হোছেইন ফাতেমী

হোছেইন ফাতেমী (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত। প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল।

প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা

১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।

কৰ্মজীৱন

স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে ইৰাণলৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।

ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা

১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে।

গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি

১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়।

ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে। ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।"

ব্যক্তিগত জীৱন

১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়। সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।

ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ। স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে।

উত্তৰাধিকাৰী

তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা। মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ ফ্ৰান্স আৰু ইটালীৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। ইজিপ্তৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ ছুৱেজ খাল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল।

তথ্যৰ উৎস

বাহ্যিক সংযোগ

শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি
শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ
শ্ৰেণী:সাংবাদিক
শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি