ramadan ese kwiyiriza ubusa bigira izihe ngaruka mubiri
buri mwaka isi abayisilamu bafata iminsi kwiyiriza ubusa basenga gisibo ramadan buri munsi umuseke utambitse kugeza izuba rirenze nubwo hari benshi bashobora kwibwira kwiyiriza ubusa bibangamira ubuzima ubushakashatsi bwakoze bwagaragaje ahubwo byaba bifasha umubiri buryo kubungabunga ubuzima biragorana minsi mbere umubiri w’umuntu umenya wiyirije ubusa nyuma y’amasaha utagize urya cyangwa unywe nicyo gihe amara amaze gukura intungamubiri zose mubyo kurya uba wafashe iyo gihe gishize umubiri uhita utangira gukoresha isukari glucose iba yibitse mwijima mikaya kugira umuntu akomeze kugira imbaraga iyo bishize umubiri utangira kuvoma imbaraga binureifunguro ry’uwiyirije rigomba kuba ryuzuye iyo umubiri utangiye gutwika cyangwa kwifashisha ibinure bituma umuntu atangira gutakaza ibiro amavuta akagabanuka mubiri ndetse ibyago kurwara diyabete bikaba ntabyo gusa kwitonderwa cyane kuko kugabanuka kw’isukari maraso gutera gucika intege n’umunaniro aha niho ushobora kugaragaza ibimenyetso bitandukanye nko kuribwa umutwe umunaniro mwinshi isesemi n’impumuro mbi kanwa aho niho inzara iba yatangiye kuba nyinshi itondere umwuma hagati y’umunsi n’uwa kuko umubiri uba utangiye kumenyera kwirirwa utariye ndetse utanyoye ibinure bitangira guhinduka isukari ijya maraso ibitera umubiri gukenera amazi menshi kuko uwiyirije ubusa anywa gake ngombwa cyane mafunguro afata agomba kwibanda cyane kunywa kugira yirinde umwuma kandi afata hagomba kuba harimo amasukari akirinda n’ibinure byinshi amafunguro kandi agomba kubamo ibitera imbaraga ndetse n’ibyubaka umubiri cyane ni iby’ingenzi cyane gufata amafunguro arimo porotoyine umunyu n’amazi umubiri umenyera neza hagati y’umunsi n’uwa muri gice umuntu atagiye kumva kwiyiriza ubusa akamenyero kuko umubiri uba umaze kujya gahunda dr razeen mahroof umujyanama gusinziriza abarwayi ndetse kuvura indembe bitaro addenbrooke i cambridge avuga uretse burya igisibo kigira izindi nyungu nyinshi kizanira umubiri w’umuntuabiyirije ubusa bashishikarizwa kwita mirire gihe amasaha kujya meza ageze mu buzima buri munsi turya ibivumbikisho calories byinshi bikaba byabuza umubiri wacu gukora indi mirimo nko kwisana kwiyubaka ibi bikosoka gihe cy’igisibo umubiri uba uretse kwita ahubwo ugafata n’izindi nshingano kwiyiriza ubusa bishobora koroshya kurinda ndetse kurwanya indwara zitandukanye umunsi kugeza igisibo kirangiye mu gice kabiri cy’igisibo umubiri w’umuntu uba waramaze kumenyera neza cyane kwiyiriza ubusa amara umwijima impyiko n’uruhu biba biri gihe kwikuramo imyanda cyangwa ibihumanya umubiri cure de dtoxification kuri kigero cy’igisibo ubuzima bw’usiba buba bwakangutse rugero rwuzuye ubwonko buba bukora neza kurushaho ndetse n’imbaraga ziba ziyongereye nk’uko bisobanurwa dr mahroof akomeza agira umubiri w’umuntu ntuba ugikoresha ibiva umuntu arya kugira ubone imbaraga iki nicyo gihe umuntu yinjiye gihe cy’inzara iremereye bityo umubiri ugatangira kuvoma imbaraga mikaya ibi biba gihe umuntu yiyirije ubusa igihe kinini cyane kuko ramadan iba gusa hagati kurasa kurenga kw’izuba umuntu afite ubushobozi kurya kunywa ibimuhagije bimuha n’imbaraga zihagije ibi bituma imikaya idakorwaho ariko bigafasha gutakaza ibiro twemeze ramadan igirira akamaro umubiri w’umuntu dr mahroof yemeje ariko yongeraho hari ibigomba kwitonderwa igisibo cyiza k’ubuzima bw’umuntu kuko gifasha umuntu kwitondera arya n’igihe abirira gusa nubwo igisibo cy’ukwezi kumwe cyiza kukirenza si byiza iyo igisibo kibaye kirekire umubiri ntuba ugikomeje gukoresha ibinure gusa ahubwo utangira gufata mikaya ibi bibi cyane kuko byinjiza umubiri nzara ikabije imirire mibi avuga kubabyifuza yabagira inama kwiyiriza ubusa bihe bitandukanye nyuma ramadan umuntu asabwa kwiyiriza ubusa iminsi mike cyumweru ariko akiyemeza kurya neza iminsi itari munsi y’ibiri igisibo ramadan gikozwe neza cyongera ubushobozi kongerera umubiri imbaraga buri munsi bisobanuye umuntu yatakaza ibiro ariko atangije umubiri ibyo dr mahroof yasorejeho sourcebbc afrique