হাৰমনিয়াম

]] শৈলীৰ বিনা ব্ৰেণ্ডৰ ভাৰতীয় হাৰমনিয়াম, সহজে পৰিবহণৰ বাবে বিল্ট-ইন ছুটকেছৰ সৈতে আৰু ৯টা বায়ু ষ্টপ নব (২, ৪, ৬, ৮ নম্বৰ ষ্টপ ড্ৰ’ন)।
]], নেপালত সংগীতজ্ঞসকলে তবলা আৰু হাৰমনিয়াম বজাইছে।
ভাৰতীয় হাৰমনিয়াম, হাতৰ হাৰমনিয়াম, সংবাদিনী, পেটী ("বাকচ"), বা ৱাজা, প্ৰায়ে কেৱল হাৰমনিয়াম বুলি কোৱা হয়, এটা সৰু আৰু সুবিধাজনক হাতেৰে পাম্প কৰা ৰীড অৰ্গান যি ভাৰতীয় উপমহাদেশত অতি জনপ্ৰিয়। ইয়াৰ ধ্বনি একৰ্ডিয়ন বা অন্য বেল’ছ চালিত ফ্ৰী-ৰীড এৰোফোনৰ দৰে। ১৯শ শতিকাত ভাৰতত বিভিন্ন ধৰণৰ ইউৰোপীয় হাৰমনিয়াম আৰু ৰীড-অৰ্গান আহিছিল, কিছুমান মিছনেৰীয়ে আনিছিল। সময়ৰ সৈতে, ইউৰোপীয়সকলে সৰু হাৰমনিয়াম ডিজাইন কৰিছিল, যেনে গাইড-চাণ্ট, য’ত হাতেৰে পাম্প কৰা বেল’ছ আছিল।
ভাৰতীয় কাৰিকৰসকলে ইউৰোপীয় ডিজাইনৰ ভিত্তিত এটা বহুত সৰু যন্ত্ৰ তৈয়াৰ কৰিছিল, যি মজিয়াত ৰখি বজাব পৰা যায় আৰু বাঁওহাতেৰে বেল’ছ পাম্প কৰা হয়। অন্যান্য উপাদান যোগ কৰা হৈছিল, যেনে ড্ৰ’ন ষ্টপৰ সংযোজন (ভাৰতীয় সংগীতত ড্ৰ’নৰ ব্যৱহাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ)। এই যন্ত্ৰটো অতি সোনকালে জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল: ই লঘু আৰু সুবিধাজনক, নিৰ্ভৰযোগ্য, শিকিবলৈ সহজ আৰু এটা সমৃদ্ধ ধ্বনি উৎপন্ন কৰিছিল। দ্বাৰকানাথ ঘোষ দ্বাৰকিন কোম্পানীৰ এজন প্ৰথম উদ্ভাৱক হিচাপে গণ্য হয়। আৰু ঘোষে ইয়াক পৰিৱৰ্তনৰ উদ্যোগ লৈছিল। কিছুমান মডেলত এটা অষ্টক কাপলাৰ থাকে, এটা পদ্ধতি যিয়ে এটা ৰীড ভাল্ভক আন এটা নোটৰ সৈতে সংযোগ কৰে (সাধাৰণতে একে নোট এটা অষ্টক ওপৰত বা তলত)।
মানক হাৰমনিয়ামৰ উপৰি, হাৰমনিয়াম কেইবাটাও ভিন্ন আকাৰত আহে, আৰু তাৰ ফলত, ইয়াৰ ধ্বনি নিৰ্মাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ভিন্ন হয়। সৰু নিৰ্মাণত কীৰ সংখ্যা কম হ’ব পাৰে। মানক সংখ্যা হৈছে ৪২ কীৰ কীব’ৰ্ড, কিন্তু সৰু সংস্কৰণত ৩৯ বা ৩২ কী থাকিব পাৰে। সৰু মডেলবোৰ অলপ ভিন্ন ডিজাইনত নিৰ্মিত হ’ব পাৰে, বা ইহঁত ক্লাছিক ডিজাইনৰ সৰল সৰু সংস্কৰণ হ’ব পাৰে। সৰু মডেলত সাধাৰণতে কম সাসটেইন থাকে আৰু ধ্বনি কম পূৰ্ণ হয়, যিহেতু ধ্বনি বাকচটো যথেষ্ট সৰু।
আন এটা বিৰল আৰু অধিক খৰচী ধৰণৰ হাৰমনিয়াম হৈছে ২২ শ্ৰুতি (২২ মাইক্ৰ’টোন) হাৰমনিয়াম। এইবোৰ বিশেষভাৱে ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ বাবে ব্যৱহৃত হয় কাৰণ ই ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতত ব্যৱহৃত ২২টা মাইক্ৰ’টোনৰ প্ৰতিলিপি কৰিব পাৰে, যি অন্য মডেলবোৰে কৰিব নোৱাৰে।

ব্যৱহাৰ

]]ত কাৱালী গায়কসকল

]] ভক্তি ফেষ্ট ৱেষ্টত ২০১৪ত
হাৰমনিয়াম ভাৰতীয়, পাকিস্তানী, আৰু বাংলাদেশী সংগীতৰ বহুতো ধাৰাত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ যন্ত্ৰ। ই দক্ষিণ এছিয়াৰ বহুতো সংগীতৰ ধাৰাত ব্যৱহৃত হয় য’ত আছে উত্তৰ ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ধৰণ যেনে ধ্ৰুপদ আৰু খেয়াল, ছুফী মুছলিম কাৱালী সংগীত, হিন্দু আৰু শিখ ভক্তিমূলক (ভক্তি) সংগীত (ভজন আৰু কীৰ্তন), লগতে লোকসংগীত, ফিল্মী সংগীত (ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সংগীত), গজল, গীত, ধমৰ, থুমৰী, আৰু শবদ।
বেছিভাগ ধাৰাত, ভাৰতীয় হাৰমনিয়াম সাধাৰণতে কিছুমান তাল যন্ত্ৰৰ সৈতে সংগত কৰা হয় যিয়ে সংগীতৰ তাল প্ৰদান কৰে, যেনে তবলা, ঢোলক, তাল, বা মৃদঙ্গম।
প্ৰায় সকলো কাৱাল গায়কে সংগীতৰ সংগতৰ বাবে হাৰমনিয়াম ব্যৱহাৰ কৰে। বিখ্যাত পাকিস্তানী সংগীতজ্ঞ যেনে নুছৰত ফতেহ আলি খান (১৯৪৮–১৯৯৭) আৰু আজিজ মিয়াঁ (১৯৪২–২০০০)ৰদ্বাৰা কাৱালী সংগীতৰ ধাৰাটো জনপ্ৰিয় হোৱাৰ ফলত ই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াক উত্তৰ ভাৰত আৰু মহাৰাষ্ট্ৰৰ কিছু অংশত পেটী (শাব্দিকভাৱে, বাকচ) বুলিও কোৱা হয়, য’ত ই মাৰাঠী কীৰ্তনত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহৃত হয়।
ভাৰতীয় হাৰমনিয়াম ২০শ শতিকাত ভাৰতীয় ধৰ্মৰ পশ্চিমলৈ বিস্তাৰৰ সময়ত পশ্চিমীয়া বিশ্বত আহিছিল। ইণ্টাৰনেচনেল ছ’চাইটি ফৰ কৃষ্ণ কনচাছনেছ (ইস্কন) আৰু যোগী ভজনৰ ৩এইচঅ’ৰ দৰে ভাৰতীয় ধৰ্মীয় আন্দোলনে ভাৰতীয় ভক্তিমূলক কীৰ্তন পশ্চিমলৈ আনিছিল, য’ত হাৰমনিয়ামৰ ব্যৱহাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। পশ্চিমীয়া কীৰ্তন গায়ক যেনে কৃষ্ণ দাস, জয় উত্তল, আৰু স্নাতম কৌৰ নতুন যুগ আৰু যোগ উপসংস্কৃতিত বিশেষকৈ বিখ্যাত হাৰমনিয়াম বাদক হৈ পৰিছে।

উল্লেখ

বাহিৰৰ সংযোগ

হাৰমনিয়ামৰ ওপৰত ভাৰতীয় যন্ত্ৰৰ পৃষ্ঠা

Category:Keyboard instruments
Category:Organs (music)
Category:Sets of free reeds