ৰাৱণে সীতাক হৰণ কৰে

১৫ অধ্যায় ।

ৰাৱণে সীতাক হৰণ কৰে

পদ ।

ক্ৰোধিয়া ৰাৱণ গৈয়া জানকীক পাইল ।

বাম হাতে কেশ ধৰি তুলি আলগাইল ॥১

অশেষ যতনে নিয়া অঙ্গে বসাইলেক ।

চন্দ্ৰৰ ৰোহিণী যেন ৰাহু ধৰিলেক ॥২

উৰু দুইত হাত দিয়া ডেৱ কৰিলেক ।

আথ বেথ কৰি গৈয়া ৰথক পাইলেক ॥৩

আকাশৰ মাজে শীঘ্ৰে কৰিল উৰাৱে ।

দুৰ্ঘোৰ ভয়ত সীতা কান্দে দীৰ্ঘ ৰাৱে ॥৪

উত্ৰাৱল চিত্ত ভৈল শিহৰিল গাৱ ।

হাকলে বিকলে কান্দে কাম্পে হাতপাৱ ॥৫

হা হা প্ৰভু ৰাম মোৰ তুমি নিজ পতি ।

তোমাৰ ভাৰ্য্যাক হৰে ৰাৱণ দুৰ্ম্মতি ॥৬

দুষ্টক দণ্ডিতে প্ৰভু ভৈলা অৱতাৰ ।

মোহোক ৰাৱণে হৰে কৰাঁ প্ৰতিকাৰ ॥৭

হৰি হৰি লখাই সত্বৰে লহ লাগ ।

সিংহৰ মহিষী হৰে নিশাচৰ ছাগ ॥৮

হৰি হৰি বিধি কিনো কৰিলে বিপত্তি ।

হেন ভৈল সঙ্গতি হৰাইলোঁ নিজপতি ॥৯

টীকৰ সুস্বামী কিয় ধৰিবাহা জীউ ।

ৰাৱণে হৰিয়া নেই জনকৰ জীউ ॥১০

কৈকেয়ী শ্বাশুৰী মনোৰথ সিদ্ধিভৈল ।

দাৰুণ শোকত শ্বশুৰৰ প্ৰাণ গৈল ॥১১

বন দেৱতাক মই কৰোঁ নমস্কাৰ ।

ৰামত কহিবা হেন বিপত্তি আমাৰ ॥১২

পৰ্ব্বতৰ উপৰে জটায়ু ৰৌদ্ৰে গান্ত ।

ক্ৰন্দন শুনিয়া তেহোঁ চতুৰ্দ্দিশে চান্ত ॥১৩

সীতাক ৰাৱণে নেন্ত তান লক্ষ্য গৈল ।

যেন বজ্ৰপাত তান হৃদয়ত ভৈল ॥১৪

নযা নযা পাপী বুলি দিলা পখা চাট ।

শীঘ্ৰে বেগে ভেন্টিলন্ত মাৰুতৰ বাট ॥১৫

উৰাৱতে টল বলি পৰ্ব্বত লৰিল ।

শাল তাল বৃক্ষ সব খসিয়া পৰিল ॥১৬

পথ ভেন্টিলন্ত পক্ষী জটায়ু প্ৰচণ্ড ।

পখাৰ ঘাৱত মে। ভৈল খণ্ড খণ্ড ॥১৭

দীৰ্ঘ তুণ্ড শকত শৰীৰ নোহে ছোট ।

পখা সমে উৰে যেন মহা গিৰি গোট ॥১৮

আকাশত থাকিয়া বোলন্ত পক্ষিৰাজ ।

ক্ৰূৰ ৰাৱণ তই হেন সে নিলাজ ॥১৯

এতমান ৰাজা হুয়া অন্যায় কৰস ।

ধৰ্ম্ম পথ এৰি পৰদাৰাক হৰস ॥২০

দশৰথ সমে মোৰ একে কলেৱৰ ।

প্ৰাণে যেৱ জীবি মোৰ বধু পৰিহৰ ॥২১

সীতাক ৰাখিয়া তোক সমৰে মাৰিবোঁ ।

তোক ৰথে সমে গিলি সীতাক তাৰিবোঁ ॥২২

মই বৃদ্ধ ভৈলোঁ তোৰ যুবত শৰীৰ ।

তিনিয়ো ভুৱনে তোক লেখি মহাবীৰ ॥২৩

বজ্ৰসম নখ এভো বজ্ৰসম তুণ্ড ।

আজুৰিয়া তোৰ চিণ্ডিবোহোঁ দশমুণ্ড ॥২৪

মোৰ বধু হৰ তোৰ এতমান বুক ।

মৈৰাৰ আগত আসি মিলিলে জেনুক ॥২৫

কোন বস্তু হোস মোক নোহ সমসৰ ।

নখ ঠোঠ প্ৰহাৰে পেশিবোঁ যমঘৰ ॥২৬

প্ৰাণে যেৱে জীবি সীতা এৰ এতিক্ষণ ।

নুহিবা মুগুধ আগ বাঢ়ি দেহ ৰণ ॥২৭

ত্ৰিদশৰ শত্ৰু তোক মাৰি মান সাৰোঁ ।

ৰামৰ বৈৰক আজি বিগুতিয়া মাৰোঁ ॥২৮

হেন শুনি ক্ৰোধি বোলে ৰাৱণ লটক ।

কি বুলিলা চাৰ মুৱ লটক চটক ॥২৯

অবিলম্বে যাইবে মন্দ যমৰ কৰণ ।

কি কাৰণে জোঙ্কাৱস ত্ৰৈলোক্য ৰাৱণ ॥৩০

কোপ কৰি ফুৰাৱয় কুৰি গোটা আখি ।

চন্দ্ৰ সূৰ্য্য বায়ু বসুমতি হৈবা সাখী ॥৩১

ত্ৰিদশৰ ৰাজা মই ৰাৱণ প্ৰচণ্ড ।

শৰে হানি মুগুধ কৰিবোঁ খণ্ড খণ্ড ॥৩২

হেন বুলি ধনুৰ্ব্বাণ তুলিয়া ধৰিল ।

যেন পৰ্ব্বতৰ মেঘে জল বৰিষিল ॥৩৩

ৰাৱণৰ শৰে গৈয়া চৌদিশে বেঢ়িল ।

জটায়ুৰ পাখা বাৱে সমস্তে উৰিল ॥৩৪

নানা অস্ত্ৰ নৰাচ হানয় কণিয়ালী ।

অৰ্দ্ধচন্দ্ৰ হানিয়া ৰাৱণে পাৰৈ গালি ॥৩৫

কুন্ত জাঠি শৰ যত আগত মিলিল ।

সাপক গৰুড়ে যেন জটায়ু গিলিল ॥৩৬

মাৰোঁ পক্ষিৰাজ আজি লৈবোহোঁ পৰাণ ।

বজ্ৰৰ সদৃশ হানিলেক দশ বান ॥৩৭

ঠাস ঠোস কৰি গৈয়া গাৱত পৰিল ।

নাহি ভ্ৰুব ভঙ্গ লোম গচো ন লৰিল ॥৩৮

জ্বলিলা জটায়ু যেন অগনি চটক ।

মাৰোঁহোঁ ৰাৱণ পেষোঁ যমৰ কটক ॥৩৯

ডেৱ দিয়া তাৰ গৈয়া ৰথত চৰিলা ।

চৰণৰ নখে ক্ষত বিক্ষত কৰিলা ॥৪০

ঠোঠৰ প্ৰহাৰে পিঠি কৰিলন্ত ঘাৱ ।

আজুৰি কাটিলা তাৰ মাংস এক নাৱ ॥৪১

কেশত ধৰিয়া তাৰ ঘন্টাক লাৰিলা ।

দুই পাৱে ধৰি তাৰ ধনুক ভাঙ্গিলা ॥৪২

ঠোঠে আজুৰিয়া কিৰীটক কাটিলন্ত ।

উপৰ দেশক লাগি ক্ষেপি পঠাইলন্ত ॥৪৩

আকাশত সূৰ্য্য যেন কিৰীট জ্বলিল ।

জাজ্জ্বল্য সমান হুয়া ভূমিত পৰিল ॥৪৪

চাৰি গোটা গৰ্দ্দভে বহয় ৰথ তাৰ ।

মাৰিলা জটায়ু দিয়া লাথিৰ প্ৰহাৰ ॥৪৫

গজৰ অঙ্কুশ সম নখ ঠোঠ লাগি ।

সাৰথিৰ তাৰ মাথা গোট গৈল ভাগি ॥৪৬

বজ্ৰ সম দুই পাৱ মাথাত হানিল ।

মূৰ্চ্ছা গৈয়া দশানন যমক দেখিল ॥৪৭

পক্ষিৰাজ ৰাৱণক বিভত্স কৰিল ।

ব্ৰহ্মাৰ বৰত দশস্কন্ধ পুনৰ্জিল ॥৪৮

উৰাৱ কৰিলা পক্ষী মাৰুতৰ পথ ।

শীঘ্ৰবেগে লাথি হানি ভাঙ্গিলন্ত ৰথ ॥৪৯

হেন দেখি ৰাৱণৰ হৃদয় লৰিল ।

সীতাক কোলাত তুলি ভূমিত পৰিল ॥৫০

যেৱে পৰি আছয় ৰাৱণ নিশাচৰ ।

সম্বুধিয়া বুলিল জটায়ু পক্ষিবৰ ॥৫১

শুনৰে ৰাৱণ মোৰ নোহ সমসৰ ।

প্ৰাণে যেৱে জীবি মোৰ বধু পৰিহৰ ॥৫২

মোকে সম নোহস ৰামক কি কৰিবি ।

উতসৰ্গৰ ছাগ যেন অৱশ্য মৰিবি ॥৫৩

ৰাৱণে বোলয় মোক কত বোল আৰ ।

কৰিলাহা আপুনি সকলে প্ৰতিকাৰ ॥৫৪

চিন্তিলাহা মিত্ৰৰ যেহেন যোগ্য কায ।

ঠাৱক লাগিয়া চলি যাহা পক্ষিৰাজ ॥৫৫

আৰকায় খেদ যেৱে আমাক কৰিবা ।

এতিক্ষণে তুমি মোৰ হাতত মৰিবা ॥৫৬

অৱশ্য সীতাক মই হৰি নিবোঁ লঙ্কা ।

তুমি হেন লক্ষকো মোহোৰ নাহি শঙ্কা ॥৫৭

জটায়ু বোলন্ত পুনৰ্ব্বোল হেন থান ।

শ্ৰান্ত ভৈলোঁ বৰ মোক ক্ষণিক বিথান ॥৫৮

জ্বৰ জৰ বৃদ্ধ দেহা লাগিল প্ৰয়াস ।

ক্ষণিতেক থাক আজি জীৱন্তে নযাস ॥৫৯

জটায়ুৰ শ্ৰম জানি তাহাৰ হৰিষ ।

আউৰ কিবা চাওঁ বুলি কৰি বিমৰিষ ॥৬০

কোলে কৰি সীতাক আকাশে বহি যাই ।

পক্ষিৰাজ জটায়ু ভূমিত আছে চাই ॥৬১

খেদি গৈয়া তাৰ পাছে পিঠিত চৰিলা ।

দুই পখা মেলি তাক সাৱটি ধৰিলা ॥৬২

স্তন দুইৰ মাজে নখ আৰোপ কৰিলা ।

আঞ্চুৰিয়া যেন কলা খোলক চিৰিলা ॥৬৩

হাতীৰ উপৰে যেন মাহুত চৰিল ।

নখ আঙ্কুশৰ ঘাৱে ৰাৱণ টলিল ॥৬৪

পৰম বিহ্বল হুয়া চতুৰ্দ্দিশে চায় ।

পিঠিত জটায়ু যেন মত্ত গজ প্ৰায় ॥৬৫

হিয়া মুণ্ড গল পিঠি সকলে শৰীৰ ।

নখ ঠোঠ প্ৰহাৰে কৰিলা চিৰাচিৰ ॥৬৬

ঠোঠে ধৰি ধৰি তাৰ কেশ আজুৰিল ।

সোটা সোট ভৈল আলুসমে উভৰিল ॥৬৭

মাথাত চৰিয়া পাছে ঝান্তিলন্ত পাৱ ।

ভূমিত পৰিল ৰাজা বিহ্বল স্বভাৱ ॥৬৮

কতোহোঁ দূৰত নিয়া জানকীক থৈল ।

চৱৰে মঠিয়ে পাছে যুঝিবাক লৈল ॥৬৯

কুৰি গোটা মুঠি হানিলেক একেবলে ।

গৰুড়ৰ পুত্ৰে তাক সহিলন্ত হেলে ॥৭০

চৱৰে মুঠিয়ে লাথি হানয় আথাক ।

হানিলন্ত জটায়ু পখাৰ চাট তাক ॥৭১

নখে ঠোঠে কিল ভুকু মহা কুটা কুটি ।

প্ৰয়াসিলা দুয়ো বীৰ বল গৈল টুটি ॥৭২

ভ্ৰুকুটা ভ্ৰুকুটি লাগি গৈল ধূমাজয় ।

ৰাক্ষসৰ চটকৰ বল হৈল ক্ষয় ॥৭৩

ৰাৱণৰ শৰীৰৰ শোণিত বহয় ।

মন্দৰ গিৰিৰ যেন গেৰু নিকৰয় ॥৭৪

নিৰন্তৰে শৰীৰৰ বহৱে ৰকত ।

ৰাৱণে বোলয় মই নুহিকো শকত ॥৭৫

ন্যায় যুজে যুজোঁ যেৱে মাৰিবেক মোক ।

অন্যায যুজিবোঁ আবে যেন যুৱাই হোক ॥৭৬

হেন ভাবি ডাবৰ কাঢ়িল চন্দ্ৰহাস ।

মাৰোঁ পক্ষিৰাজ আজি জীৱন্তে নযাস ॥৭৭

ৰাৱণৰ মন জানিলন্ত পক্ষিৰাজ ।

পখা চাট মাৰিলন্ত হৃদয়ৰ মাজ ॥৭৮

দুৰ্ব্বাৰ প্ৰহাৰে তাৰ হাৰ বিহৰিল ।

কতোহোঁ দূৰত চিতে ৰাৱণে পৰিল ॥৭৯

থাক থাক বোল আৰু জটায়ু বুলিল ।

ৰাৱণে বোলয় মোৰ আবেসে বুঝিল ।৮০

মায়া কৰি ডেৱ দিয়া দূৰত পৰিল ।

চৰণৰ প্ৰহাৰত পৃথিবী লৰিল ॥৮১

পাখি চাট কৰি আগে জটায়ু খেদিল ।

চন্দ্ৰহাস হানি পাখা ৰাৱণে ছেদিল ॥৮২

পাৱ দুই ছেদিল কাটিয়া দুই পাশ ।

হেন মতে জটায়ুৰ মিলিল বিনাশ ॥৮৩

মায়া যুজে যুজিলন্ত আপোনাক ৰাখি ।

ইন্দ্ৰে যেন পৰ্ব্বতৰ ছেদিলেক পাখী ॥৮৪

জটায়ু মৰিয়া যেবে ভূমিত পৰিল ।

সাগৰ খলকি মহী মন্দৰ লৰিল ॥৮৫

