মাজুলী

মাজুলী (ইংৰাজী: Majuli) অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ মাজত থকা এটা বৃহৎ নদীদ্বীপ আৰু অসমৰ এখন জিলা। ৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬ চনত মুখ্যমন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱালে মাজুলীক জিলা ঘোষণা কৰাত মাজুলী ভাৰতৰ প্ৰথমখন নদীদ্বীপ জিলা হৈ পৰে আৰু সেই সময়ৰ অসমৰ মুঠ জিলাৰ সংখ্যা ৩৩খন হয়। পূৰ্বতে ই যোৰহাট জিলাৰ এটা মহকুমা আছিল। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ উদ্যোগৰ সত্ৰসমূহ লৈ ই মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্ম আৰু সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ পীঠ কেন্দ্ৰ। সেয়েহে মাজুলীক 'সত্ৰ নগৰী' বুলিও কোৱা হয়। পূৰ্বে মাজুলীৰ মাটিকালি ১২৫০ বৰ্গকিলোমিটাৰ (৪৮৩ বৰ্গমাইল) আছিল, কিন্তু খহনীয়াৰ ফলত ২০০১ চনত ইয়াৰ মাটিকালি হয়গৈ ৮৮০ বৰ্গকিলোমিটাৰ (১৬৩ বৰ্গমাইল)। ইয়াক আৱৰি থকা নদীৰ বিস্তৃতি বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে মাজুলীৰ ভূমি সংকোচন হৈছে।

দক্ষিণে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী আৰু উত্তৰে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সুঁতি খেৰকুটীয়াৰ লগত সোৱণশিৰি নদী লগ লাগি নদীদ্বীপটোৰ গঠন কৰিছে। যোৰহাট নগৰৰ পৰা ফেৰীৰে মাজুলীলৈ অহা-যোৱাৰ সুবিধা আছে। অসমৰ ৰাজধানী গুৱাহাটীৰ পৰা ই পূবে প্ৰায় ২০০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত।

অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ বুকুত অবস্থিত মাজুলী হ'ল পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদীদ্বীপ।গিনিজ বুক অৱ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডত মাজুলীক বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ জনবসতিপূৰ্ণ নদীৰ পাৰৰ দ্বীপ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। বৃহত্তম নদীদ্বীপ হোৱাৰ লগতে মাজুলীখন অসমৰ বৈষ্ণৱ সংস্কৃতিৰো প্ৰাণকেন্দ্ৰ।মাজুলী আগেয়ে যোৰহাট জিলাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। যদিও ২০১৬ চনৰ পৰা মাজুলী এখন সুকীয়া জিলা হিচাপে স্বীকৃত হৈছে।

মাজুলী নামটোৰ অৰ্থ হ'ল নৈৰ মাজৰ ডাঙৰ চাপৰি বা দ্বীপ, অৰ্থাৎ বৈ যোৱা নদীৰ মাজৰ ভূখণ্ড। কথিত আছে যে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মাপুত্ৰৰ গতি সলনি হোৱাৰ ফলত এই নদীদ্বীপটোৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইতিহাস অনুসৰি ১৬৬১-১৬৯৬ ৰ সময়ত হোৱা কেইবাটাও ডাঙৰ ভূমিকম্প আৰু ১৭৫০ চনত হোৱা প্ৰলয়ংকৰী বানপানীৰ বাবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ দুটি সুঁতিত বিভক্ত হৈ পৰে। ইয়াৰে এটা সুঁতি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ মূলপথেৰে আৰু আনটো বুঢ়ীদিহিং নদীৰ সুঁতিৰে বৈ যাবলৈ ধৰাত মাজুলী নদীদ্বীপৰ উৎপত্তি হয়। মাজুলীৰ চাৰিওফালে মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদে আগুবি আছে। ইয়াৰ পূৰ্বে শিৱসাগৰ জিলা, উত্তৰে লখিমপুৰ জিলা, দক্ষিণে যোৰহাট চহৰ আৰু দক্ষিণ পশ্চিমাংশত গোলাঘাট জিলা অবস্থিত।

মাজুলীৰ লগত যোগাযোগৰ একমাত্ৰ ব্যৱস্থা হ'ল ফেৰী সেৱা। যোৰহাটৰ পৰা নিমাতীঘাটলৈ বাছ বা টেক্সীৰে আৰু তাৰ পৰা মাজুলীলৈ ফেৰীৰে যাত্ৰা কৰিব লাগে। নিমাতীঘাটৰ পৰা মাজুলীৰ বিভিন্ন স্থানলৈ থকা ফেৰীঘাটসমূহ হ'ল— কমলাবাৰী, অফলামুখ, শালমৰা, ফুলনি, দক্ষিণপাট, চুমৈবাৰী আদি। যোৰহাট চহৰৰ পৰা ফ্ৰেীৰে মাজুলীত উপস্থিত হ'বলৈ প্ৰায় ৩ ঘণ্টা সময়ৰ প্ৰয়োজন হয়। বৰ্তমান গুৱাহাটীৰ পৰা মাজুলীলৈ লখিমপুৰ-ঢকুৱাখনা পথ হৈ পোনপটীয়া নৈশ বাছসেৱাৰ ব্যৱস্থা আছে।

