হনুমন্তৰ নেজত জুই আৰু লঙ্কা দাহ

২৭ অধ্যায়

হনুমন্তৰ নেজত জুই আৰু লঙ্কা দাহ ।

ৰাক্ষস লোকক আদেশিলেক ৰাৱণে ।

ঝাণ্ট কৰি মোৰ ভাণ্ডাৰৰ বস্ত্ৰ আন ॥১

বান্দৰাৰ লাঞ্জত বান্ধিয়ো টানি টানি ।

তেলে সমে জোবৰায়ো ভণ্ডাৰৰ আনি ॥২

ৰাজাৰ বচনে ভাণ্ডাৰৰ বস্ত্ৰ আনি ।

বানৰাৰ লাঞ্জত বান্ধিয়া টানি টানি ॥৩

কাপোৰে নোজোৰে তৈল সবে ভৈল ক্ষয় ।

পুনু পুনু মাৰুতিৰ লাঙ্গুল বাঢ়য় ॥৪

পকাই পকাই লাঞ্জ বঢ়াই হনুমন্ত ।

কত বস্ত্ৰ লাগিল নাহিকে আদি অন্ত ॥৫

কৰযোৰ কৰি পাছে ভণ্ডাৰী বোলয় ।

ভণ্ডাৰৰ তৈল বস্ত্ৰ সবে ভৈল ক্ষয় ॥৬

ৰাজা বোলে ভণ্ডাৰী কৰ্পূৰ দেওঁ খাহাঁ ।

মন্দোদৰী পাশক সত্বৰ কৰি যাহাঁ ॥৭

সহস্ৰ কন্যাৰ তেন্ত মুখ্য পটেশ্বৰী ।

সবাহাৰে বস্ত্ৰ দেওক খান খান কৰি ॥৮

হেন শুনি ভণ্ডাৰীয়ে নথাকিল ৰৈয়া ।

অন্তেষ পুৰত সিটো প্ৰবেশিল গৈয়া ॥৯

কৰযোৰে ভণ্ডাৰি যুৰিলা যোৰহাত ।

আই পটেশ্বৰী বুলি নমিলেক মাথ ॥১০

নতো শুনা মাৱ তুমি ভৈল আথান্তৰ ।

তোমাৰ পাশক পঠাইলন্ত লঙ্কেশ্বৰ ॥১১

জম্বুদ্বীপ হন্তে মাৱ কপি এক আইল ।

ইন্দ্ৰজিতে বান্ধি আনি ৰাজাত ভেটাইল ॥১২

লাঞ্জে জুই দিবে আদেশিল লঙ্কেশ্বৰ ।

ভণ্ডাৰৰ বস্ত্ৰ ক্ষয় ভৈল নিৰন্তৰ ॥১৩

মন্দোদৰী বোলে কিনো মিলিল অকায ।

আবেসে জানিলোঁ ছন্ন ভৈল লঙ্কাৰাজ ॥১৪

এবে যেবে বস্ত্ৰ মই দিয়া নপঠাওঁ ।

ৰাজাৰ বৈলখে বৰ গৰিহাক পাওঁ ॥১৫

ৰাজ পটেশ্বৰী হেন মনে গুণি চাইল ।

খান খান কৰি সবে কাপোৰ অনাইল ॥১৬

বস্ত্ৰ আনি ভণ্ডাৰীৰ হাতে আনি দিল ।

বস্ত্ৰ পায়া ভণ্ডাৰিয়ো তেখনে চলিল ॥১৭

সিও বস্ত্ৰ নিয়া পাছে লাঞ্জত মেহ্ৰাইল ।

একো মতে বানৰাক যোৰন নযাইল ॥১৮

কৰযোৰে ভণ্ডাৰীয়য়ে বুলিল ৰাজাক ।

আই সকলৰ বস্ত্ৰে নাটিল ইহাক ॥১৯

ৰাজা বোলে ভণ্ডাৰী বানৰ বলিয়াৰ ।

বস্ত্ৰ কাটি আন গৈয়া জানকী সীতাৰ ॥২০

সহস্ৰ ৰাক্ষসী আছে তাইক ৰক্ষা কৰি ।

তাসম্বাৰো কাটি আন খান খান কৰি ॥২১

সীতাৰ বস্ত্ৰৰ নাম শুনি হনুমন্ত ।

মনত বিষাদে কপি পৰামৰিশন্ত ॥২২

পৱন তনয় আপোনাৰ মনে জানি ।

দীঘল লাঞ্জক তান তুটাইলেক আনি ॥২৩

ডাইন পাক গুচি লাঞ্জ বাম পাক কৈল ।

উলট পাকত লাঞ্জ আতি হ্ৰস্ব ভৈল ॥২৪

