anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
आबोली

आबोली हो एक फुलांचो प्रकार तांकां मराठींत आबोली आनी हिंदीत प्रियदर्श म्हणटात. हे जायती वर्सा उरपी ल्हान झोप सुमार ६० सेंमी उंच आसता. गोंयात ही झाडा सगळ्याच्या पोरसानी लायिल्ली सहज दिसता. ही फुलां एका घोंसान फुलतात ल्हेव पाचव्या रंगाची ताची पांना आसतात. ही फुलां सोबीत पाचव्या कणसांत खांची-खांचीनी सोबीत आनी नाजूक ल्हेव हळदूवी वा केसरी रंगाची फुलां येतात. हातूंत हेर प्रकारूय दिश्टी पडटात.
आबोली दोन प्रकाराची आसतात.
पिशी आबोली आनी रतन आबोली. पिशी आबोलेच्यो पाकळ्यो चड फुल्लिल्यो आसतात ती ल्हेव केसरी आसतात आनी रोकडीच बावतात. रतन आबोली गडद केसरी रंगाची आसून ती रोकडीच बावनात. तेचपरी तांच्यो पाकळ्यो चड फुल्लिल्यो नासतात. ह्या आबोल्यांक पिशी आबोले परस चड मागणी आसता.
सजावट आबोल्यांची फाती वा वळेसर करून देवाक घालतात वा बायलो आबोल्यांची फाती करून माळटात. आबोलीच्या देठाचो सकयलो भाग मातसो फुगीर आसता फाती करतना अश्यो गुथूंक जांय की फुलांची फाती माळटना सुंदर दिसता.
धार्मीक संस्कार
अस्तंत यिद्दीश

अस्तंत यिद्दीश मध्य युरोपांतल्या जर्मन भाशीय देशांत आनी ताच्या शिमेवयल्या वाठारांनी (हंगेरी, चॅक आनी स्लोव्हाकिया, उत्तर इटली, हॉलंड विसाव्या शेंकडयामेरेन वेगवेगळ्या बोलींच्या रुपांत अस्तंत यिद्दीश उलयताले. आतां थंय जर्मन भास उलयतात.
Poltoddi Voron Pavoi - Dekhni

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”"
Poltoddi Voron Pavoi
Reach me to the opposite bank
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Hatachim kaknnam ditam,
I give you the bangles from my hands,
Poltoddi voron pavoi;
Reach me to the opposite bank.
Fulanchi fanti ditam,
I give you this string of flowers,
Poltoddi voron pavoi.
Reach me to the opposite bank.
Aga tarya, tarya mama,
Oh Boatman, Oh boatman Uncle,
Mhaka voron pavoi poltoddi,
Reach me to the opposite bank,
Oi poltoddi.
Yes, opposite bank.
Polleiat.
Dekhnni
करिंत्कारांक पावलुचें पयलें पत्र

करिंत्कारांक पावलुचें पयलें पत्र.
First Epistle to the Corinthians
करिंत्कारांक पावलुचें पयलें पत्र.
ग्रेसिया देसांत, करिंत शारांत जुदेवांचो एक जमो आसलो, आनी हें शार मडन पडलल्या एका ग्रीक शाराचेर बांदललें. धरंदुतांच्या काळार गिरेसत्काय्ेन आनी व्यापार-धंद्यान तें बरेंच वयर आसलें, पूण नयतीक जिवितांत सार्कें म्हेळें जाल्लें.
आपले दुस्रे धरंपर्गटनेचे भंवडेंत, पावलून दन वर्सां करिंतांत शिकवण दिली, पयलें देवस्थानांत जुदेवांक, आनी उपांत, तितूस जुसतूस हाच्या घरा, विदेशियांक. आतेन शारांत, क्रिसतांव धर्मा विशीं, उंच तत्वांनीं भरलली ताणें केल्ली बली अनुप्योगी जाल्ली देखून, करिंत शारांत पावलून साद्या उलवपाची वात धरली. देवान आदीं भासायल्लें तशें (दी ८/९ आनी हेर-कडेन पळे), ताणें जायत्या विदेशियांचें मन बदल्लें, पूण जुदेवांचे दुस्मानकाय्ेक लागून ताका खूब ससचें पडलें.
करिंत्कारांक बरयल्लीं पावलुचीं दन पत्रां आंकां पावल्यांत, पूण तांचे भायर, पावलून करिंत्कारांक आनिंक एक पत्र बरयल्लेंशें दिसता. एफेजाचे पवित्र-सभेचे काय वांगडी करिंतांतले पवित्र्सभेक भेट करुंक आयल्ले, ते भेटेचो फळ कसो, पावलून करिंत्कारांक हें पत्र बरयलें.
पावलू निग्तच आंतियोकिये थावन पर्तून येवन, तिस्रे भंवडेर आसलो तेदना करिंतांतले पवित्र-सभेंत दुस्पट जाल्यार म्हण ह्या निरपियां उदेशीं ताका कळून आयलें. नवशिसांनीं आपल्या आत्मीक गुरुंक थडे प्रस्न घाल्ले आनी तेय ताच्या निर्णय्याक वो जबाबाक रावताले. दुस्पट जाल्ली ती निटाय्ेर घालुंक आनी तांच्या विचारांक जबाब दीवंक पावलून हें शासत्रीक पत्र बरयलें.
ताणें सुटावे केले ते प्रस्न हे : चुकू विणें क्रिसती जिवीत, लग्न आनी आंकवार्पण, समियाचें जेवण, पवित्र आतंयान दिल्ल्या वर्गुणांचो फावो तो उप्योग, नितिशाळांनीं खटले, कुड्यादेवांक भेटयल्लें खान-जेवण.
ह्या पत्राच्या १६व्या अवेस्वरांतल्या ५-८ वळीं पर्माणें, पन्नासाव्या दिसाच्या उत्सवा आदीं, एफेज शारांत, चड करून ५७ व्या वर्साचे सुर्वातेक, ताणें हें पत्र बरयलेंशें दिसता.
ह्या पत्राची मानडावळ अशी.
प्रसतावना : १ : १-९
पवित्र-सभेंत फुटी : १ : १०-४:२१
लिंगी मरियाद आनी घराब्याचें जिवीत : ५ : १-७:४०
क्रिसतांव आनी विदेशी : ८:१-११:१
क्रिसती जिवीत आनी भजण : ११:२-१४:४०
क्रिसताचें आनी भावार्थियांचें पुनर्जिवंत्पण : १५ : १-५८
जुदेइयांत आसलल्या क्रिसतांवां खातीर धरंदानांची वर्गणी : १६ : १-४
खासगी येवजण्यो आनी संपादणी : १६ : ५-२४
पळेइयात.
Epistle_to_the_Colossians
देवसी

