anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
दों मोरायश

दों मोरायश हांचो जल्म 19 जुलय 1938, मुंबयत जालो. ते नामनेचे कवी, लेखक आनी पत्रकार आशिल्ले. संवसारीक नामनेचो भारतीय पत्रकार फ्रँक मोरायश हो ताचो बापूय. ताणें बी. ए. मेरेन शिक्षण घेतलें. पिरायेच्या एकुणिसाव्या वर्सा ताका ताच्या 'अ बिगिनींग' (A Begining) ह्या इंग्लीश कविता झेल्याक 'हॅथोर्नडेन प्रायझ' हो प्रतिश्ठेचो पुरस्कार फावो जालो. 'जॉन नोबडी' (1965). 'पोयम्स' (1960) 'वॅल्डम अॅन्ड अदर्स' (1968), 'अॅबसेन्स' (1983) ही ताच्या कवितांचीं आनीक कांय पुस्तकां. ताचो 'कलॅक्टेड पोयम्स' (1857-87) हो सगळ्या कवितांचो झेलो पँग्वीन बुक्स इंडियान भारतान उजवाडोयलो (1987). तातूंतले 'लेटर पोयम्स' ह्यो 1967-1987 मेरेनच्या काळेंतल्यो कविता. 'द ब्रास सरपंट' 1964 'एडिटेड वोयस फॉर लायफ' (1975) हीं ताचीं अणकारीत पुस्तकां.
तो 1956-58 ह्या काळांत 'जेमिनी' ह्या ऑक्सफर्ड-केंब्रिज साहित्यीक परिक्षण पत्रिकेचो फिचर संपादक, 1965-68 ह्या काळांत 'नोवा' ह्या लंडनाचे पत्रिकेचो फिचर एडिटर, 1969-71 ह्या काळांत न्यूर्याक टायम्स सण्डे मॅगझीनाचो युरोप आनी उदेंत आशियाकडलो भोंवतो 1973-77 ह्या काळांत यू. एन. फंड फॉर पॉप्युलेशन ऑर्क्टव्हिटीज हे संयुक्त राश्ट्र संघटणेचो स्पेशल लिटररी कन्सल्टंट आनी सण्डे स्टॅण्डर्ड, मुंबय ह्या इंग्लीश पत्राचो कांय काळापुरतो संपादक आशिल्लो.
ताची गद्य बरपावळ अशी - 'Green in the Grass' (1951), 'Gone Away' (1960), 'My Son's Father' (1968), 'A Matter of People' (1974), 'A Family in Goa' (1975), 'The open Eyes' (1976), 'The Tempest Within' (1972), 'From East &amp; West' (1972), 'Bombay' (1980), 'Mrs. Gandhi' (1980), 'Answered by Flutes' (1983).
1980 वर्सा धर्तरेक प्रदक्षिणा घालपी भारताची पयली नौका 'तृष्णा' आनी तिचे वयले धाडशी तारवटी हांगेल्या आठ म्हयन्यां मेरेनच्या काळांत मुलाखती घेवन तृष्णाचे शौर्यकथेचेर ताणें एक पुस्तक बरयलां. तेचपरी भारतीय क्रिकेट खेळाच्या मळार 'लिजॅण्ड' जावन बशिल्ल्या लिटल मास्टर सुनील गावस्कर हाचें 'An Ilustrated Biography - Sunil Gavaskar' चरित्र ताणें बरयलां. गोंयच्या उद्देगीक धेंपे घराण्याच्या इतिहासाचेरूय ताणें एक पुस्तक बरयलां.
पुरस्कार.
'Lamont Prize for Literature' (1969), 'Citation for Excellence in journalism', ओव्हरसीज प्रॅस क्लब ऑफ अमेरिका (1972) हे ताका मेळिल्ले कांय पुरस्कार.
तो निधर्मीपणाचो आनी राश्ट्रीय एकात्मतेचो एक कट्टर पुरस्कर्तो. लिला नायडू हे हिंदू फिल्म अभिनेत्री वांगडा तो लग्न जाला.
दुर्गादास दत्ता गावडे

दुर्गादास दत्ता गावडे तांच्या बापायचें नांव "दत्ता गावडे" आनी आवयचे नांव "यशोदा गावडे"।रावतात सुरींगभाट,मंगेशी हांगा।
तांचो जल्म २१ सप्टेंबर १९६८ वर्सा जालो।
शिक्षण.
मंगेशी हांगासल्ल्या वागळे हायस्कुलांत,शिकता आसतना धावेक पयल्याा वर्गान पास जाल्या उपरांत सरकारी तंत्रनिकेतनातल्यान सिव्हिल इंजिनियरींगचे शिक्षण घेतले।.
वेवसाय.
१९९० सावन सार्वजनीक बांधकाम खात्याचे मान्यताप्राप्त अभियंते म्हणून वेवसायात आशिल्ले।
मर्ण.
ताका ६ नोव्हेंबर २००३ दिसा मर्ण आयले।.
ದಗಾಂ ಪುತಾಂಚಿ ವಪಾರ್

Dogam Putanchi Vopar - The Two Sons (Parable)
ವಪಾರಿಂಚೊ ಹೆತು.
ತೆದ್ನಾಂ ಶಿಸಾಂನಿಂ ಲಾಗಿಂ ಸರುನ್ ತಾಕಾ ವಿಚಾರ್ಲೆಂ: “ವಪಾರಿಂನಿಂ ತಾಂಚ್ê ಕಡೆ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಉಲಯ್ತಾಯ್?” ತಾಣೆಂ ಪರ್ತಿಪಾಳ್ ಕೆಲೊ: “ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಸರ್ಗಿಂಚ್ಯಾ ರಾಜ್ಯಾಚೆ ಗುಟ್ ವಳ್ಖುಂಚೆಂ ದೆಣೆಂ ತುಂಕಾಂ ದಿಲ್ಲೆಂ ಆಸಾ; ತಾಂಕಾಂ ಹೆರಾಂಕ್ ನಾ. ಆಸಾ ತಾಂಕಾಂ ದೆವ್ ಆನಿಂಕ್-ಉಯ್ ದಿತಲೊ ಆನಿ ತಾಂಚೆಂ ಮಾಪ್ ಭರನ್ òತ್ತಲೆಂ; ಪುಣ್ ನಾ ತಾಂಕಾಂ, ಆಸಾ ತೆಂ ಪರಿಯಾನ್ ತಾಂಚ್ê ಕಡ್ಲೆಂ ದೆವ್ ಕಾಡುನ್ ಘೆತಲೊ. ದೆಖುನ್ ಹಾಂವ್ ವಪಾರಿಂನಿಂ ತಾಂಚ್ê ಕಡೆ ಉಲಯ್ತಾಂ, ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಪಳೆವ್ನ್-ಉಯ್ ತಾಂಕಾಂ ದಿಸನಾ, ಆನಿ ಆಯ್ಕುನ್-ಉಯ್ ತಾಂಕಾಂ ಆಯ್ಕನಾ ಆನಿ ಸಂಜೊಯ್ ನಾ.
ಇಜಾಯ್ಾಸಾನ್ ಅಶೆಂ ಆದಿಂಚ್ ಸಾಂಗ್ಲಲೆಂ ತೆಂ ತಾಂಚ್ê ಸವೆಂ ಪಾಳನ್ ಯೆತಾ:
"‘ಆಯ್ಕುನ್-ಆಯ್ಕುನ್ ತುಂಕಾಂ ಕಾಂಯ್, ಸಂಜಚೆಂ ನಾ; ಪಳೆವ್ನ್-ಪಳೆವ್ನ್ ತುಂಕಾಂ ಕಾಂಯ್ ದಿಸ್ಚೆಂ ನಾ. ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಹ್ಯಾ ಲಕಾಚೆಂ ಕಾಳಿಜ್ ಜಡ್-ನಿಬರ್ ಜಾಲಾಂ, ತಾಂಚೆ ಕಾನ್ ಭೆರೆ ಜಾಲ್ಯಾತ್, ತಾಂಚೆ ದಳೆ ಧಾಂಪ್ಲಲೆ ಆಸಾತ್; ನಾ ತೊರ್ ದಳ್ಯಾಂನಿಂ ತಾಂಕಾಂ ದಿಸುಂಕ್ ಲಾಗ್ತಲೆಂ, ಕಾನಾಂನಿಂ ತಾಂಕಾಂ ಸಾರ್ಕೆಂ ಆಯ್ಕುಂಕ್ ಮೆಳ್ತಲೆಂ, ಮನಾನ್ ತಾಂಕಾಂ ಸಂಜತಲೆಂ, ಆನಿ, ತಿಂ ಮ್ಹಜ್ê-ಶಿಂ ಪರ್ತುನ್ ಯೆವ್ನ್, 
ಹಾಂವ್ ತಾಂಕಾಂ ಬರಿಂ ಕರಿನ್ .'
ದಗಾಂ ಪುತಾಂಚಿ ವಪಾರ್.
ಪವಿತ್ರ್ ಪುಸ್ತಕ್ ː ಮಾತೆವ್ 21:28-32
“ವಪಾರಿಂನಿಂ ಉಲಯ್ತಲಂ, ಸಂವ್ಸಾರ್ ರಚ್ಲಲ್ಯಾಕ್ ಗುಪಿತ್ ಆಸ್ಲಲೆೊ ವಸ್ತು ಉಕ್ತೆೊ ಕರ್ತಲಂ”, ಹೆಂ ಪ್ರವಾದಿಯಾಚೆಂ ಉತರ್ ಅಶೆಂ ಖರೆಂ ಜಾಲೆಂ. (ಮಾತೆವ್ 13:35)
Polleiat Niall.
The Two Sons, Commentary &amp; Meditation
Ut'tor Ireland

, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी बेलफास्ट नगर आसा। ते युनायटेड किंगडम भाग आहे।
Maie Mogalle - Gaion

Maie Mogalle - Gaion.
Maiê mogallê
"Loving Mother"
Type: Hymn
Source: Gaionacho Jhelo, 1995 edition, T-25, p. 214
Lyrics: Traditional
Music: Lino de Sa, Betalbatim, Salcete, Goa
Publisher: Goychi Sevadhormik Somoti (Pastoral Institute), Old Goa, Goa 403 402
Translated by: Alfred Noronha, Pandavaddo, Chorão, Goa 403 102. August 2005
Maiê, Maiê, mogallê,
Loving Mother, Mother,
tum amkam pav gê
come to our help
ani kaklut amchi kôr.
and have pity on us.
Polleiat.
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
Maria

Maria Somia Jezu Kristachi avôi. Oxem povitr pustokache Novea Korar amkam sangta. Ti Galileantli Nazareth ganvachi ek Judev ostori asli. Kristanv mantat ki ticho put, Jezu, Adhlea Koraran bhasailelo sodvonndar mhonn, ani monxea-soimban Deu mhonn.
Kristanv mantat ki Marian Povitr Otmeache podven gorbest zali. Hem ghodlem tednam techem logn Juze bari tharailelem aslem. Tinnem Juze bari logn kelem ani ti Juze sangatak Belea nogrant geli. Thoim, tinnem eka gorvam-gotteant Jezuk zolom' dilo.
Lukachem Xubvortomanan Mariechi jivitachem vornonache survatek sangta ki ange Gabriel tika dixtti podlo ani tika sanglem ki Devan taka tacho put, Jezuchi avoi zaunk vinchlam. Xubhvortomanam pormonnem, Jezuk khursar marlo tednam Maria thoimsor asli ani tika survatechi Kristi somudaiachi vangdi mhonn dakhoitat. Kristi borovpam ani xikovnne pormonnem, sonvsarant tichea jivitachea ontak, tika devan kudi-otmea soit sorgar veli. Kristanv mantat ki ti sorv-kallak ankvar mhonn.
Kristanv lok tika khup man ditat ani tika aplich mai koxi mog kortat, kiteak Jezun khursat mortana mhonlelem "Xisa, hi tuji avoi".
Polleiat.
Mary_mother_of_Jesus
पियेदाद जी. टी. फारिओल दोस मार्तिरस कुतिन्हो

