পৃথিৱী

পৃথিৱী হৈছে মানুহসহ কোটি কোটি প্ৰজাতি জীৱৰ আবাসস্থল। ই এটা মধ্যমীয়া আকাৰৰ গ্ৰহ। সূৰ্যৰ পৰা দূৰত্ব অনুসাৰে পৃথিৱীৰ স্থান তৃতীয়। সূৰ্যৰ পৰা ইয়াৰ গড় দূৰত্ব ১৪.৯৬ কোটি কিলোমিটাৰ। লেটিন ভাষাত এই গ্ৰহৰ নাম টেৰা (Terra)। পৃথিৱীৰ নিজ কক্ষত আৱৰ্তন কৰিবৰ বাবে ২৩ ঘণ্টা ৫৬ মিনিট ৪.০১ ছেকেণ্ড সময় লয়। পৃথিৱীৰ এই আহ্নিক গতিৰ ফলত পৃথিৱীত দিন আৰু ৰাতি হয়। আনহাতে ই সূৰ্যৰ চাৰিওফালে এপাক ঘূৰিবলৈ ৩৬৫ দিন ৬ ঘণ্টা ৯ মিনিট ১০ ছেকেণ্ড সময় লয়। পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠভাগ টান শিলেৰে গঠিত যদিও তাৰ ওপৰত মাটি আৰু পানী পোৱা যায়। এই শিলৰ খোলাটোৰ তলত পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰভাগ ক্ৰমান্বয়ে তপত। পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডলত যথেষ্ট পৰিমাণে অক্সিজেন পোৱা যায়। তদুপৰি কাৰ্বন ডাই অক্সাইড জলীয় বাষ্প আৰু আন আন গেছো পোৱা যায়। সৌৰজগতৰ আটাইবোৰ গ্ৰহৰ ভিতৰত কেৱল পৃথিৱীতে জীৱ আছে। চন্দ্ৰ পৃথিৱীৰ একমাত্ৰ উপগ্ৰহ। পৃথিৱী হৈছে জীৱন সম্ভৱ হোৱা বৰ্তমানলৈকে জনা একমাত্ৰ গ্ৰহ, আৰু ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যবোৰ বহুতো বৈজ্ঞানিক অনুসন্ধানৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। ই সৌৰজগতত তৃতীয় গ্ৰহ; ই আটাইতকৈ ডাঙৰ ভূত্বকীয় গ্ৰহ (terrestrial planet) আৰু ই পঞ্চম বৃহৎ গ্ৰহ। ইয়াৰ আটাইতকৈ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ জলবায়ু হৈছে ইয়াৰ দুই মেৰু অঞ্চল, দুটা তুলনামূলকভাৱে শীতোষ্ণ অঞ্চল, আৰু এটা বহল অক্ষীয় নাতিশীতোষ্ণ আৰু অৰ্ধ নাতিশীতোষ্ণ অঞ্চল।

৪৫৪ কোটি বছৰ আগে পৃথিৱী গঠিত হৈছিল। এক বিলিয়ন বছৰৰ ভিতৰত পৃথিৱীৰ বুকুত প্ৰাণৰ আৱিৰ্ভাব ঘটে৷ পৃথিৱীৰ জৈবমণ্ডল এই গ্ৰহৰ বায়ুমণ্ডল আৰু অন্যান্য অজৈৱিক অৱস্থাবোৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন আহিছে। ইয়াৰ ফলত এফালে যেনেকৈ বায়ুজীবী জীবজগতৰ বংশবৃদ্ধি ঘটিছে, আনফালে তেনেকৈ অ'জন স্তৰ গঠিত হৈছে। পৃথিৱীৰ চুম্বক ক্ষেত্ৰৰ লগত একেলগে এই অ'জন স্তৰে ক্ষতিকৰ সৌৰ বিকিৰণৰ গতিৰোধ কৰি গ্ৰহৰ বুকুত প্ৰাণৰ বিকাশ ঘটাৰ পথ প্ৰশস্ত কৰে। পৃথিৱীৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু ইয়াৰ ভূতাত্ত্বিক ইতিহাস আৰু কক্ষপথ প্ৰাণৰ অস্তিত্ব ৰক্ষাৰ সহায়ক হৈছে। মনে কৰা হৈছে, আৰু ৫০ কোটি বছৰ পৃথিৱী প্ৰাণধাৰণৰ সহায়ক অৱস্থাত থাকিব।

