ইণ্ডিয়া ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ দি আৰ্টছ

ইণ্ডিয়া ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ দি আৰ্টছ (India Foundation for the Arts) চমুকৈ 'আইএফএ' (IFA) হ’ল এটা স্বতন্ত্ৰ, অলাভজনক সংস্থা যিয়ে ভাৰতত কলা আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰকল্পসমূহক পুঁজি যোগান আৰু ৰূপায়ণৰ জৰিয়তে সহায় কৰে। ১৯৯৩ চনত এক ৰাজহুৱা ন্যাস হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই সংস্থাটোৰ মুখ্য কাৰ্যালয় বেংগালুৰুত অৱস্থিত আৰু ই বৰ্তমানলৈকে ৯০০ৰো অধিক প্ৰকল্পক সহায় আগবঢ়াইছে। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আনমোল ভেল্লানীয়ে ইয়াৰ পূৰ্বে আমেৰিকাৰ ব্যক্তিগত সংস্থা ফ’ৰ্ড ফাউণ্ডেশ্যনৰ সৈতে কাম কৰিছিল।

২০১৮ চনত আইএফএ-য়ে 'আইএফএ আৰ্কাইভ' স্থাপন কৰে, যিটো ইয়াৰ সৈতে জড়িত প্ৰকল্পসমূহৰ সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ বাবে এক উৎসৰ্গিত ভঁৰাল। এই আৰ্কাইভত ৫০০ৰো অধিক প্ৰকল্পৰ ডিজিটেল সামগ্ৰী আৰু ৭০০ৰো অধিক প্ৰকল্পৰ ভৌতিক সংগ্ৰহ আছে, যিবোৰ বেংগালুৰুত পূৰ্বৰ নিৰ্ধাৰিত সূচী অনুসৰি চাব পাৰি।

ব্যৱস্থাপনা

প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আনমোল ভেল্লানী কলা ব্যৱস্থাপনা আৰু সংগঠিত লোকহিতৈষী খণ্ডৰ এজন বিশেষজ্ঞ। তেওঁ ২০১৩ চনলৈকে কাৰ্যবাহী সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত অৰুন্ধতী ঘোষে এই দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। ২০২৩ চনৰ জুন মাহত মেনকা ৰড্ৰিগেজে কাৰ্যবাহী সঞ্চালকৰ পদত অধিষ্ঠিত হয়।

ৰাষ্ট্ৰীয় ভিত্তিত গঠিত 'ব’ৰ্ড অফ ট্ৰাষ্টীজ' বা ন্যাসৰক্ষী পৰিষদ আইএফএ-ৰ বিকাশ আৰু স্থিৰতাৰ বাবে প্ৰাথমিকভাৱে দায়ী। ন্যাসৰক্ষীসকলে ব্যৱস্থাপনা নীতি আৰু কাৰ্যসূচীৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণত সহায় কৰে আৰু বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।

কাৰ্যসূচীসমূহ

আইএফএ-ৰ পাঁচটা কাৰ্যসূচী আছে যিবোৰে বিভিন্ন ধৰণে কলাৰ ক্ষেত্ৰত সহায়ৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰে, শিল্পীসকলক অপৰীক্ষিত প্ৰক্ৰিয়া আৰু কলাৰ নতুন সংযোগ অন্বেষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে অথবা এই ক্ষেত্ৰত থকা প্ৰণালীবদ্ধ সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰে। এই কাৰ্যসূচীসমূহৰ অধীনত ৰূপায়িত প্ৰকল্পসমূহে সাংস্কৃতিক প্ৰকাশৰ সকলো ৰূপক সামৰি লয়। ইয়াত কলাৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিসৰৰ বাহিৰত পৰা কাম, বিভিন্ন শাখাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা কাম অথবা কলা উৎপাদন আৰু উপস্থাপনৰ নতুন পদ্ধতিসমূহকো স্থান দিয়া হয়। লগতে ইংৰাজীৰ বাহিৰে অন্য ভাৰতীয় ভাষাত কৰা কামৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়।

কলা গৱেষণা (Arts Research) কাৰ্যসূচীয়ে পণ্ডিত, গৱেষক আৰু শিল্পীসকলক ভাৰতৰ শিল্প চৰ্চাৰ বিভিন্ন ইতিহাস আৰু প্ৰকাশৰ ওপৰত গৱেষণা কৰিবলৈ নিয়োজিত কৰে, যাৰ ফলত কলাৰ ক্ষেত্ৰত বহল দৃষ্টিভংগী, বুজাবুজি আৰু ব্যাখ্যাৰ সৃষ্টি হয়।

কলা চৰ্চা (Arts Practice) কাৰ্যসূচীয়ে শিল্পীসকলক তেওঁলোকৰ বৰ্তমানৰ চৰ্চাৰ পৰিসৰক নতুন দিশলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰাত সহায় কৰে। যেনে— প্ৰচলিত পৰম্পৰাক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা, বিষয়বস্তু, ৰূপ আৰু মাধ্যমৰ নতুন সীমা অতিক্ৰম কৰা আৰু স্থান, দৰ্শক তথা সম্প্ৰদায়ৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ নতুন উপায় অন্বেষণ কৰা। এই কাৰ্যসূচীয়ে তলত দিয়া বিভাগসমূহৰ অধীনত প্ৰকল্পসমূহ ৰূপায়ণ কৰে:

অন্বেষণ (Explorations)
উৎপাদন (Productions)
কৰ্মশালা/আবাসিক কাৰ্যসূচী (Workshops/ Residencies)
কলা মঞ্চ (Arts Platforms)

কলা শিক্ষা (Arts Education) কাৰ্যসূচী ১৯৯৮-৯৯ চনত শিক্ষাৰ্থীসকলক কলাৰ সৈতে জড়িত কৰি আজীৱন শিক্ষাৰ বাবে উৎসাহিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ২০০৮-০৯ চনত এই কাৰ্যসূচীৰ পৰ্যালোচনা কৰা হয় আৰু ইয়াৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি 'কালি-কালিচু' (কানাড়া ভাষাত যাৰ অৰ্থ 'শিকক আৰু শিকাওক') নামৰ এটা কলা-ভিত্তিক শিক্ষক প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী সমগ্ৰ কৰ্ণাটকৰ চৰকাৰী স্কুলৰ শিক্ষকসকলৰ বাবে আৰম্ভ কৰা হয়। আইএফএ-য়ে এনচিইআৰটি (NCERT) আৰু কৰ্ণাটকৰ শিক্ষা বিভাগৰ সৈতে ধাৰাবাহিকভাৱে কাম কৰি ইয়াৰ সক্ষমতা বৃদ্ধিৰ কাৰ্যসূচীসমূহ তীব্ৰতৰ কৰি আহিছে।

আৰ্কাইভ আৰু সংগ্ৰহালয় (Archives and Museums) কাৰ্যসূচীৰ দুটা উদ্দেশ্য আছে: প্ৰথমটো হ’ল কলা চৰ্চাকাৰী আৰু গৱেষকসকলক আৰ্কাইভ আৰু সংগ্ৰহালয়ৰ সংগ্ৰহসমূহৰ সৈতে জনসাধাৰণক জড়িত কৰাৰ বাবে নতুন, সমালোচনাত্মক আৰু সৃজনীমূলক দৃষ্টিভংগী গঢ়ি তোলাৰ সুযোগ দিয়া আৰু দ্বিতীয়টো হ’ল এই স্থানসমূহক আলোচনা তথা তৰ্কৰ মঞ্চ হিচাপে সক্ৰিয় কৰি তোলা।

প্ৰজেক্ট ৫৬০ (Project 560) কাৰ্যসূচীটো বেংগালুৰুৰ পিন ক’ডৰ প্ৰথম তিনিটা সংখ্যাৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত। ই শিল্পী, পণ্ডিত, প্ৰতিষ্ঠান আৰু নাগৰিকসকলক বেংগালুৰু চহৰৰ সৈতে সৃজনীমূলক আৰু সমালোচনাত্মকভাৱে জড়িত হ’বলৈ উৎসাহিত কৰে। এই কাৰ্যসূচীয়ে তলত দিয়া বিভাগসমূহৰ অধীনত প্ৰকল্পসমূহ ৰূপায়ণ কৰে:

চুবুৰীয়াৰ সৈতে জড়িত হোৱা (Neighbourhood Engagements)
কলা প্ৰকল্প (গৱেষণা/চৰ্চা)
কিউৰেটেড শৈল্পিক সংযোগ

ন্যাসৰক্ষী পৰিষদ

অজয় কুমাৰ সিং, চিভিল চাৰ্ভিচ, বেংগালুৰু (অধ্যক্ষ)
আলোক ৰায়, ভাষা আৰু সাহিত্য, এলাহাবাদ
অপৰ্ণা সিনহা, বিজ্ঞাপন আৰু বজাৰ গৱেষণা, কলকাতা
আৰতি কিৰ্লোস্কাৰ, কলা আৰু উদ্যোগ, পুনে
লক্ষ্মী সুব্ৰহ্মণ্যম, ইতিহাস আৰু সংস্কৃতি, গোৱা
নন্দিতা পালচৌধুৰী, হস্তশিল্প, কলকাতা
নৱতেজ এছ জোহৰ, নৃত্য, নতুন দিল্লী
এছ সুব্ৰহ্মণ্যম, বিত্ত, বেংগালুৰু
সজ্জন পুভায়া, আইন, বেংগালুৰু
শোভা নাম্বিচান, চিভিল চাৰ্ভিচ, বেংগালুৰু
বিবেক শানভাগ, ভাষা আৰু সাহিত্য, বেংগালুৰু

বাহ্যিক সংযোগ

আইএফএ ৱেবছাইট
'প্ৰজেক্ট ৫৬০ ফেষ্টিভেল' বেংগালুৰুত আৰম্ভ, দ্য হিন্দু, ১৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫
আইএফএ-ৰ দ্বাৰা কাশ্মীৰত ঐতিহ্য প্ৰকল্প মুকলি, গ্ৰেটাৰ কাশ্মীৰ, ১৩ মে' ২০২৪

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতভিত্তিক সাংস্কৃতিক সংগঠন