যেনে তেনে তৈলে বস্ত্ৰ অৰ্দ্ধেক তিন্তিল ।

অগনি লগায়া হনুমন্তক তুলিল ॥২৫

টানি জৰি গলত বান্ধিল দৃঢ় কৰি ।

নগৰ ফুৰাইতে তাঙ্ক নিল হাতে ধৰি ॥২৬

হুলস্থূল লঙ্কাত লাগিল কোলাহল ।

ছৱাল মেলেকে বেঢ়ি কৰে হাত তাল ॥২৭

ঢাক ঢোল উৰুলি মৃদঙ্গ লঙ্কা জুৰি ।

সবে মিলি চাহাঁ বানৰাৰ লাঞ্জ পুৰি ॥২৮

ৰাক্ষসৰ মাজে কপি বন্দী হুয়া যান্ত ।

আপোনাৰ মনত আপুনি গুণিলন্ত ॥২৯

ৰখিয়া বৰ্গক আমি এতিখনে মাৰি ।

ৰাম লক্ষ্মণৰ সমীপক যাইতে পাৰি ॥৩০

খাল খোপ পুৰিবোহোঁ গুচাইবো সংগ্ৰাম ।

দুৰ্গম গুছায়া ভূমি কৰিবোহোঁ সম ॥৩১

তেবেসে লঙ্কাক আসিবাৰ ফল হোৱে ।

মনে মনে আলোচন্ত পৱনৰ পোৱে ॥৩২

দেখিয়া সৰমা গৈল জানেকীৰ ভিতা ।

আথান্তৰ কথা মাৱ নতো শুনা সীতা ॥৩৩

তোমাৰ বানৰ লঙ্কেশ্বৰে বন্দী পাইল ।

লাঞ্জত অগনি দিয়া নগৰী ফুৰাইল ॥৩৪

হেন শুনি গোসাঁনীৰ বাঢ়ি গৈল শোক ।

হা হা যম কিক লাগি নেনিলহা মোক ॥৩৫

স্বামী মোৰ বাৰ্ত্তাক পাইবন্ত চিৰকালে ।

তাতো নিদিলেক বিধি মোহোৰ কপালে ॥৩৬

প্ৰণামোঁ অগনিদেৱ বায়ু তযু সখা ।

হনুমন্ত পুত্ৰ মোৰ পুত্ৰৱতে ৰাখা ॥৩৭

যেবে মই নজানোহো শ্ৰীৰামত পৰে ।

শীতল হুয়োক হনুমন্তৰ শৰীৰে ॥৩৮

অগনিক সীতা যেবে স্তুতি কৰিলন্ত ।

নদহন্ত অগনিয়ে শীতলে জ্বলন্ত ॥৩৯

হনুমন্তে সুস্থ হুয়া মনত গুণন্ত ।

সীতাৰ প্ৰসাদে মোক বহ্নি নদহন্ত ॥৪০

দেবীৰ প্ৰসাদে মোক নদহন্ত বহ্নি ।

তৃপিতিক কৰাওঁ লগাওঁ লঙ্কা ছনি ॥৪১

ডাঙ্গৰ দীঘল আছিলেক কলেৱৰ ।

অল্পদেহা কৰি জৰি গুছাইলা গলৰ ॥৪২

কৰি শিৰোগত আতি ৰামৰ চৰণ ।

মাধৱকন্দলী বিৰচিল ৰামায়ণ ॥৪৩

নিমজোক মন মোৰ চৰণে ৰামৰ ।

বোলাঁ ৰাম ৰাম সভাসদ নিৰন্তৰ ॥৪৪

২৮ অধ্যায়

দুলৰি ।

পুণৰপি বীৰে,       শৰীৰ বঢ়াইল,

ঊৰ্দ্ধক লাঙ্গুল তৰি ।

আলগ সঞ্চাৰে,       ডেৱ কৰিলন্ত,

কতো দূৰ গৈয়া পৰি ॥১

আথে বেথে গৈয়া,       সোণাৰ তম্ভক,

দুইহাতে লৈল উপাৰি ।

ৰাক্ষস বৰ্গৰ,       সবাৰো কোবাই,

ঠেঙ্গ ভাঙ্গিলন্ত বাৰি ॥২

কতোহো মাৰিল,       কতোহো পলাইল,

দূৰত কতো পৰিল ।

এক লাম্ফ দিয়া,       বীৰ হনুমান,

ধৱলিৱৰে চড়িল ॥৩

ধৱলিৱৰত,       বসি হনুমান,

আথাকৈ লাঞ্জ আফালি ।

