anonymous-submission-nips/mlaire-mlqa huggingface dataset:
Những rối loạn yếu tố đông máu nổi tiếng nhất là các bệnh hemophilia. Ba dạng chính là hemophilia A (thiếu yếu tố VIII), hemophilia B (thiếu yếu tố IX hay "bệnh Christmas") và hemophilia C (thiếu yếu tố XI, nguy cơ chảy máu vừa). Cùng với bệnh von Willebrand (biểu hiện khá giống rối loạn tiểu cầu trừ những trường hợp nặng), những bệnh kể trên khiến dễ chảy máu. Hầu hết các trường hợp bệnh hemophilia là do di truyền. Ở người bị suy gan (cấp hoặc mạn), gan không sản xuất các yếu tố đông máu; điều này cũng làm tăng nguy cơ chảy máu.
Huyết khối (thrombosis) là sự hình thành cục máu đông bệnh lý, còn thuyên tắc (embolism) là khi cục máu đông (thrombus) di chuyển đến một vị trí khác của cơ thể làm tổn hại cơ quan tại chỗ. Hầu hết các trường hợp huyết khối là do các mắc phải vấn đề trên hệ đông máu ngoại sinh (phẫu thuật, ung thư, bất vận động, béo phì, hội chứng hạng ghế phổ thông), nhưng một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân có xu hướng mắc tình trạng gọi chung là tăng đông máu (thrombophilia, thí dụ hội chứng kháng phospholipid, yếu tố V Leiden và một số rối loạn di truyền hiếm gặp khác).
Các yếu tố đông máu nồng độ cao được dùng để điều trị bệnh hemophilia, để đảo ngược tác dụng của các thuốc kháng đông, và để điều trị triệu chứng chảy máu ở những bệnh nhân bị rối loạn sự tổng hợp yếu tố đông máu hoặc khi yếu tố đông máu được sử dụng nhiều, vược quá mức tổng hợp. Phức hợp prothrombin cô đặc, cryoprecipitate và huyết thanh tươi đông lạnh là các thuốc cầm máu thường được sử dụng. Yếu tố VII hoạt hóa tái tổ hợp ngày càng được sử dụng nhiều trong điều trị các trường hợp chảy máu nặng.
Acid tranexamic và acid aminocaproic ức chế sự hủy fibrin, làm giảm chảy máu. Trước khi bị chấm dứt sử dụng, aprotinin từng được dùng trong một số phẫu thuật lớn để làm giảm nguy cơ chảy máu và nhu cầu sử dụng các chế phẩm máu.
Các lý thuyết về sự đông máu đã tồn tại từ thời cổ đại. Nhà sinh lý học Johannes Müller (1801-1858) đã mô tả fibrin, chất liệu của cục máu đông. Tiền chất tan của fibrin, fibrinogen, được đặt tên bởi Rudolf Virchow (1821-1902), và phân lập hóa học bởi Prosper Sylvain Denis (1799-1863). Alexander Schmidt gợi ý rằng sự chuyển fibrinogen thành fibrin là kết quả của một quá trình phản ứng enzyme, và gọi tên enzyme giả định là "thrombin" và tiền chất tương ứng "prothrombin". Arthus phát hiện năm 1890 rằng can xi cần cho sự đông máu. Tiểu cầu được xác định năm 1865, và vai trò của chúng được mô tả bởi Giulio Bizzozero năm 1882.Lý thuyết thrombin được hình thành với sự hiện diện của yếu tố mô được củng cố bởi Paul Morawitz năm 1905. Ở giai đoạn này, người ta đã biết rằng thrombokinase/thromboplastin ("yếu tố III") được mô tổn thương phóng thích, phản ứng với prothrombin (II), yếu tố này cùng với can xi (IV), tạo ra thrombin, làm fibrinogen chuyển thành fibrin (I).
Yếu tố VIII là yếu tố thiếu hụt trong bệnh hemophilia A, một tình trạng dễ nhận thấy nhưng bệnh nguyên khó hiểu; được xác định trong những năm 1950 và được gọi là globulin kháng hemophilia do công dụng điều trị hemophilia A.Yếu tố IX được khám phá năm 1952 ở một bệnh nhân trẻ bị hemophilia B tên là Stephen Christmas (1947-1993). Sự thiếu hụt yếu tố đông máu này được mô tả bởi BS. Rosemary Biggs và GS. R.G. MacFarlane ở Oxford. Do đó yếu tố này còn được gọi là yếu tố Christmas. Christmas sống ở Canada, và hoạt động cho sự an toàn khi truyền máu cho đến khi qua đời do bị AIDS do truyền máu ở tuổi 46. Một tên gọi khác cho yếu tố này là thành phần thromboplastin huyết tương (plasma thromboplastin component).Yếu tố Hageman, hay yếu tố XII, được xác định năm 1955 trên một bệnh nhân có thời gian chảy máu kéo dài nhưng không triệu chứng lâm sàng tên là John Hageman. Yếu tố X, hay yếu tố Stuart-Prower, được phát hiện sau đó, năm 1956. Protein này được xác định trên một nữ bệnh nhân tên là Audrey Prower ở London. Năm 1957, một nhóm nghiên cứu Mỹ đã xác định yếu tố này trên nam bệnh nhân Rufus Stuart. Các yếu tố XI và XIII được xác định năm 1953 và 1961.Quan điểm cho rằng quá trình đông máu là một chuỗi phản ứng hay "dòng thác" được phát biểu hầu như đồng thời bởi MacFarlane ở Anh và bởi Davie và Ratnoff ở Mỹ.
Việc sử dụng các chữ số La Mã thay vì các tên người hay tên hệ thống đã được thống nhất qua các hội nghị hàng năm (kể từ năm 1955) của các chuyên gia đông máu. Năm 1962, sự đồng thuận đã đạt được cho các yếu tố I-XII. Ủy ban này đã phát triển thành Ủy ban Quốc tế về đông máu và cầm máu ngày nay (International Committee on Thrombosis and Hemostasis - ICTH). Việc đánh số chấm dứt năm 1963 sau khi đặt tên yếu tố XIII. Các tên yếu tố Fletcher và yếu tố Fitzgerald Factor được đặt cho các protein liên quan đến đông máu phát hiện sau, chính là prekallikrein và kininogen khối lượng phân tử cao (high molecular weight kininogen).Các yếu tố III và VI không được đánh số, vì thromboplastin chưa bao giờ được xác định rõ, hiện nay được xem là gồm hàng chục yếu tố khác, còn accelerin chính là yếu tố V hoạt hóa (Va).
Truyện kinh dị Mỹ (tựa gốc: American Horror Story) là loạt phim truyền hình nhiều tập ngắn kinh dị của Mỹ được sáng tạo và sản xuất bởi Ryan Murphy và Brad Falchuk. Được biên kịch dưới dạng serie ngắn, mỗi mùa được làm thành như một phim truyền hình ngắn. Sau mỗi mùa, bối cảnh, cũng như các nhân vật được thay mới kể cả với các diễn viên từng tham gia mùa trước khiến tất cả các mùa có cốt truyện độc lập với nhau với mở đầu, cao trào và kết thúc riêng. Một số yếu tố trong phim lấy cảm hứng từ những câu chuyện và nhân vật có thật.Mùa thứ nhất, về sau được đặt thêm tên là Nhà sát nhân, xảy ra tại Los Angeles, California năm 2011 xoay quanh một gia đình dọn vào ở trong căn nhà bị ám bởi những người chủ cũ đã chết ở đó.
Nó được thiết lập như  tiên đề trong nghiên cứu nhân học bởi Franz Boas trong vài thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 20 và sau đó được phát triển bởi các sinh viên của ông. Boas lần đầu tiên nêu ra ý tưởng vào năm 1887: "... văn minh không phải là một cái gì đó tuyệt đối, nhưng... là tương đối, và... những ý tưởng và quan niệm của chúng tôi chỉ đúng đối với nền văn minh của chúng ta cho tới hiện tại."  Tuy nhiên, Boas chưa đưa ra thuật ngữ về thuyết tương đối văn hóa.
