দশৰথক আনিবলৈ কটকী প্ৰেৰণ

৪২ অধ্যায়

দশৰথক আনিবলৈ কটকী প্ৰেৰণ

দুলৰি ।

জনক নৃপতি,          পাচে মহামতি,

মনত মহা কৌতুকে ।

বিশ্বামিত্ৰ সমে,           ৰাম লক্ষ্মণক,

আগত লৈয়া উত্সুকে ॥১

জানকীক আগ,           কৰি মহাভাগ,

চলি গৈলা নিজঘৰ ।

আথানৰ বাজ,           পাতিয়া সমাজ,

বসিলন্ত নৃপবৰ ॥২

পুৰোহিত শতা-           নন্দক মাতিয়া,

বুলিলা মধুৰ বাক ।

শুনিয়োক গুৰু,           বিলম্ব নকৰি,

চলি যাইয়া অযোধ্যাক ॥৩

দশৰথ মহা-           ৰাজাত জনায়ো,

তান পুত্ৰ ৰঘুবৰে ।

ধনুক ভাঙ্গিয়া,           জানকী সীতাক,

লভিলন্ত স্বয়ম্বৰে ॥৪

বশিষ্ঠ সহিতে,           আসন্ত সত্বৰে,

বিহা কৰাইবাক প্ৰতি ।

শত্ৰুঘন ভৰ-           তকো লগে আনি,

আসিবন্ত মহামতি ॥৫

শুনি সতানন্দে,           পৰম আনন্দে,

অযোধ্যাক লাগি গৈলা ।

দশৰথ আগে,           ৰাম লক্ষ্মণৰ,

কথা প্ৰপঞ্চিয়া কৈলা ॥৬

ৰাম লক্ষ্মণৰ,           কুশল কাহিনী,

শুনি ৰাজা দশৰথ ।

শতানন্দ মুনি-           বৰক সত্কাৰ,

কৰিলন্ত মহাৰথ ॥৭

বৃদ্ধ মন্ত্ৰী পাত্ৰ-           গণক নৃপতি,

নগৰৰ ৰক্ষা দিলা ।

ৰামৰ বিবাহ,           নিমিত্তে পৰম,

উত্সুক মনে সাজিলা ॥৮

হস্তী ঘোঁড়া ৰথ-           পতি চতুৰঙ্গ,

দল লগে ভৈলা সাজ ।

শত্ৰুঘন ভৰ-,           তক লগে লৈয়া,

চলিলন্ত মহাৰাজ ॥৯

বশিষ্ঠ প্ৰমুখ্যে,           ব্ৰাহ্মণ সকল,

কৌতূহলে চলি গৈলা ।

বস্ত্ৰ অলঙ্কাৰ,           অনেক সম্ভাৰ,

সুমন্ত্ৰ লগত লৈলা ॥১০

তুলি ছত্ৰদণ্ড,           নানা বাদ্য ভণ্ড,

বজাৱে প্ৰজা সকল ।

অসংখ্য সেনাৰ,           পদধূলি ছন্ন,

কৰিল ৰবি মণ্ডল ॥১১

জয় জয় ৰোল,           কৰয় কল্লোল,

প্ৰজাৰ বহু ঘঞ্চাল ।

প্ৰমত্ত হস্তীৰ,           ঘোৱাৰ শবদে,

কৰ্ণত হানয় তাল ॥১২

প্ৰজাৰ আন্দোলে,           পৃথিবী হিন্দোলে,

কম্পে সুৰাসুৰ যত ।

মহা আড়ম্বৰে,           মিথিলা নগৰে,

প্ৰবেশিলা দশৰথ ॥১৩

জনক নৃপতি,           অনেক ভকতি,

কৰি আগবাঢ়ি নিলা ।

পৰম সাদৰে,           দিব্য সিংহাসন,

আপুনি পাৰিয়া দিলা ॥১৪

সুবৰ্ণ আসন,           পাৰিয়া দিলন্ত,

বশিষ্ঠ মহা ঋষিক ।

জনকে হৰিষে,           সঅৰ্ঘে পূজিলা,

দশৰথ নৃপতিক ॥১৫

বশিষ্ঠকো পাদ্য,           অৰ্ঘে পূজিলন্ত,

কৰি আতি সতকাৰ ।

শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণে,           পিতৃৰ চৰণে,

কৰিলন্ত নমস্কাৰ ॥১৬

পুত্ৰ দুইক পায়া,           পৰম স্নেহত,

সাবটি ধৰিলা গলে ।

শিৰ ঘ্ৰাণি দুইৰো,           শৰীৰ তিয়াইলা,

হৰিষে নেত্ৰৰ জলে ॥১৭

দশৰথে বিশ্বা-           মিত্ৰক দেখিয়া,

নমিলা কৰি আহ্লাদ ।

কৰি বেদধ্বনি,           বিশ্বামিত্ৰ মুনি,

কৰিলন্ত আশীৰ্ব্বাদ ॥১৮

দশৰথ মহা-           ৰাজাৰ লগত,

আসিয়াছে প্ৰজা যত ।

জনকে সবাকো,           দিলা বাসাঘৰ,

হৰিষে আতি মনত ॥১৯

ভোজন সম্ভাৰে,           নানা ব্যবহাৰে,

সমস্তকে সন্তোষিলা ।

চাৰি পুত্ৰ সমে,           ৰাজাক জনকে,

অন্তঃপুৰে বাসা দিলা ॥২০

বহু সতকাৰ,           কৰিয়া ভোজন,

কৰাইলন্ত পঞ্চামৃতে ।

বিবাহৰ কাৰ্য্য,           চিন্তিবে লাগিলা,

ঋষিগণ সমন্বিতে ॥২১

বিশ্বামিত্ৰ মুনি,           বোলন্ত জনক,

ঊৰ্ম্মিলা জীউ তোমাৰ ।

লক্ষ্মণক বিহা,           দিয়োক বচন,

পালিয়ো যেবে আমাৰ ॥২২

জনকে বোলন্ত,           লক্ষ্মণক বিহা,

দিবো জীউ ঊৰ্ম্মিলাক ।

জনকৰ ভাতৃ,           কুশধ্বজে দশ-

ৰথক বুলিলা বাক ॥২৩

শুনিয়োক ৰাজা,           আমাৰ দুই খানি,

দুহিতা ঘৰে আছয় ।

শত্ৰুঘন ভৰ-           তক বিহা দিওঁ,

তযু আজ্ঞা কিবা হয় ॥২৪

শুনি দশৰথে,          বুলিলন্ত বাণী,

পুছিবে নলাগে আক ।

বিবাহ কৰিয়া,          সত্বৰে গৃহক,

পঠায়া দিয়া আমাক ॥২৫

কুশধ্বজ জন-           কৰ শুনি বাণী,

হৰিষ ভৈলা মনত ।

চাৰি বৰ চাৰি,          কন্যাক কৰাইলা,

অধিবাস কৰ্ম্ম যত ॥২৬

নানাবিধ জয়,           বাদ্য সুমঙ্গলে,

ৰজনী ভৈল প্ৰভাত ।

দেৱ পিতৃ কাৰ্য্য,           কৰি দশৰথে,

বসিলা গৈয়া সভাত ॥২৭

মিথিলা নগৰে,           মহা মহোত্সব,

মিলিয়া গৈল অপাৰ ।

হাটী বাটী যত,           সাঞ্জি মাঞ্জি আতি,

কৰিলন্ত জাতিষ্কাৰ ॥২৮

পদূলি পদূলি,           তাম্বুল কদলী,

ৰুইলা চৰে সমে কাটি ।

পতাকা তোৰণ,           চিৰৰে ৰচিল,

কৰি আতি পৰিপাটি ॥২৯

নানা চিত্ৰফল,           পল্লৱে ৰঞ্জিয়া,

থৈলা পূৰ্ণ ঘট পাতি ।

প্ৰত্যেক দুৱাৰে,           পাতিলেক দ্ৰোণি,

ঘৃতৰ লগায়া বাতি ॥৩০

থানে থানে আতি,           প্ৰকাশ কৰয়,

ধ্বজ দণ্ড সাৰি সাৰি ।

দিব্য অলঙ্কাৰে,           বস্ত্ৰে কাছি পাৰি,

শোভা কৰে নৰ নাৰী ॥৩১

সমস্তে প্ৰজাৰ,           হৰিষ অপাৰ,

বিবাহ হৈব সীতাৰ ।

কিনো ভাগ্যৱতী,           পাইলন্ত সুপতি,

ৰামক পুৰুষ সাৰ ॥৩২

চাৰি অংশে হৰি,           আছা অৱতৰি,

ৰূপ ধৰি মনুষ্যৰ ।

বিহা কৰিবাক,           প্ৰতি গৈয়া আছা,

জনক ৰাজাৰ ঘৰ ॥৩৩

সীতা ৰূপে লক্ষ্মী,          ভৈলা উতপতি,

ৰাক্ষস বধ কাৰণে ।

লক্ষ্মী নাৰায়ণে,           একত্ৰ হৈবন্ত,

জানিয়া দেৱতাগণে ॥৩৪

মহাৰঙ্গ মনে,           আসিলন্ত সবে,

সমজ্যাক জনকৰ ।

পুত্ৰগণ সমে,           আসিলন্ত ব্ৰহ্মা,

পাৰ্ব্বতী সহিতে হৰ ॥৩৫

গন্ধৰ্ব্ব চাৰণ,           অপেচৰাগণ,

সমে আইলা পুৰন্দৰ ।

পৰম হৰিষে,           আইলা মিথিলাক,

আনো দেৱ নিৰন্তৰ ॥৩৬

বাসুকী সহিতে,          যত নাগগণ,

আসিলা সবে হৰিষি ।

বিবাহ দেখিতে,           আসিলা আনন্দে,

নাৰদ প্ৰমুখ্যে ঋষি ॥৩৭

পৃথিবী মধ্যত,           আছে যত যত,

ৰাজা প্ৰজা গণ মানে ।

অনেক সম্ভাৰে,           মঙ্গল আচাৰে,

আইলা বিবাহৰ থানে ॥৩৮

নানা বাদ্য দেৱ,           দুন্দুভি বাজয়,

পৃথিবী আকাশ ছানি ।

স্বৰ্গ মৰ্ত্ত নাগ-           লোকত কৰয়,

জয় জয় ৰাম ধ্বনি ॥৩৯

নমোঁ ৰঘুপতি,          পূৰিয়ো সম্প্ৰতি,

জগতৰ মনস্কাম ।

যত সমজ্যাৰ,           লোক বাৰম্বাৰ,

বোলাঁ জয় ৰাম ৰাম ॥৪০