देवसी नेंपाळांतली एक परब आनी लोकांनाच. ही परब दिवाळेच्या दुसऱ्या दिसा येता. ह्या वेळार तरणाट्यांचो एक चोमो कोणाय जाण्ट्याच्या फुडारपणाखाला दर एकल्याच्या घराकडेन वचून मंगल कामना उक्तायता. त्या वेळार तो जाण्टो मनीस पद म्हणून नाचता आनी ताचे वांगडचीं सगळीं तरणाटीं 'देवसी रे' पालुपद म्हणीत नाचतात. ह्या तरणाट्यांक 'देवस्यारे' अशें म्हण्टात. हे देवस्यारे ज्या घरांनी वतात थंय तांकां शकुनाचो म्हणून फराळ खावपाक दितात. देवसी पद म्हणून जातकच हे सगळे लोक घरांतल्या येजमानाक आशिर्वाद दिवपी पद म्हण्टात. तांतुतलें एक पद अशें - इस घर को लक्ष्मा ले, पानी छुंदा तेले हुने इस घर को लक्ष्मी ले, दुंगा छुंदा द्रव्य हुने जसको बारीमा केरा, उसे को काख मा छोरा जरनेली बंदूक पास गरो हामी जांछू राजगरो | अर्थ - घरचे लक्ष्मीन उदकाक हात लायलो, जाल्यार ताचें तेल जावं, फातराक हात लायल्यार ताचें द्रव्य जावं. जाच्या पोरसांत केळीं आसात, ताचे घरकान्नीक पूत जावं, आमी वतात. तुमी सुखान रावात. ह्या पदान देवसीचो सुवाळो पुराय जाता.
Ugddas Kor Eh Marie - The Memorare

Ugddas Kor Eh Marie - Memorare.
The Memorare
Eh Bhov konvalle Ankvar Marie, ugddas dor ki konn tori tuzo asro gheunk dhanvlolo, tuzo adhar magunk, ani tuji mozot sodunk ghelolo, tujea hatantlo alaxiro ghenastna urla mhonn kednanch aikunk ieunk na. Hea bhorvanxean ravun, hanv tujea gopant dhavun ietam, Eh Ankvarinche Ankvari, Maie mhoje, Tuje mukar ubho rautam, Eh Devachea, Putachea Maie, mhojea magnneachi beporva korum naka, pun doya korun tem aikun ghe ani folladik kor.
Amen
सोनिया गांधी

सोनिया गांधी हांचो जल्म 09 डिसेंबर 1946 ह्या दिसा लुसिआना हांगा जालो.
जल्म.
सोनिया गांघी हांचो जल्म 09 डिसेंबर ह्या दिसा लुसिआना हांगा जालो .तांचे जल्म नाव एड्विज आंतोनिओ आल्बायना मायनो अशें आसा. इटलींतल्या व्हेनेटोतल्या विसेन्झा हांगा सावन 30 किलोमिटराची आशिल्ल्या लुसिआना या ल्हानशा गावांत तांचो जल्म जालो. आवयचें नांव पावलो आनी बापायचें नांव स्टिफानो . तांचे मायनो घराणें लुसिआनांत सबार पिळग्यां सावन स्थायीक आसा. सोनिया गांधी हांचो बापूय दुस-या म्हाझुजांत सोव्हिएट मिलिटरी आड लडिल्लो . तांचे मुळावे शिक्षण ओर्बासानो हांगासरल्या कॅथलीक स्कुलांत जालो. 1964 ह्या वर्सा कॅब्रिज शांरांतल्या बेल एज्युकेशनल ट्रस्टाच्या लेंग्वेज स्कुलांत सोनिया गांघी हांणी इंग्लिशाचे शिशण घेतलें. 1965 वर्सा कँर्बिज शांरांतल्या व्हार्सिटी नांवाच्या ग्रीक रेस्टॉरंटांत तांची वळख राजीव गांधी हांचे लागीं जाली . राजीव गांधी तेन्ना कँब्रिज युनिव्हर्सिटीच्या ट्रीनिटी स्कुलांत शिकताले. वळखीचे रुपांतर मोगांत जालें आनी 1968 वर्सा त्या दोगांनीय लग्न केले. इंदिरा गांधी हांची सून आनी गांधी घराण्याचो राजकारणा कडेन घनिश्ट संबंद आसुनूय बी तांची वळख राजकारणा कडेन अचकीत जावंक ना. 1970 ह्या वर्सा राहुल आनी 1972 ह्या वर्सा जल्मल्ल्या प्रियांका हांचे वांगडा सोनिया गांधी कुटुंबिक बायलमनशे भशेनुच आशिल्ली.
1984 ह्या वर्सा पयलेच फावट आपली जाव मानेका गांधी हांच्या प्राचारा खातीर सोनिया गांधी हांणी राजकारणांत उडी घेतली . ते उपरांत ते आयज मेरेन भारतीय राजकारणांत अत्यंत प्रभावशाली बायलमनीस आनी काँग्रेसच्यो अध्यक्ष म्हुण तांची वळख आसा.
Mateva Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman

Mateva Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman.
Gospel of Matthew
Mateva Pormannem Jezu Kristachem Xubhvortoman.
Matev Bara Dhormdutam modlo eklo ani hea Xubhvortomanacho boroinar. To Alfevacho put; Kapernaumant dondd vosul kortalo tedna Jezun taka Aplo pattlav korunk apoilo. Marku ani Luk khobor kortat to "Levi" hoch Matev. Jezun taka Aplea Bara Dhormudutam modem-i vinchun kaddlo. Povitr Atmeachea iennea uprant, poilo to fokot Palestinachea povitr-sobham khatir vavurlo. Aplea desachea Judev bhavam-bhoinnink boroun Matevan aple Aramaik avoi-bhaxen Xubhvortoman boroilem.
Hache uprant, 42vea vorsa Herod Agripan dhumallo suru kelo tedna, Matev dusrea ganvamnim Jezuchem Nanv porgottunk gelo. Amkam anik-ui khobor pavlea tea pormannem, to Palestinantlo bhair sorlo tea kalla ni Jerusaleachi sobha bhorli tea kalla modem, mhonnge 42 vea ani 50vea vorsam modem, vo tachea uprant legun, Matevan Xubhvortoman boroilem. Tori astana, Matevachem Xubhvortoman 
Povitr Xar ani achem Devmondir ozun ubim aslole porim khobor korta dekhun ani Jezun Jerusalea vixim bhakit kel’lem tachem Matev kai sangina mhonnttoch, dubava viret hem Xubhvortoman, Romkaramnim Jerusaleachem nisontton korche adim boroilem mhonn tthavem zata. Hem Xubhvortoman rokddench Grik bhaxen utrailem, chodd korun Matev jivoch astana, 70-vea vo 80-vea vorsa. Uprant tachem mullborovp sanddlem.
Adlea Korarant Devan bhasail’lo Soddvonnar hoch Nazaretcho Jezu ani Tache sovem Devan adim bhasavnnio kel’leo teo xarti pavleo mhonn dakhoun, Kristanv zal’lea Judevam khatir Matevan hem Xubhvortoman boroilem.
Hea Xubhvortomanacho mukhel vixoi mhollear Sorginchem vo Devachem Raj. Tem sonvsarant sthapunk Jezu Soddvonnar ailo. Sogllea mon’xamnim Devak aplo Raza mhonn vollkhun gheuncho, Tachi chakri korchi ani Tacho mog korcho – hench tem heach sonvsarant suru zata tem Sorginchem Raj.
Matev Judev also ani to Judevam khatir boroita dekhun, Jezuchea jivita ani kornniam vorvim Adlo Korar sopurnnaiek pavlo mhonn Matev bogor – bogor dakhoun dita.
Hea Xubhvortomanachi manddavoll oxi :
Jezu Kristachi vonxavoll ani zolm : 1:1 – 2:23
Juanv Batistacho vavr : 3:1-12
Jezuchem snan ani tallnnio : 3:13 – 4 : 11
Galileiant Jezucho bhovxik vavr : 4:12 – 18:35
Galileia than Jerusaleak: 19: 1 – 20 : 34
Jezuchem nimannem satollem : 21:1 – 27: 66
Jezuchem punorjivontponn ani dorxonam: 28: 1 - 20
Polleiat.
Books_of_the_Bible
Gospel_of_Matthew
Bible
शौरसेनी

शौरसेनी एक प्राकृत भास. शूरसेन(मथुरा) देश आनी ताच्या लागसारचो प्रदेश, हांगाची ही लोकभास आशिल्ली. आर्यसंस्कृतीचें केंद्र आशिल्ल्या मध्यदेशांतली हा भास आशिल्ल्यान तिचेर संस्कृताचो प्रभाव पडत उरलो आनी ती संस्कृत भाशेक खूब लागीं जाली.
दिगंबर जैन संप्रदायाच्या ग्रंथांनी शौरसेनीचो उपेग केला.हे भाशेचीं कांय खाशेलपणां आसात तीं अशीं-
1)संस्कृतांत दोन स्वरांमदीं आयिल्ले त् आनी थ् शौरसेनींत द् आनी ध् जातात.
2)दोन स्वरांमदल्या द् आनी ध् हातूंत बदल जायना.
3)संस्कृतांतल्या ‘क्ष’चो शौरसेनींत क्ख जाता.
4)संस्कृतांतल्या ‘य’च्या बदला ‘अ’ जाता. देखीक -गम्यति-गमीअदि.
5)ऋ च्या जाग्यार ‘इ’ येता. देखीक- गृध्र-गिध्द.
6)ण, ज्ञ आनी न्य च्या जाग्यार ञ्ञ येता. देखीक-विज्ञ-विञ्ञो,कञ्ञका-कञ्ञका.
7)व्यंजनांचो लोप जावन फकत स्वर उरतात. देखीक- -ह्रदय-हिअअं.
आर्विल्ले मथुरेची भास आनी पयलींची ब्रज भास हांचें शौरसेनी हें प्राचीन रूप आसा. शौरसेनी अपभ्रंश असो अपभ्रंश बोलीचोय एक प्रकार आसा.
हुमण

