ভাৰতীয় দাৰ্শনিকৰ তালিকা

ভাৰতীয় দৰ্শন, ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ সভ্যতাই গঢ়ি তোলা চিন্তাৰ প্ৰতিফলন আৰু ব্যৱস্থা। ইয়াৰ ভিতৰত গতানুগতিক (আস্তিক) দুয়োটা পদ্ধতি যেনে- ন্যায়, বৈশেষিক, সাংখ্য, যোগ, পূৰ্ব-মিমাংসা (বা মিমাংসা), আৰু বেদান্ত (অদ্বৈত, দ্বৈত, ভেদভেদ, বিশিষ্টদ্বৈত), আৰু অগতানুগতিক (নাস্তিকা) ব্যৱস্থা, যেনে বৌদ্ধ, জৈন ধৰ্ম, অজিৱিকা, অজ্ঞান, চাৰ্বাক ইত্যাদি। লগতে অন্যান্য ধাৰা, যেনে ৰাসেস্বৰ, পাণিন্য, প্ৰত্যভিজন, পশুপতি শৈৱ ধৰ্ম, শৈৱ ধৰ্ম ইত্যাদি। ভাৰতীয় চিন্তাধাৰাই বিভিন্ন দাৰ্শনিক সমস্যাৰ প্ৰতি চিন্তিত হৈ আহিছে, তাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য যে পৃথিৱীৰ প্ৰকৃতি (ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞান), বাস্তৱৰ প্ৰকৃতি (আধ্যাত্মিকতা), যুক্তি, জ্ঞানৰ প্ৰকৃতি (এপিষ্টেম'লজি), নৈতিকতা, আৰু ধৰ্ম দৰ্শন আদি। সৰ্বকালৰ কিছুমান বিখ্যাত আৰু প্ৰভাৱশালী দাৰ্শনিক ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ আছিল যেনে বুদ্ধ, নাগাৰ্জুন, আদি শংকৰ আদি।

এই তালিকা খ্ৰীষ্টীয় ১৪ শতিকালৈকে।

তালিকা

নাম
জীৱন
ধাৰা
টোকা
দীৰ্ঘতমা
খৃ:পূ: ১৪ শতিকা

অৱৎসৰ
খৃ:পূ: ১৪ শতিকা

অসিত ঋষি
খৃ:পূ: ১৪ শতিকা

ঋকবেদত ভৱিষ্যদ্বক্তা ঋষি
বৃহস্পতি
খৃ:পূ: ১৪ শতিকা

লোপামুদ্ৰা
খৃ:পূ: ১২ শতিকা

অগস্ত্যৰ পত্নী
অগস্ত্য
খৃ:পূ: ১২ শতিকা

লোপামুদ্ৰাৰ স্বামী আৰু সপ্তৰ্ষিসকলৰ এজন
অত্ৰি
খৃ:পূ: ১২ শতিকা

সপ্তৰ্ষিসকলৰ এজন
ভৰদ্বাজ
খৃ:পূ: ১২ শতিকা

সপ্তৰ্ষিসকলৰ এজন
বশিষ্ঠ
খৃ:পূ: ১২ শতিকা

সপ্তৰ্ষিসকলৰ এজন
শ্ৱাকল্য
খৃ:পূ: ১২ শতিকা

ঋগবেদৰ পদপথ বিশ্লেষণৰ দিশত কৰা আদিম প্ৰচেষ্টাসমূহৰ ভিতৰত তেওঁৰ বিশ্লেষণ অন্যতম
সাংখ্যয়ান

সাংখ্যযান ব্ৰাহ্মণৰ প্ৰণেতা
বাল্মিকী
খৃ:পূ: ১১ শতিকা

বাল্মিকী ৰামায়ণৰ লেখক আৰু সংস্কৃত সাহিত্যৰ প্ৰথম কবি বা আদি কবি হিচাপে তেওঁক শ্ৰদ্ধা কৰা হয়।
বেদব্যাস
খৃ:পূ: নৱম শতিকা

মহাভাৰতৰ ৰচক
মহীদাস ঐতৰেয়-ঐতৰেয় ব্ৰাহ্মণ
খৃ:পূ: নৱম শতিকা

গাৰ্গী
খৃ:পূ: অষ্টম শতিকা

যাজ্ঞবল্ক্যৰ সৈতে তৰ্ক
মৈত্ৰেয়ী
খৃ:পূ: অষ্টম শতিকা
অদ্বৈত
যাজ্ঞবল্ক্যৰ পত্নী
আৰুণি
খৃ:পূ: অষ্টম শতিকা

লিখিত ইতিহাসৰ প্ৰথমগৰাকী দাৰ্শনিক
ঘোষা
খৃ:পূ: দশম শতিকা-খৃ:পূ: অষ্টম শতিকা

যাজ্ঞবল্ক্য
খৃ:পূ: অষ্টম-সপ্তম শতিকা

পাণিনি স্কুলৰ প্ৰৱৰ্তক
পঞ্চশিখা
খৃ:পূ: ষষ্ঠ শতিকা
সাংখ্য

অসুৰী
খৃ:পূ: ষষ্ঠ শতিকা
সাংখ্য
কপিলৰ শিষ্য
যস্কা
খৃ:পূ: ষষ্ঠ শতিকা-খৃ:পূ: পঞ্চম শতিকা
লাকুলিছা
প্ৰথম শতিকা
পশুপাত শৈৱবাদ

অশ্বঘোষ
প্ৰথম শতিকা
বৌদ্ধ ধৰ্ম
তেওঁক প্ৰথম সংস্কৃত নাট্যকাৰ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়, আৰু কালিদাসৰ আগৰ ভাৰতীয় সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কবি বুলি গণ্য কৰা হয়।
গুণধৰ
প্ৰথম শতিকা
জৈন ধৰ্ম

সৰ্বজ্ঞ ৰামেশ্বৰ

ৰাসেশ্বৰ

গোবিন্দ ভাগৱত

ৰাসেশ্বৰ

বাৎসায়ন
প্ৰথম শতিকা

"কামসূত্ৰ"ৰ বাবে বিখ্যাত
নাগাৰ্জ্জুন
দ্বিতীয় শতিকা
বৌদ্ধ ধৰ্ম
মাধ্যমকাৰ প্ৰতিষ্ঠাত
কপিলাৰ
দ্বিতীয় শতিকা

কুণ্ডকুণ্ডা
দ্বিতীয় শতিকা
জৈনধৰ্ম

উমাস্বতী
দ্বিতীয় শতিকা
জৈন ধৰ্ম
তত্ত্বাৰ্থধিগম-সূত্ৰৰ ৰচক
Samantabhadra
2nd century CE
Jainism
He was a proponent of the Jaina doctrine of Anekantavada.
Ilango Adigal
2nd century CE
Jainism

Isvarakrsna
3rd century CE
Samkhya

Aryadeva
3rd century CE
Buddhism
Aryadeva was a student of Nagarjuna and contributed significantly to the Madhyamaka
Asanga
4th century CE
Buddhism
One of the founder of the Yogachara. He is known as one of the seventeen Nalanda masters.
Aviddhakarṇa

Charvaka

Vasubandhu
4th century CE
Buddhism
one of the founder of the Yogachara .He is known as one of the seventeen Nalanda masters.
Dignāga
4th century CE
Buddhism
One of the Buddhist founders of Indian logic (hetu vidyā).
Pakṣilasvāmin Vātsyāyana
4th century CE
Nyaya

Haribhadra
4th century CE
Jainism

Pujyapada
5th century CE
Jainism

Buddhaghosa
5th century CE
Buddhism

Vatsyayana
5th century CE
Nyaya

Kambalasvatara

Charvaka

Bodhidharma
5th century CE
Buddhism

Kamandaka
5th century CE
Kautilyan(Chanakya)School of diplomacy

Bhartṛhari
5th century CE
Paniniya

গুণভদ্ৰ
5th century CE
Buddhism

Maticandra
5th century CE
Samkhya

Siddhasena
5th century CE
Jainism

Dharmakirti
6th century CE
Buddhism
He was also one of the primary theorists of Buddhist atomism
Prabhākara
6th century CE
Mimansa
Founder of Pravakar School
Prashastapada
6th century CE
Vaisheshika

Bhāviveka
6th century CE
Buddhism
In Tibetan Buddhism Bhāviveka is regarded as the founder of the Svātantrika tradition of the Mādhyamaka school of Buddhism
Bodhiruci
6th century CE
Buddhism

Bhavivikta
6th century CE
Nyaya

Dharmapala
6th century CE
Buddhism

Manikyanandi
6th century CE
Jainism

Śīlabhadra
6th century CE
Buddhism
Udyotakara
6th century CE
Nyaya-Vaisheshika synthesis

Bhatta Narayana
6th century CE
Buddhism

Purandara

Charvaka

Sthiramati
6th century CE
Buddhism

Paramartha
6th century CE
Buddhism

Gaudapada
6th century CE
Advaita

Buddhapālita
6th century CE
Buddhism

Buddhapālita
6th century CE
Buddhism

Kumārila Bhaṭṭa
7th century CE
Mimansa

Jinabhadra
7th century CE
Jainism

Buddhaguhya
7th century CE
Buddhism
A key figure in Theravāda Buddhism and the author of the Visuddhimagga.
Chandragomin
7th century CE
Buddhism
Chandragomin was a teacher at Nalanda Monastic University
Pushpadanta
7th century CE
Jainism

Bhartṛprapañca
7th century CE
Bhedabheda

Govinda Bhagavatpada
7th century CE
Advaita
He was the Guru of the Adi Shankara.
Rājāna
7th century CE
Samkhya
Wrote the longest commentary on Sankhya-Karika called Yukti-dīpikā, “Light on the arguments”
Bhutabali
7th century CE
Jainism

Jayarāśi Bhaṭṭa
8th century CE
Ajnana
He is known for his radical skepticism
Kumudendu
8th century CE
Jainism

Adi Shankara
8th century CE
Advaita
He is credited by some with unifying and establishing the main currents of thought in Hinduism.
Totakacharya
8th century CE
Advaita
He was a disciple of Ādi Śaṅkara
Virasena
8th century CE
Jainism

Śāntarakṣita
8th century CE
Buddhism

Virūpa
8th century CE
Buddhism

Acharya Vamana
8th century CE

Vamana's investigation into the nature of a Kāvya is known as theory of Riti
Hastamalakacharya
8th century CE
Advaita
He was a disciple of Adi Shankara, Hastamalaka founded a matha by name Idayil Matham in Thrissur, Kerala
Jñānagarbha
8th century CE
Buddhism

Padmapadacharya
8th century CE
Advaita
A follower of Adi Shankara
Vimalamitra
8th century CE
Buddhism

Udbhatabhatta

Charvaka

Maṇḍana Miśra
8th century CE
Initially Mimansa, then Advaita

Nammalvar
8th century CE

one of the twelve alvar saints
Ubaya Bharti
8th century CE
Mimansa
Wife of Maṇḍana Miśra, Famous for debate with Adi Sankara
Nimbarkacharya
8th century CE

He founded Nimbarka Sampradaya, one of four main traditions of Hindu sect Vaishnavism
Śāntarakṣita
8th century CE
Buddhism

Vidyananda
8th century CE
Jainism

Śālikanātha
8th century CE
Mimansa

Vajrabodhi
8th century CE
Buddhism
one of the eight patriarchs in Shingon Buddhism.
Aparajita
8th century CE
Jainism
He defended the practice of Digambara monks of being nude
Śubhakarasiṃha
8th century CE
Buddhism
one of the eight patriarchs in Shingon Buddhism.
Akalanka
8th century CE
Jainism

Baladevācārya
8th century CE

Father of Sridhara
Haribhadra
8th century CE
Buddhism
Disciple of Śāntarakṣita
Bhāskara
8th century CE
Bhedabheda

Dharmottara
8th century CE
Buddhism

Ravigupta
8th century CE
Buddhism

Jayanta Bhatta
9th century CE
Nyaya

Anandavardhana
9th century CE

Ānandavardhana is credited with creating the dhvani theory.
Adikavi Pampa
9th century CE
Jainism

Sridhara
9th century CE

Vācaspati Miśra
9th century CE
Advaita

Vasugupta
9th century CE
Pratyabhijna

Bhatta Kallata
9th century CE
Pratyabhijna
Pupil of Vasugupta
Gunabhadra
9th century CE
Jainism
He co-authored Mahapurana along with Jinasena.
Bhasavarajna
10th century CE
Nyaya

