বঙালী নাম

বাংলাভাষী দেশসমূহৰ ব্যক্তিৰ ব্যক্তিগত নামসমূহ এটা বা কেইবাটাও প্ৰদত্ত নাম আৰু এটা উপাধিৰে গঠিত। নামককৰণ কৰাতো সাধাৰণতে লিংগ নিৰ্দিষ্ট। সাধাৰণতে এটা নাম "প্ৰদত্ত নাম, উপাধি"ৰ "পশ্চিমীয়া ক্ৰমত" উল্লেখ কৰা হয় যদিও এই প্ৰথা পশ্চিমৰপৰাও গ্ৰহণ কৰা হোৱা নাই বা সৰ্বজনীন নহয়। ব্যক্তিৰ ব্যক্তিগত নাম সাধাৰণতে ব্যক্তিজনৰ ধৰ্মৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল যদিও আন ভাষা যেনে আৰৱী, পাৰ্চী, সংস্কৃত আৰু পালিৰপৰা ইয়াৰ উৎপত্তি কিন্তু থলুৱা বাংলা ভাষা অনুসৰি ব্যৱহাৰ আৰু উচ্চাৰণ কৰা হয়।

প্ৰথম নাম

বাংলাদেশ আৰু পশ্চিম বংগৰ বহু লোকৰ দুটা নাম থাকে: এটা "ভাল নাম", যিটো সকলো আইনী নথি-পত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, আৰু এটা "মতা নাম/ঘৰুৱা নাম" বা "ছদ্মনাম", যিটো পৰিয়ালৰ সদস্য আৰু ঘনিষ্ঠ বন্ধু-বান্ধৱীয়ে ব্যৱহাৰ কৰে।

নাম দুটাৰ মাজত সম্পৰ্ক থাকিবও পাৰে বা নাথাকিবও পাৰে; উদাহৰণস্বৰূপে, "শ্বুমন" বা "চুমন" বা "সুমন" (বাংলা: সুমন) নামৰ মানুহ এজনক ঘৰত তেওঁৰ ঘৰুৱা নাম (যেনে, বাংলা: বুবাই) আৰু ক'ৰবাত তেওঁৰ ভাল নাম (বাংলা: সুমন) বুলি মাতিব পাৰে।

বহুতৰে ভাল নামৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণো আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, দিপু (বাংলা: দীপু)ৰ বাবে দীপক (বাংলা:দীপক), আৰু ফাৰহানা (বাংলা: ফাৰহানা)ৰ বাবে ফাৰু (বাংলা: ফাৰু), ইয়াৰ উপৰি তেওেঁলাকৰ সম্পূৰ্ণ ভাল নাম আৰু ঘৰত মতা নাম আছে।

মধ্যম নাম

বাংলাদেশত মধ্যম নাম অতি সাধাৰণ যদিও প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ মধ্যম নাম নাথাকে; এই কথা পশ্চিম বংগৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য। শেহতীয়াকৈ বহুতে নিজৰ সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নামটোৰ মাজত বা শেষত নিজৰ ঘৰত মতা নামটো যোগ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে, ফলত "সাইফুদ্দীন কাঞ্চন চৌধুৰী"ৰ দৰে নাম পোৱা যায়; য'ত "সাইফুদ্দীন" হ'ল মানুহজনৰ ভাল নাম, "কাঞ্চন" হ'ল তেওঁৰ ঘৰত মতা নাম আৰু "চৌধুৰী" হ'ল তেওঁৰ পৰিয়ালৰ উপাধ‍ি। "সাইফুদ্দীন কাঞ্চন চৌধুৰী"য়ে‍ শেষত "সাইফুদ্দীন চৌধুৰী কাঞ্চন" বুলিও লিখিব পাৰে, ইয়াত তেওঁৰ ঘৰত মতা শেষত ব্যৱহাৰ কৰিছে; ব্যক্তিজনৰ পছন্দৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি, তেওঁ/তাই তেওঁলোকৰ নাম কেনেকৈ প্ৰদৰ্শন কৰিছে সেয়া নিৰ্ভৰশীল। এনে‍ পৰিস্থিতিত এই মানুহজনক শুদ্ধকৈ "চৌধুৰী ডাঙৰীয়া" বুলি সম্বোধন কৰা হ'ব, "কাঞ্চন ডাঙৰীয়া" বুলি নহয়।

উপাধি‍

বঙালী মুছলমান পৰিয়ালসমূহে বেছিভাগেই আৰৱী মূলৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰে, তাৰ পিছতে ফাৰ্চী আৰু বাংলা নাম ব্যৱহাৰ কৰে। বাংলাদেশৰ মুছলমানসকলৰ মাজত নামকৰণৰ কেইবাটাও ভিন্ন নিয়ম আছে। নামকৰণৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট গাঁথনি‍ নাই। বহুতে প্ৰকৃততে পৰিয়ালৰ নাম ব্যৱহাৰ নকৰে, গতিকে পৰিয়ালৰ সদস্য এজনৰ শেষ নাম বা উপাধি‍ বেলেগ হ’ব পাৰে। বঙালী হিন্দু পৰিয়ালত সংস্কৃত মূলৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু তাৰ লগতে‍ ফাৰ্চী আৰু বাংলা নাম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তেওঁলোকে বহুতো উপাধি‍ ব্যৱহাৰ কৰে যিবোৰ তলত উল্লেখ কৰা হৈছে। ব্ৰিটিছৰ প্ৰভাৱৰ বাবে তেওঁলোকৰ কিছুমানৰ উপাধি‍ কিছু পৰিমাণে চুটি আৰু পৰিৱৰ্তন হৈছে, যেনে চেটাৰ্জী। কিছুমান উপাধি‍ সকলো ধৰ্মৰ মাজত সাধাৰণ হ'ব পাৰে, যেনে চৌধুৰী, সৰকাৰ আৰু বিশ্বাস।

কোনো ব্যক্তিৰ ধৰ্ম অনুসৰি উপাধিৰ তালিকা

মুছলমান পৰিয়ালৰ নাম আৰু উপাধি

ক্ৰমিক নং
নাম (বাংলা বৰ্ণমালা)
বাংলা ৰোমানীকৰণ
সাধাৰণ অনুবাদ
1
সৈয়দ
Sóíyod
Syed
2
শেখ
Shekh
Sheikh
3
কোৰেশী
Koreshee
Quraishi
3
খন্দকাৰ
Khondokar
Khandakar
4
মীৰ
Meer
Mir
5
আকন্দ (সম্পৰ্কিত আৰো না- আকন, আখন্দ আৰু আখুন্দ)
Akanda
Akhund, Akan, Akhanda
6
প্ৰধান
Prodhan
Prodhan
7
মীৰ্জা (আধুনিক বানান- মিৰ্জা)
Mirza
Mirza
8
শাহ
Shah
Shah
9
মুন্সী/মুনশী (আধুনিক বানান- মুন্সি/মুনশি)
Munshi
Munshi
10
দেওয়ান
Dewan
Dewan
11
গাজী (আধুনিক বানান- গাজি)
Gazi
Gazi
12
কাজী (আধুনিক বানান- কাজি)
Kazi
Kazi
13
খাঁ (আধুনিক বানান- খান)
Khą/Khan
Khan
14
চৌধুৰী
Cóúdhuree
Chowdhury
15
সৰকাৰ
Shorkar
Sarkar
16
মুহুৰী
Muhuree
Muhuri
17
মল্ল
Mollo
Malla
18
পাটোয়াৰী
Paŧowaree
Patwari
19
মোল্লা
Molla
Molla
20
ফকিৰ
Fokir
Fakir
22
হাজাৰী
Hazaree
Hazari
23
শিকদাৰ
Shikdar
Sikdar
24
তালুকদাৰ
Talukdar
Taluqdar
25
মজুমদাৰ
Mozumdar
Majumdar
26
হালদাৰ
Haldar
Haldar
27
জোয়াৰ্দাৰ
Jówardar/Jówaddar
Joardar
28
ইনামদাৰ
Inamdar
Inamdar
29
মিয়া/ মিঞা
Miya
Miah
30
সৰদাৰ
Shordar
Sardar
31
চাকলাদাৰ
Cakladar
Chakladar
32
হাওলাদাৰ
Haoladar

