মৃদু মৌচম বৰা

মৃদু মৌচম বৰা (জন্ম: ১ জুলাই, ১৯৮০) অসমৰ সংস্কৃতি সংৰক্ষণকাৰী, পাণ্ডুলিপি চিত্ৰশিল্পী, নাট্য আহাৰ্য বিশেষজ্ঞ, শিক্ষক আৰু গবেষক। তেওঁ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ নামত গঠিত “Society for Srimanta Sankaradeva” অনুষ্ঠানৰ সাধাৰণ সম্পাদক আৰু পৰম্পৰাগত শিল্পসংস্কৃতিৰ সংস্থাপনাৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিষ্ঠিত “CIHNA: The Ethos of Tradition” নামৰ গৱেষণা-সংস্থাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক। তেওঁ পৰম্পৰাগত পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ, অঙ্কীয় নাট্যকলা, চিত্ৰাংকন আৰু নাট্য আহাৰ্য নিৰ্মাণৰ সৈতে জড়িত।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা

অসমৰ নগাঁও জিলাৰ ঢিং অঞ্চলৰ আঠগাঁৱত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ ঢিং কে.বি. উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা ১৯৯৬ আৰু ১৯৯৯ চনত যথাক্ৰমে মাধ্যমিক আৰু উচ্চতৰ মাধ্যমিক উত্তীৰ্ণ হয়। ২০০২ চনত ঢিং মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা ৰসায়নত স্নাতক (বি.এছ.চি.) ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তদুপৰি ২০১৬ চনত কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ ৰাজ্যিক মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনত ডি.ইল.এড. ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তদুপৰি তেওঁ ২০০১ চনত নগাঁৱৰ স্কুল অৱ ড্ৰয়িং এণ্ড পেইণ্টিঙৰ কল্লোলৰ পৰা ড্ৰয়িং এণ্ড পেইণ্টিঙৰ ন বছৰৰ পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰে।

পেচাগত আৰু সৃষ্টিশীল অভিজ্ঞতা

মৃদু মৌচম বৰা পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ, প্ৰাচীন নথিপত্ৰৰ নথিভুক্তকৰণ আৰু অসমীয়াৰ ঐতিহ্যবাহী সাংস্কৃতিক উপাদানসমূহৰ চিত্ৰাঙ্কনৰ ক্ষেত্ৰত এগৰাকী সুদক্ষ ব‍্যক্তি। তেওঁ ২০০৫ চনত “ন্যেশনেল মিছন ফৰ মেনুছ্ক্ৰিপ্টছ্‌”, নতুন দিল্লীৰ বাবে পাণ্ডুলিপি সমীক্ষক হিচাপে কাম আৰম্ভ কৰিছিল। ২০০৮ চনৰ ৯ মাৰ্চৰ পৰা ২০১১ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰলৈকে তেওঁ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ, পাঞ্জাবাৰীত থকা “পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ প্ৰকল্প”-ত ‘জ্যেষ্ঠ ক্ষেত্ৰ সংৰক্ষণকাৰী’ হিচাপে কৰ্মৰত আছিল। এই প্ৰকল্পটি ‘ন্যেশনেল মিছন ফৰ মেনুছ্ক্ৰিপ্টছ্‌’ৰ অধীনত চলিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ ছিলচৰৰ জি. চি. কলেজত অৱস্থিত মেনুছ্ক্ৰিপ্ট ৰিচ’ৰ্ছ চেণ্টাৰৰ সমন্বয়ক শ্ৰী উৎপল দাসৰ অধীনত ‘নথিপত্ৰ বিশেষজ্ঞ’ হিচাপে কাম কৰিছিল।

