লৰ্ড বায়ৰন

জৰ্জ গৰ্ডন বায়ৰন, ৬ষ্ঠ বাৰণ বায়ৰন (২২ জানুৱাৰী ১৭৮৮ – ১৯ এপ্ৰিল ১৮২৪) এজন ইংৰাজ কবি আছিল। তেওঁ ৰোমাণ্টিক আন্দোলনৰ অন্যতম মুখ্য ব্যক্তিত্ব আছিল আৰু যুক্তৰাজ্যৰ আটাইতকৈ জ্যেষ্ঠ কবিসকলৰ ভিতৰত এজন হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ জনপ্ৰিয় ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত ডন জুৱান আৰু চাইল্ড হেৰ'ল্ডচ্ পিলগ্ৰিমেজ নামৰ দীঘল কবিতা আৰু হিব্ৰু মেলোডিজৰ বিভিন্ন ক্ষুদ্ৰ পদ্য অন্তৰ্ভুক্ত।

বায়ৰনে ট্ৰিনিটি কলেজ, কেমব্ৰিজত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত ইউৰোপৰ বহু ঠাইত ভ্ৰমণ কৰিছিল। তেওঁ ইটালীৰ ভেনিচ], ৰাভেনা, পিছা আৰু জেনোৱাত প্ৰায় সাত বছৰৰ বাবে বাস কৰিছিল, যেতিয়া তেওঁ ইংলেণ্ডৰ পৰা লিঞ্চিঙৰ ভাবুকিৰ বাবে পলাই গৈছিল। ইটালীত থাকোঁতে তেওঁ প্ৰায়েই নিজৰ বন্ধু তথা কবি পি. বি. শ্বেলীৰ লগত সাক্ষাৎ কৰিছিল। পাছলৈ তেওঁ গ্ৰীক স্বাধীনতা যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰি অটোমান সাম্ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ বাবে গ্ৰীচবাসীয়ে তেওঁক এজন লোক-নায়ক হিচাপে সন্মান দিয়ে। তেওঁ ১৮২৪ চনত প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় অবৰোধৰ পিছত হোৱা জ্বৰজনিত ৰোগৰ ফলত ৩৬ বছৰ বয়সত মৃত্যু বৰণ কৰে।

তেওঁৰ একমাত্ৰ বৈধ সন্তান এডা লাভলেছ কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামিং ক্ষেত্ৰৰ অগ্ৰণী ব্যক্তিত্ব আছিল।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

জৰ্জ গৰ্ডন বায়ৰন, ৬ষ্ঠ বাৰণ বায়ৰন ১৭৮৮ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত লণ্ডনৰ হ’লেছ ৰোডত জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ পিতৃ আছিল কেপ্টেইনজন বায়ৰন, যাক সাধাৰণতে "মেড জেক" বুলি জনা গৈছিল। তেওঁ এজন খৰচাল আৰু বিত্তহীন নৌসেনা বিষয়া আছিল। তেওঁৰ মাতৃ আছিল কেথাৰিন গৰ্ডন, স্কটলেণ্ডৰ ধনাঢ্য গৰ্ডন পৰিয়ালৰ উত্তৰাধিকাৰী। কেপ্টেইন বায়ৰনে বিবাহৰ পাছত কেথাৰিনৰ ধন-সম্পত্তি বেয়াকৈ ব্যয় কৰি পেলায়। বায়ৰন মাত্ৰ তিনিবছৰ বয়সত পিতৃক হেৰুৱায়।

১৮০৯ চনত বায়ৰনে হাউছ অৱ লৰ্ডছত সদস্য হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। সেই বছৰৰ পিছতে তেওঁ ইউৰোপৰ এক দীঘল ভ্ৰমণত ওলাই যায়, যাক ‘‘Grand Tour’’ বোলা হয়। এই ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ পৰ্তুগাল, স্পেইন, আলবেনিয়া, গ্ৰীছ আৰু তুৰ্কী আদি দেশত ঘূৰি ফুৰে। তেওঁৰ ভ্ৰমণৰ অভিজ্ঞতা আৰু তাত জৰুৰী ঘটনাবোৰে ‘‘Childe Harold's Pilgrimage’’ নামৰ কাব্যগ্ৰন্থখনত স্থান পায়। ১৮১২ চনত এই গ্ৰন্থ প্ৰকাশ হোৱাৰ লগে লগে বায়ৰনে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে।