পৃথিৱীৰ উপৰিভাগ একাধিক কঠিন স্তৰত বিভক্ত। এইবোৰক ভূত্বকীয় পাত বোলা হয়। কোটি কোটি বছৰ ধৰি এইবোৰ পৃথিৱীৰ উপৰিভাগত আছে। পৃথিৱীতলৰ প্ৰায় ৭১% লৱণযুক্ত জলৰ মহাসাগৰৰ দ্বাৰা আবৃত। অৱশিষ্টাংশ গঠিত হৈছে মহাদেশ আৰু অসংখ্য দ্বীপৰ দ্বাৰা। স্থলভাগতো আছে অজস্ৰ হ্ৰদ আৰু পানীৰ অন্যান্য উৎস। এইবোৰৰ দ্বাৰাই গঠিত হৈছে বিশ্বৰ জলমণ্ডল। জীৱনধাৰণৰ বাবে অত্যাৱশ্যকীয় তৰল পানী এই গ্ৰহৰ ভূত্বকৰ কোনো ঠাইতে সমভাৰ অৱস্থাত পোৱা নাযায়। পৃথিৱীৰ ভৌগোলিক মেৰু সদায়ে কঠিন বৰফ বা সামুদ্ৰিক বৰফেৰে আবৃত থাকে। পৃথিৱীৰ অভ্যন্তৰভাগ সৰ্বদা ক্ৰিয়াশীল। এই অংশ এক আপেক্ষিকভাবে কঠিন মেণ্টেলৰ শকত স্তৰ, এক তৰল বহিঃকেন্দ্ৰ আৰু এক কঠিন লৌহ অন্তঃকেন্দ্ৰৰ দ্বাৰা গঠিত।

মহাবিশ্বৰ অন্যান্য বস্তুৰ সৈতে পৃথিৱীৰ সম্পৰ্ক বিদ্যমান। বিশেষকৈ সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰৰ সৈতে এই গ্ৰহৰ বিশেষ সম্পৰ্ক আছে। বৰ্তমানে পৃথিৱী নিজ কক্ষপথত প্ৰায় ৩৬৫.২৬ সৌৰদিনত বা এক নক্ষত্ৰ বৰ্ষত সূৰ্যক প্ৰদক্ষিণ কৰে। পৃথিৱী নিজ অক্ষৰ ৬৬.১/২ ডিগ্ৰী কোণত হালি আছে। ইয়াৰ ফলত এক বিষুৱীয় বছৰ (৩৬৫.২৪ সৌৰদিন) সময়কালৰ ভিতৰত এই বিশ্বৰ বুকুত ঋতু পৰিৱৰ্তন ঘটি থাকে। পৃথিৱীৰ একমাত্ৰ বিদিত প্ৰাকৃতিক উপগ্ৰহ হল চন্দ্ৰ। ৪.৩৫ বিলিয়ন বছৰ আগত ই পৃথিৱীক প্ৰদক্ষিণ কৰা আৰম্ভ কৰিছিল। চন্দ্ৰৰ গতিৰ ফলতেই পৃথিৱীত সামুদ্ৰিক জোৱাৰ−ভাঁটা হয় আৰু পৃথিৱীৰ কক্ষৰ ঢাল সুস্থিত থাকে। চন্দ্ৰৰ গতিয়ে ধীৰে ধীৰে পৃথিৱীৰ গতিক কমাই আনিছে। ৩.৮ বিলিয়নৰ পৰা ৪.১ বিলিয়ন বছৰৰ ভিতৰত পৰৱৰ্তী মহাসংঘৰ্ষৰ সময়ত একাধিক গ্ৰহাণুৰ সৈতে পৃথিৱীৰ সংঘৰ্ষত গ্ৰহৰ উপৰিভাগৰ পৰিৱেশৰ উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন সাধিত হৈছিল।

গ্ৰহৰ খনিজ সম্পদ আৰু জৈৱ সম্পদ উভয়ই মানৱজাতিৰ জীৱনধাৰণৰ বাবে অপৰিহাৰ্য।

]] boundaries.