২০১২ চনৰ ১৯ অক্টোবৰৰ পৰা ২৫ অক্টোবৰলৈ শিৱসাগৰৰ আমগুৰিত থকা ‘টাই ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ’-ত অনুষ্ঠিত পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ শিবিৰত তেওঁ প্ৰশিক্ষক হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰে। এই শিবিৰ ‘টাই আহোম উন্নয়ন পৰিষদ, অসম’-ৰ আৰ্থিক সহায়ত আয়োজিত হৈছিল। ২০১৩ চনৰ ২ ফেব্ৰুৱাৰী পৰা ৫ মাৰ্চলৈকে তেওঁ ‘ন্যেশনেল আৰ্কাইভছ্‌’ৰ অধীনত শ্ৰী শ্ৰী নৰোৱা বালি সত্ৰ, নগাঁৱত অনুষ্ঠিত এক মাহব্যাপী পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ শিবিৰতো প্ৰশিক্ষক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। তেওঁ এতিয়ালৈকে বিভিন্ন চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰী প্ৰকল্পত ফ্ৰীলেন্স সংৰক্ষণকাৰী, নথি প্ৰস্তুতকাৰী আৰু পাণ্ডুলিপি চিত্ৰাঙ্কনকাৰী হিচাপে কাম কৰি আহিছে।

২০১৮ চনৰ মে’ মাহৰ পৰা অক্টোবৰলৈকে তেওঁ মাজুলীৰ দক্ষিণপাট সত্ৰত অনুষ্ঠিত ‘পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ প্ৰকল্প’-ত ‘প্ৰকল্প বিষয়াৰ’ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰকল্পটো ইণ্ডিয়ান নেচনেল ট্ৰাষ্ট ফৰ আৰ্ট এণ্ড কালচাৰেল হেৰিটেইজ (INTACH)ৰ অধীনত সমাপন কৰা হৈছিল আৰু ডাচ সংস্থা Prince Claus Fundৰ দ্বাৰা পৃষ্ঠপোষকতা প্ৰাপ্ত আছিল। ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা মাৰ্চলৈকে তেওঁ মায়ঙত অনুষ্ঠিত ‘পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ প্ৰকল্প’-ত ‘মূল সংৰক্ষণ বিশেষজ্ঞ’ হিচাপে কৰ্মৰত আছিল। এই প্ৰকল্পটোৰ পৃষ্ঠপোষক আছিল জাৰ্মান সংস্থা Gerda Henkel Stiftung। ২০২২ চনৰ এপ্ৰিলৰ পৰা ২০২৩ চনৰ মাৰ্চলৈকে তেওঁ ‘ড° সূৰ্য্য কুমাৰ ভূঞা স্মাৰক ট্ৰাষ্ট, অসম’-ৰ অধীনত মৰিগাঁৱৰ নাৰোৱা কুজি সত্ৰ আৰু নগাঁৱৰ নাৰোৱা বলি সত্ৰত পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ প্ৰকল্পৰ সমন্বয়কৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।

২০১০ চনত তেওঁ ‘প্ৰগতি আহাৰ্য্য’ নামৰ এখন গোট গঠন কৰে। এই গোটখনে বিগত পন্ধৰ বছৰৰ পৰা অসমজুৰি আংকীয়া নাটৰ বাবে খাঁটি আৰু পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক প্ৰস্তুত কৰি যোগান ধৰি আহিছে। তেওঁ ২০১৬ চনৰ ৩ ছেপ্টেম্বৰত ধিংত ‘আহাৰ্য্য প্ৰডাকশ্যন চেণ্টাৰ’ স্থাপন কৰে। এই কেন্দ্ৰটি ‘শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ সমাজ’-ৰ অধীনত পৰিচালিত, যাৰ উদ্দেশ্য হ’ল ভাওনাৰ পৰম্পৰাগত পোছাক সম্বন্ধীয় জ্ঞানৰ সংৰক্ষণ আৰু বিস্তাৰ। ২০১২ চনৰ পৰা ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰলৈকে তেওঁ নগাঁৱৰ চোনাৰিগাঁও মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়ত ‘সৰ্বশিক্ষা শিক্ষা অভিযান, অসম’-ৰ অধীনত বিজ্ঞান শিক্ষক হিচাপে কৰ্মৰত আছিল। ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা তেওঁ অসম চৰকাৰৰ স্কুল শিক্ষা বিভাগৰ অধীনত শিক্ষক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। উল্লেখযোগ্যভাৱে, তেওঁ ৰয়েল গ্ল’বেল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উদ্যোগত চলি থকা এটি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰকল্পত অংশ লৈ আছে, য’ত ৫০খন ব্ৰজাৱলী আৰু পুৰণি অসমীয়াত লিখা সাঁচিপাতৰ পাণ্ডুলিপি আধুনিক অসমীয়া ভাষালৈ অনুবাদ কৰা হৈছে।