ইটালীত থাকোঁতে বায়ৰনে একাধিক প্ৰেমিকাৰ সৈতে সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে, বিশেষকৈ [Claire Clairmont-ৰ সৈতে, যিজন শ্বেলীৰ স্ত্ৰীৰ সম্পৰ্কীয়া আছিল। এই সম্পৰ্কৰ ফলস্বৰূপে Allegra নামৰ এগৰাকী কন্যা জন্মগ্ৰহণ কৰে। Allegra-ৰ মৃত্যুৰ ঘটনাই বায়ৰনক গভীৰভাবে আঘাত কৰে।

১৮২৩ চনত বায়ৰনে গ্ৰীচৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত অংশ লোৱাৰ উদ্দেশ্যে মিছলংগিলৈ যাত্ৰা কৰে। তেওঁ গ্ৰীচৰ স্বাধীনতা লাভৰ বাবে অটোমান সাম্ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰামত অংশ লয়। গ্ৰীকসকলে বায়ৰনক এগৰাকী বিদেশী সাহসী মুক্তিযোদ্ধা হিচাপে আদৰ দিয়ে। তেওঁ নিজৰ ধন-সম্পত্তিৰে সংগ্ৰামীসকলক সহায় কৰে আৰু সৈন্যদল গঠন কৰে।

মৃত্যু

১৮২৪ চনৰ আৰম্ভণিতে লৰ্ড বায়ৰন গ্ৰীচৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত আছিল। তেওঁ মিছলংগি চহৰত থাকি গ্ৰীক বিদ্ৰোহীসকলৰ বাবে সৈন্য সংগ্ৰহ, সামগ্ৰী যোগান আৰু লজিষ্টিক সহায়ত নিজ ধন খৰচ কৰি থাকে। তেওঁক গ্ৰীচৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত বিদেশী সহায়ৰ এক প্ৰধান মুখ ৰূপে গণ্য কৰা হৈছিল।

যদিও বায়ৰনে যুদ্ধত প্ৰত্যক্ষভাৱে অংশ লোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, কিন্তু যুদ্ধক্ষেত্ৰলৈ যাবৰ আগতে, তেওঁ মিছলংগিত কঠিন অসুখত ভোগে। ১৮২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত বৰষুণ আৰু ঠাণ্ডা জ্বৰৰ বাবে তেওঁৰ অৱস্থা অৱনতি ঘটে। সময়ত চিকিৎসা আৰু সঠিক চিকিৎসা-পদ্ধতি নথকাৰ বাবে বায়ৰনে মেনিনজাইটিছত আক্ৰান্ত হয়।

ব্যক্তিগত জীৱন

লৰ্ড বায়ৰনৰ ব্যক্তিগত জীৱন চৰ্চিত আৰু বিতৰ্কিত আছিল। তেওঁৰ প্ৰেমজীৱন, বিবাহ, আৰু বহু অসম্প্ৰদায়িক সম্পৰ্কে সমসাময়িক সমাজত বিস্তৰ গুঞ্জন সৃষ্টি কৰিছিল। ১৮১৫ চনত তেওঁ Anne Isabella Milbanke-ৰ সৈতে বিবাহ বন্ধনত আবদ্ধ হয়, যাৰ পৰা এগৰাকী কন্যা সন্তান জন্ম গ্ৰহণ কৰে – Ada Lovelace, যাক আধুনিক কম্পিউটাৰৰ প্ৰথম প্ৰগ্ৰামাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।

স্বাস্থ্য আৰু ৰূপৰেখা

লৰ্ড বায়ৰন শৈশৱৰ পৰাই শাৰীৰিক অসুবিধাৰ সৈতে জীয়াই আছিল। তেওঁৰ ডান ভৰি জন্মগতভাৱে বিকলাঙ্গ আছিল — বহুতো ঐতিহাসিকৰ মতে ই “ক্লাব ফুট” (clubfoot) আছিল। এই অক্ষমতা সত্ত্বেও তেওঁ ক্ৰীড়াবিদ হিচাপে নিজকে গঢ়ি তুলিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, বিশেষকৈ অৱসৰ কটোৱাৰ বাবে তেওঁ সাঁতোৰাৰ দীক্ষা লৈছিল।

বায়ৰনে ১৮১২ চনত তেওঁৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক ভাষণ প্ৰদান কৰিছিল, য’ত তেওঁ “লুডাইট” (Luddite) নামেৰে পৰিচিত শিল্পবিপ্লৱ-বিৰোধী আন্দোলনকাৰীসকলৰ পক্ষে কথা কয়। তেওঁ তৎকালীন চৰকাৰৰ কঠোৰ নীতিবোৰৰ নিন্দা কৰে, যিয়ে তাঁতৰ মেচিন ধ্বংস কৰাৰ বাবে লোকসকলক মৃত্যুদণ্ড দিছিল।

তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱনে তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্ম আৰু ব্যতিক্ৰমী জীৱনদৃষ্টিভংগীক এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য প্ৰদান কৰিছিল, যি তেতিয়াৰ ইউৰোপীয় অভিজাত সমাজত এটা বিশেষ আলোড়ন সৃষ্টি কৰিছিল।

কবিতা-কৰ্ম

লৰ্ড বায়ৰন ইংৰাজী সাহিত্যৰ অন্যতম প্ৰভাৱশালী আৰু জনপ্ৰিয় কবি আছিল। তেওঁ ৰোমাণ্টিক আন্দোলনৰ অন্যতম মুখ্য ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁৰ কবিতাসমূহে আত্ম-অভিব্যক্তি, প্ৰকৃতিৰ বৰ্ণনা, সমাজ-সমালোচনা আৰু ব্যক্তিগত যন্ত্ৰণাৰ গভীৰ অনুভূতিৰে পূৰ্ণ।

বায়ৰনে নাট্যকাব্যও ৰচনা কৰিছিল, যেনে Manfred (১৮১৭), Cain (১৮২۱) আদি, য’ত গভীৰ দাৰ্শনিক আৰু অস্তিত্ববাদী প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা হৈছিল। এই নাট্যকাব্যসমূহত তেওঁৰ ব্যক্তিগত সংকট আৰু ধাৰ্মিক মতবিৰোধ প্ৰগাঢ় ৰূপত প্ৰকাশ পাইছে।

বায়ৰনৰ কবিতা-কৰ্মে ইংৰাজী সাহিত্যলৈ এক নতুন দিশ আনিছিল আৰু বিশ্বসাহিত্যত তেওঁৰ অৱদান বৰ্তমানতো গৌৰৱৰ সৈতে স্মৰণ কৰা হয়।

পাৰ্থেনন সজ্জা

লৰ্ড বায়ৰন এজন প্ৰবল সাংস্কৃতিক ৰক্ষণশীল আছিল, আৰু তেওঁ এলজিন সজ্জা (Elgin Marbles) বুলিৰে পৰিচিত পাৰ্থেননৰ ভাস্কৰ্যবোৰ ইংলেণ্ডলৈ নিয়া প্ৰতি তীব্ৰভাবে প্ৰতিবাদ জনাইছিল। এই ভাস্কৰ্যবোৰ ১৯শ শতিকাত এলজিনৰ লৰ্ড-এ আথমেন সাম্ৰাজ্যৰ পৰা লৈ অহা বুলি জনা যায়। বায়ৰনে ইয়াক এক সাংস্কৃতিক অপহৰণ বুলি গণ্য কৰিছিল।

তেওঁ এই ব্যাপাৰত তেওঁৰ কাব্য Childe Harold's Pilgrimage-ৰ ২য় খণ্ডত তীব্ৰ সমালোচনা কৰে:

Dull is the eye that will not weep to see
Thy walls defaced, thy mouldering shrines removed
By British hands...

এই শ্লোকৰ জৰিয়তে তেওঁ ব্ৰিটিছৰ দ্বিচাৰিতা আৰু গ্ৰীচৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ অপমানৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। বায়ৰনৰ মতে, গ্ৰীচৰ দৰ্শনীয় স্থাপনাবোৰ ব্ৰিটিছ উপনিবেশবাদেৰ শিকাৰ হৈ আছিল।

তেওঁৰ এই মনোভাৱৰ ফলত গ্ৰীচবাসীয়েও তেওঁক সাংস্কৃতিক সমৰ্থক হিচাপে আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে, বায়ৰনে পিছলৈ গ্ৰীচৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত অংশ লৈছিল।

এই দৃষ্টিভংগীয়ে বায়ৰনক কেৱল এটি সাহিত্যিক নহয়, এজন সক্ৰিয় সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক চিন্তাবিদ হিচাপেও প্ৰতিষ্ঠা দিয়ে। তেওঁৰ এই দৃষ্টিভংগী আধুনিক cultural heritage protection আন্দোলনৰ প্ৰেৰণা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

উত্তৰাধিকাৰ আৰু প্ৰভাৱ

লৰ্ড বায়ৰন ১৯শ শতিকাৰ ৰোমাণ্টিক সাহিত্য আন্দোলনৰ অন্যতম মুখ্য কবি হিচাপে পৰিগণিত। তেওঁৰ কবিতা, জীৱনশৈলী আৰু বিদ্ৰোহী মনোভাৱে আধুনিক কবিতাৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল। Byronic hero বুলিৰে জনা যোৱা এক বিশেষ ধৰণৰ কাব্যিক চৰিত্ৰ — যি গম্ভীৰ, আত্মবিৰোধী, বিদ্ৰোহী আৰু আত্ম-অন্তৰ্মুখী — বায়ৰনৰ জীৱন আৰু সাহিত্যৰে অনুপ্ৰাণিত হৈ গঢ় লোৱা হয়। এই ধৰণৰ চৰিত্ৰ পিছলৈ বিশ্বসাহিত্য, নাটক আৰু চিনেমাত বহুল ব্যৱহৃত হৈছে।

