Chủ nghĩa ly khai (Tiếng Anh: separatism) là sự ủng hộ việc tách ra của một quốc gia có sự phân chia về văn hoá, sắc tộc, bộ tộc, tôn giáo, chủng tộc, chính phủ hoặc giới tính ra khỏi một nhóm lớn hơn. Mặc dù nó thường đề cập đến sự ly khai chính trị đầy đủ, các nhóm ly khai có thể chỉ tìm kiếm quyền tự trị lớn hơn. Trong khi một số nhà phê bình có thể đánh đồng chủ nghĩa ly khai với sự phân chia tôn giáo, phân chia chủng tộc, hoặc phân chia giới tính, hầu hết những người ủng hộ chủ nghĩa ly khai lập luận rằng sự ly khai theo sự lựa chọn không giống như sự phân chia của chính phủ và có thể phục vụ các mục đích hữu ích. Có một số cuộc tranh luận học thuật về định nghĩa này, và đặc biệt là nó liên quan đến ly khai, và được tranh cãi trực tuyến.