पियेदाद जी. टी.फारिओल दोस मार्तिरस कुतिन्हो हाका तियात्र माचयेर एफ. मिकी म्हूण वळखतात.
जल्म.
पियेदाद जी. टी.फारिओल दोस मार्तिरस कुतिन्हो ताचो जल्म 5 नोवेंबर 1935 हया दिसा जालो. ताच्या बापायचें नांव होनोराटो ए.जे. कुतिन्हो आनी आवयचें नांव पीया कुतिन्हो. तो कुंकळ्ळी सालसेट गोंय हांगा जल्माक आयलो.
वावर.
फारिओलाक ल्हान आसतनाच तियात्रांतअभिनय करपाची आवड आसली. तो आपल्या करतालो. तेरा वर्सांचो आसतना ताका सर्गेस्त मिंगेल रोड ह्या एका फामाद तियात्र बरोवपी आनी दिग्दर्शकानकुठ्ठाळे गांवांत लीयोपोलदिनो ह्या तियात्रा वरवीं पयलेच फावट ताका माचयेर अभिनय करपाची संद दिलीसोळा वर्सांचेरड्रमॅटीक स्टार्स ऑफ कुंकळ्ळी ह्या पंगडांत तो मुखेल पात्र म्हूण अभिनय करपाक लागलो.
ए नोरोना बरयिल्ल्या डिसग्रास, ऍन्थनी डि’साहाणं बरयिल्ल्या काळीज, जोन नाजारेतहाणें बरयिल्ल्या कोलाबावेली मॅडम, आनसेलमो गोमस हाणें बरयिल्लो घातकी बापूय, शेरोन माजारेलोहाचो पुरो कोरात. आदी. ह्या अश्या साबार नामनेच्या दिग्दर्शकां वांगडा तांच्या तियात्रांनी ताणें वेगवेगळी भुमिका केली.ताणें खेळ-तियात्रांत पासून अभिनय केला. ताणें आऊविवो वांगडा आनतोनीयो मोरायेस आनी सुकोरो दे वेरना हाच्या वांगडा काम केलां. हेर दिग्दर्शकांच्या तियात्रांत ताणें काम करून आपलो पयलो तियात्र बरोवन सादर केलो. ताणें दोन तियात्रबरयले ते जावन आसा भावाक लागोन आनी दादलो वोडलो वा ओस्तोरी.
गोंयांत तियात्र करून करून ताणेंकीडस-योग-रोड हाचे वांगडा मुंबय, कलकत्ता, कारवार, आदी जाग्यार काम केलां. ताणें युगानडा, केन्या आनी मुजामभी मीगेल रोडाच्या तियात्रक लागून पावला.
पुरस्कार.
फारिओलान तियात्राचे माचयेर केल्ल्या वावराची नोंद घेवन कला आनी संस्कृती खातें, गोंय सरकारान 2014 ह्या वर्सा कला गौरव पुरस्कार दिवन ताचो भोवमान केलो. गांवांतल्या तियात्रांत ताचे मोलादीक योगदानाक पळोवन तांच्याच गांवच्या कुंकळ्ळी युनियनान 2010 ह्या वर्सा ताचो भोवमान केलो.
हेर भासांतले भारतीय चित्रपट

भारतांत १९७४ मेरेन वट्ट सुमार ३४ भासांत बोलपट तयार जाले. तातूंतल्या इकरा मुखेल भासांतल्या चित्रपटांचों नियाळ वयर दिल्ली अासा. उरिल्ल्या २३ भासांनी सामके चड म्हळयार २६ आसा. हिमांशु रॉय हाच्या इंडो इंटरनॅशनल टॉकीज संस्थेन 'नूरजहाँ' (१९३२) हो पयलो इंग्लीश बोलपट सादर केलो. ‘कर्म' (१९३३), ‘कोर्ट डान्सर (१९४१), ‘महात्मा' (१९५४), ‘द व्हिक्टरी स्टोरी' (१९७४) हे कांय उल्लेख करपासारके इंग्लीश चित्रपट आसात. १९३३ त, मुंबयच्या इंपीरिअल फिल्म कंपनीन दुरन्तरे हूर हो पयलो फार्सी बोलपट सादर केली. १९७४ मेरेन ९ फार्सी बोलपट आयले. तातूंतले 'फिरदोसी' (१९३४), 'ब्लॅक आईज' (१९३५), ‘शिरोन् फराद्' (१९३५), 'लैला मजनू' (१९३६), 'सिकंदर (१९४७) हे कॉय नामनेचे फार्सी बोलपट आसात. ‘बहेरामखान' (१९४६) हिंदी बोलपटावयल्यान १९४७ त इराणी भाशेतलो पयलो आनी एकूच चित्रपट आयलो. १९४७ मेरेन फकत दोन अरबी बोलपट आयले, ते । म्हळ्यार 'अरबी हंसा' (१९४३) आनी 'हंटरवाली की बेटी' (१९४४). 'ब्रोकन प्रॉमिस' (१९४७) हो एकूच सिंहली बोलपट आनी ‘पंपोश' (१९५४) हो एकूच जर्मन बोलपट.
‘हरिश्चंद्र' (१९५१), 'कर्म के फूल' (१९६८) आनी 'लौहाकपट’ हे सुरवातीचे तीन नेपाळी भाशेतले बोलपट. आयजमेरेन सुमार २६ नेपाळी चित्रपट तयार जाल्यात.वाडिया मुव्हिटोनचो 'एक्ता' (१९४२) हो पयलो सिंधी बोलपट.
'बाबासा री लाडली' हो। पयलो राजस्थानी बोलपट १९६१ त, निर्माता-दिग्दर्शक आदर्श हाणे सादर केली. १९७६ चो 'लाज राखी राणी सती' हो राजस्थानी चित्रपट गाजली. १९७६-८८ ह्या काळांत वट्ट २५ राजस्थानी चित्रपट आयले. भोजपुरी चित्रपटाची सुरवात १९६२ त जाली. आयजमेरेन वट्ट ८३ भोजपुरी चित्रपट आयल्यात. १९६२ चो
साहद पिक्चर्सचो 'लैला मजनू' (१९४१) हो पयलो पुश्तू बोलपट. १९४३ त, आनीक एक पुश्तू बोलपट येतकच पुश्तू बोलपटाची निर्मिती बंद जाली. अनुपमा चित्रे हिणें 'नझराना' हो पयलो मारवाडी बोलपट १९४२ त सादर केली. एम्. आर. शेठ प्रॉडक्शनचो ‘मैंझ रात' (१९६४) हो पयलो काश्मीरी बोलपट. ह्या चित्रपटाक रूप्यापदक मेळिल्लें.
अवधी भाशेत १९६४ त एकूच चित्रपट तयार जाली. १९८६ त आनीक एक अवधी चित्रपट तयार जाली. १९६६ त, डोगरी भाशेत एक चित्रपट तयार जाली. १९६४-६५ त दोन मागधी बोलपट आयले. १९६५ त आनी १९७१ त एकेक अशे दोन छत्तीसगडी बोलपट तयार जाले. ‘कोडगू एक' (१९७२), ‘मैथिली एक' (१९७१), ‘थाईन एक (१९७२) असो एकेकूच बोलपट तयार जावन ह्या भासांतली चित्रपटांची निर्मिती बंद जाली. १९७२ त दोन आनी १९७४ त दोन अशे मणिपुरी चित्रपट आयले. १९७२ च्या 'मतमगी मणिपूर ह्या मणिपुरी चित्रपटाची मेळ्ळे, १९७६-८८ ह्या काळांत वट्ट १४ मणिपुरी चित्रपट तयार जाले.
१९७१ ते १९७३ मेरेन दर वसा दोन दोन आनी १९७४ त चार तुळू बोलपट आयले. ‘बिसाती बाबू (१९७२) हो अरोर पट्टाभी हाणे दिग्दर्शित केल्लो तुळू बोलपट बरोच गाजली. १९७६-८८ ह्या काळांत वट्ट १२ तुळू चित्रपट आयले. सगळ्यांत नवी चित्रपट-निर्मिती हरियानवीची. १९७३ त ‘बीरा शेरा' हो हरियानवी चित्रपट मुंबयत १९७३-८८ ह्या काळांत वट्ट ३३ हरियानवी चित्रपट तयार जाले.
 - कों. वि. सं. मं.
विघाधर गोखले .

विघाधर गोखले हांचो जल्म 4 जानेवारी 1924 दिसा अमरावतीक जालो. ताजो बापूय संभाजीराव गोखले हो मध्य प्रदेशातल्या काँग्रेस प्रशासनांत मत्री आशिल्लो. ल्हानपणांत घरांतल्यान मेऴिल्ल्या संस्कारांचो विघाधर गोखले हांचेर खुब्ब प्रभाव आसलो. अमरावतीक पदवी मेरेन शिक्षण घेतले उपरांत 1944 वर्सा ते मुंबय आयले. 
शिक्षण.
जनरल एज्युकेशन सोसायटीच्या कुर्लाचे शाळेंत इंग्लीश, मराठी आनी संस्कृत विशयांचें तांणी अध्यापन केलें . एक विघाथीपीय शिक्षक म्हणून तांकां वळखताले. ताचे उपरांत विघाधर गोखले हांणी देनिक लोकसत्तांत बरींच वर्सा पत्रकारिता केली. ताचे उपरांत पांच वर्सा तांणी संपादक म्हणून काम पळयलें. पत्रकारिता करीत आसतना वृत्तपत्रा बाराबरूच तांची लिखणी नाट्यलेखन करपाक लागली. संगीत नाटकांची परंपरा तांणी फुडें चलयली. गोखले हांणी फुडें चलयली. गोखले हांणी एकूण 18 नाटकां बरयलीं. तांचे मदलीं कांय इतिहासीक, पौराणीक जाल्यार सामाजीक विशयांचेर आधारीत आसात. तांची संगीत नाटकां तर लोकप्रीय जालींच ते भायर तातूंतली पदां लेगीत आसात. सुवणेतुला, पंडितराज जगत्राथ, मंदारमाला, जावयाचे बंड, चमकला ध्रुवाचा तारा, जयजय गौरीशंकर हीं संगीत नाटकां लोकप्रीय जालींच पूण साक्षीदार, अमुत झाले जहराचे, मदनाची मंजिरी, स्वरसम्राज्ञी हे तांचे अस्तंती कृतीचेर आधारीत आसलेलीं संगीत नाटकांय खुब्ब गाजलीं. 26 सप्टेंबर 1996 दिसा तांकां मर्ण आयलें.
विघाधर गोखले खूब कविता बरयल्लो आसा.तातूतली फामांड कविता आवय.
 आवय.
आवय वो मांय उतर आमचें
सगळ्यांचे अपुरभायेचें
मोवाळ गोड कालीज तीचें
पालवना तसल्या मोगा आगटें.
आवय वो मांय कितली खोल बांय
तातुंत मेळटा अपुरभाय, मोग, खुशालकाय
मधुर कालीज सदांच तिचें आमच्या आवयचे.
आवय वो मांय उतर सदांच 
पयलें आमच्या ओटार खेळता
खुशालकाय येस सुख जेन्ना मेळटा
वो दुख, खोंत, भिरांत आमका भोगता.
आवयक तुजे लागना सुख तान वो भुख
धुव वो पुत, ल्हान वो वडलो रुख
दास्ती विणें केदना मेळत
पळोवंक आवयचें मुख.
हांस्ता पळोवन वाडता तो तुं 
रडता पडल्यार वो आयल्यार तुजेर दुख
आपणांक इल्ले उणे करून 
सदांच तुजेर चिन्ता सुख.
आवय वो मांय उतर व्हडले
सगळयाचें अपुरभायेचें 
मोगाळ कालिज सदांच तिचें 
पालवना तसल्या उज्या आगटें.
Amorechya Velar Re Moga - Mando

Amorechya Velar Rê Moga.
At the twilight hour
Type: Mando
Source: Sukhthanker, Vinayak Sadashiw.
Musical form: (einfaches Volkslied) Simple Folksong
Literary form: Monologue
Translated by: Sukhthanker, Vinayak Sadashiw
Amorechya velar rê moga,
At the twilight hour,
Mogrek fulta rê kole.
Jasmin buds begin to blow.
Tosle tuje dolle rê moga,
Choitat mojekodem!
Yours eyes resembling those buds.
Are looking on me dolefully,
At this parting hour,
Sweetheart mine.
Polleiat.
Goemche Mandde
शारदा सावईकार

शारदा सावईकार सुटके झुजारी आसले शारदा पध्माकर सावईकार हांचो जल्म 30 मार्च 1935 दिसा सावय – वर्यां जालो.एसएससी मेरेनचें शिकप घेतले उपरांत तिणें शिक्षण –प्रशिक्षण कोर्स केलो.स्वातं सैनिक मोहन रानडे हाच्या फुडारपणा खाला ती सुटकेझुजाचो वावर करताली.रानडेक अटक जातकच तांच्या लोकां मदीं राष्ट्रीय जागृताय हाडपाचें काम तिणें हातांत घेतलें.
7 ऑगस्ट 1955 दिसा तिणें इश्टिणीं वांगडा सत्याग्रह करपाचे बेत आंखिल्लो.पूण निमाण्या वेळार तिच्यो इश्टिणी फाटीं सरिल्ल्यान ती एकलीच सत्याग्रह करपाक फुडें सरली.
पूण आदलया दिसा म्हळ्यार 6 ऑगस्ट 1955 दिसा पुलिसांनी तिका अटक केली.पुर्तुगेजां आड काम करता देखून तिचें घर सोडून काडून पुलिसांनी तिका तिचे भाव आनी भावजयो हांचे सयत अटक केली.
बंदखणींत तिणें आपल्या हेर वांगड्यांची नांवां सांगाचीं म्हणून तिका खूब मार दिलो.उपरांत तिका प्रादेशीक लश्करी न्यायालया मुखार उबी करून न्यायाधिशान ताफी मागूंक लायली.पूण तिणें न्हयकार दिलो.सुरवातीक तिका मडगांवां बंदखणींत धाडली.अधिकार्यांनी तिच्या नांवांत शरद शिरवयकार असो गोंदळ केल्ल्यान तिची सुटका जाली.उपरांत जेन्ना बर्याच दिसांनी तांकां तांची चूक कळ्ळी तेन्ना ती शीम हूपून गेल्ली.सुटकेझुजाच्या काळांत तिका सुमार अडेज वर्सां बंदखणीची ख्यास्त जाली.
य.गो.जोशी

यशवंत गोपाळ जोशी हे एक भोवमानेस्त काणयो बरोवपी.
जल्म.
17 डिसेंबर 1901 ह्या दिसा तांचे जल्म पुेण जिल्ह्यांतल्या भिगवण हांगासर जालो.
शिक्षण.
 घरची परिस्थिती गरीब आनी शिकपाक पयशे नासले म्हूण तांणी पांचवेंत आसताना शिक्षण सोडलें.शिक्षण सोडून मेळत ती नोकारी केली.
काम.
शाई,वासाची तेलां तयार करून विकपाचो,तशेंच वृतपत्रां विकपाचो उघेग केलो. हे सागले वेव्हार पोटा खातीर सुरू आसतनाच ताणीं बरोवपाक सुरवात केली.1934 वर्सा स्वताचो प्रकाशन वेवसाय सुरु केलो.
कथा.
’एक रूपया दोन आणे’ ही तांची पयली कथा यशवंत ह्या म्हयनाळ्यांत उजवाडा आयली.(1929)ह्याच वर्सा ह्याच म्हयनाळ्याच्या काण्यांच्या सतींत ‘शेवगाच्या शेंगा ‘हे तांचे काणयेक पयलें इनाम फावो जालें.पुनभेंट (1932)हो तांचो पयलो काणयांचो झेलो. वाचप्यांनी तांची खूब्ब तोखणाय केली.1932 ते 1943 मेरेन या काणयांच्या झेल्याचें सात भाग उजवाड आयलो. तुळशीपञ आणि इतर गोष्टी (1937), रेघोटयांचे दैवत (1947),मायेच्या सावल्या (1947),जाई-जुई (1949) आनी तरंग (1950) हे तांचे कांय हेर तोखणाय करपा सारके काण्यांचे संग्रह. तांचे कथेंत मध्यमवर्गीय जगप, एकमेका मदले संबंद, प्रभावी प्रत्रण, सादी सोंपी भास हे खातीर तांच्यो काणयो वाचप्यांक आजुनूय बी आवडटात.तांणी काणयाच्या तंत्राक विरोध केल्लो. काणी चड तांत्रिक आसपाक जायना अशें तांचे मत्त आशिल्लें.’ग्यानबा तुकाराम आणि टेकिन्क ‘. हे काणयेंतल्यान ताणीं तंत्राच्या हव्यासाची फकांडां केल्या. वहिनीच्या बांगडया,शेवग्डया शेंगा ह्या तांच्या काणयांचेर आदारीत चित्रपट आयले. दुधाची घागर हे तांचे आत्मचरित्रात्म पुस्तक.
अंत्यमस्तिष्क

अंत्यमस्तिष्क
(Cerebrum)मेंदवाचो ८५% भाग हो अंत्यमस्ति आसता. हो भाग मेंदवाच्या निमिस्तिष्क आनी मेंदवाचें खोड ह्या भागांवयर पुरायतरेन घेरता. हेर प्राण्यांपरस मनशाच्या प्राण्यांपरस मनशाच्या मेंदवाच्या ह्या भागाची वाड चआशिल्ल्यान ताका विचार करून पावलां उबारणी प्राणी अशें म्हण्टात,animal). तो जें कितें आयकता,पळेता, रूच घेता,वस घेता, वस्त सांमेंदवाच्या ह्या भागांतच जाणविकाय जाता. बरें कितें,वायट कितें, तें ताकाह्या तेभायर तो विचार करूंक शकता, भाशेचो वापर करूंक शकता,बरी-वायट गुण परिणाम करूंक शकता.मेंदवाचो अंत्यमस्तिष्क हो भाग मनशाचें गिन्यान मेळॉवपाचें एक केंद्र
संगीत

संगीत हे मनशाचे जिणेकडेन एकरुप जाल्ली एकमेव अशीं कला. संगीत म्हळ्यार मनशाचे उत्स्फूर्त असो आविश्कार. मनशाचे उदरगती वांगडाच संगीताचोय विकास जायत आयला हातूंत दुबाव ना. संगीताची व्याख्या गीतम वाघम तथा नृत्यम त्रयम संगीत मुच्यते अशी केल्या . गायन , वादन , आनी नृत्य ह्या तिनूय कलांचो आसपाव भितर आसा. अशें आसले तरी भारतीय संगितांत गीत 'प्रधानम ' अशें म्हळां. गितांक साथ करपी साधना म्हणून वाघां प्रारंत आयली. 
उगम.
स्वर संगिता इतलोच प्राचीन इतिहास वाद्य संगिताक आसा. स्वर संगिताचो उगम सैमाकडेन जोडलां. सृष्टीतल्या वेग वेगळ्या नांदाचो आदार घेवनूच आंतामेरेन आमी आमच्यो भावना व्यक्त करतात. सप्तस्वरांची निर्मिती जनवरांच्या , पक्षाच्या आवाजानूच जाला. कुपाचो गडगड, पानांचो सळसळाट जनवरांचे चलप, ह्या गजालींनी ताचो मुळावो ताल आसा. ताकाय एक लय आसा. दर एका सवण्याची उडपाची रीत, खावपाची पध्दत, नाचपाची शैली दुस-या सवण्यापासून वेगळी आसता. तरी लेगीत तातूंत लयाचे एक स्वरुप आमकां दिश्टी पडटा. रेल गाडयेन प्रवास करतना. गाडच्या आवजांत लेगीत वेग वेगळे ताल आमकां सोदूंक येता. तात्पर्य मनीस ह्यो सगळ्यो गजाली सैमाकडल्यानूच शिकलां.
सैमाचे हालचालीत सगळे संगीत, ताल, सूर आनी ताचो मेळ लिपिल्लो आसता. जोगलांची कडकडाट, ल्हारांचो साथ नाद, कोंब्याचो साद, गाय-म्हसरांचे हांबेवप, बोकडचे बें ऽऽ बें ऽऽ करप, चिमण्यांचे चींव चींव हें सगळे सुरुच. हे खरे मुळावे सूर. हाकाच लागून संगीतक्षेत्रांतल्या तज्ञानी संगीतांतल्या सप्तस्वरांची जनवरांच्या आवाजांकडेन अशें तरेन तुळा केल्या : 
मोराचो आवज षडज् म्हळ्यार ' सा' कडेन 
बैलाचो आवाज रिषभ म्हळ्यार ' रे' कडेन 
बोकडेचो आवाज मध्यम म्हळ्यार 'म' कडेन
भारव्दाजाचो आवाज पंचम म्हळ्यार 'प' कडेन
घोड्याचो आवाज धैवत म्हळ्यर 'ध' कडेन 
आनी हतयाचो आवाज निषाद म्हळ्यार 'नी' कडेन
आमी ताल धरपाक ताळ्यो मरतात, मांडयेर हात मारतात ही संगितीक क्रिया आदिमानवा पसून चलत आयल्या. हाकाच लागून वाघ कल्पनेचो उगम मनशाचे शरिरीक अव्यया पासून जाला अशें म्हळ्यार अतिताय जावची ना. सैमाच्या सांगातान रावपी आदिमानवांनी पयलीं स्वताच्या संरक्षणा खातीर धनुष्य सारक्या हत्यारांचो सोद लायलो . मागीर ताका एक एक हत्यार सांपडत रावले. अश्मयुगांतली फातराचीं हत्यार म्हळ्यार घन वाद्याचो आदार. शिकारेच्या निमतान हातात आयिल्ले धनुश्य बाण म्हळ्यार तंतू-वाद्याचो आदार मारुन उडयिल्ल्या जनावरांच्या कातीचो उपेग करतना ते ताणून हाडिले की नादीपत्त्ती जातां हाचोय सोद लागलो. ताचेपसून तालवाघांचो जल्म जालो.
ॐकार ध्वनीतल्यान संगीत कला.
सरभोंवतणच्या वातावरणा प्रमाण आचार-विचारांत बदल घडप सहजीक आसा. हो बदल दिसपट्ट्या वेव्हारिक, तांत्रीक आनी तात्वीक नदरेत बदलत वता. संगीत ही एक प्रदर्शनाची कला म्हणून लक्षांत घेतल्यार ह्या क्षेत्रांत काळाप्रमाणान बदल जायत गेला. संगीतकला ही सर्वकालीन सर्वदेशीय कला म्हणून आमी मानून घेतल्या. संगीत कलेत प्रेम भक्ती, भावना हाचो आविश्कार चड प्रमाणान तयार करपाक वाव मेळटा . तशें पळोवंक गेल्यार पावलां कणकणी संगीताचो कळत नकळत वापर आमी करीत आसतात. काम करतना खोस मनयतना संगीत हे आमचे साधन आसता. बदलत्या काळांत लोकांच्यो आवडी निवडी बदलत आसात. पूण संगिताचे म्हत्व मात तशेंच तिगून रावला.
रगत पंगड(Blood Group)

