পৰশমণি (গ্ৰন্থ)

পৰশমণি,চৈয়দ আব্দুল মালিকৰ দ্বাৰা ৰচিত প্ৰথমখন চুটিগল্প সংকলন।১৯৪৬ চনত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে এই চুটিগল্প সংকলনখনি প্ৰকাশ হৈছিল।সংকলনটোৰ পুনৰ মুদ্ৰণ হৈছিল ১৯৬২ চনত।

উদ্ধৃতি

১.ব্যৰ্থতাই থকা-সৰকা কৰা জীৱনটোৰ মাজত মৰম-চেনেহৰ পৰশ-মণিৰ আলোক-আভাৰ যি ক্ষীণ বিজুলী-ৰেখাই ব্যৰ্থতাবোৰো ৰাঙলী কৰি তোলে জীৱনৰ আন্ধাৰৰ মাজত সেয়ে সাৰথি। মৰমৰ বাহিৰে যাক একোটিকে দিব নোৱাৰোঁ, সিহঁতেও মোক প্ৰাণভৰি মৰম কৰে, সিহঁতেও মোক প্ৰাণৰ ঐশ্বৰ্য্য দি বুকুৰ মাজলৈ টানি নিয়ে।পৰশ-মণি সিহঁতৰেই।

২.অভিভূতৰ দৰে সি কেৱল বাহিৰৰ ফালেই চাই থাকিল।পৃথিৱীখনৰ সীমাহীন মুকলিখিনিলৈ চাই থাকি, সি মাথোঁন অনুভৱ কৰিলে এটা অনন্ত ৰহস্যৰ জটিলতা, সি বুজিব নোৱাৰিলে তাৰ অৰ্থ। তাৰ মনত লাগিল যেন লুইতৰ দুটি সৰু ঢৌৱেও তাতকৈ বহুত বেছি কথা জানে; ডাৱৰ ভৰা আকাশৰ কথা, পৰ্বতৰ কথা, ভৈয়ামৰ কথা, আৰু সিহঁতৰ নিজৰ মিলনৰ কথা। কিমান ধুনীয়া এই বাহিৰৰ পৃথিৱীখন। পিছত এৰি অহা লুইতৰ অবিশ্ৰান্ত সোঁতটো- তাৰ বুকুত উঠা বগা বগা সৰু ঢৌবোৰ ভালেমান দূৰৰ পৰা খহি খহি থিয় দি থকা কঁহুৱা-ভৰা পাৰবোৰ, তাৰ সিপাৰৰ বুঢ়া পৰ্বতকেইটা, তাৰ সিপাৰে আকাশ, আৰু লুইতৰ সোঁতৰ ওপৰত তাৰ পুৰণি সৰু জাহাজখন। সকলোবোৰকে ঢাকি আনিছে নিশাৰ পাতল কৰুণতা-সনা মৌন আৱৰণখনে। নিশাই যেন আমানৰ চকুৰপৰা সকলো আঁতৰাই লৈ যাব। সেই নিশাৰ মাজত কেৱল থাকিব এটি তৰাৰ পোহৰ-সনা ধূসৰ ৰহস্য।

৩.ল'ৰাটো বুকুত লৈ সি শুই পৰিল। খেলা-শেষৰ দুটা ক্লান্ত শিশুৰ দৰে, একেলগে উটি যোৱা সাগৰৰ দুটা পৰিচয়হীন ঢৌৰ দৰে।শিশুটোৰ গাৰ উত্তাপত তাৰ বুকুখনত সি অনুভৱ কৰিলে এটা অনাস্বাদিত পিতৃত্বৰ গৌৰৱ। টোপনিতে তাৰ লাজ লগা যেন পালে...

