গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা

গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা হ'ল পৰিয়াল পৰিকল্পনা আৰু যৌন সংক্ৰামক ৰোগ প্ৰতিৰোধৰ বাবে ব্যক্তিৰ গুণগত গৰ্ভনিৰোধক নিৰ্ভৰযোগ্যভাৱে বাছনি, লাভ আৰু ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষমতা। এই শব্দটোৱে মূলতঃ পৰিয়াল পৰিকল্পনা কাৰ্যসূচীৰ অবিচ্ছেদ্য অংশ হিচাপে গৰ্ভনিৰোধক উপলব্ধতা নিশ্চিত কৰিবলৈ কম আৰু মধ্যম আয়ৰ দেশসমূহত কৰা প্ৰচেষ্টাক বুজায়। যদিও নিম্ন, মধ্যম আৰু উচ্চ আয়ৰ দেশত গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ ব্যৱহাৰ ধাৰাবাহিকভাৱে বৃদ্ধি পাইছে, তথাপি বিশ্বৰ বিভিন্ন অঞ্চলত প্ৰকৃত গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰৰ ভিন্নতা আছে। বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই গৰ্ভনিৰোধৰ গুৰুত্ব স্বীকাৰ কৰে আৰু পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ সম্পৰ্কে সকলো পছন্দক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে বৰ্ণনা কৰে। কম আয়ৰ লোকৰ বাবে সুলভতা বৃদ্ধিৰ বাবে ৰাজসাহায্যযুক্ত সামগ্ৰী বিশেষকৈ কণ্ডম আৰু গৰ্ভনিৰোধক বড়ি যোগান ধৰিব পাৰি। গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত গৰ্ভনিৰোধক যোগান শৃংখল শক্তিশালী কৰা, গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা সমিতি গঠন কৰা, পণ্যৰ গুণগত মান নিশ্চিত কৰা, সহায়ক নীতিগত পৰিৱেশৰ প্ৰসাৰ আৰু বিত্তীয় বিকল্প পৰীক্ষা কৰা আদি থাকিব পাৰে।

ইতিহাস

গৰ্ভনিৰোধক প্ৰাচীন মিচৰৰপৰাই চলি অহা এক সক্ৰিয় পদ্ধতি। ইতিহাসত ই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে আৰু সময়ৰ লগে লগে সাধাৰণ জনতাক গৰ্ভনিৰোধক পদ্ধতি প্ৰদান কৰা সংস্থাৰ বিকাশ ঘটিছে। কিন্তু সমগ্ৰ বিশ্বতে অধিক ব্যক্তিয়ে গৰ্ভনিৰোধৰ গুৰুত্ব আৰু ই ব্যক্তিক দিব পৰা সুবিধা উপলব্ধি কৰিবলৈ ধৰিলে।

১৮৮২ চনত নেদাৰলেণ্ডত আলেটা জেকবছে প্ৰথম পৰিয়াল পৰিকল্পনা ক্লিনিক মুকলি কৰে।
দুয়োটাই গৰ্ভনিৰোধৰ অধিক নিৰাপদ আৰু সুবিধাজনক পদ্ধতি হিচাপে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ১৯৬৫ চনত আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে গ্ৰীছৱল্ড বনাম কানেকটিকাট গোচৰৰ সময়ত বিবাহিত দম্পতীক জন্ম নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰাত বাধা দিয়াটো ৰাজ্যসমূহে অসাংবিধানিক বুলি ৰায় দিয়ে।

১৯৬০ চনৰ মাজভাগত আমেৰিকা চৰকাৰে বিশ্বৰ জনসংখ্যাৰ দ্ৰুত ত্বৰণ হ্ৰাস কৰাত সহায়ক হোৱাত গৰ্ভনিৰোধৰ গুৰুত্ব বুজিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৯৭০ চনত জনস্বাস্থ্য সেৱা আইনখনৰ টাইটেল এক্স গৃহীত হোৱাৰ ফলতহে গৰ্ভনিৰোধৰ সুবিধা আৰু অধিক শক্তিশালী হয়, যাৰ লক্ষ্য আছিল আমেৰিকাত গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা অধিক প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰা। ১৯৭০ চনত অধিক ব্যক্তিক পৰিয়াল পৰিকল্পনা পদ্ধতি আৰু সেৱা লাভ কৰাত সহায় কৰিবলৈ চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰীকে ধৰি বহুতো সংস্থা গঠন কৰা হয়। এই সংস্থাসমূহে অনুদান, সঁজুলি, নীতি আৰু কাঠামোৰ জৰিয়তে অসংখ্য দেশত গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কাম কৰে। ইয়াৰ উপৰি ইউএছএআইডিয়ে পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় তথ্য আৰু সম্পদৰ প্ৰৱেশ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে সমগ্ৰ বিশ্বৰ বহুতো ব্যক্তিগত আৰু ৰাজহুৱা কোম্পানীৰে অংশীদাৰিত্ব কৰে। আজিও গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়, বিশেষকৈ কিছুমান কম আৰু মধ্যম আয়ৰ দেশত ইয়াৰ শিশু আৰু মাতৃৰ মৃত্যুৰ হাৰ হ্ৰাস কৰাৰ ক্ষমতাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি।

গুৰুত্ব

গৰ্ভনিৰোধক ঔষধে জৰায়ু থকা ব্যক্তিৰ অনাকাংক্ষিত গৰ্ভধাৰণ ৰোধ কৰিব পাৰে, লগতে ব্যক্তিক যৌন সংক্ৰমণ আৰু/বা ৰোগ (এছটিআই/এছটিডি) সংক্ৰমণৰপৰা ৰক্ষা কৰে। এজন ব্যক্তিৰ গৰ্ভনিৰোধৰ সুবিধা তেওঁৰ অনুকূল স্বাস্থ্য নিশ্চিত কৰাৰ বাবে আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰজনন লক্ষ্যত উপনীত হোৱাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ ইয়াৰদ্বাৰা ব্যক্তিসকলে নিজৰ শৰীৰৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ ৰাখিব পাৰে আৰু কেতিয়া পিতৃ-মাতৃ হ’ব সেইটো নিৰ্ণয় কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰি দম্পতীক কিমান সন্তান ডাঙৰ-দীঘল কৰিব আৰু প্ৰতিটো শিশুৰ মাজৰ ব্যৱধান নিৰ্বাচন কৰাৰ ক্ষমতাও প্ৰদান কৰে।
ইয়াৰ উপৰি গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষাই ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ আৰ্থ-সামাজিক অৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰে, আৰু তেওঁলোকৰ শিক্ষা আৰু/বা কেৰিয়াৰৰ অধিকাৰ আগুৱাই নিব পাৰে।

