नद्या शुद्ध होवू शकतील. तसे केले तर नदीपात्राकडे न फिरकता सुद्धा नद्या शुद्ध होवू शकतात. फक्त गरज आहे ती इच्छाशक्तीची. ही सर्व एका रात्रीत होणारी गोष्ट नव्हे. पण आपल्या प्रत्येकाचा प्रयत्न मात्र त्या दिशेने हवा. आपल्या जीवनाचा दर्जा काय ठेवायचा हे आपल्याला ठरवायचे आहे.
आज राज्या राज्यात पाण्यासाठी भांडणे आहेत. २५ वर्ष हे असेच चालू राहिले तर भांडणाचे मूळच नाहीसे होईल. कारण त्यानंतर भांडण्यासाठी पाणीच राहणार नाही. मग भांडणार कोणाशी व कशासाठी कावेरी नदीच्या खोर्‍यात राहणार्‍या ७००० शेतकर्‍यांचे मी एक संमेलन आयोजित केले आहे. त्यात केरळचे शेतकरी आहेत, तसेच तामिलनाडूचेही शेतकरी आहेत. त्यांना समजू द्या की हा प्रश्‍न दोन राज्यांचा नसून पाण्याच्या उपलब्धतेचा आहे. आपले प्रयत्न पाण्यासाठी भांडणे करीत बसण्यासाठी नाहीत तर पाण्याची उपलब्धता वाढविण्यासाठी असावयास हवेत याची त्यांना या संमेलनात जाणीव झाल्याशिवाय राहणार नाही.
वनस्पतीचा पाण्याशी दुतर्फा संबंध आहे हे आपल्या लक्षातच येत नाही. जमिनीवर झाडझाडोरा चांगला असेल तर तो ढगांना आकर्षित करुन पाऊस पडायला मदत करतो. आपली अशी समजूत आहे की पाण्यामुळे झाडे आहेत. पण तसे नसते, झाडांमुळे पाणी असते. जंगलव्याप्त भागामध्ये पावसाळा जास्त व स्थिर असतो. शिवाय झाडे असलेल्या जागेतच भूजल पुनर्भरण वेगाने होत असते. झाडे व इतर वनस्पती पाणी पकडून ठेवते, पाण्याचा वाहण्याचा वेग मंदावतो व पाणी जमिनीत जास्त प्रमाणात मुरायला लागते. वाहते पाणी जमिनीत मुरण्याची शक्यता कमीच असते. झाडांच्या मुळ्या जमिनीत खोलवर रुजतात व कठिणातील कठीण खडक फोडण्यास मदत करतात. जमिनीत त्यामुळे चिरा तयार होतात व त्याचा परिणाम जमिनीत जास्त पाणी मुरण्यात होतो. या शिवाय आणखी एक फायदा आपल्याला डोळ्याआड करता येणार नाही. वनस्पती मातीला धरुन ठेवते व पावसाचे पाणी जेव्हा प्रवाहित होते तेव्हा फक्त तेच वाहते, बरोबर ते मातीला घेवून जात नाही. म्हणजेच, जमिनीची धूप कमी होते व जमिनीवरील सुपिक थर धरुन ठेवण्याचे श्रेय या वनस्पतीला जाते.
आपण पाण्याचा अतिवापर करीत आहोत याची जाणीव आपल्याला असायला हवी. भारतात १२ मोठी शहरे नदी किनार्‍यावर आहेत. ही सर्व शहरे पाण्यासाठी त्रस्त आहेत. पाऊस कमी झाला का नाही. मग ही स्थिती का आली नाही. मग ही स्थिती का आली पूर्वी पाण्यासाठी आपल्याला १०० फूट खोदावे लागत होते आता १४००-१५०० फूट खोदूनही पाणी लागत नाही. याचेसाठी पाण्याचा हव्यास जबाबदार आहे हे आपल्याला समजावयास हवे.
पाणी आणि जमीन या दोहोकडे आपले सतत दुर्लक्ष होत आहे. वनस्पतीकडे झालेले दुर्लक्ष आपल्याला विनाशाकडे नेत आहे याची जाणीवही आपल्याला नाही. जमिनीतील सेंद्रिय कर्ब प्रमाणाबाहेर घटत चालला आहे. निसर्ग नियमाप्रमाणे तो किमान दोन टक्के असावा लागतो. आपल्या देशात तो सध्या ०.०५ टक्के एवढा घटलेला आहे. शेती उत्पादन वाढविण्याच्या नादात रासायनिक खतांचा वापर बेसुमार वाढत आहे. आपला प्रवास वाळवंटीकरणाकडे चालला आहे. असेच चालू राहिले तर येत्या काही वर्षांत ६० टक्के जमीन नापिक हो़णार आहे. झाडे, झाडांची पाने व जनावरे आपल्याला सधन करीत असतात. त्यांचे द्वारे जमिनीत सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण वाढत असते. वनस्पतीचे घसरते प्रमाण हा सध्या चिंतेचा विषय बनला आहे. आपल्याला निसर्गाशी जुळवून घ्यायला हवे. निसर्ग आपल्याशी कधीच जुळवून घेणार नाही व ती अपेक्षाही करणे चुकीचे आहे.
त्यांनी १६ राज्यांच्या मुख्यमंत्रांशी चर्चा केल्याचा उल्लेख सुरवातीला आलाच आहे. सर्वांकडून भरीव प्रतिसाद मिळतो आहे. त्यांनी जेव्हा मुख्य मंत्र्यांंशी संपर्क साधला तेव्हा सर्वात प्रथम प्रतिसाद त्यांना मध्य प्रदेशच्या मुख्य मंत्र्यांकडून मिळाला. नर्मदा नदीच्या पुनरुजीवनासाठी मी स्वतः झटीन असे त्यांनी अभिवचन पण दिल्याचे ते म्हणाले. चळवळीत एकवाक्यता असण्यासाठी सरकारने या कामात पुढाकार घ्यावा आणि प्रत्येकाने कोणताही अलग विचार न करता त्याला पाठिंबा द्यावा असे त्यांचेे मत आहे. आपला पाठिंबा व्यक्त करण्यासाठी ज्याचेजवळ फोन आहे त्या प्रत्येकाने पंतप्रधांनाना एक सेप्टेंबर रोजी एक मिस्ड कॉल द्यावा अशी त्यांनी विनंती केली आहे. जे पाणी पीत नाहीत, ज्यांना नद्या जीवंत राहाव्यात अशी इच्छा नाही आणि ज्यांना भविष्याची चिंता नाही अशांनी हे न केले तरी चालेल असे ते थट्टेने म्हणतात. पंतप्रधानांचा मोबाईल नंबर ८०००९ ८०००९ हा आहे त्यावर हा मिस्ड कॉल करावा असे ते म्हणतात. शालेय विद्याथ्यार्ंनी आपल्या शाळेतर्फे पंतप्रधानांना या संदर्भात एक पत्र लिहावे आणि त्या पत्रावर सर्वांनी सह्या कराव्या. हे जे आपण सर्व करणार आहोत ते पंतप्रधानांवर दबाव आणण्यासाठी करीत नसून त्यांना या कामासाठी आमचा पाठिंबा आहे हे दाखवण्याचा एक प्रयत्न आहे.
त्यांनी कन्याकुमारी ते काश्मीर अशी एक रॅली आयोजित केली आहे. ही रॅली १६ राज्यांमधून जाईल. ज्याला ज्याला ज्या ज्या पद्धतीने शक्य असेल तसा त्याने या रॅलीत सहभाग नोंदवावा अशी त्यांनी कळकळीची विनंती केली आहे. १ सेप्टेंबरला आपण काय करणार आहोत
१. नद्या ज्या संकटातून जात आहेत त्याबद्दल समाजाला अवगत करणे.
२. नदी वाचवण्यासाठी रॅली काढण्याची गरज समाजाला पटवून सांगणे
३. नदीसाठी सकारात्मक धोरणाची अंमलबजावणी करण्यासाठी सरकारला प्रवृत्त करणे.
देशातील ६० शहरात १ सेप्टेंबरला जागृती सभा घेतल्या जाणार आहेत. सकाळी ८ ते ११ च्या दरम्यान शहरातील प्रचलित जागांवर उपस्थित राहून जनजागर करा. त्यासाठी रस्त्यावर घोषणापत्रे, प्रसिद्धी पत्रे घेवून त्यांचे वितरण करा. जर्सींवर संदेश छापून घ्या व त्या जर्सी घालून जन जागृती करा. नदी वाचवा, स्वतःला वाचवा.
डॉ. दत्ता देशकर, पुणे - मो : ०९३२५२०३१०९
यह सवाल इस परीक्षण के लिए है कि क्या आप एक इंसान हैं या मशीनी स्वचालित स्पैम प्रस्तुतियाँ डालने वाली चीज
इस सरल गणितीय समस्या का समाधान करें. जैसे- उदाहरण 1+ 3= 4 और अपना पोस्ट करें
अकाल के काल विलासराव सालुंके की जबानी उनकी कहानी
जलकुंडातून शाश्‍वत ग्रामीण पाणी पुरवठा
नदीपात्र के लिये अनुकूलतम हाइड्रोमीट्रिक नेटवर्क की आवश्यकता और व्यवस्था (Need and provision of optimum stream gauging network for a river basin)
पानी पंचायत : ग्रामीण विकास को निरंतर बनाए रखने का आधार
टिकाऊ कृषि प्रोत्साहन के लिये कृषि परामर्श


धरणांचे पुनरुजीवन हीच माझ्या जीवनाची इतिकर्तव्यता-कर्नल सुरेश पाटील | इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)

इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)
पानी की वेबसाईटें, ब्लॉग, वेबपेज
सम्पूर्ण कृषि जल प्रबंधन
सामाजिक पहलू और विवाद
सूचना का अधिकार अधिनियम
ग्लोबल वार्मिंग व जलवायु परिवर्तन
क्या आप जानते है
लेखक की और रचनाएं
पाण्यामुळे संस्कृती अस्तीत्वात येते तशीच पाण्या अभावी ती नष्टही होवू शकते
महाराष्ट्र सरकारतर्फे जलसाक्षरता केंद्राची स्थापना
शिरपूर पॅटर्न- जलक्रांतीचा नवा मंत्र
आंदोलन नव्हे - चळवळ सद्‍गुरु जग्गी वासुदेव यांचा संदेश
महाराष्ट्रातील दुष्काळ सदृष्य परीस्थिती
पाण्यामुळे संस्कृती अस्तित्वात येते तशीच पाण्याअभावी ती नष्टही होवू शकते
भूजल पातळी वाढवा - नद्या आपोआप बारमाही वाहतील
पाणी वापर संस्थांची व्याप्ती व कार्ये
स्वत: चे शेत हेच पाणलोट विकास क्षेत्र
जगाच्या मंचावर पाणी - 1
जलकुंडातून शाश्‍वत ग्रामीण पाणी पुरवठा
महाराष्ट्र - तेलंगणा आंतरराज्य लेंडी प्रकल्प : एक दृष्टिक्षेप
जलश्री : मूळजी जेठा महाविद्यालय जळगाव
जलगुणवत्ता तपासणी - एक काळाची गरज
जलयुक्त शिवार अभियान आणि महाराष्ट्र शासनाची भूमिका
समन्यायी पाणी वाटप - एक ऐतिहासिक लढा
अन्न सुरक्षितता आणि पाणी
अजरामर जल साहित्य - माते नर्मदे
पंजाबमधील पीक बदल आणि त्याचा भूजलावर होणारा परिणाम
पाणीवापर संस्था शेतकऱ्यांना वरदान
ऊस शेती आणि सोलापूरवरील जलसंकट
आपल्याला खरेच पाण्याचे मूल्य समजले आहे काय
प्लास्टिक से परहेज करें
पर्यावरण क्या, क्या नहीं
थार की गहराई से
युद्ध और शांति के बीच जल - भाग चार
ओमेगा-3 वसीय अम्ल का महत्त्व
तीस्ता नदी जल समझौते की चुनौतियाँ और सम्भावनायें
स्वास्थ्य का संकट मोबाइल फोन
जिन्दगी में जहर घोल रहा है माइक्रोबीड्स
वायु, जल और भूमि प्रदूषण
टांका द्वारा मरुस्थल में वर्षाजल संग्रहण
जल का प्रणय निवेदन
पर्यावरण की रक्षा, अपने होने की रक्षा है
विकलांग हो गया विनोबा भावे का बसाया गांव
विकास की विकृत अवधारणा
झींगों के साथ रेतीले झींगों के पालन की संभावना
फूड प्रोसेसिंग सेक्टर नए दौर ने जोड़े नए अवसर (Opportunities in food processing sector)
ग्रामीण क्षेत्रों में वर्षाजल संचयन व रिचार्ज तकनीक अनुरेखण की विधियां
खुले में शौच मुक्त निर्मल भारत बनाने के लिये प्रधान मंत्री जी से निवेदन
Home » धरणांचे पुनरुजीवन हीच माझ्या जीवनाची इतिकर्तव्यता-कर्नल सुरेश पाटील
धरणांचे पुनरुजीवन हीच माझ्या जीवनाची इतिकर्तव्यता-कर्नल सुरेश पाटील
महाराष्ट्रातच नव्हे तर संपूर्ण देशात पाणी आणि शेती क्षेत्रात तज्ञ समजले जाणारे श्री. शरद पवार यांनीही आपल्या प्रकल्पाला भेट दिली असे श्री. पाटील म्हणाले. मावळ भागात जवळपास २५ मोठी धरणे आहेत. या प्रत्येक धऱणात हा प्रयोग राबविण्यात आला तर महाराष्ट्रात किमान २५ टीएमसी पाण्याची वाढ होईल, तेही कमीतकमी खर्चात, ही बाब त्यांचेसमोर मांडण्यात आली. त्यांनी त्यांच्या पक्षाच्या स्थानिक कार्यकर्त्या श्रीमती वंदना चव्हाण यांना या प्रकरणाकडे लक्ष देण्यास सांगितले.
नदी नाल्यातील वाहत्या पाण्यावर नियंत्रण मिऴवण्यासाठी मानवाने धरणांची निर्मिती केली. धरणे बांधण्यासाठी जेवढ्या काही आदर्श जागा होत्या त्या शोधून काढून जगभर धरणे बांधण्यात आलीत. आता अशा आदर्श जागाही अत्यंत कमी उरलेल्या आहेत जिथे नव्याने धरणे बांधता येतील. पण दिवसेंदिवस मानवी गरजा वाढल्यामुळे जास्त पाण्याची गरज तर भासणार आहे. ती कशी पूर्ण करायची हा आज जगासमोरील एक महत्वाचा प्रश्‍न निर्माण झाला आहे. धरणात पाणी वाहात येत असतांना ते स्वतःबरोबर गाळ पण आणत असते. प्रत्येक ठिकाणी गाळाचे प्रमाण जरी भिन्न असले तरी गाळ येणारच ही वस्तुस्थिती नाकारुन चालणार नाही. काही ठिकाणी तर गाळाचे प्रमाण इतके जास्त आहे की काही वर्षांनंतर ती धरणे कायमची निकामी होतील की काय अशी भिती वाटायला लागली आहे.
देशांच्या विकासाबरोबर शहरीकरणही वाढत चालले आहे. यामुळे एक वेगळीच समस्या निर्माण झाली आहे. पुण्याचेच उदाहरण घ्या ना. एके काळी ज्या शहराला पेंशनर्स पॅराडाईस म्हणत होते ते आता एक मोठे औद्योगिक केंद्र निर्माण झाले आहे. ज्यांनी पन्नास वर्षांपूर्वीचे पुणे शहर बघितले आहे ते आजचे पुणे पाहून भांबाउन जातील इतकी आक्राळ विक्राळ वाढ शहरात झालेली आहे. वाढत्या लोकसंख्येबरोबर जास्तीच्या लोकांना पाणी लागणारच. जुने पाण्याचे स्त्रोत आज या मोठ्या शहराला पाणी पुरवण्यास पूर्णपणे असमर्थ ठरत आहेत. शहरातही पाण्यासाठी कित्येक नवीन मागण्या वाढत आहेत. लोकांना पाणी पुरवण्यासाठी महानगर पालिकेने स्वतःसाठी एखादे धरण बांधावे अशी मागणी होवू लागली आहे. धरण बांधण्यात आले तरी त्यामुळे विस्थापितांचा प्रश्‍न निर्माण होणार. आधीचेच विस्थापितांचे प्रश्‍न सोडवितांना सरकारच्या तोंडाला फेस आला आहे. त्यात आणखी नव्याने भर कशाला जवळपासच्या शेतक-यांच्या तोंडातील पाण्याचा घास पुणेकर काढून घेत आहेत अशी ओरड वाढत चाचली आहे. यापासून जर एखादा उद्रेक निर्माण झाला तर त्याला कसे तोंड देता येईल याचा विचारही केला तर आंगावर काटा उभा राहतो. हा प्रश्‍न एकट्या पुणे शहराचाच नाही तर बंगलोर, दिल्ली, मुंबई आणि जगात जिथे जिथे शहरांचा विकास झाला आहे तिथे पाणी प्रश्‍न हा गहन बनत चालला आहे.
. धरणांमध्ये जमा झालेला गाळ काढला तर त्या धरणांची साठवण क्षमता टिकवून ठेवता येणार नाही का हा प्रश्‍न आज समाजाच्या व विशेषतः बुद्धीवंतांच्या व सामाजिक कार्यकर्त्यांच्या विचाराधीन आहे. या संबंधात पुणे शहराचे परिसरात असलेल्या खडकवासला धरणात सुरु झालेला प्रयोग सामान्य माणसाला निश्‍चितच उद्बोधक ठरावा असा आहे. हा प्रयोग करणार्‍या कार्यकर्त्यांना सलाम करण्यासाठी प्रस्तुत लेख आहे. पुणे शहरात निवृत्तीनंतर स्थायीक झालेले कर्नल सुरेश पाटील हे त्यातीलच एक.
१९६८ साली सेनासेवेत सेकंड लेफ्टनंट म्हणूून रुजू झालेल्या पाटलांच्या मनातही कधी आले नसेल की भविष्यात ते एक मोठे शिवधनुष्य पेलणार आहेत म्हणून. १९७१ च्या युद्धात भाग घेतलेले कर्नल पाटील १९९३ साली निवृत्त झाले. युद्धातील जखमा भरुन काढण्यासाठी दवाखान्यात भरती झाले असतांना तिथल्या डॉक्टरांचे तुम्ही आता बोनस जीवन जगत आहात हे शब्द त्यांच्या जीवनाला कलाटणी देणारे ठरले. जखमी होवून निवृत्त झालेल्या जवानांसाठी व युद्धात मृत्यू पावलेल्या जवानांच्या विधवांसाठी, त्यांच्या म्हातार्‍या आईवडलांसाठी आणि त्यांच्या मुलाबाळांसाठी आपण काही तरी करावे ही खूणगाठ बांधून त्यांनी त्यांच्याच सारख्या सेनासेवेतून निवृत्त झालेल्या अधिकार्‍यांसमवेत जस्टिस फॉर जवान्स नावाची संस्था सुरु केली. त्याचबरोबर ढासळत चाललेलेे पर्यावरणही त्यांना खुणावत होते. पर्यावरणात बदल घडवून आणण्यासाठी त्यांनी पर्यावरण प्रेमी मित्रांसमवेत ग्रीन थंब नावाचीही संस्था स्थापन केली. या संस्थेच्या मार्फत वसुंधरेची हाक ऐकत त्यांनी मोठ्या प्रमाणावर वृक्ष लागवड सुरु केली.
१०९२ साली ब्राझील येथे पर्यावरण संरक्षणानिमित्त आयोजित केलेल्या रियो परिषदेला ते स्वखर्चाने जाऊन आले. त्यामुळे जागतिक नकाशावर पर्यावरण संरक्षणासंबंधात कोणत्या दिशेने विचार चालू आहेत याचीही जाण त्यांना आली व स्वतः भविष्यात काय करायचे आहे याचा आराखडा त्यांच्या मनःपटलावर तयार झाला. भारतीय सेनेच्या जागेवर त्यांनी सुरवातीला त्यांची परवानगी घेवून आपले प्रयोग सुरु केले. पुण्यात सेनेच्या ताब्यात असलेल्या १७० एकर जागेवर त्यांनी वृक्ष लागवड सुरु केली. याच जागेवर जिथे जिथे जमिनीवर छोटेछोटे खड्डे होते तिथे त्यांनी सेनेचीच यंत्रसामुग्री वापरुन ३५ तळी निर्माण केली. त्यापैकी दोन तर आकाराने खूपच मोठी झाली. या ठिकाणाी जे वन निर्माण झाले आहे त्या वनाला अबदुल हमीद पक्षीतीर्थ असे नाव ठेवण्यात आले आहे. या महान व्यक्तीने युद्धात केलेल्या असामान्य कामगिरीसाठी त्याला मरणोत्तर परमवीर चक्र प्रदान करण्यात आले आहे. असे नाव ठेवण्यामागे राष्ट्रीय एकता साधली जावी हाही माझा एक उद्देश होता असे पाटील म्हणतात.
हाच प्रयोग त्यांनी कोल्हापूरलाही राबविला. तिथल्या सेनेच्या जागेचा वापर स्थानिक लोक प्रातर्विधीसाठी करीत असत. पर्यावरणाला घातक अससेली ही प्रथा थांबवण्यासाठी त्यांनी तिथे टेंभलाई पक्षीतीर्थ स्थापन केले. प्रयत्नांना थोडीशी धार्मिक बाजू दिल्याबरोबर हा प्रातर्विधीचा प्रकार एकदमच आटोक्यात आला व एक चांगली झाडी तिथे तयार झाली. विविध प्रकारचे पक्षी तिथे यावयास लागले व थोडक्यात एक बर्ड सँगच्युअरीच तिथे तयार झाली म्हणा ना. या भरीव कामगिरीसाठी त्यांना दुबाई इंटरनॅशनल अवार्डपण मिळाले. पुण्यातील कँ प एरियामधे सात नाले नदीत सांडपाणी ओतत होते त्यामुळे होणार्‍या नदीच्या पाण्यातील प्रदूषणाकडे त्यांचे लक्ष वेधले. हे सांडपाणी नदीत जाऊ नये म्हणून त्यांनी या नाल्यांचे पुनरुजीवन करुन एक आदर्श घालून दिला. एकदा या कामाचा अनुभव आल्यानंतर व यश मिळते याची खात्री झाल्यानंतर याच कामाची प्रतिकृती (रेप्लिकेशन) पंजाबमध्ये, नाशिकला व मुंबईला काही भागात करण्याकडे आपले लक्ष केंद्रित केले.
दर उन्हाळ्यात निर्माण होणारे पाण्याचे दुर्भिक्ष पाटलांच्या नजरेस न आल्यास नवलच. पाणी प्रश्‍नाची उकल कशी होवू शकेल यावर त्यांची मित्रमंडळीत चर्चा सुरु झाली. शहरांची पाण्याची गरज भागविण्यासाठी नवीन धरणे बांधणे तर शक्य नाही, अशा परिस्थितीत अस्तीत्वात असलेल्या धरणातील जल साठे वाढ़िवण्यासाठी त्यात जमा झालेला गाळ जर काढला तर कमी खर्चात जलसाठे वाढविले जाऊ शकतात या विचारावर सर्वांचे एकमत झाले.
पुण्याजवळील खडकवासला धरण परिसरात जेव्हा फेरफटका मारला तेव्हा शेतकर्‍यांनी आमच्या शेतातील माती वाहून गेली व त्यामुळे शेताची उत्पादकता कमी झाली असे सांगितले. हा गाळ खडकवासला धरणात जमा झाल्यामुळे तिथे बेटे तयार झाल्याचेही दिसून आले. हा गाळ काढण्यात आला तर धरणातील जल साठा वाढेलच वाढेल पण त्याचबरोबर जमा झालेली माती शेतकर्‍यांचे शेतात नेऊन टाकली तर त्यांचे उत्पादन वाढीस लागेल हीही बाब विचारात घेतली गेली. शिवाय पुन्हा गाळ वाहून येवू नये म्हणून धरणाचे काठावर दोनही बाजूंनी पाणलोट ट्रीटमेंट करुन झाडी लावण्यात आली तर भविष्यात माती वाहून येण्याचे प्रमाणही कमी होवू शकेल हाही विचार पुढे आला. हे काम करायचे तर पैसा हवाच. तो अजून पाहिजे त्या प्रमाणात येत नव्हता. पण व्हेन देअर इज अ विल, देअर इज अ वे या उक्तीप्रमाणे आम्ही सेनेमधील निवृत्त अधिकार्‍यांनी आपल्या पेंशनमधून दर महिन्यात प्रत्येकी ५००० रुपये द्यायचे निश्‍चित केले व पैशाचा तात्पुरता का होईना प्रश्‍न सुटला असे कर्नल पाटील म्हणाले. या कामात सेनेतील माझे सहकारी मित्र सर्वश्री. लक्ष्मण साठे, अजित देशपांडे, रवी पाठक, जनरल पाटणकर, अशोक ठोंबरे, विजय कौशिक, समाजातील काही दानशूर मंडळी पुढे आली व त्यांनीही काही भार उचलण्याचे मान्य केले. या कामी मिडियाने हे प्रकरण चांगलेच उचलून धरले व त्यामुळे आम्ही जास्त लोकांपर्यंत जाऊन पोहोचू शकलो याची कबूलीही कर्नल पाटलांनी दिली.
हा प्रश्‍न सेनेच्या सदर्न कमांड मधील अधिकार्‍यांबरोबर चर्चिला गेला त्यावेळी त्यांचेकडून फारच चांगला प्रतिसाद मिऴाला, आळंदीला सदर्न कमांडचे मोठे ट्रेनिंग सेंटर आहे ज्या ठिकाणी जवळपास २५०० जवान प्रशिक्षण घेत असतात. माती हलविण्याच्या त्यांचेजवळ पोकलेन, जेसीबी सारख्या अद्यावत मशीनरी पण आहेत. मेन, मटेरियल व मशीन्स या तीही गोष्टींची उपलब्धता होती फक्त गरज होती चवथ्या एमची-म्हणजेच मॅनेजमेंटची. ही उणीव लोकसहभागातून भरुन काढण्याचे ठरविण्यात आले. आणि मदतीचा ओघ सुरु झाला. रसिकलाल धारीवाल ट्रस्ट, कमिन्स, प्राज फाउंडेशन, टाटा मोटर्स, दगडूसेठ गणपती ट्रस्ट या सारख्या संस्था पुढे आल्या व प्रकल्पाचे चित्रच पालटले. कमिन्स,पुणे या संस्थेत प्रेझेंटेशन दिल्यावर त्यांचेकडून ५० लाख रुपयांचा चेकच हाती पडला. एवढेच नव्हे तर दर महिन्याला त्यांचेकडून १० लाख रुपयांचे योगदान उपलब्ध झाले.
सरकारी खात्यांकडून सुरवातीला विरोध पण नंतर मात्र सहकार्य :
खरे पाहिले असता हे काम सरकारने करायला हवे, म्हणून या कामासाठी सरकारकडूनही आर्थिक योगदान मिळावे म्हणून सुरवातीला प्रयत्न करण्यात आला. अशी मदत मिळावी म्हणून त्यावेळचे सिंचन खात्याचे मंत्री श्री. अजितदादा पवार यांना आम्ही भेटलो, त्यांनी संबंधित अधिकार्‍यांशी चर्चा केली पण त्यांचेकडून योग्य तो प्रतिसाद मिळाला नाही. मूलतः आजूबाजूच्या परिसरातून गाळ वाहून येतो हे मान्य करायलाच अधिकारी वर्ग तयार नव्हता. अजितदादांना आम्ही वारंवार भेटत राहिलो आणि गाळ वाहून येत आहे हे त्यांना पटवून देण्यात आम्ही यशस्वी ठरलो. त्यांनी सिंचन खात्यातील अधिकार्‍यांना आम्हाला मदत करण्याची सूचना केली. त्यानंतर मात्र त्यांचेकडून योग्य ते सहकार्य मिळायला सुरवात झाली.
परिसरातील शेतकर्‍यांनी आम्हाला अमाप सहकार्य केले असे कर्नल पाटील आग्रहाने सांगतात. हा गाळ वाहून नेण्यासाठी आम्ही कोणतेही शुल्क आकारत नाही. शेतकरी स्वखर्चाने तो वाहून नेतात. त्याचा त्यांना मोठ्या प्रमाणावर लाभ पण झाला आहे. त्यांच्या शेताची यामुळे उत्पादकता वाढलेली असून त्यांची युरियाची मागणीही कमी झालेली आहे. या भागात या मातीला काळे सोने या नावाने संबोधले जाते. जे शेतकरी आमच्या प्रकल्पाला विरोध करीत होते तेच आता या प्रकल्पाचे चाहाते झाले असून त्यांचेकडून आम्हाला भरपूर सहकार्य मिऴत आहे अशा शब्दात पाटलांनी तेथील ग्रामस्थांची भलावण केली. आतापावेतो आमच्या संस्थेने १० लाख ट्रकलोड गाळ काढला आहे, याचाच दुसरा अर्थ असा की त्या धरणाची जलधारण क्षमता तेवढ्याने वाढलेली आहे असे श्री. पाटील अभिमानाने सांगत होते. आम्ही परिसराला तारेचे व बायो फेंसिंग (बांबू व इतर वनस्पतीची लागवड करुन) घातले असल्यामुळे सरकारच्या जागेवर जे आक्रमण होत होते त्यालाही पायबंद बसला.
आज देशात पाण्यासाठी विविध राज्यांत वितुष्ट वाढत चालले आहे. सुप्रीम कोर्टाने निर्णय देवून सुद्धा कर्नाटक तो पाऴत नाही. यामुळे देशात अराजक निर्माण होण्याचीच शक्यता आहे. हा निव्वळ कर्नाटक-तामिळनाडूचा लढा नसून जवळपास सर्वच राज्ये शेजारच्या राज्यांशी पाण्यासाठी भांडत आहेत. त्यामुळे जिथे जसे शक्य असेल, जो मार्ग उपलब्ध असेल त्या मार्गाने पाण्याच्या साठ्यात वृद्धी करणे गरजेचे आहे. आम्ही स्विकारलेला मार्ग निव्वळ पाणी बचतीकडेच लक्ष देत नाही तर त्याद्वारे शेतीची उत्पादकता वाढण्याशिवाय पर्यावरण रक्षणही होत आहे. आज पुणेकरांना आम्ही एक चांगल्या प्रकारचा पिकनिक स्पॉट उपलब्ध करुन दिला आहे, वीक एंडला हा परिसर लोकांनी फुलून गेलेला दिसतो. सामाजिक संस्था, शाळा, महाविद्यालयातील विद्यार्थी येथे स्वेच्छेने येवून वृक्षारोपण करतात व निसर्गाशी समरस होतात. या सर्व लोकांच्या सहाय्याने आम्ही जवळपास १० लाख झाडे लावली आहेत, जगवली आहेत व येत्या काही दिवसातच हा सर्व परिसर हिरवागार झालेला दिसेल.
इतर राज्येही आता ही योजना स्विकारणार :
मध्यंतरी माननीय श्री. नितिन गडकरी इतर काही मंत्र्यांबरोबर परिसराला भेट देवून गेले. त्यांनी ही तर एक जलक्रांतीच आहे अशा शब्दात या योजनेचा गौरव केला. यामुळे निव्वळ जलक्रांतीच होणार नाही तर त्याच बरोबर हरित क्रांती व अर्थक्रांती होवू शकेल असा विश्‍वास त्यांनी व्यक्त केला. त्यांचे माध्यमातून आम्ही केंद्रिय मंत्री श्रीमती उमा भारती यांची दिल्ली येथे भेट घेतली. स्वतः श्रीमती उमा भारतीही या परिसराला भेट देवून गेल्या व त्यांनी होणार्‍या कार्याची प्रशंसा केली. दिल्ली येथे त्यांचे विशेष कार्यकारी अधिकारी श्री. अमरजितसिंग यांचेसमोर प्रेझेंटेशन देण्यात आले. याची फलश्रूती म्हणून डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात पुणे येथे सीड्ब्लूपीआरएस या संस्थेत सदर कार्याची व्याप्ती वाढविण्याचे दृष्टीने एक कार्यशाळा आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. या कार्यशाळेला गंगा खोर्‍याव्यतिरिक्त जी राज्ये आहेत (जसे गुजराथ, राजस्थान, मध्य प्रदेश, आंध्रप्रदेश, तेलंगणा,तामिलनाडू, महाराष्ट्र, कर्नाटक) त्यांच्या प्रतिनिधींना पाचारण करण्यात येणार असून या कार्याची त्या त्या राज्यात खडकवासला प्रकल्पाप्रमाणे प्रतिकृती बनविण्यासाठी काय करता येईल या बद्दल चर्चा केली जाणार आहे. या प्रत्येक राज्यातील एकएक धरणात हा प्रयोग राबविण्यात आला तर प्रत्येक ठिकाणी किमान एक टीएमसी पाणी निश्‍चितच जमा होईल असा विश्‍वास कर्नलसाहेबांनी व्यक्त केला.
मागील महिन्यात पाटीलसाहेब अमेरिकेत गेले होते तिथे त्यांचे अमेरिकन वॉटर वर्क्स असोसिएशन मध्ये भाषण आयोजित करण्यात आले. त्या सभेत विचार व्यक्त करण्यासाठी सर्वसाधारणपणे २० मिनिटांचा वेळ देण्यात येतो. पण पाटलांचे विचार ऐकत ऐकत एक तास कसा निघून गेला हे कळलेच नाही. अमेरिकेतही धरणातील गाळाचा प्रश्‍न गेल्या काही वर्षांपासून ऐरणीवर आला आहे. गाळ साचल्यामुळे बरीच धरणे निकामी होण्याच्या मार्गावर आहेत. या संस्थेच्या वतीने लवकरच मुंबईत एक सेमिनार आयोजित केला जाणार आहे. अर्थातच या सेमिनारमध्ये ग्रीन थंबचे प्रेझेंटेशन राणार आहे.
महाराष्ट्रातच नव्हे तर संपूर्ण देशात पाणी आणि शेती क्षेत्रात तज्ञ समजले जाणारे श्री. शरद पवार यांनीही आपल्या प्रकल्पाला भेट दिली असे श्री. पाटील म्हणाले. मावळ भागात जवळपास २५ मोठी धरणे आहेत. या प्रत्येक धऱणात हा प्रयोग राबविण्यात आला तर महाराष्ट्रात किमान २५ टीएमसी पाण्याची वाढ होईल, तेही कमीतकमी खर्चात, ही बाब त्यांचेसमोर मांडण्यात आली. त्यांनी त्यांच्या पक्षाच्या स्थानिक कार्यकर्त्या श्रीमती वंदना चव्हाण यांना या प्रकरणाकडे लक्ष देण्यास सांगितले. त्या स्वतः खानापूरला ये़़वून गेल्या. त्यांनाही हे काम फार आवडले. पण लवकरच पैशाची सोय होवू शकत नाही असा त्यांचेकडून निरोप आला व त्यामुळे हे प्रकरण येथेच थांबले. खरे पाहिले असता त्यांचे सहकार्य मला मिळाले असते तर मी आतापावेतो खूपच मोठी मजल मारली असती अशी खंत पाटलांनी बोलून दाखवली.
मला दुर्दैव एकाच गोष्टीचे वाटते, ते हे की आजपर्यंत धरणांतील गाळ काढण्याबद्दल गेल्या ६८ वर्षांत समाजात साधी चर्चाही होतांना दिसत नाही. या बाबतीत पुण्याने आता पुढाकार घेतला आहे. महाराष्ट्रात हजारो गणेश मंडळे आहेत. या सर्व गणेश मंडळांनी स्वतःच्या व राज्यातील उद्योगपतींच्या अर्थ सहाय्याने महाराष्ट्रातील ५०० धरणे दत्तक घेतली आणि त्यातील गाळ काढण्याचा प्रकल्प हाती घेतला तर भविष्यात २५० धरणे बांधण्याचा खर्च वाचू शकेल आणि तीच खरी लोकमान्य टिळकांना समाजाची श्रद्धांजली असेल असे मला वाटते या शब्दात पाटील यांनी आपल्या मनातील तळमळ बोलून दाखविली.
माझे बरोबर कर्ऩल साहेबांच्या मनमोकळ्या गप्पा झाल्या. ते मला साईटवर घेऊन गेले. काम खरेच दृष्ट लागण्यासारखे झालेले आहे यात तीळमात्र संशय नाही. त्यांची उडी फार मोठी आहे. दरवर्षी देशात ५५ ते ६० हजार सैनिक निवृत्त होतात. त्यांना या कामात सहभागी करुन घेण्याचा विचार त्यांनी व्यक्त केला. तसे झाले तर दोन तीन वर्षातच मोठे क्रांतीकारक काम देशात उभे राहील असा विश्‍वास त्यांनी व्यक्त केला. त्या परिसरातील गोर्‍हे बुद्रुक, खडकवासला, खानापूर, गोर्‍हे खुर्द या गावात २२ किलोमीटरचे काम पूर्ण होत आले असून आता हे काम ४४ किलोमीटरपर्यंत वाढवण्याचा संकल्प त्यांनी बोलून दाखविला. या कामात पुणे परिसरातील चारही धरणे समाविष्ट होतील. पुणे जिल्ह्यातील ३५० गणेशमंडळे आता या कामात सहभागी होणार आहेत. त्यांच्या सहाय्याने या परिसरात ५० लाख झाडे लावण्याचा एक भव्य कार्यक्रम हाती घेतला जाणार आहे. एवढेच नव्हे तर लवकरच धरणाच्या काठाकाठाने २२ किलोमीटरपर्यंत उघड्या टूरिस्ट बसेस पर्यटकांना घेवून या परिसरात जेव्हा हिंडतील तेव्हा आपण परदेशात तर नाही ना असा आभास सुद्धा निर्माण होईल. सामान्यातला सामन्य माणूस जेव्हा या कामाची पताका घेवून मार्गक्रमण करेल तेव्हा हे स्वप्न लवकरात लवकर सत्यात उतरवता येईल, व हेच माझे स्वप्न आहे असा विश्‍वास पाटलांनी व्यक्त केला.
सैन्याच्या दक्षिण कमानचे अखत्यारीतील असलेल्या बी.इ.जी.चे सैनिक, त्यांना सरावासाठी लागणारी दोन बुलडोझर, जेसीबी, डंपर्स आणि इतर साहित्य ही मदत या कामासाठी फारच मोलाची ठरली. झालेले काम माझे एकट्याचे नाही, मला चहोबाजूने मदतीचा ओघ येत राहिला, सेनेतील माझे मित्र माझ्या पाठीमागे उभे राहिले, त्यांच्या मदतीशिवाय मी एवढ्या मोठ्या कामात हात घालू शकलो नसतो याची जाणीव मला आहे असे म्हणत असतांना त्यांचा आवाज जरा कापरा झाला होता. महाराष्ट्र शासनाचा जलसंपदा विभाग, खडकवासला पाटबंधारे विभाग, राष्ट्रीय सेवा योजना, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, पिंपरी चिंचवड महानगर पालिका, पुणे पोलिस, सामाजिक वनिकरण विभाग, आरटीओ पुणे , अ‍मानोरा पार्क टाउन, श्रीमती शोभाताई धारीवाल फाउंडेशन, कमिन्स इंडिया पुणे, टाटा मोटर्स पुणे, प्राज फाउंडेशन पुणे, पुणे महानगर पालिकेचा वनविभाग, सार्वजनिक बांधकाम खात्याचा यांत्रिकी विभाग, हनिवेल फाउंडेशन, बीएमसी सॉप्टवेअर, सुमंत मूळगावकर फाउंडेशन, परीवर्तन संस्था, रोटरी क्‍लब्स, लॉयन्स क्‍लब्स, यांचेकड़ून मला मोलाचे अर्थसहाय्य व इतर मदत मिळाली म्हणूनच आज पावेतो झालेले काम उभे राहू शकले, त्यांचे मी ऋण व्यक्त केले नाही तर मी कृतघ्न ठरेन असे श्री.पाटील म्हणाले.
शेवटी धरणांतील गाळ काढणे हा माझ्या कार्याचा फक्त एक भाग झाला, मला पर्यावरणात सुधारणा घडवून आणायची आहे, सामान्य नागरिकाला मोकळा श्‍वास घेता यावा इतकी हवा शुद्ध करायची आहे,परिसरात मला सांस्कृतिक क्रांती घडवून आणायची आहे, पुणे शहर परिसारात मला एक मोठे पर्यटन स्थळ उभे करायचे आहे, माणसाच्या मनात मला पर्यावरणाबद्दल आस्था निर्माण करायची आहे, खडकवासला धरणाकाठी लाइट अँड म्युझिक शो उभारायचा आहे, योग्य ठिकाणी श्री. विश्‍वेश्‍वरैया यांचे स्मरणार्थ एक म्युझियम उभारायचे आहे. हे माझे स्वप्न आहे व ते साध्य करण्यासाठी मी उर्वरित आयुष्यभर झगडणार आहे असे मनोगत त्यांनी व्यक्त केले.
डॉ. दत्ता देशकर , पुणे, मो : ०९३२५२०३१०९
यह सवाल इस परीक्षण के लिए है कि क्या आप एक इंसान हैं या मशीनी स्वचालित स्पैम प्रस्तुतियाँ डालने वाली चीज
इस सरल गणितीय समस्या का समाधान करें. जैसे- उदाहरण 1+ 3= 4 और अपना पोस्ट करें
अकाल के काल विलासराव सालुंके की जबानी उनकी कहानी
जलकुंडातून शाश्‍वत ग्रामीण पाणी पुरवठा
नदीपात्र के लिये अनुकूलतम हाइड्रोमीट्रिक नेटवर्क की आवश्यकता और व्यवस्था (Need and provision of optimum stream gauging network for a river basin)
पानी पंचायत : ग्रामीण विकास को निरंतर बनाए रखने का आधार
टिकाऊ कृषि प्रोत्साहन के लिये कृषि परामर्श


