বিশ্ব জল দিৱস

বিশ্ব জল দিৱস হৈছে ২২ মাৰ্চত অনুষ্ঠিত হোৱা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বাৰ্ষিক উদযাপনৰ দিৱস। এই দিৱসৰ দিনা মিঠা পানীৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। এই দিনটোত মিঠা পানীক সম্পদ হিচাপে ইয়াৰ বহনক্ষম ব্যৱস্থাপনাৰ পোষকতা কৰা হয় ৷ প্ৰতি বছৰৰ বিষয়বস্তুৱে বিশুদ্ধ পানী, অনাময় আৰু পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ সৈতে জড়িত বিষয়সমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে (WASH), এইসমূহৰ বহনক্ষম উন্নয়নৰ ৬ লক্ষ্যৰ সৈতে মিল আছে। প্ৰতি বছৰে বিশ্ব জল দিৱসৰ আশে-পাশে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশ্ব জল উন্নয়ন প্ৰতিবেদন (WWDR) প্ৰকাশ কৰা হয়।

ৰাষ্ট্ৰসংঘ-জল বিশ্ব জল দিৱসৰ আহ্বায়ক আৰু এই বিভাগে সেই বছৰৰ গুৰুত্বৰ প্ৰতি আগ্ৰহ থকা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থাসমূহৰ সৈতে আলোচনা কৰি প্ৰতিটো বছৰৰ বাবে বিষয়বস্তু নিৰ্বাচন কৰে। ২০২১ চনৰ বিষয়বস্তু আছিল "পানীৰ মূল্য দিয়া"। ৰাজহুৱা অভিযানৰ মাধ্যমেৰে মানুহক ছ'চিয়েল মিডিয়াত বিশ্বব্যাপী এক আহ্বান জনোৱা হৈছিল যাতে পানীৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ কাহিনী, চিন্তা আৰু অনুভৱ ৰাজহুৱাকৈ ব্যক্ত কৰে।

পূৰ্বৰ বিষয়বস্তুসমূহৰ ভিতৰত আছে:

২০১৬: “উন্নত পানী, উন্নত কৰ্ম ”
২০১৭: “পানীৰ অপপ্ৰয়োগ কিয়?”
২০১৮: “উত্তৰ প্ৰকৃতিত আছে”
২০১৯: “কাকো পিছুৱাই নাৰাখি”
২০২০: "জল আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন"
২০২১: পানীৰ মূল্য নিৰ্ধাৰণ
২০২২: ভূগৰ্ভস্থ পানী
২০২৩: পৰিৱৰ্তন ত্বৰান্বিত কৰা
২০২৪: শান্তিৰ বাবে পানীৰ লাভ উঠা
২০২৫: হিমবাহ সংৰক্ষণ
২০২৬: পানী আৰু লিংগ

বিশ্ব জল দিৱস সমগ্ৰ বিশ্বতে বিভিন্ন ধৰণৰ অনুষ্ঠানেৰে উদযাপন কৰা হয়। এইবোৰ নাট্য, সংগীত বা লবীং প্ৰকৃতিৰ হ’ব পাৰে। এই দিৱসত জল প্ৰকল্পৰ বাবে ধন সংগ্ৰহৰ অভিযানো থাকিব পাৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিৰ্ধাৰণ কৰা প্ৰথম বিশ্ব জল দিৱস উদযাপন কৰা হৈছিল ১৯৯৩ চনত।

উদ্দেশ্য আৰু গাঁথনি

বিশ্ব জল দিৱস হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উদযাপন দিৱস ৷ ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিশ্বৰ মানুহক পানী সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ বিষয়ে অধিক জানিবলৈ আৰু পৰিৱৰ্তন আনিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰা। ২০২০ চনত ক'ভিড-১৯ মহামাৰীৰ বাবে, হাত ধোৱা আৰু পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ ওপৰত অতিৰিক্ত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল।

প্ৰাসংগিক বিষয়সমূহৰ ভিতৰত আছে পানীৰ অভাৱ, পানী প্ৰদূষণ, অপৰ্যাপ্ত পানী যোগান, অনাময় ব্যৱস্থাৰ অভাৱ, আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ (যিটো বিশ্ব জল দিৱস ২০২০ৰ বিষয়বস্তু )। এই দিনটোৱে WASH সেৱাৰ সুবিধাৰ বৈষম্য আৰু পানী আৰু অনাময়ৰ মানৱ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা পোহৰলৈ আনে ৷

বিশ্ব জল দিৱসৰ ৱেবছাইটত অনুষ্ঠান, কাৰ্যকলাপ আৰু স্বেচ্ছাসেৱকৰ সুযোগ ঘোষণা কৰা হয়। ২০২০ চনত জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ পানীৰ প্ৰভাৱৰ সৈতে খাপ খুৱাই লোৱা আৰু পানীক অধিক কাৰ্যক্ষমভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাৰ বিষয়ে বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ কাহিনীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।

আহ্বায়ক

ৰাষ্ট্ৰসংঘ-পানী বিভাগটোৱে সেই বছৰৰ বিষয়বস্তুৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য সংস্থাসমূহৰ সৈতে কাৰ্য্যকলাপৰ সমন্বয় সাধন কৰে। এই বিভাগে বিশ্বব্যাপী হওক বা স্থানীয়ভাৱে হওক, সকলো ধৰণৰ সংস্থাক কাৰ্য্যৰ বাবে সংগঠিত কৰে।

