জাপানী কাপোৰ

জাপানত সাধাৰণতে দুইপ্ৰকাৰৰ কাপোৰ পিন্ধা হয়: জাপানৰ পৰম্পৰাগত কাপোৰ ৱাফুকু (和服, wafuku) আৰু পশ্চিমীয়া কাপোৰ (洋服, yōfuku)। জাতীয় সাজ কিমোনো হৈছে ৱাফুকু(和服, wafuku) আৰু জাপানৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক হিচাপে স্বীকৃতি নোপোৱা বাকী সকলো ধৰণৰ পশ্চিমীয়া কাপোৰক ইৱফুকু (洋服, yōfuku) বুলি ধৰা হয়।

পৰম্পৰাগত জাপানৰ পোছাক-পৰিচ্ছদে দেশৰ সংস্কৃতিৰ ইতিহাসক দীৰ্ঘদিন ধৰি প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। ইয়াত হেইয়ান যুগত বিকশিত ৰঙৰ সঁফুৰা, টাং বংশৰ কাপোৰ আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰপৰা গ্ৰহণ কৰা চিলোৱাট, জাপানী সংস্কৃতি, প্ৰকৃতি আৰু পৰম্পৰাগত সাহিত্যৰপৰা আহৰণ কৰা বুটা, কিছুমান কাপোৰৰ বাবে ৰেচমৰ ব্যৱহাৰ আৰু ইডো যুগৰ শেষৰফালে মূলতঃ সম্পূৰ্ণৰূপে বিকাশ হোৱা পৰিধানৰ শৈলী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।

পৰম্পৰাগত জাপানী ফেশ্বনৰ আটাইতকৈ পৰিচিত ৰূপটো হৈছে কিমোনো। কিমোনো শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "পিন্ধিবলগীয়া কিবা এটা" বা "কান্ধত পিন্ধা বস্তু।" আনপ্ৰকাৰৰ পৰম্পৰাগত ফেশ্বনৰ ভিতৰত আইনু জনগোষ্ঠীৰ কাপোৰ (আট্টুছ নামেৰে জনাজাত) আৰু ৰ্যুকিউয়ান জনগোষ্ঠীৰ কাপোৰ যিটো ৰ্যুছ' (琉装) নামেৰে জনাজাত, ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য হ'ল ৰ্যুকিউ দ্বীপপুঞ্জত উৎপাদিত বিংগাটা আৰু বাশ্বফু হ'ল পৰম্পৰাগত কাপোৰ।

আধুনিক জাপানী ফেশ্বনত বেছিভাগেই 'য়োফুকু' (পশ্চিমীয়া পোছাক) অন্তৰ্ভুক্ত, যদিও বহুতো প্ৰখ্যাত জাপানী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ—যেনে ইছেই মিয়াক, য়োজী য়ামামোটো আৰু ৰেই কাৱাকুবোৱে —পৰম্পৰাগত ফেশ্বনৰপৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছে আৰু কেতিয়াবা পৰম্পৰাগত প্ৰভাৱ থকা পোছাক ডিজাইন কৰিছে। তেওঁলোকৰ কামসমূহে বিশ্বব্যাপী ফেশ্বন উদ্যোগত এক সন্মিলিত প্ৰভাৱ পেলাইছে আৰু তেওঁলোকৰ বহুতো কৃতি বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ফেশ্বন শ্ব'ত প্ৰদৰ্শিত হৈছে। লগতে, তেওঁলোকে স্বয়ং জাপানী ফেশ্বন উদ্যোগটোৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে, য'ত বহুতো ডিজাইনাৰে জাপানী 'ষ্ট্ৰীট ফেশ্বন'ৰপৰা সমল আহৰণ কৰিছে অথবা ইয়াত অৰিহণা যোগাইছে।

পৰম্পৰাগত জাপানী পোছাক-পৰিচ্ছদে এক ভিন্ন সংস্কৃতিৰ প্ৰতিনিধিত্ব হিচাপে পশ্চিমীয়া বিশ্বত ব্যাপক আকৰ্ষণ লাভ কৰিছে। ১৮৬০-ৰ দশকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা 'জাপানিজিম' ধাৰাৰ অধীনত পশ্চিমীয়া দেশসমূহলৈ পৰম্পৰাগত পোছাক ৰপ্তানি কৰা হৈছিল—ইয়াৰে কিছুমান পোছাক কেৱল ৰপ্তানিৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যিবোৰ জাপানী লোকসকলে দৈনন্দিন পিন্ধা পোছাকতকৈ গঠনশৈলীত পৃথক আছিল। অতি সোনকালেই এইসমূহ পশ্চিমৰ শিল্পী আৰু ফেশ্বন ডিজাইনাৰসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। জাপানী পোছাকৰ প্ৰতি থকা এই আকৰ্ষণ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়লৈকেও অব্যাহত আছিল, যি সময়ত "গেইশা গাৰ্লছ" (geisha girls)-ৰ দৰে জাপানী সংস্কৃতিৰ কিছুমান গতানুগতিক ধাৰণা বহুলভাৱে বিয়পি পৰিছিল।

