জটায়ুৰ মৃত্যুত সম্পাতিৰ শোক

২৫ অধ্যায়

জটায়ুৰ মৃত্যুত সম্পাতিৰ শোক ।

দুলৰি ।

এহি মতে পাছে,       কান্দিয়া সম্পাতি,

কিছু সন্ধুক্ষণ ভৈলা ।

অঙ্গদ প্ৰমুখ্যে,       বানৰ গণত,

কথা কহিবাক লৈলা ॥১

জানিলো আমাৰ,       মহাভাগ্য ভৈল,

দেখিলোঁ ৰামসেনাক ।

আমাৰ পূৰ্ব্বৰ,       কাহিনী কহওঁ,

শুনিয়োক সবে তাক ॥২

গৰুড়ৰ পুত্ৰ,       জটায়ু সম্পাতি,

সহোদৰ দুই ভাই ।

জানিবা স্বৰূপে,       এক খান দ্বীপে,

দুয়োহন্তে লৈলোঁ ঠাই ॥৩

দ্বীপৰ নিমিত্তে,       দুহানো দুৰ্ঘোৰ,

কন্দল ভৈল অপাৰ ।

পূৰ্ব্বে নুগুনিলোঁ,       আপুনি চিন্তিলোঁ,

দুয়ো আপোনাৰ মাৰ ৪

বসিয়া অজস্ৰ,       আঠাইশ সহস্ৰ,

ঋষি তপ কৰে যথা ।

অনন্তৰে দুয়ো,       ভাই দন্দ কৰি,

লৰিয়া গৈলোঁহো তথা ॥৫

দুভায়ো বচন,       বুলিলোঁ তেখন,

শুনিয়োক ঋষিগণ ।

শীৰ্ঘ্ৰে কহিয়োক,       দুভাইৰ মাজত,

বলৱন্ত কোন জন ॥৬

হেন বাণী শুনি,       যত মহামুনি,

সবাৰে মনত ভয় ।

যাক ছোট কৰোঁ,       সেহিজনে আসি,

ধৰিয়া খাইবে নিশ্চয় ॥৭

সবেও বোলন্ত,       তেবেসে কহিবোঁ,

দুইৰো পৰাক্ৰম জানি ।

এহি মতে মনে,       গুণি সাৰ কৰি,

সবে বুলিলন্ত বাণী ॥৮

ওপৰক হাত,       তুলি ঋষিসবে,

আমৰা দুইক দেখান্ত ।

দেখিয়োক দুয়ো-       ভাই সূৰ্য্য দেৱ,

ৰথে চড়ি লৰি যান্ত ॥৯

আগ হুয়া গৈয়া,       ইহান ৰথক,

পাৰহ যদি ছুইবাক ।

দুহানো মাজত,       বলতো অধিক,

সবহি বোলোহোঁ তাক ॥১০

হেন শুনি তেতি-       ক্ষণে দুয়ো ভাই,

কৰিলোঁ শীঘ্ৰে উৰাৱ ।

বৃক্ষ ছন্ন হয়,       শিখৰ খসয়,

লাগিয়া পাখাৰ ৰাৱ ॥১১

আতি ঋষাঋষি,       কৰি হিসাহিসি,

চলি যাওঁ দুই ভাই ।

আমাক দেখিয়া,       আদিত্য দেৱতা,

থাকিলা ৰথ ৰহাই ॥১২

কহিৰ পৰম,       দুষ্ট দুই পক্ষী,

আসে মোৰ অপঘাতে ।

কৰিয়া ক্ৰোধক,       অগ্নিৰ শৰক,

হানিলন্ত ধৰি হাতে ॥১৩

তিলেকো নাপেক্ষি,       অগ্নিশৰ দেখি,

জটায়ু গৈলেক ডৰি ।

ভয়ে তৰসিল,       শৰনে পশিল,

মোৰ চৰণত ধৰি ॥১৪

অনেক কাৰ্পণ্য,       কৰিয়া আমাক,

বুলিলেক প্ৰিয় ভাৱ ।

সোদৰক মহা-       আতুৰ দেখিয়া,

মোৰ নসহিল গাৱ ॥১৫

শুনিয়োক প্ৰাণ,       দাদা হেৰ মই,

বোলোঁ কৰি অঙ্গীকাৰ ।

তোমাৰ গাৱৰ,       পাখা যেবে নাসে,

যোগাইবোঁ আমি আধাৰ ॥১৬

হেন শুনি জটা-       য়ুক পাছ কৰি,

মেলি দিলোঁ দুই পাখা ।

অগ্নিশৰে মোৰ,       পাখা পুৰি গৈল,

ভৈয়াই ভৈগৈল ৰক্ষা ॥১৭

পাথি দগ্ধ হই,       অনন্তৰে মই,

পৰিলোহোঁ পৰ্ব্বতত ।

শৰীৰত বৰ,       পীড়াক লভিলোঁ,

মোৰ শ্ৰুতি ভৈল হত ॥১৮

পাছে কতো দিনে,       সন্ধুক্ষণ হুয়া,

পৰ্ব্বতে বসিয়া ৰৈলোঁ ।

কত ভাগ্য বশে,       অগস্তি ঋষিক,

মই দৰশন ভৈলোঁ ॥১৯

কাৰুণ্য কৰিয়া,       বুলিলোঁ মোহোৰ,

বচন শুনিয়ো ঋষি ।

তুমি সৰ্ব্বজান,       জীৱন মৰণ,

কৈয়ো মোৰ বিমৰিষি ॥২০

শুনি হাসি পাছে,       অগস্তি বুলিলা,

মোহোৰ মুখক চাই ।

গৰুড়ৰ পুত্ৰ,       শুনিয়ো সম্পাতি,

তোমাৰ মৰণ নাই ॥২১

এতিক্ষণে এহি,       স্থানে থাকা বসি,

হাজাৰ মান বত্সৰ ।

যতকালে পাখা,       নতো গজে মানে,

তোমাৰ ইটো গাৱৰ ॥২২

দশৰথ গৃহে,       অযোধ্যাত হৰি,

হুয়া ৰাম অৱতাৰ ।

সন্তক পালিবা,       দুষ্টক নাশিবা,

খণ্ডিবা ভূমিৰ ভাৰ ॥২৩

তাহানে ভাৰ্য্যাকে,       সীতাক হৰিয়া,

নিবেক ৰাজা ৰাৱণে ।

সীতাক খুজিতে,       ৰাম সেনাগণে,

আসিবেক এহি থানে ॥২৪

বালীৰ তনয়,       অঙ্গদ কুমাৰ,

বীৰ গনিতাতো সাৰ ।

যতেক কটক,       ভালুক বানৰ,

তেন্তে পাইবে অধিকাৰ ॥২৫

তাসম্বাৰ আগে,       কহিবি সকলে,

তোহোঁৰ বৃত্তান্ত কথা ।

তেক্ষণে খণ্ডিব,       তোহোঁৰ যতেক,

শৰীৰ দুঃখ ব্যথা ॥২৬

তোহোৰ যতেক,       নব্বৈ কোটি পাখা,

গজিয়া হৈব সম্পূৰ্ণ ।

এহি বুলি মোক,       মহা ঋষি পাছে,

গৈলা চলি তপোবন ॥২৭

ঋষিৰ বচনে,       জানিলোঁ নিশ্চয়,

মোহোৰ মৰণ নাই ।

কিন্তু বৰ দুখ,       হৈল আসি মোৰ,

আহাৰ পানী নপাই ॥২৮

ভাইয়ো এৰি মোক,       কৈকবা গৈলেক,

পুত্ৰো মোৰ নজানয় ।

অনন্তৰে মুণ্ড,       তুলিয়া দেখিলোঁ,

আসিল মোৰ তনয় ॥২৯

মোহোৰ অৱস্থা,       দেখি পুত্ৰে পাছে,

কৰিল বৰ বিলাপ ।

স্বস্থ হুয়া বোলে,       আহাৰক লাগি,

চিন্তা নকৰিবা বাপ ॥৩০

তোমাৰ আগত,       স্বৰূপ বচন,

বোলোঁ কৰি অঙ্গীকাৰ ।

নিতে সাত ঘটি,       বেলা হৈলে পিতৃ,

যোগাইবোঁ আনি আধাৰ ॥৩১

পুত্ৰ ভৈলে তাৰ,       পিতৃৰ সুশ্ৰূষা,

অৱশ্যে কৰিব লাগে ।

এতেকে তোমাক,       আধাৰ যোগাইবে,

পাইলোঁ আসি বৰ ভাগে ॥৩২