नेहमी चुकणारे शब्द | मनोगत

अंकुश हा शब्द तत्सम आहे. याचा अर्थ नियंत्रण, मर्यादित, हत्तीला ताब्यात आणण्याचे हत्यार. या शब्दात 'क'ला पहिला उकार द्यावा. काही वेळा अनुस्वार न देता 'क' ला न लावून 'अन्कुश' असे लिहितात. असे लिहिणे चुकीचे आहे.
अंकुश हत्तीला ताब्यात ठेवण्यासाठी जे हत्यार माहुताकडे असते, त्याला अंकुश म्हणतात. ते एका बाजूला आकडीसारखे वळविलेले असते. अमुक व्यक्तीवर अंकुश ठेवणे म्हणजे त्या व्यक्तीवर नियंत्रण ठेवणे. निरंकुश या शब्दाचे अर्थ स्वच्छंदी,अनियंत्रित, स्वैर असे आहेत. अंकुश व निरंकुश या दोन्ही शब्दात क ला पहिला उकार आहे. तो दुसरा देण्याची चूक होऊ शकते; ती टाळावी.
अक्रीत असंभवनीय, उफराटे या अर्थांनी अक्रीत हा शब्द वापरला जातो. प्रतिकूल, मोफत, विपरीत, अतिशय, बेसुमार हेदेखील त्याचे अर्थ आहेत. हा शब्द चुकून आक्रित , अक्रित वा आक्रीत असा लिहिला जाण्याची शक्यता असते. या शब्दातील पहिले अक्षर आ नसून अ आहे; तसेच क्र वर दुसरी वेलांटी आहे; हे ध्यानात टेवावे. अक्रीत घेणे म्हणजे एखादी वस्तू बेसुमार किंमत देऊन विकत घेणे.
अक्षता पूजेसाठी, तसेच मंगलकार्यात; औक्षणप्रसंगी वापरल्या जाणार्‍या कुंकूमिश्रित तांदळांना अक्षता म्हणतात. अक्षत हा मूळ संस्कृत शब्द. ते विशेषण म्हणून वापरले तर दु:खविरहित, सुरक्षित असे त्याचे अर्थ होतात. अ+क्षत अशी त्याची फोड आहे. (क्षत म्हणजे जखम.) कल्याण हादेखील अक्षत या संस्कृत नामाचा एक अर्थ आहे. अक्षता हा शब्द अक्षदा असा लिहिला जाण्याची चूक होऊ शकते; ती टाळावी.
अखंडित सतत चालू असलेल्या क्रियेचे वर्णन करण्यासाठी अखंडित हे विशेषण वापरले जाते. अखंडित हा शब्द खंडितच्या उलट अर्थी आहे. खंडित म्हणजे तुकडे झालेले. खंड म्हणजे तुकडा. खंडित, खंड या शब्दांचा उगम खंड् या संस्कृत धातूत आहे. तोडणे, फोडणे, नाश करणे, हे या धातूचे अर्थ. खंडित व अखंडित या दोन्ही शब्दांत डवर पहिली वेलांटी आहे. (खंडीत,अखंडीत असे लिहिणे चूक.)
अगत्य आस्था, आदर, कळकळ या अर्थांनी अगत्य हा शब्द वापरला जातो. अगत्यपूर्वक बोलावणे या शब्दप्रयोगात हा अर्थ अभिप्रेत असतो. अत्यंत आवश्यकता, हादेखील अगत्य या शब्दाचा एक अर्थ आहे. हे काम होणे अगत्याचे आहे, असे म्हटले जाते, तेव्हा हा अर्थ अभिप्रेत असतो. अगत्य या शब्दातील पहिले अक्षर आ नसून अ आहे, हे ध्यानात घ्यावे. (आगत्य असे लिहिणे चूक.)
अंगुष्ठ हा संस्कृत शब्द आहे. याचा अर्थ आहे अंगठा. 'ष्ट' आणि 'ष्ठ' लिहिताना नेहमीच घोटाळा होतो. शब्द संस्कृत असेल, तर मूळ शब्दाप्रमाणेच लिहिण्याचे भान ठेवावे. या शब्दातदेखील 'ग'ला पहिला उकार व 'ष' ला 'ठ' जोडून लिहावा. अंगुष्ट असे लिहू नये.
अग्रिम अग्रिम हा शब्द इंग्रजीतील ऍडव्हान्स शब्दाला प्रतिशब्द म्हणून वापरला जातो. अग्रिम हा संस्कृतमधून आलेला शब्द आहे. अग्र या शब्दापासून तो बनला आहे. अग्रच्या अर्थांमध्ये पहिला, पुढे आलेला आदींचा समावेश आहे. 'आधीचा', पहिला, श्रेष्ठ, प्रथम पिकलेला, हे अग्रिमचे अर्थ आहेत. अग्रिम वेतन म्हणजे आगाऊ दिलेले वेतन. रक्कम या संदर्भातच या शब्दाचा प्रामुख्याने वापर होतो.
अजित अजित म्हणजे अजिंक्य. जित म्हणजे पराभूत; जिंकला गेलेला. त्याच्या उलट अर्थांचा शब्द अजित(अ + जित). विष्णू, शिव, बुद्ध असेही 'अजित'चे अर्थ आहेत. या शब्दात 'ज'वर पहिली वेलांटी आहे. चुकून ती दुसरी दिली गेली, तर अर्थ बदलतो. 'अजीत'चा अर्थ 'न कोमेजलेले' असा आहे. अपराजित याही शब्दाचा अर्थ अजिंक्य. 'अपराजित'मध्येही जवर पहिली वेलांटी आहे.
अतिथी हा शब्द तत्सम असल्याने, संस्कृतमध्ये या शब्दात थला पहिली वेलांटी असते. असे कितीतरी संस्कृतशब्द मराठीत वापरले जातात. मराठीत मात्र या शब्दांचे मराठीच्या नियमाप्रमाणे अंती येणारे इकार, उकार व वेलांटी दीर्घ ठेवले जातात. म्हणून अतिथिहा शब्द अतिथी असा लिहिला जातो. सामासिक शब्दात मात्र हे शब्द पूर्वपदी आल्यावर ह्र स्वान्त लिहावेत. उदा. अतिथिगृह.
पूर्वी सकाळमध्ये आणि नंतर मराठीवर्ल्ड ह्या संकेतस्थळावर प्रकाशित झालेल्या यादीवर आधारित.
प्रतिसाद लिहिण्यासाठी येण्याची नोंद किंवा नावनोंदणी करावी.
नेहमी चुकणारे शब्द.. प्रे. प्रभाकर पेठकर (शुक्र., २९/१०/२००४ - १३:३०).
नका प्रे. नकार-अनुशासित (गुरु., २३/०६/२००५ - १७:१२).
क्लृप्तीपेक्षा कॣप्त प्रे. चित्त (मंगळ., १३/१२/२००५ - ०६:२३).
फरक कळला नाही... प्रे. टग्या (मंगळ., १३/१२/२००५ - १३:४९).
कॢप्ती प्रे. प्रशासक (मंगळ., १३/१२/२००५ - १४:३२).
 प्रे. नीलहंस (बुध., १४/१२/२००५ - ०३:५०).
शब्दाची यादी प्रे. अमिता१२ (शुक्र., ०३/११/२००६ - १२:२२).
 प्रे. छू (शुक्र., ०३/११/२००६ - २०:०२).
शुचिर्भूत असे हवे प्रे. प्रशासक (शुक्र., ०३/११/२००६ - २०:२५).
अभ्यासपूर्ण प्रे. केवळ_विशेष (मंगळ., ०७/११/२००६ - ०५:१२).
आशीर्वाद.. प्रे. अरुण वडुलेकर (शुक्र., १०/११/२००६ - ०६:५२).
हे दुवे लक्षात ठेवा प्रे. चित्त (शुक्र., १०/११/२००६ - १८:४३).
उत्तरे प्रे. प्रशासक (शुक्र., १०/११/२००६ - १८:५१).
रविउदय प्रे. चित्त (शुक्र., १०/११/२००६ - १८:५६).
 प्रे. चित्त (शुक्र., १०/११/२००६ - १९:२४).
अतिउत्तम वापरतात. प्रे. चित्त (शुक्र., १०/११/२००६ - १९:४५).
रव्युदय प्रे. प्रशासक (शुक्र., १०/११/२००६ - ०५:००).
संधी होण्याची शक्यता आहे तेथे त प्रे. चित्त (सोम., १३/११/२००६ - ०५:३६).
पुन्हा संधी प्रे. चित्त (गुरु., २३/११/२००६ - ०४:४७).
हा नियम नाही प्रे. चित्त (गुरु., २३/११/२००६ - ०५:००).
क्रमवार प्रे. अमिबा (शुक्र., ३०/०३/२००७ - २३:४७).
ctrl_t ने कुठेही बदला.
परवलीचा नवा शब्द मागवा
ह्यावेळी ७ सदस्य आणि ३३ पाहुणे आलेले आहेत.
सध्या एकही आगामी कार्यक्रम नाही.
आता मनोगतावर सर्व ठिकाणी लेखन करताना शुद्धलेखन चिकित्सेची सुविधा उपलब्ध आहे, तिचा लाभ घ्यावा.
तुम्ही मराठीसाठी काय करता
मराठी शब्द हवे आहेत - १३
२०१३ च्या दिवाळी अंकासाठी साहित्य पाठवण्याचे आवाहन
श्रावण मोडक ह्यांचे शोचनीय निधन
मराठी माती - मराठी माणसं - मराठी मती - मराठी मानसं


कंबोडियन रिएल - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
आयएसओ ४२१७ कोड KHR
बँक नॅशनल बँक ऑफ कंबोडिया
विनिमय दरः १ २
रिएल हे कंबोडियाचे अधिकृत चलन आहे.
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
अफगाणिस्तानी अफगाणी · कझाकस्तानी टेंगे · किर्गिझस्तानी सोम · रशियन रूबल · ताजिकिस्तानी सोमोनी · तुर्कमेनिस्तानी मनत · उझबेकिस्तानी सोम
मंगोलियन टॉगरॉग · चिनी युआन · हाँग काँग डॉलर · जपानी येन(¥) · मकावनी पटाका · उत्तर कोरियन वोन · नवीन तैवानी डॉलर · दक्षिण कोरियन वोन
ब्रुनेई डॉलर · कंबोडियन रिएल · इंडोनेशियन रुपीया · लाओ किप · मलेशियन रिंगिट · म्यानमारी क्यात · फिलिपिन पेसो · सिंगापूर डॉलर · थाई बात · पूर्व तिमोर सेंतावो · अमेरिकन डॉलर (पूर्व तिमोर) · व्हियेतनामी डाँग
बांगलादेशी टका · भूतानी न्गुल्त्रुम · भारतीय रुपया ( ) · मालदीवी रुफिया · नेपाळी रुपया · पाकिस्तानी रुपया · श्रीलंकी रूपया
आर्मेनियन द्राम · अझरबैजानी मनात · बहरैनी दिनार · यूरो (सायप्रस) · इजिप्शियन पाऊंड (गाझा पट्टी) · जॉर्जियन लारी · इराणी रियाल · इराकी दिनार · इस्रायेली नवा शेकेल · जॉर्डनी दिनार · कुवैती दिनार · लेबनीझ पाउंड · ओमानी रियाल · कतारी रियाल · सौदी रियाल · सिरियन पाउंड · नवा तुर्की लिरा · संयुक्त अरब अमिराती दिरहम · येमेनी रियाल · नागोर्नो-काराबाख द्राम (अमान्य)
सध्याचा कंबोडियन रिएलचा विनिमय दर
गूगल फायनान्स वर: ऑस्ट्रेलियन डॉलर कॅनेडियन डॉलर स्विस फ्रँक युरो ब्रिटिश पाउंड हाँग काँग डॉलर जपानी येन अमेरिकन डॉलर भारतीय रुपया
याहू फायनान्स वर: ऑस्ट्रेलियन डॉलर कॅनेडियन डॉलर स्विस फ्रँक युरो ब्रिटिश पाउंड हाँग काँग डॉलर जपानी येन अमेरिकन डॉलर भारतीय रुपया
ओझफॉरेक्स वर: ऑस्ट्रेलियन डॉलर कॅनेडियन डॉलर स्विस फ्रँक युरो ब्रिटिश पाउंड हाँग काँग डॉलर जपानी येन अमेरिकन डॉलर भारतीय रुपया
एक्सई.कॉम वर: ऑस्ट्रेलियन डॉलर कॅनेडियन डॉलर स्विस फ्रँक युरो ब्रिटिश पाउंड हाँग काँग डॉलर जपानी येन अमेरिकन डॉलर भारतीय रुपया
ओआंडा.कॉम वर: ऑस्ट्रेलियन डॉलर कॅनेडियन डॉलर स्विस फ्रँक युरो ब्रिटिश पाउंड हाँग काँग डॉलर जपानी येन अमेरिकन डॉलर भारतीय रुपया
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ९ ऑक्टोबर २०१४ रोजी २३:११ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


किल्लेदार - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
हा लेख/हे पान अवर्गीकृत आहे.
कृपया या लेखाचे/पानाचे वर्गीकरण करण्यास मदत करा जेणेकरून हा लेख/हे पान संबंधित विषयाच्या सूचीमध्ये समाविष्ट होईल. वर्गीकरणानंतर हा संदेश काढून टाकावा अशी विनंती करण्यात येते.
किल्लेदार हा किल्ल्याचा अथवा गडाचा प्रमुख होय.सकाळी व सायंकाळी गडाचे दरवाजे किल्लेदाराच्या सांगण्यावरूनच उघडले अथवा बंद केले जात असत. किल्लेदाराकडे गडाच्या सर्व दरवाजांच्या चाव्या/ किल्ल्या असत. गड शेवटपर्यंत लढवण्याची जबाबदारी किल्लेदारावर असे, आणि गड पडला असता किल्लेदारच तो शत्रूच्या हवाली करी.
फिरंगोजी नरसाळा - संग्रामगड, भूपाळगड
मुरारबाजी देशपांडे - पुरंदर किल्ला
उदेभान राठोड - सिंहगड
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ६ जुलै २०१२ रोजी २१:२६ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