Howlader
33
ডিহিদাৰ
Đihidar
Dihidar
34
ভূঁইয়া
Bhųiya
Bhuiyan
35
মুস্তাফী (আধুনিক বানান- মুস্তাফি)
Mustafi
Mustafi
36
মলঙ্গী
Molongee
Malangi
37
মাতুব্বৰ
Matubbor
Matubbar
38
গোমস্তা
Gómosta
Gomastha
39
পন্নী
Khan Ponni
Khan Panni
40
লোহানী (আধুনিক বানান- লোহানি)
Khan Lóhani
Khan Lohani
41
মুঘুল
Khan Mughul
Khan Mughal
41
কানুনগো
Kanungó
Kanungo
42
কাৰকুন
Karkun
Karkun
43
মল্লিক
Mollik
Mallik
44
মণ্ডল
Monđol
Mandal
45
বিশ্বাস
Bish'ash
Biswas
46
প্ৰামাণিক
Pramaꞥik
Pramanik
48
সাদিয়া
Sadiya
Sadia
49
মৃধা
Mridha
Mridha

বঙালী হিন্দু পৰিয়ালৰ নাম আৰু উপাধি

ক্ৰমিক নং
নাম (বাংলা বৰ্ণমালা)
বাংলা ৰোমানীকৰণ
সাধাৰণ অনুবাদ
1
ভট্টাচাৰ্য্য (আধুনিক বানান- ভট্টাচাৰ্য)
B́oŧŧacar̀j̄o
Bhattacharya (Bhottacharjo)
2
বন্দ্যোপাধ্যায় (আৰু ব্যানাৰ্জী)
Bænar̀ɉy
(Bondḑópad́ḑ́aj)
Banerjee (Bondopaddhay)
3
দেব
Deb / Dew
Deb (Deba)
4
বণিক
Boꞥik
Bonick (Bonik)
5
দে
De
Dey (De)
6
দত্ত
Dotto
Dutt (Dotto/Dutta)
7
নস্কৰ
Noškor
Naskar (Noshkor)
8
ব্যাপাৰী
Bæpary
Bapary (Baepari)
9
বিশ্বাস
Biśṣ́aš
Biswas (Bishshash)
10
ভৌমিক
B́óúmik
Bhowmick (Bhoumik)
11
বসু
Bošu
Bose (Boshu)
12
চক্ৰবৰ্তী
Cokrobor̀ty
Chakraborty (Chokrobort)
13
চট্টপাধ্যায় (আৰু চ্যাটাৰ্জী)
Cæŧar̀ɉy
Chatterjee (Chottopaddhay)
14
চৌধুৰী
Cóúd́ury
Chowdhury (Choudhuri)
15
দাস
Daš
Das (Dash)
16
গায়েন
Gajen
Gain (Ga'en)
17
গুহ
Guho
Guha (Guho)
18
গঙ্গোপাধ্যায় (আৰু গাঙ্গুলী)
Gaɲguly
Ganguly (Gonggopaddhay)
19
গুপ্ত
Gupto
Gupta (Gupto)
20
ঘোষ
Ǵós̊
Ghosh
21
গোস্বামী
Góṣ̌amy
Goswami (Goshami)
22
প্ৰভুপাদ
Prob́upado
Prabhupada (Probhupado)
23
মজুমদাৰ
Mozumdar
Mazumdar/Majumder (Mojumdar)
24
মিত্ৰ
Mitro
Mitra (Mitro)
25
মুখোপাধ্যায় (আৰু মুখাৰ্জী)
Muḱar̀ɉy
Mukherjee (Mukhopaddhay)
26
নাথ
Nat́
Nath
27
পুৰকায়স্থ
Purkajost́o
Purkait (Puroka'ostho)
28
পাল
Pal
Paul/Pal (Pal)
29
ৰায়
Raj
Roy/Ray (Ra'i)
30
সাহা
Šaha
Saha (Shaha)
31
সৰকাৰ
Šorkar
Sarker/Sarkar (Shorkar)
32
সিংহ
Šiṅġho
Singha
33
সিংহ ৰায়
Šiṅġho Ray
Singha Roy/Sinha Roy (Singho Ray)
34
সেন
Šen
Sen (Shen)
35
ঠাকুৰ
Ŧ́akur
Tagore (Thakur)
36
চন্দ
Condo
Chanda (Chondo)
37
বাগচী
Bagcy
Bagchi
38
লস্কৰ
Loškor
Laskar (Loshkor)
39
ধৰ
Dhor
Dhar ( Dhor)
40
মৈত্ৰ
Maitra
Maitra (Moitra)
41
কৰ
Kor
Kar (Kor)
42
ভাদুড়ী
Bhadury
Bhadury (Bhadury)
43
সান্যাল
Sanjal
Sanyal (Sannal)
44
ঘোষাল
Gósál
Ghoshal (Ghoshal)
45
পাল চৌধুৰী
Pal Cóúdúry
Pal Chowdhury (Pal Choudhury)
46
মাইতি
Máity
Maity (Maity)
47
দেবনাথ
Débnát
Debnath (Debnath)
48
ভট্টশালী
Bháttåsháli
Bhattashali (Bhattashali)
49
চট্টৰাজ
Cóttóráj
Chattaraj (Chottoraj)
50
কানুনগো
Kánûngo
Kanungo (Kanungo)
51
লাহিড়ি
Láhîri
Lahiri (Lahiri)
52
দাশগুপ্ত
Dásgûpto
Dasgupta (Dashgupto)
53
সেনগুপ্ত
Séngûpto
Sengupta (Shengupto)
54
দত্তগুপ্ত
Dottogûpto
Duttagupta (Dottogupto)
55
দত্ত মজুমদাৰ
Dottomazumdar
Dattamajumder (Dattamajumder)