रगत पंगड(Blood Group):रगत जुळणी(Cross Matching)प्रक्रियेक गरजेचे रगत-गट-तांबडे रगतपेशींचे कातीचेर कांय प्रथिनां आसतात. ह्या प्रथिनांच्या आदाराचेर मनशाचो रगत पंगड थरता. देखून तांकां रगत पंगडाचे घटक अशें म्हण्टात. हे घटक अनुवंशीक आसतात. ह्या घटकांचे प्रतिघटक रगतरसांत आसतात. पूण एका रगत-पंगडाचे घटक आनी प्रतिघटक एकठांय(एकाच मनशांत)आसनात. घटक आनी प्रतिघाटक हांचो संयोग जाल्यार तांबडयो रगतपेशी इबाडून त्यो फुटूंकलेगीत शकतात. एका मनशाचें रगत दुसऱ्याक घालचे पयलीं दोगांचेय रगत पंगड जुळटा वा ना हें पळोवंक जाय.
रगत पंगडाचे घटक जरी ३०० वयर आसले तरीय अ, ब आनी आर एच(RH)प्रणाली रगत जुळोवणेंत चड म्हत्वाची मानतात.
अ, ब, रगत पंगड प्रणाली- हे प्रणालींत अ, ब, अब आनी ओ (A,B,AB &amp; o) हे रगत पंगड आस्पावतात.
१)‘अ’ रगतपंगडांत तांबडे रगतपेशींत ‘अ’ पंगडांचे घटक तर रगतरसांत ‘ब’ चे प्रतिघटक आसतात.
२)‘ब’ रगतपंगडात तांबडे रगतपेशींत ‘ब’ घटक तर रगतरसांत ‘अ’ प्रतिघटक आसतात.
३)‘अब’ रगतपंगडांत तांबडे रगतपेशींत ‘अ’ आनी ‘ब’ चे घटक तर रगतरसांत प्रतिघटक आसतात.
४)‘ओ’ रगतपंगडांत तांबडे रगतपेशींचे घटक आसनात तर रगतरसांत अ आनी ब चे प्रतिघटक आसतात.
‘अ’ रगतपंगडाचें रगत ‘अ’ आनी ‘ब’ रगतपंगडाच्या लोकांक दिवंक जाता.
‘ब’ रगतपंगडाचें रगत ब आनी अब रगतपंगडाच्या लोकांक दिवंक जाता.
‘ओ’ रगत पंगडाच्या रगतांत घटक नाशिल्ल्यान तें खंयच्याय रगतपंगडाच्या लोकांक दिवंक जाता. देखून ह्या रगतपंगडाक संवसारीक दाता(Universal donor)म्हणटात.
‘अब’ रगतपंगडाचें रगत फकत ‘अब’ पंगडाच्या लोकांकूच दिवंक जाता. पूण ह्या रगतपंगडांत प्रतिघटक नाशिल्ल्यान खंयच्याय पंगडाचें रगत ह्या पंगडाच्या लोकांक दिवंक जाता. देखून ह्या पंगडाक संवसारीक घेवपी(Universal Receiver)अशें म्हण्टात.
‘ओ’ रगतपंगडाचें रगत जरी सगळ्या रगतपंगडाच्या लोकांक दिवंक जाता आनी ‘अब’ रगतपंगडाच्या लोकांक सगळ्या रगतपंगडाचें रगत घेवंक जाता तरी वैज सरसकट अशें करिनात त्याच रगतपंगडाचें रगत त्याच रगतपंगडाच्या लोकांकूच दितात. रगत घालपाची प्रक्रिया सदांच रगत जुळोवणी(Cross Matching)करूनच जाता.
‘आर एच’(RH) रगतपंगड प्रणाली- ८५% लोकांक ‘आर एच’ चे घटक तांबडे रगतपेशीचेर आसतात तर १५% टक्के लोकांत हे घटक आसनात. ‘आर एच’ चे घटक आशिल्ल्या लोकांक आर एच पोझिटीव(RH+ve)म्हण्टात. जाल्यार हे घटक नाशिल्ल्या लोकांक] आर एच नेगेटीव(RH-ve)म्हण्टात. ‘आर एच’ पंगडाच्या घटकांक प्रतिघटक आसनात.
Arjuna

Arjuna panch panddvantolo tisro panddov. haka 'modhiom panddov' oxem-i mhonnttat. Pandduchi bail Kunti hika Indromontrachea probhavan himaleachea xotxring porvotar zal'lo cholo. Taka dhononzoi, indrosut, falgun, parth oxim-i nanvam asat. Panchui panddvam bhitor orzun kuxoll dhornudhor ani xurvir axil'lo. Taka xonkra koddsun paxuptastr, porxurama koddlean xostrovidhea ani ogni koddlean 'ganddiv' dhonuxio, toxench indr,vorunn, im ani kuber hanchea koddsun vegvegllea ostranchi prapti zal'li. Dronnachar acho to pott'ttoxixio axil'lo. Acharea koddlean xikun ghetil'lem dhonurvidhiechem ani ostrovidhiechem Drovpodi svoimvora vella oprup kosob dakhovn tannem drovpdik jikhli. To aplem 'ganddiv' dhonu davea hatan legit choloitalo mhunn taka 'soviosachi' oxem mhottale. Aple 106 vorsanche piraient tannem khas korun ut'tor bhartant khub digvizoi melloil'le.
Xokuni kodde kuttdiut khellttona hartokchch tannem aplea bhavam vangdda dvoitvonant vas kelo ani oeka vorsacho ogoneatvas virattnogorant bhoglo. Virattnogorant 'brihn'nola' nanv ghevn tannem rajkumari ut'torek nachkolechem xikxonn dilem. Ostrovidhie vangddach orzun lolit kolant legit nipunn axil'lo.
Bhogvan xrikrixnna vangdda tachi sokhiobhkti axil'li. Bharti-i zhuzavella aplea hatan apleach bhavancho, guruncho vodh zatlo hea huskean nirxeon tannem dhonuxio-bann sokoil dovol'lem. Tedna tachea rothacho sarthi zavn boxil'lea xrikrixnnan taka kurukxetracher gita sangli. Virokt zal'lo orzun gitecho updex aikun zhuzak toyar zalo. Bharti-i zhuzant tannem koronn, zoidroth, bhixm adi kovrvovirank marleo.
Noro-narainn bhitor krixnnak narainnacho zalear orzunak noracho ovtar manlo. Taka car bailo axil'leo. Drovpodi posun taka xrutikirti, subhdrepsun obhimniu, chitrangdeposun bobhruvahon ani ulupiposun iravan hem car put zale. Panddvam vangdda mhaprosthan korta astona taka mornn ailem.
Polleiat.
Arjuna
Ul'lekh.
अर्जुन
Aut - Tool

Aut - Tool.
Aut" - mhonnge Inglez bhaxen "Tool" ani Portugez bhaxen "Instrumento
A tool is any physical item that can be used to achieve a goal, especially if the item is not consumed in the process. Informally the word is also used to describe a procedure or process with a specific purpose. Tool use by humans dates back millions of years, and other animals are also known to employ simple tools.
Polleiat.
Tool
ऐनसल्म गोम्स

ऐनसल्म गोम्स हो एक तियात्रीस्त.
जल्म.
ऐनसल्म गोम्साचो जल्म 21एप्रिल,1933 वर्सा पाझरखण, कुंकळ्ळी हांगा जालो.
शिक्षण.
लोयोला उच्च माध्यमीक विद्यालय, मडगांव, हांगा पुर्तुगेज सेगुन्दग्रांव आनी धावेक येस मेळयलें. उपरांत ताणें आपली विश्वविद्यालयाची पदवी स्कूल ऑफ अकाउंटन्सी, मडगांव हांगा मेळयली. उपरांत तो मुंबय आयलो आनी होरनीमान कॉलेज, मांटुगा हांगासल्यान एक वर्साचो जर्नलिजम डिप्लोमा पुराय केलो.
वावर.
मुंबय आसतना तो आपल्या इश्टांक सिरियाको डायस जे एक फामाद तियात्रीस्त आशिल्ले तांका मेळ्ळे. जेन्ना ते दोगूय वांगडा आसताले तेन्ना ते तियात्राचेर भासाभास करताले. सिरियाकोच्या प्रोत्साहना खातीर ताणे "कासतामचो दुव्र" नाटक उजवाडाक हाडलें. ऐनसल्म आपलो तियात्र मुंबय शारांत सादर करपाचो आसलो, पूण दुर्दैवान तांची भलायकी बरी नाशिल्ल्या कारणान तांकां गोंयां येवचे पडलें.
भलायकी बरी नासतना लेगीत तांणी आपली तियात्रां जशी 'गोरिबाक फोट मारची न्होय' , 'कोरीत तो भोगीत', 'घातकी बापूय', 'तुकाच लागोन', 'भावार्थ' आनी 'लोकांक फोटोयतात' स्वता घडोवन हाडली आनी ह्या तियात्रांनी मुखेल भुमिका केली.
ते कुंकळ्ळेचे तियात्र ड्रामाटीक्स स्टार्स ऑफ कुंकळ्ळी हे संस्थेचे एक मुखेल खांबो आसात. थळावे कलाकार सोडल्यार, जासिन्तो वाज, यंग मिनेझीस, ए.एस. कोनसेपशन, ई. आल्मेदा, जेफसीस हिटलर, सालुसिनो, चॅम्पियन पीटर, नेल्सन, डोमनीक वाज, एरिस्टीडस आनी लुसीयानो डायस अशा वेवसायीक तियात्रांनी काम करपी तियात्रिस्तांनी काम केला.
तांका ऐलेक्स दे कुंकळ्ळेच्या तियात्रांनी ताचे नांव 'डिसग्रेस एलेक्साचे' आनी जोकसी दे वेरोडा हांच्या तियात्र ' माय माजो गुन्यांव जालो' हांतून मुख्य भुमिका करपाक आनी दिग्दर्शक जावपाक तांका संद मेळली. तांणी रानुल्फो कुतिन्हो आनी जोन गोमस हांच्या 'कोकोय' तियात्रान काम केले.
पुरस्कार.
तांका कला अकादेमी , कुंकोळी युथ असोसिएशन, कुंकोळी युनियन हांणी तांचो भोवमान केला. गोंय सरकारान तांका तांणी तियात्राक दिल्ल्या तांच्या योगदाना खातीर कला गौरव पुरस्कार दिवन भोवमान केला.
बंदर

बंदर उदका येरादारीच्या वाहनांक (व्हडीं, बोटी, पातमाऱ्यो, तारवां, बार्जी, आदीं) सुरक्षीत असो आलाशिरो दिवपाची वेवस्था आशिल्ली सुवात.
गोपाळ गणेश आगरकर

जल्म.
हांचो जल्म दि.14 जुलै 1856 या दिसा येका गरीब घराण्यांत टेंभू सातारा हांगा जालो.
शिक्षण.
हालअपेश्टांक तोंड दीत,कराड,रत्नागिरी,अकोला आनी पुणे हांगा रावन तो एम.ए. जोलो.महाविधालयीन शिक्षण घेतासतनाच विष्णुशास्त्र चिपळूणकर हाणें पुण्यांत थापणूक केल्ल्या जहाल विचारांच्या राश्ट्रवादी पंथांत तो लोकमान्य टिळकाशिक्षण आनी लोकजागृताय करपाखातीर ह्या तिगांयनी पुण्यांत न्यू इंग्लीश स्कूल सुरू केलें(1880).
वावर.
तशेंच केसरी, आनी मराठा हीं खबरांपत्रां चालू केलीं(1881).न्यू इंग्लीश स्कूलांत आगरकरान शिक्षकाची नोकरी घेतली.तेचप्रमाण केसरीच्या संपादनाची जापसालदारकी घेवन आपल्या कुशल आनी प्रभावी बरोवपान थोड्याच काळांत ‘केसरी‘क लोकप्रियता मेळोवन दिली.न्यू इंग्लीश स्कूलच्या चालकांनी स्थापिल्लया डेक्कन एज्यूकेशन सोसायटी च्या फगर्युसन महाविध्यालयाचो प्राचार्य(1892) म्हूण तांणे काम केलें.महाविधालयीन जिवितांतूच जाँन स्ट्यूअर्ट मिल आनी हर्बर्ट स्पेन्सर हांच्या विचारांचो ताचेर प्रभाव पडलो आनी ताची नदर बुध्दिप्रमाण्यवादी आनी अज्ञेयवादी जाली.हेच धर्तेचेर तेन्नाच्या समाजाची पुनर्घटना करपाची गरज ताका दिसताली.केसरींत छापून येवपी ताच्या समाजीक लेखांवरवीं.हीच भूमिका व्यक्त जावपाक लागली.समाजीक प्रस्नांच्या जाणविकायेपरस राजकीय प्रस्नांची जाणविकाय चड खर आसूंक जाय अशें केसरी आनी मराठा च्या चालकांक दिसतालें.ताका लागून आगरकरांचो वैचारीक घुस्मटमार जावपाक लागलो.देखून,ताणें केसरी सोडलो(1887) आनी आपल्या क्रांतिकारक,समाजीक विचरांच्या प्रसाराखातीर सुधारक हें पत्र काडलें(1888) तातूंत राजकीय आनी अर्थशास्त्र विशयांवेले येताले.बुध्दिवादी नदरेंतल्यान समाजजीवनाचेव विश्र्लेषण करून अन्याय्य रूढी आनी परांपरा हांचेर ताणें खर हल्लो केलो.नीतिमान आनी सदाचरणी समाजाच्या निर्मितीखातीर देवा-धर्मांत गरज ताकाग दिसलीना.परोपकाराचे सद्रुण धर्मा पयली अस्तित्वांत आयले आयले आनी मागीर ते धर्मांत रिगले अशें ताचें मत आशिल्लें.बुध्दिवान,व्यक्तिवाद,समता,आनी मानवतावा ह्या चार सूत्रांचेर ताचे सगळे समाजीक विचार आदारिल्ले आसात.पूर्वजन्म,पूनर्जन्म,अस्पृश्यताय,बालविवाह सारक्यो गजाली ताका मान्य नाशिल्ल्यो.असल्योर रूढी आनी परंपरा आपखोशयेन सोडून दिवपाची समाजाची तयारी नासत जाल्यार तांचेर कायध्यान बंदी हाडची अशें ताचें मत आशिल्लें.
मरण.
 दि. 17 जून 1895 या दिसा तांका मरण आयलें.
भासभास

भासभास
लेखक.
डॉ माधवी सरदेसाय
पयले खेप.
1993
मखचित्र.
डॉ सुबोध केरकार
उजवाडावपी.
सुमंत रामचंद्र केळेकार
जाग प्रकाशन
प्रियोळ, म्होड्डोळ,
गोंय 403 404
छापपी.
राजेश रत्नाकार भाटीकार
तन्वी ग्राफिक्स
मडगांव, गोंय 403 601
चिदंबरम्

ह्या क्षेत्रांत नटराज शिव कसो प्रगट जालो, ह्या संबंदान एक कथा प्रचलित आसा, ती अशीः
पूर्विल्ल्या काळांत तिल्लई (चिदंबरम्) हें वाममार्गी शाक्तांचे केंद्र आसलें. ह्या लोकांचे उपासनेंत जायत्या वायट गजालींची भरसण जाल्ली. ताका लागून ह्या वाठारांत अनाचार वाडिल्लो.अशा ह्या वायट चालीच्या शाक्तांसावन भौसाक राखपाक शिव थंय प्रगट जाली. शिवाक पळोवन वाममार्गी भिले नात, वयल्यान ते शिवाआड झुजपाक उबे - चिदंबरम् कुरुप मोटवो मनीस अग्नीकुंडांतल्यान भायर काडली. ते तीगूय जाण फाटीर नाचली. हें सगळे पळोवन शाक्त भिले आनी शिवाक शरण गेले.
त्या जाग्यार शिव येवचेपयलों सावन पार्वती थंय रावताली. शिवाचे थंय येवपतिका आवडलें ना. तिणे शिवाक आपल्या वांगडा नाचाची सर्त लावपाचे आव्हान दिलें आनी हे नाचाचे सतींत हरल्यार हो जागो सोडून वचचो पडटलो, अशी अट घाली. शिव ही अट मान्य करून पार्वतीवांगडा नाच करपाक लागली.
नाच करता आसतना शिवान विंगड विंगड र्मुद्रा दाखयल्यो, ज्यो पार्वतीक बायल आशिल्ल्यान करून दाखोवप जमलेंना.
व्याघ्रपद आनी पतंजली नांवाचे दोन शिवभक्त ह्या वाठारांत कथा चलता. पूर्विल्ल्या काळांत बौध्द लोकांनी ह्या क्षेत्राचेर आपलो ताबो चोळ राजा परांतक (पयलो इ.स. ९०७ ते ९५३) हाणे हांगाचे नटराजमंदिर बांदिल्ले, हें थंय आशिल्ल्या फातरापटधावेल्यान समजता, फग्र्युसन ह्या वास्तुशास्त्रज्ञाच्या मतान हें देवूळ मूळ रुपांत धाव्या पेटले तेन्ना ह्या क्षेत्राक म्हत्व आयले. हैदरअलीन हांगाच्या देवळाच्या आवारांतूच सैन्य दवरिल्ले.
सर आयरकूटान १७८१ त ह्या देवळाचेर घुरी चिदंबरम् हांगाच्या शिवमंदिरान सुमार १६ हेक्टराचो वाठार व्यापला. देवळाच्या कोटाभोंवतणी १८ मी. रुंदायेचो रस्तो आसा.
देवळाच्या आवारांत चित्सभा, कनकसभा, नृत्यसभा, देवसभा आनी राजसभा अशा नांवांचीं पांच व्हड भवनां आसात.
चित्सभा हें मुखेल देवूळ आसून, तातुंतूच आकाशमय शिवलिंगाची पूजा करतात.
ह्या देवळाचे पाखें नटराजमूर्त आसा. पार्वतीचें गर्वहरण करतना शिवान नाचाची जी अवस्था घेतिल्ली, त्या नाचाचे अवस्थेत ही मूर्त थंय कोरांतल्या. हे नटराजमूर्तीच्या पांख्याचेर भांगराचे पत्रे आसात.
हे मूर्ती भाँवतणी आशिल्ल्या जाग्यांत नकसूद शिल्पकाम केल्ले ५६ पाशाणी खांबे आसात.
मुखेल देवळाचे एके कुशीक देवसभा हें लहानशे देवूळ आसा. हांगा देवाच्यो उत्सव-परबो मनयतात.
राजसभा ही भव्य वास्तू शिवगंगा तळ्याचे देगेर आसा. हिची लांबाय १०४ मी. आसून रुंदाय ५८ मी. आसा. राजसभेक १,००० पाशाणी खांबे आसात.
ह्या जाग्यार वसाँतल्यान दोन फावट नटराजाची मूर्त हाडून बसयतात आनी तिका महाभिषेक करतात.
 ह्या शिव देवस्थानाच्या चारूय दिकांक चारुय महाद्वारांचेर मूर्तिशिल्पान भरिल्ली अशीं चार ऊंच गोपुरां आसात.
अस्तंतेवटेनच्या गोपुरांचेर भरतनाट्यांतल्यो १०८ मुद्रा दाखोवपी सुंदर मुर्ती आसात. गोपुरांचेरूच न्हय तर पुराय देवळाच्या वण्टीचेर विंगड विंगड नाचाचे प्रकार आनी पुराणिक आख्यानां हेविशींचे शिल्पकाम केल्लें आसा.
चिंदबरम्चें शिवगंगा तळे ४६ मी. लांब आनी ३१ मी. रुंद आसा. हें सोपणां आसात. चिंदबरमांत गणेश, विष्णू, अम्मन (पार्वती) आनी सुब्रह्मण्य हांचीय देवळां आसात.
चिपळयो-चिबूड़ (चिबड) आकाशलिंग आसा, असो समज आसा. ह्या देवळाचो पुजारी गर्भकुडींत वण्टीमुखार हुमकळायिल्लो पड्डी मुखावेली जात्रा भरता. भारतांतले तशेंच श्रीलंकेंतले हजारांनी लोक त्यावेळार हाजीर रावतात. हे जात्रेक येवपी लोकांक रावपाक हांगा जायते मठ आनी धर्मशाळा आसात.
- की. वि. सं. मं.
Portugez Bharoti escudo

Escudo Purtugez Bharotachem 1958 ani 1961 vorsam modem cholon aslem. Tachi vibhagnni 100 centavos asli ani tichem mol Portuguese escudo kodden soman aslem. Purtugez Bharotachem Bharoti Songhrajant 1961 vorsa samilikoronn zalea uprant, escudocho zago Bharoti rupiant ghetlo. 
Itihas[sudar]
Escudocho zago rupia ghetlo zachi dor 1 rupia = 6 escudo asli.Hem Bharoti rupiachea molak sombondit aslem (zachem fattboll rupiak kelolem) ani Purtugez escudo, 1 rupiak = 18 Brittix pence ani 1 escudo = 3 pence. 
Nanne[sudar]
1958 vorsa nanne sador korpant aile ani tanchem mol 10, 30 ani 60 centavos aslem, 1, 3 ani 6 escudos 10 ani 30 centavos kanxeache asle ani her cupro-nickel. 
Benkecheo notti.
1959 vorsa,  Banco Nacional Ultramarinocheo notti sador korpant aileo zanchem mol 30, 60, 100, 300, 600 ani 1000 escudos aslem
Konknnintlea usnnea utramchi volleri

Konknni bhas ji Bharotachea Goem rajeant ulovpant ieta, tika bhov bhasantlim uxnnim utram asat,  zantunt Orbi, Purtugez, Inglix ani Hindi bhasancho aspav asa. Konknni bhaxentlea uxnnim utranchi hi ek volleri asa. 
Konknnintlim Purtugez utram.
=== Latim bhaxentlem mull aslolim Katolk bhoktichim utram &lt;ref&gt;A. E. Medlycott, (1905) "India and the Apostle Thomas"; Gorgias Press LLC;
मिका आचें पुस्तक