News about Politics

प्रभाग ५६ - खोटा जन्म दाखला सादर केल्याचा आरोप.
अंबिलओढा विभाग रेशनींग कार्यालयावर शिवसेनेतर्फे निदर्शने.
परिमंडळ कार्यालय ’ह’ विभाग, अंबिलओढा येथे सार्वजनिक अन्नधान्य वितरण प्रणालीतील दुरावस्था व रेशनींग कार्ड मिळणे व अन्य नागरीक समस्यांच्या विरोधात शिवसेनेच्या वतीने शिवसेना उपनेत्या, जिल्हा संपर्क प्रमुख डॉ. नीलमताई गो-हे यांच्या नेतृत्वाखाली तीव्र आंदोलन करण्यात आले. तसेच परिमंड्ळ अधिकारी आशा होळकर यांना मागण्यांचे निवेदन देण्यात आले. यामध्ये रेशनकार्ड मिळण्यास नागरिकांना होणारा त्रास, रेशन दुकानात वस्तू न मिळणे, अन्नधान्य वितरन कार्यालयात होणारा गैरव्यवहार, रेशनींग कार्ड मिळविण्यात एजंतांचा सुळसुळाट व अन्य बेकायदेशीर गोष्टींचा समावेश होता. त्यावेळी झालेल्या चर्चेत दक्षता कमिटीमध्ये नगरसेवकांचा समावेश, रेशनींग दुकान बोर्डावर माहिती नसल्यास त्याचे फोटो काढणे व १८ वर्षावरील मुलांचे नांव रेशनकार्डात वाढवून युनिट वाढवून मिळण्यासाठी नोंदणी मोहिम शिवसेनेच्या मदतीने राबविणे व गोष्टी ठरविण्यात आल्या.
सुलभा तळेकर यांची शिवसेना महिला आघाडी उपशहर संघटिका पदी नियुक्ती
स्पर्धा परीक्षा तयारी करू इच्छिणा-या गरीब व होतकरू विद्यार्थ्यांसाठी आकार फाउंडेशकडून मदतीचा हात
कठुआ ८ वर्षाच्या निष्पाप बालिका बलात्कार व खून
रोटरीच्या वतीने अवयवदान विषयी जागृती कार्यक्रम
संजय वाल्हेकर यांची महाराष्ट्र शासन विद्युत वितरण नियंत्रण समिती सदस्यपदी नियुक्ती
संजय चांधेरे यांची महाराष्ट्र शासन विद्युत वितरण नियंत्रण समिती सदस्यपदी नियुक्ती .
गाडीतळ,२२० मंगळवारपेठ येथील स्वच्छतागृहाचे उद्घाटन .
शनिवारवाडा निळा झाला.रविवार ८ एप्रिल ते रविवार १५ एप्रिल पर्यंत निळ्या रोषणाईत न्हाऊन निघणार
खासदार राजू शेट्टी व अब्दुल हाफिज लालाभाई शेख यांना राज्यस्तरीय युवागौरव पुरस्कार जाहीर
अलायन्स क्लब ऑफ पुणेच्या अध्यक्षपदी तेजिंदरसिंग खनूजा


high alert in europe युरोप - दहशतवादी हल्ल्याच्या भीतीने 'हाय अलर्ट' | eSakal

युरोप - दहशतवादी हल्ल्याच्या भीतीने 'हाय अलर्ट'
रविवार, 19 जून 2016
ब्रसेल्स - फ्रान्समध्ये सध्या सुरु असलेल्या युरो-2016 फुटबॉल स्पर्धेदरम्यान मोठा दहशतवादी हल्ला घडविण्याच्या उद्देशार्थ दहशतवाद्यांकडून एका "सुरक्षित‘ ठिकाणी लपविण्यात आलेल्या स्फोटके व शस्त्रास्त्रांचा शोध बेल्जियममधील सुरक्षा दले युद्धपातळीवर घेत आहेत.
ब्रसेल्स - फ्रान्समध्ये सध्या सुरु असलेल्या युरो-2016 फुटबॉल स्पर्धेदरम्यान मोठा दहशतवादी हल्ला घडविण्याच्या उद्देशार्थ दहशतवाद्यांकडून एका "सुरक्षित‘ ठिकाणी लपविण्यात आलेल्या स्फोटके व शस्त्रास्त्रांचा शोध बेल्जियममधील सुरक्षा दले युद्धपातळीवर घेत आहेत.
ब्रसेल्स व पॅरिसमध्ये दहशतवादी हल्ले घडविलेल्या दहशतवाद्यांकडून हा शस्त्रसाठी लपविण्यात आला आहे. या पार्श्‍वभूमीवर आत्तापर्यंत 40 घरांचा शोध घेऊन झाला असून बेल्जियमध्ये एका रात्रीत मारण्यात आलेल्या छाप्यांमध्ये चौकशीसाठी 40 जणांना ताब्यात घेण्यात आले आहे. या 40 जणांपैकी 12 जणांना नजरकैदेत ठेवण्यात आले होते. यानंतर या 12 पैकी 3 बेल्जियन नागरिकांविरोधात दहशतवादी कृत्यांमध्ये सहभागी झाल्याचा आरोप ठेवण्यात येऊन इतरांना मुक्त करण्यात आले आहे. मात्र या नागरिकांना अटक करण्यात आल्यानंतरही दहशतवादी कृत्यांसाठी वापरण्यात येणारा शस्त्रसाठा शोधण्यात अद्यापी सुरक्षा दलास यश आलेले नाही. या पार्श्‍वभूमीवर सुरक्षा दलांकडून राबविली जात असलेली ही मोहिम अत्यंत संवेदनशील मानली जात आहे.
पश्‍चिम युरोपमधील इतर देशांच्या तुलनेत बेल्जियम हा क्षेत्रफळाने लहान देश आहे. मात्र लोकसंख्या हा निकष विचारात घेता बेल्जियममधून पश्‍चिम आशियात दहशतवादी संघटनांसाठी लढण्यासाठी जाणाऱ्या तरुणांची संख्या सर्वाधिक आहे. बेल्जियममधून आत्तापर्यंत 400 पेक्षाही जास्त तरुण इसिसकडून लढण्यासाठी पश्‍चिम आशियात गेले आहेत.
माणिकडोहला मळगंगा मातेचा चांदीचा मुखवटा चोरीस ; तीन बंद घरेही फोडली
जुन्नर : माणिकडोह ता.जुन्नर येथील मळगंगा मातेच्या एक किलो वजनाच्या चांदीच्या मुखवट्याची आज (रविवार) पहाटेच्या सुमारास चोरी झाल्याचे निष्पन्न...
महापोली कडकडीत बंद; आसिफा अत्याचार विरोधात कँडल मार्च
वज्रेश्वरी- जम्मू काश्मीर मधील कठुआ आणि उन्नाव व देशातील चिमुरडयांवर बलात्कार घटनेच्या निषेधार्थ भिवंडी तालुक्यातील महापोली या ग्रामीण भागात...
खामखेडा- नियम डावलुन गतिरोधकांची उभारणी; नागरिकांना त्रास
खामखेडा (नाशिक)- सन २०१७/१८ या आर्थिक वर्षातील जिल्ह्यातील अनेक रस्त्यांचे कामे झालीत. तसेच दुरुस्तीच्या झालेल्या जिल्हाभरातील विविध रस्त्यांवर...
मगरीने ओढून नेलेल्या सागरचा मृतदेह सापडला
सांगली - ब्रह्मनाळ (ता. पलूस) येथे आनंदमूर्ती घाटावरून मगरीने ओढून नेलेल्या चौदा वर्षाच्या सागर सिदू डंक या बालकाचा मृतदेह आज सकाळी सापडला. डिग्रज...
केंद्रीयमंत्री म्हणतात, देशात बलात्काराच्या एक-दोन घटना होणारच
नवी दिल्ली : देशात वाढत चाललेल्या बलात्काराच्या घटनांना लगाम लावण्यासाठी केंद्र सरकारकडून कडक पावले उचलण्यात येत आहेत. यासाठी सरकारकडून कडक कायदे...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


सिंधुदुर्गातले सुपुत्र – “बाबी कलिंगण” – Marathisrushti Articles

साहित्य – ललित लेख
[ April 21, 2018 ] व्यक्ती पूजकांचा देश	राजकारण
[ April 21, 2018 ] प्रादेशिक अस्मिता शिकायची आहे उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ
[ April 21, 2018 ] खरच ही लोकशाही काम करतेय का
[ April 20, 2018 ] प्रदूषण (२३) : सूर्यदेवा रागवला का रे
[ April 15, 2018 ] नृशंसतेचा कडेलोट
Homeमराठी भाषा आणि संस्कृतीसिंधुदुर्गातले सुपुत्र – “बाबी कलिंगण”
सिंधुदुर्गातले सुपुत्र – “बाबी कलिंगण”
September 21, 2017 गणेश कदम मराठी भाषा आणि संस्कृती, विविध कला, संस्कृती
‘ रात्री राजा., आणि दिवसा डोक्यावर बोजा..’ असे समिकरण बनलेल्या दशावतारी नाट्यकलेला बाबी कलिंगण यांनीच खर्‍या अर्थाने मूर्तस्वरूप दिले.
महादेव रामचंद्र ऊर्फ बाबी कलिंगण यांनी प्रथम दशावतारी कंपनीत बोजेवाल्याचेच काम केले. दळणवळणाची अपुरी साधने आणि शेतीवर पोट असलेल्या या कलावंतांने अखेरपर्यंत कलेची कास सोडली नाही. काही वर्षांपूर्वीच पडद्याआड गेलेले बाबी नालंग आणि बाबी कलिंगण हे दोन दशावतारी कलेचे शिलेदार होते. “श्री. बाबी कलिंगण यांना राज्यस्तरीय लोककला पुरस्काराने गौरविण्यात आले होते “.सिंधुदूर्गात दशावतारी म्हणजे ” रात्री राजा आणि सकाळी कपाळावर बोजा ” अशी स्थिती एके काळी होती. त्या वेळपासून लोककलेची सेवा हाच परमधर्म असे समजून हा कलाकार राबला त्याची शासनाने दखल घेतली हे बरं झालं.
बाबी कलिंगण यांचा जन्म कुडाळ तालुक्यातील नेरूर गावातील देसाईवाडीत झाला. लहानपणापासून त्यांना या कलेची आवड होती. पार्सेकर दशावतारी कंपनीत सुरूवातीला त्यांनी पेटारा उचलण्याचे काम सावळाराम नेरूरकर यांच्यासोबत केले. हे करत असताना इतर कलाकारांचे सादरीकरण पाहत ते घडत गेले आणि नेरूर येथे एका नाटकात कैकयीच्या भूमिकेतून त्यांनी नाट्यकलेस प्रारंभ केला. त्यानंतर साकारलेल्या अनेक भूमिका त्यांनी जीवंत केल्या.
वालावलकर दशावतार नाट्यकंपनीतून त्यांनी खर्‍या अर्थाने आपल्या नाट्यकारकीर्दीचा प्रारंभ केला. त्यानंतर खानोलकर, मामा मोचेमाडकर, नाईक मोचेमाडकर या दशावतारी कंपनीत त्यांनी काम केले. काही वर्षापूर्वीच त्यांनी कलेश्‍वर दशावतार नाट्यकंपनी ही स्वतंत्र नाट्यसंस्था स्थापन केली होती. त्यांच्या विशेष गाजलेल्या ‘मारूती’ शंकराच्या भूमिका विशेष गाजल्या. बाबी कलिंगण यांचा दशावतारी नाटकातील राजा जसा भारदस्त होता, तसा धनगर, कोळी, गरूड या भूमिकाही तेवढ्याच ताकदीने ते साकारत.लिखित नाट्यसंहिता नसतानाही प्रसंगानुरूप हावभाव आणि संवाद फेकण्याचे सामर्थ्य खर्‍या कलावंतात असते, ते बाबी कलिंगण यांच्यात होते.
बोजा घेऊन रोज १४ – १५ कि.मी. पायी प्रवास करायचा आणि मुक्कामाच्या ठिकाणी पोहोचल्यावर पुन्हा प्रयोगाची तयारी करायची,आपणच आपला मेकअप करायचा, वस्त्र परिधान करायची आणि थंडीत कुडकुडतच प्रवेशावर प्रवेश करत रहायचे ते थेट सकाळ पर्यत.. पुन्हा तेच ” कपाळावर बोजा “…बरं या प्रयोगाची कथा, संवाद वैगरे त्यानीच ठरवलेली, लोकांच्या आग्रहास्तव कोणतेही आख्यान लावायला हि मंडळी केव्हाही तयार…कोणतिही संहिता नसताना ५- ६ तास चालणारे दशावताराचे प्रयोग म्हणजे एक आच्छर्य आहे. ती एक पर्वणीच असते.
बाबी कलिंगण वयाच्या १५ व्या वर्षापासून आजतागायत ७५ व्या वर्षी सुध्दा दशावताराचे प्रयोग करीत आहेत १५ व्या वर्षी २५ पैसे रोजंदारीवर पार्सेकर दशावतारी मंडळात काम करणारे बाबी कलिंगण नंतर खानोलकर, आजगावकर, मामा मोचेमाडकर, नाईक मोचेमाडकर, असा प्रवास करत पुन्हा पार्सेकर कंपनीत आले.नंतर कलेश्वर दशावतारी मंडळ ही कंपनी स्थापन केली. पण बाबी कलिंगण कुठेही असुदे त्याच्या नाटकाचा जो बोर्ड लागातो तो “स्वतः बाबी कलिंगण.. ” अशी जाहिरात असलेलाच.., मग नाटकाला तुफान गर्दी होते. प्रत्यक्ष परमेश्वर अवतरणार असे समजून मालवणी जनता जनार्दनाचा ओघ जत्रेच्या ठिकाणी सुरू होतो.
” स्वतः बाबी कलिंगण ” हा आता मालवणीतील वाक् प्रचार झाला आहे. श्री. कलिंगण यांना यापूर्वी १९९४
मध्ये अखिल भारतीय नाट्यपरिषदेचा पुरस्कार मिळाला आहेच. या प्रसंगी पद्मश्री बाबी नालंग यांचीही आठवण येते. या दोन्ही कलावंतानी मच्छींद्र कांबळी प्रमाणेच दशावतार सुध्दा सातासमुद्रापलीकडे नेला. कर्नाटकातील ‘यक्षगान’ या लोककलेशी साधर्म्य असलेला दशावतार आज अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोहोचला.
बाबी कलिंगण यांच्या नावातच जादू होती. त्यांच्या नाट्यप्रयोगांना प्रेक्षकांची एकच गर्दी व्हायची. या कलेची सेवा करतानाच चंदगड येथे त्यांची प्राणज्योत मालवली. आपले संपूर्ण आयुष्य त्यांनी नाट्यकलेसाठी घालविले.
“तूझा सनसनता..माझा सनसनता ..
लोकां म्हणतत.. काय सनसनता ..”
आशा वोव्यात त्यांचा कोण हात धरू शकत नव्हता त्यामुळे त्यांचा ख़ास असा प्रेक्षक वर्ग तयार झाला होता ‘अरे वा ‘म्हणत ते प्रेक्षकांत नजर फिरवीत केवळ शब्द समर्थांने व नजरेने देहभाषेने प्रेक्षकांना बांधुन ठेवायच कसब त्यांच्याकडे होत.
वयाच्या ७८व्या वर्षी त्यांच निधन झाल.”आपल्याला वरूनच बोलावण आलंय.. असे संकेत बाबी कलिंगण यांना मिळले असतील म्हणुनच त्यांना नाटक सुरू असतनाच देवांनी आपल्याकडे बोलावून नेले.
अशा या पुथ्विवरच्या गंधर्वांला कोटी कोटी प्रणाम…
About गणेश कदम	47 लेख
पुणे येथे वास्तव्य असलेले गणेश कदम हे विविध विषयांवर समाजमाध्यमांतून लिहित असतात. ते टेक महिंद्र या कंपनीत वरिष्ठ सल्लागार आहेत.
महाराष्ट्राची आयटी अनुकूल शहरे
भारतीय माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील व्यावसायिक संघटना नेस्कॉमच्या (नॅशनल असोसिएशन ऑफ ...
विदर्भातील अमरावती जिल्हयात मुक्तागिरी हे निसर्गरम्य तसेच जैनधर्मीयांचे महत्त्वाचे धार्मिक ...
करवीरनगरी अर्थात कोल्हापूर जिल्ह्यास ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, सामाजिक, शैक्षणिक वारसा लाभलेला ...
अंबेजोगाई बीड जिल्ह्यातील एक शहर आहे. १३व्या शतकात स्वामी मुकुंदराज ...
प्रादेशिक अस्मिता शिकायची आहे उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ
खरच ही लोकशाही काम करतेय का
प्रदूषण (२३) : सूर्यदेवा रागवला का रे
धोकादायक देशांतील भारतीयांची सुरक्षा : काही उपाययोजना
प्रदूषण (२२)- आषाढस्य प्रथम दिवसे
गोष्ट एका ‘ Post ‘ ची
एक सवारी डांग बागलाणची
"कर्म" एक असं रेस्टॉरेंट आहे जिथं ऑर्डर द्यायची गरज नाही... तिथं आपल्याला तेच मिळतं जे आपण शिजवलेलं असतं. सुप्रभात ...
मराठी लेख, कथा, ईबुक्स, विविध ऑफर्स आता आपल्याला इ-मेलवरुन मिळतील. यासाठी एकदाच सभासद म्हणून नोंदणी करा.
गाजलेले / लोकप्रिय लेख
मराठीसृष्टीचा प्रवास १९९५ ते ….
तुमची साईट मराठीत बनवा
मराठी क्लासिफाईडस डॉट कॉम


हा मासा विना अन्नपाण्याचा आणि तेही चक्क जमीनीखाली काही वर्षं राहतो!!

हा मासा विना अन्नपाण्याचा आणि तेही चक्क जमीनीखाली काही वर्षं राहतो
आफ्रिका, दक्षिण अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलियात पाण्याशिवाय चक्क काही वर्षं राहू शकणारा मासा सापडतो. हा आहे गोड्या पाण्यात राहणारा सॅलामँडर नावाचा मासा. पण त्याला या नावानं ओळखण्याशिवाय लंग फिश किंवा चिखलात सापडतो म्हणून मडफिश अशा सुटसुटीत नावानं ओळखलं जातं.
याला लंग फिश का म्हणतात
लंग म्हणजे फुफ्फुस. या माशाची फुप्फुसं इतकी विकसित झालेली असतात, की तो आपल्यासारखा थेट हवेतून प्राणवायू घेऊ शकतो. पाण्यात असतानाही तो पाण्याच्या पृष्ठभागावर येऊन श्वासोछवास करतो. त्यांच्या काही जाती तर जशजशा वयानं मोठ्या होतात, तसतशा कल्ल्यांमधून श्वास घेणंच बंद करतात. आणि या प्रकारचे मासे पूर्णवेळ पाण्याखाली राहिले तर गुदमरुन मरतात म्हणे आहे की नाही गंमत
हा जमिनीच्या खाली का आणि कसा जातो
हा लांबोळका मासा तसा पाण्यातच राहातो. तेव्हा मग लहान मासे, शंख-शिंपल्यांमधले जीव खातो. जेव्हा तिथं पाणी आटू लागतं, हा आपला चिखलात खोलखोल जात राहातो. तेव्हा तो तोंडानं चिखल खातो आणि कल्ल्यांमधून बाहेर सोडत राहातो. जेव्हा तो त्याला हव्या त्या खोलीला जाऊन पोचतो, तेव्हा तो शरीरातून एकप्रकारचा द्रवपदार्थ सोडतो आणि शरीराभोवती एकप्रकारचा कोश बनवतो. त्या कोशात त्याचं पूर्ण शरीर असतं, तोंड मात्र कोशाबाहेरच असतं. मग तो हळूहळू आपल्या हालचाली मंदावतो आणि शेपटीतल्या स्नायूंमधल्या टिश्यूंवर तो जगतो. या सुप्तावस्थेत तो अनेक दिवस, महिने राहू शकतो. काही लोकांच्या म्हणण्यानुसार तो अशा अवस्थेत चार वर्षंदेखील राहू शकतो. जेव्हा त्या जागेत पुन्हा पाणी येतं, हा लंगफिश कोशाच्या बाहेर येतो आणि पुन्हा पाण्यात बागडायला लागतो.
हा पाहा असा तो जमिनीखाली जातो आणि आपला कोश बनवतो..
काही लोक हा मासा चिखलातून शोधून खातातदेखील. पण हा जरा उग्र चवीचा असल्यानं सगळ्यांनाच त्याची चव आवडते असे नाही. वरच्या व्हिडिओमध्ये तुम्ही पाह्यलंच आपल्या कोशात लपलेला लंगफिश कसा पकडतात ते
निसर्ग कसा चमत्कारिक गोष्टींनी भरलाय, नाही का
शनिवार स्पेशल : उन्हाळा लागणे म्हणजे का  त्यावरचे घरगुती उपाय बघून घ्या राव
राणीच्या हरवलेल्या हृदयाचं रहस्य...
आयपीएल २०१८ : असा असतो आयपीएल खेळाडू आणि बीसीसीआयमधला करार...
आता फेसबुकवरून करा मोबाईल रिचार्ज कसा  वाचा मग स्टेप बाय स्टेप कृती
च्यायला या बँका बुडतात तरी कशा


sangli news 18 feet crocodile found krishna river कृष्णेच्या पात्रात 18 फूट मगर दिसल्याने परिसरात खळबळ | eSakal