সত্ৰসমূহ

মাজুলীক সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ পীঠস্থান বুলি কোৱা হয়, কাৰণ মাজুলীত থকা সত্ৰসমূহৰ জৰিয়তে এক সাংস্কৃতিক পৰিবেশ বিৰাজমান হৈ আছে। শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে ধৰ্ম তথা সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰৰ বাবে বেলগুৰিত প্ৰতিষ্ঠা কৰা সত্ৰত ১৫২২ চনত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ সৈতে মাধৱদেৱৰ প্ৰথম সাক্ষাৎ হৈছিল। শংকৰ-মাধৱৰ এই মিলনক অসমীয়া সাহিত্যত ‘মণি কাঞ্চন সংযোগ' আখ্যা দিয়া হৈছে।

বৰ্তমান মাজুলীত থকা মূল সত্ৰকেইখন হ'ল :-

দক্ষিণপাট সত্ৰ
গড়মূৰ সত্ৰ
আউনীআটী সত্ৰ
কমলাবাৰী সত্ৰ
বেঙেনাআটী সত্ৰ
চামগুৰি সত্ৰ আদি

দক্ষিণপাট সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বনমালীদেৱে। এই সত্ৰত বিশেষকৈ বৰগীত, মাটি আখৰা, সূত্ৰধাৰ, ওজাপালি, সত্ৰীয়া নৃত্য, অথবা নৃত্য আদি চৰ্চা কৰা হয়।

গড়মূৰ সত্ৰত শৰৎ ঋতুৰ শেষৰ ভাগত ৰাস উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই সত্ৰত সংৰক্ষিত অবস্থাত বৰতোপ পোৱা যায়। লক্ষ্মীকান্তদেৱে এই সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। আউনীআটী সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ছিল নিৰঞ্জন পাঠকদেৱে। ইয়াত পুৰণি শিল্প, পাত্ৰ, অলংকাৰ, হস্তশিল্প আদি সংৰক্ষণ কৰি ৰখা হৈছে। আউনীআটী সত্ৰ পালনাম আৰু অপ্সৰা নৃত্যৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ। কমলাবাৰী সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বদুলা পদ্ম আতাই। কমলাবাৰী সত্ৰৰ নাও শিল্প পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু।

বেঙেনাআটী সত্ৰ শংকৰদেৱৰ মাহীমাকৰ নাতি মুৰাৰীদেৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। আহোম স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহৰ সোণৰ ৰাজকীয় বস্ত্ৰ, সোণৰ ছাতি এই সত্ৰত সংৰক্ষিত হৈ আছে।

চামগুৰি সত্ৰ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে সৃষ্টি কৰা বৰগীত, মাটি আখৰা সত্ৰীয়া নৃত্য, নতুবা নৃত্য, নন্দী তুংগী সূত্ৰধাৰী, ওজাপালি, অপ্সৰা নৃতা, কৃষ্ণ নৃত্য আৰু দশাৱতাৰ নৃত্য আদিৰ বাবে প্ৰখ্যাত। চামগুৰি সূত্ৰ মুখাশিল্পৰ বাবে বিখ্যাত। মাজুলীৰ লোকসকল প্ৰধানকৈ কৃষি নিৰ্ভৰশীল। মাজুলীত উৎপাদন হোৱা বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ধান, মৎস্য-পালন, দুগ্ধ উৎপাদন, মৃৎশিল্প, হস্ততাঁত, নাওশিল্প ইত্যাদি হৈছে মাজুলীবাসীৰ অৰ্থব্যৱস্থাৰ মূলভেটি। হস্ততাঁত গাঁও অঞ্চলৰ লোকৰবাবে অন্যতম জীৱিকাৰ উপায়। মাজুলীৰ অধিবাসীসকল নাও বোৱাত পাকৈত। মাজুলীৰ প্ৰতিখন গাঁৱৰে প্ৰাণকেন্দ্ৰস্বৰূপ নামঘৰত নাম-কীৰ্তন কৰাৰ উপৰি বিভিন্ন সামাজিক আলোচনা, মেল-মিটিং আদি কৰে। মাজুলীৰ অন্যতম প্ৰধান আকৰ্ষণ প্ৰকৃতিৰ ৰূপ লাৱণ্য। শীতকালৰ পৰিভ্ৰমী চৰাইৰ বাবে মাজুলী এক আশ্ৰয়স্থল। পৰিভ্ৰমী চৰাইসমূহৰ ভিতৰত বৰীয়া হাঁহ, চাইবেৰিয়ান ক্ৰেন, পেলিকান আদিয়েই প্ৰধান। প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ মাহত মাজুলীত ৰাস মহোৎসৱ পালন কৰা হয়। মাজুলীৰ সত্ৰসমূহত অনুষ্ঠিত কৰা ৰাস মহোৎসৱত জাতি, ধৰ্ম, বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহ জড়িত হৈ পৰে। চামগুৰি সত্ৰ, ভোগপুৰ, বিহিমপুৰ, কমলাবাৰী, দক্ষিণপাট সত্ৰ, আউনীআটী সত্ৰ, গড়মূৰ সত্ৰ, উত্তৰ কমলাবাৰী আদি সত্ৰসমূহৰ লগতে ৬০খনৰো অধিক মঞ্চত ৰাসলীলা উদযাপন কৰা হয়। মাজুলীৰ ৰাস মহোৎসৱ দেশী-বিদেশী পৰ্যটক, গবেষক, পণ্ডিত, কলাকাৰসকলৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। এই উৎসৱত উজনি-নামনিৰ উপৰি দেশী-বিদেশী পৰ্যটকৰ আগমন হয়।
মাজুলীত উদযাপিত পালনাম এক সাত্ত্বিক আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান। এক প্ৰণালীবদ্ধ ৰীতিৰে পালে পালে এই নাম গোৱা হয় কাৰণে ইয়াক পালনাম আখ্যা দিয়া হৈছে। দক্ষিণপাট সত্ৰত উদয়াস্ত পালনাম, গড়মূৰ সত্ৰত সম্পূৰ্ণ নামঘোষা'ৰ এহেজাৰ ঘোষা পাঠেৰে এদিনীয়াকৈ, কমলাবাৰী সত্ৰত উদয়াস্ত এদিনীয়া পালনাম, আউনীআটী সত্ৰত পাঁচদিনীয়াকৈ আৰু কুৰুৱাবাহী সত্ৰত উদয়াস্ত পালনাম অনুষ্ঠিত কৰা হয়। পালনামৰ উপৰি মিচিং, কছাৰী, দেউৰীসকলৰ উৎসৱ, পূজা-পাৰ্বণৰ লগতে আন আন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানবোৰো উদযাপন কৰা হয়।