কাৰ্য্যকলাপৰ উদাহৰণ

WASH খণ্ডত সক্ৰিয় বেচৰকাৰী সংস্থাসমূহে, যেনে UNICEF, WaterAid আৰু Water and Sanitation for the Urban Poor (WSUP), এই দিনটো জনসজাগতা বৃদ্ধি আৰু পানীৰ বিষয়সমূহৰ বাবে সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিবলৈ আৰু কাৰ্য্যক অনুপ্ৰাণিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰে। কাৰ্য্যকলাপসমূহৰ ভিতৰত প্ৰকাশন আৰু চলচ্চিত্ৰ মুক্তিৰ লগতে ঘূৰণীয়া মেজমেল, আলোচনা চক্ৰ আৰু প্ৰদৰ্শনীৰ আয়োজন কৰা হয়।

২৫০টা অংশীদাৰ সংস্থাৰ সৈতে বিশ্বব্যাপী নাগৰিক সমাজৰ মিত্ৰজোঁট এণ্ড ৱাটাৰ পভাৰ্টিয়ে প্ৰতি বছৰে ৱাটাৰ একচন মাহৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰে আৰু ইভেণ্ট-প্লেনিং গাইডবুক আগবঢ়ায়।

প্ৰতি বছৰে বিশ্ব জল দিৱসৰ দিনা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশ্ব জল উন্নয়ন প্ৰতিবেদন (WWDR) প্ৰকাশ কৰা হয়। বাৰ্ষিক বিষয়বস্তুৰ সৈতে জড়িত তথ্যই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণকাৰীসকলক জলসম্পদৰ বহনক্ষম ব্যৱহাৰ কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ সঁজুলি প্ৰদান কৰে।

বিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ত অধিক সংখ্যক পদক্ষেপে মানুহক জলসম্পদ সংৰক্ষণ আৰু পৰিচালনাৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে জ্ঞান দি আহিছে। উদাহৰণস্বৰূপে, মিচিগান ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিয়ে ২০১৭ চনত "শ্ৰেষ্ঠ বিশ্ব জল দিৱসৰ পোষ্টাৰ"ৰ বাবে প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত কৰিছিল।

ইতিহাস

এই দিৱসটো প্ৰথমে আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯৯২ চনত ৰিঅ ' ডি জেনেইৰ'ত অনুষ্ঠিত হোৱা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ পৰিৱেশ আৰু উন্নয়ন সন্মিলনৰ ২১ নং কাৰ্যসূচীত প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছিল। ১৯৯২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদে A/RES/47/193 প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে যাৰ দ্বাৰা প্ৰতি বছৰৰ ২২ মাৰ্চক বিশ্ব জল দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।

১৯৯৩ চনত প্ৰথম বিশ্ব জল দিৱস পালন কৰা হয়। পূৰ্বৰ বিশ্ব জল দিৱস অভিযানৰ ৱেবছাইটসমূহৰ আৰ্কাইভো কৰা আছে।

প্ৰভাৱ

প্ৰতি বছৰে বিশ্ব জল দিৱসৰ প্ৰচাৰৰ বাৰ্তা আৰু প্ৰকাশন ছচিয়েল মিডিয়া, নিবেদিত ৱেবছাইট আৰু অন্যান্য চেনেলৰ জৰিয়তে লাখ লাখ মানুহৰ মাজলৈ যায়। ২০১৬ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘ-জল বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ছ'চিয়েল মিডিয়াৰ সংযোগ (হেচটেগ #WorldWaterDay), ২০১৬ চনত বিশ্বজুৰি সৰ্বোচ্চ সম্ভাৱনাপূৰ্ণ পৰিসৰ আছিল ১.৬ বিলিয়ন লোক সেই বছৰ বিশ্ব জল দিৱসৰ ৱেবছাইটত ১০০খন দেশৰ ৫০০ৰো অধিক অনুষ্ঠান পঞ্জীয়ন কৰা হৈছিল। ২০১৮ চনত ৱেবছাইটৰ দৰ্শন সংখ্যা আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়াত সৰ্বোচ্চ সম্ভাৱ্য প্ৰসাৰ দুয়োটাতে ২৫% বৃদ্ধি পায়, মূলতঃ চেলিব্ৰিটিৰ সমৰ্থন আৰু সমগ্ৰ ৰাষ্ট্ৰসংঘত সমন্বিত যোগাযোগ পদ্ধতিৰ বাবে এয়া সম্ভৱ হৈ উঠে।

২০২১ চনত বিশ্ব জল দিৱসৰ ৰাজহুৱা অভিযানে পানীৰ মূল্য সম্পৰ্কে ছ’চিয়েল মিডিয়াত হোৱা কথা-বতৰা (#Water2me)ত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ মানুহক আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। নৱেম্বৰৰ পৰা ২০২১ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ মাজভাগলৈকে ১৪০ খনতকৈও অধিক দেশত ছ'চিয়েল মিডিয়াত ৬,০০০ তকৈ অধিক এনে ৰাজহুৱা আলোচনাৰ তথ্য পোৱা গৈছিল।

লগতে চাওক

বিশ্ব শৌচাগাৰ দিৱস
গোলকীয় হাতধোৱা দিৱস

তথ্যসূত্ৰসমূহ

শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ
শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা