ৰাৱণৰ যুদ্ধ যাত্ৰা

১৬ অধ্যায় ।

ৰাৱণৰ যুদ্ধযাত্ৰা ।

ছবি ।

প্ৰহস্ত ৰাক্ষস যেবে,       সমৰত পৰিলেক,

নীলৰ হাততে প্ৰাণ গৈল ।

শুনিয়া ৰাজাৰ মাথে,       আকাশী সৰগ পৰি

ৰাৱণৰ শ্ৰী হানি ভৈল ॥১

হৰি হৰি নমাই মোৰ,       ঘোৰ সমৰৰ মাজে,

ইন্দ্ৰ সম কুবেৰ ভঙ্গাইলে ।

দুহস্তৰৰ বন্ধু মোৰ,       বানৰ গোটৰ হাতে,

কেন মতে প্ৰাণক সুজাইলে ॥২

শুনিয়োক পাত্ৰলোক,       আহুতি দিয়োক মোক,

আমি বৰ কৰিলোহোঁ দোষ ।

সব সৈন্য নুযুজিয়া,       বৈৰক আসঙ্গ দিয়া,

তাৰ কাযে পাইলো অসন্তোষ ॥৩

সব দলে ছপকাৰে,       আপুনি যুজক চলোঁ,

দেখ আজি মোৰ বল সাঙ্গ ।

শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ সমে,       বানৰ ভালুক মাৰি,

