এয়াৰ ইণ্ডিয়া ফ্লাইট ১৭১

এয়াৰ ইণ্ডিয়া ফ্লাইট ১৭১ ভাৰতৰ আহমেদাবাদৰ চৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যুক্তৰাজ্যৰ লণ্ডন গেটৱিক বিমানবন্দৰলৈ নিৰ্ধাৰিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যাত্ৰীবাহী বিমান আছিল। ২০২৫ চনৰ ১২ জুন তাৰিখে ভাৰতীয় মান সময় অনুসৰি ১৩:৩৮ বজাত বিমানখন চলোৱা বয়িং ৭৮৭-৮ ড্ৰিমলাইনাৰ বিমানখন উৰণৰ প্ৰায় ৩০ ছেকেণ্ডৰ পিছত আহমেদাবাদৰ মেঘনীনগৰ চুবুৰীৰ বি জে মেডিকেল কলেজৰ হোষ্টেল ব্লকত দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত হয়। বিমানখনত ২৩০জন যাত্ৰী আৰু ১২জন কৰ্মীদল আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ এজন যাত্ৰীহে বাচিল। দুৰ্ঘটনাটোত বিমানখনত থকা ২৪১জন আৰু বিমানৰ বাহিৰৰ কমেও ২৮জন লোক নিহত হয়।

২০১১ চনত বয়িং ৭৮৭ বিমান প্ৰৱৰ্তনৰ পিছত এয়া প্ৰথম মাৰাত্মক দুৰ্ঘটনা আৰু বিমানৰ মেৰামতি অযোগ্য ক্ষতি। মালয়েছিয়া এয়াৰলাইন্স ফ্লাইট ১৭ বিমান দুৰ্ঘটনাৰ পিছত যাত্ৰীৰ মৃত্যুৰ সৈতে হোৱা এয়া প্ৰথম বিমান দুৰ্ঘটনা আৰু ১৯৮৫ চনত এয়াৰ ইণ্ডিয়া ফ্লাইট ১৮২ত বোমা বিস্ফোৰণৰ পিছত এয়াৰ ইণ্ডিয়াৰ প্ৰথমটো বৃহৎ বিমানৰ মেৰামতি অযোগ্য ক্ষতি।

পটভূমি

বিমান

দুৰ্ঘটনাৰ লগত জড়িত বিমানখন এঘাৰ বছৰ পুৰণি বয়িং ৭৮৭-৮ ড্ৰিমলাইনাৰ বিমান আছিল। এই বিমানখন ভিটি-এএনবি হিচাপে পঞ্জীয়ন কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ ক্ৰমিক নম্বৰ ৩৬২৭৯ আছিল। ২০০৫ চনত এয়াৰ ইণ্ডিয়াই এই বিমানখন অৰ্ডাৰ কৰিছিল আৰু ২০১৪ চনৰ জানুৱাৰী মাহত বিমান সংস্থাটোক ডেলিভাৰী কৰা হৈছিল। বিমানখনত জেনেৰেল ইলেক্ট্ৰিক GEnx-1B67 ইঞ্জিন ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। বয়িঙৰ তথ্য অনুসৰি এয়া ৭৮৭ ড্ৰিমলাইনাৰ বিমানৰ প্ৰথম বৃহৎ ক্ষতি।

২০১৩ চনত এয়াৰ ইণ্ডিয়াই গেটৱিক বিমান বন্দৰৰ পৰা বিমান চলাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল আৰু দুৰ্ঘটনাৰ সময়লৈকে ইয়ালৈ সপ্তাহত বাৰবাৰ যাত্ৰা কৰা হৈছিল। ইয়াৰে পাঁচবাৰ আহমেদাবাদলৈ যাত্ৰা কৰিছিল।
আহমেদাবাদ বিমানবন্দৰ জনবহুল আৱাসিক অঞ্চলে আগুৰি আছে।

যাত্ৰী আৰু কৰ্মীদল

অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সঞ্চালকালয় আৰু এয়াৰ ইণ্ডিয়াৰ মতে, বিমানখনত ২৪২জন লোক আছিল: ১১টা শিশু আৰু ২টা কেঁচুৱাকে ধৰি ২৩০ গৰাকী যাত্ৰীৰ লগতে ২জন পাইলট আৰু ১০জন বিমান পৰিচাৰিকা।

যাত্ৰী মেনিফেষ্টত ১৬৯জন ভাৰতীয়, ৫৩জন ব্ৰিটিছ, ৭জন পৰ্তুগীজ আৰু ১জন কানাডিয়ান নাগৰিক আছিল।
যাত্ৰীসকলৰ ভিতৰত গুজৰাটৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী বিজয় ৰূপানীও আছিল।