পাণ্ডুলিপিৰ চিত্ৰাঙ্কন আৰু সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত অভিজ্ঞতা

মৃদু মৌচম বৰাই পৰম্পৰাগত কাগজ, ৰঙ আৰু প্ৰাচীন ধাৰণাৰে পাণ্ডুলিপি চিত্ৰাঙ্কন আৰু সংৰক্ষণৰ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰ্য সম্পন্ন কৰিছে। তেওঁ পৰম্পৰাগত শৈলী আৰু উপাদান ব্যৱহাৰ কৰি “অৰ্জুন ভঞ্জন” আৰু “চোৰা-ধৰা” শীৰ্ষক দুখন সচিত্ৰ পাণ্ডুলিপি প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই পাণ্ডুলিপিসমূহ “সচিত্ৰ আঙ্কাৱলী” প্ৰকল্পৰ অধীনত সংগৃহীত, সম্পাদিত আৰু প্ৰকাশিত হৈছিল। এগৰাকী বিশিষ্ট পণ্ডিত নাৰায়ণ চন্দ্ৰ গোঁসামী (ডি.লিট.)য়ে এই সংকলন সম্পাদনা কৰিছিল। তেওঁ নতুন দিল্লীৰ **ন্যেশনেল স্কুল অৱ ড্ৰামা**ৰ এটা প্ৰকল্পৰ বাবে “পাৰিজাত হৰণ” নামৰ আন এখন সচিত্ৰ পাণ্ডুলিপি প্ৰস্তুত কৰিছে।

২০১৬ চনৰ পৰা তেওঁ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ ১২খন অংকীয়া নাটৰ পাণ্ডুলিপিৰ পৃষ্ঠা (ফলিঅ’)-ত পৰম্পৰাগত শৈলী আৰু ৰঙেৰে সচিত্ৰ চিত্ৰাঙ্কন প্ৰকল্পত কৰ্মৰত হৈ আছে। “সচিত্ৰ আঙ্কাৱলী” নামৰ এই প্ৰকল্পটি মাজুলীৰ কমলাবাৰী সত্ৰৰ সত্ৰাধিপতি নাৰায়ণ চন্দ্ৰ গোঁসামীৰ পৃষ্ঠপোষকতাত চলি আছে। তেওঁ লোহিত চন্দ্ৰ গোঁসামী দ্বাৰা ৰচিত “চিহ্ন যাত্ৰা” (আৰিহী) নামৰ এখন নতুন নাটৰ পাণ্ডুলিপি সংস্কৰণো প্ৰস্তুত কৰিছে। এই পাণ্ডুলিপিত শংকৰদেৱে বৰ্ণনা কৰা সাতখন বৈকুণ্ঠৰ সচিত্ৰ চিত্ৰাঙ্কন সন্নিবিষ্ট আছে। ২০১৬ চনৰ ২৭ মাৰ্চত কেন্দ্ৰীয় সংস্কৃতি মন্ত্ৰালয়, ভাৰত চৰকাৰৰ আৰ্থিক সহায়ত ড° ভৱানন্দ বৰবায়নৰ পৰিচালনাত তেওঁ অংকীয়া নাট “চিহ্ন যাত্ৰা”ৰ বাবে বৈকুণ্ঠৰ সাতখন আশ্ৰয়ক লৈ চিত্ৰাঙ্কন প্ৰস্তুত কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ পৰম্পৰাগত পদ্ধতিত সাঁচিপাতত ১৫খন বৰগীতৰ পাণ্ডুলিপি প্ৰস্তুত কৰিছে।