Chó chăn gia súc Úc là một loài chó lao động khỏe khoắn, chắc nịch, cơ bắp, mạnh mẽ và rất dẻo dai. Con đực cao từ 43 đến 51 cm, con cái từ 43 đến 48 cm. Cân nặng của con đực từ 15 đến 16 kg, con cái từ 14 đến 16 kg. Thân hình hơi dài hơn so với chiều cao với một chiếc đuôi hơi cong xấp xỉ tới kheo chân sau. Cặp chân trước nên thẳng tắp khi nhìn từ phía trước. Đầu thủ rộng và hơi tròn giữa hai tai tương đối vểnh rộng, Cặp mắt hình ô van màu nâu tối. Hàm răng khít tựa như cặp kéo cắt.
Về mặt địa chất, đại Cổ sinh bắt đầu khi có sự chia tách của siêu lục địa gọi là Rodinia và vào cuối của thời kỳ băng hà toàn cầu. (Xem sự đóng băng Varanger và Quả cầu tuyết Trái Đất). Trong cả giai đoạn đầu của đại Cổ sinh, các khối đất đá của Trái Đất bị chia nhỏ thành một lượng đáng kể các lục địa tương đối nhỏ. Vào cuối đại này, các lục địa lại tập hợp lại cùng nhau thành một siêu lục địa mới gọi là Pangea, nó bao gồm phần lớn diện tích đất đai của Trái Đất.
Green Arrow là nhân vật siêu anh hùng hư cấu xuất hiện trong truyện tranh, được xuất bản bởi DC Comics. Nhân vật do Morton Weisinger tạo ra và thiết kế bởi George Papp, lần đầu tiên xuất hiện trong More Fun Comics #73 vào tháng 10 năm 1941. Anh tên thật là Oliver Queen, một doanh nhân tỉ phú và là chủ sở hữu của Tập đoàn Queen, cũng là một nhân vật nổi tiếng tại thành phố nơi anh sinh sống. Thỉnh thoảng anh có những hành động và ăn mặc giống với Robin Hood, Green Arrow là một cung thủ sử dụng kỹ năng của mình chống lại các tội phạm ở Star City và Seattle. Cũng như những siêu anh hùng khác, anh là thành viên của Justice League (Liên minh công lý).
Sekhemre Khutawy Sobekhotep được chứng thực rõ ràng thông qua các nguồn đương thời. Đầu tiên, ông được đề cập tới trong cuộn giấy cói Kahun IV, ngày nay nằm tại bảo tàng Petrie (UC32166). (Ryholt, p. 315) Cuộn giấy cói Kahun này là "một sự điều tra dân số của gia đình một tư tế đọc kinh mà được xác định niên lại là vào năm trị vì thứ nhất" của vị vua trên và còn ghi lại sự ra đời của một người con trai của vị tư tế đọc kinh trong một năm trị vì thứ 40, "mà chỉ có thể nhắc đến Amenemhat III." Điều này chứng minh rằng Sekhemre Khutawy Sobekhotep đã cai trị trong khoảng thời gian gần với triều đại của Amenemhat III. Thứ hai, một số các kết cấu kiến trúc có mang tước hiệu của Sobekhotep đã được biến đến: một mảnh vỡ của một nhà nguyện Hebsed từ Medamud, ba dầm đỡ từ Deir el-Bahri và Medamud, một dầm đầu cột từ Luxor và một khung cửa từ Medamud mà ngày nay nằm tại Louvre. Ba ghi chép về mực nước sông Nile từ Semna và Kumna ở Nubia cũng được quy cho là thuộc về Sekhemre Khutawy Sobekhotep, cái cuối cùng trong số đó có niên đại là vào năm trị vì thứ 4, cho thấy rằng ông đã trị vì ít nhất đủ ba năm. Những hiện vật khác nhỏ hơn đề cập tới Sekhemre Khutawy Sobekhotep bao gồm một con dấu trụ lăn đến từ Gebelein, một lưỡi rìu vòm, một bức tượng từ Kerma và một hạt hột bằng sứ, ngày nay nằm tại bảo tàng Petrie (UC 13202).
Một số hiểu nhầm phổ biến xung quanh phạm vi và nguồn gốc của các chỉ số. Tên gọi GRAU không phải là một tên công nghiệp, cũng không phải là tên do phòng thiết kế đặt. Ngoài tên GRAU của bản thân vũ khí, vũ khí cũng có thể có tên thiết kế, tên công nghiệp và tên biên chế.
Phần đầu tiên của chỉ số GRAU là số chỉ, số chỉ này cho biết thiết bị thuộc về hạng mục chính nào. Phần thứ hai, một ký tự Cyrillic cho biết tiểu hạng mục. Phần thứ ba là một số, cho biết kiểu cụ thể. Hậu tố tùy chọn có thể được sử dụng để phân biệt các biến thể của cùng một kiểu thiết bị.
Oberon (phát âm /ˈoʊbərɒn/), còn gọi là Uranus IV, là vệ tinh lớn và nằm phía ngoài cùng trong nhóm vệ tinh chính của Sao Thiên Vương. Đây là vệ tinh lớn và nặng thứ hai của Sao Thiên Vương, là vệ tinh nặng thứ 9 và là vật thể nặng thứ 21 trong Hệ Mặt Trời. Vệ tinh này do William Herschel phát hiện năm 1787, Oberon được đặt tên theo một nhân vật trong tác phẩm của Shakespeare Giấc mộng đêm hè. Một phần quỹ đạo của nó nằm phía ngoài từ quyển của Sao Thiên Vương.
Tháng Sáu 1793, Napoléon đã xuất bản một cuốn sách nhỏ có khuynh hướng thân cộng hòa, Le Souper de Beaucaire (Bữa tối ở Beaucaire), thứ đem lại cho ông sự khâm phục và ủng hộ của Augustin Robespierre, em trai nhà lãnh đạo cách mạng Maximilien Robespierre. Với sự giúp đỡ của một đồng đội người Corse là Antoine Christophe Saliceti, Bonaparte được bổ nhiệm làm chỉ huy pháo binh của quân đội cộng hòa trong cuộc vây hãm Toulon. Thành phố này nổi dậy chống chính phủ cộng hòa và được quân Anh đóng giữ.
Áp dụng những ý tưởng quân sự thông thường vào các tình huống thực tế đã làm nên những vinh quang quân sự của ông, chẳng hạn như việc sử dụng sáng tạo pháo binh như một lực lượng linh hoạt để hỗ trợ cho bộ binh. Ông nói về chiến thuật của mình như sau: "Tôi đã đánh sáu mươi trận và tôi không học được điều gì mà tôi chưa biết vào lúc bắt đầu. Nhìn Caesar xem; ông ta đánh trận đầu giống như trận cuối".
Hội nghị Erfurt được tổ chức nhằm bảo vệ mối đồng minh Nga-Pháp, và các hoàng đế Pháp và Nga đã có một mối quan hệ cá nhân thân thiện sau cuộc họp đầu tiên ở Tilsit năm 1807. Tuy nhiên tới năm 1811, căng thẳng gia tăng và Alexander chịu sức ép từ giới quý tộc Nga đòi phá vỡ đồng minh. Dấu hiệu ban đầu rằng mối quan hệ đã biến đổi là sự chối bỏ trên thực tế Hệ thống Lục địa, điều khiến Napoléon đe dọa Aleksandr nhiều hậu quả thảm khốc nếu ông lập quan hệ đồng minh với người Anh.
Sau chiến tranh, Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ rơi vào tình trạng yếu kém cho đến khi Archibald Henderson được bổ nhiệm làm tư lệnh thứ năm của Thủy quân lục chiến vào năm 1820. Dưới quyền của ông, Thủy quân lục chiến nhận những nhiệm vụ viễn chinh trong vùng Caribbe, vịnh Mexico, Key West, Tây Phi, Quần đảo Falkland, và Sumatra. Tham mưu trưởng Henderson có công trong việc ngăn chặn mọi nỗ lực của Tổng thống Jackson nhằm kết hợp và nhập Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ vào Lục quân Hoa Kỳ. Thay vào đó, Quốc hội Hoa Kỳ thông qua "Đạo luật vì tổ chức Thủy quân lục chiến tốt hơn" vào năm 1834, quy định rằng Thủy quân lục chiến là bộ phận của Bộ Hải quân Hoa Kỳ với vai trò ngang vai với Hải quân Hoa Kỳ (Bộ Hải quân Hoa Kỳ là cơ quan quản lý dân sự của cả Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ và Hải quân Hoa Kỳ). Đây là lần đầu tiên trong nhiều lần sự tồn tại của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ bị đem ra thử thách.
Trong thời Chiến tranh thế giới thứ nhất, các cựu Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đã làm một vai trò trung tâm khi Hoa Kỳ nhập cuộc trễ trong cuộc xung đột này. Không như Lục quân Hoa Kỳ, Thủy quân lục chiến có nhiều sĩ quan và binh sĩ dày dạn kinh nghiệm chiến trường và lại có một sự gia tăng nhỏ lực lượng. Tại đậy, Thủy quân lục chiến đã đánh trận nổi tiếng tại rừng Bellea, tạo nên thanh danh của Thủy quân lục chiến trong lịch sử hiện đại. Mặc dù kinh nghiệm viễn chinh trước kia của mình không được đánh giá nhiều trong thế giới phương Tây nhưng sức bền bỉ và mạnh bạo của Thủy quân lục chiến tại Pháp đã khiến cho họ được người Đức nể trọng và đánh giá họ như các Stosstruppen (binh sĩ xung kích) của Đức. Mặc dù Thủy quân lục chiến và giới truyền thông Mỹ tường thuật rằng người Đức đã đặt biệt danh cho Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ là Teufel Hunden, có nghĩa là "quỷ chó" nhưng không có bằng chứng nào được lưu trong văn khố của Đức (vì Teufelshunde mới chính là thuật từ đúng của Đức). Có lẽ đó là lời tuyên truyền của Mỹ. Tuy nhiên, cái tên đó xác đáng. Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ nhập cuộc chiến với 511 sĩ quan và 13.214 binh sĩ và hạ sĩ quan, và đến ngày 11 tháng 11 năm 1918 lực lượng lên đến 2.400 sĩ quan và 70.000 hạ sĩ quan và binh sĩ.Giữa hai thế chiến, Thủy quân lục chiến được vị tư lệnh John A. Lejeune lãnh đạo. Dưới sự lãnh đạo của ông, Thủy quân lục chiến đã ứng nghiệm và phát triển ra các kỹ thuật về chiến tranh đổ bộ từ biển mà sẽ được dùng nhiều trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Nhiều sĩ quan trong đó có trung tá Earl Hancock Ellis đã nhìn thấy trước một cuộc chiến tại Thái Bình Dương với Đế quốc Nhật Bản và tiến hành chuẩn bị cho một cuộc xung đột như thế. Qua năm 1941, viễn tưởng chiến tranh thêm mở rộng, Thủy quân lục chiến khẩn cấp tiến hành các cuộc tập trận tấn công đổ bộ hỗn hợp và tìm kiếm trang bị dành cho tấn công đổ bộ mà thật sự rất hữu dụng trong cuộc xung đột sắp đến.
Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ có nhiều căn cứ chính (14 trong số đó dành cho các lực lượng tác chiến), một số cơ sở huấn luyện và hỗ trợ cũng như một số cơ sở tiện tích vệ tinh. Các căn cứ Thủy quân lục chiến được tập trung tại các nơi đóng quân của các Lực lượng Viễn chinh Thủy quân lục chiến mặc dù các đơn vị trừ bị nằm rải rác khắp Hoa Kỳ. Các căn cứ chính: Trại Pendleton bên duyên hải phía tây là nơi đóng quân của Lực lượng Viễn chinh Thủy quân lục chiến I; Trại Lejeune ở duyên hải phía đông là nơi đóng quân của Lực lượng Viễn chinh Thủy quân lục chiến II; và Trại Butler ở Okinawa, Nhật Bản là nơi đóng quân của Lực lượng Viễn chinh Thủy quân lục chiến III.