Udayana
10th century CE
Nyaya

Śaṅkaranandana
10th century CE
Buddhism

Ratnavajra
10th century CE
Buddhism

Utpaladeva
10th century CE
Pratyabhijna

Laksmanagupta
10th century CE
Pratyabhijna
son and disciple of Utpaladeva, and teacher of Abhinavagupta
Abhinavagupta
10th century CE

Kshemaraja
10th century CE
Pratyabhijna
disciple of Abhinavagupta
Nemichandra
10th century CE
Jainism

Nathamuni
10th century CE
Vishishtadvaita

Somānanda
10th century CE
Vishishtadvaita

Indrabhuti
10th century CE
Buddhism

Yamunacharya
10th century CE
Vishistadvaita

Amritchandra
10th century CE
Jainism

Jñanasrimitra
11th century CE
Buddhism

Mahapurna
11th century CE

Yadava Prakaasa
11th century CE
Advaita
One of the teachers of Ramanuja
Atīśa
11th century CE
Buddhism

Ratnakīrti
11th century CE
Buddhism

Jinamitra
11th century CE
Jainism

Jnanasribadara
11th century CE
Buddhism

Bhoja
11th century CE

Nimbarkacharya
11th century CE
Dvaitadvaita

Prabhācandra
11th century CE
Jainism

Basavanna
(c. 1131–1167 CE)
Lingayatism
Socio-religious reforms, Anubhava Mantapa, Vachana literature
Avvaiyar
12th century CE

Famous for collection of single-line quotations" Aathichoodi"
Pillai Lokacharya
12th century CE
Vishishtadvaita

Vardhamana Upadhyaya
12th century CE
Nyaya

Ramanuja
12th century CE
Vishishtadvaita

Mamaidev
12th century CE

Basava
12th century CE
Shaivism
Founder of Lingayatism
Siddheshwar
12th century CE
Shaivism

Parasara Bhattar
12th century CE
Vishishtadvaita

Naropa
12th century CE
Buddhism

Vedanta Desika
12th century CE
Vishishtadvaita

Vidyaranya
12th century CE
Advaita

Khana
12th century CE

Akka Mahadevi
12th century CE
Shaivism

Hemachandra
12th century CE
Jainism

Shri Harsha
12th century CE

Abhayakaragupta
12th century CE
Buddhism

Jayaratha
12th century CE

Someshvara III
12th century CE

Madhvacharya
13th century CE
Dwaita
Considered the chief proponent of 'Dwaita'
Vimuktatman
13th century CE
Advaita

Yādavaprakāśa
13th century CE
Advaita

Dnyaneshwar
13th century CE
Advaita

Akshobhya Tirtha
13th century CE
Dwaita

Narahari Tirtha
13th century CE
Dwaita

Meykandar
13th century CE
Shaivism.

Chakradhar Swami
13th century CE
Dwaita

Trivikrama Panditacharya
13th century CE
Dwaita
Disciple of Madhvacharya
Amalananda
13th century CE
Advaita

বিষ্ণু তীৰ্থ
১৩শ শতিকা
দ্বৈত
মধ্বাচাৰ্যৰ ভাতৃ
প্ৰকাশাত্মন
১৩শ শতিকা
অদ্বৈত

পদ্মনাভ তীৰ্থ
১৩শ শতিকা
দ্বৈত
মধ্বাচাৰ্যৰ শিষ্য
নাৰায়ণ পণ্ডিতাচাৰ্য
১৩শ শতিকা
দ্বৈত

জয় তীৰ্থ
১৪শ শতিকা
দ্বৈত
হৰিদাস আন্দোলনৰ এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে গণ্য কৰা হয়
লাল্লা
১৪শ শতিকা
প্ৰত্যভিজ্ঞ

মাধৱ তীৰ্থ
১৪শ শতিকা
দ্বৈত
৩য় পূজাৰী মাধৱাচাৰ্য পীঠৰ
শ্ৰীপদৰাজ
১৪শ শতিকা
দ্বৈত
হৰিদাস আন্দোলনৰ এজন হিচাপে ধৰা হয়
কবীন্দ্ৰ তীৰ্থ
১৪শ শতিকা
দ্বৈত

গংগেশ উপাধ্যায়
১৪শ শতিকা
ন্যায়
তেওঁ নব্য-ন্যায়(নতুন ল’জিক) ধাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:তালিকাসমূহ