উত্তৰৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ

উত্তৰৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ (; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ Macaca leonina) হ'ল চেৰকোপিথেচিডে উপপৰিয়ালৰ এক স্পৰ্শকাতৰ প্ৰজাতি। বাংলাদেশ, কম্বোডিয়া, চীন, ভাৰত, লাওছ, ম্যানমাৰ, থাইলেণ্ড, আৰু ভিয়েটনামত ইয়াক পোৱা যায়। পৰম্পৰাগতভাৱে এম.লিওনিনাক দক্ষিণৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ (M. nemestrina)ৰ উপপ্ৰজাতি বুলি গণ্য কৰা হৈছিল যদিও এতিয়া ইয়াক পৃথক প্ৰজাতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে। এই পুনৰ শ্ৰেণীবিভাজনত যৌনাঙ্গ ফুলা আৰু দুয়োটাকে পৃথক কৰা মৌলিক বৈশিষ্ট্যসমূহ পৰ্যবেক্ষণ কৰা হৈছিল। সৰ্বভোজী খাদ্যৰ প্ৰতি ইহঁতৰ অভিযোজন ফলৰ অভাৱৰ সময়ত ঘটে, বনৰীয়া গছ-গছনি আৰু শস্য, মানুহৰ খাদ্য আৰু সৰু পোক-পৰুৱা আৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীক ইহঁতে‍ খাদ্য হিচাপে ভক্ষণ কৰে৷ অভিযোজন ক্ষমতা থকাৰ পাছতো উত্তৰৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ মানৱ ইমিউন’ডেফিচিয়েন্সি ভাইৰাছ টাইপ ১, পেথ’জেনিক চিমিয়ান ইমিউন’ডেফিচিয়েন্সি, আৰু ক’ৰ’না ভাইৰাছ আদি ভাইৰাছৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হয়৷ মানুহৰ প্ৰভাৱো উপস্থিত, যেনে কৃষি সম্প্ৰসাৰণ, জলজ কৃষি, পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনি, মাংস আৰু ট্ৰফীৰ বাবে চিকাৰ আৰু কাঠ কটা, আৰু অবৈধ পোহনীয়া জন্তুৰ ব্যৱসায়; যাৰ ফলত ইহঁত‍ে বাসস্থান হেৰুৱাইছে‍, বনাঞ্চল খণ্ডিতকৰণ হৈছে আৰু ইহঁতৰ মংগল হ্ৰাস পাইছে৷ ভাৰতত ইয়াৰ বিস্তৃতি অসম আৰু মেঘালয়ৰ পৰা পূব অৰুণাচল প্ৰদেশ, নাগালেণ্ড, মণিপুৰ, মিজোৰাম আৰু ত্ৰিপুৰালৈকে বিস্তৃত। অসমৰ হোলোঙাপাৰ গিবন অভয়াৰণ্যত এইবিধ প্ৰজাতিৰ বান্দৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়৷

উত্তৰৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰৰ পৰিৱেশতন্ত্ৰ আৰু আচৰণৰ বিষয়ে ২০০৮ চনত এক বিশদ প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশিত হৈছে।

যদিও ইয়াৰ বিশ্বজনীন সংখ্যাৰ কোনো অনুমান উপলব্ধ নহয়, কিছু স্থানভিত্তিক অনুমান পোৱা গৈছে‍, কম্বোডিয়াৰ কেও চেইমা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যত প্ৰায় ৪,০০০ সংখ্যাক বৃদ্ধি পোৱাৰ কথা জানিব পৰা গৈছে৷

শাৰীৰিক বৈশিষ্ট্য

উত্তৰ আৰু দক্ষিণৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ পৃথক কৰাত শাৰীৰিক বৈশিষ্ট্য গুৰুত্বপূৰ্ণ। উত্তৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰৰ গালৰ কাষৰপৰা মূৰৰ ওপৰলৈকে আৰু থুঁতৰিৰ তললৈকে ঘূৰণীয়া ধূসৰ ৰঙৰ নোমৰ আচ্ছাদন থাকে, যাক মুকুট বোলা হয়। কিন্তু খাদ্য খোৱাৰ সময়ত ইহঁতে সৰু সৰু গোটত বিভক্ত হৈ পৰে আৰু ভ্ৰমণৰ বাবে পুনৰ বৃহৎ গোটত যোগদান কৰে। ঋতু অনুসৰি ইহঁতৰ বিচৰণ ক্ষেত্ৰৰ পৰিসৰৰ ভিন্নতাও দেখা যায়, ইয়াৰ কাৰণ ফলৰ উপলব্ধতা আৰু গুণগত মান।

ভাবুকি

আইচিইউএনৰ ৰঙা তালিকা অনুসৰি উত্তৰৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰক স্পৰ্শকাতৰ প্ৰজাতি আৰু হ্ৰাস পোৱা বুলি গণ্য কৰা হয়। এই প্ৰজাতিটো মানুহৰ প্ৰভাৱ যেনে কৃষি সম্প্ৰসাৰণ, জলজ কৃষি, পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনি, মাংস আৰু ট্ৰফীৰ বাবে চিকাৰ আৰু কাঠ কটা, আৰু অবৈধ পোহনীয়া জন্তুৰ ব্যৱসায়ৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছে‍; যাৰ ফলত বাসস্থান ইহঁতে হেৰুৱাইছে‍ আৰু বনাঞ্চল বিভাজন হৈছে৷ এই প্ৰভাৱৰ ফলত এই প্ৰজাতিটোৱে শস্যত আক্ৰমণ কৰা দেখা যায়, আনহাতে‍ ইহঁতৰ সতেজ পুষ্টিৰ মূল উৎস সীমিত, নূন্যতম উপলব্ধতা, আৰু ঋতু অনুসৰি কম উপলব্ধ।

২০১৫ চনৰ পৰা ২০১৯ চনৰ ভিতৰত ভিয়েটনামত কৰা এক অধ্যয়নত প্ৰকাশ পাইছে যে শ শ প্ৰাইমেটৰ অবৈধ পোহনীয়া জন্তুৰ ব্যৱসায় বাজেয়াপ্ত কৰি মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল আৰু নিৰ্দিষ্ট প্ৰজাতিক শাৰীৰিক আৰু আৱেগিক ভাবুকিৰ অধিক আশংকাত ৰখা হৈছিল। অধ্যয়নটোত কোৱা হৈছিল যে বাজেয়াপ্ত কৰাৰ বান্দৰৰ ভিতৰত ৩২টা অসমীয়া বান্দৰ (Macaca assamensis), ১৫৮টা দীঘল-নেজীয়া বান্দৰ (Macaca fascicularis), ২৯১টা উত্তৰৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ (Macaca leonina), ৬৫টা মলুৱা বান্দৰ (Macaca mulatta), আৰু ১১০টা সেন্দূৰী বান্দৰ (Macaca arctoides) আছিল; ভিয়েটনামত পোহনীয়া জন্তুৰ ব্যৱসায়ত বান্দৰ সৰ্বাধিক ভাবুকিৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হৈছে৷

ইয়াৰ উপৰিও উত্তৰৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ ভিয়েটনামত বন্দী কৰি ৰখা বান্দৰ প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক বন্দী কৰি‍ বান্দৰ প্ৰজাতি‍ হিচাপে দেখা গৈছে; আৰু ব্যক্তিগত পিঞ্জৰাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি হোটেল আৰু ৰেষ্টুৰেণ্টলৈকে বিভিন্ন স্থানত পোৱা ইহঁতক বন্দী কৰি‍ ৰখা দেখা গৈছে৷

গেলেৰী

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:স্তন্যপায়ী প্ৰাণী