বৌদ্ধধৰ্মী বঙালীৰ উপাধি

বৰুৱা

খ্ৰীষ্টান বঙালীৰ উপাধি

বহুতো বঙালী খ্ৰীষ্টান লোকে পৰম্পৰাগত উপাধিৰ লগতে ইংৰাজী আৰু পৰ্তুগীজ উপাধিও ব্যৱহাৰ কৰে। বেছিভাগ কেথলিক বঙালী খ্ৰীষ্টানৰ উপাধি পৰ্তুগীজ, যেনে: গোমেছ, ৰ’জাৰিয়া, ডি’কোষ্টা, গনছালভেজ, ক্ৰুজ, ডায়াছ, ডি’চিলভা আৰু ডি’ছ’জা।

আৰম্ভণি আৰু উপসৰ্গ

মোহাম্মদ, মোহাম্মেদ, মোহামদ, মহম্মদ বহু মুছলমান পুৰুষৰ নামৰ আগত ব্যৱহৃত এটা সাধাৰণ উপসৰ্গ আৰু ইয়াক প্ৰায়ে পুৰুষক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বহু ক্ষেত্ৰত "মহম্মদ" উপসৰ্গটো চুটি কৰি মোঃ বা মঃ কৰা হয়। আন সাধাৰণ উপসৰ্গবোৰ পদ্ধতিগত নহয়। উপসৰ্গটোৱে প্ৰায়ে প্ৰথম নাম হিচাপে কাম কৰে আৰু দিয়া নামটো মধ্যম নাম বা শেষ নাম হিচাপে দেখা যায়৷

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:বঙালী ভাষা
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি
শ্ৰেণী:বঙালী সংস্কৃতি