মাজুলীত প্ৰতিবছৰে চাৰিদিনীয়াকৈ মাজুলী মহোৎসৱ উদ্‌যাপন কৰা হয়। এই মহোৎসৱত পৃথিৱীৰ বিভিন্ন দেশৰ পৰা অহা লোকসকলৰ সমুখত মাজুলীৰ লগতে অসমৰ কলা-সংস্কৃতি প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। এই উৎসৱত থলুৱা খাদ্যমেলা আৰু বিভিন্ন কুটিৰ শিল্পৰ সা-সামগ্ৰী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।

নামৰ উৎপত্তি

"মাজুলী" নামৰ উৎপত্তিৰ দিশৰ পৰা সাহিত্যচাৰ্য অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা দেৱে সন্ধি ভাঙি দেখুওৱাইছে যে "মা"+"জুলী"= মাজুলী হৈছে। য'ত "মা= মা লক্ষ্মী" আৰু "জুলী= জোলোঙা/ভঁৰাল। " এসময়ত শস্যে- মৎস্যে নদন-বদন অৱস্থাৰ হোৱাৰ বাবেই মাজুলীক মা লক্ষ্মীৰ জোলোঙা বা ভঁৰাল বুলি অভিহিত কৰা যেন ধাৰণা হয়। নকুল চন্দ্ৰ ভূঞাই বাৰ ভূঞাৰ চমু বুৰঞ্জীত স্বৰ্গদউ জয়ধ্বজ সিংহৰ দিনতেই উপদ্বীপ মাজুলীয়ে নদী দ্বীপৰ আকাৰ লয় বুলি উল্লেখ কৰিছে। ড॰ জে পি ৱেডে অষ্টাদশ শতিকাতে মাজুলী শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ দীঘ ১৬০ আৰু প্ৰস্থ ৬০ ব্ৰিটিছ মাইল বুলিও ৱেডে উল্লেখ কৰি গৈছে। Gazetter of Bengal and North East India ৰ তথ্য মতে ১৯০১ খ্ৰীষ্টাব্দত মাজুলীৰ আয়তন আছিল ৪৮৫ বৰ্গমাইল। অসমৰ ব্ৰহ্মুত্ৰৰ নদীৰ বুকুত মাজুলী অৱস্থিত। মাজুলী নামটোৰ অৰ্থ হ'ল নৈৰ মাজৰ ডাঙৰ চাপৰি বা দ্বীপ অৰ্থাৎ বৈ যোৱা নদীৰ মাজৰ ভূখণ্ড।

ইতিহাস

মাজুলীয়ে নদীদ্বীপৰ আকাৰ লোৱাৰ আগতেই দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ মাজৰ ঠাইখণ্ডক মজালি বা মাজালি বোলা হৈছিল। এই অঞ্চল এসময়ত চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। মাজুলীত চুতীয়া ৰজা‌ ৰত্নধ্বজপালে নিজৰ ৰাজধানী ৰতনপুৰ গঠন কৰিছিল। বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা‌ যায় যে দিহিঙ নৈৰ উত্তৰৰ সমগ্ৰ ভূমি এসময়ত চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ১৫১৩-১৫২২ চনৰ মাজত চুতীয়া-আহোমৰ মাজৰ কেইবাখনো যুদ্ধ মাজুলীৰ চিৰা আটি, দিখৌমুখ, চেৰোৱাকটা আৰু দিহিং মুখ অঞ্চলত সংঘটিত হৈছিল। ১৫২৪ত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতন ঘটে আৰু ১৫২৬ চনত আহোম সেনাপতি খেওখেনক থাওমৌঙ লৌঙ-ক্লং (দিহিঙীয়া গোহাঁই)‌ পাতি মাজুলী/দিহিং অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ দিয়া‌ হয়।

ভৌগোলিক তথ্য

মাজুলী ২৬° ৪৮′ ৰ পৰা ২৭° ১২′ উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৯৩° ৩৯′ ৰ পৰা ৯৪° ৩৫′ দ্ৰাঘিমাংশত অৱিস্থত অসমৰ যোৰহাট জিলাৰ উত্তৰ দিশত মাজুলী অৱস্থিত। মাজুলীৰ সমতলভূমিৰ আকাৰ এটা শিলিখা ফলৰ দৰে। এসময়ত মাজুলীৰ ভৌগোলিক মাটিকালি ১২৫০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আছিল যদিও ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ খহনীয়াত এই মাজুলীৰ ভূখণ্ড সংকীৰ্ণ হৈ ২০১২ চনত ৫০৮°১৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ হৈ পৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ দিশত লখিমপুৰ জিলা আৰু ধেমাজি জিলা, দক্ষিণে যোৰহাট, পূবে শিৱসাগৰ জিলা আৰু পশ্চিমে গোলাঘাট জিলা আৰু শোণিতপুৰ জিলা।

জলবায়ু

মাজুলীৰ জলবায়ু বলিলে মৌচুমী জলবায়ু বুলিয়ে কোৱা যায়। জলবায়ু বিজ্ঞানৰ ফালৰ পৰা মাজুলীৰ জলবায়ুক উপক্ৰান্তীয় মৌচুমী জলবায়ু বোলা হয়। ঋতু অনুসৰি উত্তাপ পৰিবৰ্তন হোৱাৰ ফলত চাপৰ সালসলনি হৈ এই মৌচিমী বায়ু প্ৰৱাহৰ সৃষ্টি হয়। মাজুলীৰ জলবায়ু সাধাৰণতে গৰম আৰু সেমেকা। শীতকালত বৰষুণ আৰু তাপৰ মাত্ৰা কম হৈ ঠাণ্ডাৰ প্ৰকোপ বৃদ্ধি হয়। গৰমকালি মাজুলীৰ তাপমাত্ৰা ২২° ৰ পৰা ৩৪° চেলচিয়াছ হোৱাৰ লগতে শীতকালত ১০° ৰ পৰা ১২° চেলিচয়াছ হয়। নিয়মীয়া মৌচুমী বায়ুৰ প্ৰৱাহ থাকিলে মাজুলীত ২০০ ৰ পৰা ৩০০ ছেণ্টিমিটাৰ বৰষুণ হয়।

জন-গাঁথনি

মাজুলীৰ বৰ্তমান জনসংখ্যা ১৪০,০০০। মাজুলীৰ জনগাথনি মিশ্ৰিত, ইয়াত বিভিন্ন জাতি জনজাতিৰ লোকে বাস কৰে। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা থাকিলেও যথেষ্ট সাধাৰণ শ্ৰেণী, অনুসূচীত জাতি, সোণোৱাল কছাৰী আৰু দেউৰী সম্প্ৰদায় ৰ লগতে আহোম সম্প্ৰদায় আৰুকিছুসংখ্যক বঙালী হিন্দু আৰু নেপালী সম্প্ৰদায়ৰ লোকে বাস কৰে।

সংস্কৃতি

লোক-সংস্কৃতিৰ দিশৰ পৰা মাজুলী অতিকে চহকী। মাজুলী সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰ কেন্দ্ৰস্থল। অসমৰ শংকৰী কৃষ্টি-সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰস্থল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মিলনে মাজুলীক বাৰে ৰহণীয়া কৰি তুলিছে। অনবৰেত সত্ৰীয়া গীত-মাত, খোল-তাল, নাচ-গান, ভাওনা-সবাহ, অদূৰৰ মিচিং গাঁৱৰ পৰা ভাহি অহা মিচিং গাভৰুৰ ঐনিতমৰ সুৰ আদিয়ে মাজুলীৰ জন-জীৱন মুখৰিত কৰি ৰাখে। সত্ৰীয়া সংস্কৃতি মাজুলীৰ মূল দিশ। মৃৎশিল্প, মুখাশিল্প, বাঁহ-বেতৰ শিল্প,গোগোল গছ আৰু কুঁহিলা গছৰ পৰা নিৰ্মিত বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ বাবেও মাজুলী জনাজাত।

যাতায়াত

]] নগৰৰপৰা মাজুলীলৈ যোৱাৰ পথ
মাজুলীলৈ যোৰহাট আৰু লখিমপুৰ দুয়ো দিশৰ পৰা যাব পৰা যায়। যোৰহাটৰ পৰা যাবৰ বাবে নগৰখনৰ উপকণ্ঠৰ নিমাতী ঘাটৰ পৰা ফেৰীৰে মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বুকুৱেদি এক আমোদজনক যাত্ৰা কৰিব লগা হয়। নিমাতীৰ পৰা মাজুলীৰ কমলাবাৰী, দক্ষিণপাট, চুমৈমাৰী, অফলামুখ, শালমৰা, ফুলনি (বগৰীগুৰি) আদি পাৰ ঘাটলৈ যাব পৰা যায়। যাত্ৰীৰ উপৰিও লঘু যান-বাহন পাৰাপাৰ কৰাৰ ব্যৱস্থাও ফেৰী সমূহত আছে। আন্যহাতে, লখিমপুৰৰ পৰা লুইত আৰু খাবলু নামৰ দুবাৰকৈ দুটা ঘাট পাৰ হ'ব লগা হয়। লখিমপুৰ জিলাৰ বিহপুৰীয়া হৈ মাজুলীলৈ যাব পৰা আন এটা বাট আছে। ই তুলনামুলকভাবে সুচল। বালিচাপৰীৰ পৰা ধূনাগুৰি ঘাট পাৰ হৈ লখিমপুৰ জিলালৈ নিয়মীয়া ভাবে যান বাহনৰ অহা যোৱা হয়। বগীবিল দলং সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত ধেমাজি ঢকুৱাখনা হৈ সকলো বতৰৰ উপযোগী এটা বিকল্প পথো বৰ্তমান ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান

অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান বুলিলে মাজুলীৰ সত্ৰ সমূহৰ কথাই প্ৰথমেত উল্লেখ কৰিব লাগিব। পঞ্চদশ শতিকাতে মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে মাজুলীৰ ধূঁৱাহাট-বেলগুৰিত প্ৰথম সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি অসমীয়া সংস্কৃতি তথা ভক্তিধৰ্মক সুকীয়া মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছিল। শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে কছাৰীসকলৰ লগত বাৰভূঞাসকলৰ সংঘৰ্ষ হোৱাত বৰদোৱা এৰি আহি বিশ্বনাথত কিছুদিন আশ্ৰয় লয়। তাৰপিছত বিশ্বনাথৰ পৰা উজাই আহি কেইবাঠাইতো ৰৈ অৱশেষত মাজুলীৰ ধূঁৱাহাট-বেলগুৰিত সত্ৰ স্থাপন কৰে। ১৮৩৭ শকৰ বাৰিষা ব্ৰহ্মপুত্ৰই মহাপুৰুষজনাৰ ঐতিহাসিক বেলগুৰি সত্ৰ খহাই নিয়াত পিছত এই সত্ৰখন লখিমপুৰ কাচিকটালৈ উঠি যায়। অসমৰ বৈষ্ণৱ সংস্কৃতিৰ বিকাশৰ থলীস্বৰূপ সত্ৰসমূহ অসমীয়া সমাজৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ। অসমৰ সত্ৰসমূহ ভক্তি আন্দোলনৰ বাহক। সত্ৰ শব্দটো বিভিন্ন অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰিলেও মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে ভিক্তধৰ্ম প্ৰৱৰ্তন, ইয়াৰ প্ৰসাৰ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এইক্ষেত্ৰতমাজুলীৰ চাৰি সত্ৰৰ ভূমিকাক বিশেষভাবে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। চাৰিসত্ৰ আউনীআটী, কমলাবাৰী, গড়মূৰ আৰু দক্ষিণপাট সত্ৰই অসমীয়া সমাজত উচ্চ আসন অধিকাৰ কৰি আছে।

সত্ৰসমূহৰ নাম

আঁহতগুৰি সত্ৰ
আউনীআটী সত্ৰ
আদি এলেঙী সত্ৰ
আধাৰ সত্ৰ
উত্তৰ কমলাবাৰী সত্ৰ
উলুতলীয়া এলেঙী সত্ৰ
ঔৱা সত্ৰ
কৰতিপাৰ সত্ৰ
কলাকটা সত্ৰ
কাকৰিভেটা সত্ৰ
কাটনীপাৰ সত্ৰ
কাথবাপু সত্ৰ

কৌপটীয়া সত্ৰ
খেৰকটীয়া সত্ৰ
গজলা সত্ৰ
গড়মূৰ সত্ৰ
চকলা সত্ৰ
চামগুৰি সত্ৰ (দলনি) সত্ৰ
চামগুৰি সত্ৰ (নতুন) সত্ৰ
চামগুৰি সত্ৰ (পুৰণা) সত্ৰ
চুপহা সত্ৰ
টকৌবাৰী সত্ৰ
ডৌকাচাপৰি সত্ৰ
দক্ষিণপাট সত্ৰ

দিখৌমুখীয়া সত্ৰ
দিছিৰগঞা সত্ৰ
দিহিং সত্ৰ
দীঘলী সত্ৰ
ন-গোঁসাই সত্ৰ
নতুন কমলাবাৰী সত্ৰ
নৰসিংহ সত্ৰ
নাচনিপাৰ সত্ৰ
নিকামূল সত্ৰ
নেপালী সত্ৰ
পুনিয়া সত্ৰ
পোহাৰিদয়া সত্ৰ

বগী আই এলেঙী সত্ৰ
বতাৰগঞা সত্ৰ
বৰ এলেঙী সত্ৰ
বৰাচুক সৰু এলেঙীসত্ৰ
বাঁহজেঙনি সত্ৰ
বাঘৰগঞা সত্ৰ
বালিচাপৰিৰ এলেঙি সত্ৰ
বিহিমপুৰ সত্ৰ
বেঙেনাআটী সত্ৰ
বেলগুৰি সত্ৰ
বেলসিদ্ধিয়া সত্ৰ
ভাগতী সত্ৰ
ভোগপুৰ সত্ৰ
মটীয়াবৰীয়া সত্ৰ
মদাৰগুৰি সত্ৰ
মলুৱাল সত্ৰ
ৰতনপুৰ সত্ৰ
লাইআটী সত্ৰ
লেটুগ্ৰাম সত্ৰ
সৰু সাঁকোপাৰা সত্ৰ
সাঁকোপাৰা সত্ৰ
সাউদকুছি সত্ৰ
হেমাৰবৰি সত্ৰ