৪.পাৰ্থক্যটো ইমানেই-মই ভয় কৰিছিলোঁ লুকুৱাই, আৰু সিহঁতে ভয় কৰিছিল দেখুৱাই। ভয় লুকুৱাব পৰাটোতো সাহসৰে চিন। পিছে মই এই সাহসৰ গৌৰৱ ৰক্ষা কৰিবৰ কাৰণে লুকুৱাই ভয় কৰা নাছিলোঁ, আৰু তাত আনন্দও পোৱা নাছিলোঁ। ভয় লাগিলেও নলগা যেন দেখুওৱাৰ কাৰণ, নিজৰ মুৰব্বীয়ানা ৰক্ষা কৰা, লগতে সিহঁতৰ উৎপাতৰপৰা অলপ ৰক্ষা পোৱা। সিহঁতৰ লগতে ময়ো ভয় খোৱা যেন দেখুৱাবলৈ হ'লে ক'লৈকো এখোজো দিবৰ উপায় নহ'ব। গতিকে ভিতৰি ভিতৰি যিমানেই ভয় নাথাকক, বাহিৰত কিন্তু সিহঁতক আশ্বাস দি কৈছিলোঁ- "কিহৰ ভয় অ'? চিপাহী হ'ল কি হ'ল। সিহঁতো আমাৰ নিচিনা মানুহহে। চিপাহী হ'ল বুলি আৰু সিহঁতে আমাক চোবাই খাব নে?

৫.দুটা ঘাট...

দুটা-ঘাট

উঠা আৰু নমা, এবি-অহা আৰু আহি-পোৱা দুটা ঘাট। মাজত একা- বেঁকা নৈ-গৰাৰ উলু বিৰিণা, খাগৰি, চিনি নোপোৱা পানীৰ বৈ অহা সোঁত, আৰু দূৰণি-চাৱনিৰ সীমাই ঢুকি নোপোৱা পাহৰি অহা দূৰণি-!দ্বিতীয়াৰ জোনফালি এবাৰ ওলায়েই ক'ৰবাৰ সন্ধিয়াৰ আঁচলত লুকাই পৰিল। লগত থকা তৰাবোৰ আঁতৰি যাব নোৱাৰি, আন্ধাৰ আকাশখনৰ বুকুত অকাৰণতে থিয় দি আছে।

৬.বতাহ এজাক মাৰে। জনহীন নৈৰ পাৰৰ শুকান বিৰিণাৰ পাতৰ ওপৰেদি বাগৰি বতাহজাক আহি জাহাজখনৰ ভিতৰেদি পাৰ হৈ যায়। গোটেই বতাহজাকত আন্ধাৰৰ সেমেকা ৰং সনা-গহীন, শীতল আৰু চেঁচা-বাহিৰত আন্ধাৰ।

১০.বতাহজাক মাৰে। চেঁচা বতাহজাক, ক'ৰবাৰ আন্ধাৰৰ মাজৰপৰা শুকান কঁহুৱাৰ কঁপা পাতৰ কৰুণতা লৈ সিহঁতৰ চুলিৰ ওপৰেদি বাগবি যায়। আবাৰ চেলেংখনৰ আগটো জাহাজৰ ভিতৰৰ ফালে উৰি যায়। বতাহজাকত যেন বহুত কথা সোমাই আছে-আৰাক ক'ব, ইম্বাণে বুজি নোপোৱাকৈয়ে আবাক কৈ যাব।

১৩.মানুহে পাহৰেই।

কিন্তু আজি যেন আহচান এটা নতুন মানুহৰ দৰেই আৰাৰ আগত থিয় দিলেহি। ভিতৰত এটা মৰ্মন্তুদ অবসাদ লৈ, বাহিৰত কৃত্ৰিম প্ৰফুল্লতাৰ কৰুণ উপহাস লৈ, আহচান যেন আজি আৰাৰ কাৰণে এটা সম্পূৰ্ণ অপৰিচিত, নতুন মানুহ।

১৮.এৰা, আমি আৰু গোটেই জীৱনটো কেৱল বাটকে চিনিলোঁ, বাটে আৰু আমাক কোনোদিন চিনিবৰ চেষ্টা নকৰিলে নিচিনিলে। কৰুণ হাঁহি মাৰি সি ক'লে। আৰাই এবাৰ তাৰ মুখলৈ চালে। দূৰৰপৰা তাৰ মুখত পৰা পোহৰত দেখিলে-তাৰ মুখখন শুকান, তাত ৰস নাই। আৰাৰ ভয় খাই যোৱা যেন লাগিল।

২০.কৃতকাৰ্যতাৰ কাৰণে সাধনা লাগে, সাধনাৰ কাৰণে সাহস লাহে আৰু সাহসৰ কাৰণে লাগে আত্মবিশ্বাস।"কিন্তু আমাৰ ইয়াত আত্মবিশ্বাসটো হয় আত্মগৰ্ব, সাহস হয় উদ্ধতালি, আৰু-গতিকে-অৰ্থাৎ কৃতকাৰ্যতাৰ ওচৰ নাপায়গৈয়ে।পৰেশে ক'লে।

২১.হেমন্তই কৈ গ'ল-"বিহুনাচত কি মহৎ, কি ধুনীয়া, কি পৰিত্ৰ আনন্দ সোমাই আছে! বিহুনাচ আনন্দৰ নাচ, আনন্দ-ঋতুৰ সৌন্দৰ্য-প্ৰশস্তি। খৰালি শুকাই থকা প্ৰকৃতি আঁহ-পাহ মেলি মুকলি হৈ পৰিছে। নতুন কুঁহি, নতুন পাত, নতুন ফুল-নতুন আনন্দ।... নাচনীয়ে হাত মেলি দিয়ে, আঙুলি মেলি দিয়ে-যেন ন বহাগত নতুনকৈ মেলা নাহৰডালৰ মূৰত নতুন পাতৰ কুঁহি। নাচনীয়ে ফুটাই তোলে প্ৰকৃতিৰ এই উন্মুক্ত বিকাশৰ শ্যামল ৰূপটো। তেজ ফুটো-ফুটো থোৰালি আঙুলিবোৰ লাহে লাহে মুঠিৰপৰা মেল খায়-যেন নতুন কুঁহিবোৰ মেল খাইছে। নাচনীৰ পূৰঠ বাহু দুটা কঁপে-তাত যেন সেউজীয়া কেঁচা ডালৰ কঁপনি! গাটো হালে-জলে-যেন দক্ষিণা বতাহ লাগি প্ৰকৃতিৰ বুকুখন চঞ্চল হৈ কঁপিছে। নাচনীয়ে কঁকাল ঘূৰায় নাচে, এখন হাত কঁকালত থৈ আনখন মেলি দিয়ে-যেন আনন্দত নিজক ধৰি ৰাখিব পৰা নাই- নিজৰ ওচৰতে নিজে অৱলম্বন বিচাৰিছে! সেইটোৱেই আনন্দ-বিহ্বল প্ৰকৃতিৰ ৰূপ।

২২.ঢোলৰ ছেৱে ছেৱে, পেঁপা-গগনাৰ সুৰৰ ছেৱে ছেৱে, নাচনীৰ দেহৰ অণুৱে অণুৱে ছন্দৰ কঁপনি উঠে। মেঠনি-সোলোকা বুকুত বাগৰে ন বহাগৰ ঢল, খোপা-সোলোকা ক'লা চুলিত বাগৰে বৰদৈচিলাৰ উন্মুক্ত উত্তাল গতিৰ লহৰ, বান্ধোন-সোলোকা ওঁঠত বাগৰে হাঁহিৰ ঢৌ, ফুটি উঠে চুমাৰ আকৰ্ষণৰ মদিৰ আকাংক্ষা, চকুত যেন কোন সপোনপুৰীৰ উত্তপ্ত মদিৰাৰ নিচা লাগিছে, কাণত যেন পশিছে কোন বুকুৰ জনৰ চৰণ-নূপুৰ ধ্বনি, হিয়াই যেন কোন অজানাৰ অহাৰ বাতৰি পাই অধীৰ হৈ উঠিছে।

২৫.সন্ধিয়া হেমন্ত আৰু জুৰি নিতৌ ফুৰে। এতিয়া জুৰিয়ে আৰু লাজ নকৰে। নাচিবলৈ লাজ নকৰে, ফুৰিবলৈ লাজ নকৰে, আনকি হেমন্তৰ লগত তৰ্ক কৰিবলৈও লাজ নকৰে। হেমন্তৰ গাৰ কাষে কাষে জুৰি গৈ থাকে। সিহঁতৰ গাত প্ৰথম আহিনৰ পাতল বতাহজাক লাগে।

২৬."আহিনক তেনে কেনেকৈ ৰূপ দিবা?"

