স্ত্ৰীবোধ (আলোচনী)

স্ত্ৰীবোধ (, ) গুজৰাটী ভাষাৰ এখন মাহেকীয়া আলোচনী আছিল। ১৮৫৭ চনত সমাজ সংস্কাৰকৰ এক গোটে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই আলোচনীখন ভাৰতৰ মহিলা পঢ়ুৱৈসকললৈ লক্ষ্য কৰি লিখা প্ৰাৰম্ভিক আলোচনীসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল।
মহিলা শিক্ষাৰ বিকাশ আৰু উন্নয়নত সহায় কৰিবলৈ আৰু মহিলা ঘৰুৱা জীৱনৰ সামগ্ৰিক মানদণ্ড উন্নত কৰিবলৈ আলোচনীখন মুকলি কৰা হৈছিল। জনপ্ৰিয় ধাৰণাৰ বিপৰীতে ইয়াত সামাজিক সংস্কাৰৰ বাবে ওকালতি প্ৰায় অনুপস্থিত আছিল। ইয়াক মুখ্যতঃ উচ্চ আৰু মধ্যবিত্ত মহিলাসকলক ভিক্ট'ৰিয়ান নৈতিকতাৰ তেতিয়াৰ প্ৰচলিত মানদণ্ডৰ সৈতে খাপ খোৱা এক মাধ্যম হিচাপে দেখা যায়। ১৯৫২ চনত ইয়াৰ প্ৰকাশ বন্ধ হয়।

ইতিহাস

'স্ত্ৰীবোধ আলোচনী' ১৮৫৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত পাৰ্চী আৰু হিন্দু সমাজ সংস্কাৰকৰ এক গোটে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। প্ৰগতিশীল বাতৰি কাকত 'ৰাষ্ট গোফতাৰ'ৰ সম্পাদক কে.এন. কাব্ৰা, ব্যৱসায়ী মঙ্গলদাস নাথুভয়, অধিবক্তা নানাভাই হৰিদাস আৰু সমাজ সংস্কাৰক কাৰচন্দাস মুলজীয়ে এই আলোচনী প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। সোৰাবজী শাপুৰজী বাঙালীয়েও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াক 'ডুফ্তুৰ আস্কাৰা প্ৰেছ'ৰ পৰা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল আৰু গুজৰাটৰ মহিলা পঢ়ুৱৈৰ প্ৰতি নিৰ্দেশিত প্ৰথম আলোচনী আছিল।

১৮৫৭ চনৰ পৰা ১৮৬৩ চনলৈ আলোচনীখন যুটীয়াভাৱে বেহেৰামজী গান্ধী, সোৰাবাজী শাপুৰজী, কাৰচন্দাস মুলজী, মঙ্গলদাস নাথুভয় আৰু নানাভাই হৰিদাসে সম্পাদন কৰিছিল। আৰু আন কেইজনমানক বাদ দি, তেওঁলোকৰ লেখকৰ ভূমিকাত সৃষ্টিশীল সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠাৰ পৰা মূলসুঁতিৰ ব্যক্তিত্বৰ অনুপস্থিতি আছিল। ১৮৭০ৰ দশকৰ পিছত ৰক্ষণশীল সাংস্কৃতিক পুনৰুজ্জীৱনবাদৰ প্ৰতি সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰ বৰ্ধিত সম্পৰ্কৰ সৈতে ইয়াক অধিক বৃদ্ধি পাইছিল। যিহেতু এই সময়ছোৱাক গুজৰাটী সাহিত্যত পণ্ডিত যুগ বুলি কোৱা হয়। সমসাময়িক স্থানীয় সাহিত্যশৈলীৰ সঠিক প্ৰতিনিধিত্ব নোহোৱা আলোচনীখনত এইটো প্ৰতিফলিত হৈছে।

