বিভীষণক ৰাৱণৰ পদাঘাত

৩৮ অধ্যায়

বিভীষণক ৰাৱণৰ পদাঘাত ।

ছবি ।

শুকান তৃণত যে,    অগনি লাগিয়া গৈল,

ৰাজা ভৈল আতিশয় চণ্ড ।

সিংহাসনৰ হন্তে,    গাৱ গোট চালিলেক,

ডাবৰৰ কাঢ়ি লৈয়া খাণ্ড ॥১

ৰাৱণ ৰাজায়ে পাছে,    লৱৰ দিলেক ভিৰি,

যেন ক্ৰোধে ময়মত হাতী ।

বিভীষণ বীৰৰ যে,    হৃদয় মাজত গিয়া,

ক্ৰোধে মাৰিলেক এক লাঠি ॥২

বিষ্ণুত ভকত বীৰ,    উচিত বকতা ধীৰ,

আসনত আছিলন্ত বসি ।

হিয়াত লাঠিৰ ঘাৱ,    সন্ধানত চোট পায়া,

তেতিক্ষণে পৰিলন্ত খসি ॥৩

মূৰ্চ্ছা গৈয়া তেতিক্ষণ,    আছে পাছে বিভীষণ,

সুস্থ হুয়া বসিল আসনে ।

সুদীৰ্ঘ নিশ্বাস তেজি,    কাৰ্য্যৰ প্ৰস্তাব বুজি,

বিমৰিষ আছিলন্ত মনে ॥৪

৩৯ অধ্যায়

দুলৰি ।

শোক অগ্নি যেবে,     বৰ জ্বলি গৈল,

আসুখে কাম্পয় গাৱ ।

ধৰ্ম্ম পথ চাহি,     বীৰ বিভীষণে,

চিত্তত দিলন্ত ঠাৱ ॥১

সবে সমজ্যাৰ,     ত্ৰাস লাগি গৈল,

কাংস পৰি জীন গৈল ।

চুম্বক বচনে,     প্ৰহস্ত বীৰেযে,

হাতৰ খৰক গৈল ॥২

সিংহাসনত,     বসিলা ৰাজাৰ,

কিঞ্চিত তাঙ্ক জুৰাইল ।

কতো বেলি ৰাজা,     সুস্থক লভিলা,

আৰকা শুৰুতি পাইল ॥৩

ক্ষণেক অন্তৰে,     বিভীষণ বীৰে,

ৰাজাৰ চাপিল পাশ ।

দক্ষিণ নাসায়ে,     বিভীষণ বীৰে,

কাঢ়িল হুম নিশ্বাস ॥৪

আমাক লাঠিৰ,     প্ৰহাৰ দিলাহা,

আন প্ৰাণী ভালে জীৱে ।

ধৰ্ম্মৰ পথক,     চাহিয়া যে আমি,

কেলেশ সহিলো হিয়ে ॥৫

অধৰ্ম্মী জনৰ,     সংসৰ্গ দোষত,

বাঢ়ে অবিবেক কৰ্ম্ম ।

শ্ৰীৰাম চন্দ্ৰৰ,     সমীপক গৈলে,

বাঢ়িবে অনেক ধৰ্ম্ম ॥৬

পাপিষ্ঠ জনৰ,     সংসৰ্গ দোষত,

ধৰ্ম্মত কিক হৰাওঁ ।

আছিয়োক তুমি,     দাদা লঙ্কেশ্বৰ,

ৰামৰ পাশক যাওঁ ॥৭

ৰাৱণ ৰাজাৰ,     পাৱক জান্তিয়া,

কৰিলন্ত নমস্কাৰ ।

আপোনাৰ চাৰি,     পাত্ৰক লৈলন্ত,

আৱৰ কিছু সম্ভাৰ ॥৮

হাতে গদা ধৰি,     বোলৈ বিভীষণে,

আছিয়ো পাত্ৰ সমাজ ।

বিভীষণ বৈৰী,     লঙ্কাৰ গুচায়া,

সুখে ভুঞ্জা সবে ৰাজ ॥৯

শুনা সৰ্ব্বজন,     এৰি আন মন,

ৰাম কথামৃতময় ।

এৰি আন কাম,     বোলাঁ ৰাম ৰাম,

পাপৰ কৰাঁ প্ৰলয় ॥১০

৪০ অধ্যায়

পদ।

এতেক বচন বুলিলন্ত বিভীষণে ।

প্ৰণাম কৰিলা গৈয়া মাৱৰ চৰণে ॥১

নৈকেষীত সমস্তে কহিলা বিভীষণে ।

মই ভেট হৈবোঁ গৈয়া ৰামৰ চৰণে ॥২

নৈকেষী বোলন্ত বাপু মোৰ বাক থাক ।

যত অপৰাধ দোষ দিয়োক আমাক ॥৩

ৰাৱণ ৰাজাৰ মন্ত্ৰী যত ভৈলা হীন ।

মনকষ্টে ৰামৰ জীবেক কত দিন ॥৪

হিতক বোলন্তে তোৰ হিয়ে দিলা লাথি ।

জানিলোহোঁ যমে তাৰ মলচিলে পাতি ॥৫

তই এৰি গৈলে মোক ৰাখিবেক কোনে ।

আৱে জানো ভুঞ্জিবেক শৃগাল শগুণে ॥৬

বিভীষণে বোলন্ত থাকিয়ো এহি ভাৱে ।

ৰামত শৰণ মই নতো লওঁ যাৱে ॥৭

কুবেৰ দাদাত সোধোঁ কিবা বুদ্ধি পাওঁ ।

পাছে বিমৰিষি শ্ৰীৰামৰ পাশে যাওঁ ॥৮

বাঢ়ি বিভীষণে যুৰিলন্ত যোৰ হাত ।

মাৱৰ চৰণে পুনু নমিলন্ত মাথ ॥৯

অনল সুনল বীৰ প্ৰঘস সম্পাতি ।

শৰণ মাগিবে বিভীষণে লৰিলন্ত ॥১০

অনেক প্ৰকাৰে পাইলা মাৱত মেলানি ।

অন্তৰীক্ষে গৈলা পৱনৰ বেগ টানি ॥১১

কৈলাস গিৰীক লাগি ধৰিলন্ত পথ ।

সুধিবেক হিত বিমৰিষি কুবেৰত ॥১২

মহাদেৱে কুবেৰে আছন্তি পাশা খেলি ।

অনন্তৰে ধনদে চাহিলা চক্ষু মেলি ॥১৩

হৰক বোলন্ত প্ৰভু দেখাঁ বিদ্যমান ।

আমাৰ পাশক আসিলাত নপাই থান ॥১৪

পৱন সঞ্চাৰে আসি পাইলা বিভীষণ ।

কৰযোৰে প্ৰণমিলা হৰৰ চৰণ ॥১৫

পাছে নমিলন্ত কুবেৰৰ দুই পাৱ ।

আসনে বসিলা বীৰ আদৰিত ভাৱ ॥১৬

বিভীষণে সম্বুধি মাতন্ত দেৱ হৰ ।

কহিতে নলাগে তোৰ সকলে গোচৰ ॥১৭

ৰামৰ ভাৰ্য্যাক হৰি আনিলা ৰাৱণে ।

সীতাক সম্পিতে বুলিলন্ত বিভীষণে ॥১৮

অনাদি পুৰুষ তেন্তে জগত কাৰণ ।

সুৰ নৰ মুনিজন সবে নিস্তাৰণ ॥১৯

নিজৰূপে সদগুণে নজানিব যাক ।

হেন ৰামে প্ৰতিকাৰ কৰিবেক তাক ॥২০

নিৰ্গুণ পুৰুষ নিৰঞ্জন অবেকত ।

যাত হন্তে উত্পতি সমস্তে জগত ॥২১

সুৰ নৰ মুনিগণে নপাৱন্তে ওৰ ।

হেন ৰামে প্ৰতিকাৰ সাধিবেক তোৰ ॥২২

লঙ্কা পুৰি ধাবে আইলা ৰাঘৱ শ্ৰীহৰি ।

সুগ্ৰীৱ নৃপতি সমে মিত্ৰৱতি কৰি ॥২৩

ৰাৱণক মাৰিয়া সীতাক ভেট পাইব ।

অব্যাহতে সবে অযোধ্যাক চলি যাইব ॥২৪

হেনয় উদ্দেশ যেবে হৰে বুলিলেক ।

দুইহাকো প্ৰণামি বিভীষণ চলিলেক ॥২৫

সসৈন্যে ৰামক গৈয়া দেখিলন্ত থিত ।

আকাশে থাকিলা চাৰি পাত্ৰে সমন্বিত ॥২৬

ঊৰ্দ্ধে চাহি সুগ্ৰীৱে যে দেখিলে তাহাক ।

লঙ্কাৰ ৰাক্ষস আসে যুদ্ধক আমাক ॥২৭

সুগ্ৰীৱৰ ইঙ্গিত জানিলা কপিগণে ।

শিলা বৃক্ষ উপাৰি লৈলন্ত তেতিক্ষণে ॥২৮

হুঙ্কাৰিল প্ৰজাগণে বানৰ সকলে ।

কিল কিল ধ্বনি কৰে যত কপিগণে ॥২৯

ইদিশৰ সেনাগণ যাই সি যে দিশ ।

বানৰৰ ভালুকৰ ভৈলা উসমিস ॥৩০

ঊৰ্দ্ধক চাহিয়া সবে কৰে কতূহলি ।

লৱৰা লৱলি কৰে ঊৰ্দ্ধ লাঞ্জ তুলি ॥৩১

লৱণ সাগৰ যেন উথলিল বাৱে ।

টলবল বসুমতী চৰণৰ ঘাৱে ॥৩২

কেহোঁ কেহোঁ বোলে আজি তেজাই বোহোদান্ত ।

কেহোঁ কেহোঁ বোলে মাৰি দহিবোহো অন্ত ॥৩৩

আকাশত বিভীষণে বুলিলন্ত বাণী ।

বানৰ নৃপতি তুমি আমাক নজানি ॥৩৪

লঙ্কা হন্তে আসি ভৈলো ৰাৱণৰ ভাই ।

উচিতক বোলন্তে প্ৰহাৰ বৰ পাই ॥৩৫

লঙ্কাত এৰিলোঁ আপোনাৰ পৰিকৰ ।

আনগতি নাই দুই চৰণ ৰামৰ ॥৩৬

শুনিয়ো বানৰ ৰজা পুণ্য সঙ্কটিয়ো ।

ৰামৰ সমিপে নিয়া মোক সমৰ্পিয়ো ॥৩৭

সুগ্ৰীৱে বোলন্ত মিত্ৰ থাকা এহিভাৱে ।

ৰামত সকলে কথা পুচি আসোঁ যাৱে ॥৩৮

এহি বুলি সুগ্ৰীৱ গৈয়া ত্বৰিতে আটাইল ।

সকলে বাৰ্ত্তাক ৰাম চৰণে জনাইল ॥৩৯

হেন শুনি ৰামৰ বিস্ময় ভৈল মন ।

পাত্ৰ মেলেকক আনিলন্ত তেতিক্ষণ ॥৪০

ৰাৱণৰ ভাই মোত মাগয় শৰণ ।

দিবোঁ বা নিদিবোঁ বোলাঁ সবে পাত্ৰ গণ ॥৪১

নীলে বুলিলন্ত বাণী অগনিৰ সুত ।

বৈৰক শৰণ দিতে নুহিকে উচিত ॥৪২

মোক পঠাইয়োক মই যাওঁ একেশ্বৰে ।

মাৰিয়া পেলাওঁ গৈয়া পৰ্ব্বত শিখৰে ॥৪৩

অঙ্গদে বোলন্ত দেখি বৰ আটকট ।

যুজিবে নোৱাৰি আমি কৰোঁ অকপট ॥৪৪

আমাৰ বচনে প্ৰভু পঠায়োক চৰে ।

ভাল মন্দ জিজ্ঞাসিয়া আসোক তাহাৰে ॥৪৫

পাত্ৰ মেলেকে হেন বুলিলা বচন ।

