হিন্দুত্ব

হিন্দুত্ব হৈছে হিন্দু ৰাষ্ট্ৰবাদৰ সাংস্কৃতিক ন্যায্যতা আৰু হিন্দু আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠাৰ বিশ্বাসক সামৰি লোৱা এক ৰাজনৈতিক মতাদৰ্শ। ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় স্বয়ংসেৱক সংঘ (আৰ এছ এছ), বিশ্ব হিন্দু পৰিষদ (ভি এইচ পি), ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি (বিজেপি) আৰু অন্যান্য সংগঠন, যিবোৰক সামূহিকভাৱে সংঘ পৰিয়াল বুলি কোৱা হয়, সমৰ্থন কৰে।

ইউৰোপীয় ফেচিবাদৰপৰা অনুপ্ৰাণিত, হিন্দুত্ববাদী আন্দোলনক সোঁপন্থী উগ্ৰবাদৰ এটা ভিন্নতা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, আৰু "ধ্ৰুপদী অৰ্থত প্ৰায় ফেচিষ্ট" হিচাপে, সমতাপূৰ্ণ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা আৰু সাংস্কৃতিক আধিপত্যৰ সৈতে যুক্ত কৰা হৈছে। কিছুমানে হিন্দুত্বক বিচ্ছিন্নতাবাদী মতাদৰ্শ বুলিও বৰ্ণনা কৰিছে। কিছুমান বিশ্লেষকে হিন্দুত্বক ফেচিবাদৰ সৈতে চিনাক্তকৰণৰ ওপৰত বিতৰ্ক কৰে, আৰু ইয়াক ৰক্ষণশীলতা বা "জাতিগত নিৰপেক্ষতাবাদ"ৰ এক চৰম ৰূপ বুলি মত প্ৰকাশ কৰে।

ব্যুৎপত্তি OED অনুসৰি — "আধুনিক সংস্কৃতৰপৰা হিন্দুত্ব (হিন্দু গুণ, হিন্দু পৰিচয়) হিন্দুৰপৰা (হিন্দীৰপৰা হিন্দু) + ধ্ৰুপদী সংস্কৃত -tva প্ৰত্যয়।"

মেৰিয়াম-ৱেবষ্টাৰৰ বিশ্ব ধৰ্ম বিশ্বকোষৰ মতে, হিন্দুত্ব হৈছে "ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক, জাতীয়, আৰু ধৰ্মীয় পৰিচয়"ৰ ধাৰণা।

Concise Oxford Dictionary of Politics and International Relations ৰ মতে — হিন্দুত্বক হিন্দু-নেস বুলি অনুবাদ কৰা হৈছে, যি হিন্দু জাতীয়তাবাদী মতাদৰ্শ বুজায়। ইয়াত অন্তৰ্ভুক্তিমূলক বৰ্ণনা আছে, কিন্তু ফেচিবাদীয় আণ্ডাৰটনো বিদ্যমান।

A Political and Economic Dictionary of South Asia বুলিছে যে, হিন্দুত্বৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল "হিন্দু ঐক্য" গঢ়ি তোলা, যদিও আৰম্ভণিতে বৌদ্ধ, শিখ আৰু জৈনক বাদ দিয়া হৈছিল; পাছলৈ এই ধাৰণাক অহিন্দুসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কৌশল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

Encyclopædia Britannicaৰ সাৱৰকাৰ প্ৰবন্ধত কোৱা হৈছে — সাৱৰকাৰে হিন্দুত্বক ভাৰতীয় সংস্কৃতিক হিন্দু মূল্যবোধৰ প্ৰকাশ হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।

সাৱৰকাৰ

সাৱৰকাৰৰ Hindutva: Who Is a Hindu? (১৯২৩) গ্ৰন্থত, হিন্দুত্বৰ তিনিটা প্ৰয়োজনীয় উপাদান আছিল — সাধাৰণ ৰাষ্ট্ৰ, সাধাৰণ জাতি, আৰু সাধাৰণ সংস্কৃতি। সাৱৰকাৰে "হিন্দু" আৰু "সিন্ধু" শব্দ দুটা বিনিময়ত ব্যৱহাৰ কৰিছিল। সেই শব্দবোৰ তেওঁৰ হিন্দুত্বৰ ভেটিত আছিল—ভৌগোলিক, সাংস্কৃতিক আৰু জনগোষ্ঠীয় ধাৰণা হিচাপে—আৰু "ধৰ্ম তেওঁৰ সমষ্টিত স্থান নাছিল", শৰ্মাই কয়।

