ৰামৰ সৈন্যবল সম্পৰ্কে জানিবলৈ ৰাৱণৰ আগ্ৰহ

২ অধ্যায় ।

ৰামৰ সৈন্যবল সম্পৰ্কে জানিবলৈ ৰাৱণৰ আগ্ৰহ ।

পদ ।

প্ৰণামিলোঁ ৰাম তিনি ত্ৰৈলোক্যৰ নাথ ।

নিশাচৰ ৰাৱণক বধিলা লঙ্কাত ॥১

সাগৰত সেতুবন্ধ বালীৰ মৰণ ।

মাধৱে ভনিলা শ্ৰীৰামৰ চৰণ ॥২

ৰামে জল ৰামে থল ৰামেসে আকাশ ।

ৰামেসে মন্দৰ মেৰু ৰামেসে কৈলাস ॥৩

হেন ৰামচৰণ সুমৰে যিটো নৰে ।

অক্ষয় পুণ্যক বঞ্চে নযাই যমঘৰে ॥৪

শ্ৰীৰাম জয়তি দশৰথৰ তনয় ।

লক্ষ্মণ জয়তি শ্ৰীৰামত বিনয় ॥৫

সুগ্ৰীৱ জয়তি কপিৰাজ বুদ্ধিমন্ত ।

জয়তি জয়তি কপিৰাজ হনুমন্ত ॥৬

সসৈন্য ৰাঘৱে যেবে তৰিলা সাগৰ ।

শুক সাৰণক আদেশিলা লঙ্কেশ্বৰ ॥৭

সাগৰত সেতু বন্ধ কৰিলা ৰাঘৱে ।

হেনতো দুষ্কৰ কৰ্ম্ম নতো কৰে কেৱে ॥৮

সুবেল পৰ্ব্বতে ৰাম ছপকাৰে স্থিত ।

হেন দেখি মোৰ মনে জ্বলি গৈলা ভীত ॥৯

পৌৰুষ আচৰি কিছু নকৰিবি দৈন্য ।

ভাল মতে লেখিবা ৰামৰ কত সৈন্য ॥১০

শুক যে সাৰণে বানৰৰ ৰূপ ধৰাঁ ।

ছদ্মৰূপে পশিয়া সৈন্যৰ খেলা কৰাঁ ॥১১

কত সেনাপতি পাপ কাৰ কেনে বুক ।

লেখিয়া আসিবি কত বানৰ ভালুক ॥১২

ৰাজাৰ আদেশ বাণী শিৰোগত কৰি ।

শুক যে সাৰণে বানৰৰ ৰূপ ধৰি ॥১৩

ৰামসেনা মাজত পশিলা বৰ শঙ্কা ।

সাগৰ মাজত যেন দুই মাছৰঙ্কা ॥১৪

দেখয় সুবেশ গিৰি পুৰিলা বানৰে ।

সাগৰৰ তীৰ যুৰি পৰ্ব্বত শিখৰে ॥১৫

দীৰ্ঘ যত যোজন পথালি দশ যুৰি ।

হেন সেতু ভালুক বানৰে আছে পূৰি ॥১৬

ইটো সেনা লখিতে শকতি আছে কাৰ ।

আছোক লেখিবে দেখন্তেহি চমত্কাৰ ॥১৭

এহি বুলি দুই জনে দুই ভিতি হুয়া ।

কিছু সেনা লেখিলেক মাজত পশিয়া ॥১৮

হেন মতে সেনা চাহে শুক যে সাৰণে ।

মায়াৰূপে দুইহাঙ্কে চিনিলা বিভীষণে ॥১৯

বানৰৰ হাতে নিয়া বন্দি কৰাইলন্ত ।

কৰযোৰ কৰিয়া ৰামত জনাইলন্ত ॥২০

বিভীষণে বিনাৱন্ত শুনিয়ো শ্ৰীৰাম ।

ইটো দুই জনত আমাৰ আছে কাম ॥২১

বানৰৰ ৰূপ ধৰি আইলা দুই জন ।

সৈন্য লেখিবাক লাগি পঠাইলা ৰাৱণ ॥২২

ৰাক্ষসৰ মায়া প্ৰভু ৰাক্ষসেসে জানি ।