২০১৯ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিক্ৰমা বিভাগৰ জনসংখ্যা বিভাগৰ মতে, বিশ্বজুৰি ১.৯ বিলিয়ন প্ৰজনন বয়সৰ মহিলাৰ ভিতৰত প্ৰায় ৫৮% (১৫–৪৯ বছৰ) গৰ্ভনিৰোধক পদ্ধতিৰ প্ৰয়োজন আছিল; ইয়াৰে প্ৰায় ১৭% মহিলাৰ পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ অপূৰণীয় প্ৰয়োজনীয়তা আছে। গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা হৈছে মাতৃৰ মৃত্যুৰ হাৰ উন্নত কৰাৰ এটা উপায়। চিডিচিৰ মতে ২০২০ চনৰ বাবে মাতৃৰ মৃত্যুৰ হাৰ ২০১৯ চনৰপৰা ২০২০ চনৰ ভিতৰত ৩.৭% বৃদ্ধি পাইছে। ২০১৭ চনত বিশ্বজুৰি প্ৰায় ২ লাখ ৯৫ হাজাৰ মহিলাৰ গৰ্ভাৱস্থা বা প্ৰসৱৰ সময়ত আৰু তাৰ পিছত মৃত্যু হয় যিটো নিম্ন আৰু নিম্ন মধ্যম আয়ৰ দেশত সংঘটিত হয়। এই মৃত্যুৰ হাৰে স্বাস্থ্য সেৱাৰ সুবিধাৰ বৈষম্য প্ৰতিফলিত কৰে, যেনে গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ সুবিধা। ১৫ বছৰৰ তলৰ কিশোৰ-কিশোৰীত মাতৃৰ মৃত্যুৰ আশংকা বেছি আৰু ২০–২৪ বছৰ বয়সৰ জৰায়ু থকা ব্যক্তিৰ তুলনাত ১০–১৯ বছৰ বয়সৰ কিশোৰী জৈৱিক মহিলাৰ মাজত গৰ্ভাৱস্থা/প্ৰসৱৰ জটিলতা বেছি। আৰু গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা সূচকাংককে ধৰি সঁজুলিসমূহে গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষা জুখিব পৰা উপায় আগবঢ়ায়, আৰু সময়ৰ লগে লগে আৰু দেশসমূহৰ মাজত তুলনাৰ অনুমতি দিয়ে।

অভিগম্যতা

উত্তৰ আমেৰিকা

উত্তৰ আমেৰিকাত গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ ক্ষেত্ৰত স্বাস্থ্যসেৱাৰ সুবিধা লাভ কৰাটো এটা বাধা। স্বাস্থ্যসেৱাৰ সুবিধাৰ ভিতৰত খৰচ, স্বাস্থ্য আৰু প্ৰেছক্ৰিপচন বীমা, স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰদানকাৰী থকা আৰু পৰিয়াল পৰিকল্পনা ক্লিনিক বা সুবিধা লাভ কৰিব পৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত, এই সকলোবোৰ উত্তৰ আমেৰিকাৰ দেশসমূহৰ মাজত ভিন্ন।

আফ্ৰিকা

আন বহু মহাদেশত গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ তুলনামূলকভাৱে মুকলি সুবিধা আছে যদিও আফ্ৰিকাৰ ব্যক্তিসকলে গৰ্ভনিৰোধক লাভ কৰাত অসুবিধা পায়। ইয়াৰ ফলত হৈছে দুৰ্বল পুঁজি, সামাজিক সহায়ৰ অভাৱ আৰু অসাধ্য গৰ্ভনিৰোধক। আফ্ৰিকাত প্ৰায় ৮০% মহিলাই কোনো ধৰণৰ গৰ্ভনিৰোধক একেবাৰেই ব্যৱহাৰ নকৰে। আফ্ৰিকাৰ ভিতৰৰ অধিকাংশ দেশকে এল এম আই চি (নিম্ন-মধ্যম আয়ৰ দেশ) বুলি গণ্য কৰা হয়। এই খৰচে ব্যক্তিসকলে এই গৰ্ভনিৰোধক বিক্ৰী কৰা চহৰ অঞ্চললৈ যোৱাৰ পৰিবহণ খৰচৰ কাৰক নহয়। লুৱেৰোত সাধাৰণতে অতি বৃহৎ পৰিয়াল থকাটো বাঞ্ছনীয় আৰু সেয়েহে পৰিয়াল পৰিকল্পনা আৰু গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰৰ সিদ্ধান্তত প্ৰভাৱ পেলায়। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য ন্যাসে কৰা এক অধ্যয়নত জাৰ্মানী, পোলেণ্ড, ডেনমাৰ্ক আৰু ইটালীকে ধৰি ইউৰোপীয় দেশৰ ৬৬৩০ গৰাকী মহিলাৰ ওপৰত সমীক্ষা কৰা হৈছিল যিয়ে দেখুৱাইছিল যে দেশভেদে গৰ্ভনিৰোধৰ ব্যৱহাৰ তুলনামূলকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল। গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰৰ কিছুমান বাধাৰ ভিতৰত অপৰ্যাপ্ত যৌন শিক্ষা, অনুকূল পৰিয়াল পৰিকল্পনা সম্পদ আৰু উচ্চ খৰচ আদি অন্তৰ্ভুক্ত কাৰণ সকলো পশ্চিম ইউৰোপীয় দেশেই তেওঁলোকৰ স্বাস্থ্য বীমা পৰিকল্পনাৰ অধীনত গৰ্ভনিৰোধক সামৰি লোৱা নাই। ইউৰোপৰ প্ৰতিখন দেশেই গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ সুলভতাক বেলেগ বেলেগ ধৰণেৰে সম্বোধন কৰে।

জাৰ্মানীত ১৯৬৮ চনৰ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ আন্তৰ্জাতিক মানৱ অধিকাৰ সন্মিলনকে ধৰি বিভিন্ন আইন প্ৰণয়নে পৰিয়াল পৰিকল্পনা সেৱা আৰু গৰ্ভনিৰোধৰ সুবিধা আদি বহুতো কথাক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। জাৰ্মানীয়ে আই ইউ ডি আৰু জন্ম নিয়ন্ত্ৰণকে ধৰি তেওঁলোকৰ বহুতো গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ প্ৰেছক্ৰিপচনৰ প্ৰয়োজন হয়। স্পেইনত কণ্ডম বহুলভাৱে বিনামূলীয়াকৈ উপলব্ধ আৰু জৰুৰীকালীন গৰ্ভনিৰোধক আইনৰ দ্বাৰা প্ৰেছক্ৰিপচন বা বয়সৰ সীমাবদ্ধতা অবিহনে প্ৰদান কৰাটো প্ৰয়োজনীয়।

এছিয়া

পাকিস্তানৰ দৰে এছিয়াৰ দেশসমূহত সামাজিক বাধা আৰু পাৰিবাৰিক সংযমকে ধৰি গৰ্ভনিৰোধক ঔষধৰ প্ৰতি মানুহৰ মুকলি মনৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাব পৰা আন কিছুমান কাৰক আছে। পাকিস্তানে পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ ক্ষেত্ৰত ৰক্ষণশীল সাংস্কৃতিক দৃষ্টিভংগী অনুসৰণ কৰে আৰু প্ৰতিটো শিশুক ঈশ্বৰৰ উপহাৰ হিচাপে লয়। ফিলিপাইনছৰ ক্ষেত্ৰত যিকোনো চৰকাৰী চিকিৎসালয়ত জৰুৰীকালীন গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা আইনখনৰ বাবে উপলব্ধতাৰ পৰামৰ্শসমূহ পূৰণ কৰা হোৱা নাছিল। বৰ্তমান চীনে মহিলাৰ প্ৰজনন, মাতৃ, নৱজাতক, শিশু আৰু কিশোৰ-কিশোৰীৰ স্বাস্থ্য উন্নত কৰাৰ কাম কৰি আছে (RMNCAH)। গৰ্ভনিৰোধক সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এই আন্দোলনত প্ৰসৱৰ ১৮ৰ পৰা ৫৯ মাহৰ ভিতৰত দ্বিতীয় গৰ্ভাৱস্থাৰ উপযুক্ত স্থান নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰ কৰাটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই প্ৰচেষ্টাসমূহে গৰ্ভনিৰোধক ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে প্ৰজনন আৰু নৱজাতকৰ স্বাস্থ্য উন্নত কৰাৰ দিশত কাম কৰি আছে।

তথ্যসূত্ৰ

শ্ৰেণী:মহিলাৰ স্বাস্থ্যবিধি
শ্ৰেণী:মহিলাৰ সমস্যা