ৰামানন্দ সাগৰ

ৰামানন্দ সাগৰ (২৯ ডিচেম্বৰ ১৯১৭ – ১২ ডিচেম্বৰ ২০০৫; জন্মতে চন্দ্ৰমৌলি চোপ্ৰা) আছিল এগৰাকী ভাৰতীয় ছবি নিৰ্দেশক আৰু ধাৰাবাহিক নিৰ্মাতা। পৌৰাণিক ভাৰতীয় মহাকাব্য ৰামায়ণৰ কাহিনীৰ আধাৰত তেখেতে নিৰ্মাণ কৰা একে নামৰ ধাৰাবাহিকখন ১৯৮৭ চনত টেলিভিছনত সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল আৰু বিপুল জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰিছিল। ২০০০ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেখেতেক সন্মানীয় পদ্মশ্ৰী সন্মানেৰে বিভূষিত কৰে।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

বৰ্তমান পাকিস্তানৰ লাহোৰৰ আচল গুৰুত ৰামানন্দ সাগৰৰ জন্ম হৈছিল। ৰামানন্দ সাগৰক তেখেতেৰ আইতাকে (মাকৰ মাক) ভৰণ-পোষণ কৰিছিল। পুত্ৰ-সন্তানহীন আইতাকেই তেখেতেৰ নামটো চন্দ্ৰমৌলি চোপ্ৰাৰ পৰা সলনি কৰি ৰামানন্দ সাগৰ ৰাখিছিল। ১৯৪২ চনত সংস্কৃত আৰু পাৰ্চী ভাষাত সোণৰ পদকসহ তেখেতে পঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ঊত্তীৰ্ণ হৈছিল। 'ডেইলি মিলাপ' নামৰ বাতৰি-কাকত এখনৰো তেখেত সম্পাদক আছিল। তেখেতে বহুকেইটা চুটি গল্প, উপন্যাস, কবিতা, নাট্য লিখিছিল। সেইবোৰ ৰচনা কৰোঁতে তেখেতে ৰামানন্দ চোপ্ৰা, ৰামানন্দ বেদী, ৰামানন্দ কাশ্মিৰী নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

১৯৫০ৰ দশকত ৰামানন্দ সাগৰে পৃথ্বীৰাজ কাপুৰ পৃথ্বী থিয়েটাৰত এগৰাকী সহকাৰী মঞ্চ প্ৰবন্ধক হিচাপে যোগদান কৰে। কাপুৰৰ পিতৃসুলভ তত্ত্বাৱধানত তেখেতে তেতিয়াই কেইখনমান নাটো পৰিচালনা কৰে।

১৯৬০ চনত তেখেতে 'পেইগাম' ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ-লিখোঁতাৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা অৰ্জন কৰে। সেই ছবিখনৰ পৰিচালক আছিল এছ.এছ. ভাছান। অভিনয় কৰিছিল দিলীপ কুমাৰ, বৈজয়ন্তীমালা আৰু ৰাজ কুমাৰৰ দৰে শিল্পীয়ে।

তেখেতৰ দুখনামন সফল চলচ্চিত্ৰ হৈছে ঘুংঘত, আৰ্জু-যি দুখন ছবিয়ে যথাক্ৰমে ১৯৬০ আৰু ১৯৬৫ চনত ব্লকবাষ্টাৰৰ মৰ্যাদা পাইছিল। ১৯৬৪ চনত তেখেতে ক্লাছিক হিন্দী ছবি 'জিন্দেগী' নিৰ্মাণ কৰে। ১৯৬৮ চনত 'আঁখে' ছবিৰ বাবে তেখেতে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে। ধৰ্মেন্দ্ৰ আৰু মালা সিনহাই অভিনয় কৰা স্পাই-থ্ৰিলাৰ ছবিখন ১৯৬৮ চনৰ উল্লেখযোগ্য ছবিৰ ভিতৰত তালিকাভুক্ত হৈছিল।

