অৰ্থোহাণ্টাভাইৰাছ

মানুহৰ ৰোগ সৃষ্টি কৰা সকলো হাণ্টাভাইৰাছক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা অৰ্থোহাণ্টাভাইৰাছ হৈছে এটা ভাইৰাছৰ প্ৰজাতি। হাণ্টাভাইৰাছ প্ৰাকৃতিকভাৱে প্ৰধানকৈ ৰোডেণ্টত পোৱা যায়। সাধাৰণতে প্ৰতিটো হাণ্টাভাইৰাছ এটাকৈ ৰোডেণ্ট প্ৰজাতিৰদ্বাৰা কঢ়িয়াই নিয়া হয় আৰু প্ৰতিটো হাণ্টাভাইৰাছ কঢ়িয়াই অনা প্ৰতিটো ৰোডেণ্টে এটাকৈ হাণ্টাভাইৰাছ প্ৰজাতি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক জলাশয়ত থকা হাণ্টাভাইৰাছে সাধাৰণতে লক্ষণবিহীন, স্থায়ী সংক্ৰমণৰ সৃষ্টি কৰে। মানুহৰ ক্ষেত্ৰত অৱশ্যে হাণ্টাভাইৰাছে দুটা ৰোগ সৃষ্টি কৰে: ৰেনাল চিনড্ৰম (HFRS) আৰু হাণ্টাভাইৰাছ পালমোনাৰী চিনড্ৰম(HPS)ৰ সৈতে ৰক্তক্ষৰণজনিত জ্বৰ। এইচ এফ আৰ এছ মূলতঃ আফ্ৰিকা, এছিয়া আৰু ইউৰোপৰ হাণ্টাভাইৰাছৰদ্বাৰা হয়, যাক পুৰণি বিশ্বৰ হাণ্টাভাইৰাছ বুলি কোৱা হয় আৰু এইচ পি এছ সাধাৰণতে আমেৰিকাৰ হাণ্টাভাইৰাছৰদ্বাৰা হয়, যাক নিউ ৱৰ্ল্ড হাণ্টাভাইৰাছ বুলি কোৱা হয়।

হাণ্টাভাইৰাছ প্ৰধানকৈ এৰ’ছল আৰু ড্ৰপলেটৰ জৰিয়তে সংক্ৰমিত হয় য’ত ৰোডেণ্টৰ নিৰ্গমন থাকে, লগতে দূষিত খাদ্য, কামোৰ আৰু আঁচোৰৰ জৰিয়তেও সংক্ৰমিত হয়। বৰষুণ, উষ্ণতা, আৰ্দ্ৰতা আদি পৰিৱেশৰ কাৰকে সংক্ৰমণক প্ৰভাবিত কৰে। এইচ এফ আৰ এছ বৃক্কৰ ৰোগৰ সৈতে বৃক্ক ফুলা, প্ৰস্ৰাৱত অতিৰিক্ত প্ৰটিন, প্ৰস্ৰাৱত তেজ নিগৰা আদিৰদ্বাৰা চিহ্নিত কৰা হয়। ভাইৰাছৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এইচ এফ আৰ এছৰ ৰোগীৰ মৃত্যুৰ হাৰ ১%তকৈ কমৰপৰা ১৫%লৈকে ভিন্ন হয়। নেফ্ৰ’পেথিয়া এপিডেমিকা নামৰ এইচ এফ আৰ এছৰ এটা মৃদু ৰূপ প্ৰায়ে পুমালা ভাইৰাছ আৰু ডব্ৰাভা-বেলগ্ৰেড ভাইৰাছৰদ্বাৰা হয়। এইচ পি এছৰ বাবে প্ৰাৰম্ভিক লক্ষণসমূহ ফ্লুৰ দৰে, জ্বৰ, মূৰৰ বিষ, পেশীৰ বিষ, তাৰ পিছত হঠাতে শ্বাস-প্ৰশ্বাসজনিত বিকলতা। এইচ পি এছৰ ৰোগীৰ মৃত্যুৰ হাৰ এইচ এফ আৰ এছতকৈ বেছি, ৩০–৬০%। এইচ এফ আৰ এছ আৰু এইচ পি এছ দুয়োটাৰে বাবে অসুস্থতা হৈছে ভেছকুলাৰ পাৰ্যমান্যতা বৃদ্ধি, প্লেটলেটৰ সংখ্যা হ্ৰাস আৰু ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ অতিমাত্ৰা প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ফল।