জটায়ুক মাৰিয়া ৰাৱণ ৰঙ্গমনে ।

আপোনাৰ সম্ভাৰ বিচাৰি পশি বনে ॥৮৬

ৰথ খান ভাঙ্গিল সিঞ্চিল বস্তুজাত ।

চামৰ ঢোলাৰ দুইৰ নাহিকয় মাথ ॥৮৭

ছত্ৰ দাৰ পৰি হুয়া আছে দুই চিৰ ।

সাৰথিৰ মুণ্ড নাহি দেখিল শৰীৰ ॥৮৮

সীতায়ে ধৰিলা চাপি জটায়ুৰ গলে ।

আশেষ কান্দিলা দেৱী হাকলে বিকলে ॥৮৯

হৰি হৰি মোহোৰ বান্ধৱ পক্ষিৰাজ ।

পাপিষ্ঠীৰ কাৰণে মৰিলা বনমাজ ॥৯০

মোক এৰি চলিলা জনক যেন বাপ ।

সব কুটুম্বত কৰি তোমাত সন্তাপ ॥৯১

দুৰ্গতে কালত তুমি মোৰ ভৈলা সাহা ।

জনকৰ জীউ মাতোঁ মাথা তুলি চাহা ॥৯২

দশৰথ যেন তুমি মোহোৰ শ্বশুৰ ।

বহাৰী অনাথা কৰি যাহা যম পুৰ ॥৯৩

কহি এৰি গৈলে মোৰ দুম্ভৰণ নাৱ ।

বাহিৰে ভিতৰে মোৰ পোৰে সৰ্ব্বগাৱ ॥৯৪

শান্তী সীতা হওঁ যেবে তত্ত্ব পৰমাণ ।

ৰাঘৱত কহিলে তোমাৰ যাইব প্ৰাণ ॥৯৫

অশেষ সন্তাপে সীতা ক্ৰন্দন কৰিলা ।

ৰাৱণ আসয় দেখি বৃক্ষত ধৰিলা ॥৯৬

এৰ এৰ বুলি সীতা কৰন্ত বিৰাৱ ।

আজুৰিয়া কোলে ধৰি কৰিলা উৰাৱ ॥৯৭

সীতা লৈয়া চলি গৈল গগনৰ মাজ ।

দেৱক সম্বুধি ব্ৰহ্মা বুলিলন্ত কায ॥৯৮

জনকৰ জীউ হৰে ৰাৱণ পাপিষ্ঠ ।

ৰাঘৱৰ দ্ৰোহ কৰি মৰিবেক নিষ্ঠ ॥৯৯

মাংসক লভিয়া যেন লৈযান্ত হেঙ্গল ।

আকাশে ৰাৱণ যেন মেঘৰ চেঙ্গল ॥১০০

বিজুলী চটক যেন গোসাঁনীৰ কান্তি ।

তাৰা যেন জিকী পাৰে অলঙ্কাৰ কান্তি ॥১০১

ৰাৱণৰ অঙ্গে ৰূপ সীতাৰ বলিল ।

অঞ্জন পৰ্ব্বতে যেন মাণিক্য জ্বলিল ॥১০২

ৰাক্ষসৰ কোলে দেবী পৰম নিৰ্ম্মল ।

মেঘক ফেৰিয়া যেন চন্দ্ৰৰ মণ্ডল ॥১০৩

ৰাৱণৰ পাশে সীতা মাণিক জ্বলিল ।

নিশাকালে শোভে যেন পৰ্ব্বতে মলিন ॥১০৪

বায়ুবেগে লৰয় সীতাৰ বস্ত্ৰখন ।

মেঘত লাগিল যেন ৰবিৰ কিৰণ ॥১০৫

ৰাৱণৰ কোলে ৰূপ সীতাৰ উজ্জ্বল ।

সৰোৱৰ মাজে যেন ফুল্ল উত্পল ॥১০৬

ইন্দ্ৰনীল পাশত মাণিক অতিবেক ।

