গোপালকৃষ্ণ

গোপাল কৃষ্ণ (সংস্কৃত: गोपालकृष्ण, আক্ষৰিক অৰ্থ, 'গৰুৰ ৰক্ষক কৃষ্ণ') য়ে হিন্দু দেৱতা কৃষ্ণৰ এটা ৰূপক বুজায়, যিটো হৰিবংশ আৰু পুৰাণত উল্লেখ কৰা হৈছে। গোপাল কৃষ্ণৰ আখ্যানসমূহ গোকুল নামৰ ব্ৰজ অঞ্চলৰ গোপালক বসতিস্থলত পৰিৱেশিত, য'ত তেওঁক তেওঁৰ পালক পিতৃ-মাতৃ নন্দ আৰু যশোদাই ডাঙৰ-দীঘল কৰে।

ঐতিহাসিকভাৱে কৃষ্ণ ধৰ্মৰ আদিম পূজাৰ অন্যতম ৰূপ, ই কৃষ্ণ পূজাৰ আদিম ইতিহাসৰ এটা মূল উপাদান বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
এই পৰম্পৰাক বাল কৃষ্ণ আৰু ৰাধা কৃষ্ণৰ সংশ্লিষ্ট পৰম্পৰাৰ পৰা পৃথক বুলি গণ্য কৰা হয়, যিয়ে ঐতিহাসিক বিকাশৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ভাগৱতবাদৰ অধীনত একত্ৰিত হোৱাৰ সূচনা কৰে।

সাহিত্যত

ভাগৱত পুৰাণৰ লগতে মহাভাৰতৰ পৰিপূৰক গ্ৰন্থ হৰিবংশই গোপাল কৃষ্ণৰ কিংবদন্তি বৰ্ণনা কৰা প্ৰাথমিক উৎস।
কৃষ্ণ-চৰিত নামৰ ভাগৱত পুৰাণৰ দশম পুথিখনত কৃষ্ণৰ নন্দ আৰু যশোদৰ পালক পুত্ৰ হিচাপে শৈশৱ, ব্ৰজত গোপালকৰ জীৱন, ৰাক্ষসী পুতনা আৰু কালিয়ৰ পৰাজয় আৰু সেই অঞ্চলৰ মহিলাসকলৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে বিতংভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইণ্ড’লজিষ্ট ৱেণ্ডী ডনিগাৰে কৈছে যে মহাভাৰতৰ দুটা শতিকাৰ পিছত ৰচিত হৰিবংশত পিছৰ মহাকাব্যখনত দেখা দিয়া শক্তিশালী দেৱতা আৰু ৰাজকুমাৰৰ পৌৰাণিক কাহিনীৰ সৈতে কৃষ্ণৰ গোপালক শিশু হিচাপে থকা লোক-ভাষিক কাহিনীৰ সংমিশ্ৰণ ঘটিছে।
এইদৰে তেওঁৰ মতে তেওঁৰ আখ্যান ঈশ্বৰে ৰাজকুমাৰৰ অভিনয় কৰা, যিয়ে গোপালকৰ অভিনয় কৰা বুলি ৰচনা কৰা হৈছে।

কিম্বদন্তি

এই ৰূপত কৃষ্ণক এজন ঐশ্বৰিক গোপালক হিচাপে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে, যিয়ে নিজৰ বাঁহী বজাই গোপী নামৰ ব্ৰজৰ গোৱালিনীসকলৰ মনক আকৰ্ষণ কৰে। তেওঁক এজন ছটফটীয়া কিশোৰ, আৰু নিজৰ দুষ্টামিত নিজকে আমোদ দিয়া কৌতুকপ্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। অবাধ্য শিশু হিচাপে তেওঁ গোপীসকলৰ ঘৰৰ পৰা ঘিউ চুৰি কৰি গৰুৰ বান্ধোন খুলি পালক মাতৃ যশোদাক মিছা কথা কয়। এই সকলোবোৰ ঠাট্টা-মস্কৰাৰ মাজতো গোকুলৰ মহিলাসকলে তেওঁক শাস্তি দিব নোৱাৰাকৈয়ে মৰমলগা বুলি বিবেচনা কৰে। গোপাল কৃষ্ণ আৰু গোপীসকলৰ জনপ্ৰিয় চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত ৰাসলীলা, য’ত কৃষ্ণই অৰণ্যত তেওঁক ঘেৰি ৰখা প্ৰতিজন গোপীৰ সৈতে নৃত্য কৰে। ইয়াক বিভিন্ন ধৰণে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে যে ই এক কাম-গন্ধহীন প্ৰেম, লগতে কৃষ্ণ আৰু তেওঁৰ ভক্তসকলৰ মাজত আধ্যাত্মিক প্ৰেমৰ প্ৰদৰ্শন। পিছৰ পৰম্পৰাত কৃষ্ণক মূলতঃ ৰাধা নামৰ এগৰাকী গোপীৰ সৈতে চিত্ৰিত কৰা হৈছে আৰু পিছৰ ব্ৰহ্ম বৈৱৰ্ত পুৰাণৰ দৰে গ্ৰন্থত ৰাধাক গোপীসকলৰ প্ৰধান, আৰু কৃষ্ণৰ জীৱনৰ এই পৰ্যায়ত প্ৰধান সংগী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।