দণ্ড কৰিয়োক যেন যুগুত আপুনি ॥২৩

শ্ৰীৰাম বোলন্ত শুনা সাৰণ যে শুক ।

চাৰ হইয়া আইলি কিনো নিদাৰুণ বুক ॥২৪

স্বৰূপ কহিবি কিছু নুবুলিবি মিছা ।

দিলোহোঁ নিৰ্ভয় যাইয়ো আপোনাৰ ইচ্ছা ॥২৫

সমস্তে কহিয়ো কথা ভয় পৰিহৰাঁ ।

যিবা লেখা নপাইলা আৰোকা লেখা কৰাঁ ॥২৬

তোমাক মাৰিয়া আমি কোন ফল পাইবোঁ ।

ৰাৱণ ৰাজাক বাক্য সন্দেহ পঠাইবোঁ ॥২৭

কৰযোৰ কৰি বোলে শুক যে সাৰণে ।

স্বৰূপে স্বৰূপে প্ৰভু পঠাইলা ৰাৱণে ॥২৮

ইটো সেনা লেখিতে বাপৰ নাহি শক ।

যেবে দয়া থাকে চলোঁ আপন দেশক ॥২৯

তযু সেনা লেখিবেক কাহাৰ পৰাণে ।

ত্ৰাহি ত্ৰাহি ৰাম দেৱ পশিলোঁ শৰণে ॥৩০

ৰামচন্দ্ৰে বোলন্ত শুনিয়ো চৰ দুই ।

বাৰ্ত্তাক জনাইবি ৰাৱণৰ আগ হুই ॥৩১

সীতাক হৰিলি যিবা গৰ্ব্বত থাকিয়া ।

সিটো বল দৰশোক পৌৰুষ ৰাখিয়া ॥৩২

আমি আসি মিলিলোঁ তাহাৰ যমকাল ।

নিৰন্তৰে ৰাক্ষসৰ হইবে বুন্দামাৰ ॥৩৩

আমাৰ ঘৰিণী হৰি নিলে নিশাচৰে ।

দশ শিৰ ছেদিবোঁ দুৰ্ঘোৰ দশ শৰে ॥৩৪

প্ৰণাম কৰিয়া দুইয়ো ৰামৰ চৰণে ।

লঙ্কাত পশিলা গৈয়া ত্বৰিত গমনে ॥৩৫

ৰাৱণৰ আগত অঞ্জলি ধৰি হাতে ।

আদেশ গোসাঁই বুলি নমিলেক মাথে ॥৩৬

দেৱৰ আগত আমি কহোঁ স্বৰূপত ।

বিভীষণে পাইয়া নিয়া যোগাইলা ৰামত ॥৩৭

ধৰ্ম্ম পুৰুষ ৰাম পৰাণে ৰাখিয়া ।

তোমাক সন্দেশ বাক্য পঠাইলা বুলিয়া ॥৩৮

লেখিতে পঠাইলা তুমি ৰাঘৱৰ দল ।

কোটি পুৰুষতো কোনে লেখিবে সকল ॥৩৯

মুখ্য মুখ্য চিনাওঁ অপাৰ যত যত লোক ।

প্ৰতি প্ৰতি চিনাওঁ মেহ্ৰত চড়িয়োক ॥৪০

অমৃততোহধিক স্বাদ কথা ৰামায়ণ ।

সহৰিষ মনে শুনা সভাসদগণ ॥৪১

শুনন্তে মুকুতি হোৱে দুখ উপশাম ।

বোলন্ত কন্দলী সবে বোলাঁ ৰাম ৰাম ॥৪২

৩ অধ্যায়

দুলৰি ।

শুক সাৰণৰ,    বচন শুনিয়া,

ৰাৱণ মন্দ স্বভাৱ ।

সৈন্য লেখিবাক,    মেহ্ৰত চড়িল,

অনেক তাক উদ্ধাৱ ॥১

তাহাতে চড়িয়া,    ৰাজায়ে দেখয়,

অসংখ্যা পদাতি বল ।

সাগৰৰ তীৰ,    পৰ্ব্বত গহ্বৰ,

ঢাকিলে সেতু সকল ॥২

সাৰণ চৰক,    আদেশ কৰয়,

ৰাৱণায়ে দশ শিৰ ।

মুখ্য মুখ্য পাত্ৰ,    সবক চিনায়ো,

কোন কেত মান বীৰ ॥৩

কাহাৰ কতেক,    সৈন্য বা কমন,

নৃপতি কোন দেশৰ ।

পৃথিবী পৰ্ব্বত,    সমুদ্ৰৰ তীৰ,

থাকে কোন দীপান্তৰ ॥৪

ৰাজাক সম্বুধি,    সাৰণে বোলয়,

শুনিবো দেৱ আদেশ ।

লঙ্কাক চাহিয়া,    যিগোটা দেখাহা,

নাদন্তে আচে আশেষ ॥৫

সহস্ৰেক যূথ,    পদাতি যাহাৰ,

লৰন্তে তুলত লৰে ।

ইহাঙ্কে বোলয়,    নীল সেনাপতি,

কটাক্ষ কৰয় বৰে ॥৬

পদ্ম কেশৰৰ,    বৰ্ণ আৰকত,

দেখন্তে আতি বিড়িঙ্গি ।

লঙ্কাক চাহিয়া,    হাসন্তে আছয়,

ধৰিয়া পৰ্ব্বত শৃঙ্গ ॥৭

আকাশক লাগি,    লাঞ্জ ফুৰাৱয়,

জগতে গৈল শবদ ।

আকাশৰ মেঘ,    খণ্ড খণ্ড কৈল,

লঙ্কাৰ লোক তবধ ॥৮

শঙ্খ যে শতেক,    সৈন্য আছে যাৰ,

আৰ পদ্ম সহস্ৰেক ।

বালীৰ তনয়,    এহিতো অঙ্গদ,

বলৱন্ত অতিৰেক ॥৯

তোমাক ৰণক,    আহ্বান কৰৱ,

আঙ্গুলিৰ দেই ঠাৰ ।

ইহেন বীৰক,    সমৰে যুজিবে,

শকতি আছে কাহাৰ ॥১০

শ্ৰুতস নাম যে,    বানৰ সমস্ত,

আৰু আছে আঠ লাখ ।

হাতে বৃক্ষ শিলা,    পৰ্ব্বত ধৰিয়া,

নেৰয় ৰামৰ পাশ ॥১১

দশ কোটি বল,    নিপিণ্ডি দেশৰ,

কটাক্ষে সবে আকলে ।

সিটো মন কৰে,    লঙ্কাক মাৰিতে,

পাৰয় আপন বলে ॥১২

শ্বেত শৰীৰক,    দেখাহা যাহাৰ,

এহেন্তে বীৰ কুমুদ ।

হাতে বৃক্ষ ধৰি,    আছয় যাহাৰ,

সৈন্য এক অৰবুদ ॥১৩

বিশ্ব যে কৰ্ম্মাৰ,    পুত্ৰক দেখাহাঁ,

এহে মহা বীৰ নল ।

যাহাৰ তুলত,    লৰে লক্ষ লক্ষ,

বানৰ এ মহাবল ॥১৪

এক থানে বসি,    আছে দুই জন,

ধূম্ৰ বীৰ জাম্বৱন্ত ।

বৃক্ষ শিলা কৰে,    ধৰিয়া যাহাৰ,

সৈন্য আছে অপৰ্য্যন্ত ॥১৫

পূৰ্ব্বৰ কালত,    দেৱাসুৰ ৰণে,

মাৰিয়া সবে দেৱক ।

এই দুই বীৰে,    ৰণত অনেক,

আঠান্তৰ কৰিলেক ॥১৬

সৈন্যৰ মাজত,    অসন্তাপ গাণ্ডি,

লঙ্কাক চাহিয়া আছে ।

চলিযান্তে এক,    প্ৰহৰৰ পথ,

যুৰি যাই আগ পাছে ॥১৭

ঊৰ্দ্ধে আকাশক,    ছানিয়া চলই,

তিনি প্ৰহৰৰ পথ ।

শ্ৰুতায়ুস নামে,    ইহাক জানিয়,

বানৰৰ এন্তে নাথ ॥১৮

হাণ্ডী শৃগালীৰ,    বৰণ দেখাহা,

সহস্ৰ কোটি বানৰ ।

ধূম্ৰাক্ষ যে নাম,    শ্যাল সুগ্ৰীৱৰ,

সমৰে বিজয় বৰ ॥১৯

কোটি কোটি শত,    বানৰ চলয়,

আৰ এক শত লক্ষ ।

গোলাঙ্গুল জাতি,    বানৰে বেঢ়িল,

এহেন্তে বীৰ গৱাক্ষ ॥২০

সাৰণে কহিয়া,    আণ্টাইলেক যেৱে,

ৰাৱণত কহে শুক ।

মৃত্যুৰ দুই পুত্ৰ,    দেখাহা নৃপতি,

সুমুখ আৰু দুৰ্ম্মুখ ॥২১

মৈন্দ দ্বিবিদ,    দেখাহা ৰাৱণ,

যেহেন পৰ্ব্বত মান ।

ব্ৰহ্মাৰ বচনে,    পূৰ্ব্বত ই দুই,

কৰিলা অমৃত পান ॥২২

দিগগজ সমান,    বসিয়া আছয়,

ত্ৰৈলোক্য নাহিকে শঙ্কা ।

ৰণ্ড ভণ্ড কৰি,    ৰাক্ষস মাৰিয়া,

এহে পুৰি গৈলা লঙ্কা ॥২৩

আশেষ গহন,    গম্ভীৰ সাগৰ,

বলব নাহিকে অন্ত ।

সাগৰ তৰিয়া,    সীতা দেখি গৈল,

এন্তে বীৰ হনুমন্ত ॥২৪

শ্যাম কলেৱৰ,    কমল লোচন,

সকল গুণে সাগৰ ।

পৰ্ব্বত মূলত,    বসিয়া আছন্ত,

সম নাহি ধনুৰ্দ্ধৰ ॥২৫

অস্ত্ৰত শাস্ত্ৰত,    সবাতো পাৰ্গত,

ত্ৰৈলোক্যে নাহি উপাম ।

যাহাৰ সীতাক,    হৰি আনিলাহা,

এহেন্তেহে শ্ৰীৰাম ॥২৬

তাহান ডাহিন,    পাশত নৃপতি,

নয়ন বলায়া চাহু ।

তপ্ত সুবৰ্ণৰ,    কান্তি জ্বলে যেন,

ৰামৰ দক্ষিণ বাহু ॥২৭

লক্ষ্মণ কুমাৰ,    ইহাঙ্ক বোলয়,

পৰ্ব্বত ভেদন্ত শৰে ।

দেৱাসুৰ যক্ষ,    ৰাক্ষস কিন্নৰ,

তৰত বিমান ডৰে ॥২৮

ৰাঘৱৰ বাম,    পাশত দেখাহা,

আছন্ত লঙ্কাক চাই ।

সমৰে শকত,    ৰামত ভকত,

তোমাৰ কনিষ্ঠ ভাই ॥২৯

ৰাজ্য অভিষেকা,    কৰিলা ৰাঘৱে

চাহিয়া এ শুভক্ষণ ।

তোমাক ৰণত,    আহ্বান কৰয়,

দুৰ্জ্জয় এ বিভীষণ ॥৩০

ৰামৰ দলত,    আৱৰ কাহিনী,

শুনিলো গৈয়া আসন্তে ।

বিধাতাৰ ৰাম,    নয়নত ধূলী,

পৰিলা বায়ুৰ হন্তে ॥৩১

কতো দূৰ লাগি,    আচাৰি পেলাইলা,

ব্ৰহ্মা ৰাম কৰে ধৰি ।

তাতে উতপতি,    কন্যা এক ভৈলা,

ত্ৰৈলোক্য মোহে সুন্দৰী ॥৩২

