বিহুনাম

অসমীয়া লোকসকলৰ বাপতিসাহোন উৎসৱ বিহুৰ সময়ত গোৱা পৰম্পৰাগতভাৱে চলি অহা গীতসমূহকে বিহুনাম বুলি কোৱা হয় যদিও অজ্ঞতাবশতঃ বহুতে বিহুগীতো বোলে। সেয়ে, বৰ্তমান সময়ত বিহুগীত আৰু বিহুনাম দুয়োটাকে সমাৰ্থক শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসমীয়া জনজীৱনৰ লগত জড়িত সকলো বিষয়েই বিহুনামত স্থান লাভ কৰিছে। মুখ্যতঃ পৰম্পৰাগত বিহু অনুষ্ঠানকেইটাৰ আধাৰতে বিহুনামবোৰ ৰচিত আৰু পৰিৱেশিত হৈ আহিছে।

উদ্ধৃতি

বিহুনামত ঐতিহাসিক চৰিত্ৰ

উজাই ৰজা দুৱাৰ ৰাজমাও ওলালেসজাই কিৰিঙীয়া হাতী।নাচনী গাৰে চোলাটো ফাটিলেকাকতিক আনাগৈ মাতি॥
সোণৰ ধোঁৱাখোৱাত খালি ঐ মণিৰাম ৰূপৰ ধোঁৱাখোৱাত খালি। দেৱান হ’বৰে বেছিদিনে নহ’ল ডিঙিত চিপেজৰী ল’লি।
কাউৰী কাউৰী অজাতি কাউৰীকি খাই বোলালি ঠোঁট।বৰদুৱাৰৰ মুখতে নাহৰক কাটিলেতাকে খাই বোলালি ঠোঁট।
হাঁচতি ব’লোঁ মই শৰাইত থলোঁ মইউৰি গ’ল বগলীৰ লগত। হাঁচতি ঐ লুইতৰ শিহুআজিয়েই যাবগৈ ব’হাগৰ বিহু।
বাগানৰ চৰ্দাৰে লাইনত চিঞৰেকামজাৰি কামজাৰি বুলি।আমি ডেকাহঁতে চোতালত চিঞৰোঁহাঁচতি হাঁচতি বুলি।
ই বোলে শিপিনী, সি বোলে শিপিনী,শিপিনী কিমানৰ কাজী।ফুলামকৈ হাঁচটি উলিয়াই নিদিলেশিপিনীক ঠেকেছিম আজি॥

বিহুনামত নদ-নদী

চিৰিপ চিৰিপ কৰি কাপোৰ ধুই আছিলোঁ চিৰি লুইতলৈ চাই।চিৰি লুইততে সুহুৰি মাৰিলে চেনাই নাও মেলি যাই॥
ন নৈ চাপৰিত,বহাগৰ বা লাগি কহুঁৱা বন হালিছে বিহুৰে তলিতে, আমাৰে নাচনী উলাহতে নাচিচে॥

বিহুনামত চৰাই

নৈ ভেঙুচীয়া পাকে ঐ ঘুনুচানোশুনো কেতেকীৰ মাত।এদালি দুদালি লিহিৰি গজিছেধনে পানীখোৱা ঘাট॥
নইৰে শুৱনী গঙাকৈ চিলনী ফুলনি শুৱনী বন।চেনেহী শুৱনী দেহৰে জুৰণিপীৰিতি কৰিব মন॥
কুহু কুহু কৰি কপৌৱে কান্দিলে ডাউকী কান্দিলে ৰৈ।
ওপৰে উৰিলে মলয়াত ঘূৰিলে কাৰে যুৰীয়া পাৰ। ধুনীয়া পিলিঙা মোকে নিব খোজ কিমান ধন ভাঙিব পাৰ।
শালিকী চৰায়ে কিৰিলি পাৰিলে গছৰ গুটি খাবলৈ পায়।আমি সমনীয়াই কিৰিলি পাৰিছোঁ বিহু মাৰিবলৈ পায়।
অতিকৈ চেনেহৰ মুগাৰে মহুৰাতাতোকৈ চেনেহৰ মাকো।তাতোকৈ চেনেহৰ ব’হাগৰ বিহুটিনেপাতি কেনেকৈ থাকোঁ।
ব'লা যাওঁ ভাটিলৈ লুইতৰ দাঁতিলৈ আনোগৈ কঁপাহৰ জোলা,তুমি বৈয়ে ল'বা ৰিহাকৈ মেখেলা মোকো বৈয়ে দিবা চোলা।
এটা বাটিত নহৰু এটা বাটিত পনৰুএটা বাটিত খুতুৰা শাক।বছেৰেকৰ বিহুতে আৰ্শীবাদ কৰিছো গৃহস্থ কুশলে থাক॥
কাণতে জিলিঙিল (গ) নৰা-জাঙেপাই (ঘ)গাতে গোমেচেঙৰ (ঙ) চোলা ঐ লাৱৰীগাতে গামেচেঙৰ চোলা।
চকলা যে কাটৰে মই পণি (চ) কাটিলোঁ—লেডেঙৰ কোঁপলৈ চাই।আজি নিকা অপনত বেয়া কৈ দেখিলোঁপণিকনে অৰাব পায়।
নাচনী নৰিয়া পৰিল ঐ চেনেঙানাচনী নৰিয়া পৰিলনাচনীৰ অলনি কুকুৰা কাটিল(ছ)নাচনী উটিয়ে বয়িল।
পাহাৰৰ নিজৰা অ’হ’ ৰাণুমাই মৰম লগা চেহেৰা৷চেহেৰাটি নিবলৈঅ’হ’ ৰাণুমাই হাতত নাহিল কেমেৰা৷ গোলাপ ফুলৰ বাগিছাঅ’হ’ ৰাণুমাই সযতনে ৰাখিবাঅচিনাকি ভোমোৰাঅ’হ’ ৰাণুমাই পৰিবলৈ নিদিবা৷অচিনাকি ভোমোৰাইঅ’হ’ ৰাণুমাই ফুলৰে মৌ চুমি খায়৷সেইকাৰণে গোলাপ ফুলঅ’হ’ ৰাণুমাই কলিতে মৰহি যায়৷
পকা পকা বিলাহীঅই জান কিনো মৰম দিলাহি৷ কিনো মৰম দিলাহিঅই জান বলিয়া কৰিলাহি মোক৷
বসন্ত কালত ভনী কুলিয়ে মাতেজিৰি জিৰি ফাগুনৰে অ’ ভনী পছোৱা বলে৷বিৰিখৰ ডালত ভনী ওলাল কুঁহিপাতবিহু বিহু তোমাৰ বাৰু অ’ ভনী লগা নাইনে গাত৷
কচুপাতে খজুৱায়, পদুম পাতে হহুঁৱায়তোমাৰেনো মৰমে, সদায়ে মোক কন্দুৱায়৷তুমি হৈছা পদুম পাত, মইনো হ’লোঁ কচুপাতওচৰ চাপি নাহিবা, খজুৱাব তোমাৰ গাহ্ৰদৰ পানী লুণীয়া, গোলাপ ফুল ঐ ধুনীয়াতাতোকৈনো ধুনীয়া, তুমি জানো নোহোৱা৷ নিম গছৰ তিতা পাত, কৃষ্ণচূড়াৰ মিহি পাত ওচৰ চাপি আহা চেনাই, লগাই যোৱা মিঠা মাতকুলিৰনো মাত শুৱলা, ভণ্টি তুমি ৰমলাধেমালিতে জোকালোঁ, বেয়া পালা হ’বলা ঐ নদীৰ পানী পৱিত্ৰ, তোমাৰে ভাল চৰিত্ৰঐ তোমাকনো বিয়া কৰাই, নহওঁনো মই দৰিদ্ৰ৷অৰ্জুন গছৰ কুহিপাত, মেঘে মাৰে বজ্ৰপাত অচিনাকি ছোৱালীলৈ, কেলেই মাৰা চকুৰ পাটঅ দাদা জয়ন্ত, নকৰিবা আনন্দ এদিন মায়ে কৈছিলে, আমাৰ আছে সমন্ধ ঐ কচুপাতে খজুৱায়, পদুম পাতে হহুঁৱায়....
শিৱৰ বস্ত্ৰ বাঘৰ ছাল ভণ্টি তোমাৰ যৌৱন কালডেকাৰ লগত ঘূৰি ফুৰা তোমাৰ বাবে নহয় ভাল৷অ’ মন শতৰু শিৱই বজায় ডম্বৰু৷
ঢোলৰ নো গিৰগিৰনিতাঁতৰনো খিটখিটনি কুলি-কেতেকীৰ বিননিপালোঁ বিহুৰ জাননী৷ মাৰাকো সুধিবা দেউতাৰাকো জনাবানাযাবা বিহু এৰি নাযাবা সোণ আঁতৰিঘুনুক-ঘানাককৈ শুনিছোঁতোমাৰ বিয়াৰ বাতৰিতোমাৰ হেনো ব’হাগত বিয়া হেৰা নাচনীনাযাবা বিহু এৰি, নাযাবা সোণ আঁতৰি৷মৰম লাগে তোমালৈ, লৈ যাম আমাৰ ঘৰলৈমায়া ডোলে বান্ধি থ’ম, আহিব নোৱাৰাকৈ৷ মাৰাকো সুধিবা দেউতাৰাকো জনাবানাযাবা বিহু এৰি নাযাবা সোণ আঁতৰি৷ঢোলৰ নো গিৰ গিৰনিতাঁতৰনো খিটখিটনি...
লাদৈ ভাদৈ চম্পা দৈ খাৰু মনি সোলোকাই থৈ আহগৈঠেকেচি নেকেচি জাকৈ বাম পদুমনি পুখুৰিত পানী খাম্, আমুকী আহ বেটি তামুকী আহ বেটি বিহু মাৰিবলৈ যাওঁ
চ'তে গৈয়ে গৈয়ে কে কো কে কলিবহাগী পালেহি কে কো কে কলিফুলিলে ভেবেলী লতা ঐকে কো কে কলিঠুনুপাক ক’ত থলি ঠুনুপাকত নাই ধন নাচনি নাচিবৰ মন৷
হয় বা অ ল্' ল'হয় বা ত ল্' ল' চপাই নাহৰৰে কলি অ বাই ৰৈ বৈ যাম খাওঁতাও নাই ৰিচি পৌ চিপৌ হ হ হেই খাৱ যদি খা নাখাৱ যদি যা কি কৰোঁ কি কৰোঁ বুঢ়ীমাৰে চা।
মোৰে দুখে এ দেখি কান্দে বনৰ পখী কান্দে বনৰ পখী; হৰিণাই চিঞৰে বনত। কপৌফুল বুটলি তোলৈ মনত পৰে তোলৈ মনত পৰে তোৰ জানো নপৰে মনত।

উৎস

বাহ্যিক সংযোগ

বিহুগীত (ৱিকিপিডিয়া)

শ্ৰেণী:অসমীয়া মৌখিক সাহিত্য