বানৰ সৈন্যৰ আক্ৰমণ

২৮ অধ্যায় ।

বানৰ সৈন্যৰ আক্ৰমণ ।

পদ ।

ৰাৱণে শুনয় বানৰৰ কোলাহল ।

প্ৰচণ্ড বায়ুত যেন সাগৰ আম্ফাল ॥১

সম্বুধি মন্ত্ৰীক বোলে ইটো কি মিলিল ।

ইন্দ্ৰজিতে মাৰিবাৰ সবে সেনা জীল ॥২

ব্ৰহ্মাত পাইলেক বৰ ইন্দ্ৰজিত পোৱে ।

মোহোৰ কৰম ফলে সিয়ো ব্যৰ্থ হোৱে ॥৩

ৰামত মুনিষ নাই কহিলোহোঁ সাৰ ।

যতেক যতন সবে নিষ্ফল আমাৰ ॥৪

ধুম্ৰাক্ষ যে অকম্পন প্ৰহস্ত পৰিল ।

কুম্ভকৰ্ণ ভাই যেন পৰ্ব্বত গোঢ়িল ॥৫

বজ্ৰদশনক দেৱান্তক নৰান্তক ।

অতিকায় বীৰ গৈলা যম সদনক ॥৬

মহাপাৰ্শ্ব মহোদৰ ত্ৰিশিৰা তনয় ।

ৰণত নিধন ভৈলাঁ দেখিবোহোঁ কয় ॥৭

কুঞ্জৰ ঘোটক উট ৰাক্ষস সংখ্যাতে ।

পৰিলা লক্ষ্মণ ৰাম বানৰৰ হাতে ॥৮

এবে হেন বল নাই বল আতিৰেক ।

ৰাম লক্ষ্মণক যে সম্মুখে যুজিবেক ॥৯

সুগ্ৰীৱ অঙ্গদ হনুমন্ত আৰ নীল ।

ইহাঙ্ক যুজিবে কোন অপায় মিলিল ॥১০

তথাপিতো যত বীৰ ৰাক্ষস আমাৰ ।

চাহিয়ো দুৱাৰে বেঢ়ি ৰাখাহা লঙ্কাৰ ॥১১

আদেশ কৰিয়া ৰাজা ওৱাৰি প্ৰবেশ ।

লঙ্কাক ৰাখয় বেঢ়ি ৰাক্ষস আশেষ ॥১২

সুগ্ৰীৱ বোলন্ত শুনা বীৰ হনুমান ।

মান উদ্ধাৰিবাৰ প্ৰস্তাব নাহি আন ॥১৩

চিন্তা বৰ শোকে ৰাৱণৰ কষ্ট মন ।

লঙ্কা বেঢ়ি অগনি লগায়ো কপিগণ ॥১৪

ৰাজাৰ আদেশে সবে জোণ্ডা ধৰি কৰে ।

গধূলি এৰায়া চলি গৈলা নিৰন্তৰে ॥১৫

হনুমন্ত অঙ্গদ জাম্বৱ বীৰ তাৰ ।

সব সৈন্য বেঢ়িলেক চৌপাশে লঙ্কাৰ ॥১৬

প্ৰাঞ্চিৰ উপৰে চড়ি চতুৰ্ভিতি ছানি ।

নিসন্ধি কৰিয়া বেঢ়ি লগাইলা অগনি ॥১৭

ৰাঘৱৰ অনুকূলে ঘনে বায়ু বহে ।

জাজ্জ্বল্য সমান ৰূপে লঙ্কা খান দহে ॥১৮

ধৌলিৱৰ উপৰে অগনি গৈয়া চড়ে ।

পৰ্ব্বতৰ শৃঙ্গ যত খসি খসি পৰে ॥১৯

বায়ুপথ জিনি শিখা গৈলা বহুদূৰ ।

ওৱাৰি আণ্টাইলা সবে ভৈলা মসিমূৰ ॥২০

ওৰ আই বোপাই লঙ্কাত হুলস্থলি ।

কল কাটা পানি ঢালা সিঞ্চা মাটি ধূলি ॥২১