"Don't Let Me Be the Last to Know" là một bài hát của nghê sĩ thu âm người Mỹ Britney Spears, nằm trong album phòng thu thứ hai của cô, Oops!... I Did It Again (2000). Nó được phát hành vào ngày 5 tháng 3 năm 2001, bởi Jive Records như là đĩa đơn thứ tư và cũng là cuối cùng trích từ album. Bài hát được sáng tác và sản xuất bởi Robert John "Mutt" Lange, với sự tham gia hỗ trợ viết lời bởi Keith Scott và ca sĩ nhạc pop Shania Twain.
"Don't Let Me Be the Last to Know" nhận được những đánh giá tích cực từ ​​các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ tán dương giọng hát của Spears. Bài hát gặt hái những thành công thương mại khiêm tốn trên toàn cầu, đạt vị trí số một ở Rumani, và lọt vào top 10 tại Áo, Châu Âu và Thụy Sĩ, cũng như top 20 ở nhiều nước châu Âu. Nó chỉ được phát hành trên các đài phát thanh tại Hoa Kỳ; do đó, nó không thể vươn đến những thứ hạng cao trong nước.
Một bệnh nhân phải có niềm tin vào năng lực của bác sĩ và phải cảm thấy rằng họ có thể tâm sự với bác sĩ ấy. Đối với hầu hết các bác sĩ, việc thiết lập mối quan hệ tốt với bệnh nhân là điều quan trọng. Một số chuyên khoa y tế, chẳng hạn như tâm thần học và y học gia đình nhấn mạnh mối quan hệ giữa bác sĩ - bệnh nhân nhiều hơn những chuyên khoa khác, chẳng hạn như bệnh lý học hoặc khoa X quang, khi mà có rất ít tiếp xúc với bệnh nhân.
Chất lượng của mối quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân là điều quan trọng đối với cả hai bên. Các giá trị và quan điểm của bác sĩ và bệnh nhân về bệnh tật, cuộc sống và thời gian đóng một vai trò trong việc xây dựng mối quan hệ này. Mối quan hệ mạnh mẽ giữa bác sĩ và bệnh nhân  đảm bảo chất lượng thông tin thường xuyên hơn về bệnh tật của bệnh nhân và giúp chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho cả bệnh nhân và gia đình của họ. Tăng độ chuẩn xác của chẩn đoán và nâng cao kiến ​​thức cho bệnh nhân cũng đóng góp một mối quan hệ tốt giữa bác sĩ và bệnh nhân. Nhưng trong trường hợp mối quan hệ này trở nên lỏng lẽo thì việc đánh giá đầy đủ của bác sĩ rất dễ dẫn đến thiếu sót, điều này làm cho bệnh nhân mất niềm tin vào chẩn đoán và phương pháp điều trị, làm giảm sự tuân thủ thực sự các chỉ dẫn y tế, dẫn đến kết quả sức khỏe kém cho bệnh nhân. Trong những trường hợp này và cũng trong trường hợp có sự khác biệt chính xác về quan điểm y tế, thì một ý kiến ​​thứ hai từ một bác sĩ khác có thể được bệnh nhân tìm kiếm hoặc bệnh nhân có thể chọn đi đến một bác sĩ khác mà họ tin tưởng nhiều hơn. Ngoài ra, lợi ích của bất kỳ hiệu ứng giả dược nào cũng dựa trên đánh giá chủ quan của bệnh nhân (ý thức hoặc bất tỉnh) về sự tin cậy và kỹ năng của bác sĩ.