हुमण कोंकणी लोकांच्या नुस्त्याच्या जेवणांतलें कालवण वा कडी. हुमणांत नुस्तें, कांदो, नाल्लाची सोय वा सोयेचो रोस आनी मसाले हांचो मुखेलपणान आस्पाव आसता. शितावांगडा हुमण ("शीत-कडी") कोंकणी नुस्त्याच्या जेवणांतलो मुखेल भाग जावन आसा.
धर्मशास्त्र

धर्मशास्त्र शब्दकोशांत धर्म ह्या शब्दाचे साबार अर्थ दिल्लें आसात. मुखेलपणान धर्म हो शब्द आज्ञा, रूढी, कर्तव्य, अधिकार, न्याय, नीती, गूण, बरीं कर्तूबां आनी कर्म अशा साबार अर्थान वापरतात. धर्मशास्त्र हें खाशेले नांव मुखेलपणान हिंदू समाजाक जें नेम लागू जातात, त्या नेमाचें शास्त्र अशा अर्थान वापरतात. हिंदूधर्मशास्त्र हें मुखेलपणान वेद, स्मृती आनी पुराणाचेर आदारिल्लें आसा. हिंदूधर्मशास्त्रावयलें ग्रंथ इ. स. पयलीं सुमार 600 ते 300 वर्सासावन चलत आयल्यात आसुंये अशें मत आसा. ह्या ग्रंथाक 'धर्मसूत्र' वा 'स्मृती' अशें म्हण्टात. हिरण्यकेशी आनी बौध्दायन हांचे गौतम आनी आपस्तंब ग्रंथ, तशेंच उपरांतचे वसिष्ठ आनी विष्णु हांचे ग्रंथ सगळ्यांत पोरणें. स्मृतीकारांत मनू, याज्ञवल्क्य, पराशर, नारद, कात्यायन, बृहस्पती हांची नामना आसा.
धर्मशास्त्र ही मनशाचें जिणेंतलें सगळें नेम घालून दिवपी संहिता. मनीस ह्या नात्यान, मनशाचे सगळें वेव्हार तसोच तो समाजाचो घटक म्हणून ताचे समाजांतल्या हेराकडेन आनी सैमाकडेन संबंद, दैवी आनी भौतीक क्षेत्रातलें वेव्हार ह्या सगळ्यांचो आस्पाव संहितेच्य़ा क्षेत्रांत जाता. वर्णाश्रम धर्म, राजधर्म, जातीधर्म, लग्नाचे संस्कार, वारसाहक्क, दत्तक, रीण घेवप वा दिवप, शिमो आनी हेविशींचे नेम, तशेंच गुन्यांव, ख्यास्त, गवाय, न्यापद्दती आवनी न्यायालयांतल्या हेर प्रमाणांचो विचार, पाप-पुण्य अशें साबार तरेचे विधीनिषेध धर्मशास्त्रांत सांगल्यात. हिंदू विधीप्रमाण मुसलमानी आनी जुहू हांचे विधी तशेंच सण परबोय ह्यो धर्म तशेंच रूढींचेर आदारिल्ल्यो आसात. दोगांयची भुमिका एकूच. धर्मान घालून दिल्लें आचरण देवाक मान्य आसा आनी ताचे प्रमाण वागप हातुंतूच मनशांचें चशेंच समाजाचेंय हीत आसा. हिंदू आनी मुसलमानी विधीधर्माकडेन अकरूप आसात आनी तांचे भितर फरक दाखोवप खूब कठीण. मुसलमानी विधी हो मुखेलपणान कुराणाचेर आनी प्रेषीतान केल्ल्यो कृती आनी ताची वचनां हांचेर आदारिल्लो आसा.
अस्तंती राश्ट्रांनी मध्ययुगाच्या सुमाराक धर्माचो सामाजीक जिणेंतलो प्रभाव जसो उणो जायत गेलो, तशें धर्म आनी विधी हें एकमेकांसावन पयस जायत रावले. युरोपान धर्म आनी विधी हांच्यातलें वेगळेंपण धर्म सुदारणा आंदोलना उपरांत घडून आयलें. रोमी विधी हो मुळांत धर्म आनी रूढी हांचेर आदारिल्लो. मुखार रोमी साम्राज्याची वाड जालें उपरांत आनी वेपाराच्या निमतान तांचो ग्रीसी संस्कृतायेकडेन तसोच तत्त्वगिन्यानाकडेन संबंद आयलो. हाकालागून उपरांत रोमी विधींचें स्वरूप बदलत रावलें. स्टॉयक तत्त्वगिन्यानाचो रोमी न्यायशास्त्राचेर व्हड परिणाम जावन, हातूंतल्यानूच इहवादी जस जेनशियम हाचो उदय जालो. सादारणपणान मानवी वेव्हाराक लागून पडपी विधीनिषेध ह्या अर्थान जस जेनशियम ही संज्ञा रोमी काळांत चालंत आशिल्ली.
धर्मनिश्ठ कायद्याचो मुळावो आदार म्हळ्यार रूढी. पारंपारिक समाज हो रूढीमोगी आशिल्लो. जसोजसो समाज बदलत रावलो, तशें रूढींचें म्हत्व उणें जायत गेलें. धर्म आनी रूढीं हांची बंधनां उणी जालेउपरांत कायदे मंडळांकडच्यान कायदे करपाचें प्रक्रियेक नेट आयलो. पूण आयजलेगीत धर्म आनी रूढी हाचें व्हडपण विधिनेमांचेर आदारिल्लें आसा हें दिश्टी पडटा. आयज लेगीत सगळ्या धर्मांत लग्न ग्राह्य थरोवपाखातीर धर्मप्रणीत विधी करचो पडटा.
भूंयवर्णन आनी हवामान