আলোচনীখনে সামাজিক সংস্কাৰৰ বাবে ওকালতি কৰাৰ পৰা নিজকে প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে আঁতৰাই ৰাখিছিল। বিধৱা পুনৰবিবাহৰ বাবে ওকালতি কৰা প্ৰাৰম্ভিক সময়ত স্ত্ৰীবোধত প্ৰকাশিত কেইটামান কাল্পনিক অংশত বিধৱাসকলৰ দুৰ্দশাৰ বিষয়ে নেতিবাচক সুৰত বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। কিন্তু কতো বিধৱা পুনৰ বিবাহৰ বাবে স্পষ্টভাৱে আহ্বান কৰা হোৱা নাছিল। দেৱদাসীৰ যৌন শোষণ, কন্যা শিশু হত্যাৰ বিলুপ্তি, বাল্য বিবাহৰ ক্ষেত্ৰত দাম্পত্য অধিকাৰ পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সকলো ছোৱালীৰ বাবে যৌন সম্ভোগৰ বাবে সন্মতিৰ বয়স বৃদ্ধি কৰাকে ধৰি সামাজিক সংস্কাৰৰ অন্যান্য সমসাময়িক বিষয়বোৰৰ একেধৰণৰ প্ৰকাশিত সমলৰ অভাৱ আছিল। এয়া সমাজ সংস্কাৰকসকলৰ আন প্ৰকাশনৰ বিপৰীত আছিল। মুখ্যতঃ উচ্চ বৰ্ণৰ পুৰুষসকলক উদ্দেশ্য কৰি বিভিন্ন সামাজিক সংস্কাৰৰ বাবে কণ্ঠস্বৰৰ অধিবক্তা হিচাপে থকা সমসাময়িক আন আলোচনীৰ পৰা ই যথেষ্ট পৃথক আছিল। এই সকলোবোৰ বিষয় আলোচনীখনত বহু বছৰৰ পিছত উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। অৱশ্যে এই সমস্যাবোৰ চূড়ান্তভাৱে নিষ্পত্তি হোৱাৰ বহু দিনৰ পিছত ইয়াত উল্লেখ কৰা হৈছিল।

বিশেষকৈ কাব্ৰাৰ পৃষ্ঠপোষকতাৰ অধীনত ইউৰোপীয় কালজয়ী ৰচনাবোৰ অভিযোজিত আৰু ধাৰাবাহিক হোৱাৰ বাবে কাল্পনিক প্ৰবন্ধবোৰ সময়ৰ লগে লগে বৃদ্ধি পাইছিল।
ইয়াৰ ফলত পাঠকৰ সংখ্যা যথেষ্ট বৃদ্ধি হৈছিল।

মতামত

পণ্ডিতসকলে আলোচনীখনৰ জনপ্ৰিয় দৃষ্টিভংগীক সামাজিক সংস্কাৰৰ অধিবক্তা হিচাপে প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে। ওপৰোক্ত বিষয়বস্তুৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, পণ্ডিতসকলে এতিয়া কেৱল মহিলাসকলক পিতৃতান্ত্ৰিকতাৰ তেতিয়াৰ প্ৰচলিত মানদণ্ডৰ সৈতে খাপ খুৱাই লোৱা স্ত্ৰীবোধৰ প্ৰাথমিক উদ্দেশ্য বুলি গণ্য কৰে। ই মহিলাসকলৰ পৰা পুৰুষৰ প্ৰতি যোগ্য আচৰণক মূল বিষয় হিচাপে গণ্য কৰিছিল কিন্তু সামাজিক সংস্কাৰৰ বিষয়ে ৰাজহুৱা আলোচনাত লিপ্ত হোৱাৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে প্ৰস্তুত নাছিল।

নোট

তথ্য উৎস

বাহ্যিক সংযোগ

স্ত্ৰীবোধৰ নিৰ্বাচিত ডিজিটাইজড সংস্কৰণ

শ্ৰেণী:ভাৰতৰ বিলুুপ্ত আলোচনী
শ্ৰেণী:নাৰীবাদ