কৰ্মশালা আৰু প্ৰদৰ্শনৰ অভিজ্ঞতা

মৃদু মৌচম বৰাই অসমৰ পৰম্পৰাগত সচিত্ৰ পাণ্ডুলিপি চিত্ৰাঙ্কন,অংকীয়া ভাওনা আৰু সাংস্কৃতিক পেইণ্টিঙৰ ক্ষেত্ৰত বহুতো কাৰ্যশালা, প্ৰদৰ্শনী আৰু ৰাষ্ট্ৰীয়-আন্তৰ্জাতিক শিবিৰত অংশ গ্ৰহণ আৰু পৰিচালনা কৰিছে। ২০০৯ চনত তেওঁ ভূপালত অৱস্থিত ‘‘ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ সংগ্ৰহালয়ৰ ৩৩তম প্ৰতিষ্ঠা দিৱসত অসমৰ সচিত্ৰ পাণ্ডুলিপিৰ বিষয়ে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ২০১১ চনত মণিপুৰত অনুষ্ঠিত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলীয় শিল্পী শিবিৰত অংশগ্ৰহণ কৰে। তেওঁ গুৱাহাটী, ধিং, শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ, বৰদোৱা, যোৰহাট, কামপুৰ, তিতাবৰ, লখিমপুৰ আদি স্থানত “পাণ্ডুলিপি প্ৰস্তুত আৰু শংকৰী চিত্ৰাঙ্কন” বিষয়ক বহু পুৰণি কাৰ্যশালা পৰিচালনা কৰিছে।

আহাৰ্য (অংকীয়া ভাওনাৰ সাজ-সজ্জা) বিষয়ক ৩০ দিনীয়া কৰ্মশালাতো তেওঁ সমল ব্যক্তি হিচাপে আমন্ত্ৰিত হৈছে। ২০১৯ চনত নেপালৰ পোখৰাত অনুষ্ঠিত প্ৰথম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প কৰ্মশালা আৰু প্ৰদৰ্শনীত তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰে। লগতে তেওঁ ২০২১ চনত অসমৰ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত অনুষ্ঠিত পাণ্ডুলিপি চিত্ৰাঙ্কন কৰ্মশালা, বিহাৰৰ নৰেন্দ্ৰপুৰত আৰ্থশিলা নেচনেল ফ’ক আৰ্ট সিম্পোজিয়াম, ঝাৰখণ্ডত ৰাষ্ট্ৰীয় জনজাতি চিত্ৰশিল্পী শিবিৰত সক্ৰিয়ভাৱে অংশ লৈছে। তেওঁৰ এইধৰণৰ প্ৰচেষ্টাই অসমৰ পৰম্পৰাগত চিত্ৰাঙ্কন আৰু অংকীয়া ভাওনা শিল্পক নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত পৰিচয় কৰাই দিয়াত বিশেষ অৱদান আছে।

প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ

মৃদু মৌচম বৰাই পাণ্ডুলিপি আৰু অসমৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সন্দৰ্ভত কেইবাখনো গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থ প্ৰস্তুত আৰু সম্পাদনা কৰিছে। তদুপৰি তেখেতে এই বিষয়তে বহুতো আলোচনী, গৱেষণা পত্ৰ আদিত লেখা প্ৰকাশ কৰিছে। তেখেতৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰকাশিত কিতাপসমূহ হ’ল—
বালীসত্ৰ পাণ্ডুলিপিৰ বৰ্ণনামূলক তালিকা (“Descriptive Catalogue of Balisattra Manuscripts”) — ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আৰ্কাইভ, নতুন দিল্লী, ২০১৫
মায়াবিদ্যাৰ ভূমি মায়ঙৰ পাণ্ডুলিপি তালিকা (“Catalogue of Manuscripts from Mayong, The Land of Magic”) — ইণ্ডিয়ান নেচনেল ট্ৰাষ্ট ফৰ আৰ্ট এণ্ড কালচাৰেল হেৰিটেজ, অসম শাখা, ২০২১
দক্ষিণপাট সত্ৰ, মাজুলীত সংৰক্ষিত পাণ্ডুলিপিৰ তালিকা (“Catalogue of Manuscripts Preserved at Dakhinpat Satra, Majuli”) — ইণ্ডিয়ান নেচনেল ট্ৰাষ্ট ফৰ আৰ্ট এণ্ড কালচাৰেল হেৰিটেজ, অসম শাখা, ২০২১

