মাৰীচৰ মৃগৰূপ ধাৰণ

১০ অধ্যায় ।

মাৰীচ আৰু ৰাৱণৰ মন্ত্ৰণা

দুলৰি ।

ৰাৱণে বোলয়,         মাৰীচ মমাই,

তুমি মোৰ মহাপাত্ৰ ।

মোক কি কৰিতে,         পাৰয় ৰাঘৱে,

মানুষ গোটসে মাত্ৰ ॥১

দশৰথ সুত,         পাপৰ চৰিত্ৰ,

নজানয় ধৰ্ম্মলেশ ।

স্ত্ৰীৰ বচনে,         ভাৰ্য্যা ভাতৃ সমে,

আসি ভৈল বন দেশ ॥২

মানুষ ৰাঘৱ,         হোৱে বৰ বীৰ,

কেমনে তই জানস ।

কি কাৰণে মোক,         মাৰীচ মমাই,

বাক্য বিষ বৰিষস ॥৩

ত্ৰৈলোক্য বিজয়ী,         দুৰ্জ্জয় ৰাৱণ,

মোৰ বীৰ নেদেখস ।

মোহোৰ আগত,         মানুষ ৰামক,

মুনিষ বুলি লেখস ॥৪

বাপেকে বনক,         ডাকিলে নহয়,

পিতৃত সিটো ভকত ।

তেহ্নয় সহস্ৰ,         কোটি একোৰামো,

নুহিকে মোক শকত ॥৫

কুৱেৰ দাদাক,         যুদ্ধত জিনিয়া,

লঙ্কাদেশ কাঢ়ি লৈলোঁ ।

ত্ৰিদশক জিনি,         ৰণচেৰ কৰি,

কীৰিতিক বৰ থৈলোঁ ॥৬

পাতাল পুৰত,         ন ভৈলে শকত,

মোক বৰ বৰ নাগে ।

মানুষ গোটক,         মুনিষ বোলস,

কি হেতু মোহেৰে আগে ॥৭

ইটো পৃথিবীৰ,         ৰাজাগণ যত,

মহাবীৰ বোলাইলেক ।

সি সব সমস্ত,         মোহোৰ আগত,

উচিত দণ্ড পাইলেক ॥৮

মাৰীচ মমাই,         তুমি মহাবীৰ,

মোহোৰ বচন শুন ।

নুপুছিলে কথা,         আপুনি কহৱৈ,

মন্ত্ৰীৰ নুহিকে গুণ ॥৯

ত্ৰিদশে ৰামৰ,         সহায়ক ভজি,

এহি যে কাৰ্য্য সাধিব ।

তথাপি সীতাক,         হৰি লঙ্কা নিব,

দৈৱে তাক ন বাধিব ॥১০

জানিবা মমাই,         মোহোৰ সীতাক,

ৰামে আৰ নপাইবেক ।

গম্ভীৰ সাগৰ,         তৰিয়া কেমনে,

লঙ্কাক লাগি যাইবেক ॥১১

অবশ্যেকে মই,         জানিবা খৰৰ,

কৰিবোহোঁ প্ৰতিকাৰ ।

পুনৰপি তুমি,         হেন লঘু বোল,

মোক নুবুলিবা আৰ ॥১২

হেন শুনি পাছে,         মাৰীচে বোলয়,

ৰাৱণৰ মন জানি ।

কেনেনো বিধাতা,         জানকী সীতাক,

এথা মিলাইলেক আনি ॥১৩

তোহোৰ ক্ষয়ৰ,         কাৰণে নেজানোঁ,

সীতা উতপতি ভৈল ।

সকল ৰাক্ষস,         কুলৰ মাথাত,

কালী পেচী পৰি গৈল ॥১৪

কমন মুগুধ,         মন্ত্ৰীয়ে তোহোক,

হেনয় বুদ্ধি দিলেক ।

তোক ন সহিয়া,         কোনে হেন মতে,

লঙ্কা পুৰী দহিলেক ॥১৫

ৰাৱণ ৰাজাৰ,         শ্ৰী সম্পত্তিক,

দেখিতে কোনেনো পাৰে ।

সেহিসে কাৰণে,         ৰামৰ হাতত,

উপায় কৰিয়া মাৰে ॥১৬

আপোনাৰ মই,         কথাক কহওঁ,

শুনিবি ৰাজা ৰাৱণ ।

বলৰ গৰ্ব্বত,         পূৰ্ব্ব কালে মই,

গৈলোঁ দণ্ডকাৰ বণ ॥১৭

বাছিয়া অনেক,         ৰাক্ষস সেনাক,

তুলত কৰিয়া লৈলোঁ ।

মহা মহা ঋষি,         সবক মাৰিয়া,

ভুঞ্জিয়া তৃপিতি ভৈলোঁ ॥১৮

পাছে এক বাৰ,         বিশ্বামিত্ৰ নামে,

ঋষিৰ থানক গৈলোঁ ।

ৰাক্ষসে সহিতে,         যজ্ঞ ছন্ন কৰি,

অনেক ঋষিক খাইলোঁ ॥১৯

ধৰ্ম্মৰ চৰিত্ৰ,         ঋষি বিশ্বামিত্ৰ,

তেহোঁ আতি বৰ তপী ।

পৰম কৃপালু,         অধৰ্ম্মক ডৰে,

মোকন মাৰিলা শাপি ॥২০

আতি মহাক্ৰুৰ,         ৰাক্ষসৰ জাতি,

আসঙ্গক বৰ পাইলোঁ ।

ৰাক্ষসক লৈয়া,         নিতে নিতে গৈয়া,

ঋষিগণ মাৰি খাইলোঁ ॥২১

হেন দেখি আছে,         বিশ্বামিত্ৰ পাছে,

গৈলা অযোধ্যাক লাগি ।

দশৰথ মহা-         ৰাজাত ঋষিয়ে,

ৰামক আনিলা মাগি ॥২২

পূৰ্ব্বকাল মতে,         যজ্ঞ আৰম্ভিয়া,

ঋষি সবে কৰে কাম ।

দিব্য ধনু শৰ,         হাতত ধৰিয়া,

ৰাখিয়া থাকিলা ৰাম ॥২৩

ঋষিক ভুঞ্জিয়া,         লাণ্টা পায়া পাছে,

চাপিলোঁহোঁ গৈয়া কোল ।

দেখাঁ দেখাঁ ৰাম,         বুলিয়া ঋষিৰ,

উথলিল মহাৰোল ॥২৪

আকাশত দেখি,         পাছে মোক লাগি,

ৰামে কৰিলন্ত শৰ ।

মহাবেগে গৈয়া,         হিয়াত পৰিয়া,

কম্পি গৈল কলেৱৰ ॥২৫

দেখোঁ অন্ধকাৰ,         ৰামৰ প্ৰহাৰ,

যেন শঙ্কৰৰ শূল ।

চেতন না পাইলোঁ,         আকাশে উৰাইলোঁ,

যেন শিমলীৰ তুল ॥২৬

ইন্দ্ৰৰ বজ্ৰৰ,         প্ৰহাৰতে শালি,

গাৱত মোৰ পৰিল ।

বৰৰ প্ৰসাদে,         মোহোৰ গাৱৰ,

লোম গাছো ন লৰিল ॥২৭

যত যত অস্ত্ৰ,         কৰিল প্ৰহাৰ,

মোহোক দেৱ অসুৰ ।

মোহোৰ কঠিন,         গাৱত পৰিয়া,

সৱে ভৈল মসিমুৰ ॥২৮

আপুনি জানাহা,         নৃপতি ৰাৱণ,

মাৰীচ যিমত বীৰ ।

কহোঁ স্বৰূপত,         ৰামৰ শৰত,

পৰিল দেখোঁ শৰীৰ ॥২৯

তুলা যেন ঠানে,         ৰাঘৱৰ বাণে,

গগনক খেদাইলেক ।

নিমিষেকে নিয়া,         সাগৰ চড়ায়া,

সি কুলত পেলাইলেক ॥৩০

পাচে চিৰ কালে,         কথমপি তথা,

চেতন মই লভিলোঁ ।

বন্ধু জন দেখি-         বাক ধীৰে ধীৰে,

লঙ্কাক লাগিয়া গৈলোঁ ॥৩১

অদ্যপি ৰামৰ,         প্ৰহাৰ সুমৰি,

ধৰিতে ন পাৰোঁ মন ।

সবে পৰিহৰি,         সি কাৰণে তপ,

কৰোঁ এহি তপোবন ॥৩২

শুনাঁ লঙ্কেশ্বৰ,         বিস্তৰ দুঃখক,

পাইলোঁ আমি অনুপম ।

যেখন তেখন,         সুমৰন্তে দেখোঁ,

হেৰ আসি পাইলে ৰাম ॥৩৩

এহিসে নিমিত্তে,         এৰিলোঁহোঁ চাৰ,

ভাৰ্য্যা পুত্ৰ পৰিবাৰ ।

প্ৰাণ অৱশেষ,         কেৱলে মোহোৰ,

তপ মাত্ৰ ভৈল সাৰ ॥৩৪

স্বৰ্গৰ ভিতৰে,         যতেক দেৱতা,

পাতালৰ যত নাগ ।

ইটো পৃথিবীৰ,         যত ৰাজা আছে,

তোমাক কৰিয়া আগ ॥৩৫

যেৱে সৱে মিলি,         একল ৰামক,

একেবাৰে কৰে ৰণ ।

ৰাঘৱৰ শৰ,         চোটত জানিবা,

সবাৰে হুইবে মৰণ ॥৩৬

মোহোৰ বচন,         সাৰ জানি তুমি,

উলটি লঙ্কাক যাহা ।

বিভীষণ বুদ্ধি-         মন্তত ইসব,

কথাক পুছিয়া চাহা ॥৩৭

ত্ৰিজটা তোমাৰ,         বহিনীত সুধি,

যেৱে তাৰা দেই সাহা ।

তিনিৰ সন্মতে,         পাচে নৃপবৰ,

জানকীক হৰিবাহা ॥৩৮

তোৰ হিত পক্ষ,         ত্ৰিজটা বহিনী,

হিত বিভীষণ ভাই ।

দুই হন্তত পৰে,         লঙ্কাৰ ভিতৰে,

তোৰ ইষ্ট কেহোঁ নাই ॥৩৯

তাৰা দুইজনে,         তোক যিটো বোলে,

সেহি বোল সাৰ কৰাঁ ।

চটুৱা মন্ত্ৰীৰ,         বচন নৃপতি,

বিদূৰতে পৰিহৰাঁ ॥৪০

হেনয় হিতক,         নুশুনিয়া তুমি,

কৰা যেৱে আন মন ।

সব বন্ধু জন,         মৰাইবাহা তেবে,

লঙ্কাৰাজ্য হুইব ছন ॥৪১

দুৰ্জ্জয় ৰামৰ,         হাতত সমস্তে,

বলদৰ্প হুইব চূৰ ।

অবিলম্বে তেৱে,         দেখিবা নৃপতি,

দুৰ্ব্বাৰ এ যমপুৰ ॥৪২

ৰামৰ চৰিত্ৰ,         পৰম অমৃত,

শুনাঁ সভাসদ জন ।

নিশ্চয় জানিবা,         ইসে মহাধৰ্ম্ম,

কলিমল কৰে ছন্ন ॥৪৩

পুণ্যক সঞ্চিয়ো,         যমক বঞ্চিয়ো,

সংসাৰ কৰি মোচন ।

এৰি আন কাম,         বোলাঁ ৰাম ৰাম,

ঘুষিয়োক ঘনে ঘন ॥৪৪