দুৰ্জ্জন ৰাক্ষস প্ৰভু নুবুজিব মন ॥৪৬

আমাৰ বচনে ভাল দূত পঠায়োক ।

চৰিয়া তহিক গৈলে কিবা কৰিবেক ॥৪৭

হনুমন্তে সবাহাৰে শুনিয়া বচন ।

বোলন্ত প্ৰণমি পাছে ৰামৰ চৰণ ॥৪৮

শুনিয়োক প্ৰভু ৰামচন্দ্ৰ কৃপাময় ।

বিভীষণে তযু পাৱে শৰণ পশয় ॥৪৯

অনেক জিজ্ঞাসি আমি থিৰ কৰি পাইলোঁ ।

ৰাৱণৰ সহোদৰ বৰ কষ্টে আইলি ॥৫০

মই জানো ইটো প্ৰাণী পৰম ধাৰ্ম্মিক ।

শৰণ মাগয় তাক নিদিবাহা কিক ॥৫১

ইন্দ্ৰজিতে বন্দী কৰি মোক আনি দিল ।

কাট নিয়া বানৰক ৰাজা আদেশিল ॥৫২

ৰাৱণৰ তঙ্ক দেখি উঠি তাৱক্ষণে ।

শাস্ত্ৰনয় দেখায়া ৰাখিলা বিভীষণে ॥৫৩

শ্ৰীৰামে বোলন্ত ভাল হনুৰ উত্তৰ ।

যতেক বুলিলা মানে সবে ৰুচিকৰ ॥৫৪

সকলে কাৰ্য্যত তুমি মোৰ সাত আগ ।

দেখিলোঁ সবাত কৰি মোত অনুৰাগ ॥৫৫

যুদ্ধত ক্ৰোধত মন্ত্ৰলাতো সাতো আগে ।

মাৰুতিৰ বচন মোহোৰ মনে লাগে ॥৫৬

একান্ত ভকত তুমি আৰাধা আমাক ।

সাধু সাধু বায়ুপুত্ৰ প্ৰশংসো তোমাক ॥৫৭

আনত পুচিলোঁ মানে চাটুসে বুলিল ।

এহি বুলি শ্ৰীৰামে হনুক প্ৰশংসিল ॥৫৮

বাপক কাটিয়া যদি শৰণ মাগয় ।

সি সবো বৈৰকো ৰক্ষা কৰিবে লাগয় ॥৫৯

শৰণক পাই যিটো শৰণ মাগয় ।

পাতক বাঢ়য় পূণ্য মানে হয় ক্ষয় ॥৬০

আছো তান ভাই যদি ৰাৱণ আসয় ।

তাহাকো শৰণ দিবোঁ শাস্ত্ৰে হেন কয় ॥৬১

হেন শুনি সুগ্ৰীৱে যে হাত ঠাব দিলা ।

আকাশত থাকি বিভীষণেয়ো আসিলা ॥৬২

মনত হৰিষে বুলিলন্ত বিভীষণে ।

বিধি শুভক্ষণ মোৰ শুনা পাত্ৰগণে ॥৬৩

এহি বুলি ৰাঘৱৰ চৰণ স্মৰন্তে ।

ভূমিত নামিলা সবে আকাশৰ হন্তে ॥৬৪

অস্ত্ৰ শস্ত্ৰ মানে যত বৃক্ষত থৈলন্ত ।

নিয়া বিভীষণক সুগ্ৰীৱে ভেটাইলন্ত ॥৬৫

দেখি বিভীষণে কৰিলন্ত যোৰ হাত ।

প্ৰণামি বোলন্ত প্ৰভু শৰণ তোমাত ॥৬৬

লঙ্কাত এৰিয়া আন সবে পৰিবাৰ ।

আন গতি নাই বিনে চৰণ তোমাৰ ॥৬৭

হেন বাণী যেবে বিভীষণে বুলিলন্ত ।

গলে ধৰি কোলে কৰি সাবটি লৈলন্ত ॥৬৮

শ্ৰীৰাম বোলন্ত লখাই মোৰ বোল জান ।

আতি শীঘ্ৰ কৰি সাগৰৰ জল আন ॥৬৯

শুভ দিন শুভ তিথি যাবে আতিৰেক ।

কৰোঁ বিভীষণক লঙ্কাত অভিষেক ॥৭০

ৰাম বাক্য শুনিয়া লক্ষ্মণ লৰিলন্ত ।

চাৰি সাগৰৰ জল শীঘ্ৰে আনিলন্ত ॥৭১

সাগৰৰ জল আনি মাথাত ঢালিলা ।

ৰামে বিভীষণক লঙ্কাৰ ভাৰ দিলা ॥৭২

ৰাজা হৈয়া বিভীষণ থাকিল তহিতে ।

মহা বলৱন্ত চাৰিপাত্ৰ সমন্বিতে ॥৭৩

লঙ্কা ৰাজ্য খানক পাইলন্ত বিভীষণ ।

জয় জয় কৰয় সকলে সেনাগণ ॥৭৪

শুনা বিভীষণ তুমি বুদ্ধিৱন্ত সাৰ ।

কমন প্ৰকাৰে সাগৰৰ হৈবোঁ পাৰ ॥৭৫

তেবেসে হোৱয় সবাহাৰে প্ৰতিকাৰ ।

যেবে সেনাগণে সবে সুখে হোৱে পাৰ ॥৭৬

এহি বাণী শুনিয়া মাতিলা বিভীষণ ।

যেহেন মনৰ পৰে কহিবোঁ বচন ॥৭৭

সাগৰ তৰিতে এক কৰিয়োক ব্ৰত ।

লক্ষ্মণ সুগ্ৰীৱ ৰাম সবাৰ সন্মত ॥৭৮

কুশ পাৰি তিনি দিন নিদ্ৰায় আছিল ।

ৰামক সাগৰে তেহোঁ দেখায়ো নিদিল ॥৭৯

জাগিলন্ত ৰামে ক্ৰোধে ৰকত নয়ন ।

লক্ষ্মণক সম্বুধিয়া বুলিলা বচন ॥৮০

আকাশত দেখি মোক নকৰয় ভৰ ।

দেখা মোক বৰ হেলা কৰয় সাগৰ ॥৮১

মৃদু দেখি কটাক্ষ নকৰে আমাকসাক ।

উচিত ফলক দিওঁ নিদিবাহাঁ হাক ॥৮২

কদাচিতো কাৰ্য্য নিসিজিবে মৃদুভাৱে ।

শান্ত মূৰ্তি ভৈলে তাক কেহোঁ ন ডৰাৱে ॥৮৩

শনৈশ্চ ভয়ে সবে সৰ্ব্বস্ব তেজয় ।

সোমগ্ৰহ নামে কুল পাতকো নেদয় ॥৮৪

ধনুখান বাপু মোৰ হাতে গুণ মাজি ।

অগাধ সাগৰ নাম লুকাই থওঁ আজি ॥৮৫

অগ্নিশৰ মাৰি আজি শুষি এৰোঁ জল ।

ভৰি গৰি কৰি যাওক বানৰ সকল ॥৮৬

এহি বুলি ৰামে মাৰিলন্ত অগ্নিবাণ ।

শুষিল সকলে জল দেখি বিদ্যমান ॥৮৭

তৰত পৰিয়া সবে শিশু ঘৰিয়াল ।

অগনি দগধ দেহা দেখি লালকাল ॥৮৮

শুকাই সকলে জলজন্তু সবে মৰে ।

আসিলন্ত সাগৰ ৰামৰ পাশে ৰড়ে ॥৮৯

ৰকত পুষ্পৰ মালা ৰকত অম্বৰ ।

শুদ্ধ তাৰ হাৰ অলঙ্কাৰ মাণিকৰ ॥৯০

বৈদূৰ্য্য মনিৰ সম শৰীৰৰ বৰ্ণ ।

সুমৃদু কুণ্ডল সুশোভিত দুই কৰ্ণ ॥৯১

নানা অলঙ্কাৰে কৰি দেখিয় সুবেশ ।

কৃতাঞ্জলি কৰি আসি আগত প্ৰবেশ ॥৯২

অল্প অল্প কৰি পাছে বুলিলা উত্তৰ ।

আখৰেক বোলোহোঁ শুনিয়ো ৰঘুবৰ ॥৯৩

তোমাৰেসে বাপে মোক থাপিলে জলত ।

স্বপ্নত নিদিলোঁ দেখা শুনা যি কাৰ্য্যত ॥৯৪

আনো আসিবৰ ভৈলে খুজিবেক পথ ।

এহি বুলি স্বপ্নে প্ৰভু নভৈলোঁ বেকত ॥৯৫

তোমাৰ বংশৰ বাপু কৃত্য ৰাখিয়োক ।

অগাধ সাগৰ মোৰ নাম নুগুচোক ॥৯৬

জল জন্তু থাকোক জলত বান্ধা সেতু ।

যেন মতে বান্ধিবাহা কহোঁ তাৰ হেতু ॥৯৭

তোমাৰ সাৰথি নল আছন্ত বানৰ ।

বীৰ বিশ্বকৰ্ম্মে তাক দিয়া আছে বৰ ॥৯৮

শুনিয়োক পাত্ৰ মোৰ সুভাযয় নল ।

তুমি ছুইলে বৃক্ষ শিলা নযাইবেক তল ॥৯৯

পূৰ্ব্বত দেৱতা লোকে যুদ্ধক নপাৰি ।

তোমাৰ বাপক নিলে অসুৰত হাৰি ॥১০০

অসুৰক মাৰিয়া দেৱক কৰি থিত ।

তৈখান তাহান মোৰ পৰম সখীত ॥১০১

সেহিসে সম্বন্ধে তুমি তনয় আমাৰ ।

উপায় কহিলোঁ আৰ সেতু বান্ধিবাৰ ॥১০২

এহি কথা কহিয়া সাগৰ চলি গৈলা ।

সবে জল জন্তু ভৈল পূৰ্ণ জল ভৈলা ॥১০৩

এহি সে উপায় কথা কহিলা সাগৰ ।

তাক শুনি মহা ৰঙ্গ মনত ৰামৰ ॥১০৪

বুলিলন্ত ৰামে পাছে শুনিয়ো লক্ষ্মণ ।

ধনুশৰ নিয়া মোৰ থৈয়ো এতিক্ষণ ॥১০৫

ৰামে মাতি বোলন্ত সুগ্ৰীৱ নল নীল ।

হনুমন্ত জাম্বৱন্ত অঙ্গদ সুনীল ॥১০৬

শুনিলা কি সবে সাগৰৰ যেন বাণী ।

ঝাণ্ট কৰি সম্ভাৰক মিলায়োক আনি ॥১০৭

ৰাঘৱৰ বচনে সুগ্ৰীৱে আদেশিল ।

পৰ্ব্বত বনত সবে বানৰ পশিল ॥১০৮

আমৰা কণ্টকী জাম আম যে চম্পক ।

অশোক বকুল পিৰ্দ্দক কৰ্দ্দক ॥১০৯

পৰ্ব্বত ভিতৰত যত বস্তু পাইল ।

লতাৰে সহিতে আনি জলত পেলাইল ॥১১০

পৃথিবীত খুঁজিয়া আনন্ত নিৰন্তৰে ।

নল বীৰ সমে হেতু বান্ধন্ত সাগৰে ॥১১১

লৱৰা লৱৰি কৰি আনিবাৰ দেখি ।

ৰঙ্গ মনে দুই বীৰে তাকে আছে লখি ॥১১২

বাপু হনুমন্ত তুমি বাক্য আকলিয়ো ।

বৰ বৰ বীৰে পৰ্ব্বতক আনি দিয়ো ॥১১৩

ৰামৰ বচন মনে কৰি নমস্কাৰ ।

মৈন্দ্য দ্বিবিদ আৰু বালীৰ কুমাৰ ॥১১৪

পনস গবাক্ষ কপি দ্বিবিদ সুষেণ ।

নীল কুমুদ আদি বীৰ কপিগণ ॥১১৫

হৰিষে বানৰ বলে পৰ্ব্বত আনন্ত ।

