শ্ৰীকৃষ্ণ নাৰায়ণ ৰতনঝংকাৰ

পণ্ডিত কৃষ্ণ নাৰায়ণ ৰতন ঝংকাৰ পণ্ডিত কৃষ্ণ নাৰায়ণ ৰতন ঝংকাৰ আগ্ৰা ঘৰানাৰ পৰা হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ এজন বিশিষ্ট পণ্ডিত আৰু শিক্ষক আছিল। বিষ্ণু নাৰায়ণ ভাটখাণ্ডে আৰু বৰোদা ৰাজ্যৰ ফৈয়াজ খানৰ সৰ্বাধিক শিষ্য, তেওঁ বহু বছৰ ধৰি লক্ষ্ণৌৰ ভাটখাণ্ডে সংগীত প্ৰতিষ্ঠানৰ (ভাটকান্দে সংগীত সংস্থান) অধ্যক্ষ হৈ আছিল, য'ত তেওঁ সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত বহুতো বিশিষ্ট নাম প্ৰশিক্ষণ দিছিল।

জন্ম

পণ্ডিত কৃষ্ণ নাৰায়ণ ৰতন ঝংকাৰে ১৮৯৯ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰত মহাৰাষ্ট্ৰ প্ৰদেশৰ মুম্বাই চহৰৰ এক মধ্যবিত্ত পৰিয়ালত জন্ম গ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ পিতাকৰ নাম আছিল শ্ৰী নাৰায়ণ ৰাও ৰতন ঝংকাৰ। তেওঁৰ পিতাক এজন পুলিচ বিষয়া আছিল আৰু সঙ্গীতৰ লগত জড়িত আছিল এজন চেতাৰ বাদক হিচাবে।

শিক্ষা

৭ বছৰ বয়সত, এছ.এন.ৰতনজনকাৰক কাৰৱাৰৰ কৃষ্ণম ভট্টৰ নিৰ্দেশনাত প্ৰশিক্ষণ দিয়া হৈছিল। তেওঁ অনন্ত মনোহৰ যোশীৰ (গোৱালিয়ৰ ঘৰানা) পৰা আৰু পিছত আগ্ৰা ঘৰানাৰ ফৈয়াজ খানৰ অধীনত নিৰ্দেশনা লাভ কৰিছিল। ১৯১১ চনত, তেওঁ সংগীতবিদ বিষ্ণু নাৰায়ণ ভাটখাণ্ডেৰ সৈতে প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰে আৰু আজি তেওঁৰ আটাইতকৈ জনাজাত শিষ্য। তেওঁ ১৯২৬ চনত বোম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। কম সময়তেই ৰতন ঝংকাৰে কৃষ্ণ ভট্টৰ ওচৰত সংগীতৰ শিক্ষা লয়। অলপ দিনৰ পিছত তেওঁ মনোহৰ যোশীৰ পৰাও সংগীত শিক্ষা লয়। তেওঁৰ বৰ্তমান গুৰুসকলে ভাতখাণ্ডেজীৰ ওচৰত সংগীতৰ তালিম লোৱাৰ বাবে আদেশ দিয়ে। সেইমতে ভাতখাণ্ডেজীৰ ওচৰত তেখেতৰ সংগীত শিক্ষা আৰম্ভ হয় আৰু অতি কম সময়তেই তেওঁ অতি উত্তম গায়ক হিচাবে পৰিচিতি লাভ কৰে। তাৰ পিছত আকৌ ওস্তাদ ফৈয়াজ খাঁৰ পৰাও তেওঁ সংগীতৰ তালিম লয়।