দক্ষিণ এছিয়াৰ বিশেষজ্ঞ ৰাজনীতি বিজ্ঞানী ক্ৰিষ্টোফ জাফ্ৰেলটৰ মতে, সাৱৰকাৰে – নিজকে নাস্তিক বুলি ঘোষণা কৰি – "হিন্দূৰ সংজ্ঞাত ধৰ্মৰ গুৰুত্বক ন্যূনতম কৰি তোলে", আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে এটা জনগোষ্ঠীৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে গোটটোৰ সৈতে ভাগ কৰা সংস্কৃতি আৰু লালন-পালন কৰা ভূগোল। সাৱৰকাৰৰ মতে, এজন হিন্দু হৈছে "প্ৰথম আৰু প্ৰধানকৈ এনে এজন ব্যক্তি যিয়ে সিন্ধু নদীৰ সিপাৰে, হিমালয় আৰু ভাৰত মহাসাগৰৰ মাজৰ অঞ্চলত বাস কৰে।" তেওঁ হিন্দুত্বৰ বৰ্ণনা কৰিছে, কয় ভাট, "মানৱ জিভাই জনা আটাইতকৈ ব্যাপক আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ কৃত্ৰিম ধাৰণাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম" আৰু "হিন্দুত্ব শব্দ নহয় বৰঞ্চ ইতিহাস; কেৱল আমাৰ মানুহৰ আধ্যাত্মিক বা ধৰ্মীয় ইতিহাস নহয়, যিদৰে কেতিয়াবা সত্তাৰদ্বাৰা বুলি ভুল কৰা হয়, বৰঞ্চ সম্পূৰ্ণ ইতিহাস।"

সাৱৰকাৰৰ হিন্দুত্ব ধাৰণাই তেওঁৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদৰ ভেটি গঠন কৰিছিল।

১৯৯৫ চনৰ সাতটাকৈ ৰায়ত "হিন্দুত্ব" শব্দৰ অৰ্থ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল, যাক প্ৰায়তে "হিন্দুত্ববাদী ৰায়" বুলি কোৱা হয়। ৰাম জেঠমালানীৰ মতে, উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কৈছিল — হিন্দুত্ব হৈছে "জীৱনৰ এক ধাৰণ, সংস্কৃতি বা দৰ্শন", ই হিন্দু মৌলবাদৰ সমান নহয়।

কিন্তু এ. জি. নূৰাণী এই ৰায়ক সমালোচনা কৰি কৈছিল — উচ্চতম ন্যায়ালয়ে হিন্দুত্বক সৌজন্য অৰ্থ দিছে, যি আসলে ৰাজনীতি আৰু ধৰ্মৰ সীমা অস্পষ্ট কৰি পেলালে।

ইতিহাস

মতাদৰ্শ

হিন্দুত্ব শব্দটো ইতিমধ্যে ১৮৯০ চনৰ শেষৰফালে চন্দ্ৰনাথ বসুই ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বসুৰ এই ব্যৱহাৰটো মূলতঃ পৰম্পৰাগত হিন্দু সাংস্কৃতিক দৃষ্টিভংগীৰ চিত্ৰণ আছিল, যি প্ৰকৃতপক্ষে পৰৱৰ্তী সময়ত বিনায়ক দামোদৰ সাৱৰকাৰৰ ৰাজনৈতিক মতাদৰ্শৰ সৈতে প্ৰভেদযুক্ত।

সোঁপন্থী জাতীয়তাবাদী আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনৰ কৰ্মী সাৱৰকাৰে ১৯২২ চনত হিন্দুত্ব: হিন্দু কোন? শীৰ্ষক এখন গ্ৰন্থ লিখিছিল,

সমসাময়িক অৰ্থত হিন্দুত্বৰ বুজা-বুজি বহুলাংশে সাৱৰকাৰৰ ধাৰণাৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যি ১৯৮০ চনৰ পিছত গণৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ জৰিয়তে অধিক বিস্তৃত হৈছিল।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বিশেষজ্ঞৰ সহায়ৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ
শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্ম