ইঘৰে সিঘৰে,       চালৰ ওপৰে,

লৈযান্ত অগনি জ্বালি ॥৪

ইঘৰে সিঘৰে,       মণ্ডল আকাৰে,

সব নগৰক ছনি ।

আঠ গুণ প্ৰাণ,       দশ গুণ বল,

হনুয়ে জ্বালে অগনি ॥৫

বায়ুয়ে বোলন্ত,       পুত্ৰ হনুমন্তে,

সমস্তে লঙ্কা দহন্ত ।

অগনিৰ সখা,       হুয়াসি পৱন,

লঙ্কাক ছানি বহন্ত ॥৬

সহস্ৰ সংখ্যাত,       মাগুলি ফুটাই,

আকনা শবদ ৰোল ।

লঙ্কা নগৰীক,       ধূমে বিয়াপিল,

স্বৰ্গ মণ্ডলৰ কোল ॥৭

প্ৰসাদ সকল,       খসিয়া পৰয়,

বিচিত্ৰ ধৱলিৱৰৰ ।

প্ৰলয়ৰ বাৱে,       ঢৌ উঠলিল,

উল্লাল ভৈল সাগৰ ॥৮

কেহো কল কাটে,       কেহো মাটি সিঞ্চে,

কেহো আনি ঢালে জল ।

নুমাইবে নোৱাৰি,       চেঞ্চা পোৰা ভৈল,

গাৱত নাহিকে বল ॥৯

একোয়ে প্ৰকাৰে,       লঙ্কাৰ অগনি,

নিমান যেবে নযাই ।

কাখতীললায়ে,       যত ঘৰ পাৱে,

তাকো খেদি খেদি খাই ॥১০

ৰাৱণ ৰাজাৰ,       বৰ ভয় ভৈল,

বানৰৰ দেখি কায ।

ইন্দ্ৰজিত আদি,       প্ৰহস্ত সহিতে,

পলাই সব সমাজ ॥১১

ৰাজা পলাইবাৰ,       দেখিয়া সকল,

ৰাক্ষসগণ পলান্ত ।

পুত্ৰ পৰিবাৰা,       সবাকো এৰিয়া,

জীৱ ৰাখি মাত্ৰ যান্ত ॥১২

জয় জয় ৰাম,       প্ৰভু ৰঘুপতি,

তুমি অগতিৰ গতি ।

তোমাৰ অভয়,       চৰণ পঙ্কজে,

কৰোহোঁ সদা প্ৰণতি ॥১৩

পৰম মঙ্গল,       তযু গুণ নামে,

হৰে ভকতৰ ভয় ।

তেজি আন কাম,       বোলাঁ ৰাম ৰাম,

যত সমাজিক চয় ॥১৪

২৯ অধ্যায়

পদ ।

কতো দূৰ হন্তে দেখি দগধ নগৰী ।

কুটুম্বে কুটুম্বে কান্দে গলাগলি কৰি ॥১

অন্ধলা পেঙ্গুৱা ছৱা গৰ্ভিনী নাৰী ।

যতেক মৰিল তাক বৰ্ণাইতে নপাৰি ॥২

সমস্ত লঙ্কাৰ ঘৰ পুৰি হনুমন্ত ।

আউল আউল কৰি বায়ু চৌপাশে বহন্ত ॥৩

বৃক্ষ সব ভাগৈ হস্তী ঘোঁড়া পুৰি মৰে ।

গিৰ গিৰ শবদ আক্ৰোশে বহ্নি কৰে ॥৪

লঙ্কাৰ দগধ দেখি সৰমা ৰাক্ষসী ।

সীতাৰ পাশক গৈয়া কৌতূহলে বসি ॥৫

হাস্য কৰি বোলে সীতা শুন প্ৰাণসখী ।

তোমাৰ সম্পদ কাল আমি আছো লখি ॥৬

তোমাৰ বানৰে লঙ্কেশ্বৰে বন্দী পাইল ।

লাঞ্জত অগনি দিয়া নগৰী ফুৰাইল ॥৭

পৰ্ব্বত সমান হুই মায়াবী বানৰ ।

ডেৱ দিয়া চড়িল ৰাজাৰ ধৌলিৱৰ ॥৮

ধৱলিৱৰত পৰি লাঙ্গুলৰ জুই ।

সব লঙ্কা পুৰি যাই ভস্মীভূত হুই ॥৯