পৃথিৱীৰ খোলাটোত থকা বিভিন্ন মৌলৰ পৰিমাণ

মৌল
পৰিমাণ
ছালফাৰ
০.০০৬ শতাংশ
মেংগানিজ
০.০০৯ শতাংশ
কাৰ্বন
০.০০৯ শতাংশ
ফছফৰাছ
০.১২ শতাংশ
হাইড্ৰ’জেন
০.১৪ শতাংশ
থ’ৰিয়াম
০.৬২ শতাংশ
মেগনেছিয়াম
২.০৭ শতাংশ
পটেছিয়াম
২.৫৮ শতাংশ
ছ’ডিয়াম
২.৪৩ শতাংশ
কেলছিয়াম
৩.৬৪ শতাংশ
আয়ৰন
৫.০৬ শতাংশ
এলুমিনিয়াম
৮.০৭ শতাংশ
ছিলিকন
২৭.৬১ শতাংশ
অক্সিজেন
৪৬.৪৬ শতাংশ

ব্যুৎপত্তি

আধুনিক ইংৰাজী শব্দ Earth মধ্য ইংৰাজী ৰ জৰিয়তে, সঘনাই . ইয়াৰ লগত সম্পৰ্কীয় শব্দ আছে প্ৰতিটো জাৰ্মানিক ভাষা, আৰু ইয়াৰ পূৰ্বপুৰুষৰ মূল *erþō হিচাপে পুনৰ্গঠন কৰা হৈছে। ইয়াৰ প্ৰাচীন প্ৰমাণপত্ৰত eorðe শব্দটো লেটিন আৰু গ্ৰীক γῆৰ বহুতো অৰ্থ অনুবাদ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল gē: মাটি, ইয়াৰ মাটি, শুকান ভূমি, মানৱ জগত, জগতৰ পৃষ্ঠভাগ (সাগৰকে ধৰি), আৰু গ্ল'ব নিজেই। ৰোমান Terra/Tellūs আৰু গ্ৰীক Gaia ৰ দৰেই, পৃথিৱী হয়তো ব্যক্তিগত দেৱী জাৰ্মানিক পৌত্তলিকতা: শেষৰ ফালে নৰ্চ পৌৰাণিক কাহিনী Jörð ("পৃথিৱী"), এগৰাকী দৈত্যক প্ৰায়ে থৰৰ মাতৃ হিচাপে দিয়া হয়]।

প্ৰাকৃতিক ইতিহাস

গঠন

]]ৰ আদি গ্ৰহ ডিস্কৰ ২০১২ চনৰ এটা কলাত্মক ছাপ য'ৰ পৰা পৃথিৱী আৰু অন্যান্য সৌৰজগত শৰীৰ গঠন হৈছিল

সৌৰজগতত পোৱা আটাইতকৈ পুৰণি পদাৰ্থৰ তাৰিখ Ga (কোটি কোটি বছৰ) আগৰ। এই উৎসসমূহৰ পৰা ঘনীভূত মহাসাগৰলৈ যোৱা জলীয় বাষ্প, গ্ৰহাণু, আদিগ্ৰহ আৰু ধুমকেতুৰ পৰা পানী আৰু বৰফৰ দ্বাৰা বৃদ্ধি কৰা। s. এই মডেলত বায়ুমণ্ডলীয় সেউজগৃহ গেছই মহাসাগৰসমূহক... নতুনকৈ গঠন হোৱা সূৰ্য্যৰ মাত্ৰ ৭০% আছিল ইয়াৰ বৰ্তমানৰ উজ্জ্বলতা]।]]

