টাই-আহোম সাহিত্য

আহোম যুগৰ পূৰ্ব্বে অসমৰ ৰজাসকলে ৰজাসকলে ৰজাঘৰীয়া বিষয়ত সংস্কৃত ভাষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অসমৰ পুৰণি শিলালিপি আৰু তামৰ ফলিসমূহে এই কথা প্ৰমাণ কৰে। আহোমৰ দিনত টাই ভাষাৰ লগতে অসমীয়া ভাষা ৰাজকাৰ্যত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কছাৰী, কোচ, দৰং, জয়ন্তীয়া আদি ৰাজ-দৰবাৰতো অসমীয়া ভাষাই প্ৰাধান্য পাইছিল।

সেয়ে আহোমৰ সাহিত্য বুলি কলে প্ৰধানত আমি টাই ভাষাত লিখা বুৰঞ্জী, অন্যান্য পুথি-পাজিসমূহ আৰু অসমীয়া ভাষাত লিখা পুথিসমূহক অন্তৰ্ভূক্ত কৰিব পাৰোঁ। টাই আহোম সাহিত্য হ'ল প্ৰাচীন টাই সাহিত্যৰ পৰা বিকশিত হোৱা সাহিত্য যি মধ্যযুগৰ অসমৰ ৰাজসাহিত্য আছিল। ই চীনৰ গুৱাঙচি অঞ্চলৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। আহোম সাহিত্যত নিজা আহোম লিপি আৰু ভাষাৰ প্ৰয়োগ হয় যি ইয়াক উচ্চখাপৰ সাহিত্য বুলি প্ৰমাণ কৰে। ইয়াত টাই সাহিত্যৰ উপৰিও কিছু পৰিমাণৰ চীনা আৰু ঝুৱাঙ সাহিত্যৰো প্ৰভাৱ আছে।

আহোম সাহিত্যৰ আৰম্ভণি

আহোমসকলৰ প্ৰাচীন সাহিত্য চীনত অধিক সময়লৈকে আছিল। এই প্ৰাচীন সাহিত্যৰ বৰ্তমানৰ অসমীয়া সাহিত্যত যথেষ্ট অৱদান আছে। প্ৰাচীন আহোম সাহিত্য মূলতঃ মুঙ ফি নামৰ ঠাইখনত অধিক বিকশিত হৈছিল। এই প্ৰাচীন সাহিত্যত টাই সকলৰ প্ৰবজন, বিকাশ, ৰাজ্য আদিৰ কথা উল্লেখ থকাৰ লগতে কিছু প্ৰাচীন টাই দৰ্শনৰ কথাও উল্লেখ আছিল। বিশেষকৈ টাই মহিলা সাহিত্যিক তথা দাৰ্শনিক নাঙ য়া ছিং ফাই বহুখিনি সাহিত্য কৰ্ম আগুৱাই নিছিল। লিত লাই পেয়' কাকা নামৰ গ্ৰন্থৰ দ্বাৰা টাই জাতিৰ উৎপত্তি বিকাশ আৰু প্ৰবজন সম্বন্ধে আহোম সাহিত্যত বিস্তাৰিত ভাবে লিখা আছে।

বুৰঞ্জী শব্দটো এটা টাই ভাষাৰ শব্দ। বুৰঞ্জী শব্দৰ বুৎপত্তিগত অৰ্থ হৈছে “মূৰ্খৰ জ্ঞানৰ ভঁৰাল” বা “নজনা কথা জনাৰ ভঁৰাল”। ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ সৌমাৰপীঠত প্ৰৱেশ কৰাৰ পৰৱৰ্তী সময়ৰ পৰাই অসমত বুৰঞ্জী শব্দৰ ব্যাপক প্ৰচলন হৈছে। আহোমসকলে এই বুৰঞ্জী লিখাৰ প্ৰথা মাওলুংৰ পৰাই লৈ আহিছিল।