প্ৰদৰ্শনীসমূহ

মৃদু মৌচম বৰাই বহুতো ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ প্ৰদৰ্শনীত তেওঁৰ চিত্ৰকলা, পাণ্ডুলিপি চিত্ৰকলা, আৰু অংকীয়া ভাওনাৰ আহাৰ্যসামগ্ৰী (পুৰণি পোছাক, মুখা গহনা আদি) প্ৰদৰ্শন কৰিছে। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰদৰ্শনীসমূহ হ’লঃ
২০০২ চনত ‘অমৰ অসম’ৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ‘অখিল অসম চিত্ৰকলা প্ৰতিভা সন্ধানী প্ৰতিযোগিতা’।
২০০৪ চনত ‘শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ’, গুৱাহাটী, অসমৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ‘উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰথম ৰাজ্যিক শিল্প প্ৰদৰ্শনী’।
২০০৫ চনত নতুন দিল্লীৰ প্ৰগতি মৈদানত ইণ্ডিয়ান ট্ৰেড প্ৰমোশন অৰগানাইজেচনৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ‘উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল এক্সপ’ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী।
২০০৮ চনত শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ‘পঞ্চম উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী’।
২০১০ চনত ‘ফ্ৰেণ্ডছ অৱ অসম এণ্ড চেভেন চিষ্টাৰ্ছ’ৰ উদ্যোগত গুৱাহাটী প্ৰজ্ঞোতি আই.টি.এ.ত অনুষ্ঠিত ‘পাণ্ডুলিপি চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী’।
২০১২ চনত গুৱাহাটীত আৰু ২০১৩ চনত গহপুৰত অনুষ্ঠিত ‘সেতুবন্ধ’ কাৰ্যসূচীত পাণ্ডুলিপি চিত্ৰকলা প্ৰদৰ্শন।
২০১৫ চনত গুৱাহাটীৰ ৰবীন্দ্ৰভৱনত ‘সংগীত নাটক একাডেমী’ৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ‘নৃত্যপৰ্ব-২০১৫’ত অংকীয়া ভাওনাৰ আহাৰ্যৰ প্ৰদৰ্শনী।
২০১৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত মুম্বাইত অনুষ্ঠিত ‘মেক ইন ইণ্ডিয়া উইক’ত অংকীয়া ভাওনাৰ পৰম্পৰাগত পোছাক, মুখা আৰু গহনাৰ প্ৰদৰ্শনী।
২০১৬ চনৰ ২৫ ডিচেম্বৰত ডুলীয়াজানত অনুষ্ঠিত ‘সংগীতম’ কাৰ্যসূচীত আহাৰ্যৰ প্ৰদৰ্শনী।
২০১৭ চনত কলকাতাত অনুষ্ঠিত ‘ইণ্ডিয়ান নেচনেল এক্সিবিশন’ত অংকীয়া ভাওনাৰ প্ৰদৰ্শনী।
২০১৭ চনৰ আগষ্ট মাহত নগাঁৱত অনুষ্ঠিত ‘ৰং প্ৰতিভা’ কাৰ্যসূচীত পৰম্পৰাগত আহাৰ্যৰ প্ৰদৰ্শনী।
২০২৩ চনৰ ৩-৫ নৱেম্বৰ তাৰিখত নতুন দিল্লীৰ ‘ইণ্ডিয়া হেবিটেট চেণ্টাৰ’ত অনুষ্ঠিত ‘Silent Conservation: From Margins to the Centre’ শীৰ্ষক ৰাষ্ট্ৰীয় চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনিত অংশগ্ৰহণ।

পুৰস্কাৰ আৰু সন্মান

মৃদু মৌচম বৰাই তেওঁৰ শিক্ষা, চিত্ৰকলা আৰু সাংস্কৃতিক অবদানেৰে বিভিন্ন সময়ত গুৰুত্বপূৰ্ণ সন্মান আৰু পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছে। উল্লেখযোগ্য পুৰস্কাৰসমূহ হ’লঃ
“শিক্ষক গৌৰৱ বঁটা” (২০১৯)– সদৌ অসম প্ৰাথমিক টেট উৎীৰ্ণ শিক্ষক সমাজ, অসমৰ পৰা প্ৰদান কৰা বঁটা
“Academic Encouragement Award” (২০১৯)– চিএছআইআৰ-এনইআইএছটি (CSIR-NEIST), যোৰহাট, অসম*ৰ পৰা প্ৰদান কৰা বঁটা।
“Artist Felicitation Award” (২০২১)– সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা বিভাগ, অসম চৰকাৰ
ৰাজ্যিক কৃতজ্ঞতা বঁটা ( ২০২৫) - লুইত-জিষ্ট কমিউনিকেচন এডুকেচনেল ট্ৰাষ্ট, অসম।
বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰশিল্পী বঁটা ( ২০২৬) - News24অসম

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি