আমেৰ দুৰ্গ

আমেৰ দুৰ্গ বা আম্বৰ দুৰ্গ ভাৰতৰ ৰাজস্থানৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)। পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে, যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস।

আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে। ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়। ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল।

২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।

ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান

চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।

ভূগোল

ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত। প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে।

ইতিহাস

আৰম্ভণি ইতিহাস

আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।

প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।

আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।

গাঁথনি

ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল। এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।

জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।

প্ৰথম চোতাল

জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল। কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।

আমেৰ প্ৰাসাদৰ এক অবিচ্ছেদ্য আৰু অপৰিহাৰ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱা আমেৰ চহৰখন এতিয়া পৰ্যটকৰ বৃহৎ আগমনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল (পৰ্যটকৰ শীৰ্ষ বতৰত দিনটোত ৪,০০০ৰ পৰা ৫,০০০) অৰ্থনীতিৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত চহৰ। ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল) এলেকাত বিস্তৃত এই চহৰখনত আঠাইশটা মন্দিৰ, তিনিটা জৈন মন্দিৰ, আৰু তিনিটা মছজিদ আছে। ইয়াক বিশ্ব কীৰ্তিচিহ্ন পুঁজিয়ে (WMF) ইয়াক বিশ্বৰ ১০০টা আটাইতকৈ বিপন্ন স্থানৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছে; ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ধন ৰবাৰ্ট উইলছন চেলেঞ্জ গ্ৰাণ্টৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা হয়।

চিত্ৰ

তথ্য সংগ্ৰহ

শ্ৰেণী:ভাৰত
শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী