জলকীয়া

জলকীয়া এবিধ গুল্মজাতীয় গছত লগা জ্বলাগুণবিশিষ্ট পাচলি। খাদ্যবস্তু অধিক ৰুচিকৰ কৰে বাবে বহুতে ইয়াক মছলা হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰে। আদিতে প্ৰাকৃতিকভাৱে উৎপাদিত জলকীয়া পৃথিৱীৰ সকলো দেশৰ মানুহে কেঁচা, পকা আৰু শুকান- এই তিনিৰূপত খায়। জলকীয়াৰ উৎপত্তি বলিভিয়াত হৈছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰথম খেতি কৰা হৈছিল মেক্সিকোত। কলম্বিয়ান এক্সচেঞ্জৰ পিছত জলকীয়াৰ বহু জাত বিশ্বজুৰি বিয়পি পৰে যিবোৰ খাদ্য আৰু পৰম্পৰাগত ঔষধ দুয়োটাতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত এনুয়াম প্ৰজাতিকে ধৰি বহু ধৰণৰ প্ৰজাতি যেনে গ্লেব্ৰিয়স্কুলাম, নিউ মেক্সিকোৰ বেকেটাম, চাইনেন্স, ফ্ৰুটেচেন্স, আৰু পিউবেচেন্স আদিৰ সৃষ্টি হয়।

উত্তৰ আমেৰিকা আৰু ইউৰোপত উৎপাদিত জাতবোৰ কেপচিকাম এনুয়ামৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু ইয়াৰ ফল সাধাৰণতে বগা, হালধীয়া, ৰঙা বা বেঙুনীয়াৰ আৰু ক’লা ৰঙৰ হয়। ২০১৯ চনত বিশ্বৰ কেঁচা সেউজীয়া জলকীয়াৰ উৎপাদন ৩৮ মিলিয়ন টন হৈছিল ইয়াৰে আধা অংশৰ উৎপাদক দেশ আছিল চীন।

ইতিহাস

জলকীয়াৰ আদিভূমি বলিভিয়া। পৰিব্ৰাজক কলম্বাছে ইয়াক ইউৰোপলৈ আনিছিল। তাৰপাছত পশ্চিম ব্ৰাজিলৰ পৰা পৰ্তুগীজসকলে আফ্ৰিকালৈ আৰু আফ্ৰিকাৰ পৰা উত্তমাশা অন্তৰীপ হৈ ভাৰতলৈ জলকীয়াৰ আগমন হয়। ভাৰতত জলকীয়াৰ খেতি প্ৰথম গোৱাত কৰা হয়। American Botanical Councilৰ ২০০০ চনত প্ৰকাশ কৰা তথ্য অনুসৰি ৭০০০-৭৫০০ বছৰ আগৰেপৰাই উত্তৰ আৰু মধ্য আমেৰিকাত ঔষধ আৰু খাদ্য হিচাপে জলকীয়া খাইছিল। জলকীয়াৰ খেতিৰ উৎপত্তি প্ৰায় ৬,০০০ বছৰ আগতে পূব-মধ্য মেক্সিকোৰ পৰা আৰম্ভহোৱা বুলি অনুসন্ধান কৰা হৈছে, যদিও ২০১৪ চনত নিউয়ৰ্ক উদ্ভিদ উদ্যান প্ৰেছৰ গৱেষণা অনুসৰি, প্ৰথমবাৰৰ বাবে আমেৰিকাকে ধৰি বিভিন্ন স্থানত জলকীয়া গছৰ খেতি স্বতন্ত্ৰভাৱে কৰা হৈছিল হাইলেণ্ড বলিভিয়া, মধ্য মেক্সিকো আৰু আমাজনত। আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ কিছু অংশত খেতি কৰা প্ৰথম স্ব-পৰগাছা শস্যৰ ভিতৰত জলকীয়া আছিল অন্যতম। ভাৰতত জলকীয়াৰ প্ৰচলন ১৬শ শতিকাৰ পৰাহে হয়। ইয়াৰ আগৰ কোনো ভাৰতীয় সাহিত্যত জলকীয়াৰ উল্লেখ নাই। বেদত জলকীয়াৰ উল্লেখ নাই। আবুল ফজলৰ আইন ই আকবৰীতো জলকীয়া নামৰ পাচলিবিধৰ উল্লেখ নাই। সংস্কৃতত ’মৰিছিকা’ শব্দটো জ্বলাগুণবিশিষ্ট জালুক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

নাম আৰু প্ৰকাৰ

পৃথিৱীজুৰি থকা জলকীয়াক বিভিন্ন ঠাইত বিভিন্ন নামেৰে জনা যায়। ভাৰততো জলকীয়াৰ নানা নাম আছে। জলকীয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Capsicum Frutescens আৰু ই Solanaceae গোত্ৰৰ অন্তৰ্গত। এই গোত্ৰৰ ৫০ বিধতকৈ অধিক প্ৰজাতি আৰু অসংখ্য প্ৰকাৰৰ পোৱা যায়। যিবিলাক জলকীয়া জ্বলা নহয় বা জ্বলা কম থাকে, তেনে জলকীয়াক Capsicum আৰু যিবোৰত জ্বলাগুণ বেছি থাকে, তাক Chilli বুলি কোৱা হয়। বিশ্বত সৰ্বাধিক খেতি কৰা জলকীয়া হ’ল পাঁচবিধ। সেইবোৰ হ’ল, Capsicum annuum, C frutescens, C Chinese, Cpubescens আৰু C baccatum, ইয়াৰে প্ৰথম দুবিধৰ খেতিহে ভাৰতত হয়। ভাৰতত জলকীয়াক নানা নামেৰে জনা যায়। মৰিচ, ভজলুক, ভূঁই জালুক, লংকা, ভোজন ঠেলা আদিৰ উপৰিও স্থানীয় প্ৰকাৰভেদেও বেলেগ বেলেগ নাম আছে। কণ জলকীয়া, ফিৰিঙি জলকীয়া, আখি জলকীয়া, কৰ্দৈসিৰীয়া জলকীয়া, খুদ জলকীয়া, ধান জলকীয়া, মেম জলকীয়া, কৃষ্ণ জলকীয়া, ঘিঁউ জলকীয়া, সূৰ্যমুখী জলকীয়া, আম জলকীয়া, কুনকুনী জলকীয়া, মৈমনসিঙীয়া জলকীয়া, গাৰু জলকীয়া, ভোট জলকীয়া বা বিহ জলকীয়া বা ৰজা মৰিচ আদি। “জলা, জোল আৰু জাল, আই তিনি নহ’লে নহয় আঞ্জা ভাল’’, “মগুৰ দালিত ঘৃত চেনি চূড়া দিল, আতি ভাল কৰি তাক মসুৰে ৰান্ধিল, আদা লোণ যনী মৰিচক দিল’’। আমাৰ দেশত নানা ঠাইত নিজৰ ঘৰ বা দোকানৰ সম্মুখৰ দুৱাৰত নেমুৰ লগত জলকীয়া মালাৰ দৰে গাঁঠি ওলোমাই থোৱা দেখা যায়। ইয়াক নজৰ বট্টু বুলি কোৱা হয়। বহুতৰ মতে ই অন্ধবিশ্বাস হ’লেও এই কাৰ্য এক লোকবিশ্বাসত পৰিণত হৈছে। কেতিয়াবা নতুনকৈ কিনা সৰু বাহনতো জলকীয়া ওলোমাই থোৱা দেখা যায়।

সৰ্বাধিক জলাৰ উল্লেযোগ্য জলকীয়া

দেশ অনুসৰি বিশ্বৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক জলাথকা ৮ বিধ জলকীয়া হৈছে:

দেশ
ধৰণ
জলা
পিপাৰ এক্স ৩.১৮ M SHU(*)
ড্ৰেগনচ্ ব্ৰেথ ২.৪৮ M SHU(*)
কেৰ'লিনা ৰিপাৰ ২.২ M SHU
ট্ৰিনিদাদ মৰুগা স্কৰপিয়ন ২.০ M SHU(*)
ভোট জলকীয়া (বিহ জলকীয়া) ১.৫৮ M SHU
ট্ৰিনিদাদ স্কৰপিয়ন বুচ টি ১.৪৬৩ M SHU
নাগা ভাইপাৰ ১.৪ M SHU
ইনফিনিতি চিলি ১.২ M SHU

বিঃদ্ৰ: SHU(*) হিচাপে উল্লেখকৰা জলকীয়া সমূহৰ জলাৰ উল্লেখযোগ্যতা গিনিজ বুক অৱ ৰেকৰ্ডত উল্লেখ হোৱা নাই

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:পাচলি
শ্ৰেণী:মছলা
শ্ৰেণী:অসমৰ উদ্ভিদ