ধন ধান্য এৰাহা পোৱাক বাজ কৰাঁ ।

নাতি নোতিয়ান চাৱা বস্তু পৰিহৰাঁ ॥২২

স্ত্ৰী বাল্য বৃদ্ধত লাগিল কোলাহল ।

দশ প্ৰহৰৰ পথ লাগিল ঘঞ্চাল ॥২৩

ধৌলিৱৰ উপৰে সুন্দৰী যত নাৰী ।

যতেক মৰিল পুৰি কহিতে নপাৰি ॥২৪

কতো চতুৰঙ্গ দলে ৰাক্ষস বজাইল ।

টাকৰে মোটকি লাঠি বানৰে ভঙ্গাইলা ॥২৫

হাতিশাল ঘোড়াশাল গৈলা পুৰি পুৰি ।

কতোহোঁ মৰিল কতো লৱৰা লৱৰি ॥২৬

শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ দুই ধনুৰ্গুণ মাজি ।

কৰিলন্ত টঙ্কাৰ সম্ভৃতে সব সাজি ॥২৭

লঙ্কা লাগি হানিলন্ত অসংখ্যাত শৰ ।

প্ৰহাৰতে খসে ধোলিৱৰৰ শিখৰ ॥২৮

ৰাৱণৰ ক্ৰোধত জ্বলিলা সব গাত্ৰ ।

কুম্ভ নিকুম্ভক বোলে তেতিক্ষণে মাত্ৰ ॥২৯

কুম্ভকৰণৰ পুত্ৰ ভতিজা আমাৰ ।

চতুৰঙ্গ দলে ঝাণ্টে বজায়ো লঙ্কাৰ ॥৩০

বিন্দুমালী বিৰুপাক্ষ উল্কাজিহ্বচল ।

শোণিতাক্ষ প্ৰমুখ্য মাৰিয়ো কপিবল ॥৩১

নৃপতিৰ আদেশেসে ভূষিত অলঙ্কাৰ ।

চতুৰঙ্গ দলে সমৰত পয়োসাৰ ॥৩২

প্ৰখ্যাত বীৰক সবে চলাইলা ৰাৱণে ।

দেখিয়া হৰিষ ভৈলা সবে কপিগণে ॥৩৩

শাল তাল তমাল শিখৰ ধৰি ধাইল ।

কাণ্ডেখাণ্ডে জাটি জোঙ্গে ৰাক্ষসে জন্তাইল ॥৩৪

ৰাক্ষসে বানৰে লাগি গৈলা উসমিস ।

শৰে তৰু খাঞ্চিলা পূৰিলা দশোদিশ ॥৩৫

বানৰৰ হাত মুণ্ড খৰগৰ ঘাৱে ।

নিশাচৰে পিশাচে কাটিয়া বেলগাৱে ॥৩৬

আঞ্চোৰে কামোৰে তৰু গিৰিৰ শিখৰে ।

ভালুক বানৰে জান্তি পৰদল মাৰে ॥৩৭

দান্তে দান্তে নখে নখে মুঠি কিল ঘাত ।

দুই ভিতিৰ সেনা পৰি গৈলা অসংখ্যাত ॥৩৮

কতো বেলি কপিবলে ৰাক্ষস ভঙ্গাইল ।

দেখি বজ্ৰকণ্ঠ বীৰে অঙ্গদক ধাইল ॥৩৯

দুই হাতে তুলি হানিলেক গদা বাৰি ।

বালিপুত্ৰ মূৰ্চ্ছা গৈলা চেতনক ছাৰি ॥৪০

জীউ আসি ভৈলা কতো বেলি অঙ্গদৰ ।

মাথাত হানিলা টানি পৰ্ব্বত শিখৰ ॥৪১

মুণ্ড গোট চিণ্ডিলা প্ৰহাৰ দিয়া টান ।

বজ্ৰকণ্ঠ যম পুৰে কৰিলা পয়ান ॥৪২