আহোম যুগৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ঐতিহাসিক সমল হৈছে এই বুৰঞ্জী সাহিত্য। আহোমসকলৰ ইতিহাস সচেতনতাৰ এক গৌৰৱোজ্জ্বল নিদৰ্শন হৈছে এই বুৰঞ্জী সাহিত্য। পোনপ্ৰথমে স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাৰ নিৰ্দেশমৰ্মেই আহোম ৰাজ্যত সংঘটিত হোৱা গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাসমূহ লিপিবদ্ধ কৰি টাই পণ্ডিতসকলে বুৰঞ্জী লিখাৰ পৰম্পৰাৰ আৰম্ভণি ঘটাইছিল। “যেতিয়া যি কথা হয়, যি মৰে, যাক পাওঁ, সকলো কথা পণ্ডিতে লিখি ৰাখিব” এইবুলি স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই ৰাজ্যৰ টাই পণ্ডিতসকলক বুৰঞ্জী লিখিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল।

alt=চ্যুকাফা ক্ষেত্ৰ|
আহোম যুগৰ পুৰণি বুৰঞ্জীবোৰ বিচাৰ কৰিবৰ বেলিকা বুৰঞ্জীবিদসকলে দুটা ভাগত ভাগ কৰে - ৰজাঘৰীয়া বা চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত। আহোমসকলে অতি পুৰণি কালৰেপৰা লিখা পঢ়া বিদ্যাত পাকৈত জাতি আছিল। প্ৰৱজন কৰি আহোঁতে নামকিয়ু নৈৰ পাৰত থকা খামজাং ৰাজ্য পাওঁতে চুকাফাই লগৰ মানুহ লিখি চাই দেখা পালে তিনিকুৰিজন মৰিল আৰু সাতজন হেৰাল। সেয়েহে তেতিয়াই লগত অহা পণ্ডিতক যই মৰে, যাক পায়, বাটত যি ঘটনা ঘটে তাক লিখি থবলৈ আদেশ দিলে। বুৰঞ্জী লিখাটো স্বৰ্গদেউসকলৰ ৰাজকীয় কৰ্তব্যৰ আওতাত পৰিছিল আৰু দায়িত্বপূৰ্ণ বিষয়া (টাই পণ্ডিত) নিয়োগ কৰি ৰাজ্যৰ সকলো ঘটনাৱলী লিখি ৰখাব ব্যৱস্থা কৰিছিল।

টাই আহোম পণ্ডিত শ্ৰেণীৰ তিনিটা ফৈদ আছিল – চাংবুন (দেওধাই), ম'-হুং (মহন) আৰু ম'-প্লঙ (বাইলুং)
। এই টাই পণ্ডিতসকলৰ নেতৃত্বতে আহোম শাসনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত আটাইবোৰ বুৰঞ্জী টাই ভাষাত লিখা হৈছিল যদিও কালক্ৰমত আহোম স্বৰ্গদেউসকল ক্ৰমাৎ ব্ৰাহ্মণ্যবাদৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হৈ আহোম ৰাজসভাত ব্ৰাহ্মণ পণ্ডিত নিযুক্তি দিয়াত আৰু আহোমসকলে অসমীয়া ভাষা ৰাজ্যভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ পৰৱৰ্তী সময়ত অসমীয়া ভাষাত বুৰঞ্জী লিখাৰ প্ৰথাৰ আৰম্ভণি ঘটিছিল।

বুৰঞ্জী সাহিত্য

স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ অসমত প্ৰৱেশ কৰি লিখোৱা প্ৰথমখন বুৰঞ্জী আছিল “চুকাফাৰ বুৰঞ্জী”। এই বুৰঞ্জীখন চুকাফাৰ নিৰ্দেশত চেংকালু মচাই নামৰ টাই পণ্ডিতজনে ৰচনা কৰিছিল। এইখন বুৰঞ্জীখনত মাওলুংৰ পৰা চৰাইদেউলৈ চুকাফাৰ বৰ্ণিল যাত্ৰাৰ বৰ্ণনা আছে।

