জাহান্নাম

]] জাহান্নাম ভ্ৰমণ কৰাৰ চিত্ৰ; মিৰাজ নামেহৰ পৰা শিল্পকৰ্ম।
ইছলামত জাহান্নাম হৈছে পৰলোক বা নৰকত কাফিৰ আৰু দুষ্টকৰ্মীৰ শাস্তি দিয়া স্থান। এই ধাৰণাটো ইছলামিক ধৰ্মতত্ত্বৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ, ইয়াক প্ৰায়ে জাহান্নামৰ সঠিক নামেৰে কোৱা হয়। কিন্তু "জাহান্নাম" একেসময়তে বিশেষভাৱে নৰকৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰৰ বাবে এটা শব্দ।

ইছলামিক মতবাদত জাহান্নামৰ গুৰুত্ব হ'ল যে ই কিয়ামতৰ দিনৰ এক অপৰিহাৰ্য উপাদান, যিটো বিশ্বাসৰ ছটা অনুচ্ছেদৰ ভিতৰত এটা (আল্লাহ, ফৰিষ্টা, কিতাব, নবী, কিয়ামতৰ দিন, আৰু আদেশ) "দ্বাৰা" যিটো মুছলমান বিশ্বাস পৰম্পৰাগতভাৱে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে।" কোৰআনত বৰ্ণনা কৰা ইয়াৰ যন্ত্ৰণা আৰু ভয়ানকতা প্ৰায়ে জান্নাহ (জান্নাত)ৰ আনন্দ আৰু আনন্দৰ সমান্তৰাল। সাধাৰণতে মুছলমানসকলে বিশ্বাস কৰে যে নৰকত বন্দী হোৱাটো মুছলমানৰ বাবে সাময়িক কিন্তু আনৰ বাবে নহয়, আৰু মুছলমান পণ্ডিতসকলৰ মাজত মতানৈক্য আছে যে নৰক নিজেই অনন্তকাললৈকে থাকিব নেকি (গৰিষ্ঠসংখ্যকৰ মতে), বা আল্লাহৰ দয়াই অৱশেষত ইয়াক নিৰ্মূল কৰিব নেকি?

মুছলমানসকলৰ মাজত সাধাৰণ বিশ্বাস যে জাহান্নাম কালজগতৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰে, ঠিক জান্নাতৰ দৰেই (বিচাৰ দিনৰ পিছত সৃষ্টি হোৱাতকৈ)। ইছলামিক সাহিত্যৰ বিভিন্ন উৎসৰ দ্বাৰা নৰকক শাৰীৰিকভাৱে বিভিন্ন ধৰণে বৰ্ণনা কৰা হৈছে ই আকাৰত বিশাল, আৰু জান্নাতৰ তলত অৱস্থিত। ইয়াৰ সাতটা স্তৰ আছে, প্ৰতিটো স্তৰ ইয়াৰ ওপৰৰ স্তৰতকৈ অধিক গুৰুতৰ, কিন্তু ইয়াক এটা বিশাল গাঁত বুলিও কোৱা হয়, যাৰ ওপৰেৰে আছ-চিৰাটৰ দলংখন পাৰ হৈ পুনৰুত্থান হোৱা লোকসকলে খোজ কাঢ়ে। ইয়াত ঘৃণনীয় তৰল পদাৰ্থৰে ভৰা পাহাৰ, নদী, উপত্যকা আৰু "আনকি সাগৰ" আছে বুলি কোৱা হয়; আৰু লগতে খোজ কাঢ়িব পৰা (লজ্জাঘৰেৰে নিয়ন্ত্ৰিত), আৰু প্ৰশ্ন কৰিব পৰা, বহুখিনি জ্ঞানশীল সত্তাৰ দৰেই।

উৎসসমূহ

প্ৰাক-ইছলামিক: হিব্ৰু বাইবেল, নতুন নিয়ম আৰু বেবিলনীয় তালমুদ

হিব্ৰু বাইবেলত, গেই-হিনোম বা গেই-বেন-হিনোম, "হিনোমৰ [পুত্ৰৰ] উপত্যকা" হৈছে জেৰুজালেমৰ এটা অভিশপ্ত উপত্যকা য'ত শিশু বলিদান কৰা হৈছিল। নীতিগত শুভবাৰ্তাত যীশুৱে গেহেন্নাৰ বিষয়ে "য'ত কৃমি কেতিয়াও মৰি নাযায় আৰু জুই কেতিয়াও নুমুৱাব নোৱাৰে" বুলি কৈছে। (মাৰ্ক ৯:৪৮ পদ)। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাৰ আশে-পাশে লিখা ৪ এজ্ৰাৰ এপক্ৰিফাল কিতাপখনত গেহিনমক শাস্তিৰ অতিক্ৰমণীয় স্থান হিচাপে দেখা গৈছে। এই পৰিৱৰ্তন প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টাব্দত লিখা বেবিলনৰ তালমুদত সম্পূৰ্ণ হয়।

ভাবিব পাৰি যে ইছলামত নৰকৰ আখ্যান বহুলাংশে গঢ় লৈ উঠিছে মানৱ বলিদানক জুইৰ ওপৰত পাছ কৰি বা মলকক জ্বলাই দিয়া, যিটো তওৰাতে গেহেনাত সংঘটিত হোৱা বুলি বৰ্ণনা কৰিছে (যিৰিমিয়া ৭; ৩২–৩৫)। গেহেন্নাই নিজৰ নাম জাহান্নামক দিয়াৰ সময়তে প্ৰসাদৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা জুই নৰকলৈ পৰিণত হয় আৰু মোলেক কোৰআনৰ আখ্যানত জাহান্নামৰ ৰক্ষক মালিকলৈ পৰিণত হয়। (কোৰআন.৪৩:৭৭)

কোৰআন

আইনাৰ থমাচেনৰ মতে মুছলমানসকলে জাহান্নামৰ বিষয়ে কেনেকৈ চিত্ৰিত কৰে আৰু চিন্তা কৰে তাৰ বহুখিনি কোৰআনৰ পৰাই আহিছে। তেওঁ বিভিন্ন নাম ব্যৱহাৰ কৰি তাত জাহান্নমৰ প্ৰায় ৫০০টা উল্লেখ পাইছিল।

তলত জাহান্নামৰ বিষয়ে কোৰআনৰ আয়াতসমূহৰ উদাহৰণ দিয়া হ’ল:

নিশ্চয় সিদ্ধান্ত লোৱাৰ দিনটো (এটা দিন) নিযুক্ত কৰা হৈছে: যিদিনা শিঙা বজোৱা হ’ব, সেই দিনা তোমালোকে সৈন্যবাহিনীৰে ওলাই আহিবা; আৰু আকাশখন এনেদৰে মুকলি হ’ব যাতে সকলো মুকলি হ’ব; আৰু পৰ্বতবোৰ এনেদৰে আঁতৰাই পেলোৱা হ’ব যাতে সেইবোৰ কেৱল আভাস হৈয়েই থাকিব। নিশ্চয় জাহান্নাম অপেক্ষাত আছে, অতিমাত্ৰা লোকৰ বাবে আশ্ৰয়ৰ ঠাই, যুগ যুগ ধৰি তাত বাস কৰা। তাত তেওঁলোকে শীতল সোৱাদ নাপাব আৰু পান নকৰিব কিন্তু উতলা পানী আৰু লেতেৰা, সংশ্লিষ্ট প্ৰতিশোধ হিচাপে। নিশ্চয় তেওঁলোকে হিচাপটোক ভয় কৰা নাছিল, আৰু তেওঁলোকে আমাৰ বাৰ্তাবোৰক মিছা বুলি নাকচ কৰিছিল। আৰু আমি সকলো কথা এখন কিতাপত লিপিবদ্ধ কৰিছো,
গতিকে সোৱাদ লওক! কিয়নো আমি তোমালোকক অত্যাচাৰৰ বাহিৰে আন একোতে বৃদ্ধি নকৰো। (কোৰআন ৭৮:১৭–৩০)

]] জাহান্নামৰ বন্দীসকলক জাহান্নামৰ ৰক্ষক ফেৰেস্তাৰ দ্বাৰা অত্যাচাৰ কৰা, আৰু চয়তানৰ মূৰ থকা জাক্কুম গছ দেখুওৱাৰ চিত্ৰ; "ডেভিড সংগ্ৰহ"ৰ পৰা ক্ষুদ্ৰ।
ওপৰত উল্লেখ কৰা বিভিন্ন শব্দ আৰু বাক্যাংশ যিবোৰে কোৰআনত নৰকক বুজায়, তাৰ ভিতৰত অগ্নি (নাৰ) ১২৫ বাৰ, নৰক (জাহান্নাম) ৭৭ বাৰ, আৰু জ্বলন্ত অগ্নি (জাহিম) ২৬ বাৰ, বা আন এটা গণনাৰ দ্বাৰা ২৩ বাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।

জাহান্নামক জ্বলন্ত জুইৰ ঠাই বুলি বৰ্ণনা কোৰআনৰ প্ৰায় প্ৰতিটো আয়াততে জাহান্নামৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। কোৰআনত পোৱা জাহাজৰ বৰ্ণনাৰ এটা সংকলন হৈছে "জুইৰ অত্যাচাৰৰ যথেষ্ট নিৰ্দিষ্ট ইংগিত": তীব্ৰ, উতলি থকা পানী, জুইকুৰা বতাহ আৰু ক’লা ধোঁৱা, ক্ৰোধত ফাটি যোৱাৰ দৰে গৰ্জন আৰু উতলি থকা।

জাহান্নামক জান্নাতৰ তলত অৱস্থিত বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, (যিটোৱে প্ৰতিখন দুৱাৰত থকা "নিৰ্দিষ্ট পক্ষ"ক বুজায় বুলি কিছুমান পণ্ডিতে বিশ্বাস কৰে); (যদিও ইয়াৰ পৰা বুজা নাযায় যে পৃথিৱীৰ সাতটা স্তৰ নৰক)। নৰকৰ স্তৰৰ এটা উল্লেখ হ’ল ইয়াৰ একেবাৰে তলত ভণ্ডক পোৱা যাব।

কাফিৰসকল

থমাচেনৰ মতে, কোৰআনত বিশেষভাৱে উল্লেখ কৰাসকল যে তেওঁলোকক জাহান্নামত শাস্তি দিয়া হৈছে, তেওঁলোক "বেছিভাগ সাধাৰণভাৱে" কাফিৰ (কাফিৰুন)। ইয়াৰ ভিতৰত মুহাম্মাদৰ সময়ত বাস কৰা লোক, মুশ্বৰিক (মুশ্বৰিকুন), বা মূৰ্তি পূজা কৰা মুহাম্মাদৰ শত্ৰু (কোৰআন: ১০:২৪), আৰু "হাৰী হোৱা", বা মুহাম্মাদৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত মৃত্যু হোৱা শত্ৰু (কোৰআন: ২১:৭০), লগতে পাপীৰ বহল শ্ৰেণী: ধৰ্মত্যাগী (মুৰ্তাদ্দুন; কোৰআন: ৩:৮৬–৮৭), ভণ্ড (মুনাফিকুন; কোৰআন: ৪:১৪০), আত্মসন্তুষ্টি (কোৰআন: ১০:৭–৮, ১৭ :১৮), মুশ্বৰিক (মুশ্বৰিকন; কোৰআন ৪:৪৮,১১৬), আৰু যিসকলে ইছলামৰ কিছুমান মূল মতবাদত বিশ্বাস নকৰে: যিসকলে কোৰআনৰ ঐশ্বৰিক উৎপত্তিক অস্বীকাৰ কৰে (কোৰআন: ৭৪:১৬–২৬) বা কিয়ামতৰ দিনৰ অস্বীকাৰ কৰে। (কোৰআন: ২৫:১১–১৪)।

শাস্তি

কোৰআনত বৰ্ণনা কৰা নৰকৰ শাস্তিসমূহ "ছালৰ সংবেদন আৰু হজম"ৰ ওপৰত আবদ্ধ হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে। তেওঁলোকৰ জ্বলি যোৱা ছালখন অহৰহ নতুন ছালৰ সৈতে বিনিময় কৰা হয় যাতে তেওঁলোকে যন্ত্ৰণাৰ সোৱাদ নতুনকৈ ল’ব পাৰে, ফুলি উঠা পানী খাব পাৰে আৰু যদিও চাৰিওফালৰ পৰা মৃত্যু দেখা দিয়ে তথাপিও তেওঁলোকে মৰিব নোৱাৰে। ৭০ হাতৰ শিকলিৰে একেলগে বান্ধি থোৱা থাকে, কাপোৰৰ বাবে পিটচ পিন্ধি থাকে আৰু মুখত জুই থাকে, মূৰৰ ওপৰত উতলা পানী ঢালি দিয়া হ’ব, ভিতৰৰ লগতে ছালও গলিব, আৰু ইচ্ছা কৰিলে পিছলৈ টানি নিবলৈ লোহাৰ হুক থাকে পলাবলৈ চেষ্টা কৰে, আৰু তেওঁলোকৰ অনুশোচনামূলক ভুল স্বীকাৰ কৰা আৰু ক্ষমাৰ বাবে অনুৰোধ কৰাটো অসাৰ।