कृष्णेच्या पात्रात 18 फूट मगर दिसल्याने परिसरात खळबळ
गुरुवार, 29 जून 2017
सांगली : येथील कृष्णा नदीपात्रात 18 फूट मगर दिसल्याने परिसरात एकच खळबळ उडाली आहे. ही मगर दिसल्याने कृष्णा नदी पात्रात पर्यटनासाठी येणाऱ्या पर्यटकांचे धाबे दणाणले आहेत.
सांगली : येथील कृष्णा नदीपात्रात 18 फूट मगर दिसल्याने परिसरात एकच खळबळ उडाली आहे. ही मगर दिसल्याने कृष्णा नदी पात्रात पर्यटनासाठी येणाऱ्या पर्यटकांचे धाबे दणाणले आहेत.
आयर्विन पुलानजीक खुलेआम मगर फिरत असल्याने भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. सांगलीच्या कृष्णा नदीच्या पाण्याच्या पातळीत वाढ झाल्याने आणि पाणी वाहत असल्याने नदी पात्रातील मगरी या नागरी वस्तीकडे वळत आहेत. वसंतदादा समाधी स्थळाच्या परिसरात नदी पात्रात मगरींचा खुलेआम वावर सुरू आहे.
या मगरी नव्या पुलापासून ते अमरधाम स्मशान भूमीच्या बंधाऱ्यापर्यंत आढळून आल्या आहेत. नदीपात्रात बोटिंग करत असताना ही मगर आढळल्याने परिसरात या मगरींची दहशत वाढलीय.
टीईटी आॅनलाईन अर्ज प्रक्रियेला 25 एप्रिलपासून प्रारंभ
अकाेला - महाराष्ट्र शिक्षक पात्रता परीक्षा २०१८ (महाटीईटी) परीक्षेची तारीख ८ जुलै निश्चित करण्यात आली आहे. परीक्षेसाठी २५ एप्रिलपासून आॅनलाईन...
गौरीचा मृतदेह अठरा तासांनी सापडला
मिरज - आरग येथे म्हैसाळ योजनेच्या कालव्यात बुडालेल्या गौरी शंकर चव्हाण ( वय 10 वर्षे ) या बालिकेचा मृतदेह आज सकाळी लांडगेवाडी येथील पंपगृहात...
कुणीगल, सोरबमध्ये बंधू आमनेसामने
बंगळूर - निवडणूक ही अशीच असते. येथे रक्ताच्या नात्याला किंमत नसते. पिता-पुत्र, भाऊ-भाऊ, बहिणी-बहिणी, मामा-भाचा अशा अनेक नातेसंबंधांतील लढती आपण आजवर...
कर्ज बुडवून परदेशात फरार होणाऱ्यांची मालमत्ता होणार जप्त
नवी दिल्ली : देशातील विविध बँकांची कर्जे बुडविल्याची अनेक प्रकरणे समोर आली आहेत. यातील अनेकांनी कर्जे बुडवून परदेशात पलायन केल्याची प्रकरणेही उघडकीस...
कऱ्हाड येथे मुस्लिम डेव्हलपमेंट सेंटरचे उद्धाटन
कऱ्हाड - धार्मिक शिक्षणाबरोबरच मुस्लिम समाजाला अद्ययावत शिक्षणाची गरज आहे. त्यासाठी येथे सुरू झालेल्या जमियत ए उलमा हिंद संघटनेच्या मुस्लिम...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Peoples Media Pune - Online Pune News

रोटरी क्लब मेट्रोच्या वतीने ११० लाभार्थींना जयपूर फुट व पोलिओ कॅलीपर्सचे वाटप
रोटरी क्लब ऑफ मेट्रो,भारत विकास परिषद,व मायमर मेडिकल कॉलेज,मानाजी राजुजी हिंदु सॅनिटोरीयम यांच्या संयुक्त विद्यमाने तळेगाव येथे ११० लाभार्थी नागरीक,महिला,लहान मुले,मुलींना मोफत जयपूर फुट व पोलिओ कॅलीपर्सचे वाटप करण्यात आले.तळेगाव येथील मायमर मेडिकल कॉलेज येथे झालेल्या या कार्यक्रम प्रसंगी रोटरी मेट्रोचे अध्यक्ष माधव तिळगुळकर,सेक्रेटरी भावना चाहुरे,कन्व्हेनर किरण कुंभार,माधवी चौहान,डॉ सुनिता नगरे(विश्वस्त माईर्स एमआयटी)सचिन गांजवे(भारत विकास परिषद),दीपक भडकमकर (भारत विकास परिषद),आदी मान्यवर उपस्थित होते.यावेळी बोलताना माधव तिळगुळकर यांनी कोणतीही शारीरिक कमतरता यशात बाधा बनू शकत नाही.आधुनिक तंत्रज्ञान व आत्मविश्वास याने कमतरतेवर मात करता येते असे सांगितले.कार्यक्रमात रेल्वे अपघातात पाय गमावलेले व जयपूर फुट वापरत असलेले तरूण विजय खोपकर यांनी कडकलक्ष्मी सादर केली यावेळी त्यांच्या नृत्याने व पदलालीत्याला उपस्थितांनी भरभरून दाद दिली
छायाचित्र :नागरिकांना जयपूर फुट वाटप करताना मान्यवर
सुलभा तळेकर यांची शिवसेना महिला आघाडी उपशहर संघटिका पदी नियुक्ती
स्पर्धा परीक्षा तयारी करू इच्छिणा-या गरीब व होतकरू विद्यार्थ्यांसाठी आकार फाउंडेशकडून मदतीचा हात
कठुआ ८ वर्षाच्या निष्पाप बालिका बलात्कार व खून
रोटरीच्या वतीने अवयवदान विषयी जागृती कार्यक्रम
संजय वाल्हेकर यांची महाराष्ट्र शासन विद्युत वितरण नियंत्रण समिती सदस्यपदी नियुक्ती
संजय चांधेरे यांची महाराष्ट्र शासन विद्युत वितरण नियंत्रण समिती सदस्यपदी नियुक्ती .
गाडीतळ,२२० मंगळवारपेठ येथील स्वच्छतागृहाचे उद्घाटन .
शनिवारवाडा निळा झाला.रविवार ८ एप्रिल ते रविवार १५ एप्रिल पर्यंत निळ्या रोषणाईत न्हाऊन निघणार
खासदार राजू शेट्टी व अब्दुल हाफिज लालाभाई शेख यांना राज्यस्तरीय युवागौरव पुरस्कार जाहीर
अलायन्स क्लब ऑफ पुणेच्या अध्यक्षपदी तेजिंदरसिंग खनूजा
पिपल्स मीडीया पुणे यांना हार्दिक शुभेच्छा
बांधकाम व्यवसायिक. ला.हेमंत मोटाडो 9373312653
संजय वाल्हेकर.विभागप्रमुख वडगावशेरी विधानसभा मतदारसंघ. sanjay_walhekr@yahoo.com 7276485412
राहुल तिकोणे.विजया सोशल फौंडेशन संस्थापक
नगरसेवक मिलिंद काची.प्रबोधन पुणे.
गीता वर्मा (शिवसेना विभाग प्रमुख महिला आघाडी )
उद्योजक गौतम आदमाने वॉटरप्रुफींग कॉन्टॅ्क्टर 9960410606
महेश राजाराम पोकळे,उपविभाग प्रमुख खडकवासला विधानसभा मतदार संघ
सदानंद शेट्टी माजी नगरसेवक
डॉ.सुभानअली एकाब आयुर्वेद सल्लागार www.susabera.com 9823227337
दत्ताभाऊ जाधव शिवसेना कॅन्टोन्मेंट विभाग प्रमुख
सुमित जाधव युवसेना उपविभागप्रमुख Sumitjadhav126@yahoo.com


गीत महाभारत - दुर्योधन मयसभेत

हिंदू स्त्रियांच्या मंगळसूत्रातील काळ्या मण्यांचे महत्त्व काय
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|गीत महाभारत|
गीत महाभारत - दुर्योधन मयसभेत
महर्षी व्यासांनी लिहिलेले महाभारत हे मानवी जीवनाच्या सर्व अंगांना स्पर्श करणारे व ज्ञानाने ओतप्रोत भरलेले असे महाकाव्य आहे.
राजसूय यज्ञ करुन युधिष्ठिराने सम्राट म्हणून मान्यता मिळविली. त्या यज्ञाची सर्व व्यवस्था करताना त्याने अर्जुनादी भावांना, दुर्योधनाला वेगवेगळ्या कामांवर नेमले होते. त्यात दुर्योधनाला राजाला इतरांकडून मिळणारे रथ, अश्व, रत्‍न, सुवर्ण इतर नजराणे हे स्वीकारण्यासाठी नेमले होते. ही संपत्ती धर्माला इतक्या मोठया प्रमाणावर मिळाली की तिचा जणू डोंगर तयार झाला व त्याच्या आड राजा युधिष्ठिरही त्याला दिसेनासा झाला. त्यानंतर दुर्योधनाने अवर्णनीय अशी मयसभा पाहिली. ती स्फटिकांनी व विविध रत्‍नांनी बनविली होती. ती पाहताना जमिनीच्या जागी पाणी व जलाच्या ठिकाणी जमीन भासायची. त्यामुळे तिथे चालताना दुर्योधनाची फजिती झाली. सर्व पांडव त्याला हसले. हा अपमान त्याच्या वर्मी बसला.
सोन्याच्या राशि बघुन थक्क जाहला
धार्तराष्ट्र मय-निर्मित पाहि सभेला ॥धृ॥
झाला मख तो अपूर्व
नृप होती स्तिमित सर्व
सात्वतवर त्वरे निघे द्वारवतीला ॥१॥
अद्‌भुत ती सभा असे
रत्‍नांच्या तेजाने दिपवि दृष्टिला ॥२॥
स्फटिक असे त्या स्थानी
जल भासे त्यास मनी
वस्त्र उंच करुन जाई-भीम हासला ॥३॥
नृपा परी भूमि दिसे
वस्त्रानिशि पडुन जळी चिंब जाहला ॥४॥
हसले त्या, ते पाहुन
नववस्त्रे आणुन देत, हसुन तयाला ॥५॥
अन्य स्थळी फसति नयन
दार तिथे त्यावरती देह आपटला ॥६॥
दुःख नृपा झाले त्या, खजिल जाहला ॥७॥
प्रवासात एकांती वदे शकुनिला ॥८॥
ती सत्ता, ते वैभव
सहवेना क्षणभरही मला, मातुला ॥९॥
क्रूरकृत्य करणारा कुणि न निंदिला ॥१०॥
सतत र्‍हास परी अमुचा
दैव श्रेष्ठ व्यर्थ गमे पौरुष मजला ॥११॥
घ्यावि उडी रे अग्नित
द्यावा जिव वा जळात
विटलो मी,सुबलसुता,अशा जिण्याला ॥१२॥
न. सोनें . [ सं . ]
०कट वि. सोनेरी . दंत शुभ्र सदट ] रत्नजडित हेमकट
०कल्याण पु. ( संगीत ) एक राग . यांत षड्‍ज , तीव्र ऋषभ , तीव्र गांधार , कोमल मध्यम , पंचम , तीव्र धैवत , तीव्र निषाद हे स्वर लागतात . आरोहांत धैंवत वर्ज्य ; जाती षाडव - संपूर्ण ; वादी षड्‍ज ; संवादी पंचम ; समय रात्रीचा पहिला प्रहर .
०कूट पु. हिमालयाचे उत्तरेचा , गंधर्ववस्तीचा एक पर्वत ; सप्तपर्वतांतील एक .
भीमा माहात्म्य हा ग्रंथ उपलब्ध होइल का
 भारतिचे वैभव कोठे ...
माझी एकच इच्छा - एक मात्र चिंतन आता एकची व...
मनमोहन मूर्ति तुझी माते - मनमोहन मूर्ति तुझी माते स...
भारतमाता - हे भारतमाते मधुरे
निरोप - निरोप धाडू काय तुला मी बा...
आत्मा ओत रे ओत - आत्मा ओत रे ओत निर्मावा द...
प्रेमाचे गाणे - बा नीज, सख्या
 - “चिरमित्र सखा सहोदर मम तू...
गायीची करुण कहाणी - रवि मावळला, निशा पातली, श...
 - शस्त्रास्त्रांनी सुटती न ...


ई-साहित्य - Reply

Reply – कविता ॥ सुखाच्या त्रिज्येने आनंदाचा व्यास काढावा ॥
कविता ॥ सुखाच्या त्रिज्येने आनंदाचा व्यास काढावा ॥
सुखाच्या त्रिज्येने आनंदाचा व्यास काढावा
हळूहळू मोक्ष साधावा ॥
व्यर्थ उगा दुःखाचे परीघ पाहून
का विवंचनेस क्षेत्रफळात मिसळावे
परमार्थी खरा अर्थ जाण मानवा
मरणास मध्यबिंदू मानुनी जगावे ॥
हर एक कसोटीत खरे उतरावे
परिघांना उचलून दूर फेकून द्यावे
कर्मास सुखाच्या वर्गाने गुणावे
पुण्याचे क्षेत्रफ़ळ वाढवत न्यावे
वाढवत न्यावे , अंतिमतः भगवंती सुखे लीन व्हावे ॥
सिद्धेश्वर विलास पाटणकर C


वराहमिहिर - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
ज्योतिष शास्त्रावर ग्रंथ लिहिणारे दोन वराहमिहिर झाले आहेत
पहिला वराहमिहिर हा ज्योतिष विषयक ग्रंथ लेखक होता. त्याने इ.स पूर्व पहिल्या शतकात पंचसिद्धिका या राशिगणितात्मक ग्रंथाचे लेखन केले. दुसरा वराहमिहिर हा उज्जैन येथे वास्तव्यास होता. त्याने इ.स. ५०५ मध्ये अभ्यासाची सुरुवात केली. तो इ.स. ५८७ ला वारला.[१] त्याने बृहत्संहिता या ग्रंथाचे लेखन केले. वराहमिहिर दुसरा हा एक प्रख्यात गणिती व ज्योतिषी होता. शके ४१२ किंवा ४९० मध्ये त्याचा जन्म झाला असावा असे ज्येष्ठ इतिहासकार व ज्योतिषी श्री. शं. बा. दीक्षित म्हणतात. शके ५०९ मध्ये तो मृत्यू पावला. म्हणजे इ.स. च्या सहाव्या शतकात तो होऊन गेला. त्याने गणित, जातक, संहिता या ज्योतिषाच्या तीनही शाखांवर ग्रंथरचना केली आहे. त्याच्या पंचसिद्धांतिका या ग्रंथाच्या १४ व्या अध्यायात काही यंत्रे व काही रीतींची माहिती दिली आहे. बृहत्संहिता हा ग्रंथ म्हणजे ज्ञानाचा खजिनाच आहे. याच्या १४ व्या कूर्माध्यायात पर्जन्य गर्भलक्षण, गर्भधारण व वर्षण हे विषय आहेत.त्यात मार्गशीर्षदि मासात पर्जन्यवृष्टी कशी होईल ते सांगितले आहे. तसेच पर्जन्यमापनाची रीतही दिली आहे. उदकार्गल प्रकरणात पाण्याचा शोध घेण्याविषयी ठोकताळे सांगितले आहेत. श्री. शं. बा. दीक्षित म्हणतात, ‘सृष्टिज्ञानाच्या ज्योति:शास्त्र या एका शाखेवर ग्रंथ करणारे पुष्कळ झाले, परंतु त्याच्या अनेक शाखांवर विचार करणारा ज्योतिषी दुसरा झाला नाही. नानाप्रकारचे सृष्टिचमत्कार, पदार्थाचे गुणधर्म, त्यांचा व्यवहारातील उपयोग याकडे त्यांचे बारीक लक्ष होते. त्याने पूर्वसूरींची ऋणेही लपवून ठेवली नाहीत. जागोजागी गर्ग, पराशर, असित, देवल इ. ऋषींची नावे देऊन त्यांनी सांगितल्याप्रमाणे अमुक विषय सांगतो, असे वराहमिहिर स्पष्टपणे म्हणतो.
↑ १ संस्कृत वाङमयाचा इतिहास, इ.स. १९२२ चिंतामण विनायक वैद्य, वरदा प्रकाशन, पुणे.
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ७ डिसेंबर २०१७ रोजी १३:०९ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


Marathi news change in views of america खुलेआम 'शालोम' (अग्रलेख) | eSakal

गुरुवार, 7 डिसेंबर 2017
अमेरिकेने इस्राईलची पाठराखण करण्याचा मुद्दा नवीन नाही; पण त्याला तात्त्विक भूमिकेची झालर देण्याचा प्रयत्न केला जात असे. ट्रम्प यांनी मात्र त्यांच्या बेधडक शैलीनुसार उघड पवित्रा घेतला आहे.
परराष्ट्र संबंध, धोरण आणि त्यासाठीच्या राजनैतिक व्यवहारात जे प्रकट करण्यात येते, त्यापेक्षा वाच्यता न केलेल्या गोष्टींचे महत्त्व जास्त असते, असे म्हटले जाते. त्यामुळेच गेली अनेक दशके अमेरिका इस्राईलची पाठराखण करण्यात जराही कसूर करीत नसूनदेखील तोंडाने मात्र इस्राईल व पॅलेस्टाईन यांच्यातील राजकीय पेच परस्पर चर्चेतूनच सोडविण्यात यावा, अशीच भूमिका जाहीरपणे घेत आली आहे. पूर्व जेरुसलेम भागावर पॅलेस्टिनी हक्क सांगताहेत; तर इस्राईल ते मानायला तयार नाही. या वादात परस्पर वाटाघाटींतून मार्ग काढावा, या मुद्यावर गेली अनेक वर्षे एक आधारभूत सहमती होती. अमेरिकाच नव्हे तर युरोपातील देशही अशीच भूमिका मांडत आले आहेत; पण अमेरिकेच्या अध्यक्षपदी डोनाल्ड ट्रम्प आल्यानंतर त्यांनी एकूणच मळलेल्या वाटांपासून फारकत घेण्याचा पवित्रा घेतला आणि देशांतर्गतच नव्हे तर परराष्ट्र धोरणाबाबतही उचकापाचक सुरू केली. अमेरिकेचा दूतावास जेरुसलेमला हलविण्याचा आपला इरादा जाहीर करून ट्रम्प यांनी आपल्या या शैलीची चुणूक दाखवून दिली आहे. आपला हा इरादा पॅलेस्टाईनचे अध्यक्ष महम्मूद अब्बास यांना त्यांनी कळविलादेखील. दूतावास जेरुसलेमला हलविणे याचाच अर्थ इस्राईलच्या त्या संपूर्ण शहरावरील सार्वभौमत्वाला अधिमान्यता देणे असा होतो. थोडक्‍यात इस्राईलच्या अरब देशांबरोबरच्या वादातील इस्राईलधार्जिणेपण ट्रम्प यांनी उघड केले आहे. पॅलेस्टाईन, तुर्कस्तान, जॉर्डन या देशांनी या निर्णयाविषयी संताप व्यक्त केला असला आणि पश्‍चिम आशियातील स्थैर्याला यामुळे तडा जाईल, असा इशारा दिला असला तरी ट्रम्प यांच्यावर दडपण आणून धोरण बदलायला भाग पाडण्याजोगी अरब देशांची स्थिती नाही.
इस्राईलला जेरुसलेम ही आपली अधिकृत राजधानी करण्याची इच्छा आहे. याचे कारण यहुदी (ज्यू) समाजाच्या दृष्टीने हे अत्यंत पवित्र शहर मानले जाते. आपण "ईश्‍वराचे लाडके पुत्र' अशी श्रद्धा बाळगणाऱ्या ज्यू समाजाने 1948 मध्ये याच भूमीवर "इस्राईल' हा देश स्थापन केला; पण जेरुसलेम ही मुस्लिम आणि ख्रिश्‍चन समाजाच्या दृष्टिनेही धार्मिकदृष्ट्या पवित्र भूमी आहे. तेथील राजकीय संघर्षाला विलक्षण धार आलेली आहे, ती या वास्तवामुळेही. ज्यू मोठ्या संख्येने तेथे गेले तेव्हा आठ लाखांहून अधिक पॅलेस्टिनी अरब येथे राहात होते. त्यांना हुसकावून लावण्यात आल्याने त्यांच्या आयुष्याची ससेहोलपट झाली. शेजारच्या जॉर्डन, सीरिया, लेबनॉन, इजिप्त या देशांनाही इस्राईलचे अस्तित्व मान्य नव्हते. त्यामुळेच नवजात इस्रायलवर अरब देशांनी हल्ला चढविला. त्यानंतर तह झाला; पण संघर्ष कधीच थांबला नाही. गेली सहा दशके या भूमीवर, युद्ध - दहशतवाद - हिंसाचार आणि तडजोडी - तह - राजकीय करार यांचा लपंडाव सुरू आहे. 1967 मध्ये पूर्व जेरुसलेमवर इस्राईलने कब्जा केला. तो भाग पॅलेस्टिनींना त्यांची राजधानी म्हणून हवा आहे. परंतु या मुद्यावर चर्चेच्या अनेक फेऱ्या होऊनही तोडगा निघू शकला नाही. त्यानंतरच्या काळात 1993 मध्ये माद्रिद (स्पेन) येथे झालेल्या शांतता करारात पहिल्यांदा इस्राईलला विविध देशांनी मान्यता दिली. भारताचाही त्यात समावेश होता. त्या देशाचे एकटेपण संपुष्टात येण्याची ती सुरवात होती. जेरुसलेमला राजधानी बनविण्याच्या इस्राईलच्या स्वप्नाला अमेरिकेने दिलेली पुष्टी म्हणजे तीच प्रक्रिया आणखी पुढे नेण्याचा भाग आहे. त्याचे महत्त्व प्रामुख्याने प्रतीकात्मक आहे. त्यामुळे इस्राईल आणि पॅलेस्टाईन यांच्या वादावर कायमस्वरूपी तोडगा काढण्याच्या प्रयत्नांना खीळ बसण्याचे खरे तर कारण नाही. पण त्यासाठी किती मनापासून प्रयत्न केले जातात, हे महत्त्वाचे असेल. तसा प्रयत्न करायला हवा.
पश्‍चिम आशियात इराणला रोखणे हे सध्या ट्रम्प यांच्या अजेंड्यावरील प्रमुख उद्दिष्ट आहे. पश्‍चिम आशियातील राजकारणात रशियाचा होत असलेला शिरकावही अमेरिकेच्या डोळ्यात खुपतो आहे. या परिस्थितीत थेट इस्राईलची बाजू घेऊन राजकारण पुढे रेटणे, असा ट्रम्प यांचा हेतू असू शकतो. अरब देशांचा रोष ओढवून घ्यायला नको, म्हणून गेल्या काही दशकांत अमेरिकी अध्यक्षांनी जेरुसलेमसंबंधीचा प्रस्ताव बासनात ठेवला होता; परंतु पारंपरिक राजकारणातून पुढे न आलेले ट्रम्प यांनी मात्र तो बासनातून बाहेर काढला. त्याचे सूतोवाच त्यांनी आपल्या निवडणूक प्रचारातच केले होते. ज्यू असलेले आपले जामात कुशनर यांच्याकडेच पश्‍चिम आशियाची जबाबदारी सोपविल्यानंतर ते काय करणार, हे स्पष्ट झाले होते. खनिज तेलावरील अवलंबित्व कमी झाल्यानंतर पश्‍चिम आशियातील राजकारणाकडे बघण्याच्या अमेरिकी दृष्टिकोनांत काहीसा बदल झाला आहेच; त्यात ट्रम्प यांच्यासारखी प्रचलित राजकीय प्रवाहाबाहेरील व्यक्ती अध्यक्षपदी आल्याने हा बदल आणखी ठळकपणे समोर येत आहे. परंतु मूलभूत धोरणात्मक गाभ्याचा विचार केला तर ही घटना "स्थित्यंतरात्मक बदल', या प्रकारातील नक्कीच नाही. जे सूचक पद्धतीने चालू होते, तेच ट्रम्प यांनी उघडपणे सुरू केले आहे, एवढेच.
लग्नाच्या मांडवातून थेट श्रमदानास..
सांगली - जिल्ह्यातील वांगी गावचे सुपुत्र विशाल मधुकर सुतार यांचा लिंब गावातील माया हिच्याशी आज साडेबाराच्या मुहूर्तावर विवाह झाला. विशाल हा...
कुणीगल, सोरबमध्ये बंधू आमनेसामने
बंगळूर - निवडणूक ही अशीच असते. येथे रक्ताच्या नात्याला किंमत नसते. पिता-पुत्र, भाऊ-भाऊ, बहिणी-बहिणी, मामा-भाचा अशा अनेक नातेसंबंधांतील लढती आपण आजवर...
कऱ्हाड येथे मुस्लिम डेव्हलपमेंट सेंटरचे उद्धाटन
कऱ्हाड - धार्मिक शिक्षणाबरोबरच मुस्लिम समाजाला अद्ययावत शिक्षणाची गरज आहे. त्यासाठी येथे सुरू झालेल्या जमियत ए उलमा हिंद संघटनेच्या मुस्लिम...
पगारवाढीसाठी खासदारांचा गोंधळ हा काळा दिवस - वरुण गांधी
नागपूर - लोकसभा आणि राज्यसभेतील प्रत्येक खासदारांकडे सुमारे 20 कोटींपेक्षा अधिक संपत्ती आहे. तसे शपथपत्रतच त्यांनी निवडणूक आयोगाला भरून दिले आहे...
'आयर्नमॅन' या जागतिक स्पर्धेसाठी बारामतीच्या तरुणाची तयारी
बारामती - जगातील नामांकीत स्पर्धा समजल्या जाणाऱ्या आयर्नमॅन या स्पर्धेसाठी बारामतीचा एक ध्येयवेडा गेल्या वर्षभरापासून तयारी करत आहे. या स्पर्धेत...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


sports news virat kohli india विराट कोहली फुटबॉलसम्राट मेस्सीपेक्षा श्रीमंत | eSakal

विराट कोहली फुटबॉलसम्राट मेस्सीपेक्षा श्रीमंत
शुक्रवार, 27 ऑक्टोबर 2017
नवी दिल्ली - फलंदाजीतील सातत्य आणि नेतृत्वातील सातत्यपूर्ण यशामुळे सध्या चढत्या आलेखावर स्वार असलेल्या विराट कोहलीवर लक्ष्मीचाही वरदहस्त प्रभावीपणे कार्यरत आहे. जगभरातील सर्वांत श्रीमंत खेळाडूंच्या फोर्बसने जाहीर केलेल्या यादीत विराटने फुटबॉलसम्राट लिओनेल मेस्सीलाही मागे टाकले आहे.
नवी दिल्ली - फलंदाजीतील सातत्य आणि नेतृत्वातील सातत्यपूर्ण यशामुळे सध्या चढत्या आलेखावर स्वार असलेल्या विराट कोहलीवर लक्ष्मीचाही वरदहस्त प्रभावीपणे कार्यरत आहे. जगभरातील सर्वांत श्रीमंत खेळाडूंच्या फोर्बसने जाहीर केलेल्या यादीत विराटने फुटबॉलसम्राट लिओनेल मेस्सीलाही मागे टाकले आहे.
२८ वर्षीय विराट कोहलीचे नाणे केवळ क्रिकेटच्या मैदानावरच नव्हे तर ब्रॅंड व्हॅल्यूच्या मैदानावरही तेवढेच वाजत आहे. फोर्बसने जगभरातील सर्वाधिक श्रीमंत खेळाडूंची यादी जाहीर केली. त्यात विराट कोहली १ कोटी ४५ लाख डॉलरच्या उत्पन्नासह सातव्या स्थानी आहे, तर लिओनेल मेस्सी १ कोटी ३५ लाख डॉलरसह नवव्या क्रमांकावर आहे.
कसोटी असो की एकदिवसीय क्रिकेट विराट कोहलीची बॅट धावांचा पाऊस पाडत आहे. न्यूझीलंडविरुद्धच्या एकदिवसीय मालिकेतील मुंबईत झालेल्या सामन्यात त्याने ३१ वे शतक केले. वन डेमध्ये सर्वाधिक शतकांच्या शर्यतीत आता त्याच्यापुढे केवळ सचिन तेंडुलकरच आहे. पुण्यातील सामन्यात विराटने २९ धावा केल्या. त्याचबरोबर यंदाच्या वर्षात एकदिवसीय सामन्यात सर्वाधिक धावा करण्याच्या शर्यतीत त्याने हाशिम आमलाला मागे टाकले.
फोर्बसच्या या श्रीमंत खेळाडूंच्या यादीत टेनिससम्राट रॉजर फेडरर ३ कोटी ७२ लाख डॉलरसह पहिल्या स्थानी आहे. मेस्सीचा फुटबॉलमधील प्रतिस्पर्धी ख्रिस्तियानो रोनाल्डोने मात्र चौथा क्रमांक मिळवलेला आहे. पहिल्या दहा खेळाडूंच्या यादीत विराट कोहली हा जगभरातील एकमेव क्रिकेटपटू आहे.
पहिले दहा श्रीमंत खेळाडू (डॉलरमध्ये)
१) रॉजर फेडरर (३ कोटी ७२ लाख),
२) लेब्रोन जेम्स (३ कोटी ३४ लाख),
३) उसेन बोल्ट (२ कोटी ७ लाख),
४) ख्रिस्तियानो रोनाल्डो (२ कोटी १५ लाख),
५) फिल मिकेलसन (१ कोटी ६ लाख),
६) टायगर वूडस् (१ कोटी ६६ लाख),
७) विराट कोहली (१ कोटी ४५ लाख),
८) रॉरी मॅक्‍लोरी (१ कोटी ३६ लाख),
९) लिओनेल मेस्सी (१ कोटी ३५ लाख),
१०) स्टेफ कुरी (१ कोटी ३४ लाख)
नांद्रासह कुरंगीतील सातही बोरवेल पाण्याअभावी कोरडे
नांद्रा (ता. पाचोरा) ः परीसरातील नांद्रा येथे दोन तर कुरंगी येथे पाच हॅन्डपंप इंधन विहिरी या मंजूर झालेल्या होत्या. शासनस्तरावरील टंचाई काळातील...
कृष्णा नदीत मगरींची दहशत
सांगली - कृष्णा नदी ही मगरींची नदी म्हणूनच आेळखली जाते. सांगली जिल्ह्यात मगरीची आज ही दहशत आहे. आत्तापर्यंत मगरीच्या हल्ल्यात गेल्या काही...
अखिल भारतीय ब्राह्मण महासंघाच्या वतीने विविध क्षेत्रातील मान्यवरांचा गौरव
नवी सांगवी (पुणे)- "स्वधर्माचा स्वाभिमान बाळगत असताना इतर धर्माचा अवमान होणार नाही, याची काटेकोरपणे काळजी घ्यायला हवी. इतर धर्मांचा आदर करणे हे...
मगरीने ओढून नेलेल्या सागरचा मृतदेह सापडला
सांगली - ब्रह्मनाळ (ता. पलूस) येथे आनंदमूर्ती घाटावरून मगरीने ओढून नेलेल्या चौदा वर्षाच्या सागर सिदू डंक या बालकाचा मृतदेह आज सकाळी सापडला. डिग्रज...
बागलाणच्या पश्चिम पट्यातील डोंगर जळून खाक; आग विझवण्यासाठी वनविभागाचा कोणताच प्रयत्न नाही
तळवाडे दिगर (जि. नाशिक) - प्राचीन ऐतिहासिक काळापासून असलेल्या बागलाण तालुक्यातील डोंगरांना लागणाऱ्या वणव्यामुळे धगधगणारी आग आणि डोळ्यासमोर शेकडो...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


परळला गेलेले दसर्‍याचे नरबळी – Marathisrushti Articles

साहित्य – ललित लेख
[ April 21, 2018 ] व्यक्ती पूजकांचा देश	राजकारण
[ April 21, 2018 ] प्रादेशिक अस्मिता शिकायची आहे उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ उघडा डोळे बघा नीट, देवभूमी केरळ
[ April 21, 2018 ] खरच ही लोकशाही काम करतेय का
[ April 20, 2018 ] प्रदूषण (२३) : सूर्यदेवा रागवला का रे
[ April 15, 2018 ] नृशंसतेचा कडेलोट
Homeबातम्या / घडामोडीपरळला गेलेले दसर्‍याचे नरबळी
परळला गेलेले दसर्‍याचे नरबळी
September 29, 2017 नितीन अनंत साळुंखे उर्फ गणेश बातम्या / घडामोडी, मनातली गोष्ट, वैचारिक लेखन
पश्चिम आणि मध्य रेल्वेला जोडणाऱ्या एल्फिन्स्टनला जोडणाऱ्या पुलावर आज अपघात झाला. असा काही अपघात झाला, की ‘दुर्दैवी’ म्हणतो, फेसबुकवरच श्रद्धांजली वैगेरे वाहतो आणि पुढच्या मिनिटाला सर्व विसरून आपल्या कामाला लागतो. असं काही घडलं, की आपल्याला पुन्हा काही वेळासाठी जाग येते, ती थेट पुढच्या अपघाताच्या वेळेसच. पुढचा अपघात आताच सांगून ठेवतो, मध्य रेल्वेवरचा ‘करी रोड’ स्थानकाची जागा. येथे याहीपेक्षा भयानक अपघात होण्याची शक्यता आहे. श्रद्धांजलीला शब्द आजच तयार करून ठेवा.
आपण आजच्या अपघाताला जरी ‘अपघात’ म्हणत असलो तरी हा अपघात नाही. या ठिकाणी हे कधीतरी व्हायचचं होते, ते आज दसर्याच्या मुहूर्तावर घडल एवढंच. मी याला अपघातापेक्षा सामुहिक हत्याकांड म्हणेन. सरकारी अनास्थेने केलेलं हे हत्याकांड आहे. मुंबईला पिळणाऱ्या सर्वपक्षीय तथाकथित कैवारी नेत्यांनी आणि सरकारी अधिकाऱ्यांनी मिळून केलेला हा नृशंस खून आहे आणि हे मी जबाबदारीने म्हणतोय. मी अस का म्हणतो त्याची कारणं खाली देतोय.
परेल-एल्फिन्स्टनला जोडणारा हा एकमेव आणि सोयीचा चिंचोळा पूल काही आजचा नाहीय, तो बराच जुना आहे. परळचा फलाटही अगदी चिंचोळा. कारण गिरण्यांच्या संपानंतर, साधारण १०-१५ वर्षांपूर्वीपर्यंत परळ स्थानक हे अत्यंत दुर्लक्षित स्थानक. फार क्वचित इथे लोक चढा-उतरायचे. त्यातही बहुत करून या परिसरात असणाऱ्या मोठमोठ्या इस्पितळात उपचारांसाठी जाणारेच असायचे. गेल्या काही वर्षात मात्र या परिसरातली गर्दी अतोनात वाढली, परंतु पूल आणि फलाट मात्र तेवढाच राहिला. या परिसरात नव्याने सुरु झालेल्या पुनर्विकासाच्या बेबंदशाहीत नवनवीन, गगनचुंबी इमारतींची एकच दाटी झाली. ह्यातील बहुतेक इमारती व्यावसायिक म्हणजे कार्यालयीन उपयोगाच्या होत्या. आणि त्यात काम करणाऱ्या कल्याण-कासार्यावरून येणाऱ्या हजारो कारकुनांची ही गर्दी होती.
गेली काही वर्ष ही गर्दी मी सातत्याने वाढताना पाहतोय. तशीच ती रेल्वेचे अधिकारी, मतांसाठी भिक मागणारे नेतेही पाहत असतील. परंतु या पुलाला पर्याय शोधावा, किंवा दुसरी काहीतरी व्यवस्था करावी, असं कधीच कुणाच्याच मनात कधी आले नाही. किंवा आले असले तरी बेपर्वा लाल फितीत ती काळजी अडकली असावी. मुंबईकरांना गृहीत धरून सर्व कारभार चाललेला आहे याचं हे उत्तम उदाहरण. नाही म्हणायला, परळच्या फलाटाच्या दादर टोकाला नवीन पूल बांधलाय पण तो कुत्र्या मांजरांसाठी आणि आडोसा शोधणाऱ्या जोडप्यांसाठी सोडलेला आहे, कारण तो इतर कुणालाच सोयीचा नाही.
आज घडलेल्या या सामुहिक नरसंहाराची जबाबदारी मुंबई महानगरपालिका, म्हाडा, महानगर विकास प्राधिकरण इत्यादी सरकारी नियंत्रक संस्थांची आहे. मुंबई शहराचा विकास करायची जबाबदारी यांची आहे आणि या तिघांवर नियंत्रण आहे ते राज्य सरकारच. अर्थात या अपघाताची प्राथमिक जबाबदारी राज्य शासनाचीच येते. मग रेल्वे आणि केंद्र सरकारवर येते. या स्थानकाच्या परिसरात असणाऱ्या प्रचंड मोठ्या व्यापारी आस्थापनांना परवानगी देताना, त्यांना पूरक अश्या पायाभूत सोयी या ठिकाणी आहेत की नाही, याचा कोणताही विचार या मुंबईच्या नियंत्रक संस्थांकडून केला गेला नाही, असाच निष्कर्ष यातून निघतो. मिळेल तिथून पैसे ओरबाडून, आपल्या पुढच्या सर्वच पिढ्या निकम्म्या निघणार याची खात्री असणाऱ्या आणि म्हणून त्या पिढ्यांच्या काळजीत मग्न असणारे या संस्थाचे अधिकारी आणि या संस्थांवर आपलाच नियंत्रण रहाव म्हणून विविध नाटकं करणाऱ्या राजकीय पुढाऱ्यांचं आजच हे पाप आहे. त्यांच्या पुढच्या पिढ्यांच्या कल्याणासाठी घेतलेले हे आजच्या पिढीतील नरबळी आहेत. दसऱ्याला बळी देण्याची प्रथा आहे, ती अशा रीतीने सार्थ केली जाईल याची कल्पना नव्हती.
अस काही घडल की, मुंबईकर ते विसरून लगेच आपल्या कामाला लागतो. याला मुंबईकरांच स्पिरीट वैगेरे नांव मेणबत्ती छाप लोकांनी दिलेली आहेत. राज्य सरकारचे बडे अधिकारी असोत की केंद्रासार्कारचे (पक्षी रेल्वेचे) किंवा दक्षिण मुंबईत राहणाऱ्या सेलिब्रेटी मेणबत्त्या असोत, यांना ना सामान्य मुंबईकरांशी देण-घेण, ना त्यांच्या सुख-दुखाशी.. ते भले याला स्पिरीट वैगेरे म्हणोत, पण ही आम्हा मुंबईकरांची मजबुरी आहे. आम्हाला दु:ख उराशी कवटाळून बसायला वेळ कुठे असतो ते भले याला स्पिरीट वैगेरे म्हणोत, पण ही आम्हा मुंबईकरांची मजबुरी आहे. आम्हाला दु:ख उराशी कवटाळून बसायला वेळ कुठे असतो तसं बसलं तर उपाशी मारायची पाळी येईल. सर्व विसरून कामाला लागणे ही आम्हा मुंबईकरांची मजबुरी आहे, स्पिरीट वैगेरे नाही याची जाणीव या कोड्ग्याना नाही.
आता मृतांच्या नातेवाईकांना पैसे देऊन द्यांच्या जीवाची किंमत लावली जाईल आणि आपणही सर्व विसरून आपल्या माजबुरीपोटी आपापल्या कामाला लागू. पण मुंबैकारानो, हे आजचे नरबळी विसरू नका. येणाऱ्या निवडणुकीत मतांचा जोगवा मागायला येणाऱ्या लांडग्यांना याचा जाब विचारा. तुम्ही कुठल्याही पक्षाचे कार्यकर्ते असलात तरी प्रथम सामान्य मुंबईकर आहात हे विसरू नका आणि हे विसरलात तर आजचे तडफडून मेलेले आत्मे आपल्याला कधीच माफ करणार नाहीत. पक्ष बाजुला ठेवा आणि प्रथम माणूस मेहणून जगायला शिका.
बुलेट ट्रेनचा सुट वैगेरे जरूर शिवा आम्हाला, पण ज्या आम्हा मुंबईकरांची चड्डी फाटली आहे, त्याला सुटच स्वप्न दाखवून काय उपयोग प्रथम आम्हाला आमची चड्डी नीट शिवून द्या आणि मग सुट शिवायचं बोला.
आज गेलेल्या नरबळींच बलिदान वाया घालवू नका. याची किंमत राजकारण्यांना चुकवायला लावा.
About नितीन अनंत साळुंखे उर्फ गणेश	301 लेख
श्री नितीन साळुंखे (मित्रपरिवारात गणेश या नावाने परिचित) हे मुळचे सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील वैभववाडी तालुक्यातील खांबाळे या गावचे. सध्या मुक्काम मुंबईत. वाचन, लेखनाची अत्यंत आवड. स्वत:चा ७०० हून जास्त पुस्तकांचा संग्रह. इतिहास, भाषा,शब्दांचा जन्म, देव, धर्म, संस्कृती, प्रथा, परंपरा यांचा अर्थ काय व त्या कशा अस्तित्वात आल्या याचा शोध घेण्याची विशेष आवड. लहानपणापासून संघ स्वयंसेवक व संघविचारांशी एकनिष्ठ. पुणे येथील संघप्रणित सर्वात मोठ्या अशा जनता सहकारी बॅंकेतील प्रदिर्घ नोकरीनंतर त्यांचे मित्र आणि आमदार प्रमोद जठार यांच्याबरोबर काम करण्यासाठी त्यांनी २००७ मध्ये नोकरी सोडली. त्याचबरोबर मित्राबरोबर मुंबईत बांधकाम व्यवसायात पदार्पण. २०-२२ वर्षांचा ज्योतिष शास्त्राचा अभ्यास असल्यामुळे परिचितांमध्ये एक उत्तम ज्योतिषी म्हणून ओळख. सर्व थरातील मित्र. त्यातही बहुतकरून लेखक, कविंचा, कलाकारांचा जास्त भरणा.
महाराष्ट्राची आयटी अनुकूल शहरे
भारतीय माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील व्यावसायिक संघटना नेस्कॉमच्या (नॅशनल असोसिएशन ऑफ ...
विदर्भातील अमरावती जिल्हयात मुक्तागिरी हे निसर्गरम्य तसेच जैनधर्मीयांचे महत्त्वाचे धार्मिक ...
करवीरनगरी अर्थात कोल्हापूर जिल्ह्यास ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, सामाजिक, शैक्षणिक वारसा लाभलेला ...
अंबेजोगाई बीड जिल्ह्यातील एक शहर आहे. १३व्या शतकात स्वामी मुकुंदराज ...
नितीन अनंत साळुंके उर्फ गणेश यांचे साहित्य
लग्न; समस्या की समोसा
जो पेजेला देतो, तो शेजेला घेतोच.. अर्थात आपली लोकशाही
मुद्राराक्षस : आधुनिक काळातला..
श्री. (ना)राज ठाकरे आणि पाडव्याचं भाषण
स्वामी समर्थ आणि इतर अवतारी पुरुषांचा मूक संदेश
टेक्नॉलॉजीय तस्मै नम: ; अर्थात जी.पी.एस.मुळे हरवलेला संवाद
गाजलेले / लोकप्रिय लेख
मराठीसृष्टीचा प्रवास १९९५ ते ….
तुमची साईट मराठीत बनवा
मराठी क्लासिफाईडस डॉट कॉम


गेल्या 24 तासात मुंबईतील पावसाची आकडेवारी
गेल्या 24 तासात मुंबईतील पावसाची आकडेवारी
By: एबीपी माझा वेब टीम अधिक माहिती: 24 तास last 24 hours Mumbai rainfall पावसाची आकडेवारी मुंबई
मुंबईत काल दुपारी दोनपासून सुरु झालेला पावसानं आता थोडीशी विश्रांती घेतली आहे.
मात्र, आता पुन्हा एकदा दक्षिण मुंबईत जोरदार पाऊस बरसण्यास सुरुवात झाली आहे.
मुंबईतल्या पावसामुळं हिंदमाता, दादर, परेल, कुर्ला परिसरात पाणी भरलं आहे.
प्रचंड पावसामुळे मध्य रेल्वे आणि पश्चिम रेल्वेची वाहतूक 10 ते 15 मिनिटं उशिरानं सुरू असल्याची माहिती मिळतेय.
जोरदार पावसामुळं आज मुंबई आणि उपनगरातल्या सर्व शाळा बंद राहणार आहेत.
अतिवृष्टीच्या शक्यतेमुळे स्वतः शिक्षणमंत्री विनोद तावडेंनी याबाबतची घोषणा केली.
हवामान विभागानं येत्या २४ तासात मुंबईत अतिवृष्टीचा इशारा दिला आहे.
मुंबईत पडणाऱ्या पावसामुळं एकूण 74 विमान उड्डाणांवर परिणाम झाला आहे
मुंबई विमानतळावरून भारतातल्या इतर ठिकाणी उड्डाण घेणाऱ्या दुपारी 12 वाजपर्यंतच्या 34 फ्लाईट्स रद्द करण्यात आल्या आहेत. तर 14 फ्लाईट्स उशिरानं आहेत.
मुंबईतल्या पावसामुळे हिंदमाता, दादर, परेल, कुर्ला परिसरात पाणी भरलं आहे. त्याचप्रमाणे वांद्रे, अंधेरी भागातही पाणी साचायला सुरुवात झाली आहे.
वेस्टर्न एक्स्प्रेस हायवे आणि इस्टर्न फ्री वे वरील वाहतूक सुरळीत असल्याची माहिती मुंबई पोलिसांनी ट्विटरवर दिली आहे.
हाजी अली जंक्शन, पेडर रोड, वांद्रे-वरळी सी लिंकवरही वाहतूक सुरळीत आहे.
वांद्रे लिकिंग रोड, एसव्ही रोड, जेव्हीएलआर (जोगेश्वरी विक्रोळी लिंक रोड)वर काही ठिकाणी पाणी साचल्याची माहिती आहे.
वसई-विरारमध्ये पावसाचा जोर वाढला आहे.
मुंबई शहर-उपनगरासह ठाणे, कल्याण आणि वसई-विरार परिसरात पावसाची संततधार सुरुच आहे.
अनेक ठिकाणी रात्रीपासून वीजपुरवठाही खंडित करण्यात आला आहे.
मुंबईतील लोकल रेल्वे विस्कळीत झाल्यामुळे मुंबईतल्या डबेवाल्यांची सेवाही आज बंद राहणार आहे.
अधिक माहिती: 24 तास last 24 hours Mumbai rainfall पावसाची आकडेवारी मुंबई
मिलिंद सोमण आणि अंकिता कोवरच्या लग्नाचे फोटो
मगरीने ओढलेल्या सागरचा मृतदेह शोधण्यात अखेर यश
गेलने या आयपीएलमधला सर्वात मोठा विक्रम मोडला
अरबाज खान कुणाला डेट करतोय माहितीय का
शाहरुखच्या रिल लाईफमधील मुलीचं बोल्ड फोटोशूट
न्या. लोयांच्या मृत्यूची CBI चौकशी नाही, सुप्रीम कोर्ट काय म्हणालं
टिप्स : भरजरी साड्यांची काळजी कशी घ्यावी
टीना आणि अतहरच्या लग्नाचं दिल्लीत ग्रॅण्ड रिसेप्शन
सोन्याच्या जेजुरीत 'यळकोट यळकोट, जय मल्हार'चा गजर
औरंगाबाद : न्यायालयीन विकासकामांच्या आड कुणीही येऊ नका, न्या. रविंद्र बोर्डेंचा मुख्यमंत्र्यांना टोला
मुंबई : अभिनेता शाहिद कपूरचा दादासाहेब फाळके एक्सलन्स पुरस्काराने सन्मान
औरंगाबाद : ... म्हणून सध्या भाषणावेळी सांभाळून बोलावं लागतं : मुख्यमंत्री
मुंबई : दादर चौपाटीवर स्वच्छता अभियान, आदित्य ठाकरे, दिया मिर्झाची हजेरी
नवी दिल्ली : फरार घोटाळेबाजांची संपत्ती जप्त करणं सुकर, अध्यादेशाला राष्ट्रपतींची मंजुरी
CSK vs SRH: सीएसके ने हैदराबाद को दिया 183 रनों का चुनौतीपूर्ण लक्ष्य
काउंटी क्रिकेट: गेंद के बाद इशांत ने बल्ले से भी मचाया धमाल
दिल्ली डेयरडेविल्स के 'युवराज सिंह' हैं ऋषभ पंत
बोल्ट के कैच से कोहली हुए हैरान कहा- हमेशा रहेगा याद
SRHvCSK: हैदराबाद ने टॉस जीतकर चुनी गेंदबाज़ी, शिखर धवन बाहर


मराठी | इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)

इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)
पानी की वेबसाईटें, ब्लॉग, वेबपेज
सम्पूर्ण कृषि जल प्रबंधन
सामाजिक पहलू और विवाद
सूचना का अधिकार अधिनियम
ग्लोबल वार्मिंग व जलवायु परिवर्तन
क्या आप जानते है
प्लास्टिक से परहेज करें
पर्यावरण क्या, क्या नहीं
थार की गहराई से
युद्ध और शांति के बीच जल - भाग चार
ओमेगा-3 वसीय अम्ल का महत्त्व
तीस्ता नदी जल समझौते की चुनौतियाँ और सम्भावनायें
स्वास्थ्य का संकट मोबाइल फोन
जिन्दगी में जहर घोल रहा है माइक्रोबीड्स
वायु, जल और भूमि प्रदूषण
टांका द्वारा मरुस्थल में वर्षाजल संग्रहण
जल का प्रणय निवेदन
पर्यावरण की रक्षा, अपने होने की रक्षा है
विकलांग हो गया विनोबा भावे का बसाया गांव
विकास की विकृत अवधारणा
झींगों के साथ रेतीले झींगों के पालन की संभावना
फूड प्रोसेसिंग सेक्टर नए दौर ने जोड़े नए अवसर (Opportunities in food processing sector)
ग्रामीण क्षेत्रों में वर्षाजल संचयन व रिचार्ज तकनीक अनुरेखण की विधियां
खुले में शौच मुक्त निर्मल भारत बनाने के लिये प्रधान मंत्री जी से निवेदन
पाणीवापर संस्था बळकट करण्याची गरज
सिचंन प्रकल्पाच्या लाभक्षेत्रात सूक्ष्म सिंचनाचा वापर
समन्यायी पाणी वाटपातून समृध्दी - इंदोरे गावाची यशोगाथा
चला, पुन्हा एकदा कामाला लागूया
पाणी वापर संस्थांची व्याप्ती व कार्ये
जलव्यवस्थापनात महिला शेतकऱ्यांचा सहभाग
शंभर वर्ष जुन्या वृक्षांची पुणे महापालिकेकडून हत्या
जाखणगावची जल स्वाभिमान आणि जल स्वातंत्र्याची लढाई (भाग -१)
पाणी वापर संस्था व सामाजिक पैलू
राज्यातील पाणी वापर संस्थांची दशा आणि दिशा
नेसू नदी पूजन : भूमी पुत्रांचा मिलन सोहळा
पावसाच्या पाण्याचे नियोजन - एक दुखाःची बाब
वारसा पाण्याचा - भाग 22
पाणी : एक समस्या, जल साक्षरता मोहीम
जलजागृती सप्ताह - शासनाचा स्तुत्य उपक्रम
जलतरंग - तरंग 22 : सरोवरांचे व्यवस्थापन
टँकरमुक्तीसाठी स्वबळावर जिद्दीने धडपडणारे आगळेवेगळे गुहीणी गाव
नदीला माणसांशी आणि ओढ्याला हृदयाला जोडा : जल बिरादरी
याला काय नाव द्याल कृषी पंढरी तीर्थ की समांतर कृषी विद्यापीठ
नद्या वाचतील तरच देश वाचेल
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि जलव्यवस्थापन
महाराष्ट्रात कृत्रिम पाऊस पाडायला हवा होता
जैन इरिगेशनचे सिंचन क्षेत्रातील योगदान
सत्र पहिले - संमेलनाचे उद्घाटन
व्यक्ती, संस्था, कृती, उक्ती आणि दृष्टी
देशबंधू आणि मंजू गुप्ता फाऊंडेशन यांचे जलसंधारणातील कार्य
दक्षिण भारतातील यशस्वी पारंपारिक सिंचनप्रणाली आणि आजच्या सिंचनयोजनांपुढील आव्हाने
गुणधर्मानुसार पाण्याचे प्रकार : जड, कठीण आणि मृदू
धरणातील पाण्याची उत्पादकता वाढविण्यासाठी तासावर आधारित पाणीवाटप व संयुक्त पाणी वापर
स्वत: चे शेत हेच पाणलोट विकास क्षेत्र
आपण पाण्याच्या दुर्भिक्ष्याकडे वाटचाल करीत आहोत
जलव्यवस्थापन : शोध आणि बोध
अंकोर - एक शापित हायड्रोपोलिसेस
सरोवरांची निर्मिती व संवर्धन - एक दृष्टिक्षेप
पाण्याची विविध रूपे - भाग 5
पाण्याची विविध रूपे - भाग 4
राम तेरी गंगा - यमुना मैली
ऋग्वेद : जलशास्त्राचा विस्मयकारी साठा
जगाच्या मंचावर पाणी - 1
भूजल पातळी वाढविण्यासाठी - नाला बांध
एनटीपीसी प्रकल्पानं पळवले सोलापूरकरांचे पाणी
सागरमित्र अभियान : एक नवीन पर्व - एक अनुभव
सागरमित्र अभियान-शहर जिंका, जग जिंका
पाणी शुध्दीकरण उपकरणे व विविध पध्दती
वारसा पाण्याचा - भाग 21
ऊस शेती आणि सोलापूरवरील जलसंकट
जलतरंग - तरंग 21 : सिंचनाच्या जागतिक मंचावर
रब्बी/उन्हाळी हंगामातील पिकांसाठी सूक्ष्मसिंचन पध्दतीचा वापर : काळाची गरज
सागर मित्र अभियान आणि तिसरे स्वराज्य
जल सुरक्षा, वीज सुरक्षा, शेती सुरक्षा और अन्न सुरक्षा
राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायदा...किती सुरक्षित
पाणी आणा व पाणी फिरवा
वारसा पाण्याचा - भाग 19
मराठवाड्यासाठीचे जलजाळे : वस्तुस्थिती का फसवे मृगजळ
चला शिकुया सामान्य विज्ञान पाण्याचे
अन्न पाणी सुरक्षा आणि अर्थव्यवस्था
अन्न सुरक्षितता आणि पाणी
योग्य प्रकारे पाणी व्यवस्थापन करून वाढवा अन्नधान्याच्या पिकांची उत्पादकता
देशोदेशीचे पाणी - भाग - 6
जलतरंग - तरंग 19 : नर्मदा संवाद
भुकेपासून फारकत घेतलेले राजकारण
उपलब्ध पाण्याचे शेतीसाठी योग्य व्यवस्थापन
जलयुक्त शिवार अभियान आणि महाराष्ट्र शासनाची भूमिका
जलकुंडातून शाश्‍वत ग्रामीण पाणी पुरवठा
नदी काठावरील कचरा निर्मूलन
पाण्याच्या वापरात काटकसर करायलाच हवी
मान्सूनवरील अवलंबित्व कसे कमी करता येईल
वारसा पाण्याचा - भाग 20
जलतरंग - तरंग 20 : भारताचे आंतरराष्ट्रीय जल
जलयुक्त शिवार: स्वप्न पूर्तीचा निर्धार हवा


विमानातल्या ऑक्सिजन मास्कमधला ऑक्सिजन इथून येतो बरं !!