চন্দ্ৰৰ সমান,    বদন জ্বলয়,

নেত্ৰ নীল উত্পল ।

ত্ৰিবলী বলিত,    আতি সুবলিত,

কটাক্ষ আতি তৰল ॥৩৩

বিপুল জঙ্ঘিনী,    জগত মোহিনী,

উৰু যে ৰাম কদলী ।

ৰূপক সাক্ষাত্,    দেখিয়া যাহাৰ,

মুনিগণ যাই টলি ॥৩৪

অখিৰাজ হেন,    নাম যে তাহান,

প্ৰজাপতি গণি থৈলা ।

ৰূপৰ সম্পত্তি,    দেখিয়া সূৰ্য্যৰ,

মনত ব্যামোহ ভৈলা ॥৩৫

কন্যা লইয়া পাছে,    আপোন থানক,

চলিয়া গৈলা ভাস্কৰ ।

মন্দৰ গিৰিত,    মনোময় ৰূপে,

সূৰ্য্যে দিলা তাঙ্ক বৰ ॥৩৬

মোৰ তেজ বল,    বীৰ্য্যত সুন্দৰী,

পুত্ৰেক হইবে তোমাৰ ।

দেবাসুৰ যক্ষ,    গন্ধৰ্ব্ব ৰাক্ষসে,

সমান নুহিবে যাৰ ॥৩৭

ত্ৰিদশ অসুৰ,    মানুষ নাগত,

অবধ্য হইবেক কায় ।

পৰ্ব্বত সবক,    চূৰ্ণ কৰিবেক,

একৈক লাঠিৰ ঘাই ॥৩৮

সূৰ্য্যদেৱে যেবে,    তান্ত বৰ দিয়া,

আপোন থানক গৈলা ।

ত্ৰৈলোক্যৰ চঞ্চা,    কৰি দেৱৰাজ,

মন্দৰ গিৰিক আইলা ॥৩৯

অখি ৰাজ কন্যা,    দেখিয়া ইন্দ্ৰক,

পীড়িয়া মদন শৰ ।

মনত সন্তোষ,    মিলিলা তাহাক,

বাসৱে দিলন্ত বৰ ॥৪০

যৱঞ্জা দুই পুত্ৰ,    তোমাৰ বিদিত,

হুইবেক এ ৰবিতলে ।

বানৰ স্বৰূপে,    নৃপতি হুইবেক,

কিষ্কিন্ধাত বাহুবলে ॥৪১

একৈকক ৰাম,    অৱতাৰে মাৰি,

আৱৰক ৰাজ্য দিব ।

সেহিটো তোমাৰ,    তনয় আশেষ,

দেৱৰ কাৰ্য্য সাধিব ॥৪২

বৰ দিয়া যেৱে,    ইন্দ্ৰ চলি গৈলা,

দেৱপুৰী অম্ৰাৱতী ।

দিনে মানে আসি,    যৱঞ্জা দুই পুত্ৰ,

তান ভৈলা উতপতি ॥৪৩

জ্যেষ্ঠ ভৈলা ইন্দ্ৰ,    দেৱৰ তনয়,

বালী ৰাজা যাৰ নাম ।

মিত্ৰৰ কাৰ্য্যত,    থাকিয়া যাহাক,

শৰে মাৰিলন্ত ৰাম ॥৪৪

৪ অধ্যায়

ছবি ।

লক্ষ্মণৰ দক্ষিণ,    আপুনি দেখাহাঁ ৰাজা,

মেৰু সম সুন্দৰ শৰীৰ ।

সূৰ্য্যৰ বীৰ্য্যত আসি,    উতপতি ভৈলা জানা,

এহেন্তে সুগ্ৰীৱ মহাবীৰ ॥১

ৰাঘৱৰ মিত্ৰ ইষ্ট,    বালীৰ কনিষ্ঠ এন্তে,

কিষ্কিন্ধাৰ নৃপতি গৰিষ্ঠ ।

সাতো দ্বীপা পৃথিবীৰ,    ভালুক বানৰ লইয়া,

তোমাৰেসে চিন্তয় অনিষ্ট ॥২

ইহান লগতে কপি,    সৈন্য বল চলে যত,

লেখা আমি দিবোহোঁ প্ৰত্যেক ।

বলবন্ত কৌটি এক,    সহস্ৰ বানৰ বল,

আৰো চলে লক্ষ সহস্ৰেক ॥৩

সহস্ৰেক বৃন্দ সৈন্য,    লগতে লৰন্তে লৰে,

আৱৰ শতেক মহাবৃন্দ ।

সহস্ৰেক সংখ্যা আৰো,    মহাপদ্ম সহস্ৰেক,

আগে পাছে কৰয় খিখিন্দ ॥৪

সঙ্গ লাগি আৰো,    সুগ্ৰীৱ ৰাজাৰ,

আছে সৈন্য সহস্ৰেক খৰ্ব্ব ।

সৈন্যক দেখিয়া যত,    বিপক্ষ ৰাজাৰ ডৰে,

ত্বৰিতে হৰয় সবে গৰ্ব্ব ॥৫

আছে ৰাম লখমন,    বিভীষণ হনুমন্ত,

জাম্বৱন্ত আৰো নীল নল ।

আপন বিপোহোঁ বলে,    সুগ্ৰীৱ যে বীৰবৰে,

লঙ্কাপুৰী নিব ৰসাতল ॥৬

ৰাঘৱে তোমাক প্ৰতি,    পঠাইল বাক তোৰলি,

শুনা তাক নৃপতি ৰাৱণ ।

যিটো গৰ্ব্বকৰি মোৰ,    সীতা হৰি নিলে সিটো,

আগ বাঢ়ি দেওক আসি ৰণ ॥৭

মোৰ তীক্ষ্ণ শৰে তাৰ,    অস্থিমজ্জা ভেদিবেক,

কৰিবেক শোণিতক পান ।

দশ শিৰ ছেদিবোহোঁ,    ৰমচণ্ডী পূজিবোহোঁ,

ৰাৱন হুইবেক বলিদান ॥৮

আমি দুই জানি শুনি,    হিত বোল বুলিলোহোঁ,

যেবে হুইবা দুৰ্গতি তাৰণ ।

সীতাক মাথাত কৰি,    গলত কাপোৰ বান্ধি,

পশাঁ গৈয়া ৰামত শৰণ ॥৯

তেবেসে সকল কায,    সাধিবাক পাৰিৱয়,

ৰামদেৱ বৰ কৃপাময় ।

উনমত্ত হুয়া যেৱে,    হিত বাক্য নুশুনাঁহা,

ৰাক্ষস কুলৰ হৈবে ক্ষয় ॥১০

শুক যে সাৰণে যেৱে,    ৰাম সেনা চিনাইলন্ত,

ৰাৱণৰ মনে মনে ভয় ।

ক্ৰোধে কুৰি গোটা চক্ষু,    গুঞ্জ যেন ফুৰাৱয়,

চৰ দুইক চাহিয়া গৰ্জ্জয় ॥১১

কমন কাৰ্য্যত থাকি,    গুৰুসেৱা কৰিলাঁহাঁ,

নীতি শাস্ত্ৰ কেনে পঢ়িলাহা ।

আপন ৰাজাক নিন্দি,    শত্ৰু লক্ষ নৃপতিৰ,

তুমি সবে গুণ বখানাহা ॥১২

ৰামক মুনিষ বৰ,    বখানাঁহা লাৰিকায়ে,

ত্ৰিদশে খাটন্ত মোৰ কোপে ।

তিনি ত্ৰৈলোক্যৰ বীৰ,    তৰতৰিমান ডৰে,

মোৰ মহা প্ৰচণ্ড প্ৰতাপে ॥১৩

আমাক যুজিতে যদি,    হেন সৈন্য সব আসে,

সহস্ৰেক কৌটি শত জাম্পে ।

লঙ্কাৰ গড়ৰ মোৰ,    সন্নিত চাপিয়া আসি,

অক্ষতে যাইবেক কাৰ বাপে ॥১৪