भूंयवर्णन आनी हवामान युक्रेन हो व्हडलीं सपाट मळां आशिल्लो देश. देशाचे नैर्ऋत्येक कार्पेथियन पर्वतांवळ आसा. काळ्या दर्या लागसार सकयलो भुंयप्रदेश आसा आनी सींफ्यिरॉपल हो चड सपाट भाग स्टॅप प्रदेशांत मोडटा. उदेंतेक डोनेट्स देगण आसा. देशाचें हवामान सादारणपणान सुकेंच आसता. चेर्निगॉव्ह, व्हॉलिन्य, लाव्हॉव्ह हीं दाट रानांची क्षेत्रां. देशाचे उत्तरेक आनी दक्षिणेक लोएस हे पिकाळ काळे मातयेचे दाट थर आसात. निपर, नीस्तर आनी डॅन्युबे ह्यो देशांतल्यो मुखेल न्हंयो.
इतिहासः युक्रेन म्हळ्यार राजनगरीचो एक भाग. सोळाव्या शेंकडयांत युक्रेन हें नांव प्रचारांत आयलें. झाराच्या तेंपार ह्या प्रदेशाचो ‘धाकले रशिया’ असो उच्चार जातालो. १२४०त मंगोल लोकांनी कीव राजनगराचेर घुरी घालून ताचो विध्वंस केलो. १३८७त पोलंडी लोकांनी हो प्रदेश आपल्या शेकतळा हाडलो. उपरांत १३९२त लिथ्युएनियन सरदारान ताचेर जैत मेळयलें. फुडें सुमार दोन शेंकडयाउपरांत लिथ्युएनिया आनी पोलंडाचें एकीकरण जाल्ल्यान, युक्रेन होय पोलंडी साम्राज्याचो एक भाग जालो. पोलंडी राजा आनी सरदारांनी युक्रेनाची पिकाळ जमीन हातासून थंयच्या शेतकामत्यांक ते गुलाम कशे वागोवपाक लागले. पोलंडीकडच्यान जावपी अन्यायांक लागून साबार युक्रेनीयन नीपर न्हंयेच्या सकयल्या देगणांत वचून रावले. फूडें हांकांच कझाक हें नांव पडलें. तांणी शिमेदेगांनी आपलें स्वतंत्र सैन्य उबारून ते थंय शासन चलोवपाक लागले. सतराव्या शेंकडयांत जेझुईत मिशनऱ्यांनी थंय कॅथलीक धर्मप्रसाराचो वावर सुरू केल्लो तेन्ना कझाक लोकांनी तांचेआड बंड केल्लें. उपरांत अशेंच बंड पोलंडीकडेन करून बॉदॅम रव्मेलनीत्सकी हाच्या फुडारपणखाला स्वंतत्र कझाक राज्याची स्थापणूक केली. उपरांत पोलंडी घुरयो परतावना लावपाखातीर कझाक राज्यकतर्यांनी झाराकडेन कबलात करून, युक्रेनांत रशियन सैन्य
Dhormdutt Matev

Dhormdutt Matev – Matthew The Apostle.
Matev bara Dhormdutam modlo eklo ani Xubhvortomanacho boroinnar. To Alfevacho put; Kafarnaunt dondd vosul kortalo tednam dhormdut zaunk taka apovnnem ailem. Mark ani Lukas khobor kortat to “Levi” Matev. To dhormdut koso, poilo fokot Palestinacheam sobham khatir vaurlo. Apleam des bhavank boroun Matevan aramaik aple avoi-bhaxen Xubhvortoman boroilam.
Hachea uprant, 42vea vorsa Herod Agripan dhumallo suru kelo tednam, Matev dusream ganvamnim bhonvunk gelo. Dusre khobre pormonnem to bhair sorlo tea kalla ani Jeruzaleachi sobha bhorli tea kalla modem, mhonnge 42vea ani 50vea. Vorsa vo tachea uprant legun Matevan Xubhvortoman boroilem. Tori astanam, Mateavachem Xubhvortoman Povitr Xar ani tachem Mondir azun ubim asleleam porim khobor korta dekhun ani Jezun Jeruzalea vixim bhakit kel’lem tachea kai sanginam mhonntoch, dubhavaviret hem Xubhvortoman Romkaramnim Jeruzaleachem nisontton korche adim boroilem mhonn thaven zata. Hem Xubhvortoman rokddench Greg bhaxen utrailem chodd korun Matev jivoch
Astanam, 70 vo 80 vea. vorsa. Uprant tachem mullborovp sanddlem.
Adlea Korarant bhasailolo to Soddvonndar Jezu ani Tache sovem adim bhasavnneo kel’leo teo xarti pauleo mhonn dakhoun, kristanv zal’leam Judevam khatir Matevan hem Xubhvortoman boroilem.
Hea Xubvortomancacho mukhel vixoi mhollear Sorginchem vo Devachem Raj. Tem sonvsaran sthapunk Jezu Sodvonndar ailo. Hem Sorginchem Raj mhollear sogleam mon’xamnim Devak aplo Raza mhonn ollkhuncho, Tachi chakri korchi ani Tacho mog korcho.
Matev Judev ani to Judevank boroita dekhun, Jezuchea jivita ani kornniam vorvim Adlo Korar sompurnnaiek Paulo mhonn bogor-bogor dakhoun dita.
Polleiat.
Matthew_the_Apostle
प्रकाश पाडगांवकर

प्रकाश पाडगांवकर हे एक गोंयचे नामनेचो कवी.
साहित्यीक वळख.
प्रकाश दा. पाडगांवकर हें गोंयचे नामनेचे कवी. कोंकणी कवितेंक तांचे खूब मोलादीक योगदान आसा. ताणी आपल्या कवितांचे काव्य संग्रालय रचिल्लें आसा. ते अखंडीतपणान आनी निश्ठेन काव्य साधना करीत आसा.
साहित्यीक वावर.
प्रकाश दा. पाडगांवकर हाणीं आपल्या कवितांचे 8 काव्य संग्रह रचल्यात, ते म्हणल्यार :
उजवाडाचीं पांवलां (1976)
वास्कोयन (1977),
हांव मनीस अश्र्वत्थामो (1985),
कविता : काळ रेल्वेचो, मन-हारशांचो, पावस-पाणयाचो (1993),
सर्ग घडपाक धर्तरेचो (1994),
व्हांवती न्हंय काळाची (2003),
ब्रह्मांड-योगी चिरंतनाचो (2007),
पुनरार्थोपनिशद (2014).
उजवाडाचीं पांवलां ह्या झेल्यांत अनंततायेचे मान आशिल्ल्या कवितानीं सैमाचें आनी जिणेचें –हस्य उजवाड-काळकाच्या प्रतिकानी उक्ते केलां.
वास्कोयन ह्या झेल्यांत उध्ध्योगिकरणाच्या तेंगशेर पाविल्ले वास्को हे गोंयचे प्रतिनीधीक शार, हाची कशी दशा जाला आनी गोंय कशे नागडें-उगडें-पोजडें आसतले हे दाखयला.
हांव मनीस अश्र्वत्थामो ह्या कवीता झेल्यान आयचो मनीस कसो म्हाभारतातल्या अश्वत्थाम्यावरी कसलो ना कसलो घाय घेवन जियेता हे दाखयला.
व्हांवती न्हंय काळाची ह्या झेल्यान मुखेल प्रवाहांची सारांशरुपान वळख करून घेतल्या उपरांत तांगेल्या चिंतनाची दिका कळटा
ब्रह्मांड-योगी चिरंतनाचो ह्या झेल्यान जवळ सगळ्या कवितांनी आमकां दिव्यतायेचे दर्शन घडटा ते दिसता.
हेर भशीक वावर.
प्रकाश दा. पाडगांवकर हाणी मराठीतूंय काव्य-लिखाण केलां. तांच्या कोंकणी कवितांचे अणकार, इंग्लीश आनी हेर भारतीय भाशांच्या नेमाळ्यानी उजवाडा आयल्यात. कोंकणी पाठ्यपुस्तकांनी ताच्या कवितांचो आस्पाव जाला. धर्मवीर भारती आनी प्रकाश पाडगांवकर हांच्या काव्याचो तुळात्मक अभ्यास करून डॉ. चंद्रलेखा डिसौझा हिणें गोंय विद्यापिठाची डॉक्टरेट पदवी मेऴयल्या.
पुरस्कार.
साहित्य आकादेमी पुरस्कार 1986 - हांव मनीस अश्र्वत्थामो.
Dr. TMA Pai foundation पुरस्कार 2005 -व्हांवती न्हंय काळाची.
कला आकादेमी पुरस्कार - दोन फावटी -वास्कोयन आनीहांव मनीस अश्र्वत्थामो. हें सगळे पुरस्कार तांका फावो जाले.
Aurora Sobina Mojem Naum - Mando

Aurora Sobina Mojem Nãum.
Aurora Sobina (Sabina) is my name
Type: Mando
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo: André Xett (1884-1980).
Date: After 1910
Musical form: Ternary
Literary form: Dialogue
Translated by António Vicente de Noronha
Aurora Sobina mojem nãum,
Aurora Sobina is my name,
Cõungôti mestanchea vaddear famad ãum.
I am well known in Calangute Mestavaddo.
Africac vossunc bairo sorlim ãum,
I left home and went on a voyage to Africa,
Abgotir mestac bulolim ãum.
I got crazy about a cook on the ship.
Chusmo/ Refrain:
Naca, naca, naca,
Don't, don't, don't,
Mojea pôtic sangum naca.
Don't tell it to my husband.
Africachea carantinanto,
In a canteen in Africa,
Goincaranim dilo iôco danso.
The Goans organized a dance.
August cumparichea mogac lagunum,
Because of my love for August, my lover (cumpar),
Main maca dadlem nam nachunco. (Chusmo)
My mother refused to let me go for the dance. (Refrain)
Aurora Sobina mojea manca,
Aurora Sobina, my love (lit. gem),
Tum mojea calzachea gondea.
You, the bud (unblossomed flower) of my heart.
Põtin sandlear tuka, cainch tum bieunaca.
If your husband does happen to leave you, don't be afraid.
Republican[11] pôtin cortolom tuka. (Chusmo)
I shall marry you in the Republic (Portugal?) (Refrain)
Polleiat.
Goemche Mandde
जुदासाचें पत्र