চালে চালে ডেৱ দিয়া ফুৰিল লঙ্কাৰ ।

সবে লঙ্কা পোৰয় অগনি একাকাৰ ॥১০

ঊন পঞ্চাশত বায়ু লঙ্কাত বহিল ।

নিশেষ কৰিয়া সবে অগনি দহিল ॥১১

লঙ্কা পুৰি হনুমন্ত কৰিলন্ত চূৰ ।

তাত পাছে পুৰিলা ৰাজাৰ অন্তেষপুৰ ॥১২

লোমকৰ্ণ প্ৰহস্তৰ বিদুৰ জিহ্বৰ ।

কুমাৰৰো পুৰিলন্ত দিব্য বাসহৰ ॥১৩

সুৱৰ্ণ মাণিক সবে ৰতন পোৱালে ।

বিশ্বকৰ্ম্মে প্ৰৱন্ধে নিৰ্ম্মিলা চিৰকালে ॥১৪

প্ৰবন্ধেসে গঢ়িল নামিয়া স্বৰ্গহন্তে ।

দণ্ডেকৰ বোলে পুৰিলন্ত হনুমন্তে ॥১৫

হেন শুনি দেৱী ভৈলা পৰম হৰিষ ।

মাথা তুলি চাহিলন্ত পুৰিবাৰ দিশ ॥১৬

কতোক্ষণ কথা কৈল সৰমা সহিতে ।

আতিশয় মনোৰঙ্গ দুই হানো তহিতে ॥১৭

সাদৰে মাতিলা সীতা সৰমাক চাই ।

তুমি সম সুহৃদ আমাৰ আন নাই ॥১৮

লঙ্কা পুৰি হনুমন্তে ভৈলন্ত হতাশ ।

সাগৰ মাজক লাগি কৰিলন্ত ঝাস ॥১৯

আকাশৰ বাণী বীৰে শুনিলা তহিত ।

মুখে চুঞ্চি অগনিক পেলায়ো ত্বৰিত ॥২০

শুনি হনুমন্তে কৌতুকক বৰ পাইল ।

মুখে চুঞ্চি অগনিক তেখনে নিমাইল ॥২১

স্বস্থ ভৈলা হনুমন্ত গুচিল প্ৰয়াস ।

লঙ্কাক চাহিয়া বীৰে তুলিলন্ত হাস ॥২২

শ্ৰীৰামৰ চৰণক কৰি নমস্কাৰ ।

কেশৰী বায়ুক প্ৰণামিলা বাৰে বাৰ ॥২৩

লঙ্কাক পুৰিয়া বীৰ হৰিষিত মনে ।

মাধৱে ভনিল শ্ৰীৰামৰ চৰণে ॥২৪

উজানি বাহন্তে মই বাহিলোঁহো ভাটি ।

লাভক চাহন্তে মূলক কৰিলোঁহো লাঠি ॥২৫

লঙ্কাক দহন্তে মই একো নচাহিলোঁ ।

লগৰৰ লগে সীতা দেবীকো দহিলোঁ ॥২৬

এবেসে জানিলোঁ জীৱনৰ নাহি ফল ।

ফাট দিয়া বসুমতী যাওঁ ৰসাতল ॥২৭

এহি অগনিতে মই জাম্প দিয়া মৰোঁ ।

নুহি তেবে বাঢ়য় অগনি ঝাস কৰোঁ ॥২৮

হনুমন্তে অনেক গুণন্ত মনে মন ।

চঞ্চল বানৰ জাতি আতি অচেতন ॥২৯

শান্তী সীতা দেৱীক দহিব বহ্নি কিক ।

এক নুহি সীতায়ে দহন্ত অগনিক ॥৩০

এতহন্তে হনুমন্তে মনে অৱগাই ।

চিত্ত থিৰ হৌক আসো গোসাঁনীক চাই ॥৩১

একো কালে অগনি নযাইব সীতাবন ।

দেখিলেহে তথাপিতো থিতি হোৱে মন ॥৩২

লঙ্কা পুৰি হনুমন্তে কৰিলন্ত ছন্ন ।

দেশক যাইবাক লাগি উত্ৰাৱল মন ॥৩৩

সীতাক দেখিতে গৈলা কপি মহাবীৰে ।

দেখি হৰিষিতে প্ৰণামিলা জানু শিৰে ॥৩৪

সাফল ৰামৰ আমি পাৱ আৰাধিলো ।

লঙ্কা পুৰি বন ভাঙ্গি কাৰ্য্যক সাধিলো ॥৩৫