হাণ্টাভাইৰাছৰ জিনম তিনিটা একক-ডাল ঋণাত্মক-চেন্স আৰ এন এ খণ্ডৰে গঠিত যিয়ে এটাকৈ প্ৰটিন সংকেত কৰে: এটা আৰ এন এ-নিৰ্ভৰশীল আৰ এন এ পলিমেৰেজ (RdRp), এটা স্পাইক গ্লাইকোপ্ৰটিন পূৰ্বসূৰী আৰু এন প্ৰটিন। খণ্ডবোৰ N প্ৰটিনত আবদ্ধ কৰি ৰাইবনিউক্লিঅ’প্ৰটিন (RNP) কমপ্লেক্স গঠন কৰা হয় যিবোৰৰ প্ৰত্যেকৰে RdRp ৰ কঁপি সংলগ্ন থাকে। আৰ এন পি কমপ্লেক্সবোৰ লিপিড আৱৰণেৰে আগুৰি থাকে যাৰ পৃষ্ঠৰপৰা স্পাইক প্ৰটিন নিৰ্গত হয়। প্ৰতিলিপিকৰণ আৰম্ভ হয় যেতিয়া স্পাইক কোষৰ পৃষ্ঠত সংলগ্ন হয়। কোষত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত খামটো এণ্ড’জম আৰু লাইছ’জমৰ সৈতে সংযোজন হয়, যিয়ে আৰ এন পি সমূহ চাইট’প্লাজমত খালী কৰে। তাৰ পিছত RdRp এ জিনমটোক ট্ৰান্সক্ৰিপচন কৰি গৃহস্থ ৰাইব’জমৰদ্বাৰা অনুবাদৰ বাবে মেচেঞ্জাৰ আৰ এন এ (mRNA) উৎপন্ন কৰি ভাইৰাছৰ প্ৰটিন উৎপন্ন কৰে আৰু বংশধৰ ভাইৰাছৰ বাবে জিনমটোৰ প্ৰতিলিপি কৰে। পুৰণি বিশ্বৰ হাণ্টাভাইৰাছবোৰে গলজি যন্ত্ৰত একত্ৰিত হয় আৰু ইয়াৰপৰাই নিজৰ খামটো লাভ কৰে, তাৰ পিছত এক্স’চাইট’ছিছৰ জৰিয়তে কোষৰপৰা ওলাই যাবলৈ কোষৰ পৰ্দালৈ পৰিবহণ কৰা হয়। নিউ ৱৰ্ল্ড হাণ্টাভাইৰাছবোৰে কোষৰ আৱৰণৰ ওচৰত একত্ৰিত হয় আৰু কোষৰ পৃষ্ঠৰপৰা ফুলি কোষৰপৰা ওলাই যোৱাৰ সময়ত ইয়াৰপৰাই নিজৰ খামটো লাভ কৰে।

কোৰিয়া যুদ্ধৰ পিছত প্ৰথমে হাণ্টাভাইৰাছ আৱিষ্কাৰ হৈছিল। যুদ্ধৰ সময়ত হাণ্টান নদীৰ ওচৰত নিয়োজিত সৈনিকৰ এইচ এফ আৰ এছ আছিল এক সাধাৰণ ৰোগ। ১৯৭৮ চনত দক্ষিণ কোৰিয়াত প্ৰথম হাণ্টাভাইৰাছ পৃথক কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ নাম হাণ্টান ভাইৰাছ ৰখা হৈছিল। যুদ্ধৰ সময়ত ইয়াৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ বাবে ইয়াক দায়ী বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল। কেইবছৰমানৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ ইউৰেছিয়াতে এইচ এফ আৰ এছ সৃষ্টি কৰা আন হাণ্টাভাইৰাছ আৱিষ্কাৰ হ’ল। ১৯৮২ চনত বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই এইচ এফ আৰ এছক নাম দিছিল আৰু ১৯৮৭ চনত হাণ্টাভাইৰাছক প্ৰথমবাৰৰ বাবে এটা প্ৰজাতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছিল। ১৯৯৩ চনত আমেৰিকাৰ ফোৰ কৰ্ণাৰ অঞ্চলত এইচ পি এছৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ ঘটে, যাৰ ফলত ৰোগ সৃষ্টিকাৰী নিউ ৱৰ্ল্ড হাণ্টাভাইৰাছ আৰু হাণ্টাভাইৰাছৰদ্বাৰা হোৱা দ্বিতীয়টো ৰোগ আৱিষ্কাৰ হয়। তেতিয়াৰপৰাই হাণ্টাভাইৰাছ কেৱল ৰোডেণ্টতে নহয়, নিগনি, চিকা আৰু বাদুলীতো পোৱা গৈছে।

ৰোগ

সাধাৰণতে আফ্ৰিকা, এছিয়া আৰু ইউৰোপত ৰেনাল চিনড্ৰমৰ সৈতে ৰক্তক্ষৰণজনিত জ্বৰ (HFRS) আৰু আমেৰিকাত হাণ্টাভাইৰাছ পালমোনাৰী চিনড্ৰম (HPS)ৰ সৈতে জড়িত নিউ ৱৰ্ল্ড হাণ্টাভাইৰাছ (NWHVs)ৰ সৃষ্টি কৰা হাণ্টাভাইৰাছক পুৰণি বিশ্বৰ হাণ্টাভাইৰাছ (OWHVs) হিচাপে বিভক্ত কৰা হয়। এইচ এফ আৰ এছৰ ৰোগীৰ মৃত্যুৰ হাৰ ১%ৰপৰা ১৫%তকৈ কম, আনহাতে এইচ পি এছৰ বাবে ই ৩০–৬০%। ভাইৰাছৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এইচ এফ আৰ এছৰ লক্ষণৰ তীব্ৰতা ভিন্ন হয়: হাণ্টান ভাইৰাছে গুৰুতৰ এইচ এফ আৰ এছ, ছিউল ভাইৰাছে মধ্যমীয়া এইচ এফ আৰ এছ, পুউমালা ভাইৰাছ মৃদু এইচ এফ আৰ এছৰ সৃষ্টি কৰে, আৰু ডব্ৰাভা-বেলগ্ৰেড ভাইৰাছৰ সংক্ৰমণ জিনপ্ৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি মৃদুৰপৰা গুৰুতৰলৈকে ভিন্ন হয়। পুউমালা ভাইৰাছ আৰু ডব্ৰাভা-বেলগ্ৰেড ভাইৰাছৰদ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা এইচ এফ আৰ এছৰ মৃদু ৰূপক প্ৰায়ে নেফ্ৰ'পেথিয়া এপিডেমিকা (NE) বুলি কোৱা হয়। হাণ্টাভাইৰাছৰ বাৰে বাৰে সংক্ৰমণ দেখা পোৱা নাই, গতিকে সংক্ৰমণৰপৰা সুস্থ হৈ উঠিলে সম্ভৱতঃ আজীৱন প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা প্ৰদান কৰা হয়।

এইচ এফ আৰ এছৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে পাঁচটা পৰ্যায়: জ্বৰ, হাইপটেনচিভ, কম প্ৰস্ৰাৱ উৎপাদন (অলিগুৰিয়া), অধিক প্ৰস্ৰাৱ উৎপাদন (পলিউৰিয়া), আৰু আৰোগ্য। সাধাৰণতে ভাইৰাছৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ ১২–১৬ দিনৰ পিছত লক্ষণসমূহ দেখা দিয়ে। বৃক্ক ফুলা, প্ৰস্ৰাৱত অতিৰিক্ত প্ৰটিন (প্ৰটিন ইউৰিয়া), আৰু প্ৰস্ৰাৱত তেজ (হেমেটুৰিয়া)ৰ সৈতে তীব্ৰ বৃক্কৰ ৰোগ হয়। আন লক্ষণসমূহ হ’ল মূৰৰ বিষ, কঁকালৰ বিষ, বমি, বমি, ডায়েৰিয়া, তেজ ওলোৱা মল, ছালত দাগ দেখা দিয়া (পেটেচিয়া), আৰু শ্বাস-প্ৰশ্বাসতন্ত্ৰত ৰক্তক্ষৰণ। বৃক্ক বিকল হ’লে অলিগুৰিয়া হয় আৰু বৃক্কৰ স্বাস্থ্য পুনৰুদ্ধাৰ হয় পলিইউৰিয়াৰ সৈতে। অধিক মৃদু ক্ষেত্ৰত এইচ এফ আৰ এছৰ বিভিন্ন পৰ্যায় পৃথক কৰাটো কঠিন হ'ব পাৰে, বা কিছুমান পৰ্যায় অনুপস্থিত হ'ব পাৰে, আনহাতে অধিক গুৰুতৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যায়সমূহ ওপৰত ওপৰত ওপৰ হ'ব পাৰে। কাৰ্ডিঅ’পালমোনাৰী পৰ্যায়টো সমাধান হোৱাৰ পিছত আৰোগ্য লাভ কৰিবলৈ সাধাৰণতে ৩ৰপৰা ৬ মাহ সময় লাগে,

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাইৰাচ পৰিয়াল
শ্ৰেণী:হাণ্টাভাইৰাচ