কসটী শিলাত যেন সুৱৰ্ণৰ ৰেখ ॥১০৭

নানা ৰত্ন অলঙ্কাৰ সীতাৰ বলয় ।

যেন কাল মেঘ খণ্ড ৰাৱণ জ্বলয় ॥১০৮

স্তন মাজে হন্তে আসি পৰি গৈল হাৰ ।

গগনৰ হন্তে যেন গঙ্গা অৱতাৰ ॥১০৯

শোকে দুঃখে সীতাৰ শৰীৰ ভৈল কৃশ ।

ৰাৱণক বুলিলন্ত কৰি বিমৰিষ ॥১১০

হাওঁৰে পাপিষ্ঠ সদগতি নাহি তোৰ ।

এতমান ৰাজা হুয়া ভৈলি তিৰি চোৰ ॥১১১

অনেক প্ৰকাৰে আমি বিমৰিষি পাইলোঁ ।

মায়া মৃগ পঠাই দিলে ৰামক গুচাইলোঁ ॥১১২

ৰামৰ ৰাৱক তোৰ ৰাক্ষসে কাঢ়িল ।

সেহিসে কাৰণে মোক লক্ষ্মণে ছাৰিল ॥১১৩

লগত আছিল হন্তে লক্ষ্মণ দেৱৰ ।

তাহানে শৰতে গৈলে হন্তে যমঘৰ ॥১১৪

তিৰী চোৰ পাপিষ্ঠ হাৰিৰ আউঠা খাহা ।

গলে শিলা বান্ধি দুষ্ট মৰিবাক যাহা ॥১১৫

স্বামীক নিজিনি কেনে মোক নেস বলে ।

ঝাণ্টে চল পাপিষ্ঠ হাৰিৰ মাৰ্গতলে ॥১১৬

সুবুদ্ধি ন ভৈল তোৰ মৰিবাৰ কালে ।

শিশিৰ শুষিব তোক ৰাম ৰবি জালে ॥১১৭

যত অলঙ্কাৰ সীতা গাৱৰ কাঢ়িল ।

দেৱাঙ্গ বসনে তাক প্ৰৱন্ধে বান্ধিল ॥১১৮

পাঞ্চ বানৰক পৰ্ব্বতত ভেন্ট পাইলা ।

সবাৰে মাজক লাগি ক্ষেপিয়া পঠাইলা ॥১১৯

শান্তী সীতা মই যেৱে হওঁ তত্ত্বসাৰ ।

ৰামৰ হাতক লাগি যাউক অলঙ্কাৰ ॥১২০

ৰাৱণে লক্ষিল দিশ নিহালন্তে কায ।

ভূষণ পৰিল পাঞ্চ বানৰৰ মাজ ॥১২১

পাঞ্চগুটি বানৰে ঊৰ্দ্ধক লাগি চাইলা ।

ৰাক্ষসৰ অঙ্গে কন্যা এক ভেন্ট পাইলা ॥১২২

আকাশে মেলিয়া যাই দীৰ্ঘ কেশ তাৰ ।

মনত বিস্ময়ে তুলি লৈলা অলঙ্কাৰ ॥১২৩

জটায়ুৰ প্ৰহাৰে বিহ্বল চিত্ত ভৈল !

দক্ষিণ এৰিয়া ৰাজা পূৰ্ব্ব দিশ গৈল ॥১২৪

ঋষ্যমুখ গিৰি পাইল চম্পা সৰোৱৰ ।

দিশ লক্ষি পাছে লঙ্কা গৈল লঙ্কেশ্বৰ ॥১২৫

নিজ মৃত্যু সীতা লৈয়া ৰাৱণ চলয় ।

অৰণ্য এৰায়া পাইল বৰুণ আলয় ॥১২৬

অন্তৰীক্ষ গতি বীৰে সমুদ্ৰ এৰাইল ।

শীঘ্ৰবেগে গৈয়া পাছে লঙ্কাপুৰী পাইল ॥১২৭