ৰামে বালীক বধ কৰে

১১ অধ্যায় ।

ৰামে বালীক বধ কৰে ।

পদ ।

ৰাঘৱৰ বচনে সুগ্ৰীৱ ৰঙ্গ পাইলা ।

চৰণত ধৰি বীৰে প্ৰবোধ কৰাইলা ॥১

নাজানি গৰ্জ্জিলো দোষ ক্ষমা কৰা ৰঘুপতি ।

ইহ পৰলোকে প্ৰভু তুমি মোৰ গতি ॥২

মহাপাপী সবো তৰে নাম লইলে যাৰ ।

তাহাঙ্ক নিন্দিলো পাপ সঞ্চিলো অপাৰ ॥৩

অজ্ঞানীৰ দোষ ক্ষমিয়োক নাৰায়ণ ।

তোমাৰ অভয় পদে পশিলো শৰণ ॥৪

ঘাৱৰ বিগত মোৰ হৰিল চেতন ।

বুলিলোহোঁ ঈশ্বৰক গৰিহা বচন ॥৫

সহজে বানৰ জাতি তৰস সদাই ।

তুমি কৃপাময় তাক ক্ষমিবে যুৱাই ॥৬

শুনিয়া ৰাঘৱে তাঙ্ক আশ্বাস কৰিলা ।

দিন তিনি চাৰি মানে ঘাৱ পালম্পিলা ॥৭

সুগ্ৰীৱে ৰামৰ মালা শিৰত ধৰিলা ।

প্ৰদক্ষিণে ৰাঘৱক প্ৰণাম কৰিলা ॥৮

জয় বাঞ্চা কৰি সুমঙ্গল আচৰিলা ।

বালী ৰাইক ধাৱে শুভ সমৰে পশিলা ॥৯

সুগ্ৰীৱ লক্ষ্মণ ৰাম সহিতে চলন্ত ।

পাচে যান্ত নল নীল আৰ হনুমন্ত ॥১০

বুলিলা ৰাঘৱে সুগ্ৰীৱক দিয়া ডাক ।

মাৰোঁ অবিলম্বে মিত্ৰ চিনায়ো আমাক ॥১১

এহি বুলি ধনু ধৰি শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণে ।

সাৱধানে থাকিলন্ত কিষ্কিন্ধাৰ বনে ॥১২

সুগ্ৰীৱ গৰ্জ্জন্ত গৈয়া দুৱাৰত বসি ।

কি কৰস বালী ৰাজা গহ্বৰত পশি ॥১৩

নিচিন্তি আছহ দাদা বাৰ্ত্তাক নপাইলা ।

তোমাৰ কনিষ্ঠ ভাই কাল হুয়া আইলা ॥১৪

সত্য কৰি জানা দাদ বচন আমাৰ ।

পৰিছেদা কৰি দেখাঁ পুত্ৰ পৰিবাৰ ॥১৫

পটেশ্বৰী লোক দেখাঁ আৰো যত তিৰী ।

আজি ধৰি তোমাৰ খণ্ডাইবোঁ ৰাজ শীৰি ॥১৬

সুগ্ৰীৱৰ নাদ শুনি বালীৰাইৰ কোপ ।

আজি তোক মাৰোঁ বুলি কৰয় আটোপ ॥১৭

ত্বৰিতে বজাইল বীৰে আৰ্ত্তনাদ কৰি ।

আগ বাঢ়ি বিনাৱন্ত তাৰা পটেশ্বৰী ॥১৮

১২ অধ্যায়

ছবি ।

টীকৰ সুস্বামী মোৰ,      বলৱন্ত প্ৰাণেশ্বৰ,

বানৰ কুলত নিজ নাহা ।

মানিকৰ দণ্ডপাট,      পৰিহৰি প্ৰভু দেৱ,

কি কাৰণে সমৰক যাহা ॥১

প্ৰাণতো অধিক মোৰ,      অঙ্গদ কুমাৰ আছে,

মই আছো শান্তী পটেশ্বৰী ।

ইন্দ্ৰৰ পুৰীতোধিক,      প্ৰকাশ কৰন্তে আছে,

দেখা ইটো কিষ্কিন্ধা নগৰী ॥২

আপোনাৰ বাহুবলে,      বৈৰ সব জিনিলাহা,

বৰ যশ ৰাশি তুমি পাইলা ।

সুদুৰ্জ্জয় ৰাৱণক,      কাখত ঢিপিয়া লইয়া,

চাৰিয়ো সাগৰ ফুৰি আইলা ॥৩

সাত পৃথিৱীত যত,      ভালুক বানৰ আছে,

তোমাৰ চৰণে কৰে সেৱ ।

কোননো অশক্য কাৰ্য্য,      সাধিবাহা সম্প্ৰতিক,

সমৰক যাহা প্ৰভুদেৱ ॥৪

স্বপনৰ কথা কহোঁ,      শুনিয়োক প্ৰভু তযু,

হৃদয়ত লাগি গৈল মাটি ।

ওপৰক হইয়া গোড়,      তোহাৰ শৰীৰ গোট,

সমূলে পশিল মাটি ফাটি ॥৫

সিংহাসনে বসি ৰঙ্গে,      সুগ্ৰীৱ দেৱৰে মোৰ,

তিনি কোনা ইটা গোট গিলে ।

হেনয় স্বপন জানা,      যাকে যাকে দেখিৱয়,

তাতে গৈয়া ৰাজশ্ৰী মিলে ॥৬

বালী বোলে শুন ওৰে,      পটেশ্বৰী তাৰা মোৰ,

যুগুত বচন হলি সহি ।

হেন কি জানহ তই,      পৃথিৱী মণ্ডল মাজে,

বালীক জিনন্তা আছে কহি ॥৭

উদয় গিৰিক লাগি,      হিমালয় পৰ্ব্বতক,

নিবাক আছয় মোৰ শক্য ।

মোৰ সমৰক লাগি,      আহ্বান কৰন্তে আছে,

সুগ্ৰীৱ কমন বীৰ বখ ॥৮

মোৰ প্ৰাণ গোট বান্ধৈ,      তাতে নিয়া আৰোপিয়া,

সুগ্ৰীৱক বাঢ়ি দিব ৰণ ।

সমৰ ভূমিত গৈয়া,      সুগ্ৰীৱক ৰণে জিনি,

পালটি আসিবো এতিক্ষণ ॥৯

স্বপনৰ কথা যত,      কহিলাহা প্ৰাণজায়া,

জানিবা সকলে আল জাল ।

বাধা বচনক তুমি,      নুবুলিবা পটেশ্বৰী,

ঝাণ্টে চলি যাওঁ যুদ্ধ শাল ॥১০

তাৰা বোলে প্ৰাণেশ্বৰ,      টীকৰ সুস্বামী মোৰ,

আৱৰ কাহিনী কহোঁ শুনাঁ ।

ডাহিনৰ চক্ষু মোৰ,      সঘনে সঘনে ফুৰে,

আক হৃদয়ত ভালে গুনাঁ ॥১১

দিন তিনি চাৰি ভৈল,      সুগ্ৰীৱ দেৱৰে মোৰ,

তোমাত সমৰ হাৰি গৈল ।

হেন জানা বিনা সাহে,      দুৱাৰত বসি আসি,

পুনৰপি গৰ্জ্জিবাক লৈল ॥১২

আৱৰ কাহিনী কহোঁ,      শুনিয়োক প্ৰাণনাথ,

কাৰ্য্য বৰ ভৈগৈল বিচিত্ৰ ।

ৰিপু কুল বিমৰ্দ্দন,      ৰঘুকুল শিৰোমণি,

ৰাম ভৈলা সুগ্ৰীৱৰ মিত্ৰ ॥১৩

আছোক পৃথিৱী খণ্ড,      স্বৰ্গ সাত পাতালৰ,

জিনিতে পাৰয় দেৱাসুৰ ।

জানিবা স্বৰূপে,      তোমাৰ কনিষ্ঠ ভাই,

তেহে ৰাম ভৈলা পখাপুৰ ॥১৪

ৰাঘৱে সহিতে প্ৰভু,      বিবাদক নুযুৱাই,

শুনিয়োক বোলো হিত কায ।

আপোনাৰ কনিষ্ঠক,      সুগ্ৰীৱ বীৰক আনি,

সত্বৰে পাতিয়ো যুবৰাজ ॥১৫

সোদৰ কনিষ্ঠ ভাই,      তাহান মুখক চাই,

দোষচয় ক্ষমিয়োক সৰ্ব্ব ।

তোমাতেসে দান মান,      ঠেস ৰোষ নকৰিব,

তাহাননো কাত আছে গৰ্ব্ব ॥১৬

কিষ্কিন্ধা নগৰ মাজে,      ভালমতে জানিলেক,

বালী ৰাজা সুগ্ৰীৱ বীৰক ।

ৰাজাৰ নিদানে আনো,      সৰ্ব্বলোক সুখে আছে,

আক প্ৰভু নজানা কিসক ॥১৭

মাধৱ কন্দলি ভনে,      শুনিয়োক সৰ্ব্বজনে,

ৰামৰ চৰিত্ৰ কথা সাৰ ।

শুনন্তে অমৃত সম,      পাপৰ সাক্ষাত যম,

জানি ৰাম বোলাঁ বাৰে বাৰ ॥১৮

১১ অধ্যায়

পদ ।

বালী বোলে শুনাঁ ওৰে পটেশ্বৰী তাৰা ।

ৰূপে গুণে বিতোপনী সংসাৰতে সাৰা ॥১

জানি আছোঁ ৰাম দশৰথৰ তনয় ।

তাঙ্ক লাগি কিছু মোৰ ভয় নজন্ময় ॥২

সাগৰ শুকান্ত ৰামে এক পাত শৰে ।

দেৱক খেদন্ত পশি স্বৰ্গৰ ভিতৰে ॥৩

উপাৰিবে পাৰা সাতো দ্বীপা পৃথিৱীক ।

তেহো ৰামে কি কৰিব দুৰ্জ্জয় বালীক ॥৪

স্ত্ৰী বৈৰী পিতৃ বৈৰী সীমাবৈৰী নোহোঁ ।

ৰাজ্যৰ নিমিত্তে আমি দুই ভাই যুজুহোঁ ॥৫

কোন আপৰাধে ৰামে বধিবা আমাক ।

বাহুৰিয়া প্ৰাণেশ্বৰী ঘৰে বসি থাক ॥৬

তথাপি বালীক তাৰা বুজাই বুলিলন্ত ।

ভকতৰ পদে ৰামে অন্যায় কৰন্ত ॥৭

ভকত বত্সল গুণ এতেকে ৰামৰ ।

সুগ্ৰীৱ ভকতি তান্তে কৰে নিৰন্তৰ ॥৮

এতেকে সংশয় প্ৰভু দেখোহোঁ মনত ।

ক্ৰোধে বালী বোলে মোক বুজাৱস কত ॥৯

নিচুকিয়া থাক কিছু নুবুজস কায ।

এহি বুলি চলিলা যুদ্ধক হুয়া সাজ ॥১০

প্ৰবোধিলা যেৱে বালী পৌৰুষ বচনে ।

পালটি বসিলা তাৰা অসন্তোষ মনে ॥১১

বাধাক নুশুনি বালী সমৰক যাই ।

মাথাৰ উপৰে কাক শগুণ বৰ্ণাই ॥১২

বাম পাশে সৰ্প যাই ডাহিনে শৃগাল ।

কাক গৃধ পাখীৰ আকাশে কোলাহল ॥১৩

চণ্ডবায়ু বহে খোলা খাপৰৰ জাক ।

কিষ্কিন্ধাত ৰুধিৰে বৰিষে জাকে জাক ॥১৪

হাঞ্চি জেঠি নমানিয়া ৰণক গমন ।

বালী সুগ্ৰীৱৰ দুইৰ ভৈল দৰিশন ॥১৫

দুইকো দুই তৰ্জ্জিয়া গৰ্জ্জিয়া পাৰে গালি ।

লাগি গৈল সমৰ সুগ্ৰীৱ বীৰ বালী ॥১৬

বজ্ৰৰ সদৃশ দুইয়ো হানন্ত চৱৰে ।

লাঠি হানি প্ৰহাৰে নিৰ্ঘাত যেন পৰে ॥১৭

বৃক্ষে বৃক্ষে হানিলন্ত শিখৰে শিখৰে ।

কিল ভুকু চৱৰে মাৰন্ত নিৰন্তৰে ॥১৮

অদভুত সমৰ কৰন্ত দুই ভাই ।

আকাশত দেৱগণে আছে যুদ্ধ চাই ॥১৯

ধনুত জুৰিয়া শৰ ৰামে সাৱধানে ।

দুই হানো সমৰ চাই আছা বিদ্যমানে ॥২০

দুইয়ো বীৰে আটোপে ধৰিলা কোলে কোলে ।

পৃথিৱী কম্পিয়া গৈল দুইহানো আন্দোলে ॥২১

গম্ভীৰত মেৰু যেন গহীনে সাগৰ ।

যেন মেৰু মন্দৰ যুজন্ত একতৰ ॥২২

হৰি শঙ্কৰৰ যেন মিলিল সমৰ ।

গ্ৰহ যুদ্ধ ভৈল যেন মঙ্গল বুধৰ ॥২৩

বলি বাসৱৰ যেন লাগিল সমৰ ।

বালী সুগ্ৰীৱৰ যুদ্ধ সেহি পটন্তৰ ॥২৪

বালী বোলে শুনি ওৰে সুগ্ৰীৱ দুন্দুৰ ।

মুষ্টিৰ প্ৰহাৰে তোক নিবো যমপুৰ ॥২৫

কুম্ভস্থলে মুঠি হানি লৱৰিয়া তানে ।

পৰি মূৰ্চ্ছা গৈল বীৰ নমৰিল প্ৰাণে ॥২৬

পাচে কতোক্ষণে তান আসি ভৈল জীৱ ।

ভয়ঙ্কৰ শাল বৃক্ষ হানিলা সুগ্ৰীৱ ॥২৭

হৃদয়ত পৰি বীৰ বালী মূৰ্চ্ছা গৈলা ।

কতোক্ষণে অনন্তৰে সন্ধুক্ষণ ভৈলা ॥২৮

ৰামচন্দ্ৰে দেখন্ত আসজ ভৈলা বৰে ।

সুগ্ৰীৱ ঘাতন্ত বালী ৰাইৰ বল চৰে ॥২৯

নিচিনি নমাৰি পূৰ্ব্বে আযশক পাইলোঁ ।

মাৰোঁ বুলি শপত কৰিয়া পুনু আইলোঁ ॥৩০

আবে কেনে চাহি আছোঁ দেখিয়া আগত ।

নাহি দোষ ভকত দ্ৰোহীক কৰোঁ হত ॥৩১

এহি বুলি শৰপাট গুণে চৰাইলন্ত ।

বালীৰ হিয়াত লক্ষে হানি পঠাইলন্ত ॥৩২

বিম্বাদ শবদে শৰ চলে আকাশত ।

সন্ধানে পৰিল বালী ৰাইৰ হৃদয়ত ॥৩৩

ক্ৰৌঞ্চ পৰ্ব্বতক যেন ভেদিল কুমাৰে ।

হিয়াত পৰিয়া শৰ ভৈল পশি আৰে ॥৩৪

হা মৰিলোঁহোঁ বুলি পৰি গৈল বালী ।

পৃথিবীক শৰীৰকে শৰে থৈলা শালি ॥৩৫

সাধিলোঁহোঁ সুগ্ৰীৱ মিত্ৰৰ যত কায ।

এহি বুলি ৰাঘৱ বনৰ ভৈলা বাজ ॥৩৬