Câu hỏi: Khái_niệm về tâm xoáy thuận nhiệt_đới

Trả lời: Điều 4 . Giải_thích từ_ngữ Trong Quyết_định này , các từ_ngữ dưới đây được hiểu như sau : 
 1 . Xoáy_thuận nhiệt_đới là vùng gió xoáy ( đường_kính có_thể tới hàng trăm km ) hình_thành trên biển nhiệt_đới , gió thổi xoáy vào trung_tâm theo hướng ngược chiều kim_đồng_hồ , áp_suất khí_quyển ( khí_áp ) trong xoáy thuận nhiệt_đới thấp hơn xung_quanh , có mưa , đôi_khi kèm theo dông , tố , lốc . 
 2 . Tâm xoáy thuận nhiệt_đới là vùng có trị_số khí_áp_thấp nhất trong xoáy thuận nhiệt_đới , nơi hội_tụ của các luồng gió xoáy từ xung_quanh thổi vào . 
 3 . Sức_gió mạnh nhất trong xoáy thuận nhiệt_đới là tốc_độ gió trung_bình lớn nhất xác_định trong thời_gian 02 phút quan_trắc ( tính bằng_cấp gió Bô - pho , Phụ_lục IV Quyết_định này ) . 
 4 . Gió giật là gió với tốc_độ tăng lên tức_thời , được xác_định trong khoảng hai ( 02 ) giây . 
 5 . Gió mạnh trên biển là gió với tốc_độ từ cấp 6 trở lên xảy ra trên biển , xác_định trung_bình trong khoảng thời_gian 02 phút quan_trắc ( tính bằng_cấp gió Bô - pho ) . 
 6 . Áp_thấp nhiệt_đới là một xoáy thuận nhiệt_đới có sức gió mạnh nhất từ cấp 6 đến cấp 7 và có_thể có gió giật ( Phụ_lục IV Quyết_định này ) . 
 7 . Bão là một xoáy thuận nhiệt_đới có sức gió mạnh nhất từ cấp 8 trở lên và có_thể có gió giật . Bão có sức gió mạnh nhất từ cấp 10 đến cấp 11 gọi là bão mạnh , từ cấp 12 đến cấp 15 gọi là bão rất mạnh , từ cấp 16 trở lên gọi là siêu bão ( Phụ_lục IV Quyết_định này ) . 
 8 . Bão hoặc áp_thấp nhiệt_đới đổ_bộ là khi tâm_bão , tâm áp_thấp nhiệt_đới đã vào đất_liền . 
 9 . Bão hoặc áp_thấp nhiệt_đới tan là bão , áp_thấp nhiệt_đới đã suy_yếu thành vùng áp_thấp có sức gió mạnh nhất dưới cấp 6 . 
 10 . Vùng gió mạnh do hoàn_lưu của bão hoặc áp_thấp nhiệt_đới gây nên là vùng có gió xoáy mạnh từ cấp 6 trở lên . 
 11 . Vùng chịu ảnh_hưởng trực_tiếp của bão hoặc áp_thấp nhiệt_đới là vùng thời_tiết xấu , có mưa , có gió mạnh từ cấp 6 trở lên do bão hoặc áp_thấp nhiệt_đới gây ra . 
 12 . Nước dâng do áp_thấp nhiệt_đới , bão là hiện_tượng nước biển dâng cao hơn mực nước triều bình_thường do ảnh_hưởng của áp_thấp nhiệt_đới , bão . 
 13 . Sóng lớn do áp_thấp nhiệt_đới , bão là những con sóng trên biển có độ cao từ 2 mét trở lên do áp_thấp nhiệt_đới hoặc bão gây ra . 
 14 . Lốc là luồng gió xoáy có sức gió mạnh tương_đương với sức_gió của bão nhưng được hình_thành và tan trong thời_gian ngắn , phạm_vi hoạt_động hẹp từ vài km2 đến vài chục km2 . 
 15 . Sét là hiện_tượng phóng_điện trong đám mây , giữa các đám mây với nhau hoặc giữa đám mây với mặt_đất . 
 16 . Mưa_đá là mưa dưới dạng cục băng hoặc hạt băng có kích_thước , hình_dạng khác nhau , xảy ra trong thời_gian ngắn , kèm theo mưa_rào , đôi_khi có gió mạnh . 
 17 . Mưa lớn là hiện_tượng mưa với tổng_lượng mưa đạt trên 50 mm trong 24 giờ , trong đó mưa với tổng_lượng mưa từ trên 50 mm đến 100 mm trong 24 giờ là mưa to , mưa với tổng_lượng mưa trên 100 mm trong 24 giờ là mưa rất to . 
 18 . Mưa lớn diện rộng là mưa lớn xảy ra từ một nửa số trạm trở lên trong toàn_bộ số trạm quan_trắc của khu_vực đó . 
 19 . Rét hại là hiện_tượng thời_tiết khi nhiệt_độ không_khí trung_bình ngày xuống dưới 13 độ C. 
 20 . Sương_muối là hiện_tượng hơi_nước đóng_băng thành các hạt nhỏ và trắng như muối ngay trên mặt_đất hay bề_mặt cây_cỏ hoặc các vật_thể khác . 
 21 . Sương_mù là hiện_tượng hơi_nước ngưng_tụ thành các hạt nhỏ li_ti trong lớp không_khí sát bề_mặt trái_đất , làm giảm tầm nhìn ngang xuống dưới 1 km . 
 22 . Nắng_nóng là hiện_tượng thời_tiết khi nhiệt_độ không_khí cao nhất trong ngày vượt quá 35 độ C. 
 23 . Nắng_nóng diện rộng là nắng_nóng xảy ra từ một nửa số trạm trở lên trong toàn_bộ số trạm quan_trắc của khu_vực đó . 
 24 . Hạn_hán là hiện_tượng thiếu nước nghiêm_trọng xảy ra trong thời_gian dài do không có mưa và cạn_kiệt nguồn nước . 
 25 . Xâm_nhập mặn là hiện_tượng nước_mặn với nồng_độ mặn bằng 4 ‰ xâm_nhập sâu vào nội_đồng khi xảy ra triều_cường , nước biển dâng hoặc cạn_kiệt nguồn nước_ngọt . 
 26 . Lũ là hiện_tượng mực nước sông dâng cao trong khoảng thời_gian nhất_định , sau đó xuống , trong đó : 
 a ) Lũ lịch_sử là lũ có đỉnh lũ cao nhất trong chuỗi số_liệu quan_trắc hoặc do điều_tra_khảo_sát được ; 
 b ) Lũ đặc_biệt lớn là lũ có đỉnh lũ cao hiếm thấy trong thời_kỳ_quan_trắc ; 
 c ) Lũ bất_thường là lũ xuất_hiện trước hoặc sau mùa lũ quy_định tại khoản 28 Điều này hoặc lũ được hình_thành do mưa lớn xảy ra trong phạm_vi nhỏ , hồ chứa xả nước , do vỡ đập , tràn đập , vỡ đê , tràn đê . 
 27 . Lũ_quét là lũ xảy ra bất_ngờ trên sườn dốc và trên các sông suối nhỏ miền núi , dòng_chảy xiết , thường kèm theo bùn đá , lũ lên nhanh , xuống nhanh , có sức tàn_phá lớn . 
 28 . Mùa lũ là khoảng thời_gian liên_tục trong một năm thường xuất_hiện lũ , được xác_định như sau : 
 a ) Trên các sông thuộc Bắc_Bộ , từ ngày 15 tháng 6 đến ngày 31 tháng 10 ; 
 b ) Trên các sông từ tỉnh Thanh_Hóa đến tỉnh Hà_Tĩnh , từ ngày 01 tháng 7 đến ngày 30 tháng 11 ; 
 c ) Trên các sông từ tỉnh Quảng_Bình đến tỉnh Ninh_Thuận , từ ngày 01 tháng 9 đến ngày 15 tháng 12 ; 
 d ) Trên các sông thuộc tỉnh Bình_Thuận , các tỉnh thuộc Nam_Bộ và Tây_Nguyên , từ ngày 15 tháng 6 đến ngày 30 tháng 11 . 
 29 . Ngập_lụt là hiện_tượng mặt_đất bị ngập nước do ảnh_hưởng của mưa lớn , lũ , triều_cường , nước biển dâng . 
 30 . Sạt_lở đất là hiện_tượng đất , đá bị sạt , trượt , lở do tác_động của mưa , lũ hoặc dòng_chảy . 
 31 . Sụt lún đất do mưa_lũ , dòng_chảy là hiện_tượng đất bị tụt xuống thấp hơn so với khu_vực xung_quanh . 
 32 . Rủi_ro thiên_tai là thiệt_hại mà thiên_tai có_thể gây ra về người , tài_sản , môi_trường , điều_kiện sông và hoạt_động_kinh_tế - xã_hội . 
 33 . Cấp_độ rủi_ro thiên_tai là sự phân_định mức_độ thiệt_hại do thiên_tai có_thể gây ra về người , tài_sản , môi_trường , điều_kiện sống và hoạt_động_kinh_tế - xã_hội . 
 34 . Tình_trạng khẩn_cấp về thiên_tai là tình_huống khi các loại thiên_tai quy_định tại Điều 3 Quyết_định này ở mức rủi_ro thiên_tai cấp_độ 5 , có khả_năng gây thảm_họa , thiệt_hại nặng_nề về tính_mạng , tài_sản , công_trình hạ_tầng , môi_trường sinh_thái . 
 35 . Động_đất là sự rung_động mặt_đất bởi sự giải_phóng đột_ngột năng_lượng trong vỏ trái_đất dưới dạng sóng địa_chấn , có_thể gây ra biến_dạng trên mặt_đất , phá_hủy nhà_cửa , công_trình , của_cải và sinh_mạng con_người . 
 36 . Chấn tiêu là vị_trí nguồn phát_sinh ra trận động_đất . 
 37 . Chấn_tâm động_đất là hình_chiếu theo chiều thẳng_đứng của chấn tiêu lên bề_mặt trái_đất . 
 38 . Độ sâu chấn tiêu là khoảng_cách từ chấn tiêu đến chấn tâm . 
 39 . Cường_độ chấn_động trên bề_mặt ( ký_hiệu I ) là đại_lượng biểu_thị khả_năng rung_động do một trận động_đất gây ra trên mặt_đất và được đánh_giá qua mức_độ tác_động của nó đối_với nhà_cửa , công_trình , mặt_đất , đồ_vật , con_người . Trong Quyết_định này , cường_độ chấn_động trên bề_mặt được đánh_giá theo thang MSK - 64 gồm 12 cấp ( Phụ_lục IX Quyết_định này ) . 
 Quan_hệ giữa độ lớn động_đất , loại động_đất , cường_độ chấn_động , tác_động và tần_suất xuất_hiện mỗi năm trên thế_giới được nêu tại Phụ_lục X. Bản_đồ phân_vùng động_đất trên lãnh_thổ Việt_Nam và vùng phụ_cận thể_hiện_tại Phụ_lục XI Quyết_định này . 
 40 . Độ lớn động_đất ( ký_hiệu M ) là đại_lượng đặc_trưng cho mức năng_lượng mà trận động_đất phát và truyền ra không_gian xung_quanh dưới dạng sóng đàn_hồi . Trong Quyết_định này , độ lớn động_đất sử_dụng thang_độ moment . Động_đất được phân thành các loại : Vi động_đất ( M < 2,0 ) , động_đất yếu ( 2,0 ≤ M ≤ 3,9 ) , động đất_nhẹ ( 4,0 ≤ M ≤ 4,9 ) , động_đất trung_bình ( 5,0 ≤ M ≤ 5,9 ) , động_đất mạnh ( 6,0 ≤ M ≤ 6,9 ) , động_đất rất mạnh ( 7,0 ≤ M ≤ 7,9 ) và động_đất hủy_diệt ( M ≥ 8,0 ) . 
 41 . Sóng_thần là chuỗi sóng biển chu_kỳ dài ( từ vài phút tới hàng giờ ) , lan_truyền với vận_tốc lớn . Tùy theo độ sâu đáy biển , vận_tốc lan_truyền sóng_thần có_thể đạt từ 720 km / giờ trở lên . 
 Động_đất , núi_lửa phun trào và các vụ nổ dưới đáy biển ( kể_cả các vụ thử hạt_nhân dưới nước ) , trượt lở đất , va_chạm của các thiên_thạch , ... xảy ra trên biển đều có khả_năng gây ra sóng_thần . Bản_đồ các vùng nguồn phát_sinh_động_đất có khả_năng gây sóng_thần ảnh_hưởng tới Việt_Nam thể_hiện_tại Phụ_lục XII Quyết_định này . 
 42 . Vùng chịu ảnh_hưởng trực_tiếp của sóng_thần là vùng_biển nông ven bờ và vùng_đất nằm trong phạm_vi_sóng_thần có_thể lan_truyền tới . Tùy_thuộc vào độ cao địa_hình , sóng_thần có_thể ảnh_hưởng trực_tiếp sâu vào đất_liền hàng ki - lô - mét tính từ bờ biển .