বজ্ৰকণ্ঠ গৈলা যেবে যম সদনক ।

শোণিতাক্ষে অস্ত্ৰ বৰিষয় অঙ্গদক ॥৪৩

বসুদন্ত বিপাট পৰিঘ চন্দ্ৰহাস ।

নিৰন্তৰে বেঢ়িলা ছানিয়া দিশপাশ ॥৪৪

খাণ্ডা তুলি শীঘ্ৰবেগে যাই আগবাঢ়ি ।

ডেৱ দিয়া অঙ্গদে খৰগ লৈলা কাঢ়ি ॥৪৫

গদা গোট তুলি শোণিতাক্ষ বীৰে ধাইল ।

হাতত মুটুকি দিয়া অঙ্গদে খসাইল ॥৪৬

ৰথে চড়ি প্ৰজঙ্ঘ যুপাক্ষ দুই বীৰে ।

অস্ত্ৰক তাৰিলা অঙ্গদৰ সশৰীৰে ॥৪৭

তিনিয়ো ৰাক্ষসে মিলি অঙ্গদক যুজি ।

মৈন্দ দ্বিবিদ ছাপিলন্ত কাৰ্য্য বুজি ॥৪৮

বানৰ তিনিয়ে ৰাক্ষসৰ তিনি মিলি ।

কামোৰা কামোৰি লাথি ভুকু কিলাকিলি ॥৪৯

দুয়োজনে আজৰা আজুৰি জৰাজৰি ।

যেন ছয় পৰ্ব্বত ভূমিত গৰগৰি ॥৫০

ছয়ো লাঠি চৱৰে ছয়কো বেল গাইল ।

অস্ত্ৰে গিৰি শিখৰে ছয়ক ছয়ে ছাইল ॥৫১

অঙ্গদক প্ৰজঙ্ঘে খেদয় খাণ্ডা হাতে ।

বালিপুত্ৰে বৃক্ষেক তাৰিলা তাৰ মাথে ॥৫২

প্ৰজঙ্ঘেয়ো মুঠি এক মাথাত তাৰিল ।

কতোক্ষণে অঙ্গদৰ চেতন ছাৰিল ॥৫৩

সন্ধুক্ষিয়া বালিপুত্ৰে হানিলন্ত মুঠি ।

প্ৰজঙ্ঘৰ প্ৰাণ গৈলা কুম্ভস্থল ফুটি ॥৫৪

খুৰত পৰিলা দেখি যুপাক্ষ খঙ্গাইল ।

ৰথৰ নামিয়া খৰগক লৈয়া ধাইল ॥৫৫

শীঘ্ৰে খেদি যাহন্তে দ্বিবিদে খেদি পাইল ।

হৃদয় থানত জাণ্টি তুলি আলগাইল ॥৫৬

ঢেল নিকলিল তাৰ চক্ষু ভৈলা ঠৰ ।

শোণিতাক্ষ বীৰৰ দেখিয়া খঙ্গ বৰ ॥৫৭

ভাইক মেলাইবাক লাগি যুৰিলা উপায় ।

দ্বিবিদক হিয়াত তাৰিলা মুঠি ঘাই ॥৫৮

তাক এৰি দ্বিবিদে শোণিতাক্ষক ধাইল ।

শৰীৰৰ মাংস যত কাটি বেলগাইল ॥৫৯

মেদিনীত পেলাই শৰীৰে জান্তিলন্ত ।

শোণিতাক্ষ পৰিলা প্ৰাণৰ ভৈলা অন্ত ॥৬০

যুপাক্ষক মৈন্দ বীৰে বিপোহো কটালি ।

হৃদয়ত জান্তিয়া ধৰিলা আঙ্কোৱালি ॥৬১

অস্থিয়ে পাঞ্জৰে তাৰ ভাঙ্গি ভৈলা চূৰ ।

দাৰুণ ৰাক্ষস মৰি গৈলা যমপুৰ ॥৬২

তিনি পৰিবাৰ দেখি ৰাক্ষস খসিল ।

কুম্ভত সবেয়ো গৈয়া শৰণ পশিল ॥৬৩