সাগৰ জলত থৈলে নলে হাত দেন্ত ॥১১৬

সবাত অধিক হনুমন্ত কপি সিংহ ।

লৱৰা লৱৰি কৰি পৰ্ব্বতৰ শৃঙ্গ ॥১১৭

দুই হাতে দুই গোটা আপোনাৰ বলে ।

শীঘ্ৰে বেগে পেলাৱয় সাগৰৰ জলে ॥১১৮

মহা পৰাক্ৰমী বীৰ বায়ুৰ নন্দন ।

যাহাৰ প্ৰভাৱে কাম্পে তিনিয়ো ভুবন ॥১১৯

সন্নিত দূৰত মানে যত খুজি পাইল ।

বৃক্ষ শিলা পৰ্ব্বতক তীৰত জৰাইল ॥১২০

হনুমন্তে পৰ্ব্বত আনন্ত বৰ বেগে ।

জলত পেলাইলে ছোৱে নলে সেহি চেগে ॥১২১

নাহি এক বীৰ হনুমন্ত সৰি সৰি ।

পৰাক্ৰম দেখি দেৱগণ গৈলা ডৰি ॥১২২

ত্ৰিজগত পতি ৰাম ত্ৰিদশে সহায় ।

নলে পৰশিলে শিলা তলক নযায় ॥১২৩

হেন দেখি ৰামৰ হৰিষ আতিশয় ।

ৰাম বল জানি সেনা কৰে জয় জয় ॥১২৪

বৰ বৰ পৰ্ব্বত পাৱয় যত মানে ।

হৰিষে সবাক আনিলন্ত হনুমানে ॥১২৫

দীঘলে প্ৰমাণ সেতু পঞ্চিশ দিবস ।

পথালিয়ে ভৈল সেতু যোজন যে দশ ॥১২৬

হেন অদভূত সেতু বান্ধিলন্ত জলে ।

জয় ৰাম জয় লক্ষ্মণ বোলে সেনাগণে ॥১২৭

বিশ্বকৰ্ম্মা সুত মহা বীৰবৰ নল ।

সাগৰত সেতু বান্ধিলন্ত মহাবল ॥১২৮

অসুৰ দানৱ দৈত্য দেৱাসুৰগণ ।

সেতুক দেখিয়া যে সবাৰ ভয় মন ॥১২৯

সাধু নল সাধু নল কৰে কপিগণ ।

নল হাতে ভৈলেক উত্তম সেতু খান ॥১৩০

হনুমন্ত আদি কৰি শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ ।

পৰম হৰিষে পাৰ ভৈলা কপিগণ ॥১৩১

ৰাঘৱে বোলন্ত মই শিৰে জটা ধৰ ।

সুজিবে নোৱাৰো গুণ প্ৰশংসা মাতৰ ॥১৩২

জানিবি মোহোতে তোৰ ৰহিবেক ধাৰ ।

সাফল জীৱন শুভকীৰ্ত্তি ভৈলা যাৰ ॥১৩৩

ধন্য ধন্য নল তুমি বিশ্বকৰ্ম্মা সুত ।

তোমাৰ কীৰিতি যশ থাকিলা বহুত ॥১৩৪

সুগ্ৰীৱক আদি কৰি বানৰ ভালুকে ।

থাকিলন্ত প্ৰভু ৰাম সুবেল উছকে ॥১৩৫

নমোঁ নমোঁ নিত্য ৰাম অনন্ত অনাদি ।

শিৱ সনাতন শুদ্ধ বুদ্ধ বেদবাদী ॥১৩৬

মোৰ গতি নাই বিনা তোমাৰ চৰণে ।

বোলোঁ ৰাম ৰাম সভাসদ যত জনে ॥১৩৭

৪১ অধ্যায়

ছবি ।

যেহি পথে পাৰ ভৈলা,     শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ দুই,

সমদলে চাপ ধৰি কৰে ।

ৰাম সেতু নাম লোকে,     ইহাৰ কীৰিতি বৰ,

থাকি গৈল চন্দ্ৰ দিবাকৰে ॥১

আকাশত দেৱগণে,     পৰম হৰিষ মনে,

মহা প্ৰভু শ্ৰীৰাম দেৱৰ ।

জয় জয় ৰাঘৱক,     লক্ষ্মীদেবী নেৰন্তকো,

ত্ৰিদশ দেৱতা দিলা বৰ ॥২

ৰাঘৱৰ মস্তকত,     পৰম আনন্দ মনে,

সিঞ্চিলন্ত পুষ্প শুদ্ধ জলে ।

নিজ নিজ ৰথে চড়ি,     ত্ৰিদশ দেৱতা মানে,

স্বৰ্গক গৈলন্ত কৌতূহলে ॥৩

শ্ৰীৰাম লক্ষ্মণ বীৰ,     সুগ্ৰীৱ যে বিভীষণ,

থাকিলন্ত বীৰ সব মানে ।

বানৰকটক সেনা,     নাচে ৰাৱেগীত গাৱে,

কিল কিল কৰি থানে থানে ॥৪

ভালুক বানৰ সেনা,     গুহা গিৰি গহ্বৰত,

থাকিলেক সেতুক বিয়াপি ।

সুবেল পৰ্ব্বত হন্তে,     মহেন্দ্ৰগিৰিক লাগি,

থাকিলেক সেনাগণে চাপি ॥৫

কেহোঁ শিলা বৃক্ষ,     পৰ্ব্বত ধৰিয়া হাতে,

লাঞ্জ তুলি কতো পাৰে ডেৱ ।

ৰাৱণক গালি পাৰি,     ভালুক বানৰ বলে,

লঙ্কাক চাহিয়া গৰ্জ্জে কেৱ ॥৬

হেন মনে থাকিলন্ত,     ৰামদেৱ নাৰায়ণ,

ৰঘুনাথ জগততে সাৰ ।

মাধৱ কন্দলী বোলে,     শ্ৰীৰাম জয় জয়,

ৰঘুনাথ কৰিয়ো উদ্ধাৰ ॥৭

বাল্মীকি যে মহাঋষি,     ৰামায়ণ প্ৰকাশিল,

সংসাৰত স্ৰজিল অমৃত ।

আক শুনি নৰলোক,     কলিত সদ্গতি হোক,

আক শুনি হোৱে কৃত্যকৃ্ত্য ॥৮

মাধৱ কন্দলী বিপ্ৰে,     তাহান চৰণ স্মৰি,

কৰিলন্ত শ্লোকক উদ্ধাৰ ।

ৰামৰ চৰণ বিনা,     আনগতি নাহি হেৰা,

জানিবাহা মনে দৃঢ় কৰি ॥৯

থাকিলন্ত ৰাম দেৱে,     সুবেলত প্ৰবেশিয়া,

সমদলে বিতোপন থানে ।

মাধৱ কন্দলী ভণে,     কৌতুক সুন্দৰাকাণ্ড,

সমাপতি ভৈলা এহি মানে ॥১০

শুনিয়োক সভাসদ,     মধুৰ কোমল পদ,

পুণ্য কথা ৰামৰ চৰিত্ৰ ।

যমপথ নিবাৰণ,     কলিমল সংহৰণ,

মহা ৰস শ্ৰবণে অমৃত ॥১১

ভৱ ভয় বিনাশন,     মহা মোক্ষ প্ৰকৰণ,

সমস্ত ধৰ্ম্মৰে ইসে সাৰ ।

জানি শুনা যত্ন কৰি,     ডাকি বোলোঁ হৰিহৰি,

তেৱে সুখে তৰিবা সংসাৰ ॥১২