ভাগৱত পুৰাণত কৃষ্ণক তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধুসকলৰ সৈতে উপস্থাপন কৰা হৈছে যিসকলো গোপালক, যাক গোপ বুলি কোৱা হয়, যিসকলে ধেমালি কৰে আৰু দেৱতাৰ সৈতে উপহাস কৰে। ব্ৰজৰ এই গোপালক ল'ৰাবোৰৰ সৈতে দেৱতাই নিজৰ ল'ৰালিৰ দুঃসাহসিক অভিযানত লিপ্ত হয়। তেওঁ গৰুবোৰক চোৱা-চিতা কৰি চৰণীয়া পথাৰত চৰিবলৈ দিয়াৰ সময়তে তেওঁক কেইবাজনো অসুৰে আক্ৰমণ কৰে, যাক তেওঁৰ অত্যাচাৰী মোমায়েক কংসৰ দ্বাৰা তেওঁক হত্যা কৰাৰ বাবে নিয়োজিত। কৃষ্ণই বকাসুৰ, ব্যোমাসুৰ, অঘাসুৰ আৰু আন কেইবাজনো অসুৰক পৰাস্ত কৰিবলৈ কঠোৰতা আৰু ধূৰ্ততা দুয়োটাকে ব্যৱহাৰ কৰে।

গোপাল কৃষ্ণৰ বেছিভাগ কাহিনীকে পৰম্পৰাগতভাৱে ৰূপক ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হয়। এটা কিম্বদন্তিত কৃষ্ণই নদীৰ পাৰত ৰাখি গা ধুই থকা গোপীসকলৰ কাপোৰ চুৰি কৰি থকা দেখা গৈছে। কাপোৰবোৰ লগত লৈ ওচৰৰ গছ এজোপা বগাই যায়। তেওঁ মহিলাসকলক কাপোৰবোৰ ঘূৰাই দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে ব্যক্তিগতভাৱে গছৰ তললৈ খোজ কাঢ়ি নাযায়, নগ্ন অৱস্থাত।
ইয়াৰ অৰ্থ বেছিভাগেই এনেদৰে ব্যাখ্যা কৰা হয় যে মানুহ ঈশ্বৰৰ পৰা একো লুকুৱাবলৈ অক্ষম, আৰু তেওঁলোকৰ আত্মাৰ ভিতৰৰ বস্তুবোৰ উলংগ হোৱাৰ দৰেই ভাল। আন এক কিংবদন্তিত কৃষ্ণই গোকুলৰ লোকসকলক ইন্দ্ৰৰ বৈদিক দেৱতাক পূজা নকৰিবলৈ কোৱাৰ কথা উল্লেখ আছে। তেওঁৰ প্ৰথাগত পূজা তেওঁক অস্বীকাৰ কৰা বুলি ক্ষুব্ধ হৈ দেৱতাই দেশখনৰ ওপৰত প্ৰচণ্ড বৰষুণৰ সৃষ্টি কৰিলে।
কৃষ্ণই জনসাধাৰণৰ সুৰক্ষাৰ বাবে গোবৰ্ধন নামৰ বিশাল পৰ্বতটো তুলি লোৱা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:কৃষ্ণ