পৃথিৱীৰ গলিত বাহিৰৰ স্তৰটোৱে ঠাণ্ডা কৰাৰ লগে লগে ইয়াক গঠিত প্ৰথম কঠিন খোলা, যিটো গঠনত মেফিক বুলি ভবা হয়। প্ৰথম মহাদেশীয় খোলা, যিটো গঠনত অধিক ফেলচিক আছিল, এই মেফিক খোলাৰ আংশিক গলনাংকৰ ফলত গঠিত হৈছিল। শস্যৰ উপস্থিতি Eoarchean পলসুৱা শিল ৰ হেডিয়ান যুগৰ খনিজ জিৰকন ৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে অন্ততঃ কিছুমান ফেলচিক খোলাৰ অস্তিত্ব , পৃথিৱী গঠনৰ পিছতহে । আৰু তাৰ পিছত Pleistocene ৰ সময়ত ৰ বিষয়ে তীব্ৰতৰ কৰা হয়। উচ্চ- আৰু মধ্য-অক্ষাংশ অঞ্চলসমূহে তেতিয়াৰ পৰাই হিমবাহ আৰু গলি যোৱাৰ বাৰে বাৰে চক্ৰৰ সন্মুখীন হৈছে, প্ৰায় প্ৰতি ২১,০০০, ৪১,০০০ আৰু ১০০,০০০ বছৰৰ মূৰে মূৰে পুনৰাবৃত্তি হয়।

জীৱন আৰু বিৱৰ্তনৰ উৎপত্তি

ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াৰ ফলত প্ৰায় চাৰি বিলিয়ন বছৰৰ আগতে প্ৰথম স্ব-প্ৰতিলিপিকৰণ অণুৰ সৃষ্টি হৈছিল। ডেৰ বিলিয়ন বছৰৰ পাছত সকলো বৰ্তমানৰ জীৱনৰ শেষ সাধাৰণ পূৰ্বপুৰুষৰ জন্ম হয়। ডাঙৰ কোষৰ ভিতৰত সৰু কোষৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ ফলত জটিল কোষৰ বিকাশ ত eukaryotes বুলি কোৱা হয়। জৈৱজনিত গ্ৰাফাইট ৩.৭ বিলিয়ন বছৰীয়া [ [metasediment]]ary শিল পশ্চিম গ্ৰীণলেণ্ড, আৰু বায়টিক material পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ৪.১ বিলিয়ন বছৰীয়া শিলত পোৱা গৈছে। পৃথিৱীৰ জীৱনৰ প্ৰাচীন প্ৰত্যক্ষ প্ৰমাণ ৩.৪৫ বিলিয়ন বছৰীয়া অষ্ট্ৰেলিয়ান microorganisms.
]], eon ৰ ওপৰত এজন শিল্পীৰ ছাপ, য'ত ঘূৰণীয়া [[stromatolite] ]s, যিবোৰ কোটি কোটি বছৰৰ আগৰ প্ৰাৰম্ভিক অক্সিজেন উৎপাদনকাৰী জীৱৰ ৰূপ। পৰৱৰ্তী গধুৰ বোমাবৰ্ষণ, পৃথিৱীৰ খোলা ঠাণ্ডা হোৱাৰ পিছত, ইয়াৰ পানী সমৃদ্ধ বন্যাৰ্ত পৃষ্ঠ মহাদেশ আৰু আগ্নেয়গিৰি দ্বাৰা চিহ্নিত কৰা হয়, সহ... চন্দ্ৰই আজিৰ তুলনাত পৃথিৱীৰ আধা দূৰলৈকে প্ৰদক্ষিণ কৰি আছে, ২.৮ গুণ ডাঙৰ দেখা যায় আৰু শক্তিশালী tides উৎপন্ন কৰে।এই সময়ছোৱাত... নিওপ্ৰ'টেৰ'জয়িক, , পৃথিৱীৰ বহু অংশ হয়তো বৰফেৰে আবৃত আছিল। এই অনুমানক "স্নোবল পৃথিৱী" বুলি অভিহিত কৰা হৈছে, আৰু ইয়াক বিশেষভাৱে আকৰ্ষণীয় কাৰণ ই কেম্ব্ৰিয়ান বিস্ফোৰণৰ আগতে হৈছিল, যেতিয়া বহুকোষী জীৱৰূপৰ জটিলতা যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল। কেম্ব্ৰিয়ান বিস্ফোৰণৰ পিছত, , অন্ততঃ পাঁচটা ডাঙৰ গণ বিলুপ্তি আৰু বহুতো সৰু সৰু হৈছে। ই সঁজুলিৰ ব্যৱহাৰ সহজ কৰি তুলিছিল আৰু যোগাযোগক উৎসাহিত কৰিছিল যিয়ে বৃহৎ মগজুৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পুষ্টি আৰু উদ্দীপনা প্ৰদান কৰিছিল, যাৰ ফলত মানুহৰ বিৱৰ্তন। কৃষিৰ বিকাশ, আৰু তাৰ পিছত সভ্যতা, মানুহৰ পৃথিৱীৰ ওপৰত প্ৰভাৱ আৰু প্ৰকৃতি আৰু পৰিমাণৰ... আন জীৱৰূপ যিবোৰ আজিও চলি আছে। সূৰ্য্য সুস্থিৰ হ'লেও আধুনিক মহাসাগৰৰ পানীৰ এটা অংশ mantle লৈ নামি যাব, কাৰণ মধ্য সাগৰৰ পৰা বাষ্পৰ নিৰ্গমন হ্ৰাস পায় ৰিজ। গড় ব্যাসৰ , যাৰ ফলত ই পঞ্চম বৃহত্তম [ [গ্ৰহ#গ্ৰহ-ভৰৰ বস্তু|গ্ৰহৰ আকাৰৰ]] আৰু সৌৰজগত ৰ সৰ্ববৃহৎ স্থলজ বস্তু।
( স্থানীয় সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা) ইয়াক মাত্ৰ ০.১৪% দীঘল কৰে।

পৃষ্ঠ

]] ছবি, ইয়াৰ বিভিন্ন ধৰণৰ পৃষ্ঠৰ সৈতে লক্ষ্য কৰিব পৰা: পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠভাগে মহাসাগৰ (নীলা), আফ্ৰিকাত ৰসাল (সেউজীয়া) শুকান (বাদামী) ভূমি আৰু পৃথিৱীৰ মেৰু বৰফ এন্টাৰ্কটিক সাগৰীয় বৰফ (ধূসৰ) এন্টাৰ্কটিক বা দক্ষিণ মহাসাগৰ আৰু এন্টাৰ্কটিক বৰফৰ তৰপ (বগা) আৱৰণৰ আকাৰত এন্টাৰ্কটিকা]
ফাইল:AYool ভূ-প্ৰকৃতি 15min.png| পৃথিৱীৰ খোলা]]
পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠভাগ হৈছে বায়ুমণ্ডল, আৰু কঠিন পৃথিৱী আৰু মহাসাগৰৰ মাজৰ সীমা। এইদৰে সংজ্ঞায়িত কৰিলে ইয়াৰ এলেকা প্ৰায় । পৃথিৱীক দুটা [[গোলাৰ্ধত] ভাগ কৰিব পাৰি পৃথিৱীৰ |গোলাৰ্ধ: অক্ষাংশ দ্বাৰা মেৰু উত্তৰ আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধলৈ; বা দ্ৰাঘিমাংশ দ্বাৰা মহাদেশীয় পূব আৰু পশ্চিম গোলাৰ্ধলৈ।

তথ্যসূত্ৰ

বহিঃসংযোগ

উইকিমেপিয়াৰ মাধ্যমত কৃত্ৰিম উপগ্ৰহৰ পৰা প্ৰাপ্ত পৃথিৱীৰ চিত্ৰ
USGS -ৰ ভূ-চুম্বকত্ব বিষয়ক অনুষ্ঠান

NASA Earth Observatory
The size of Earth compared with other planets/stars
Beএইউtiful Views of Planet Earth Pictures of Earth from space
Flash Earth A Flash-based viewer for satellite and aerial imagery of the Earth
Java ৩D Earth's Globe
Projectshum.org's Earth fact file (for younger folk)
Geody Earth World's search engine that supports Google Earth, NASA World Wind, Celestia, GPS, and other applications.
Planet Earth From AOL Research & Learn: Photos, quizzes and info about Earth's climate, creatures and science.
Earth From Space Some Photos From the Exhibit

শ্ৰেণী:গ্ৰহ
শ্ৰেণী:সৌৰজগত