কেপ্তেইন সুমিত সভাৰৱাল বিমানখনৰ কমাণ্ডাৰ আৰু ক্লাইভ কুণ্ডাৰ বিমানখনৰ প্ৰথম বিষয়া আছিল।

দুৰ্ঘটনা

ফ্লাইট ১৭১ বিমানখনে আহমেদাবাদ বিমানবন্দৰৰ ২৩ নং ৰাণৱেৰ পৰা স্থানীয় সময় অনুসৰি ১৩:৩৮ বজাত (ভাৰতীয় মান সময়; ০৮:০৮ UTC) লণ্ডন গেটৱিকলৈ যোৱাৰ পথত উৰা মাৰে। METARৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি এই সময়ত বতৰ সুস্থিৰ আছিল আৰু দৃশ্যমানতা স্পষ্ট আছিল।

দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হোৱা মেঘনীনগৰ অঞ্চলৰ প্ৰত্যক্ষদৰ্শীয়ে একাধিক বিস্ফোৰণ শুনা বুলি জনায়। তাৰ পিছত বিমানখনে এটা অট্টালিকাত খুন্দা মাৰি সৰি পৰাৰ সময়ত ওচৰৰ ঠাইৰ পৰা ধোঁৱাৰ ডাঠ ঢৌ দেখা গৈছিল। বিমানখন অসামৰিক চিকিৎসালয়ৰ চৌহদত অৱস্থিত বি জে মেডিকেল কলেজৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ হোষ্টেলৰ ভৱনত খুন্দা মাৰে। বিমানখনৰ আংশিকভাৱে অক্ষত ষ্টেবিলাইজাৰ আৰু টেইল কন বা নেজ অংশ দুৰ্ঘটনাৰ পিছত বহুমহলীয়া অট্টালিকাৰ ওপৰত লাগি ধৰে। দুৰ্ঘটনাৰ লগে লগে কেইবাটাও বিস্ফোৰণ সংঘটিত হয়।

উদ্ধাৰ আৰু সাহায্য অভিযান

দুৰ্ঘটনাৰ পিছত আহমেদাবাদৰ অগ্নিনিৰ্বাপক আৰু জৰুৰীকালীন সেৱা বিভাগে বিভিন্ন চহৰ সংমণ্ডলৰ পৰা ইউনিট নিয়োগ কৰে। দুৰ্ঘটনাৰ বিষয়ে নিয়ন্ত্ৰণ কক্ষলৈ ১৩:৪৫ বজাত প্ৰথম ফোন আহিছিল। ইয়াৰ লগে লগে নৰোড়া জিআইডিচিৰ পৰা ততাতৈয়াকৈ দুটা অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ দল প্ৰেৰণ কৰি "ব্ৰিগেড কল" জাৰি কৰা হয়। ১৫ জনতকৈ অধিক লোকৰ অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ কৰ্মচাৰীৰ সৈতে মুঠ ৩৩৭জন অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ লোক, ৬০খন অগ্নিনিৰ্বাপক বাহন আৰু ২০খন পানীৰ ব'জাৰ নিয়োগ কৰা হৈছিল। অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ ২০খন এম্বুলেন্সকে ধৰি একাধিক এম্বুলেন্সক ততাতৈয়াকৈ এই স্থানলৈ লৈ যোৱা হয়। ইয়াৰ লগতে সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনী (BSF)ৰ দুটা দল নিয়োগ কৰা হৈছিল। ধ্বংসাৱশেষ নিষ্কাশন আৰু আহতসকলৰ চিকিৎসাত সহায় কৰিবলৈ ভাৰতীয় সেনাৰ প্ৰায় ১৩০জন জোৱান নিয়োগ কৰা হয়। প্ৰচেষ্টাত সহায় কৰিবলৈ এখন সামৰিক চিকিৎসালয় ষ্টেণ্ডবাই ৰখা হৈছিল। কেন্দ্ৰীয় সংৰক্ষিত আৰক্ষী বাহিনীয়ে (চি আৰ পি এফ) প্ৰায় ১৫০জন জোৱান নিয়োগ কৰাৰ বিপৰীতে ৯০জন লোকৰ তিনিটা ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ প্ৰশমন বাহিনী (এন ডি আৰ এফ) দলক উদ্ধাৰ অভিযানৰ বাবে সংগঠিত কৰা হৈছিল। পশ্চিম ৰেলৱেই দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা দল, ৰেলৱে সুৰক্ষা বাহিনীৰ কৰ্মচাৰীৰ লগতে ছয়জন চিকিৎসক, ২০জন কৰ্মী আৰু সাতখন এম্বুলেন্সৰ চিকিৎসালয়ৰ দলৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।

দুৰ্ঘটনাৰ এঘণ্টাৰ ভিতৰতে জুই নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ সক্ষম হয় যদিও আৰু পাঁচ ঘণ্টা ধৰি উদ্ধাৰ অভিযান অব্যাহত ৰখা হয়। আহমেদাবাদ পৌৰ নিগমৰ কেন্দ্ৰীয় কৰ্মশালাত ১৫৯খন বাহন, ১৫খন আৰ্থমুভাৰ, ৫খন এক্সকেভেটৰ, ২৫খন ট্ৰাক আৰু এটা ৰোলাৰ নিয়োজিত কৰি স্থানৰ পৰা ধ্বংসাৱশেষ পৰিষ্কাৰ কৰা হয়। এএমচিয়ে সাহায্য অভিযানৰ বাবে ১৩০জন অভিযন্তা, ইয়াৰ স্বাস্থ্য বিভাগৰ ১০০ জনতকৈ অধিক কৰ্মীকো মাতি আনি পৌৰসভাৰ চিকিৎসালয়সমূহ জৰুৰীকালীন সাজু হোৱাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। দুৰ্ঘটনাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে বিমানবন্দৰৰ সকলো বিমান কাৰ্য্যকলাপ বন্ধ কৰি দিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত দিনটোৰ পিছৰ সময়ছোৱাত সীমিত ক্ষমতাৰে পুনৰ আৰম্ভ কৰা হয়। চিকিৎসা কৰা চিকিৎসকসকলে কয় যে তেওঁৰ অৱস্থা একাধিক আঘাতৰ সত্ত্বেও বৰ্তমান বিপদৰ আওঁতাৰ বাহিৰত। বিমানখনত থকা তেওঁৰ ভাতৃও বাচি নাথাকিল। ভুক্তভোগীসকলৰ ভিতৰত ২০১৬ চনৰ পৰা ২০২১ চনলৈকে গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰী বিজয় ৰূপানীও আছিল। বিমানখনে আঘাত কৰা হোষ্টেলত থকা কমেও ৫০জন চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ছাত্ৰক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয় আৰু ৪১জন লোক আহত হয়।

তদন্ত

এই দুৰ্ঘটনাৰ তদন্ত ভাৰতৰ বিমান দুৰ্ঘটনা তদন্ত ব্যুৰো (AAIB)ৰ অধীনত চলি আছে। যুক্তৰাজ্যৰ বিমান দুৰ্ঘটনা তদন্ত শাখা
আৰু আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিবহণ সুৰক্ষা ব'ৰ্ডে (NTSB) প্ৰত্যেকেই তদন্তত সহায় কৰিবলৈ এটা দল ভাৰতলৈ পঠিয়াইছিল।

ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰক্ষীয়ে (NSG) দুৰ্ঘটনাস্থলীৰ পৰা দুটা ব্লেক বক্সৰ ভিতৰত এটা উদ্ধাৰ কৰে। ই দুৰ্ঘটনাৰ সঠিক কাৰণ নিৰ্ণয় কৰাত সহায় কৰিব। ১৩ জুনত গুজৰাট সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী দলে (ATS) ধ্বংসাৱশেষৰ পৰা এটা ডিজিটেল ভিডিঅ' ৰেকৰ্ডাৰ (DVR) উদ্ধাৰ কৰে। কেইঘণ্টামানৰ পাছত তদন্তকাৰীয়ে দ্বিতীয়টো ব্লেক বক্স— বিমানখনৰ ডিজিটেল ফ্লাইট-ডাটা ৰেকৰ্ডাৰ (ডিএফডিআৰ)ৰ সন্ধান পায়।

ভাৰতৰ বিমান কৰ্তৃপক্ষ অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সঞ্চালকালয় (DCGA) আৰু এয়াৰ ইণ্ডিয়াইও এই দুৰ্ঘটনাৰ তদন্ত আৰম্ভ কৰে। ১৩ জুনত ডিজিচিএই ১৫ জুনৰ পৰা বিমান সংস্থাটোৰ সমগ্ৰ বয়িং ৭৮৭ বিমানৰ প্ৰস্থানৰ পূৰ্বে অতিৰিক্ত কাৰিকৰী পৰিদৰ্শনৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।

প্ৰতিক্ৰিয়া

ঘৰুৱা প্ৰতিক্ৰিয়া

প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে এক্সত শোক প্ৰকাশ কৰে।

এই কাণ্ডৰ পিছত গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহে গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ভূপেন্দ্ৰ পেটেলৰ সৈতে কথা পাতিছিল। পেটেলে কয় যে বিষয়াসকলক "তাৎক্ষণিক উদ্ধাৰ আৰু সাহায্য অভিযান" চলাবলৈ আৰু "যুদ্ধৰ ভিত্তিত" ব্যৱস্থা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে। বিৰোধী নেতা ৰাহুল গান্ধীয়ে শোক প্ৰকাশ কৰি শীঘ্ৰে সাহায্য প্ৰদান কৰিবলৈ অনুৰোধ জনায়।

আন্তৰ্জাতিক প্ৰতিক্ৰিয়া

এই ঘটনাত শোক প্ৰকাশ কৰা ৰাষ্ট্ৰ আৰু চৰকাৰৰ মুৰব্বীসকলৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী কিয়েৰ ষ্টাৰমাৰ, ৰজা তৃতীয় চাৰ্লছ আৰু ৰাণী কেমিলা, কানাডাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী মাৰ্ক কাৰ্নি, আৰু পৰ্তুগীজ প্ৰধানমন্ত্ৰী লুইছ মণ্টেনেগ্ৰো। ব্ৰিটেইনৰ বৈদেশিক কাৰ্যালয়ে ভাৰত আৰু ব্ৰিটেইনত সংকটকালীন দলৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।

লণ্ডনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব টেষ্ট চেম্পিয়নশ্বিপৰ ফাইনেলৰ সময়ত অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ক্ৰিকেট খেলুৱৈসকলে দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত লোকসকলক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।

কোম্পানীসমূহৰ প্ৰতিক্ৰিয়া

এয়াৰ ইণ্ডিয়াৰ অধ্যক্ষ নটৰাজন চন্দ্ৰশেখৰনে ফ্লাইট ১৭১ বিমানখন “মৰ্মান্তিক দুৰ্ঘটনা”ত পতিত হোৱা বুলি উল্লেখ কৰি ক্ষতিগ্ৰস্তসকলৰ প্ৰতি “গভীৰ শোক” প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ কয় যে বিমান সংস্থাটোৰ গুৰুত্ব হৈছে ভুক্তভোগী আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালক সহায় কৰা, জৰুৰীকালীন দলসমূহক সহায় কৰা আৰু পৰীক্ষিত আপডেট প্ৰদান কৰা। তথ্য বিচৰাসকলৰ বাবে এটা জৰুৰীকালীন কেন্দ্ৰ আৰু সহায়ক দল সক্ৰিয় কৰা হৈছে। দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত বিমানখনৰ সৈতে মিল থকা ৭৮৭-৮ বিমান এয়াৰ ইণ্ডিয়া বিমানখনে দিল্লীৰ পৰা পেৰিছ–চিডিজিলৈ উৰা মাৰিছিল। বিমান সংস্থাটোক সংকটৰ সময়ত সহায় কৰিবলৈ ইয়াক দিল্লীলৈ ওভতাই অনা হৈছিল। বয়িঙৰ চিইঅ' কেলি অৰ্টবাৰ্গে এইবাৰৰ পেৰিছ এয়াৰ শ্ব'ত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পৰিকল্পনা বাতিল কৰি নিহতসকলৰ প্ৰতি সমবেদনা জ্ঞাপন কৰে। অৰ্টবাৰ্গে কয় যে তেওঁ দুৰ্ঘটনাস্থলীত তদন্তকাৰীসকলক সহায় কৰিবলৈ বিশেষজ্ঞৰ এটা দলো পঠিয়াব।

দুৰ্ঘটনাৰ দিনা এয়াৰ ইণ্ডিয়াৰ মূল কোম্পানী টাটা গ্ৰুপে নিহত যাত্ৰীসকলৰ পৰিয়ালক প্ৰতিজন ব্যক্তিক ₹১ কোটি (১ লাখ ২০ হাজাৰ মাৰ্কিন ডলাৰ) ক্ষতিপূৰণ দিয়াৰ লগতে আহত যাত্ৰীসকলৰ চিকিৎসাৰ খৰচো বহন কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে।

বয়িঙে কয় যে তেওঁলোকে প্ৰাৰম্ভিক প্ৰতিবেদনসমূহৰ বিষয়ে অৱগত আৰু তথ্যৰ মূল্যায়ন কৰি আছে। এই বিপৰ্যয়ৰ পিছত কোম্পানীটোৰ ষ্টক ফ্যুচাৰৰ মূল্য প্ৰায় ৯% হ্ৰাস পায়। বিমানখনৰ ইঞ্জিন নিৰ্মাণ কৰা জি ই এৰ'স্পেছে কয় যে তেওঁলোকে ভাৰতলৈ এটা দল প্ৰেৰণ কৰি ককপিটৰ তথ্য বিশ্লেষণ কৰিব। বয়িঙে দুৰ্ঘটনাৰ তদন্তত সহায় কৰিবলৈ আহমেদাবাদলৈ বিশেষজ্ঞ পঠিয়াইছিল।

টোকা

তথ্য উৎস

শ্ৰেণী:বিমান দুৰ্ঘটনা