मिका आचें पुस्तक.
Book of Micah
प्रवादी मिका एक जुदेव आनी तो हेबरनाचे अस्तमतेक आसलोल्या मरेसहेत ह्या खेड्या गांवांत रावतालो. आहाज आनी हेजेकीयाअ या राजां खाल ताणें आपलें मूयनारपण चलयलें. म्हणगे, सांयारयेचें निसंटन जावनचे पयलीं आनी निसंटन जाल्यार उपरांत (७२१). ताचें मुनियारपण सेणाकेरीबान वेढो घाली पोरयान (७०१) चल्लें. जशें आमस प्रवादयान, राष्ट्राचेर अदरुश्ट येतलें म्हण भाकीत केलोलें तेच तरेन, जुदाच्या राष्ट्राकूय घडतलें म्हण मिका प्रवादयान भाकीत केलें. आनी ह्या अदरूश्टाचें काराणूय तेंच आसलें " लोकांचेर अनीत करतात, जुलूम करतात तांकां देव खास्त लायतलोच. देव आपल्या लोकांची नित करुन, तांकां खास्त लावून येतलो (१/३-४); सामारयेचो भस्म जातलो (१/६-७); मिका जियेता थंयच्या-ई शारांचो भस्म जातलो (१/८-१५) आनी जेरुसाल्याचेंय निसंटन जातलें (३/१२).
पुण हो प्रवादी भरवानसो नासलोलो न्हंय (७/७). तो आमस प्रवादयाची शिकोवण अदिक इस्कुटावन सांगता आनी ऑफराता राजा जल्मतलो म्हण भाकीत करता. हो राजा सर्वेस्पोराचो हिंद सोंसणिकायेन चलयतलो (५/१-५).
मिकाचो प्रभाव चडत गेलो; जेरेंयासाच्या काळांतले ताका वळखताले आनी जेरुसाल्या विशीं, ताच्या एका भाकिताचो उपयोग केलोलो (पळे, जेर. १६/१८). नव्या करारांतूय, मेस्सियासाचो जल्म बेथलेहें-एफराथाक जातलो म्हण मिकाच्या भाकिताचो उपयोग केला (पळे मत्. २/६; जु. ७/४२).
पळेइयात.
Book_of_Micah
Books_of_the_Bible
Bible
ಇತಿಹಾಸಾಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ

Book of Chronicles 1 and 2.
ಇತಿಹಾಸಾಚಿಂ ದೊನುಯ್ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸಾವಿಶಿಂ ಚಡ್ಶ್ಯೊ ನವ್ಯೊ ವಸ್ತು ಶೀಖಯ್ನಾಂತ್. ಜಿ ಖಬರ್ ರಾಜಾಂಚ್ಯಾ ಆನಿ ಸಾಂವೆಲಾಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂನಿಂ ಮೆಳ್ತಾ ತೀಚ್ ಖಬರ್ ಮಾತ್ಶಿ ವೆಗ್ಳೆ ನದ್ರೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಬರ್ ಉಪ್ಯಾನ್ ದಿಲ್ಯಾ. ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಆಪ್ಣಾಂಕ್ ಜಾಯ್ ತ್ಯೊಚ್ ಘಡ್ನ್ಯ್ ವೆಂಚುನ್ ಕಾಡ್ಲ್ಯಾತ್ ಆನಿ ಎಕ್ದೊಂ ಬರೆ ತರೆನ್ ಬರಯ್ಲ್ಯಾತ್. ತಶೆಂಚ್ ಸುರ್ವಾತೆಚ್ಯೊ ವನ್ಶಾವಳಿ, ಉತ್ಪತಿ ಆನಿ ಲೋಕ್‌ಗೊಂಟಿ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂಚ್ಯಾ ಆದಾರಾನ್ ಬರಯ್ಲ್ಯಾತ್.
ದೆವಾಕ್ ವಿಸ್ವಾಶಿ ರಾವುನ್, ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಮೈಜೆಸಾನ್ ದಿಲೊಲಿ ಸಮೂರ್ತ್ ಪಾಳುನ್ ಆನಿ ಖರ್ಯಾ ಮನಾನ್ ದೆವಾಚಿ ಭಕ್ತಿ ಕೆಲ್ಯಾರ್ ಜುದೇವ್ ಲೊಕಾಂಚೊ ಫುಡಾರ್ ಪರ್ಜಳೀತ್ ಜಾತಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಬರೊವ್ಪಿ ದಾಖೊಂವ್ಕ್ ಸೊದ್ತಾ.
ಇತಿಹಾಸಾಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಚೊ ಬರೊವ್ಪಿ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಂತ್ಲೊ ಏಕ್ ಲೇವೀತ್, ತೊ ದೇವ್ಮಂದಿರಾಚಿ ಬಾರೀಕ್‌ಸಾಣೆನ್ ಖಬರ್ ದಿತಾ. ತಾಚ್ಯಾ ಬರೊವ್ಪಾಂತ್ ಜಾಯ್ತ್ಯಾ ಯಾದ್ನಿಕಾಂಚಿ ತಶೆಂಚ್ ಗಾವ್ಪಿ ಆನಿ ದಾರ್ ರಾಖ್ಣೆ ಮುಖೆಲಿ ಜಾಗೊ ಘೆತಾತ್. ದಾವಿದಾಚ್ಯಾ ಫುಡಾರೀಪನಾ ಖಾಲ್, ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚಿಂ ಬಾರಾ ಕುಳಾಂ ಎಕ್ಠಾಂಯ್ ಯೆಂವ್ಕ್ ತಾಚೆ ಅತ್ರೆಕ್. ಸಗ್ಳಿಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಅನ್ಭಾವಾರ್ಥಿ ಲೆಗುನ್ ದೆವಾಚ್ಯಾ ಮಂದಿರಾಂತ್ ಯೆವ್ನ್ ಮಾಗ್ಣೆಂ ಕರುಂಕ್ ಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ತೊ ಬರಯ್ತಾ. ತಾಕಾ 'ಇಸ್ರಾಂಎಲ್' ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ದೆವಾಚ್ಯಾ ಭಾವಾರ್ಥ್ಯಾಂಚೊ ಸಮುದಾಯ್. ಹ್ಯಾ ದೆವಾನ್ ಜಾಯ್ತಿಂ ವರ್ಸಾಂ ಪಯ್ಲಿಂ ಹೆ ಪರ್ಜೆ ಲಾಗಿಂ ಕರಾರ್ ಕೆಲೊಲೊ ಆನಿ ದಾವಿದಾ ಉದೆಶಿಂ ತೊ ಪವಿತ್ರ್ ಕರಾರ್ ನವ್ಸರ್ಲಲೊ. ಆಕ್'ಖ್ಯಾ ದೆಸಾಂತ್ ಜರ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂನಿಂ ಫಕ್ತ್ ಎಕುಚ್ ದೀಸ್ ದೆವಾಚಿ ಸಮೂರ್ತ್ ಆಸಾ ತಶಿ ಪಾಳ್ಳಿ ಜಾಲ್ಯಾರ್ 'ಮೆಸ್ಸ್ಯಾಸ್' ಯೆತಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಲೋಕ್ ಮ್ಹಂಟಾಲೊ
ವನ್ಶಾವಳಿ - 1ಲ್ತ್. 1- 9
ಸಾವ್ಲುಚೆಂ ಮರಣ್ - 1ಲ್ತ್. 10/1-14
ದಾವಿದಾಚಿ ರಾಜ್‌ವಟ್ಕಿ - 1ಲ್ತ್. 11
हींग

हींग
कूळ :umbelliferae       
लॅटिन नांव : Ferula narthex Boiss
हींगाचो म्हत्व.
आमी हींग म्हण जाचो घरगुती उपेग करतात तो हेर कांयच नासून हिंगाच्या झाडाचो निर्यास वा दीख आसता. धवो आनी काळो अशे हिंगाचे दोन प्रकार आसता. हांतुंतलो धवो हींग वखदी आसून ताचो उपेग आयुर्वेदात साबार दुयेंसाखातीर करपाक मेळटा.
घरगुती हींगाचो उपेग.
पोट फुगी (GAS) तशेच पोटात दुखल्यार हिंगाचो लेप गरम करून पोटार शेकचो वा लावंचो. भूक कमी लागत, अपचनाचो त्रास जावप. परसाकडेन त्रास जावप, पोटांत गुळो येवप अश्यावेळार हिंगाचो थोडो चुर्ण गरम उदका वांगडा घेवचो. पोटांत मुरड मारून पातळ परसाकडेन जाल्यार वा जेवतकच पोटांत दुखयल्यार हींग, जिरयाची पूड, तूप, गांवठी मीठ म्होंवात घालून घेवचें. सोलकडयेत हींग (चिमूटभर) घालून घेतल्यार अपचन जायना.
खोकली ये‌‌ता आसत जाल्यार, कोल्या खोकलेक लांगून हडूड्याक सूज आयल्यार तशेंच एकाधाक  धांप लागता आसत जाल्यार हो चूर्ण पोटांत घेतकीच गूण मेळटा. बरोच वेळ उचकी थांबना जाल्यार हिंगाचो लेप बोंबले भोंवतणी लावचो. मल्लूक मारून येयल्यार वा शुध्द गेल्यार हिंगाचो चूर्ण म्होंवा वांगडा चाटपाक दिवचो.‌
म्हयन्याचे पायळे वेळार बांयलांक पोटांत दुखल्यार तशेंच बाळंत जाल्या उपरांत गर्भशय साफ जावचो म्हण हिंगाचो चूणे उदका वांगडा पोटांत घेवचो.  मुतूंक  त्रास वा कमी जाल्यार हो चूणे पोटांत घेवचो. धावो जाल्यार कोडुलिंबीचीं पानां आनी हींग वाटून तो लेप घाव्यार लावचो. घावो बेगीन पेखपाक मजत जाता.
हींगाचो उपदेश.
फिग्दाच्या आनी पित्ताच्या दुयेंसाक हाचो उपेग करचो न्हय.  हिंगाचो उपेग खावपा खातीर जास्त केल्यार पोटात जळजळ वा उलटी जावपांची शक्यताय आसता. अश्या वेळार दाळींब, बडिशेप  वा  आपोल  खावंचो. जायते फावटी वयर सांगिल्ल्या वेगवेगळ्या दुयेंसाखातीर हिंगाचो वापर करपाक मेळटा. घरगुती वखद करतल्यांच्या घरांत हींग आसप सामकें गरजेचें.
दामोदर धर्मानंद कोसंबी

 दामोदर धर्मानंद कोसंबी 31 जुलंय 1907 दिसां कोसंबे ह्या गांवांत दामोदर कोसंबी हांचो जल्म जाल्लो. दामोदर कोसंबी हे गणीतज्ञ आनी इतिहास संशोधक आशिल्ले. तांणी साम्यवादी दृश्टिकोनांतल्यान भारताचो आर्थीक इतिहास उजवाडांत हाडलो. बौध्द तत्वज्ञानाचे आनी पाली भाशेचे अभ्यासक धर्मानंद दामोदर कोसंबी हे तांचे बापूय. दामोदर कोसंबी हांणी आपल्या इंट्रोडक्शन टू ध स्ट़डी ऑफ इंडियन हिस्ट्री ह्या ग्रंथात भारताच्या इतिहासा कडेन पळोवपाचो दिश्टीकोन, घडणुकांचे विश्र्लेशण,माक्सवादी नदर,इतिहासीक साधनां आनी संशोधन ह्या बाबींची चिकित्सा केल्या.
बरोवप आऩी संपादन.
इतिहास म्हणजे साधन आनी उत्पादन हांच्या परस्पर संबंदातली एक अनुक्रमवार आधारीत घडणूक आसा असो तांचो इतिहासीक दृशटीकोन आशिल्लो.भोजराजाचें खगोलशास्ञ,विह्याधराचो सुभाशीत,रत्नकोश,भर्तृहरीचो शिलालेख आनी हेर जायत्या संस्कृत हातबरपांचॆ तांणी संपादन कॆलॆं.ज्योतश,खगोल आनी नाणकशास्राचॆ तॆ व्यासंगी संशोधक आशिल्ले.सिंधुची अर्थवेवस्था,मौर्याची उत्पती,भारतीय समाजरचना,बायल आनी शुद्रांची सिथती,भारत –रोमन वॆपार,आर्याचो विस्तार,मौर्य साम्राज्याची अर्थस्थिती हॆ विशीं तांणी मुळावॆं संशोधन मांडलॆं.
गणितांतलॆ संशोधन.
गणीत हो तर तांचो मूळ विशय.विशुध्द गणितांत तांचॆं मोलाचॆं संशोधनकार्य आसा.थंयच्यान तॆ वळ्ळॆ सांख्यिकी कडॆन स्टॅटिस्टिक्स. मागीर अनुवंशशास्ञांतलॆं जॅनॅटिक्स संशोधन. कोसंबीन गुणसुञांचो अभ्यास करून ‘कोसंबी फॉमर्युला’य जल्माक घाला.आजूय ह्या विशयाचो अभ्यास करतना विघार्थी हो कोसंबी फॉमर्युला वापरतात.सांख्यिकीचो अभ्यास करपाच्या निमतान कोसंबीन एका वॆगळ्या मळार पावल घाल्लॆं.तॆं पोरण्या नाण्यांच्या अभ्यासाचॆं मळ.कोसंबीन ह्या अभ्यासाक एक शिस्तबध्द आनी शास्ञशुध्द बुन्याद घालून दिली.कोसंबीचॆं एक खाशॆलॆपण म्हणल्यार संशोधनाच्या ज्या मळार तांणी एकदा पावल घालॆं,तातूंत तॆ आयुश्यभर काम करीत रावलॆ. 29 जून 1966 दिसा पुण्याक ह्या म्हान गोंयकाराक मरण आयलॆं.
मांडो

मांडो हो एक नाच प्रकार. उदेंत आनी अस्तंती संस्कृतिचो सुमेळ सादपी गोंय वाठारांतलो नाच. गाण्याचो प्रकार फिरग्यांचे राजवटी आनी तेचबरोबर पुर्तुगेज भास आनी अस्तंती संगीत हाची रुजवण जाली हातुंतल्यानूच मांडया सारको गीत प्रकार जल्माक आयलो.पुर्तुगेज संस्कृतीच्या प्रभावाखाला जगपी गोंयच्या एका किरिस्तांव वर्गान कोंकणी भाशेतल्यान उक्तायल्या आपल्या मनातल्या संगीतरूपी भावना म्हळ्यार मांडो.
मांडो हें उतर कशें घडलें हे विशी विगंड विगड मता आसात .एका मताप्रमाण मांड ह्या उतरावयल्यान तें घडलां. मांड म्हळ्यार गांवांत लोंकानी एकठाय येवपाची ,नाचपाची ,गावपाची सुवात.मांडो गायतना नाचपाची गावपाची एकठांय येवपाची प्रक्रिया घडटा, देखून वयले नांव पडलां अशें मानतात दुसऱ्या एका मता प्रमाण मांडप ह्या उतरावयल्यान घडलां. मांड्याची सुरवात काजाराच्या सालानी जाली त्या वेळार व्हकल मांड्याच्य नाचांत सहभागी जावन सगळ्या इश्टा सोयऱ्यां मुखार गीताच्या रूपान आपल्या मनातलीं भावना मांडटालीं .ह्या मांडपावयल्यान वयलें नांव घडलें .पुर्तुगेज उत्तर मांडो (mando-an order a command) ह्या उतरावयल्यान कोंकणी मांडो (mando) हें उतर घडलें अशेंय एक मत आसा .
मांड्याचो जल्म केन्ना जालो हाची निश्र्चित तारीख मेळना तरी एकुणिसाव्या शेकड्याच्या मध्यावयलो तो काळ ,अशे विद्वानांचें मत आसा.इ.स.1840 वर्सा बरयल्लो पयलो मांडो मेळिल्याची नोंद मेळटा .सुरवातीच्या काळीत रचिल्ले मांडे मौखीक स्वरुपांतूच गोंयच्या समाजात घोळणुकेत आशिल्ले दिसतात ते रचणारांचीं नांवा मेळनात.
मांड्याचो जल्म साश्ट तालुक्यांत जालो. कुडतरी ,चिंचोणे आनी लोटली हे मांड्याचे कुळार गांव.ह्या गांवांनी पयली मांडे तयार जावन उपरांत गोंयभर पातळ्ळे अशें विद्ववानाचें मत आसा .साश्ट ,बारदेश आनी तिसवाडी ह्या तालुक्यानी आयज मांडयांची 
भरपूर रचणूक आसली तरी गोंयात दर एका तालुक्यांत जय किरिस्तांव समाज आसा.थंय मांड्याची लौकिकता दिसता.
मांडो हो गीतप्रकार ,ताका नृत्याची जोड आसता, ती ताका उपरांत जुळ्ळी अशें मानतात .मांडो नाचतना दादले बायलो अशो दोन रेगो करतात आनी एकमेकांचो जोडीदार थारावन एकामेकां सामकार उबें रावतात संगीताच्या ठेक्याचेर मंद गतीन पावलां उडयत अस्तंती पद्दतीन नाचतात. नाचपाचे हालचाली वांगडांच नाचप्याचे नदरेंतल्यन उक्तायल्या भावाकूय म्हत्व आसता.
बायलो तळप नावाचो भेस घलतात. हो भेस लांबचे लांब पायार लोळपी असो आसता .हो भेस माकाव बघ्मदेश हांगा सावन आयलो अशे मानतात .बायलो साडियो न्हेसतात.
Izaias achem Pustok

Book of Isaiah
Izaias provadi 765 vorsa Kristi Xoka adim zolmolo. Uzziah raza 740 vorsa melo ani jedna Izaias Jerusaleachea mondirant aslo tedna taka provadiachem apovnnem ailem. Israel ani Juda him raxttram Devak ovisvaxi zalim dekhun tankam khast koxi hea donui raxttranchem nisontton zatolem mhonn porgott korunk Izaias provadiak karia dilem (6/1-13), challis vorsam tannem aplem muniarponn choloilem. Hea kallar, Assiria koddlean Israelak ani Judak dhomki poddtali. Izaias provadiacho kall amchean char bhagamnim vanttum ieta :
लोणी

लोणी दुदापसून धंय, साय, धंयापसून ताक आनी ताकापासून लोणी तयार जाता. लोणी हो एक स्निग्ध, तेलकट जिन्नस. दुदाचे सायीपसून जाल्लो हो धर्तरेच्या जन्मासावनच, परमेश्र्वरान जेन्ना गोरवांक जन्माक घालें तेन्नापासून पुराण काळासावन लोणाचो उल्लेख सगळेकडेन आयला. दुदावयली साय एकठांय करून, तांतूत म्होंवण (विरजण)घालून तें चाळटकच ताचेर लोणी उफेता.
विरजण (म्होंवण) करपाची पद्दत म्हळ्यार - दूद विटकळावप. इल्ल्याशा दुदांत लिंबाचे दोन थेंब घालप आनी दूद विटकळावप आनी १ दीस - रात तें दुस-या दुदा-सायेंत घालप म्हण्टकच विरजण तयार जाता. लोणी खतखतायलें कीं तूप जाता.
लोणी हो आदीमानवान सोदून काडिल्ल्या हेर जिनसां भितल्लो एक जिन्नस. पुराय - महाभारत काळासावन हो जिन्नस आयकूंक मेळटा. दूद विटकळलें आसतलें, तें हालयतकच घडये लोणी वयर उफेलें आसतलें. तें रुचीक लागता म्हणून कळटकच तांणी तसो प्रयोग करून पळेला जातलो. अरळ म्होंवाळ कशें लोणी सगळ्यांक प्रिय जालां जातलें. कृष्ण लिपचोरयां लोणी खातालो, हाचो उल्लेख पुराण - महाभारतांत जंयथंय आयला.
'लोणी' हो सगळ्या संवसारभर आशिल्लो जिन्नस. गाय, म्हशी, बोकड्यो, संवसाराचेर सगळेकडेन आसात. जंय ही दूद दिवपी गोरवां चड थंय दूद लोणी - तूप सारकिल्ले जिन्नस चड. गांवा गांवांनी तर, ताचेर आदारूनच दुदापसून तयार जावपी जिन्नस, दूदपेडे, बर्फी, कुंदो, हेर वस्तू, तूप - बी हांचो वेपार - व्यवसाय चलता. गांवागांवांनी हे जिन्नस तयार करतात आनी शारांनी ताचो पुरवठो करतात.
तयार करपाची पद्दत दुदाची साय काडून, तातूंत विरजण घालतात. सायीसकट विरजण घालून धंय करतात. तें दुस-या दिसा चाळ्ळें म्हणजे तातुंतल्यान लोणी भायर सरता. पसलीमं तेंपार लांकडाचे रवीन धंय - ताक चाळटाले, आतां तरेकवार मिक्सरा सारकिल्लीं माखनां आयल्यांत. गांवगि-या वाठारांनी धंय मातयेच्या मडक्यांनी घालून, रवयेक दोरी बांदून चाळटात.
चडशा व्हडल्या शारांनी पाकलोणी, भाकरी - लोणी हें खाण आतां मुखेल खाण जालां. देखून तें पाव - चपाती सारकिल्ल्या जिनसांक लावन खातात. लोणी जिवाक घटसाण हाडटा. धर्मीक कार्यावळीवेळार लोणयापसून केल्लें तूप वापरतात. ताचेबगर अन्न - शुध्दी जायना. अशें शास्त्रांत मानतात. धर्मीक ग्रंथांनी तर लोणयाची खूब तुस्त केल्या. आयुर्वेदिक वखदांनींय हो जिन्नस वापरतात. लोणी कातीक लावपाखातीरय वापरतात. थंडेच्या दिसांनी ओंठ फुट्टात म्हूण ओंठाक लोणी लायतात. लोणयांत खूबशे वखदी गूण आसात. पुराण - महाभारत काळासावन, जायत्या कथांनी कृष्ण लोणयाक कसो पिसो जातालो आनी मस्ती करतालो तें वाचपाक मेळटा. धर्मीक ग्रंथांनी लोणयाचें म्हत्व खूब तरांनी सांगलां. संवसाराचेर चडांतचड लोणी न्युझिलंड, ऑस्ट्रेलिया, डेन्मार्क ह्या देशांतल्यान निर्यात जाता. भारतांत लोणयापरस तूप चड खातात.
महेंद्र सिंह धोनी

जल्म.
महेंद्र सिंह धोनीचो जल्म ७ जुलय ह्या दिसा रांची बिहार ह्या गांवांत जाल्लो. तो एक राजपूत घरांत जल्माक आयिल्लो. ताच्या आवयचें नांव देवकी देवी आनी बापायचें नांव पान सिंह. तशेंच धोनीक एक भाव नरेंद्र धोनी आनी भयण जयंती गूपता. महेंद्र सिंह धोनीक लोक माही वा एम एस धोनी म्हूण वळखतात. ताणें आपले पुराय शिक्षण द एक वील जवाहर विघालय मंदिर हांगा केलें.
करियर.
धोनीचे ३०० वा खेळटाना ताणें ८०० परस अदिक विजय मेवली. महेंद्र सिंह धोनी एक भारतीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळगडो. क्रिकेटिच्या इतिहासांत सर्वात म्हान कर्णघार मानले आनी जायतो यश ताका मेळ्ळो. तो उजव्या हातांत खेळपी खेळगडो आशिल्लो आनी ताच्या नेतृत्वाखाला भारतीय क्रिकेट संघान विऋचषक जिखले. धोनीन २००४ ह्या वर्सा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मध्ये पदापर्ण भाग घेतलो आनी थंय सेचरी करुन स्वताक आपूण स्थापन जालो. २००७ ह्या वर्सा एका दिसाची कर्णघारपद स्वीकारली आनी भारताक विशय विजेता ही शीर्षक मेळय.
संदर्भ.
https://en.wikipedia.org/wiki/MS_Dhoni
तिसऱ्याचे फेस्त