সময়ৰ লগে লগে, পৰম্পৰাগত আৰু আধুনিক জাপানী পোছাকক লৈ গঢ়ি উঠা আগ্ৰহ তথা চিত্ৰায়ণে সাংস্কৃতিক আত্মসাৎ আৰু পোছাকৰ জৰিয়তে কোনো এক সংস্কৃতিক কিদৰে গতানুগতিক বা সংকীৰ্ণ ৰূপত উপস্থাপন কৰিব পাৰি, সেই সন্দৰ্ভত বিতৰ্কৰ সূচনা কৰিছে। ২০১৬ চনত বষ্টন মিউজিয়াম অৱ আৰ্টছত আয়োজিত "কিমোনো ৱেডনেচডে" অনুষ্ঠানটো ইয়াৰ এক অন্যতম উদাহৰণ হৈ পৰিছিল।

ইতিহাস

য়ায়োই যুগ (নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰপৰা লোহা যুগ)

য়ায়োই যুগৰ সাজ-পোছাকৰ বিষয়ে বহু কমকৈ জনা যায়। তৃতীয় শতিকাৰ ৱেইজি ৱৰেনচুয়ান (魏志倭人伝 (গিচি ৱাজিণ্ডেন), চীনা পণ্ডিত চেন শ্বৌৱেৰ সংকলিত তিনিখন ৰাজ্যৰ বিষয়ে লিখা এটা অংশত জাপানত পিন্ধা কাপোৰৰ কিছু বৰ্ণনা আছে। ইয়াত বহল কাপোৰ (সম্ভৱতঃ দুগুণ প্ৰস্থ)ৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যিটো কঁকাল আৰু কান্ধত বান্ধি আকৃতিহীন কাপোৰ তৈয়াৰ কৰা হয়।

কোফুন যুগ (৩০০–৫৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দ)

খ্ৰীষ্টীয় ৫ম শতিকালৈকে জাপানত পিন্ধা কাপোৰৰ কলাত্মক প্ৰমাণ কম। হানিৱাৰ ওপৰত ব্যৱহাৰ কৰা মাটিৰ ভাস্কৰ্য্যৰপৰা কোফুন যুগৰ কাপোৰৰ বিষয়ে জনা যায়। এইবোৰ ৫ম আৰু ষষ্ঠ শতিকাত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যদিও বেছিভাগ হানিৱাৰ ওপৰত কোনো ভাস্কৰ্য্য নাই। এই ভাস্কৰ্য্যৰবোৰে সম্ভৱতঃ দৈনন্দিন সাজ-পোছাকক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰে; ই ঘোঁৰাত উঠি যুদ্ধ কৰাসকলক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পাৰে। বহুতে কৱচ পিন্ধে।

কোফুন যুগত, পোছাকৰ সোঁফালটো বাঁওফালৰ ওপৰত জাপি দি পিন্ধা হৈছিল (চীনৰ দৰে নহয়), আৰু এই জাপি দিয়া অংশটো সোঁফালে ফিতাৰে বন্ধা হৈছিল। হাত আৰু পটলুংবোৰ চুঙা আকৃতিৰ আছিল। মহিলাসকলে প্ৰায়ে স্কাৰ্ট পৰিধান কৰিছিল, আনহাতে পুৰুষসকলে আঁঠুৰ অলপ তলত গাৰ্টাৰে বন্ধা পটলুং পিন্ধিছিল, যাতে সেইবোৰ আঁঠুৰ ওপৰত ফুলি থাকে আৰু মুক্তভাৱে চলাচল কৰাত সুবিধা হয়। 'মো' নামৰ মেৰিয়াই পিন্ধা স্কাৰ্টবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ে পিন্ধিছিল, কেতিয়াবা এইবোৰ হাকামাৰ (এৱিধ জাপানী পটলুং) ওপৰতো পৰিধান কৰা হৈছিল।

কোফুন যুগত চীনা দূতসকলৰ জৰিয়তে জাপানলৈ পৰম্পৰাগত চীনা পোছাকৰ পৰিচয় ঘটিছিল। দুই দেশৰ মাজত হোৱা প্ৰব্ৰজন আৰু টাং ৰাজবংশৰ ৰাজসভালৈ যোৱা দূতসকলৰ ফলত চীনা শৈলীৰ সাজ-পাৰ, ৰূপ আৰু সংস্কৃতি জাপানী ৰাজকীয় সমাজত অত্যন্ত জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। জাপানী সাম্ৰাজ্যবাদী ৰাজসভাই অতি ক্ষিপ্ৰতাৰে চীনা শৈলীৰ সাজ-পাৰ আৰু পোছাক গ্ৰহণ কৰিছিল। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্থ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে জাপানৰ পুৰোহিত-ৰাণী আৰু জনজাতীয় মুৰব্বীসকলৰ ছবিত তেওঁলোকক চীনৰ হান ৰাজবংশৰ দৰে একে ধৰণৰ পোছাক পিন্ধা দেখা গৈছিল। শ্বুছুইন মন্দিৰত সংৰক্ষিত 'শ্বিবুৰী' টাই-ডাই কাপোৰৰ আটাইতকৈ পুৰণি নমুনাৰ উৎস চীন দেশ বুলি প্ৰমাণ পোৱা গৈছে, কাৰণ সেই সময়ত এনে কাপোৰ উৎপাদন কৰাৰ বাবে জাপানৰ সক্ষমতা সীমিত আছিল (চাওক: তানমোনো)।

অশোক যুগ (৫৩৮–৭১০ খ্ৰীষ্টাব্দ)