কাৰাগাৰৰ লগত নৰকৰ সাদৃশ্য প্ৰবল। বন্দীসকলৰ ডিঙিত শিকলি থাকে (কোৰআন.১৩:৫, ৩৪:৩৩, ৩৬:৮, ৭৬:৪, ইত্যাদি), লোহাৰ হুকেৰে "বান্ধি" থাকে (কোৰআন.২২:২১), আৰু " নিৰ্দয় ফেৰেস্তা" (জাবানিয়াহ; কোৰআন ৬৬:৬, ৯৬:১৮)। জুইৰ উপৰিও (কোৰআন ২:১৭৪) ইয়াৰ খাদ্যৰ তিনিটা ভিন্ন অনন্য উৎস আছে:

Ḍari, এবিধ শুকান মৰুভূমিৰ উদ্ভিদ যি কাঁইটেৰে ভৰা আৰু ভোক দূৰ কৰাত বা মানুহক জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰাত ব্যৰ্থ হয় (কোৰআন ৮৮:৬);
ঘিছলিন, যাৰ কথা মাত্ৰ এবাৰহে উল্লেখ কৰা হৈছে (কোৰআন ৬৯:৩৬ত, য'ত কোৱা হৈছে যে ই নৰকত একমাত্ৰ পুষ্টি);
"নৰকৰ তলৰ পৰা ওলাই অহা" Zaqqum গছৰ পৰা ওলমি থকা চয়তানৰ মূৰ। কোৰআন.৩৭:৬২-৬৮, কোৰআন.৪৪:৪৩, কোৰআন.৫৬:৫২.)

মানসিক যন্ত্ৰণা হ'ল অপমান (কোৰআন ৩:১৭৮) আৰু "হুমুনিয়াহ আৰু হুমুনিয়াহ" শুনা। (কোৰআন.১১:১০৬)।

হাদিছ

"তৃতীয়/নৱ শতিকাৰ পৰা" নবী বা তেওঁৰ চাহাবাসকলৰ পৰা অনুসৰণ কৰা "স্ক'ৰ" ৰিৱায়াত বা "চমু আখ্যান" আছে, যিবোৰে কোৰআনৰ নৰকৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ ওপৰত "বহুত বিশদ" কৰিছে।

সংগঠন, আকাৰ, আৰু প্ৰহৰী

কোৰআনে কেনেকৈ জাহান্নামৰ সাতখন দুৱাৰৰ কথা কৈছে,

কিছুমান হাদিছত নৰকৰ আকাৰ বিশাল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইমানেই দ যে তাত যদি শিল এটা দলিয়াই দিয়া হয়, তেন্তে তলত উপনীত হোৱাৰ আগতে ৭০ বছৰ ধৰি পৰিলহেঁতেন (এটা হাদিছ অনুসৰি)।

এটা হাদিছ অনুসৰি জান্নাততকৈ নৰক জনসংখ্যা বহু পৰিমাণে বেছি হ’ব। পৰলোকত প্ৰৱেশ কৰা প্ৰতি হাজাৰ লোকৰ ভিতৰত নশ উননব্বৈজন লোক জুইত শেষ হ’ব। (অন্ততঃ এটা বিদ্বান ছালাফী ব্যাখ্যা অনুসৰি হাদিছত নিৰ্দিষ্ট আক্ষৰিক অনুপাতৰ পৰিৱৰ্তে ৰক্ষা পোৱা আৰু অভিশপ্তৰ সংখ্যাৰ মাজত থকা বৃহৎ বৈষম্য প্ৰকাশ কৰা হৈছে। )

হাদিছত মালিকে মহম্মদৰ উদ্ধৃতি দি কৈছে যে "আদমৰ সন্তান [মানুহৰ] যি জুই তেওঁলোকে জ্বলায়, সেয়া জাহান্নামৰ জুইৰ সত্তৰৰ অংশ।" তেওঁ সেই জুইক "আলকাতৰাতকৈ ক'লা" বুলিও বৰ্ণনা কৰিছে।