जायती धर्मीक फेस्ता जाता ताका धर्मीक नांवा आसनात जशें केळ्याचे फेस्त,पातोळ्याचे फेस्त,जायाची जात्रा ही जात्रा फूलाचेर आदारून आसा हें थंयच्या वाटाराचेर आदारून आसा.आता आमचे कडेन फेस्ताक जेवण वांटतात ताका लागून आमचे कडेन तिस-याचे फेस्त आसा.
फेस्त जावपी जागो आनी कपेल सोदपी लोक.
नेरूल गांवचे शीमेर कांदोली ह्या गांवात जाता.थंय एक पोरणी इगर्जे आसा जी फ्रासिस्कन पाद्रीनी सोदून काडल्या ते 1569 वर्सात.अशें मानतात की ही इगर्जे लोकाकडेन पयशें एकठाय करून आनी खाजगी दुडू घेवन बादला.फादर गोमस कातांव सागता की 1955 मेरेन नेरूल ह्या गांवात फकत चार कोपेला आशिल्ली.ह्या फादराच्या सांगण्यात रस्त्या कुशीचे कुरीस,खाजगी मनशाच्यान बादिल्ले कोपेल जे बिश्पाच्या परवागी नाशिल्ल्यान बादिल्ले आसले.तसलें एक कपेल म्हळ्यार सां आतोनीचे.पयलीच्या तेपार ल्हान आसलें आता लोकांनी तें आपल्या काजाराच्या वर्सा निमतान हे कपेल व्हड बादला.निमाणे हे 1992 वर्सा एक जोडप्यान आपल्या 25 वर्साच्या उमेदीन बादिल्ले.ह्या कपेलांत सां आतोनीची मुर्ती आसा आनी सेक्रेड हार्थ ऑफ जिजस आनी सेक्रेड हार्थ ऑफ मेरी.ह्या कोपेलाची एक पंरपरा आसा की लोकांक तिस-यो वाटपाची चाल आजून चलत आसा.
फेस्त केन्ना मनयतात.
हे फेस्त मे म्हयन्याच्या दुस-या आयताराक जातात.थंय कोपेलांत लार्दीन जाता हातूंत वाटो घेवपाक गांवचो लोक तशेंच हेर लोक येता. लार्दीनीक तिस-यो हे अजाप न्हय कारण लोक तिस-याची शाखोती आनी सांबाराचे वाटतात.
तिस-या बरोबर किते वाटतात.
ह्या फेस्ताक सांबाराच्या तिस-या बरोबर आबो आनी पणस फेस्ताच्या मुखेल्याक दितात.गोंयची फेनी ह्या फेस्ताक दितात जाका जाय तांणे पिवचे.पूण हालीच्या तेपार ह्यो निमाण्यो वस्तू काडून उडयल्यात.
तिस-यो कित्याक.
नेरूल ह्या गांवांत न्हंयची देग आसा आनी ताका लागून तिस-यो हांगा खूब मेळटात नी सवाय मेळटात.सुरवातेक तिस-याची मात्रा चड लागनाशिल्ली कारण जो लोक लार्दीनीक येतालो तो थोडोच आसतालो.पूण जेन्ना ही परंपरा घट जाली तातूंत थंयचे रावपी लोक,तांची भुरगी,हेर लोक वचपाक लागले आनी हाचो परिणाम जे लोक कामाक लागून गांव सोडून गेले ते पासून ह्या फेस्ताक येवपाक लागले आनी तशेंच तांची काजार जाली चली आनी तांची फार्मील येताली.
दुसरी पंरपरा.
दुसरी पंरपरा म्हळ्यार तिस-यो करपाची पद्दत.त्या गांवाच्यो बायलो एक जावन करतात.ही एक परंपरा जी गोंयच्या समाजांतल्यान ना जाल्या.
पयलीच्या तेपार रादपी नाशिल्ले.जेन्ना कसले फेस्त आसताले तेन्ना एक रांदपीन आसताली.ती घराकडेन येताली आनी कुजनातले काम पळयताली.मागीर दादले आनी चले ह्या कामाक जुळे.सगळे शेजारी कामाक आदार करपाक येताले.ती सगळी आपले सामान घेवन येताली जशें सुरी,कोयती आदि.
ही पंरपरा फकत ह्या फेस्ता निमतान उरिल्ली पळोवक मेळटा.सांबाराचो मसालो करपाचे काम वाजेवणेंचे आनी हे करपाक चड दिस लागतात.आनी हे चड मसालेदार आसता.जर हो मसालो बरे तरेन साबाळो जाल्यार खूब दिस वा म्हयने उरता.
फेस्ताची लार्दीन.
लार्दीन पयलीच्या काळार लेतीन भाशेंत म्हणटाले.आता ती लार्दीन आमचे कोंकणी भाशेंत म्हणटात.जो लोक ते लार्दीनीक हाजीर आशिल्ले ताका पानांच्या धोण्यात घालून तिस-यो दिताले.ह्या गेल्या थोडया वर्सा भितर सांबांराच्यो तिस-यो करून सिल्वर फोयलाक घालून लोकांक वांटतात.
निश्कर्श.
जरी ह्या फेस्तातलो पानाच्या धोणो गेलो तरी आजून पासून लोक तिस-याचे फेस्त करतात.काळजाक खूशालकाय भोगता की थंयचे लोक जें थंय रावतात आनी जे कोण कामाक लागून थंयचे भायर सरल्यात तें आपले पांरपारीक फेस्त करपाक फूडे येतात.
ಪಾದ್ರಿಂ ಪಾಸ್‌ತ್ ಮಾಗ್ಣೆಂ

Prayer for Priests.
&lt;poem&gt;
ದೆವಾ, ತುಜ್ಯಾ ಧಬಾಜಿಕ್ ಅನೊದಾ ಪಾಸ್‌ತ್ ಆನಿ ಮನ್ಶ್ಯಾಕುಳಾಚೆ ಸೊಡ್ವಣೆ ಪಾಸ್‌ತ್,
ತುಜ್ಯಾ ಎಕ್ಲ್ಯಾಚ್ ಪುತಾಕ್ ಸಾಸ್ಣಾಚೊ ಪಾಸ್‌ತ್, ತುಜ್ಯಾ ಎಕ್ಲ್ಯಾಚ್ ಪುತಾಕ್ ಸಾಸ್ಣಾಚೊ
ಮುಖಿ ಪಾದ್ರಿ ಜಾವನ್ಚ್ಯಾಕ್, ತುನ್ವೆಂ ಸ್ತಾಪಿಲಾಂಯ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ವಿಂಚುನ್ ಕಾಡ್ಲ್ಯಾತ್,
ಜೆಂ ಮುಣ್ಯಾರ್ಪಣ್ ತಾಣಿಂ ಘೆತ್ಲಾಂ ತೆಂ ಪಾಳುಂಕ್ ತೆ ವಿಸ್ವಾಶಿ ರಾವುಂ.
ತ್ಯಾಚ್‌ ಕ್ರಿಸ್ತಾ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಸಂಯಾ ವರ್ವಿಂ.
 ಆಮೆನ್ 
&lt;/poem&gt;
विष्णू नारायण भातखंडे

शिक्षणीक पात्रताय.
ल्हापणांत विष्णू बांसरी वाजोवंक शिकलो आनी कॉलेजींत आसतना सतार वाजोवपाक शिकलो. पयलीं पयलीं तो गोपाळ गिरी हांचे कडेन ताजें शिक्षण जालें. 1885 विष्णू बिए जालें आनी 1887 एलएलबी लेगीत जाले.
संगिताचे शिक्षण.
कॉलेजींत शिकत आसतनाच ते गायनोत्तेजक मंडळ हातूंत सामील जाले. हांगा तांकां सगल्या तरांचे संगीत आयकुपाक मेळ्ळें. तांचो संगीतशास्त्राचो अभ्यास हांगाच जालो. हांगासरूच तांणी पोरणीं गितां, ठुमरी, ख्याल, ध्रपदां बरोवन काडपाक सुरुवात केली. हें करता आसतना तांच्या लक्षांत आयलें की, पोरण्यो चिजो आनी गावपाची पद्धत हांचो मेळ बसना. म्हणून विष्णू हांणी संगीतशास्त्राचो पद्धतशीर अभ्यास केलो.
तांच्यांनी केल्लो सोद.
जायत्यो चिजो मुळाव्यो कशो आशिल्ल्यो आनी मागीर तांचे स्वरूप कशें बदल्लें, हाचो तांणी सखोल अभ्यास केलो. जो आयजूय अनेक संगीत शिकप्यांक खुब्ब उपयोगाक येता.
फिलिपकारांक पावलुचें पत्र

फिलिपकारांक पावलुचें पत्र.
Epistle to the Philippians
फिलिपकारांक पावलुचें पत्र.
फिलिपिची पवित्र-सभा म्हळ्यार पावलून एवरपाच्या गांवांनीं स्थापलली पयली क्रिसती सभा. मासेदनियेंतल्या एका मनशाच्या दर्शनाक लागून, पावलू, तिमत आनी ताचे भागेली आजियेक थावन एवरपाक पावले.
फिलिपी शारांत काय-काय मनशांनीं जेजुचेर भावार्थ दवरलो, देवचार बसललें एक चेडूं बरें जालें. पावलूक बंदखणिंत घालो, ताका सडलो, आनी उपरांत त्या शारांतलो तो कडसरलो – ही सगळी खबर लूक धरंदुतांचो इतिहास ह्या पुसतकांत दिता (दी १६, ११-४० पळे ).
लकाक पावलुचो खूब मयपास आसलो आनी धरंपर्गटणेच्या वावराक ताणीं ताका आदार दिल्लो; पावलूय तांची खेरीत अपुरबाय कर्तालो ती ह्या पत्रांत दिश्टी पडता. जाता तितले वेगीं, तांकां भेट कर्तलो म्हण पावलू भर्वान्सो दाखयता.
कसल्या सेगाक लागून हें पत्र बरयलें तें पत्रांतूच तो सांग्ता. पावलूक बंदखणिंत घाला म्हण आयकून, ताच्या गर्जांक पावुंक, थडे पयशे दीवन, क्रिसतांव फिलिपकारांनीं एपाफ्रदिताक धाडलो आनी पावलुचो सांगाती आनी सेवक कजो ताचेशीं राव म्हण ताणीं ताका सांगलें. हे भाशेन वावर कर्ताना, एपाफ्रदीत पिडेंत पडलो आनी सार्को मरुंक पावललो. तो समाधान जातच, ताका परत फिलिपीक धाडुंक पावलून चिंतलें. फिलिपकारांचे पवित्र-सभेन आदार दिल्ल्या पासत, ह्या पत्रांत पावलू तांचो उपकार आटयता, आनी एपाफ्रदितान आपली सेवा केली म्हण ताची तुसत कर्ता. त्याच बराबर, ह्या सेगाचो फायदो काडून, भावार्थियां मदें वेफळचार आसात ते मडून उडवंचे म्हण पावलू तांकां बूध दिता, आनी क्रिसतांव जाल्ल्यांक जुदेव आदल्या कराराच्यो चालिरिती कायद्याशीर कश्यो पाळुंक बळ कर्ताले ते विशीं तांकां शिडकायता. हें पत्र पावलू बगर दूसऱ्यान बरयलेंशें दिसना. तें ६३ वर्सा रमा शारांत बरयलां.
ह्या पत्राची मानडावळ अशी.
प्रसतावना १ : १-११
पावलुची खाशा परिस्थिती : १ : १२- २६
क्रिसता सवें जिवीत : १: २७ – २ : १८
तिमता आनी एपाफ्रदिता विशीं येवजण : २ : १९-३०
दुस्मानां आनी संकश्टां विशीं शिडकावणियो : ३ : १-४:९
पावलू आनी ताच्या फिलिपकारांचे इश्टागतिची खुणा : ४ : १०-२०
संपादणी : ४ : २१-२३
पळेइयात.
Epistle_to_Philemon