প্ৰকৃতি

মাজুলীত দেখা পোৱা চৰাইৰ এখন অসম্পূৰ্ণ তালিকা-
ক্ৰমিক নং
অসমীয়া নাম
ইংৰাজী নাম
বৈজ্ঞানিক নাম
১
পানী কাউৰী
Little Cormorant
Phalacrocorax niger
২
দৈকলা
Great Cormorant
Phalacrocorax carbo
৩
মণিয়ৰি
Oriental Darter
Anhinga melanogaste
৪
বৰ বগ
Great Egret
Egretta alba
৫
বামুণ বগলী
Little Egret
Egretta garzetta
৬
গো-বগ
Eastern Cattle Egret
Bubulcus coromandus
৭
পানী বগলী বা মাজু বগলী
Intermediate Egret
Egretta intermedia
৮
কণামুছৰি
Indian Pond Heron
Ardeola grayii
৯
তিল কপৌ
Spotted Dove
Passer domesticus
১০
হালধীয়া ঠেঙৰ হাইঠা
Yellow-footed Green-Pigeon
Treron phoenicoptera
১১
কুৰুলী ফেঁচা
Asian Barred Owlet

১২

Brownish-flanked Bush Warbler

১৩
শৰালি
Lesser Whistling-Duck

১৪
দলপুঙা
Bronze-winged Jacana

১৫
গলমণিকা
Rose-ringed Parakeet
Psittacula krameri
১৬
চাকৈ-চকোৱা
Ruddy Shelduck
Tadorna ferruginea
১৭

Green Sandpiper

১৮
শামুকভঙা
Asian Openbill

১৯
বগা বুকুৱা মাছৰোকা
White-throated Kingfisher

২০

Cinereous Tit

২১
চাতক
Barn Swallow

২২
ঘৰ শালিকা
Common Myna

২৩
চুটীয়া শালিকা
Jungle Myna

২৪

Citrine Wagtail

২৫
বগা বালিমাহী
White Wagtail

২৬

Paddyfield Pipit

২৭

Indochinese Roller

২৮

Lineated Barbet

২৯

Black-hooded Oriole

৩০

Rufous Treepie

৩১

Common Tailorbird

৩২

Red-vented Bulbul

৩৩

Dusky Warbler

৩৪

Chestnut-tailed Starling

৩৫

Scarlet-backed Flowerpecker

৩৬
ধৃতিৰাজ
Bar-headed Goose
Anser indicus
৩৭
বৰডুবি
Great Crested Grebe
Podiceps cristatus
৩৮

Smoky Warbler

৩৯
বগা আকোহী বগ
Black-headed Ibis
Threskiornis melanocephalus
৪১

Himalayan Griffon

৪২

Pied Harrier

৪৩

Ferruginous Duck

৪৪

Chestnut-eared Bunting

৪৫

Cotton Pygmy-Goose

৪৬
খন্তীয়া হাঁহ
Northern Shoveler

৪৭
সৰুমূগী হাঁহ
Gadwall

৪৮
বৰমূগী হাঁহ
Indian Spot-billed Duck

৪৯
দীঘলনেজী
Northern Pintail

৫০

Green-winged Teal

৫১
বামুণী হাঁহ
Tufted Duck

৫২

Gray-headed Swamphen

৫৩
ল’ৰিয়লি
Little Ringed Plover
Charadrius dubius curonicus
৫৪

Long-billed Plover

৫৫
টেটাটুৱা/টিকনী বালিঘোৰা
Northern Lapwing
Vanellus vanellus
৫৬
দ’লঘোৰা
Gray-headed Lapwing
Vanellus cinereus
৫৭

Paddyfield Warbler

৫৮

Oriental Magpie-Robin

৫৯

Bluethroat

৬০

Siberian Stonechat

৬১

Richard's Pipit

৬২

Blyth's Pipit

৬৩

Brownish-flanked Bush Warbler

৬৪

Green Sandpiper

৬৫

Cinereous Tit

৬৬

Paddyfield Pipit

৬৭

Indochinese Roller

৬৮

Lineated Barbet

৬৯

Black-hooded Oriole

৭০

Rufous Treepie

৭১

Common Tailorbird

৭২

Chestnut-tailed Starling

৭৩

Scarlet-backed Flowerpecker

৭৪

Great Crested Grebe

৭৫
বৰটোকোলা
Lesser Adjutant
Leptoptilos javanicus
৭৬

Delicate Prinia

৭৭
বৰাশগুণ
Himalayan Griffon
Gyps fulvus
৭৮

Pied Harrier

৭৯

Ferruginous Duck

৮০

Eurasian Coot

৮১
ডাউক
White-breasted Waterhen
Amaurornis phoenicurus
৮২

Black Drongo

৮৩

Red-whiskered Bulbul

৮৪

Indian Pied Starling

৮৫
ইটাগুৰীয়া আকোহী বগ
Glossy Ibis
Plegadis falcinellus
৮৬

Common Kingfisher

৮৭

Fulvous-breasted Woodpecker

৮৮

White-throated Fantail

৮৯

Large-billed Crow

৯০

Yellow-browed Warbler

৯১

Indian White-eye

৯২

Puff-throated Babbler

৯৩

Baya Weaver

৯৪
দেওৰাজ হাঁহ/ খেৰী হাঁহ
Graylag Goose
Anser anser
৯৫
হঁয়ক’লী
Swamp Francolin
Francolinus gularis
৯৬

Common Crane

৯৭

Pacific Golden-Plover

৯৮
বালিঘৰা
Red-wattled Lapwing
Vanellus indicus
৯৯

Common Snipe

১০০
তেলীয়া সাৰেং
Black-necked Stork
Ephippiorhynechus asiaticusasiaticus
১০১

Eurasian Hoopoe

১০২

Bengal Bushlark

১০৩

Spotted Bush Warbler

১০৪

Gray-throated Martin

১০৫

Brown Shrike

১০৬

House Crow

১০৮

Crimson Sunbird

১০৯
কনুৱা
Asian Woolly-necked Stork
Ciconia episcopus
১১০

Ashy Drongo

১১১

Pallas's Grasshopper Warbler

১১২

Collared Scops-Owl

১১৩
ফুটুকী ফেঁচা
Spotted Owlet
Athene brama
১১৪

Brown Boobook

১১৫

Long-tailed Shrike

১১৬

Gray-breasted Prinia

১১৭

Blyth's Reed Warbler

১১৮

Chestnut-capped Babbler

১১৯

Scaly-breasted Munia

১২০

Greater Coucal

১২১
সাপকটা বা খোপাডাঙৰী
Crested Serpent-Eagle
Spilornis cheela
১২২
উকাহ
Gray-headed Fish-Eagle
Icthyophaga icthyaectus
১২৩

Whistler's Warbler

১২৪

Siberian Rubythroat

১২৫

Rosy Pipit

১২৬

Gray-backed Shrike

১২৭

Thick-billed Warbler

১২৮

Striated Grassbird

১২৯

Black-faced Bunting

১৩০
বালিটোকা বা বালিখোঁচৰা
Common Sandpiper
Actitis hypoleucos
১৩১

Common Greenshank

১৩২

Hen Harrier

১৩৩

Pied Kingfisher

১৩৪

Sand Lark

১৩৫

Striated Babbler

১৩৬

Eastern Yellow Wagtail

১৩৭

Asian Green Bee-eater

১৩৮

Large Cuckooshrike

১৩৯

Taiga Flycatcher

১৪০
ৰাজ ভাটৌ
Alexandrine Parakeet
Psittacula eupatria
১৪১

Gray-headed Canary-Flycatcher

১৪২

Asian Palm Swift

১৪৩
চিলনী
Black Kite
Milvus migrans
১৪৪
শেন
Peregrine Falcon
Falco peregrinus peregrinator
১৪৫

Black-naped Monarch

১৪৬

Abbott's Babbler

১৪৭

Golden-fronted Leafbird

১৪৮

Olive-backed Pipit

১৪৯

Blue-throated Barbet

১৫০

White-spectacled Warbler

১৫১

Blyth's Leaf Warbler

১৫২

Pin-striped Tit-Babbler

১৫৩

White-rumped Shama

১৫৪

Small Niltava

১৫৫

Tickell's Leaf Warbler

১৫৬

Green-crowned Warbler

১৫৭

Gray-bellied Tesia

১৫৮

Chestnut-crowned Bush Warbler

১৫৯

Gray-sided Bush Warbler

১৬০

Aberrant Bush Warbler

১৬১

Ruby-cheeked Sunbird

১৬২

Rufous-bellied Niltava

১৬৩

Rusty-bellied Shortwing

১৬৪

Lesser Shortwing

১৬৫

White-rumped Munia

১৬৬
ৰঙা টুপীৰ হাঁহ
Red-crested Pochard
Netta rufina
১৬৭
ৰঙা মুৰীয়া হাঁহ
Common Pochard
Aythya ferina
১৬৮

Rock Pigeon

১৬৯
কামচৰাই
Purple Moorhen
Porphyrio porphyrio
১৭০
আজান চৰাই/লাল কোল
Purple Heron
Ardea purpurea
১৭১
হাৰুৱা কপৌ
Red Collared-Dove
Streptopelia chinensis
১৭২

Red Junglefowl

১৭৩
পানী ডুবি
Little Grebe
Tachybaptus ruficollis
১৭৪
ৱাক চৰাই
Black-crowned Night Heron
Nycticorax nycticorax
১৭৫

Daurian Redstart

১৭৬
কাজলবুলী‌য়া হাঁহ
Garganey

১৭৭
বাদামী মূৰীয়া হাঁহ
Eurasian Wigeon

১৭৮
দলমৰা
Pheasant-tailed Jacana
Hydrophasianus chirurgus
১৭৯

Wood Sandpiper

১৮০

Greenish Warbler

১৮১

Baikal Bush Warbler

১৮২

Chinese Rubythroat

১৮৩

Streaked Weaver

১৮৪
বৰশৰালি
Fulvous Whistling-Duck
Dendrocygna bicolor
১৮৫

Pygmy Cupwing

১৮৬

Great Myna

১৮৭

Himalayan Bluetail

১৮৮

Pin-tailed Snipe

১৮৯

Oriental Skylark

১৯০

Common Iora

১৯১

Black-winged Kite

১৯২

Plain Prinia

১৯৩

Stork-billed Kingfisher

১৯৪

Slaty-breasted Rail

১৯৫

Barred Buttonquail

১৯৬

Zitting Cisticola

১৯৭

Common Cuckoo

১৯৮

Blue-breasted Quail

১৯৯
কুলি
Asian Koel
Eudynamys scolopaceus
২০০
ক’ৰা চৰাই
Watercock
Gallicrex cinerea
২০১

Indian Thick-knee

২০২
কজলা গঙাচিলনী
Whiskered Tern
Chlidonias hybrida
২০৩
ইটাগুৰীয়া
Cinnamon Bittern
Ixobrychus cinnamomeus
২০৪

Golden-headed Cisticola

২০৫
শিলঘোৰা
River Lapwing
Vanellus duvaucelii
২০৬
কেতেকী
Indian Cuckoo
Cuculus micropterus
২০৭