ৰামৰ পাশক যাওঁ আছিয়ো গোসাঁনী ।

তোমাৰ বচনে মাৱ আমাৰ মেলানি ॥৩৬

সীতায়ে বোলন্ত বাপু এৰি যাইবে মোক ।

তই এৰি গৈলে বাপু পাইবো বৰ শোক ॥৩৭

নতো এৰি যান্তে মোৰ দগধ হৃদয় ।

তই এৰি গৈলে মোৰ কেনে প্ৰাণ সয় ॥৩৮

লঙ্কাক পোৰন্তে বাপ ভৈলেহে হতাশ ।

ৰাত্ৰি গোট বঞ্চ আজি গুচোক প্ৰয়াস ॥৩৯

কতো দুৰে গোপ্য থানে লুকি দিয়া থাক ।

কালি যাইবে প্ৰভাতে আশ্বাস বুলিবাক ॥৪০

সীতাৰ বচন মানে কৰ্ণ পাতি শুনি ।

সীতাকো অভয়বাণী বুলিলা আপুনি ॥৪১

অপ্ৰয়াসে শ্ৰীৰামে নিবন্ত আসি সাজি ।

বিলম্বত কাৰ্য্য নাই লৰি যাওঁ আজি ॥৪২

সীতা দেবী যাত্ৰা দিল সৰ্ব্ব সুকুশল ।

ৰক্ষা বান্ধি বুলিলন্ত অব্যাহতে চল ॥৪৩

দেবীৰ নয়নে জল পৰিবাৰ দেখি ।

মাৰুতিৰ ক্ৰন্দন লৰিল হকহকি ॥৪৪

লঙ্কা পুৰি ৰাৱণৰ দুখক জনিয়া ।

জনক জীউৰ দুই চৰণ বন্দিয়া ॥৪৫

অৰিষ্ট পৰ্ব্বত আছে সমুদ্ৰ তীৰত ।

ডেৱ দিয়া চড়িলন্ত তাৰ উপৰত ॥৪৬

তাহান সম্ভৰে গিৰি ভাৰ নসহয় ।

জল সব নিকলিল পশু ভৈল ভয় ॥৪৭

টলবল কৰে গিৰি বাজে কল কল ।

পৰ্ব্বতৰ বাজ হোৱে সিংহ হস্তীগণ ॥৪৮

হৰিণ বৰাহ উট গৱয় মহিষ ।

পৰ্ব্বতৰ হন্তে পলাই যাই দশোদিশ ॥৪৯

গিৰি শৃঙ্গ বৃক্ষ শিলা পৰে খসি খসি ।

নাগগনো বিয়াকুল পলাই তৰসি ॥৫০

গন্ধৰ্ব্ব চাৰণ বিদ্যাধৰ যত যত ।

মনোময় ক্ৰীড়া কৰি থাকে পৰ্ব্বতত ॥৫১

গিৰি তল যাই দেখি চিত্ত গৈল ভাগি ।

চমত্কাৰে পলাই থৈল পাজৰক লাগি ॥৫২

অৰিষ্ট পৰ্ব্বত দীঘে যোজন শতেক ।

চৰাৱতো পাঞ্চ মন্দ হোৱয় ততেক ॥৫৩

পথালিয়ো হোৱয় যোজন দশ মান ।

তল গৈয়া গিৰি ভৈল ভূমিৰ সমান ॥৫৪

সাগৰ মধ্যত হনুমন্তে ৰিঙ্গ দিল ।

সিপাৰৰ হন্তে কপি বলেয়ো শুনিল ॥৫৫

সবেয়ো সবাকো বোলে এৰিয়ো বিষাদ ।

কৌতূহলে হনুমন্তে কৰে সিংহনাদ ॥৫৬

যিকৰি নাদয় হনুমন্ত মহাবলী ।

সীতাক দেখিল হেন কাৰ্য্যতে আকলি ॥৫৭

যেবে নেদেখিল হন্তে জনকৰ জীক ।

কিল কিল ধ্বনী তেবে কৰিলেক কিক্ ॥৫৮

গিয়াতি বৰ্গৰ বৰ হৰিষ অনেক ।

কেহো গীত গাৱে কেহো হৰিষ প্ৰত্যেক ॥৫৯

কাৰ্য্যক সাধিয়া সবে আসে হনুমান ।

আবেসে সবাৰে ৰক্ষা গৈল নাক কাণ ॥৬০

মৈনাক পৰ্ব্বত কপি পৰশিলা কৰে ।

গুণত নৰাচ যেন ছুটিল সত্বৰে ॥৬১