কৰ্ম জীৱন আৰু কৃতিত্ব

১৯২৫ চনত ৰতনজাংকাৰে মুম্বাইৰ উইলচন কলেজৰ পৰা (বিএ) স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ কেইবা বছৰ ধৰি লক্ষ্ণৌত ভাটখাণ্ডে সংগীত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ (আগতে মাৰিছ সংগীত মহাবিদ্যালয় নামেৰে জনাজাত) অধ্যক্ষ আছিল, আৰু পিছত মধ্য প্ৰদেশৰ খাইৰাগড়ৰ ইন্দিৰা সংগীত কলা বিশ্ব বিদ্যালয়ত উপাচাৰ্য হিচাপে নিযুক্ত হৈছিল। পিছত তেওঁক আকৌ এবাৰ দুবছৰীয়া চুক্তিত ভাটখাণ্ডে সংগীত বিদ্যাপীঠৰ মুৰব্বী হ'বলৈ মাতি অনা হয়। তেওঁৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ ভিতৰত আছে কে জি গিন্দে, এছ চি আৰ ভট্ট, চিদানন্দ নগৰকাৰ, ভি জি যোগ, দিনকাৰ কাইকিনি, শান্নো খুৰানা, সুমতি মুতাটকাৰ, প্ৰভাকৰ চিঞ্চোৰ, চি আৰ ব্যাস, চিন্ময় লাহিড়ী, যশৱন্ত মহালে, এছ.এন. ত্ৰিপাঠী, ৰোশন লালগ্ৰা (সংগীত পৰিচালক)। তেওঁক ১৯৫০-ৰ দশকৰ মাজভাগত এ আই আৰ (অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ')ৰ জুৰী অফ অডিচনৰ অধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্ত কৰা হৈছিল।

সংগীত জগতলৈ অৱদান

এজন কণ্ঠশিল্পী হিচাপে তেওঁ আগ্ৰা ঘৰানাৰ ধ্ৰুপদ আৰু খৈল শৈলী গাইছিল। তেওঁৰ পৰামৰ্শদাতা ভাটখাণ্ডেৰ দৰে এজন জনাজাত সংগীতবিদ ৰতনজানকাৰৰ কলমনাম "সুজান"ৰ অধীনত ৮০০ ৰো অধিক ৰচনা আছে, তেওঁৰ শিষ্য কে জি গিন্দেৰ দ্বাৰা নিষ্ঠাৰে উল্লেখ আৰু নথিভুক্ত কৰা হৈছে। তেওঁ গীত মাঞ্জৰী, তান সংগ্ৰাম, সংগীত শিক্ষা আৰু অভিনৱ ৰাগ মঞ্জৰীকে ধৰি কিতাপও প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁ কিছুমান নতুন ৰাগ যেনে মাৰ্গা বিহাগ, গোপীকা বসন্ত, কেদাৰ বাহাৰ, সৱানী কেদাৰ, ৰঞ্জনী কল্যাণ, হংসৰঞ্জনী আৰু চালাগভাৰালী আদিৰচনা কৰিছিল।
তেওঁ 'তান সংগ্ৰহ','সংগীত শিক্ষা' আদি উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থ ৰচনা কৰি ভাৰতীয় সংগীত জগতলৈ বৰঙণিয় অৱদান আগবঢ়াই থৈ গৈছে।

বটাঁ আৰু সন্মান

১৯৫৭ চনত তেওঁক ভাৰত চৰকাৰে পদ্মভূষণ বঁটা প্ৰদান কৰে, আৰু ১৯৬৩ চনত ভাৰতৰ সংগীত, নৃত্য আৰু নাটকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় একাডেমী সংগীত নাটক একাডেমীয়ে তেওঁক জীৱনজোৰা কৃতিত্বৰ বাবে সৰ্বোচ্চ সন্মান সংগীত নাটক একাডেমী ফেলোশ্বিপ প্ৰদান কৰে।

মৃত্যু

অৱশেষত ১৯৭৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে এইজনা মহান ব্যক্তিয়ে পৰলোক গমন কৰে। তেখেত সদাই সংগীত জগতত চিৰস্মৰণীয় হৈ থাকিব।

তথ্যসূত্ৰ

গ্ৰন্থপঞ্জী

চৌধুৰী, পণ্ডিত নন্দ কিশোৰ [প্ৰকাশিত], সৰল সংগীত শাস্ত্ৰ (অসমীয়া), ওৱেচিচ অৱছেট প্ৰিণ্টাৰ্ছ প্ৰকাশন, চপাগুৰি-১নং বেংতল গেট, চিৰাং (বি,টি,এ,ডি,) অসম।
কৰণ, কাশী কুমাৰ, [প্ৰকাশিত], সংগীত গুঞ্জন (অসমীয়া), মাতৃ প্ৰিণ্টাৰ্ছ প্ৰকাশন, উত্তৰ লক্ষ্মীমপুৰ-১, অসম।

শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীতজ্ঞ