নেপালী টুপী (ঢাকা টুপী)

ঢাকা টুপী , এক পৰম্পৰাগত নেপালী কাপোৰৰ টুপী যিটো নেপালী ৰাষ্ট্ৰীয় সাজ-পোছাকৰ অংশ, আৰু পাহাড়ী অঞ্চলসমূহৰ উৎসৱত পুৰুষসকলে পিন্ধে।

ইতিহাস

নেপাল ভাষাত, সূতাক 'কা (का) বুলি কোৱা হয়। নেপাল ভাষাত, কেঁচা সূতাক 'কাচীকা (काचीका) বুলি কোৱা হয়, আনহাতে মহিলাসকলে চুলি বান্ধোতে ব্যৱহাৰ কৰা সজোৱা সূতাক 'ছাচীকা (साचीका) বুলি কোৱা হয়। একেদৰে, টুপী বনাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা বিশেষ সূতাক 'ঢাকা (धाका) বুলি কোৱা হয়। 'ঢাকা ৰে বোৱা কাপোৰেৰে তৈয়াৰ কৰা টুপীক ঢাকা টুপী (ঢাকা টুপী) বুলি কোৱা হয়।

ঢাকা টুপী নেপালী ৰাষ্ট্ৰীয় সাজ-পোছাকৰ এটা অংশ আছিল, আৰু নেপালী জাতীয়তাৰ প্ৰতীক আছিল। ই ১৯৫৫ৰপৰা ১৯৭২ লৈ ৰাজত্ব কৰা মহেন্দ্ৰ ৰজাৰ শাসনকালত জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল, আৰু পাছপৰ্ট আৰু নথি-পত্ৰৰ আনুষ্ঠানিক ফটোৰ বাবে ঢাকা টুপী পিন্ধা বাধ্যতামূলক কৰিছিল। ঢাকা টুপী চৰকাৰী বিষয়াসকলেও ৰাষ্ট্ৰীয় সাজ-পোছাকৰ অংশ হিচাপে পিন্ধিছিল। মহেন্দ্ৰ ৰজাৰ সময়ত, কাঠমাণ্ডুৰ সিংহ দৰবাৰ (আক্ষৰিক অৰ্থত সিংহ হল)ৰ ওচৰত ভাড়াত পোৱা ঢাকা টুপী উপলব্ধ আছিল।

তাৎপৰ্য

যদিও ঢাকা কাপোৰে আৰু নেপালী ফেশ্বনত প্ৰাধান্য বিস্তাৰ নকৰে, ই পাহাড় আৰু পৰ্বতীয় অঞ্চলৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ হৈয়েই আছে। যদিও বহুতো নেপালীয়ে এতিয়া কোনো সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ নকৰিলে কমেই টুপী পিন্ধে,

আন্তৰ্জাতিক নেপালী ধুতি আৰু টুপী দিৱস হৈছে নেপালী পৰম্পৰাগত ফেশ্বন জীৱিত ৰাখিবলৈ ১ জানুৱাৰীত বিশ্বজুৰি নেপালী লোকসকলে উদ্‌যাপন কৰা এটা দিৱস। মাধেসী আৰু থাৰু জাতিৰ নেপালীসকলে ধুতি-কুৰ্তা আৰু গমচা পিন্ধে, আনহাতে সকলো নেপালী লোকে সেই দিনা ঢাকা আৰু ভাদগাউলে টুপী পিন্ধে। যদিও ধুতিতকৈ টুপী বেছি প্ৰচলিত, মাধেসীসকলে তেওঁলোকৰ স্বতন্ত্ৰ পৰিচয় প্ৰচাৰ কৰিবলৈ সুযোগ লৈছে। মাধেসী আৰু থাৰুসকলক প্ৰায়ে ঢাকা টুপী পিন্ধিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে বৈষম্যৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়।

ঢাকা কাপোৰ

ঢাকা, হাতেৰে কটা কপাহৰ আন্তঃবোৱা নক্সাৰ বোৱা যিটো ঢাকা টুপীৰ বাবে জটিলভাৱে নক্সা কৰা, ৰঙীন পেনেল বনাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, নেপালৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য আৰু দৃশ্যমান কপাহী বস্ত্ৰ। পূৰ্ব-ৰঙীন কপাহ ভাৰতৰপৰা আমদানি কৰা হয় আৰু কেৱল কেইটামান ৰঙৰ ব্যৱহাৰ কৰি দক্ষ কাৰিকৰসকলে জটিল নক্সাত বয়। কিছুমান কৃষক আৰু তাঁতীয়ে সীমিত সফলতাৰে ৰেচমৰ ঢাকা টুপী কাপোৰৰ প্ৰাথমিক পৰীক্ষা কৰিছে।