১৯৮৫ চনত ৰামানন্দ সাগৰে 'দাদা দাদী কি কাহিনীয়া'ৰ জৰিয়তে টেলিভিছনৰ জগতত পদাৰ্পণ কৰে। সেইখনৰ পৰিচালক আছিল তেওঁৰ পুত্ৰ মোতি সাগৰ। ৰামানন্দ সাগৰে সেইখন প্ৰযোজনা কৰিছিল। ১৯৮৬ চনত ৰামানন্দ সাগৰে 'বিক্ৰম ঔৰ বেতাল' ধাৰাবাহিক পৰিচালনা কৰে। পৰৱৰ্তী কালত তেওঁলোকে 'সাগৰ আৰ্ট' বেনাৰৰ অধীনত ভাৰতীয় পৌৰাণিক কাহিনী অথবা ইতিহাসজড়িত কাহিনীৰে ধাৰাবাহিক নিৰ্মাণ কৰি গৈ থাকে। ১৯৮৭ চনৰ ২৫ জানুৱাৰী তাৰিখে তেওঁ নিৰ্মাণ কৰা ৰামায়ণৰ প্ৰথমটো খণ্ড দূৰদৰ্শনযোগে সম্প্ৰচাৰিত হয়। তেখেতৰ অইন দুখন জনপ্ৰিয় টিভি ধাৰাবাহিক হৈছে কৃষ্ণ, লৱ-কুশ। ইয়াৰ বাহিৰেও তেখেতে ধাৰাবাহিক 'আলিফ লেইলা' আৰু 'ছাই বাবা' নিৰ্মাণ কৰে।

২০১৯ চনৰ ডিচেম্বৰত তেওঁৰ পুত্ৰ প্ৰেম সাগৰে পিতৃৰ জীৱন-আধাৰিত গ্ৰন্থ 'An Epic Life: Ramanand Sagar, From Barsaat to Ramayan' প্ৰকাশ কৰে। আত্মজীৱনীখনত তেওঁৰ জীৱনৰ সংগ্ৰাম, উত্থানৰ কাহিনী সবিস্তাৰে বৰ্ণিত হৈছে।

বঁটা-সন্মান

পদ্মশ্ৰী, ২০০০ চনত
শ্ৰেষ্ঠ সংলাপকাৰৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা, ১৯৬০ চনত (পেইগাম ছবিৰ বাবে)
শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা, ১৯৬৯ চনত (আঁখে ছবিৰ বাবে)

চলচ্চিত্ৰপুঞ্জী

বৰ্ষ শিৰোনাম ছবি/ধাৰাবাহিক দায়িত্ব টোকা
২০০৫ Sai Baba TV series Director
১৯৯৩ Alif Laila TV Series Director
১৯৯২ Krishna TV series Director
১৯৮৮-৮৯ Luv Kush TV series Director
১৯৮৬ বিক্ৰম ঔৰ বেতাল TV series DirectorProducer
১৯৮৭-৮৮ ৰামায়ণ TV series DirectorProducerWriter
১৯৮৫ Salma Film DirectorProducer
১৯৮৩ Romance Film DirectorProducer
১৯৮২ Bagawat Film DirectorProducer
১৯৮১ Armaan Film Producer
১৯৭৯ Hum Tere Ashiq Hain Film Dialogue writerScreenplay writer
১৯৭৯ Prem Bandhan Film Director
১৯৭৬ Charas Film DirectorProducerWriter
১৯৭৩ Jalte Badan Film DirectorProducerWriter
১৯৭২ Lalkaar Film DirectorProducerWriter
১৯৭০ Geet Film DirectorProducer
১৯৬৮ Aankhen Film DirectorProducerWriter
১৯৬৫ Arzoo Film DirectorProducerWriter
১৯৬৪ Zindagi Film DirectorProducer
১৯৬৪ Rajkumar Film Dialogue writerScreenplay writer
১৯৬০ Ghunghat Film Director
১৯৫৯ Paigham Film Dialogue writer
১৯৫৮ Raj Tilak Film WriterDialogue writer
১৯৫৬ Mem Sahib Film Dialogue writer
১৯৫৪ Bazooband Film Director
১৯৫২ Sangdil Film Dialogue writerScreenplay writer
১৯৫৩ Mehmaan Film Director
১৯৫০ Jan Pahchan Film Dialogue writerScreenplay writer
১৯৪৯ Barsaat Film WriterDialogue writer Screenplay writer

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক
শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী