ইন্দ্ৰজিতৰ যুদ্ধ : ৰাম-লক্ষণ অচেতন

২৫ অধ্যায় ।

ইন্দ্ৰজিতৰ যুদ্ধ:ৰাম - লক্ষ্মণ অচেতন ।

ইন্দ্ৰজিতে গাৱ চালি যুৰিলেক কৰ ।

মই চলি ভৈলো হেৰা বাপ লঙ্কেশ্বৰ ॥১

একেশ্বৰে সব কুমাৰৰ মান সাৰোঁ ।

আজ্ঞা কৰিয়োক ৰাম লক্ষ্মণক মাৰোঁ ॥২

ভালুক বানৰ যত তাৰ অনুকূল ।

অকলে সবাক মাৰি কৰিবো নিৰ্ম্মূল ॥৩

সবাক সংহৰো আজি বৰদত্ত বাণে ।

বলিৰ যজ্ঞক যেন ছলিলা বামনে ॥৪

মাথাত চুম্বিয়া দশাননে প্ৰশংসিলা ।

সকল সম্ভৃতে তাক ৰণক পেশিলা ॥৫

অলঙ্কাৰে মণ্ডি তাৰ ৰথত চলয় ।

লঙ্কাৰ মাজতে যেন সূৰ্য্যক জ্বলয় ॥৬

হস্তী ঘোড়া ৰথ সাজি নিশাচৰগণে ।

সমৰ ভূমিক গৈয়া পাইলা তেতিক্ষণে ॥৭

ৰাক্ষসে তেখনে আনি যোগাইলা সম্ভৃত ।

যজ্ঞক কৰয় বীৰবৰ ইন্দ্ৰজিত ॥৮

ৰণভূমি মাজে নিয়া অগনি থাপিলা ।

কলিয়া ছাগল আনি টিটু ভসাৰিল ॥৯

তপত যে ৰুধিৰে লোহাৰ ভৰি শ্ৰুবে ।

অগনিক পূজিলা অক্ষত তিল দুৰ্ব্বে ॥১০

আহুতি কৰয় মন্ত্ৰ পঢ়ে ধীৰে ধীৰে ।

ভয়ড়া কাষ্ঠক হুনে মাখিয়া ৰুধিৰে ॥১১

মূৰ্ত্তি ধৰি অগনিয়ে লৈলন্ত সকল ।

ৰণ জিনিবাৰ চিন পাইলন্ত মঙ্গল ॥১২

আহ্বান কৰিয় বীৰে ৰাক্ষস অস্ত্ৰক ।

ত্ৰৈলোক্যত ভয় ভৈলা হৃদয় চমক ॥১৩

সকল সম্ভৃতে আইলা অন্তৰীক্ষ ৰথে ।

তাতে চড়ি আসিলেক মাৰুতৰ পথে ॥১৪

অন্তৰ্দ্ধ্যান ভৈলা যেবে বীৰ মেঘনাদ ।

শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ সবে বানৰে বিষাদ ॥১৫

মায়াবলে ৰাৱণি হানয় শৰ জাক ।

বানৰ বিস্ময় বৰ নলক্ষিয়া তাক ॥১৬

বীৰ কপিগণ যত আকাশক গৈলা ।

ইন্দ্ৰজিতক কেহোঁ খুজিয়া নপাইলা ॥১৭

অন্তৰ্দ্ধ্যান হুয়া ত্ৰিদশত অগোচৰে ।

সবাকো সকতি শূলে বিন্ধিলেক শৰে ॥১৮

সুগ্ৰীৱক অঙ্গদক হনুযে মন্তক ।

মৈন্দ দ্বিবিদক ধুম্ৰাক্ষক জাম্বৱক ॥১৯

গোমুখ যে বেগদৰসিৱ যে নলক ।

সূৰ্য্যানলক যে চন্দ্ৰানল ঋষভক ॥২০

নলক যে নীলক যে গন্ধ মাৰ্দ্দনক ।

শালিয়া থৈলেক পৃথিবীক শৰীৰক ॥২১

সুষেন যে গৱাক্ষক জৌতি যে মুখক ।

সম্পাতিক কেশৰীক গৱয় গজক ॥২২

দৰীমুখ দধিমুখ বীৰ কেশৰীক ।

বানৰক ভালুকক সকল সৈন্যক ॥২৩

ব্ৰহ্মাক আৰিধি ইটো বৰক পাইলেক ।

মায়াবলে ৰাৱণি সবাকে জিনিলেক ॥২৪

সব ৰণভূমি খান ভালুক বানৰে ।

নিৰন্তৰে ভৰিলেক পৰ্ব্বত শিখৰে ॥২৫

সব সেনা নিশ্চেষ্টে থাকিলা দান্ত তৰি ।

চক্ষুক তবধ কৰি ধৰণীত পৰি ॥২৬

শ্ৰীৰামে বোলন্ত লখাই হাৰিলোহোঁ বুকে ।

তোমাৰ আমাৰ শৰে ইহাক নুটুকে ॥২৭

সব সেনা মাৰিলেক আমাসাৰ আগে ।

শ্ৰুতি বুদ্ধি নধাৱয় মৰিতেসে লাগে ॥২৮

দুই ভাই আসা হাতে ধনু শৰ ধৰি ।

এতিক্ষণে হৈবোঁ বানৰৰ সৈতোৱাৰি ॥২৯

নাহি প্ৰতিকাৰ আক ব্ৰহ্মা দিলা বৰ ।