ঢাকা কাপোৰৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে বিভিন্ন কিংবদন্তি আছে। এটা কাহিনীয়ে কয় যে এজন মন্ত্ৰী বাংলাদেশৰ ঢাকাৰপৰা এনে টুপীৰ ধাৰণা লৈ উভতি আহিছিল, যিটোৱে অৱশেষত পৰম্পৰাগত ক'লা টুপীক জনপ্ৰিয়তাত প্ৰতিষ্ঠাপন কৰিছিল। আন এটা কাহিনীয়ে কয় যে নামটো এইবাবে যে মূলতঃ ঢাকা টুপীৰ কাপোৰ আৰু সূতা ঢাকাৰপৰা আহিছিল, প্ৰায়ে ঢাকাই মলমল (ঢাকাৰ মিহি কপাহ)ৰ সৈতে সাদৃশ্য। ঢাকাৰ চাৰিওফালে অনুশীলন কৰা নক্সা বোৱাৰ পদ্ধতি, জামদানী নামেৰে জনাজাত, নেপালী তাঁতীসকলে বৰ্তমান অনুশীলন কৰাতকৈ যথেষ্ট পৃথক। শ্বাহ বংশ চৰকাৰে ঢাকা কাপোৰ আৰু ইয়াৰে তৈয়াৰী টুপীৰ বাবে পছন্দ দেখুওৱাৰ লগে লগে, অন্য তাঁতীসকলে মহাৰাজনক অনুসৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ১৯৭০ৰ আৰম্ভণিলৈকে, তেওঁৰ নিজৰ কাৰখানা স্বদেশী বস্ত্ৰকলা পালপালী ঢাকা উদ্যোগে প্ৰায় ৩৫০ জন শ্ৰমিক নিয়োগ কৰিছিল। মধ্য পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ লিম্বু আৰু ৰাইসকল তেওঁলোকে উৎপাদন কৰা ঢাকা কাপোৰৰ বাবে বিখ্যাত। টানছেন, ঢাকা টুপীৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত উৎস, মাগাৰ, ব্ৰাহ্মণ, ক্ষেত্ৰী আৰু ঊনবিংশ শতিকাত ভাগ্য বিচাৰি অহা নেৱাৰসকলৰ সৈতে এখন ৰঙীন চহৰ। টুপী, চ'লো আৰু শ্বালৰ বাবে ইয়াৰ বিখ্যাত ঢাকা কাপোৰৰ বাহিৰেও, টেনছেন কৰুৱা মগ, জাৰ আৰু অন্যান্য বস্তুকে ধৰি ইয়াৰ ধাতু শিল্পৰ বাবেও জনাজাত। পালপালী ঢাকা কাপোৰৰ সামগ্ৰী, টুপী, শ্বাল আৰু থাইলো পাৰ্ছকে ধৰি এই অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰাৰ সময়ত স্মৃতিচিহ্ন হিচাপে কিনাটো এক ৰীতি যাৰ পাৰ্ছ খোলা আৰু বন্ধ কৰিবলৈ দুযোৰ ড'ৰী থাকে। বিভিন্ন জাতিগোষ্ঠীয়ে নিজৰ নিজৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক পিন্ধে। উদাহৰণস্বৰূপে, তামাং মহিলাসকলে টুপীৰ ওপৰত কপাহী বা উলৰ আৱৰণৰ সৈতে এক বিশিষ্ট মূৰৰ সাজ-পোছাক পিন্ধে। কিছুমান বৌদ্ধ তামাং মহিলাই বাখুছ পিন্ধে যিবোৰ তিব্বতীয় লোকৰ জাতিগত। ভাদ-গাউলে টুপী ঢাকা টুপীৰ দৰেই কিন্তু সেইবোৰ ক'লা ৰঙৰ কিয়নো সেইবোৰ ঢাকাৰপৰা তৈয়াৰী নহয়। ঢাকা আৰু কালো টুপীৰ বাহিৰেও নেপালত চুচলি টুপী, বিৰ্কে টুপী, কাৰ্চুপে টুপী আৰু কেপ টুপীকে ধৰি আন কেইবাটাও টুপী তৈয়াৰ আৰু পিন্ধা হয়।

লগতে চাওক

ভাদগাউলে টুপী
বিৰ্কে টুপী
গান্ধী টুপী
টুপীৰ শৈলীৰ তালিকা

তথ্যসূত্ৰ

বাহ্যিক সংযোগ

Lionel Messi wears a Dhaka topi, Huffington Post

Category:Hats
Category:Nepalese clothing
Category:Society of Nepal
Category:Culture of Nepal