ছহীহ আল-বুখাৰীৰ ৮৭ নং হাদিছ ১৫৫ নং কিতাপত "সপোনৰ ব্যাখ্যা"ত মহম্মদে নৰক পহৰা দিয়া ফেৰেস্তাৰ কথা কোৱা বুলি কোৱা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে "লোহাৰ গদা" আছে, আৰু জাহান্নামক ঠাই বুলি বৰ্ণনা কৰিছে"ভিতৰত কুঁৱাৰ দৰে নিৰ্মিত আৰু ইয়াৰ কাষৰ খুঁটাবোৰ কুঁৱাৰ দৰে আছিল, আৰু প্ৰতিটো খুঁটাৰ কাষত এজন ফেৰেস্তা আছিল যিয়ে লোহাৰ গদা লৈ ফুৰিছিল। মই তাত বহুতো মানুহক লোহাৰ শিকলিৰে ওলোটাকৈ ওলমি থকা দেখিলোঁ, আৰু মই তাত কিছুমান কুৰাইশ্ব মানুহক চিনি পালোঁ।"

শাস্তি

হাদিছত আৰু কোৰআনত উল্লেখ নোহোৱা শাস্তি, কাৰণ আৰু অৱতীৰ্ণৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। কোৰআনৰ আয়াত আৰু হাদিছ দুয়োটাতে "জুই" হৈছে "এটা ভয়ংকৰ শাস্তিৰ স্থান যিটো সদায় জান্নাহ, "বাগিচা" (জান্নাত)ৰ সৈতে বিপৰীতমুখী। যিয়েই বৈশিষ্ট্য "বাগিচাখনে আগবঢ়াইছিল, জুইয়ে সাধাৰণতে বিপৰীত চৰ্ত আগবঢ়াইছিল।" কেইবাখনো হাদিছত নৰকৰ এনে এটা অংশৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে যিটো গৰমতকৈ অত্যন্ত ঠাণ্ডা, যাক জমহাৰীৰ নামেৰে জনা যায়।

বুখাৰীৰ মতে কেঁচিৰে ওঁঠ কাটি দিয়া হয়। আন আন পৰম্পৰাবোৰে কোবাই দিয়াৰ যোগ দিছিল। উইঘুৰ পাণ্ডুলিপি এখনত পানীত ডুব যোৱা, শিলগুটিৰে আঘাত কৰা আৰু উচ্চতাৰ পৰা পৰি যোৱাৰ কথাও উল্লেখ আছে। হাদিছৰ ভিত্তিত পাপীসকলে নিজৰ পাপ অনুযায়ী নিদৰ্শন কঢ়িয়াই লৈ ফুৰা বুলি ভবা হয়।

ধাৰাবাহিক হাদিছ অনুসৰি মুহাম্মাদে দাবী কৰিছে যে নৰকৰ বাসিন্দাসকলৰ অধিকাংশই মহিলা হ’ব, কাৰণ গুজৱ, অনুমান, পত্নীৰ পৰা দয়ালু ব্যৱহাৰৰ অকৃতজ্ঞতা আৰু অসাৰ আড্ডা দিয়াৰ প্ৰৱণতা। ছালাফী মুছলমান পণ্ডিত উমৰ চুলেমান আল-আছকাৰে (মৃত্যু ২০১২) আল-কুৰটুবীৰ যুক্তিক পুনৰ দৃঢ় কৰিছে, যে মহিলাসকলৰ ইয়াত আৰু এতিয়াৰ প্ৰতি মোহ আছে, নিজৰ আবেগক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰা; কিন্তু অনুমতি দিয়ে যে ইয়াৰ পিছতো বহু মহিলা ভাল আৰু ধৰ্মপৰায়ণ আৰু জান্নাতলৈ যাব, আৰু কিছুমান আনকি ধৰ্মপৰায়ণতাত বহু পুৰুষতকৈও উচ্চ।

অৱশ্যে আন হাদিছৰ অৰ্থ হ’ল জান্নাতত থকা লোকৰ অধিকাংশই মহিলা হ’ব। যিহেতু পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সংখ্যা প্ৰায় সমান, গতিকে আল-কুৰটুবীয়ে এই কথা কৈ বিৰোধী হাদিছৰ মিলন ঘটাবলৈ চেষ্টা কৰে যে জাহান্নামত থকা বহু মহিলা মাত্ৰ সাময়িকভাৱেহে তাত আছে আৰু অৱশেষত জান্নাতত বাস কৰা হ’ব; তাৰ পিছত জান্নাতৰ গৰিষ্ঠসংখ্যক লোক মহিলা হ’ব।

হাদিছত উল্লেখ কৰা নৰকত জনবসতি কৰা আন লোকসকলৰ ভিতৰত আছে, কিন্তু ইয়াৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়, শক্তিশালী, অহংকাৰী আৰু অহংকাৰী। আইনাৰ থমাচেনে লিখিছে যে ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰায় নিশ্চিতভাৱে ঈশ্বৰৰ বশৱৰ্তী হ’ব নোৱাৰাকৈ অত্যন্ত অহংকাৰী আৰু অহংকাৰী অৰ্থাৎ অবিশ্বাসীসকলক বুজোৱা হৈছে ইমাম মালিকৰ (৭১১–৭৯৫) হাদিছ সংকলন মুৱাটাʾ অনুসৰি মুহাম্মাদে কৈছে: “সঁচাকৈয়ে মানুহে এনে শব্দ উচ্চাৰণ কৰে, যাৰ প্ৰতি তেওঁ কোনো গুৰুত্ব নিদিয়ে, আৰু সেইবোৰৰ দ্বাৰা তেওঁ জাহান্নমৰ জুইত পৰে।”

আল-বুখাৰীয়ে ৭২:৮৩৪ নং কিতাপত জাহান্নামৰ বাসিন্দাসকলৰ তালিকাত যোগ দিছে: "যিসকল লোকে আল্লাহৰ পৰা আটাইতকৈ কঠোৰ শাস্তি পাব, তেওঁলোক ছবি নিৰ্মাতা হ'ব।" বহুমূলীয়া ধাতুৰে নিৰ্মিত বাচন-বৰ্তন ব্যৱহাৰ কৰিলে ইয়াৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলেও জাহান্নামত অৱতৰণ কৰিব পাৰে: "যি ব্যক্তিয়ে ৰূপৰ পাত্ৰৰ পৰা পানী খায়, তেওঁ জাহান্নমৰ জুই পেটলৈ আনে।" মেকুৰী এটাক অনাহাৰে হত্যা কৰা: "এগৰাকী মহিলা এটা মেকুৰীক ভোকত মৃত্যু নোহোৱালৈকে আবদ্ধ কৰি ৰাখিছিল যাৰ বাবে তেওক অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল আৰু নৰকত ৰখা হৈছিল।"

অন্ততঃ এটা হাদিছে নৰক পৰিহাৰ কৰাত ঈমানৰ গুৰুত্বৰ ইংগিত দিয়ে, য'ত কোৱা হৈছে: "... কোনোৱেই জাহান্নামত প্ৰৱেশ নকৰে যাৰ হৃদয়ত পৰমাণুৰ ঈমানৰ ওজন থাকে।"

এস্কেট'লজিকেল মেনুৱেল

alt=|]] (দ্য... দলং), জাহান্নাম (নৰক), আৰু মাৰ্জ আল-জান্নাত (জন্নাতৰ ঘাঁহনি)।
হাদিছৰ পিছত "এস্কেট'লজিকেল মেনুৱেল" ​​লিখা হৈছিল, তেওঁলোকে নৰকৰ ওপৰত হাদিছ সংকলন কৰিছিল, কোৰআন আৰু হাদিছত অবিশ্বাসীসকলে নিজকে দিবলৈ বাধ্য হোৱা শাস্তিৰ বৰ্ণনা কৰাৰ প্ৰৱণতা আছে যদিও হাতপুথিত বাহ্যিক আৰু অধিক নাটকীয় শাস্তি, চয়তান, বিচ্ছু আৰু সাপৰ জৰিয়তে চিত্ৰিত কৰা হৈছে।

কেৱল জাহান্নামৰ বিষয়ৰ বাবে নিবেদিত হাতপুথিসমূহৰ ভিতৰত ইবনে আবি আল-ডুনিয়াৰ, ছিফাত আল-নাৰ, আৰু আল-মকদিছিৰ ধিকৰ আল-নাৰ আদি অন্তৰ্ভুক্ত।