বায়ৰনৰ সাহিত্যিক কৃতিত ভদ্ৰতা আৰু প্ৰতিষ্ঠানবিৰোধিতাৰ সংমিশ্ৰণ দেখা যায়, যিয়ে তেওঁৰ কাব্যক বিদ্ৰোহী যুগৰ প্ৰতীক ৰূপে পৰিগণিত কৰে। তেওঁৰ মৃত্যু গ্ৰীচৰ স্বাধীনতা যুদ্ধত অংশগ্ৰহণৰ সময়ত হোৱাত তেওঁক গ্ৰীচত এখন ৰাষ্ট্ৰীয় নায়কৰ স্থান দিয়া হৈছে। গ্ৰীচত বহু ৰাস্তা, মূৰ্তি আৰু প্ৰতিষ্ঠানত তেওঁৰ নাম সংলগ্ন আছে।

বায়ৰনৰ একমাত্ৰ বৈধ সন্তান, এডা লাভলেছ, গণনাতত্ত্বৰ প্ৰথম যুগৰ মহিলা বিজ্ঞানী হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁক প্ৰথম ‘কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ’ বুলি গণ্য কৰা হয়। এই দিশত বায়ৰনৰ বংশধৰো বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ ইতিহাসত নিজৰ স্থান দখল কৰিছে।

আধুনিক কবি, সাহিত্যিক, নাট্যকাৰ আৰু শিল্পী সকলে বায়ৰনৰ জীৱনৰ পৰা প্ৰেৰণা লৈ আহিছে। তেওঁ একেলগে এটা সাহিত্যিক, ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক শক্তি হিচাপে চিনাক্ত। বায়ৰনৰ কাজ আৰু ব্যক্তিত্বৰ কাহিনী আজিও পঢ়ুৱৈ আৰু সমালোচকৰ মাজত গুৰুত্বৰ সৈতে অধ্যয়ন কৰা হয়।

গ্ৰন্থপঞ্জী

লৰ্ড বায়ৰনে তেওঁৰ জীৱনকালত বহুতো খ্যাতনামা সাহিত্যকৰ্ম ৰচনা কৰিছিল। তলত তেওঁৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য কাব্যগ্ৰন্থ আৰু প্ৰকাশিত সাহিত্যৰ তালিকা দিয়া হৈছে:
Hours of Idleness (1807) – তেওঁৰ প্ৰথম কবিতা সংগ্ৰহ, যিটো সমালোচকসমূহৰ দ্বাৰা কঠোৰ সমালোচিত হৈছিল।
English Bards and Scotch Reviewers (1809) – সমালোচকৰ সমালোচনাত উত্তৰ হিচাপে ৰচিত এক ব্যংগধৰ্মী কবিতা।
Childe Harold's Pilgrimage (1812–1818) – তেওঁৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত কাব্যসৃষ্টি, যি তেওঁক ব্ৰিটিছ কাব্যজগতত উচ্চ আসনত বসোৱালে।
The Giaour (1813), The Bride of Abydos (1813), The Corsair (1814), Lara (1814) – এইবোৰ তেওঁৰ তথাকথিত ‘Eastern Tales’ শৃংখলাৰ অংশ, যি সময়ত ব্যাপক জনপ্ৰিয় হৈছিল।
Hebrew Melodies (1815) – ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কেইবাটাও গান আৰু কবিতা তৎকালীন সমাজত বহুল চৰ্চিত হৈছিল।
Manfred (1817) – এটা নাট্যধৰ্মী কবিতা, যি তেওঁৰ দৰ্শনীয়, অস্তিত্ববাদী চিন্তাধাৰা প্ৰকাশ কৰে।
Don Juan (1819–1824) – তেওঁৰ অপৰিপূৰ্ণ মহাকাব্য, যিটো ইংৰাজী ব্যংগ কাব্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ উদাহৰণ হিচাপে বিবেচিত হয়।

এই গ্ৰন্থসমূহ বায়ৰনৰ সাহিত্যিক প্ৰতিভাৰ বৈচিত্ৰ্য, সমাজ-ৰাজনীতি প্ৰতি দৃষ্টিভংগী আৰু ব্যক্তিগত জীৱনৰ বেদনাক ফুটাই তোলে।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:কবি