স্বৰ্গদেউ চুহুংমুং ওৰফে দিহিঙীয়া ৰজাৰ ৰাজত্বকালতেই আহোম ৰাজত্বৰ প্ৰথমখন অসমীয়া ভাষাৰ বুৰঞ্জী লিখি উলিওৱা হৈছিল আৰু সেইখন আছিল “শ্ৰীশ্ৰী স্বৰ্গনাৰায়ন মহাৰাজৰ জন্মকথা”। কিন্তু সেইবুলিয়েই এই সময়ছোৱাত টাই ভাষাত বুৰঞ্জী ৰচনা নোহোৱাকৈ থকা নাছিল। অসমীয়া ভাষাত বুৰঞ্জী ৰচনাৰ সমান্তৰালভাৱে টাই ভাষাতো বুৰঞ্জী ৰচনা কৰিছিল। কিন্তু পৰৱৰ্তী আহোম যুগত অসমীয়া ভাষাত ৰচিত বুৰঞ্জীৰ সংখ্যাতকৈ টাই ভাষাত ৰচিত বুৰঞ্জীৰ সংখ্যা তুলনামূলকভাৱে কম।

শাক্ত আৰু তান্ত্ৰিক সাহিত্য
শৃংগাৰ ৰসাত্মক সাহিত্য
ব্যৱহাৰিক জ্ঞানৰ সাহিত্য
মহাভাৰতীয় সাহিত্য
নাটক
গীত

শাক্ত আৰু তান্ত্ৰিক সাহিত্যঃ

এই শ্ৰেণীৰ সাহিত্যত শাক্ত বা দেৱী পাৰ্বতীৰ কাহিনী, মাহাত্ম্য, অলৌকিক কাৰ্যকলাপ, আদিৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়। অনন্ত আচাৰ্যৰ সংস্কৃতত লিখা সৌন্দৰ্য লহৰী, ৰুচিনাথ কন্দলীৰ মাৰ্কণ্ডেয় চণ্ডী, অজ্ঞাত কবিৰ কালিকা পূৰাণ, অনুবাদ গ্ৰন্থ কামৰত্ন তন্ত্ৰ, গুপ্তমণি, গুপ্তসাৰ আদি এই শ্ৰেণীৰ গ্ৰন্থ।

ব্যৱহাৰিক জ্ঞানৰ সাহিত্যঃ

আহোম ৰজাসকলে ব্যৱহাৰিক জীৱনৰ উপযোগী কিছুমান গ্ৰন্থ পণ্ডিত-লেখকৰ হতুৱাই অনুবাদ কৰাই বা লিখাই গৈছিল। তাৰ ভিতৰত সুকুমাৰ কায়স্থৰ হস্তি-বিদ্যাৰ্ণৱ, কবিৰাজ চক্ৰৱৰ্তী, ভাস্বতী আৰু চূড়ামণিৰ জ্যোতিষ চূড়ামণি, সুচান্দ ওজাৰ শ্ৰীহস্তমুক্তাৱলী, পঞ্চতন্ত্ৰ-হিতোপদেশৰ নীতিমূলক গল্প, ৰুদ্ৰৰাম দ্বিজৰ নীতিৰত্ন, দ্বিজ গোস্বামীৰ কাব্যশাস্ত্ৰ, বাগীশৰ নীতি-লতাংকুৰ আদি। আহোম যুগত ভ্ৰমণ কাহিনীও ৰচিত হৈছিল বুলি তীৰ্থ কৌমুদীৰ পৰা জনা যায়। তাৰোপৰি লক্ষ্মীনাথ দ্বিজৰ কুমাৰ হৰণ, অংকীয়া নাট ধৰ্মোদয়, কুমাৰ হৰণ আদিও এই সময়ৰ বিশেষ নাটক।

গীতি-সাহিত্যঃ

ইছলামীয় সাহিত্যঃ

বিবিধ ৰচনাঃ

তথ্য সংগ্ৰহ

উৎস প্ৰসংগ

শ্ৰেণী:টাই-আহোম সাহিত্য