দৃঢ় মুঠি কৰি হাতে ধনু শৰ ধৰ ॥৩০

এতহন্তে ইন্দ্ৰজিত অন্তৰীক্ষ ভাৱে ।

ৰাম লক্ষ্মণক বিন্ধিলেক শৰ ঘাৱে ॥৩১

অচেতনে পৰিলা নাহিকে ৰাৱছাৱ ।

দুই ভাইৰ নাসাত নেখেলে প্ৰাণবাৱ ॥৩২

ৰাৱণি ফুৰিয়া চাহিলেক ৰণস্থলি ।

এবেসে আণ্টাইলোঁ সব শত্ৰুক নিদলি ॥৩৩

এতেক গণিয়া বীৰ পশিলা নগৰে ।

বাপেকৰ চৰণত বন্দিলা সাদৰে ॥৩৪

হৰিষ বদনে কহিলন্ত বাপেকত ।

যেন মতে শত্ৰু সব মাৰিলা ৰণত ॥৩৫

তযু পদ প্ৰসাদে,ভৈলোহোঁ ৰণজয় ।

নিশ্চিতে থাকাহা কিছু নাহিকে সংশয় ॥৩৬

২৬ অধ্যায় ।

দুলৰি।

সব সৈন্য যেবে,       পুত্ৰে মাৰিলেক,

লঙ্কেশৰে হেন জানি ।

ইন্দ্ৰজিতক যে,       প্ৰশংসা বচনে,

হৃদয় সন্তোষ বাণী ॥১

সাফল মাৱেকে,        গৰ্ভে ধৰিলেক,

কুলৰ নন্দন পোক ।

দুৰ্ঘোৰ আপদ,       সাগৰে মজিলোঁ,

বাপ উদ্ধাৰিলি মোক ॥২

তোহোঁৰ গুণক,       কোনে কহিবেক,

কীৰ্ত্তিক বৰ যে থৈলে ।

ইন্দ্ৰে মোক বন্দী,       কৰিয়া নিৱন্তে,

হাতৰ কাঢ়িয়া লৈলে ॥৩

প্ৰশংসা বচন,       কত বুলিবোহোঁ,

চাটু নুযুৱাই তোক ।

আজি সুখে বাপু,       নিদ্ৰাক পাইবোহোঁ,

এৰাইলো এ পুত্ৰশোক ॥৪

ব্ৰহ্মাৰ বচন,       মান্যতা কৰিয়া,

ক্ষণেক আছিলা পৰি ।

হনুমন্তে পাছে,       চেতন লভিয়া,

উঠিলন্ত গাৱ মুড়ি ॥৫

বিভীষণে হনু-,       মন্তক দেখিয়া,

কিছু সন্ধুক্ষণ ভৈলা ।

কোন কোন বীৰ,       পৰাণে জীৱয়,

সুদ্ধি কৰিবাক লৈলা ॥৬

সকল সৈন্যক,       নিশ্চেষ্ট দেখিয়া,

জাম্বৱক চাহিলন্ত ।

পৰ্ব্বত আকাৰে,       পৰিয়া আছন্ত,

কত দূৰে দেখিলন্ত ॥৭

সম্বুধি বোলন্ত,       বাপু কি জীয়াহা,

আন কথা আছে পাছ ।

ব্ৰহ্মাৰ নন্দন,       বুদ্ধিৰ সাগৰ,

সবাৰো ঔষধি গাছ ॥৮

মহা মন্ত্ৰী বিভী-,       ষণক সম্বুধি,

জাম্বৱন্ত বুলিলন্ত ।

তেবেসে আমাৰ,       বুদ্ধি থাকে যেবে,

বায়ুৰ পুত্ৰ জীৱন্ত ॥৯

বিভীষণে বোলে,       প্ৰাঞ্চা হুইয়া তুমি,

চেতনক হৰুয়াইলা ।

শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ,       ৰাজাক এৰিয়া,

হনুক কেনে পুছিলা ॥১০

হনুমন্ত যেৱে,       পৰাণে জীৱয়,

সব সেনাবলে জীব ।

বায়ুপুত্ৰ যেবে,       বিনাশ ভৈলন্ত,

জীৱন্তা বলো মৰিব ॥১১

ৰাম লক্ষ্মণৰ,       প্ৰস্তাব নোহয়,

বাৰ্ত্তা কথা পুছিবাৰ ।

আসক্ষ্য কাৰ্য্যক,       সাধিবাক পাৰে,

সিসে বীৰ বলীয়াৰ ॥১২

বিভীষণ বীৰে,       ইঙ্গিত কৰিল,

হনুমন্ত বীৰবৰ ।

জাম্বৱন্তৰ যে,       চৰণ বন্দিয়া,

মাৰুতি দিলা উত্তৰ ॥১৩

সকল জ্ঞাতিৰ,       মান্যতা পুৰুষ,

মোহোঁৰ পিতৃ সমান ।

কি কাৰ্য্যক মোক,       আজ্ঞা কৰিয়োক,

ঝাণ্টে দিয়া সমিধান ॥১৪