জুৰিয়ে কেৱল ভাবে, একো নামাতে।

"তোমাৰ গোটেই গাৰ ওপৰত থাকিব এখন আকাশবুলীয়া সেউজীয়া পাতল চাদৰ। পাছফালে থাকিব সন্ধিয়াৰ ৰঙৰ পোহৰ, ধোঁৱা বৰণীয়া আৰু গুলপীয়াৰ মিহলি ৰং, তোমাৰ চুলি আধা-মেলা।"

"আধা-মেলা? কিয়?"

"কিবা এটা যেন সঙ্কোচ আছে, একেবাৰে যেন মুক্ত নহয়। আহিনৰ এই ভাবটো ফুটাই তুলিবৰ কাৰণে।"

২৭."তোমাৰ গাৰ সকলো বান্ধ ঢিলা হ'ব লাগিব, কিন্তু একেবাৰে ঢিলা নহয়-ঠিক যেন আহিনমহীয়া সজাল-ধৰা ৰোৱাবোৰ। বতাহে উঘালি নিব নোৱাৰে; কিন্তু হলাই যাব পাৰে। তাৰ পিছত আৰম্ভ হ'ব নাচ।"

সন্ধিয়াৰ কাম-বৰণীয়া পোহৰৰ মাজেদি জুৰিয়ে হেমন্তৰ মুখলৈ চায়।

৩০.হেমন্তই কৈ গ'ল,-"কেৱল ওপঙি ফুৰা। আঁত-নলগা, গাত-নলগা- সেউজীয়া, কোমল, বিহ্বল কিবা এটা-অধীৰ, ঠুনুকা। পোহৰ, আৰু ঢৌ- পোহৰ তোমাৰ হাঁহি আৰু খোজত, টৌ তোমাৰ কাপোৰ, তোমাৰ আঙুলি,তোমাৰ বুকু আৰু তোমাৰ চুলিত।".. ৰাতি হোৱা দেখি দুয়ো উলটি আহিল। জুৰিক হেমন্তই থৈ আহিলগৈ। আহোঁতে এনেয়ে হেমন্তই ভাবিলে, আকাশৰ লগত মিলি যাব ধৰা আহিনৰ এই ৰূপটো বাৰু জুৰিয়ে দিব পাৰিব নে?

৩৩....হয়তো সেইদিনা আছিল ফাগুন মাহৰ পূৰ্ণিমা, আকাশত আছিল ৰূপালী জোন, পৃথিৱীৰ বুকুত আছিল মুকলি বগা জোনাক, আকাশৰ তৰাবোৰ মনে মনে নাচি আছিল। পৰ্বতৰপৰা বাগৰি আহিছিল এটা শীতল পানীৰ নিজৰা।

৩৪.তাৰ বৈ যোৱাৰ নিজঞ্জাল কুলু-কুলু সুৰত পৃথিৱীৰ চকু টোপনিত মুদ খাই আহিছিল।... হঠাৎ পুৰণি সেউজীয়া পাহাৰটোৰ ওপৰেদি এজাক চেঁচা বতাহ বাগৰি গ'ল। পাহাৰটো চঞ্চল হৈ উঠিল, জোনাকবোৰ অলপ কঁপি উঠিল, নিজৰাটো মুহূৰ্তৰ কাৰণে ৰৈ গ'ল, আকাশৰ নাচি থকা তৰাবোৰ হঠাৎ বেছি পোহৰ হৈ উঠিল, পাহাৰৰ গাৰ জোনাক-লগা গছ-পাতবোৰ জিৰ জিৰ কৰি কঁপি উঠিল, ... তেতিয়া গোটেই জগৎ জোনাকত লালকাল।

৩৭.শেষৰ নাচটো জুৰি আৰু হেমন্ত দুয়ো নাচিলে।

নাচটোৰ নাম 'ৰাতি আৰু ৰজনীগন্ধা'। দিনৰ দিনটো নিজক পাতৰ আঁৰত লুকাই ৰাখি ৰাতিৰ কাৰণে অপেক্ষা কৰি থাকে ৰজনীগন্ধাই। লাহে লাহে সাজ গঢ়ে-ৰাতি আহে, গহীন খোজ, গাত পাতল বগা জোনাকৰ ৰহণ, মুখত স্নিগ্ধ কোমল স্বপ্নৰেখা, মূৰত ডাঠ ক'লা চুলিৰ ওপৰত ক'লা পাৰিৰ চেলেঙৰ ওৰণি; গাত লোৱা আকাশ-বুলীয়া কাপোৰখনত উজ্জ্বল সোণবৰণীয়া তৰাৰ শাৰী।

৩৮.ৰাতিৰ আগমনত ৰজনীগন্ধাৰ পাহিবোৰ লাহে লাহে মেল খালে-এটা এটাকৈ। আকাশৰপৰা লাহে লাহে বাগৰি আহিল বগা জোনাকৰ ঢৌ। জোনাকক বুকুত লৈ আৰম্ভ হ'ল ৰজনীগন্ধাৰ নাচ। ৰজনীগন্ধাৰ কি আনন্দ। কি আবেশ। কি ছন্দ। আৰু কোনো নাই ৰাতি আৰু ৰজনীগন্ধা।...

৪৩.অতীতটো অকণো নিবিচাৰি, ভবিষ্যতটো অকণো নেটানি, বৰ্তমানক লৈ থাকে, বেদানা আৰু মমতাজ দুয়ো। সিহঁত দুয়ো জানে,-অতীত সিহঁতৰ দুখলগা, কৰুণ; ভৱিষ্যৎ সিহঁতৰ অনিশ্চিত, অনাগত; দুদিনৰ বৰ্তমানটো সিহঁতৰ নিজা। সিহঁতে জানে, অতীতৰ মাজলৈ ঘূৰি গৈ সিহঁতে অকণো সুখ নেপায়, এফেৰিও শান্তি নেপায়। ভবিষ্যতটোৰ কথা ভাবিয়েইবা লাভ কি? সেই পথৰ এটা ধূলিৰ কথাও সিহঁতে নেজানে। তাত্ৰ এটা খোজো দিওঁ বুলি সিহঁতে দিব নোৱাৰে। কাৰখানাটো চলি আছে, তাৰ ইঞ্জিনটোৰ চকাবোৰ চলি আছে, আৰু তাৰ লগে লগে চলি আছে মমতাজ।

৪৪.ৰামেশ্বৰৰ বাঁহীৰ কঁপা, দীঘল সুৰটো তেতিয়াও বতাহত বহুত দূৰলৈ উৰি যায়!সিহঁতৰ পুৱাবোৰ নতুন পোহৰত পোহৰ হয়, সিহঁতৰ সন্ধিয়াবোৰ নতুন ৰঙেৰে হেঙুলীয়া হয়, সিহঁতৰ ৰাতিবোৰ ধুনীয়া আন্ধাৰেৰে নিবিড় হয়। সিহঁতে বহুত নতুন কথা পাতে, বহুত পুৰণি কথা পাহৰি যায়। সিহঁতে আকাশলৈ চাবলৈ শিকে, ডাৱৰলৈ চাবলৈ শিকে, বননিবোৰ ধুনীয়া দেখিবলৈ শিকে।...

৪৫.বাটৰ ধূলিত হেৰা-পোৱা পৰশ-মণি, সূৰ্য বুলি স্যমন্তকৰ দৰে কোনেও ভুল নকৰো নিজৰ মূল্য নিজৰ বুকুত সামৰি পৰশ মণি নিজেই পূৰ্ণ, নিজব পোহৰত নিজেই দীপ্তিমান।

৪৬.পৰশ-মণি-যাৰে পৰশলৈ আহে সিয়ে হৈ যায় সোণ, হৈ যায় দামী, মূল্যবান। কিন্তু পৰশ-মণি-পৰশ-মণিৰ মূল্য নেবাঢ়ে, আনে নুবুজে সেই নিথৰ শিলডোখৰত শিলৰ মূল্যতকৈ কিবা বেছি দিব লগা আছে।

উৎস

শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য