মাকালু বৰুণ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

মাকালু বৰুণ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান নেপালৰ হিমালয়ৰ এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান যিখন ১৯৯২ চনত সাগৰমাথা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ পূব দিশৰ সম্প্ৰসাৰণ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অৰণ্যৰ লগতে বৰফেৰে আবৃত শৃংগসমূহকো আগুৰি থকা আৰু ৮,০০০ মিটাৰ (২৬,০০০ ফুট)তকৈ অধিক উচ্চতালৈকে বিস্তৃত ই বিশ্বৰ একমাত্ৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল। ইয়াৰ আয়তন সোলুখুম্বু আৰু সাংখুৱাছাভা জিলাৰ ১৫০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৫৮০ বৰ্গমাইল) আৰু দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব দিশত ৮৩০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৩২০ বৰ্গমাইল) আয়তনৰ বাফাৰজোনেৰে আগুৰি আছে।

৮,৪৬৩ মিটাৰ (২৭,৭৬৬ ফুট) উচ্চতাৰ মাকালুৰ শিখৰসমূহ বিশ্বৰ পঞ্চম সৰ্বোচ্চ পৰ্বত, চামালাং (৭,৩১৯ মিটাৰ (২৪,০১২ ফুট)), বাৰুণ্টছে (৭,১২৯ মিটাৰ (২৩,৩৮৯ ফুট)) আৰু মেৰা (৬,৬৫৪ মিটাৰ (২১,৮৩১ ফুট)) ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সংৰক্ষিত অঞ্চলটো পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ (৪১ মাইল) আৰু উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ প্ৰায় ৪৪ কিলোমিটাৰ (২৭ মাইল)লৈকে‍ বিস্তৃত। ৩৪৪–৩৭৭ মিটাৰ (১,১২৯–১,২৩৭ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত দক্ষিণ-পূব দিশৰ অৰুণ নদী উপত্যকাৰ পৰা মাকালুৰ শিখৰলৈকে প্ৰায় ৮,০২৫ মিটাৰ (২৬,৩২৯ ফুট) উচ্চতা বৃদ্ধি হৈছে‍। ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনে উত্তৰ দিশত তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ ক'মোলাংমা ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকৃতি সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমা ভাগ কৰিছে‍।

ইতিহাস

]]
১৯৮০ চনৰ আৰম্ভণি আৰু মাজভাগত ইয়াৰ সভাপতি ডেনিয়েল চি টেইলৰৰ অধীনত দ্য মাউণ্টেন ইনষ্টিটিউট (টিএমআই)ৰ কৰ্মীসকলে বৰুণ উপত্যকাত জৰীপ চলাই য়েটিৰ ৰহস্যৰ কোনো ব্যাখ্যা পোৱা যাব নেকি সেই বিষয়ে অধ্যয়ন কৰে। তেতিয়াৰ সেই জৰীপবোৰে এই উপত্যকাৰ অসাধাৰণ জৈৱিক সমৃদ্ধিৰ কথা উন্মোচন কৰিলে। এই সমীক্ষাসমূহৰ ফলাফলত নতুন সংৰক্ষিত অঞ্চল সৃষ্টিৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্মিছিল। ১৯৮৫ চনত প্ৰস্তাৱ প্ৰণয়ন কৰা হয়। ১৯৮৮ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ বিভাগ আৰু টিএমআইৰ যৌথ প্ৰচেষ্টা হিচাপে মাকালু-বৰুণ সংৰক্ষণ এলেকা প্ৰকল্প (এমবিএনপিচিএ) আৰম্ভ কৰা হয়।

১৯৯৯ চনত সংৰক্ষণ অঞ্চলটোক বাফাৰ জ'নলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।

অৰুণ নদীৰ হিমবাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উপনৈ বৰুণ নদীৰ দুৰ্গম উপত্যকাবোৰে শেষৰ বাকী থকা কিছুমান অতীতৰ অৰণ্য আৰু আলপাইন ঘাঁহনিৰ মূল্যৱান ভঁৰাল৷ বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন, পৰিৱেশ নিৰীক্ষণ, শিক্ষা আৰু জিনীয় সম্পদৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ বাবে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ তন্ত্ৰ আৰু প্ৰক্ৰিয়াসমূহক অবিক্ষিপ্ত অৱস্থাত সুৰক্ষিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই অঞ্চলটোক কঠোৰ প্ৰকৃতি সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।

গছ-গছনি

মাকালু বৰুণ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত পূব হিমালয়ৰ বাবে বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ বনপ্ৰকাৰৰ অধিক বৈচিত্ৰ্য প্ৰদৰ্শিত হৈছে, ৪০০ মিটাৰ (১,৩০০ ফুট) উচ্চতাৰ প্ৰায় গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ডিপ্টেৰ'কাৰ্প মৌচুমী অৰণ্যৰপৰা আৰম্ভ কৰি ৪,০০০ মিটাৰ (১৩,০০০ ফুট) উচ্চতাত ছাবআলপাইন কনিফাৰ অৰণ্য বিস্তৃত। ঋতু অনুসৰি আৰ্দ্ৰতাৰ উপলব্ধতা, উষ্ণতা আৰু বিভিন্ন উচ্চতা আৰু ঢালত থকা বৰফৰ আৱৰণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি অৰণ্য ভিন্ ভিন্ হয়। ২০০০ মিটাৰ (৬,৬০০ ফুট) তলৰ বনাঞ্চলসমূহ জীৱিকাৰ বাবে কৰা কৃষি-কৰ্মৰদ্বাৰা প্ৰবলভাৱে প্ৰভাবিত হৈছে, ফলত তাত কেৱল কিছুমান পৰিৱেশগতভাৱে উল্লেখযোগ্য বনহে আছেগৈ। শীতল, আৰ্দ্ৰ জলবায়ুৱে কৃষি কাৰ্যকলাপ দমন কৰাৰ ফলত ২০০০ মিটাৰ (৬,৬০০ ফুট) ওপৰৰ অৰণ্য সাধাৰণতে বিস্তৃত। বনাঞ্চলসমূহে পাঁচটা জীৱ জলবায়ু অঞ্চলত বিস্তৃত

প্ৰাণী

]]|alt=
এই সংৰক্ষিত অঞ্চলটো বহুতো বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ প্ৰাণীৰ বাসস্থান। ইয়াত ৩১৫বিধ প্ৰজাতিৰ পখিলা, ৪৩বিধ প্ৰজাতিৰ সৰীসৃপ আৰু ১৬বিধ প্ৰজাতিৰ উভচৰ প্ৰাণী আছে। ইয়াত থকা বহু পুখুৰী, বিল আৰু নদীত ৭৮বিধ প্ৰজাতিৰ মাছ আছে‍। পক্ষীবিজ্ঞানীসকলে ঈগল আৰু অন্যান্য চিকাৰী চৰাইৰপৰা আৰম্ভ কৰি বগা ডিঙিৰ ষ্টৰ্ক আৰু চানবাৰ্ডলৈকে ৪৪০বিধ প্ৰজাতিৰ চৰাই ইয়াত লিপিৱদ্ধ কৰিছে। ১৬টা বিৰল বা সংৰক্ষিত চৰাইৰ প্ৰজাতিৰ ভিতৰত গলমণিকা, ব্লাইথছ মাছৰোকা, নীলা মাছৰোকা, নীলাকান্ধৰ পিটা, শেঁতা নীলা ফ্লাইকেচাৰ, চুলটান টিট, ৰূপালী কাণৰ মেছিয়া, স্পেনী বেবলাৰ আৰু বগা নেপযুক্ত ইউহিনা আদি উল্লেখযোগ্য।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
শ্ৰেণী:নেপাল