Trong thời kỳ tiền Colombo của lịch sử Trung Bộ châu Mỹ, một vài ngôn ngữ Maya được viết bằng hệ thống chữ Maya tượng hình. Việc sử dụng loại chữ này phổ biến trong suốt thời kỳ Cổ điển của nền văn minh Maya (khoảng 250–900). Một tập hợp gồm 10.000 bản ghi của người Maya còn tồn tại đến nay, nằm trên các kiến trúc, công trình, đồ gốm và bản thảo, kết hợp với nền văn học giàu có thời hậu thuộc địa, viết bằng chữ Latinh, đã cung cấp cơ sở cho việc nghiên cứu lịch sử châu Mỹ thời tiền Colombo.
Sự phân tách giữa Yucatec nguyên thủy (ở phía bắc, tức bán đảo Yucatán) và Ch'ol nguyên thủy (ở phía nam, tức cao nguyên Chiapas và bồn địa Petén) đã xuất hiện từ trước thời gian này, khi đa phần chữ tượng hình Maya đã hiện diện. Cả hai đều được gọi chung là "tiếng Maya cổ điển". Dù chỉ duy nhất một ngôn ngữ uy tín (prestige language) được ghi nhận thường xuyên trên các văn bản chữ tượng hình hiện có, có ít nhất năm biến thể (hay dạng) ngôn ngữ Maya đã được phát hiện trong các văn bản Maya—Đông Ch'ol trong các văn bản Maya phía nam và cao nguyên, Tây Ch'ol lan rộng từ vùng Usumacinta từ thế kỷ VII, biến thể Yukatek tìm thấy trong văn bản ở bán đảo Yucatán, biến thể Tzeltal tại vùng đất thấp miền tây (tức Toniná, Pomona), và có thể một biến thể Maya vùng cao thuộc nhánh K'iche hiện diện trên đồ gốm Nebaj. Lý do mà chỉ một vài biến thể hiện diện ở dạng văn bản có thể là vì chúng là những phương ngữ uy tín tại một vùng nhất định.Stephen Houston, John Robertson và David Stuart gợi ý rằng biến thể Ch'ol được tìm thấy trong các văn bản tại vùng đất thấp miền nam có thể được gọi là "Ch'olti' cổ điển", tổ tiên của tiếng Ch’orti’ và tiếng Ch’olti’ hiện đại. Họ đề xuất rằng nó xuất phát từ tây và trung-nam bồn địa Petén, và có thể từng được nói bởi quý tộc và tăng lữ.
Thu được nhiều chiến lợi phẩm phong phú và nô lệ, trong mùa thu Scipio hành quân đến Utica. Ý định của ông là chiếm thành phố cổ của người Phoenicia và biến nó thành một căn cứ cho các hoạt động tiếp theo của mình  Cuộc tấn công trực tiếp nhằm vào các bức tường bị đẩy lui ngay cả khi họ được hỗ trợ bởi công cụ vây thành và hạm đội La Mã, buộc người La Mã phải tiến hành một cuộc bao vây thành phố. Sự xuất hiện của hai đội quân lớn của kẻ địch là cách hiệu quả chấm dứt cuộc vây hãm rất sớm. Đây là hai đội quân của Hasdrubal Gisgo và con rể của ông Syphax, người dường như đã không ngần ngại nữa. Ưu số của họ (theo truyền thống thông qua các tác giả cổ đại như Polybius và Livy, quân đội của Hasdrubal lên tới hơn 30.000 và Syphax nhiều gấp hai lần,  nhưng những con số này được coi là quá phóng đại bởi các nhà nghiên cứu hiện đại ) buộc Scipio phải rút lui tới một doi đất không xa Utica, mà sau này được gọi là Castra Cornelia. Ông củng cố chỗ thắt hẹp của vùng đất và thiết lập khu trú đông của mình, dựa vào nguồn cung cấp ngô và quân trang đã được gửi đến từ Sicilia, Sardegna và Iberia. Hasdrubal và Syphax xây dựng trại riêng biệt của họ một khoảng cách đáng kể từ Castra Cornelia
Trong suốt mùa đông, Carthage tiếp tục xây dựng lực lượng của họ. Họ chuẩn bị một hạm đội để chặn  các tuyến tiến viện và phong tỏa hoàn toàn quân đội La Mã  và đang chờ đợi lính đánh thuê đến từ Iberia và Liguria. Sự thù địch thực tế chấm dứt trong một thời gian do những nỗ lực của Syphax phân xử cho một sự hòa giải. Hasdrubal chấp nhận các điều khoản đề xuất, quy định rằng cả Rome và Carthage nên triệu hồi quân đội của họ tương ứng từ châu Phi và Ý nhưng đã không dừng lại các hoạt động chuẩn bị quân sự nói trên. Hòa bình trong điều kiện như vậy chắc chắn không phải là mục đích, mà Scipio đàm phán với Syphax. Lúc đầu, ông sử dụng các cuộc đàm phán như một vỏ bọc cho cố gắng lôi kéo người Numidia về phe Rome. Khi những nỗ lực này đã được chứng minh là không đem lại kết quả, vị tướng La Mã vẫn tiếp tục gửi các phái viên đến trại của người Numidia. Mục tiêu của Scipio, trước hết là để đánh lạc hướng kẻ thù mà ông không an tâm và bởi vậy băn khoăn để dàn xếp hòa bình, và thứ hai, do thám vị trí và tổ chức của đối phương. Phái viên của ông, những người đã lựa chọn cẩn thận cho mục đích này, thông báo với ông rằng cả hai trại bao gồm chủ yếu là những túp lều được xây dựng từ gỗ, cây sậy và những vật liệu dễ cháy khác
Trên cơ sở của thông tin này Scipio đã xây dựng kế hoạch cho trận chiến. Ông biết rằng người Carthage đang chuẩn bị để tiếp tục tấn công Castra Cornelia, và với những dấu hiệu đầu tiên của mùa xuân, ông đã phát động một cuộc tấn công phủ đầu. Các tác giả cổ đại đã cung cấp hai phiên bản của những gì đã xảy ra. Theo Livy và Polybius, Scipio bố trí một đội quân (2.000 lính) trên một ngọn đồi nhìn ra Utica vì vậy nó đã đánh lừa quân do thám của đối phương rằng ông đang chuẩn bị để tấn công thành phố. Một đội quân nhỏ đã được để lại bảo vệ doanh trại La Mã nhằm chống lại cuộc tấn công có thể tới từ lính phòng thủ của thành phố. Số quân còn lại thì hành quân vào ban đêm, hơn 10 km, và tới các doanh trại của Hasdrubal và Syphax trước bình minh. Scipio chia quân đội của mình thành hai nửa và ra lệnh cho Laelius và binh lính Numidia của Massinissa nổi lửa và thiêu trụi doanh trại của Syphax. Laelius và Massinissa gần như không để cho các chiến binh của Syphax có cơ hội để trốn thoát, họ vẫn đang say sưa trong giấc ngủ và hoàn toàn không có chuẩn bị. Ngọn lửa đã bắt đầu từ những túp lều bên ngoài hàng rào cọc nhọn và nhanh chóng lây lan rồi nhấn chìm toàn bộ doanh trại. Tất cả các lối ra đã bị người La Mã phong tỏa, và một số lượng lớn binh lính không có khí giới đã bị tàn sát, những người khác đã bị ngọn lửa thiêu đốt. Điều này cũng đã xảy ra với đội quân của Hasdrubal. Binh sĩ của ông ta đã được đánh thức bởi tin báo rằng doanh trại lân cận đang bốc cháy, và một số người trong số họ đã đổ xô tới giúp những người Numidia mà không có vũ khí, vì họ nghĩ rằng ngọn lửa là kết quả của một tai nạn. Scipio đã chờ đợi thời điểm nhầm lẫn này để tấn công cùng với số quân La Mã còn lại. Người Carthage không thể tổ chức được bất cứ sự kháng cự nào và họ đã bị nghiến nát. Chỉ vị tướng của họ (cũng như Syphax), với một phần nhỏ quân đội trốn thoát được.