ৰাঘৱৰ বানৰক,    দেখিয়া ডৰাইলা বৰে,

তোমাৰ সেৱাৰ আছো ধিক ।

ইসব ৰাক্ষস কুলে,    উতপতি লাৰিকায়ে,

তুমি সব ভৈলা আসি কিক ॥১৫

সেৱকক দণ্ডিবোহোঁ,    আত কিছুফল নাই,

বৰ মোক কৰাইলে ঝৱাল ।

কৈৰা সেৱতিয়া লোক,    আসি ইটো দুই গোটাক,

ঢঙ্কামাৰি মেচৰ নিকাল ॥১৬

জয় জয় প্ৰভুবুলি,    শুক যে সাৰণ দুই,

আপনেহি নামিলা মেঢ়ৰ ।

ৰাজাৰ আদেশ পাইয়া,    পাত্ৰ মহাদেবে আনি,

আগত যোগাইলা আন চৰ ॥১৭

শাৰ্দ্দূল প্ৰমুখ্য কৰি,    চৰিয়াক সম্বুধিয়া,

আদেশ কৰয় লঙ্কেশ্বৰ ।

ৰামৰ সেনাত পশি,    লেখিয়া জনায়ো আসি,

কত আছে ভালুক বানৰ ॥১৮

শাৰ্দ্দূল প্ৰমুখ্য কৰি,    চাৰ সব লৰি গৈলা,

আজ্ঞা পায়া ৰাজা ৰাৱণৰে ।

সুবেল পৰ্ব্বত মূলে,    ৰাঘৱক সমদলে,

দেখন্ত আছয় ছপকাৰে ॥১৯

কতো লেখা কৰন্তে যে,    বিভীষণে জানিলেক,

বুলিলন্ত চাৰ ধৃত বৰে ।

বানৰৰ হাতগোৰি,    লাথি লুথা ঘৰাকাতি,

কিল ভুকু মাৰিলা চৱৰে ॥২০

তৰল বানৰে পাইল,    ৰাক্ষসৰ চৰিয়াক,

ধিতিঙ্গালি কৰে ভেণ্টি ভেণ্টি ।

কতো কতো মুণ্ডে মুণ্ডে,    হনাহনি কৰে কতো,

চৱৰতে নিকলিলা পেণ্টি ॥২১

কাহাকো আঙ্গাৰে চূণে,    নাকে দুখে দিল কতো,

জীৱ মাণে বিগুতি পঠাইল ।

পাছ চাই চৰ সব,    লাখুতিত ভিৰ দিয়া,

ৰাজাৰ আগক গৈয়া পাইল ॥২২

শাৰ্দ্দূলে বিনাৱে বাণী,    আদেশ গোসাঁই হেৰা,

খাণ্ডা পাইলে হোৱয় মুকুত ।

শুক সাৰণে যত,    কাহিনী কহিলা মানে,

সবে সত্য হয় স্বৰূপত ॥২৩

বিভীষণৰ যে কাষে,    পৈশন নজাই ৰাজা,

লাঠিছয় লাগিলা বুকুত ।

ৰাম ৰাখিলন্ত কাযে,    জীউমানে আসি ভৈলোঁ,

বানৰৰ বজ্ৰ যে ভুকুত ॥২৪

জয় জয় নমোঁ ৰাম,    তুমি পৰিপূৰ্ণ কাম,

নৰৰূপে ভৈলা অৱতাৰ ।

লক্ষ্মণ সহিতে আসি,    নিজ যশ পৰকাশি,

পৃথিবীৰ খণ্ডিলাহা ভাৰ ॥২৫

মাধৱ কন্দলী ভণে,    শুনিয়োক সৰ্ব্বজনে,

ৰামায়ণ কথা অনুপাম ।

বঞ্চিয়ো যমৰ পুৰ,    পাপ হৌক মষিমূৰ,

নিৰন্তৰে বোলাঁ ৰাম ৰাম ॥২৬