ৰুধিৰে বহাইবোঁ আজি গাঙ্গ ॥৪

হেন বুলি দশশিৰ,       ত্ৰৈলোক্যে আজয়বীৰ,

ৰথখান আনাইলেক সাজি ।

সূৰ্য্যৰ কিৰণ সম,       সুবৰ্ণ মাণিক কাম,

বায়ুবেগে চাৰি গোটা বাজী ॥৫

তাহাতে চড়িয়া ৰাজা,       জয় সুমঙ্গল পঢ়ে,

যেন জ্বলে কাল মেঘ খণ্ড ।

অখণ্ড মণ্ডল চন্দ্ৰ,       সদৃশ ছত্ৰেক তুলি,

চলি ভৈলা ৰাৱণ প্ৰচণ্ড ॥৬

ত্ৰৈলোক্যত ভয়ঙ্কৰ,       সাজি আইলা লঙ্কেশ্বৰ,

পাত্ৰ পুত্ৰে দশদিশ ছানি ।

ৰাক্ষসৰ ৰিঙ্গ ৰাৱে,       ঢাক ঢোল কোলাহলে,

স্বৰ্গ ভুবনক গৈলা ধ্বনি ॥৭

সুচল পৰ্ব্বত সম,       সাক্ষাততে যেন যম,

অসংখ্যাত বীৰ যাই চলি ।

ৰাৱণৰ অনুকূলে,       সমৰত কৌতুহলে,

নাচন্ত হাসন্ত খলখলি ॥৮

চলি ভৈলা লঙ্কেশ্বৰ,       কুঞ্জৰ ঘোটক উটে,

টলবল মেদিনী মণ্ডল ।

সাগৰত ঢৌ সব,       খলকি খলকি গৈল,

স্বৰ্গকো লঙ্ঘিলা সিটো জল ॥৯

পৰ্ব্বত মূলত বসি,       ৰামদেৱে পুছিলন্ত,

বিভীষণ চিনায়ো আমাক ।

কোন কোনবীৰগণ,       আমাক যুজিতে আসে,

হাতে অস্ত্ৰ ধৰি জাকে জাক ॥১০

শ্ৰীৰামক সম্বুধিয়া,       বিভীষণে চিনাৱন্ত,

দক্ষিণ আঙ্গুলি তৰি তৰি ।

দেখিয়োক প্ৰভুদেৱ,       যিগোটা আসয় হেৰা,

ময়মত্ত হস্তীস্কন্ধে চড়ি ॥১১

হস্তীৰ যে মাথা গোট,       কম্পৱন্তে আসে আতি,

চন্দ্ৰক গ্ৰাসিতে যেন ৰাহু ।

অভিনৱ সূৰ্য্য সম,       দুই বাহু জ্বলে যেন,

মহাবীৰ এহিটো সুবাহু ॥১২

সিংহ কোন্তৰৰ বৰ্ণ,       ৰথত চড়িয়া আসে,

চক্ৰ সম ধৰি শৰচাপ ।

সমৰত দেৱগণে,       নাম শুনি পলাৱন্ত,

ইন্দ্ৰয়ো মানিল যাত কাপ ॥১৩

প্ৰমত্ত গজৰ সম,       শৰীৰ সুন্দৰ যেন,

ত্ৰিভুবনে জনিলেক ভীত ।

ৰাৱণৰ শ্ৰেষ্ঠ পুত্ৰ,       মহা বলৱন্ত বীৰ,

ইহাক বোলয় ইন্দ্ৰজিত ॥১৪

ৰাৱণৰ সন্নিততে,       চড়িয়া কাঞ্চন ৰথে,

যিটো বীৰ লঙ্কাৰ বজাই ।

ধনুৰ টঙ্কাৰ কৰি,       আসে আতি গৰজন্তে,

ইহাক বুলিয়া অতিকায় ॥১৫

ওৰ কুসুমৰ বৰ্ণ,       দুই চক্ষু জ্বলে যাৰ,

পিঠিত চড়িয়া গৰ্দভৰ ।

যি গোটা আঙ্গুলি তৰি,        আসয় গৰ্জ্জন কৰি,

ইহাক বোলয় মহোদৰ ॥১৬

যি গোটা ঘোড়াত চৰি,       হাতত শকতি ধৰি,

চাহন্তে আসয় আগ পাছ ।

শিখৰ সদৃশ মাথ,       যেন সম সাক্ষাত,

বজ্ৰবেগ ৰাক্ষস পিশাচ ॥১৭

প্ৰলয়ৰ অগ্নিসম,       জাজ্বল্য সমান কোপে,

খাণ্ডা তুলি আসয়ে আসক্ষ ।

হাতীৰ পিঠিত থাকি,       ফুৰাৱয় দুই আখি,

খৰৰ তনয় মকৰাক্ষ ॥১৮

অগনি সমানবৰ্ণ,       ৰথত চড়িয়া আসে,

যেন দেখি কালমেঘ খণ্ড ।

নৰান্তক বীৰবৰ,       ইহাকেসে বোলৱয়,

দেবাসুৰ কম্পণ প্ৰচণ্ড ॥১৯

সিংহ ঘোঙ্গ বাঘ সমে,       সমূলি পৰ্ব্বত তুলি,

উচ্চায়া আসয় যিবা গোট ।

দেৱান্তক নাম ইটো,       মহাবল নিশাচৰ,

ইন্দ্ৰয়ো নসহে যাৰ চোট ॥২০

ধৱল বৃষত চড়ি,       সানাইল ত্ৰিশূল ধৰি,

উচ্চায়া আসয় হাতগিৰা ।

খৰি পৰ্ব্বতত যেন,       কাল মেঘখণ্ড দেখি,

ইহাকেসে বোলয় ত্ৰিশিৰা ॥২১

নানা ভৃত্যপুত্ৰগণ,       বেঢ়িয়া আছয় যাৰ,

উট ঘোড়া কুঞ্জৰ বহুত ।

সদম্ভ নাম বীৰ,       ইহাঙ্কেসে বোলৱয়,

জিতাম্বৰ ৰাক্ষসৰ সুত ॥২২

হাণ্ডি শৃগালীৰ বৰ্ণ,       যি গোটা আসয় হেৰা,

পৰ্ব্বতৰ সদৃশ আৰম্ভ ।

পক্ৰচাপ সমধনু,       ফুৰাৱন্তে আসে আতি,

ইহাকেসে বোলয় নিকুম্ভ ॥২৩

যাহাক দেখাহা হেৰা,       হাতত পৰিঘ ধৰি,

চাহন্তে আসয় দশ দিশ ।

নিকুম্ভ যে নিশাচৰ,       ইহাকেসে বোলৱয়,

দেবাসুৰ চমক মুনিষ ॥২৪

শৰত কালৰ যেন,       সম্পুৰ্ণ চন্দ্ৰৰ সম,

ছত্ৰেক ধৰিলা যাৰ তুলি ।

সূৰ্য্যৰ কিৰণ সম,       মাথাত কিৰিটি জ্বলে,

ঢোলন্ত চামৰ দুই ঢুলি ॥২৫

অগনিৰ সম যাৰ,       দশ মুখ জ্যোতিস্কাৰ,

বিন্ধ্যগিৰি সম যাৰ কায়া ।

ইহাকেসে বোলৱয়,       দুৰ্জ্জন ৰাৱণ দদা,

ৰিপুগণ শবদে পলায় ॥২৬

জয় জয় ৰঘুনাথ,       প্ৰণামোঁ নমাই মাথ,

তুমি দেৱ দীন দুঃখহাৰী ।

ভকত জনৰ যত,       দুখ শোক বিনাশন,

ৰাক্ষস কুলৰ ক্ষয়কাৰী ॥২৭

নিজ যশ গুণচয়,       প্ৰকাশিলা কৃপাময়,

জগতকে কৰিলা উদ্ধাৰ ।

মাধৱ কন্দলী ভণে,       ৰাম বোলাঁ সৰ্ব্বজনে,

তেবে সুখে তৰিবা সংসাৰ ॥২৮