विमानातल्या ऑक्सिजन मास्कमधला ऑक्सिजन इथून येतो बरं
तुम्ही कधी विचार केला आहे का, विमानात एमर्जन्सीच्या वेळी वापरण्यात येणारा ऑक्सिजन कुठून येत असावा  साधारणपणे ऑक्सिजन बाहेरून पुरवण्याची वेळ आली तर त्यासाठी ऑक्सिजन टँक्स वापरले जातात. म्हणजे विमानात मोठमोठे ऑक्सिजन टँक्स असतात का  साधारणपणे ऑक्सिजन बाहेरून पुरवण्याची वेळ आली तर त्यासाठी ऑक्सिजन टँक्स वापरले जातात. म्हणजे विमानात मोठमोठे ऑक्सिजन टँक्स असतात का  खरं तर विमानात ऑक्सिजन टँक्स नसतात. एमर्जन्सीच्या वेळी वापरण्यात येणारा मास्क टँकशी जोडलेला नसतो. मग ऑक्सिजन येतं तरी कुठून
आज जाणून घेऊया विमानात ऑक्सिजन तयार कसा होतं ते...
जड ऑक्सिजन टँक्स घेऊन विमानाचं उड्डाण शक्य नसतं. त्यामुळे प्राणवायू मिळवण्यासाठी क्रिकेटच्या बॉलच्या आकारातील एका लहानशा डबीचा वापर केला जातो. आता तुम्हाला वाटेल की या डबीत ऑक्सिजन असेल  पण त्या डबीत ऑक्सिजन नसतं. इथेच गंमत आहे राव. या डबीच्या आत असलेल्या एका रसायनाच्या आधारे ऑक्सिजन चक्क तयार केला जातो.
या डबीत ‘सोडियम क्लोरेट’ रसायन असतं. (याच रसायनाचा वापर कागद तयार करताना होतो.) सोडियम क्लोरेट उष्णतेच्या संपर्कात आल्यानंतर त्यातून ऑक्सिजनची निर्मिती होते. विमानात आपल्या ऑक्सिजन मास्कला अशा प्रकारची डबी जोडलेली असते. हवाई सुंदरी ऑक्सिजन मास्क बद्दल सांगताना मास्क जोरदार हिसक्याने खेचायला सांगते. ते यासाठी की खेचल्यानंतर एक प्रकारची यंत्रणा काम सुरु करते आणि त्याद्वारे सोडियम क्लोरेटला उष्णता मिळते. या उष्णतेतून तयार झालेला ऑक्सिजन २० मिनिटापर्यंत टिकतो.
मंडळी, अशा प्रकारे ऑक्सिजनच्या भल्यामोठ्या टँक्सची जागा एका लहानशा डबीने घेतली आहे. याला म्हणतात वैज्ञानिक जुगाड
विमानाच्या खिडक्यांना असलेल्या या छिद्रामागाचे लॉजिक पटकन वाचून घ्या बरे
शनिवार स्पेशल : उन्हाळा लागणे म्हणजे का  त्यावरचे घरगुती उपाय बघून घ्या राव
राणीच्या हरवलेल्या हृदयाचं रहस्य...
आयपीएल २०१८ : असा असतो आयपीएल खेळाडू आणि बीसीसीआयमधला करार...
आता फेसबुकवरून करा मोबाईल रिचार्ज कसा  वाचा मग स्टेप बाय स्टेप कृती
च्यायला या बँका बुडतात तरी कशा


मराठी | इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)

इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)
पानी की वेबसाईटें, ब्लॉग, वेबपेज
सम्पूर्ण कृषि जल प्रबंधन
सामाजिक पहलू और विवाद
सूचना का अधिकार अधिनियम
ग्लोबल वार्मिंग व जलवायु परिवर्तन
क्या आप जानते है
प्लास्टिक से परहेज करें
पर्यावरण क्या, क्या नहीं
थार की गहराई से
युद्ध और शांति के बीच जल - भाग चार
ओमेगा-3 वसीय अम्ल का महत्त्व
तीस्ता नदी जल समझौते की चुनौतियाँ और सम्भावनायें
स्वास्थ्य का संकट मोबाइल फोन
जिन्दगी में जहर घोल रहा है माइक्रोबीड्स
वायु, जल और भूमि प्रदूषण
टांका द्वारा मरुस्थल में वर्षाजल संग्रहण
जल का प्रणय निवेदन
पर्यावरण की रक्षा, अपने होने की रक्षा है
विकलांग हो गया विनोबा भावे का बसाया गांव
विकास की विकृत अवधारणा
झींगों के साथ रेतीले झींगों के पालन की संभावना
फूड प्रोसेसिंग सेक्टर नए दौर ने जोड़े नए अवसर (Opportunities in food processing sector)
ग्रामीण क्षेत्रों में वर्षाजल संचयन व रिचार्ज तकनीक अनुरेखण की विधियां
खुले में शौच मुक्त निर्मल भारत बनाने के लिये प्रधान मंत्री जी से निवेदन
सागरशृंखला सागरमित्र अभियान - पार्श्वभूमी
माझ्या शेतकरी भावांनो आणि मायबहिणींना
आज भी खरे है तालाब - कर्तव्य - भावना जागविणारं पुस्तक
वारसा पाण्याचा - भाग 18
वारसा पाण्याचा - भाग 17
औरंगाबादचा पाणीकट्टा - चर्चेचा सारांश
सूक्ष्मसिंचन - शेतीसाठी महत्वाच
जलतरंग - तरंग 27 : जलसंसाधन मंत्रालयाचा कार्यभार
जलतरंग - तरंग 18 : नर्मदेचा तिढा
महाराष्ट्र - तेलंगणा आंतरराज्य लेंडी प्रकल्प : एक दृष्टिक्षेप
मागणं लई नाही बाप्पा
जिरायत शेतीच्या समस्या व उपायप्रा
पाण्याची आगळी वेगळी रूपे - मंतरलेले पाणी
भारतीय जल संस्कृती मंडळ पुणे शाखेने घेतलेल्या कार्यशाळेचा वृत्तांत
खजाना विहीर - एक पुरातन सिंचन व्यवस्था
आधुनिक व्यवस्थापन शास्त्राच्या दृष्टीकोनातून पारंपारिक जलव्यवस्थापन
असे झाले जळगावचे जलसाहित्य संमेलन
लातूर येथील आयोजित सिंचन परिषदेच्या शिफारसी
लोकसहभाग - पाणीपुरवठा समस्येची गुरूकिल्ली
आंतरराष्ट्रीय जलस्त्रोतांचे सहकार्य : नव्या युगाची हाक
पाण्याबाबतची रूंदावत चालेलली दरी सांधणे
सिंचीत व जीराईत शेतीचे भवितव्य
अन्न सुरक्षा व शेतकरी - एक चिंतन
राष्ट्रीय अन्नसुरक्षा आणि जलनिती धोरण
चला जागतिक जल दिन साजरा करू या
जलतरंग - तरंग 16 : केंद्रिय जल आयोगाच्या मर्यादा व अडचणी
पाण्याचे खाजगीकरण - इष्टता, अनिष्टता
प्रयोगसिद्ध पर्जन्ययागाची यशस्वी वाटचाल - श्री. नानाजी काळे, योगिराज वेदविज्ञान आश्रम
भूजलातून पुण्याची 40 टक्के तहान भागते
पाणी व्यवस्थापनातील खाजगीकरणाला पर्याय - सहभागीता
पाण्याचे खाजगीकरण - व्याप्ती, दिशा, दशा आणि आशा
जलसंधारणाबाबत औद्योगिक संस्था काय करू शकतात
पाण्यातील जडपणा कमी करणारे उपकरण - स्केलवॉचर
कथा लाखाच्या सांघिक पुरस्काराची
शुद्ध बिजापोटी फळे रसाळ गोमटी - सिंचन सहयोगाच्या प्रेरणेने
राळेगणसिध्दी : विकासाचा पुढचा टप्पा
महाराष्ट्राची भाग्यरेषा - कोयना जलविद्युत प्रकल्प
गोड्या पाण्याची घटती उपलब्धता आणि वाढती मागणी यामध्ये संतुलन साधणे - एक मोठे आव्हान
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 14
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 13
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 12
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 11
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 10
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 9
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 8
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 7
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 6
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 5
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 4
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 3
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 2
समन्यायी पाणी वाटप - एक ऐतिहासिक लढा
जायकवाडी धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रातील साठविलेल्या पाण्याचे समन्याय वाटप
समन्वयी पाणी वाटप कायदा 2005
गोदावरी खोरे पाणी वाटप, एक ज्वलंत प्रश्न
गोदावरी मराठवाडा पाटबंधारे महामंडळ - नगर नाशिक भागास समन्यायी वागणूक का देत नाही
जायकवाडी जलाशयातील पाणी आवक सूत्रबध्द करा
मराठवाडा पाणीप्रश्‍न - सुसंवाद हवा
देवनदी पुनरुज्जीवन शेतकर्‍यांचे सबलीकरण
वारसा पाण्याचा - भाग 15
एका तलावाची निर्घृण हत्या
जलतरंग - तरंग 15 : केंद्रिय जल आयोगाचे राष्ट्रीयस्थान
पिंपळनारे उपसा जलसिंचन योजनेची यशोगाथा
पाणी वापर संस्था यशस्वी आणि सक्षम होण्यासाठी पीक नियोजन आणि व्यवस्थापन
पाणीवापर संस्था शेतकऱ्यांना वरदान
जगदंबा पाणी वापर संस्था - एक अनुभव
ग्रामीण भागातील विहीरींचे पुनर्भरण
वाघाड : एक शेतकरी सिंचन प्रकल्प
वाघाड प्रकल्पस्तरीत पाणी वापर संस्था
सहकारी संस्था - संस्थेची विशेष ध्येयनिष्ठ कामगीरी
राजस्थानचे रजत जलबिंदू - 1
वावीहर्ष आदिवासी सहकारी उपसा जलसिंचन योजना
कृष्णा कालवा पाणी वाटप सहकारी संस्था म.मालेगाव


मराठी | इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)

इंडिया वाटर पोर्टल (हिन्दी)
पानी की वेबसाईटें, ब्लॉग, वेबपेज
सम्पूर्ण कृषि जल प्रबंधन
सामाजिक पहलू और विवाद
सूचना का अधिकार अधिनियम
ग्लोबल वार्मिंग व जलवायु परिवर्तन
क्या आप जानते है
प्लास्टिक से परहेज करें
पर्यावरण क्या, क्या नहीं
थार की गहराई से
युद्ध और शांति के बीच जल - भाग चार
ओमेगा-3 वसीय अम्ल का महत्त्व
तीस्ता नदी जल समझौते की चुनौतियाँ और सम्भावनायें
स्वास्थ्य का संकट मोबाइल फोन
जिन्दगी में जहर घोल रहा है माइक्रोबीड्स
वायु, जल और भूमि प्रदूषण
टांका द्वारा मरुस्थल में वर्षाजल संग्रहण
जल का प्रणय निवेदन
पर्यावरण की रक्षा, अपने होने की रक्षा है
विकलांग हो गया विनोबा भावे का बसाया गांव
विकास की विकृत अवधारणा
झींगों के साथ रेतीले झींगों के पालन की संभावना
फूड प्रोसेसिंग सेक्टर नए दौर ने जोड़े नए अवसर (Opportunities in food processing sector)
ग्रामीण क्षेत्रों में वर्षाजल संचयन व रिचार्ज तकनीक अनुरेखण की विधियां
खुले में शौच मुक्त निर्मल भारत बनाने के लिये प्रधान मंत्री जी से निवेदन
सप्तश्रृंगी पाणी वापर सहकारी संस्था म. अंतरवेली
महारूद्र कालवा पाणी वापर सह.संस्था म.मालेगाव यशोगाथा, अडचणी व उपाययोजना
कार्यशाळेचे उद्घाटक - श्री.गिरीश बापट यांची मुलाखत
जलपुनर्भरण - काळाची गरज
भूजल पुनर्भरणाशिवाय पाणी समस्या सोडविणे अशक्य
इंदोरे लघु पाटबंधारे तलावाची यशोगाथा
विहीरींच्या माध्यमातून भूजल पुनर्भरण
पाणी वापर संस्थांच्या वित्तीय बाबी
साधा समृध्दीच्या दिशेने वाटचाल, थांबवून भूजलाचे
जलसंवर्धन - काळाची गरज
पाण्याच्या शुध्दीकरणाचे सोपे उपाय
पाणी वापर संस्था सक्षमीकरण
पाणी वापर संस्थांचा विकास
नदी गतवैभवाची अपेक्षा - भाग 12
नदी गतवैभवाची अपेक्षा - भाग 11
उदक वळवू या युक्तीने
पाणी हा एक समृध्द जीवनाचा पाया
वारसा पाण्याचा - भाग 14
वारसा पाण्याचा - भाग 13
वारसा पाण्याचा - भाग 12
17 व्या सिंचन परिषदेच्या शिफारशी
सौर शक्ती-पाणी बचतीवर एक उत्कृष्ट इलाज
जलतरंग - तरंग 14 : केंद्रीय जल आयोगाची व्यापकता
जलतरंग - तरंग 13 : केंद्रीय जलव्यवस्थापनेतील व्यापकता
जलतरंग - 12 : लाभक्षेत्रविकास
केवळ सकारात्मक विचारांनी दाढ दुखी थांबत नाही
पेयजल व्यवस्थापन - अधिनियमांची उपयुक्तता व सुधारणांची गरज
औरंगाबाद शहराचा पाणी पुरवठा - गरज सकारात्मक दृष्टी ठेवून वास्तव जाणून घेण्याची
पाणी वाचवाल तर वाचाल
किये कराये पे पानी
न सुटलेला प्रश्न - पिण्याचे पाणी
स्वच्छता : रासायनिक की जैविक
भूजलासहित जलसंपत्तीचे व्यवस्थापन आणि नियंत्रण - एक चिंतन
आपण पाण्याच्या दुर्भिक्ष्याकडे वाटचाल करीत आहोत
पाणी वापरा - पण जरा जपून
मराठवाडा: पर्यावरणीय विनाशाचा नमुना
नदीला गत वैभव आपणच प्राप्त करून देवू शकतो - भाग 10
महाराष्ट्र जलसंपत्ती नियमन प्राधिकरण आणि पाणीवापर आकारणी दर निश्चिती प्रक्रिया
प्रश्न पिण्याच्या पाण्याचा - कच्च्या पाण्याच्या दराचा
मजनिप्राने ठोक पाणीदर ठरविण्याआधीची आवश्यक पूर्वतयारी
महाराष्ट्रातील पाणीपट्टी आकारणी व वसुलीबाबत थोडेफार किंवा बरेच काही
महाराष्ट्रातील भूजलाधारीत पेयजल व्यवस्था व त्याचे व्यवस्थापन
नियोजन पूर्वक पाणी साठवा, वापरा - देशात महासत्ता बनवा
महाराष्ट्राच्या पाणी प्रश्नाचे स्वरूप व त्यावरील उपाययोजना
आपल्याला खरेच पाण्याचे मूल्य समजले आहे काय
मूल्य निर्धारण पाण्याचे - अडचणींचा वेध
सामुहिक पुरूषार्थाचे उत्तम उदाहरण - इस्त्राईल
पाण्याची गुणवत्ता व तिचे नियंत्रण
भूपृष्ठाखाली 'पाणी पेरण्याचा' शिरपूर पॅटर्न
हवामान बदल - जागतिक संकट
निरोगी जगाकरीता शुध्द पाणी
जलगुणवत्ता तपासणी - एक काळाची गरज
भूजल गुणवत्ता - व्यवस्थापन ही काळाची गरज
एक राष्ट्रीय वसा - शुध्द पाणी
वारसा पाण्याचा - भाग 11
पाणीपट्टी निर्धारण का व कसे
पिण्याचे पाणी व आपण
महाराष्ट्रातील सिंचन, पाण्याचे ठोक दर व परवडण्याची क्षमता : एक टिपण
पाण्याचे दर असे ठरवा
कुठे नेवून ठेवला महाराष्ट्र माझा
पाण्याचे गुणवत्ता व्यवस्थापन - एक आव्हान
जलतरंग - तरंग 11 : आंतरराज्यीय जल
सहाव्या अखिल भारतीय जलसाहित्य संमेलनाचा समारोप
डॉ. दत्ता देशकर यांची भारतीय जलसंसकृती मंडळाचे अध्यक्ष म्हणून निवड
पाणी आणि साहित्य - मंथन व फलश्रुती
चालते पाणी थांबते करा
सत्र पाचवे जलसाहित्य : स्वरूप आणि व्याप्ती
जलसाहित्य संमेलनाच्या उद्घाटनाचे सत्र
11 वी महाराष्ट्र सिंचन परिषद : व्यवस्थापन अहवाल
जलगौरव पुरस्कार - 2010 माझे मनोगत
सहभागी सिंचन व्यवस्थापनासंबंधी राष्ट्रीय चर्चासत्र - एक अवलोकन
6 वे अ.भा.जलसाहित्य संमेलन, चंद्रपूर येथे रंगलेले पाणीदार कवीसंमेलन
सुप्रभा मराठे : व्यक्ती परिचय


हे शब्द असे लिहा ( का - कु ) | मनोगत

हे शब्द असे लिहा ( का - कु )
प्रेषक महेश (बुध., १६/११/२००५ - ०७:५१)
हे शब्द असे लिहा (अं - अ)
हे शब्द असे लिहा ( अ - अ २ )
हे शब्द असे लिहा (अ - अ ३ )
हे शब्द असे लिहा (अ - आ)
हे शब्द असे लिहा ( आ - इ )
हे शब्द असे लिहा (इ - उ)
हे शब्द असे लिहा ( उ - उ )
हे शब्द असे लिहा ( उ - ए )
हे शब्द असे लिहा ( ए - क )
हे शब्द असे लिहा ( क - का )
हे शब्द असे लिहा ( का - कु )
हे शब्द असे लिहा ( कुं - कों )
हे शब्द असे लिहा ( कों - ख्रि )
हे शब्द असे लिहा ( गा - गो )
हे शब्द असे लिहा ( गो - च )
हे शब्द असे लिहा ( च - चु )
हे शब्द असे लिहा ( चु - ज )
हे शब्द असे लिहा ( ज - जु )
हे शब्द असे लिहा (जुं - टि)
हे शब्द असे लिहा (टिं - त)
हे शब्द असे लिहा (त - ति)
हे शब्द असे लिहा (ति - त्रै)
हे शब्द असे लिहा (त्रै - दि)
हे शब्द असे लिहा (दि -दु)
हे शब्द असे लिहा (दु - द्व्य)
हे शब्द असे लिहा (ध - धृ)
हे शब्द असे लिहा (धृ - ना)
हे शब्द असे लिहा (ना - नि)
हे शब्द असे लिहा (नि - नि)
हे शब्द असे लिहा (नि - पं)
हे शब्द असे लिहा (प - पा)
हे शब्द असे लिहा (पा - पी)
हे शब्द असे लिहा (पी - पै)
हे शब्द असे लिहा (पो - प्र)
हे शब्द असे लिहा (प्र - फि)
हे शब्द असे लिहा (फि - बा)
हे शब्द असे लिहा (बा - बें)
हे शब्द असे लिहा (बे - भिं)
हे शब्द असे लिहा (भि - म)
हे शब्द असे लिहा (मं - मा)
हे शब्द असे लिहा (मा - मृ)
हे शब्द असे लिहा (मृ - यो)
हे शब्द असे लिहा (यो - रा)
हे शब्द असे लिहा (रा - ल)
हे शब्द असे लिहा (ल - व)
हे शब्द असे लिहा (व - वा)
हे शब्द असे लिहा (वा -वि)
हे शब्द असे लिहा (वि - वे)
हे शब्द असे लिहा (वे - श)
हे शब्द असे लिहा (श - शि)
हे शब्द असे लिहा (शि - श्रु)
हे शब्द असे लिहा (श्रु - स)
हे शब्द असे लिहा (स -स)
हे शब्द असे लिहा (स - सा)
हे शब्द असे लिहा (सा - सुं)
हे शब्द असे लिहा (सु - सो)
हे शब्द असे लिहा (सो - स्वी)
हे शब्द असे लिहा (स्वी - हु)
हे शब्द असे लिहा (हु - ज्ञे)
प्रतिसाद लिहिण्यासाठी येण्याची नोंद किंवा नावनोंदणी करावी.
प्रश्न/विकल्प-स्वतंत्र प्रे. वरदा (शुक्र., ०२/०६/२००६ - १६:५०).
काष्ठौषधी प्रे. प्रशासक (शुक्र., ०२/०६/२००६ - १७:१७).
कुइरी प्रे. कारकून (शुक्र., ०२/०६/२००६ - १८:०७).
ctrl_t ने कुठेही बदला.
परवलीचा नवा शब्द मागवा
ह्यावेळी ४ सदस्य आणि ४१ पाहुणे आलेले आहेत.
सध्या एकही आगामी कार्यक्रम नाही.
आता मनोगतावर सर्व ठिकाणी लेखन करताना शुद्धलेखन चिकित्सेची सुविधा उपलब्ध आहे, तिचा लाभ घ्यावा.
तुम्ही मराठीसाठी काय करता
मराठी शब्द हवे आहेत - १३
२०१३ च्या दिवाळी अंकासाठी साहित्य पाठवण्याचे आवाहन
श्रावण मोडक ह्यांचे शोचनीय निधन
मराठी माती - मराठी माणसं - मराठी मती - मराठी मानसं