সুপাৰ্শ্বই ৰাৱণ আৰু সীতাক দেখে

২৬ অধ্যায়

সুপাৰ্শই ৰাৱণ আৰু সীতাক দেখে ।

পদ ।

মোহোৰ কাৰ্য্যত তাৰ নাহি কিনু হেলা ।

আধাৰ যোগাইবে নিতে সাত ঘটি বেলা ॥১

এক দিনা সাত ঘটি নিবৰ্ত্তিয়া গৈল ।

আধাৰ আনিতে পু্ত্ৰ নৱ ঘটি ভৈল ॥২

পঞ্চ গজ শাৰ্দ্দুল কচ্ছপ নাগ চয় ।

আধাৰ দেখিয়া মোৰ মনত বিস্ময় ॥৩

আপোনাৰ পাপে মই পথা পুৰি মৰোঁ ।

মনত অসুখে আমি আহাৰ নকৰোঁ ॥৪

অসন্তোষ দেখিয়া সুপাৰ্শ্ব গৈলা ডৰি ।

কাকূতি কৰয় মোৰ চৰণত ধৰি ॥৫

আহাৰ খাইয়োক বাপ নকৰিয়ো ৰোষ ।

কথা শুনি পাছে মোৰ নেদেখিবা দোষ ॥৬

বিলম্ব হুইবাৰ মোৰ শুনিয়ো কাৰণ ।

আকাশৰ পথে যাই লঙ্কাৰ ৰাৱণ ॥৭

আৰ্ত্তৰাৱ কৰি কান্দে ত্ৰৈলোক্য সুন্দৰী ।

ৰামৰ ভাৰ্য্যাক লঙ্কেশ্বৰে নেই হৰি ॥৮

জলচৰ স্থলচৰ ভূমিত পেলাই ।

মহাক্ৰোধে ৰাৱণক আমি গৈলোঁ ধাই ॥৯

সীতা সমে ৰাৱণক আনিলোহোঁ ধৰি ।

কাৰুণ্য কৰয় ৰাজা কৰযোৰ কৰি ॥১০

সম্পাতিৰ পুত্ৰ তুমি গৰুড়ৰ নাতি ।

ব্যাপি আছে জগতক তোমাৰ সুখ্যাতি ॥১১

তোমাৰ বংশৰ একো নোহোঁ অপৰাধী ।

শত্ৰুৰ ভাৰ্য্যাক নেওঁ কেনে মোক বাধি ॥১২

ক্ষত্ৰীহুয়া ৰামে মোক মাৰি নেওঁক আসি ।

ভাৰ্য্যা কি কৰিবেক তপস্বী বনবাসী ॥১৩

এৰি দিলোঁ ৰাৱণ তেখনি চলি গৈল ।

সিকাৰণে আমাৰ বিলম্ব আজি ভৈল ॥১৪

পুত্ৰৰ বচনে পাছে ভুঞ্জিলোঁ আধাৰ ।

ভ্ৰাতৃৰ বিৰোধে হেন অৱস্থা আমাৰ ॥১৫

সকলে কহিলোঁ যত আদি অন্তে কথা ।

তুমি সব কি কাৰণে আসি ভৈলা এথা ॥১৬

ৰাম সেনা সম্পাতিৰ শুনিয়া বচন ।

বাৰ্ত্তা পায়া সীতাৰ হৰিষ ভৈল মন ॥১৭

অঙ্গদে বোলন্ত মই বলীৰাজ সুত ।

সীতা খুজি ফুৰোঁ সবে শ্ৰীৰামৰ দূত ॥১৮

মোহোৰ অঙ্গদ নাম বোলে যুৱৰাজ ।

সীতা অম্বেষণহে আমাৰ মুখ্য কায ॥১৯

আমি আদি কৰি যত ভালুক বানৰ ।

জানিবাঁ সকলে সেনা সুগ্ৰীৱ ৰামৰ ॥২০

কথা শুনি সম্পাতিৰ হৰষিত মন ।

মনত পৰিল আসি ঋষিৰ বচন ॥২১

স্বৰূপত হোৱা যদি ৰাম সেনাগণ ।

নিশ্চয় জানিলোঁ মোৰ সম্পদ লক্ষণ ॥২২

পুনৰপি সম্পাতিয়ে বুলিলা বচন ।

অঙ্গদ প্ৰমুখ্যে শুনা সব কপিগণ ॥২৩

ৰামসেনা হোৱা যেবে গজিবেক পাখি ।

নুহি খাইবোঁ সবাকো পৃথিৱী হুইব সাক্ষী ॥২৪

এহি বুলি সম্পাতিয়ে কৰিলেক সাক্ষী ।

সকলে গাৱৰ তান গজি আসে পাখি ॥২৫

পাখি দেখি সবাৰো হৰিষ ভৈলা মন ।

জয় জয় শবদ কৰয় কপিগণ ॥২৬

আসিলন্ত সুপাৰ্শ্ব আহাৰ পানী লই ।

সেনাগণ দেখি বীৰ আকাশত বই ॥২৭

সেনাৰ মাজত দেখে পিতা আছে বসি ।

পাখী গজিবাৰ দেখি ভৈলন্ত উল্লাসী ॥২৮

তোমাৰ পাখিক দেখি হৰিষ অপাৰ ।

পৰম সন্তোষে আজি ভুঞ্জিবো আধাৰ ॥২৯

মন তুষ্টে ভোজন কৰিল পক্ষীৰাজ ।

উৰাৱ কৰিলা দুয়ো আকাশৰ মাজ ॥৩০

আকাশৰ উপৰে ফুৰন্ত নানা ভাৱে ।

খানিকো প্ৰয়াস নাই বাপ পোৰ গাৱে ॥৩১

কতো বেলি ভ্ৰমিয়া আসিল দুয়োজন ।

বাপত পুছন্ত ইটো কৈৰ সেনাগণ ॥৩২

সম্পাতি বোলন্ত পুত্ৰ শুনিয়ো বচন ।

সীতা খুজি ফুৰন্ত ৰামৰ সেনাগণ ॥৩৩

এসম্বাক দেখি মই কৰিলোঁহোঁ সাক্ষী ।

তেখনে গজিল মোৰ নব্বৈ কোটি পাখী ॥৩৪

অঙ্গদে বোলন্ত সম্পাতিৰ মুখ চাই ।

ৰাম কাৰ্য্য হেলা আপোনাৰ কাৰ্য্য নাই ॥৩৫

আগবাঢ়ি সুপাৰ্শ্বে যুৰিল যোৰহাত ।

ৰামসেনা দেখি আসি নমিলেক মাথ ॥৩৬

একো বোল বোলোঁ বুলিবাক লাগে ডৰ ।

উঠা কষ্ট দেখাঁ যেৱে তৰিতে সাগৰ ॥৩৭

সাগৰ তৰিতে কেহোঁ নকৰিবাঁ শঙ্কা ।

পিঠিত চড়াইয়া সবাহাঙ্কে নিবোঁ লঙ্কা ॥৩৮

সুপাৰ্শ্বৰ বাণী পাছে শুনি সেনাবল ।

আমাক লঙ্কাক নিবে তোৰ আছে বল ॥৩৯

বোলস উঠোক সবাহাঙ্কে নিবে পাৰোঁ ।

মাজ সাগৰত নিয়া বুৰুৱাই মাৰোঁ ॥৪০

শুনিয়া সুপাৰ্শ্বে বোলে মনে ক্ৰোধ কৰি ।

সত্যে সত্যে বোলোহোঁ বাপৰ পাৱে ধৰি ॥৪১

তুমি যত যত আৰো কোটি গুণ হোক ।

সবাকো নিবাক পাৰোঁ পিঠিত উঠোক ॥৪২

এহি বুলি সুপাৰ্শ্বে পিঠিক পাতি দিলা ।

বৰ বৰ বীৰগণ পিঠিত উঠিলা ॥৪৩

আনো সব সেনাগণ লোমত ধৰিল ।

সবাকো পিঠিত লৈয়া উৰাৱ কৰিল ॥৪৪

সেনা লৈয়া আকাশত ফুৰে লীলা কৰি ।

সেনাগণ ডৰে সুমৰন্ত ৰাম হৰি ॥৪৫

জানেকী ভৈলন্ত আমাসাৰ ক্ষয়ঙ্কৰী ।

সাগৰ জলত আনি পক্ষীৰাজে মাৰি ॥৪৬

হেন শুনি সুপাৰ্শ্ব গৈয়া ভূমিত পৰিল ।

অঙ্গদক নমি বীৰে সেনাক নমিল ॥৪৭

সেনাগণ বোলে সাধু সম্পাতি নন্দন ।

তযু পৰাক্ৰমে আমি তুষ্ট ভৈলোঁ মন ॥৪৮

অঙ্গদ প্ৰমুখ্যে সবে পুছিলন্ত কায ।

তোমাৰ কুশল সবে ভৈল পক্ষীৰাজ ॥৪৯

বুলিলা সি ৰাৱণে সীতাক নিলে হৰি ।

স্বৰূপ কি মিছা কহিয়োক দৃঢ়কৰি ॥৫০

এহি শুনি সম্পাতি শিখৰে চড়িলন্ত ।

লঙ্কাৰ গড়ক লাগি মুণ্ড তুলিলন্ত ॥৫১

দেখন্ত লঙ্কাৰ মাজে অশোক বনত ।

আছন্ত গোঁসানী সীতা শিংসাপামূলত ॥৫২

বেঢ়িয়া আছন্ত তৈত ৰাক্ষসিনীগণে ।

জানিলোঁ সীতাক সুখে নেদিব ৰাৱণে ॥৫৩

শিখৰৰ পৰা নামিলন্ত তেতিক্ষণে ।

সম্পাতিক দেখিয়া বেঢ়িল সেনাগণে ॥৫৪

সম্পাতি বোলন্ত শুনিয়োক কপিগণ ।

সত্য স্বৰূপত জানা আমাৰ বচন ॥৫৫

দুৰ্জ্জন ৰাৱণে সীতা আনিলেক হৰি ।

অশোক বনত থৈয়া আছে বন্দী কৰি ॥৫৬

সকলে দেখিলোঁ আমি পৰ্ব্বতত বসি ।

তৰুতলে বসি আছে অনেক ৰাক্ষসী ॥৫৭

আনতো নোবোঁলো মিছা তুমি উপকাৰী ।

বিশেষঃত শ্ৰীৰাম বংশৰ অধিকাৰী ॥৫৮

আউৰ উপদেশ বোলো শুনিয়ো সমস্ত ।

পূৰ্ব্বক উজাহা এক প্ৰহৰৰ পথ ॥৫৯

লঙ্কা লাগি সেহিসে সন্মুখ হৱে বাট ।

চিন্তিলোহোঁ ৰাম কাৰ্য্য গুচিল ললাট ॥৬০

এহি বুলি সবাহাঙ্কে আশ্বাস কৰিয়া ।

বাপ পো লৰিলা পাশে আকাশ ছানিয়া ॥৬১

পাছে সেনাগণে সবে সবাতো কহয় ।

সাধু সাধু সুপাৰ্শ্ব যে সম্পাতি তনয় ॥৬২

যোগাইলে আধাৰ ষাঠি হাজাৰ বৰিষ ।

তথাপি নভৈল তাৰ মনে কিছু ক্লেশ ॥৬৩

পিঠিত চড়িলো আমি সবে হৃষ্ট পুষ্ট ।

আকাশে ফুৰাই দেখি সবে ভৈলো তুষ্ট ॥৬৪

জাম্বয়ে বোলন্ত শুনিয়োক সেনাগণ ।

বিমৰিষি বোলা সবে যাৰ যেন মন ॥৬৫

সম্পাতিৰ কথা কিছু নকইবা ৰামত ।

সীতাৰ বাৰ্ত্তাক পাইলে তাহাৰ মুখত ॥৬৬

সম্পাতিৰ যশ হৈব আমাসাৰ নাই ।

শুনি সেনাগণে মাতে জাম্বৱক চাই ॥৬৭

ধন্য জাম্বৱন্ত তুমি বুদ্ধিৱন্ত সাৰ ।

সবে ভাল দেখোঁ আমি বচন তোমাৰ ॥৬৮

অঙ্গদে বোলন্ত সব সেনাগণ চাই ।

বৃদ্ধৰ বচনে মনে কৰিতে বুৱাই ॥৬৯

অঙ্গদৰ জাম্বোৱৰ দুহাৱো বচন ।

শিৰত ধৰিয়া লৈলো সবে সেনাগণ ॥৭০

এহি মানে কিষ্কিন্ধাৰ ভৈলা সমাপতি ।

দ্বিজৰাজ মাধৱ কন্দলী নিগদতি ॥৭১

শুনিলাহা সামাজিক ৰামৰ চৰিত্ৰ ।

নানা ৰসে ৰসৱন্ত পৰম পৱিত্ৰ ॥৭২

আক শুনি হুইয়ো সবে মনত সন্তোষ ।

কিন্তু বাঢ়া তুতা ন ধৰিবা গুণ দোষ ॥৭৩

বাল্মীকি ৰচিলা শাস্ত্ৰ গদ্য পদ্য ছন্দে ।

তাহাক বিচাৰ আমি কৰিয়া প্ৰৱন্ধে ॥৭৪

আপোনাৰ বুদ্ধি অৰ্থ যি মত বুঝিলোঁ ।

সঙ্ক্ষেপ কৰিয়া তাক পদ বিৰচিলোঁ ॥৭৫

সমস্ত ৰসক কোনে জানিবাক পাৰে ।

পক্ষী সব উৰই যেন পখা অনুসাৰে ॥৭৬

কবি সব নিবন্ধয় লোক ব্যৱহাৰে ।

কতো নিজ কতো লম্ভা কথা অনুসাৰে ॥৭৭

দৈৱবাণী নুহি ইটো লৌকিক সে কথা ।

এতেকে ইহাৰ দোষ নলৈবা সৰ্ব্বথা ॥৭৮

ৰামৰ চৰিত্ৰ বুলি তৰিয়া সংসাৰ ।

অলস ত্যজিয়া ৰাম বোলাঁ বাৰে বাৰ ॥৭৯

॥কিষ্কিণ্ডা কাণ্ড সমাপ্ত ॥