ৰামচন্দ্ৰ - সীতাৰ কথোপকথন

৩ অধ্যায়

ৰামচন্দ্ৰ - সীতাৰ কথোপকথন

দুলৰি ।

অনন্তৰে ৰামে,         হাঁ বান্ধৈ ! বুলিয়া,

সীতাৰ গলে ধৰিল ।

অনেক নিৰ্ভয়,         বচন বুলিয়া,

আশ্বাস তাঙ্ক কৰিল ॥১

দাৰুণ ৰাক্ষসে,         তোমাক হৰিল,

মিলিল পৰম দুঃখ ।

তাহাক মাৰিয়া,         সন্তোষ লভিলোঁ,

দেখিয়া তোমাৰ মুখ ॥২

পূৰ্ব্বত তোমাক,         বুলিলোঁ বনত,

লভিবাঁ দুখ অপাৰ ।

সিসব বচন,         সাক্ষাতে ফলিল,

পুহাইল বোল আমাৰ ॥৩

পাচে লক্ষ্মণক,         ৰাঘৱে বুলিল,

ৰাক্ষস ঐত আশেষ ।

সীতা ৰক্ষা কৰি,         ইটো বন এৰি,

চলি যাওঁ আন দেশ ॥৪

লক্ষ্মণ জানকী,         সমন্বিতে ৰাম,

মনে বিমৰিষি চাইল ।

কৰি মনো ৰঙ্গ,         ঋষি শৰভঙ্গ,

আশ্ৰমক গৈয়া পাইল ॥৫

এক অদভূত,         দেখিলন্ত পাচে,

ৰামে কতো দূৰে বসি ।

ধৱল ছত্ৰেক,         প্ৰকাশন্তে আছে,

যেন পূৰ্ণিমাৰ শশী ॥৬

দিব্য পুৰুষক,         সাক্ষাতে দেখন্ত,

আদিত্য যেন প্ৰভাৱ ।

জাজ্বল্য সমান,         জ্বলন্তে আছয়,

ভূমি নোচোৱয় পাৱ ॥৭

ৰত্নে বিৰচিত,         মুকুট শিৰত,

এতিনি ভুবনে সাৰ ।

সুনিৰ্ম্মল বস্ত্ৰ,         গাৱত শোভয়,

নানা দিব্য অলঙ্কাৰ ॥৮

তান সমসৰ,         পুৰুষেক তৈত,

কৰি আছে হাত যোৰ ।

কতোহো দূৰত,         হৰিত বৰণ,

দেখিলন্ত চাৰি ঘোড় ॥৯

সুবৰ্ণৰ মুঠি,         ৰচিত ধৱল,

চামৰ দুতয় ধৰি ।

দুই পাশে দুই,         নাৰী সেৱা কৰে,

ত্ৰৈলোক্য মোহে সুন্দৰী ॥১০

দেৱতা সকলে,         স্তুতি নতি কৰে,

গন্ধৰ্ব্বে গীত যোগাৱে ।

হেন চমত্কাৰ,         ৰূপে তৈতে থিত,

ভৈল অন্তৰীক্ষ ভাৱে ॥১১

ৰাঘৱে বোলন্ত,         ভৈয়াই লক্ষ্মণ,

কহোঁ শুনিয়োক কায ।

হৰিত বৰণ,         ঘোটক সহিতে,

এহেন্তেসে দেৱৰাজ ॥১২

এহি বুলি পাচে,         ৰামে লক্ষ্মণক,

সীতাক পাশত থৈলা ।

বৰ অদভুত,         দেখিয়া ৰাঘৱে,

কথা সুধিবাক গৈলা ॥১৩

কতোহো দূৰত,         দেৱগণ সমে,

ৰামক ইন্দ্ৰে দেখিল ।

ঋষিক সম্বোধি,         আথ বেখ কৰি,

স্বৰ্গক লাগি চলিল ॥১৪

শৰভঙ্গ মহা-         মুনিত বাসৱে,

কথা কহন্তহি যান্ত ।

হেৰা দেখিয়োক,        আমাক দেখিতে,

শ্ৰীৰামচন্দ্ৰ আসন্ত ॥১৫

দেৱতা সৱৰ,         কাৰ্য্যক সাধিয়া,

মাৰিবা ৰামে ৰাৱণ ।

জানা মুনিবৰ,         তৈসানি ইহান,

আমাসাৰ দৰিশন ॥১৬

হেনয় সম্ভেদ,         কহি ইন্দ্ৰদেৱ,

স্বৰ্গক চলি গৈলন্ত ।

পাচে ৰাম সীতা,         লক্ষ্মণে ঋষিক,

কৌতূহলে দেখিলন্ত ॥১৭

ৰামক দেখিয়া,         চালিলন্ত গাৱ,

মহাঋষি শৰভঙ্গ ।

পৰম ঈশ্বৰ,         আসিলা আনক,

বুলি ভৈলা বৰ ৰঙ্গ ॥১৮

অনন্তৰে ৰঙ্গে,         ঋষিক প্ৰণামি,

পুছিলন্ত সেহি কথা ।

ঋষিয়ে ৰামত,         আদি অন্ত কহি,

কহিলা যেন ব্যৱস্থা ॥১৯

আমাক স্বৰ্গক,         নিবাক লাগিয়া,

আসি ভৈলা দেৱৰাজ ।

তোমাক দেখিয়া,         আথবেথ কৰি,

চলি গৈলা স্বৰ্গ মাজ ॥২০

তুমি হেন মহা,         অতিথিক আসি,

ভাগ্যে দৰশন ভৈলোঁ ।

সেহিসে কাৰণে,         জানিবাহাঁ ৰাম,

স্বৰ্গক লাগি ন গৈলোঁ ॥২১

তোমাৰ প্ৰসাদে,         তপৰ প্ৰভাৱে,

পাইলোহোঁ অক্ষয় লোক ।

তোমাৰ চৰণ,         সাদৰিলোঁ আৱে,

অনুজ্ঞা মোক দিয়োক ॥২২

ৰাঘৱে বোলন্ত,         শুনিয়োক মুনি,

কথা শুনি ভৈলোঁ ৰঙ্গ ।

আমাক উচিত,         স্থান উপদেশি,

স্বৰ্গে যায়ো শৰভঙ্গ ॥২৩

ঋষিয়ে ৰামক,         বোলন্ত সুতীক্ষ্ণ,

মুনিৰ পাশক যায়ো ।

তান উপদেশে,         পৰম হৰিষে,

ফল মূল সুখে খায়ো ॥২৪

হেন বুলি মহা-         মুনি শৰভঙ্গে,

আপুনি কুণ্ড জ্বালিল ।

বিষ্ণুক সুমৰি,         মন্ত্ৰক উচ্চৰি,

আশেষ ঘৃত ঢালিল ॥২৫

কৌতূহলে দেখি,         আছন্ত লক্ষ্মণ,

সীতা ৰাম হৃষীকেশ ।

ৰাম বুলি ডেৱ,         দিয়া অগনিত,

ভৈলন্ত মুনি প্ৰবেশ ॥২৬

কতোক্ষণে পাচে,         তাহাঙ্ক দহিয়া,

অগনি যেবে নিমাইল ।

পৰম হৰিষে,         শৰভঙ্গ ঋষি,

দিব্য শৰীৰেক পাইল ॥২৭

ৰামক সুমৰি,         দিব্যৰূপ ধৰি,

ঋষি স্বৰ্গ চলি গৈলা ।

লক্ষ্মণ জানকী,         ৰাঘৱে দেখিয়া,

বৰ কুতূহল ভৈলা ॥২৮

তৈৰহন্তে গৈয়া,         ৰাক্ষসে খাইবাৰ,

ঋষিক তিনি দেখিল ।

আন সব ঋষি-         গণক ৰাঘৱে,

অভয় দানক দিল ॥২৯

অনন্তৰে তিনি,         সুতীক্ষ্ণ মুনিৰ,

প্ৰবেশিলা গৈয়া থান ।

ফল মূল জলে,         ৰামক ঋষিয়ে,

কৰিলন্ত বহুমান ॥৩০

সুতীক্ষ্ণ মুনিয়ে,         ৰামক অনেক,

সাদৰিলা অনুপাম ।

হৰিষে আশ্ৰম.         সমীপত থিত,

ভৈলন্ত প্ৰভু শ্ৰীৰাম ॥৩১

অনেক পুৰাণ,         কাহিনী কহিলা,

ৰাঘৱে ঋষি সহিত ।

হৰিষে হৃদয়,         দিন কতিপয়,

বঞ্চিলা সুথে তহিত ॥৩২

পৰম আনন্দে,         ঋষিৰ চৰণে,

ধূলা শিৰে তুলি ধৰি ।

ৰঙ্গ মনে তিনি-         হন্তে চলি গৈলা,

আশ্ৰমক পৰিহৰি ॥৩৩

দুই ভাইৰ হাতে,         ধনু তূণ বাণ,

খড়্গক ধৰি বিশেষ ।

তিনিহন্তে মিলি,         হৰিষে ভ্ৰমন্ত,

নানাবিধ বন দেশ ॥৩৪

পৰম পৱিত্ৰ,         ৰামৰ চৰিত্ৰ,

শুনা সামাজিক সুখে ।

জগত তাৰণ,         হেতু বনে বন,

ভ্ৰমন্ত ঈশ্বৰ দুঃখে ॥৩৫

যাহাৰ চৰণ,         ধূলাক নপান্ত,

মহা মহা যোগী জনে ।

ভকতৰ পদে,         হেনয় ঈশ্বৰে,

ফুৰন্ত কণ্টক বনে ॥৩৬

যিটো মহেশ্বৰ,         সমস্তে জীৱৰ,

আত্মা অন্তৰ্য্যামী সম ।

ভকত জনৰ,         শত্ৰু মিত্ৰ হেতু,

তাহাঙ্ক দেখি বিষম ॥৩৭

ভকতৰ শত্ৰু,         ভৈল তান শত্ৰু,

ভকতৰ মিত্ৰে মিত্ৰ ।

পৰম ঈশ্বৰ,         দেৱৰ দেখিয়া,

চৰিত্ৰ কেন বিচিত্ৰ ॥৩৮

শান্তক তাৰন্ত,         দুষ্টক মাৰন্ত,

এহি বেলা বিপদত ।

হেনয় গুণক,         জানিয়া ৰামৰ,

চৰণত দিয়া চিত্ত ॥৩৯

সমস্ত ধৰ্ম্মৰ,         শিৰত প্ৰকাশ,

কৰে যাৰ গুণ নাম ।

হেনয় ৰামক,         চিত্তত ধৰিয়া,

ডাকি বোলা ৰাম ৰাম ॥৪০