Blue-tailed Bee-eater

২০৮

House Sparrow

২০৯
চেঁচা বগলী বা হালখেদা চৰাই
Gray Heron
Ardea cinerea
২১০

Brown-cheeked Rail

২১১

Greater Painted-Snipe

২১২
ৰঙা জিকৰ
Ruddy-breasted Crake
Porzana fusca
২১৩

Oriental Turtle-Dove

২১৪

Eurasian Kestrel

২১৫

Little Spiderhunter

২১৬

Verditer Flycatcher

২১৭

Barn Owl

২১৮
ঢেৰা বা ভেলা
Spot-billed Pelican
Pelecanus phillippensis
২১৯

Black-breasted Weaver

২২০

Small Pratincole

২২১

Coppersmith Barbet

২২২

Black-winged Stilt

২২৩

Black-headed Gull

২২৪

Brown-headed Gull

২২৫

Osprey

২২৬
আমৰ’লীয়া হাঁহ
Mallard

২২৭
হাড়গিলা
Greater Adjutant
Leptoptilos dubius
২২৮

Bank Myna

২২৯

White-tailed Stonechat

২৩০

Greater Spotted Eagle

২৩১

Clamorous Reed Warbler

২৩২

Black-rumped Flameback

২৩৩

Chestnut-headed Tesia

২৩৪

Black-breasted Thrush

২৩৫
আকুঁহী পাখিৰ হাঁহ/কাচী ডেউকাৰ হাঁহ
Falcated Duck

২৩৬

Pied Avocet

২৩৭

Chestnut-crowned Warbler

২৩৮

Common Hill Myna

২৩৯

Orange-headed Thrush

২৪০

Hair-crested Drongo

২৪১

Lesser Coucal

২৪২

Eurasian Wryneck

২৪৩

Amur Falcon

২৪৪

White-capped Redstart

২৪৫
হালধীয়া/পিত বগলী
Yellow Bittern
Ixobrychus sinensis
২৪৬

Temminck's Stint

২৪৭

Chestnut Munia

২৪৮

Chestnut-headed Bee-eater

২৪৯

Large-tailed Nightjar

২৫০

Eurasian Tree Sparrow

২৫১

Black Redstart

২৫২
ডবাশেন
Western Marsh Harrier
Circus aeruginosus
২৫৩

Swamp Grass Babbler

২৫৪
মৌখাপ
Oriental Honey-buzzard
Pernis ptilorhynchus
২৫৫
বৰীশেন
Shikra
Accipiter badis
২৫৬
উলূম’ৰা
Bengal Florican
Haubaropsis bengalensis
২৫৭

Greater Flameback

২৫৮

Lesser White-fronted Goose

২৫৯

Eurasian Curlew

২৬০

Dark-sided Thrush

২৬১

Yellow-bellied Warbler

২৬২

Large Niltava

২৬৩

Steppe Eagle

২৬৪

Black-necked Crane

২৬৫
সোণালী চকুৱা হাঁহ
Common Goldeneye
Bucephala clangula
২৬৬

Snowy-browed Flycatcher

২৬৭

Little Pied Flycatcher

২৬৮

Pallas's Gull

২৬৯

Rufous-necked Laughingthrush

২৭০

Yellow-bellied Prinia

২৭১

Marsh Babbler

২৭২

Eastern Marsh Harrier

২৭৩

Bronzed Drongo

২৭৪

Bank Swallow

২৭৫

Short-eared Owl

২৭৬

Ashy Woodswallow

২৭৭

Ruff

২৭৮

House Swift

২৭৯

Blyth's Paradise-Flycatcher

২৮০

Plaintive Cuckoo

২৮১

White-tailed Robin

২৮২

Black-naped Oriole

২৮৩
সৰু মুছৰি
Striated Heron
Butorides striata
২৮৪

Pale Blue Flycatcher

২৮৫

Oriental Pied-Hornbill

২৮৬

Kentish Plover

২৮৭

Imperial Eagle

২৮৮

Black-bellied Plover

২৮৯
কৃষ্ণ বগ
Black Bittern
Dupetor flavicollis
২৯০

Streaked Spiderhunter

২৯১

Maroon Oriole

২৯২
পৰঘুমা
Green Imperial-Pigeon
Ducula aenea
২৯৩
গলপোৰা ভাটৌ
Red-breasted Parakeet
Psittacula alexandri
২৯৪

Gray Wagtail

২৯৫

Rufous Woodpecker

২৯৬

Eurasian Sparrowhawk

২৯৭

Black Bulbul

২৯৮

European Starling

২৯৯

Black-tailed Godwit

৩০০

Blue Whistling-Thrush

৩০১

Common Redshank

৩০২

Black-legged Kittiwake

৩০৩

Yellow-breasted Bunting

পৰ্যটন

==চৰাইচোং==
==ৰাওনা পুখুৰী==
চামগুৰিৰ মুখা শিল্প
সত্ৰ
ৰাস উৎসৱ

চিত্ৰভঁৰাল

তথ্য সংগ্ৰহ

বাহ্যিক সংযোগ

majuli.org maintained by Majuli Island Protection & Development Council (MIPDC)
Life in Majuli
Culture of Majuli
Satras of Majuli
World's Largest River Island
Disaster Management plan for 2011-12 for Jorhat district

শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা
শ্ৰেণী:অসমৰ পৰ্যটনস্থলী
শ্ৰেণী:নদী দ্বীপ
*