जुदासाचें पत्र.
Epistle of Jude
जुदासाचें पत्र.
आपूण जाकबाचो भाव म्हण सांगून, ह्या पत्राचो बरयणार वाचपियांक आपली वळख करून दिता. म्हणटच हो जाकब पत्राच्या वाचपियां मदें भव वळखिचो आनी भवमान जडललो मनीस जावंक जाय. कण तो ? पल्या शेंकड्यांत जेरुसाल्याचे पवित्र- सभेंत जाकब नांवाचो दुस्रो कण श्रेश्ट मनीस नासलो, बगर जाकब धर्मुदूत, जेरुसाल्याचे पवित्र- सभेचो व्हडील वो गंगळिबाप. हो धरंदूत म्हळ्यार “धाकटो जाकब”, “जेजुच्या भावां” मदलो एकलो. जुदास, ह्या पत्राचो बरयणार, त्या जाकबाचो खाशा भाव वो लाशिलो सयरो जायत काय? कित्याचक म्हळ्यार मातेव(१३/५५) आनी मार्कू (६/१३) समियाच्या भावां मदें एका जुदासाचेंय नांव दितात. लूक, आपल्या शुभवर्तमानांत आनी धरंदुतांच्या इतिहासांत, धरंदुतांचीं नांवां दिताना, दनिंय वळेरिंनीं जुदासाक “ जाकबाचो पूत” म्हणटा; म्हणटच ताच्या बापायचेंय नांव जाकब आसलें आसतलें (ल्क ६/१६, द. ई. १/१३ पळे). हेरां शुभवर्तमानांचे बरयणार ह्या धरंदुताक “तादेव” म्हणटात ( म्त १०/१-४; म्क. ३/१३-१९). हो “समियाचो भाव” आनी धरंदूत जुदास एकूच जायत काय ? आनी वेगळे जातीत जाल्यार-ऊय, ह्या पत्राचो बरयणार खरेंच तांचे मदलो एकलो जायत काय? ह्या प्रस्नांक पवित्र पुसतकाच्या शासत्रियां मदें वेग-वेगळीं मतां आसात.
कण-ऊय जावं तो बरयणार, हो “जुदास” एकाच गांवचे पवित्र-सभेक आपलें पत्र धाडिना: तें वेग-वेगळ्या सभां मदें भंवडावन वाचपाचें म्हण गंता. आपल्या वाचपियांक आदल्या कराराची आनी जुदेवांचे परंपरेची बरी वळख आसा म्हण हो लेखक संजता. तरी
तें फकत जुदेवां मदलीं क्रिसतांव जाल्लीं तांकां हें पत्र ताणें बरयलें म्हण सांगुंक जायना. पर्तेंच जाल्यार, जावन तांकां जावं विदेशियां मदलीं क्रिसतांव जाल्ल्यांक, पालेसतिनांत वो धाकटे आजियेच्या गांवांनीं आसलल्या पवित्र-सभांक, ह्या पत्राची शिकवण आनी शिडकावणी तो दीवंक सदता.
हें पत्र मटवें खरें, पूण त्या क्रिसतांवां मदें उपरासलल्या प्रस्नांची खबर कर्ता आनी हांकां नीट जबाब दिता. पवित्र-सभेंत थडे शासत्र-विरधी उपजल्ले आनी तांच्या खट्या शिकवणांक लागून ह्या पत्राची गरज जाली दिसता. जेजुचें खरें मनशासंयब ते मानून घेनासले, आनी जेजू एकलच धनी आनी समी म्हण त्या प्ल्या खट्या जिवितान नाकार्ताले. क्रिसती सत्तियेचीं नीब घेवन, ते कांचाराक लभदल्ले. मरियादीक जिविताच्या सगळ्या कायद्यांची ते वात लायताले.
पळेयात.
Epistle_of_Jude
सांकवाळ इर्गज

सांकवाळ हो गांव मुरगांव तालुक्यांत वसलेलो आसा, मातशा सां. जासिन्त जुंव्याच्या पश्चीम दिकेन. गोंयचो पयलो सांत जुझे वाजाचो ह्या गांवांत जल्मल्लो. आवर लॅडी ऑफ हॅल्थ 
(NossaSenhora da Saude) ही गांवची इर्गज आसा आनी पुराय गोंयभर ती आपल्या फुड्यांत आशिल्ल्या भव्य आकाराखातीर फामाद आसा. कुठ्ठाळ आनी सांकवाळ हे दोनूय गांव एकामेका खूब लागीं आसात.
इतिहास.
1560 वर्सा जेन्ना जेजुईत पाद्री पयले कुठ्ठाळ वाठारांत आयले तेन्ना तांच्यानी कुठ्ठाळ वाठारांतली इर्गज बांदली. त्या उपरांत ते सांकवाळ वाठारांत आयले. 1566 वर्सा तांच्यानी NossaSenhora de Saude इर्गज बांदून काडली. अशें म्हणटात, ह्या जाग्यार पयली एक हिन्दू देवूळ आशिल्लें. ह्या देवळाचे नांव आसले- लक्ष्मी नरसींह देवूळ. पुर्तुगेज आयल्या उपरांत तांच्यानी हे देवूळ नश्ट केलें आनी देखून लोकांनी ते देवीक व्हड्याचेर घालून जुवारी न्हंयचे पलतडी वेलींग, माड्डोळ हांगां वेली. आयज लेगीत ह्या इतिहासीक गजालीची याद म्हण ते देवळाचे लोक न्हंयचे देगेर एक ल्हानशें नाटक करतात. पूण 1606 वर्सा ही इर्गज नव्यान बांदून काडली आनी भलायकेचे सायबिणीक ती अर्पण केली. ह्या इर्गजेकडेन वचपी रस्त्याक ‘RuaEscravado de Maria’ अशें म्हणटात. हाचो अर्थ असो आसा, सायबीण माय रस्त्याची गुलाम. आनी ह्या इर्गजेंत गोंयच्या पयल्या सांतांन, सां. जुझे वाज हाणी सायबिणीक गुलामपणाची चीट बरयली. ह्या जाग्याक पाथ्यार म्हणटाले आनी आजून म्हणटात.
सुमार 1834 वर्सा ह्या इर्गजेक उजो लागलो आनी सगळे नश्ट जालें आनी फक्त तिचो फुडो उबो उरलो. ह्या घडणेची आमकां एक आख्यायिका मेळटा- ती अशी आसा, ह्या गांवांक पाथ्यार म्हणटात. ह्या गांवांत खंय तेन्ना लोक खूब गिरेस्त जाल्ले आनी देखून तांकां गर्व आयिल्लें. ते लोक खंय अश्यो जेवणाच्यो भुती बांदताले, झाडार वयर बांदताले आनी आपूण सकयल रावन फातरायताले आनी उडयताले आनी मागीर जेवताले.
हें खूब तेंप चल्लें. तांकां देवाचो लेगीत भंय नासलो. हें पळोवन देवाक खूब राग आयले. देवाक तांचेर वंशाची पिडा धाडली आनी लोक मरपाक लागले. तशेंच थंय आशिल्ली इर्गज मोडली आनी त्या इर्गजेंत आशिल्ली देवाची मुर्ती आनी घांट उदकांत व्हांवन गेली. ती व्हांवन वचून ती देवाची मुर्ती वार्का लोकांक मेळ्ळी आनी आयज लेगीत ही मुर्ती थंयच्या इर्गजेंत आसा अशें मानतात. आनी घांट आजून त्या न्हयेंत आसा अशें मानतात.
आनी ह्या घटनेचो पुरावो मोडलेल्या इर्गजेचो मुखावयलो तोंड आजून उबें आसा आनी देखून आयज जी सांकवाळची इर्गज आसा ती शिदोळ ह्या गावांत आसा. जंय आयज सांकवाळची इर्गज आसा थंय पयली एक ल्हानशें कॉपेल आशिल्लें. आनी ताचो सोद लागलो 1783 ह्या वर्सा आनी मागीर ती बांदून काडली.
ह्या इर्गजेचें बांदकाम पळोवपी आसले ब्रादर फ्रांसीस कॉ आरान्हा जे साश्टींतल्या हेर इर्गजांचे वास्तुशिल्पकार आसले. ह्या इर्गजेची बांदावळ नियो रॉमन पद्दतीन आसा, व्हड आवाठ आनी 4 खाडी * 4 माळे.
ह्या इर्गजेच्या पातरोनाचें फेस्त पयली एप्रील म्हयन्यांत जातालें तें आतां फेब्रुवारी म्हन्याच्या दुस-या आयतारा जाता. पूण लिवरामेंत साबिणीचें फेस्त जें जाता तें सगळ्या फेस्तापासून दबाजीक आनी व्हडा उमेदीचें आसा. हें फेस्त ह्या इर्गजेंत दर वर्सा नोव्हेंबर म्हयन्याच्या दुस-या आयताराक मनयतात.
आयज ही इर्गज वाडोवपाची तजवीज चल्ल्या आनी आतां बांदकाम सुरू आसा.
Sonia Shirsat

Sonia Shirsat (सोनिया शिरसाट, z. 1980, Ponda) ek Bharotantli Fado gavpi. Ti Gõychi, jem 1961 vorsa meren ek Purtugez vosahot asli ani atam Bharotachem ek rajio zavn asa. Tika "Jogantli Gõychea songitachi Rajdut". mhonn pachartat ani tinnem sonvsar bhor, Bharotant ani chodd korun Gõyantlea sonskrutik ani songitachea suvalleamni kariokrom keleat. Ti 13 vegllea bhasamni gaita
Fattbhuim.
Survatek, Shirsat kaideant ek veakhean divpi asli. Goeantlea vortomonpotrache niall hannim nond kelam ki tinnem "ulovpache kosbent, ti vevsaik gavpi zavche poilim ek ontoraxttrio tosrip pottkailam,". Tinnem LL.M (Master's in Law) podvi melloilea. Ti Ti chhond koxi gavpak lagli ani ti ek vevsaik gavpi 1999 vorsa pasun asa. Tichi avoi Romi Katolk ani ticho bapui, Hindu.
Fado-nt proves.
Shirsat, Bharoteam thoddea modem, ekuch nhoi zalear, Fado-nt utkruxtt, ek songitachi tora zacho sod Purtugalant 1820 vo adim sumarak asa; ektti zavn asa. Tika thoddim vorsam fattim Goeant gitar xikoitalo, tea Purtugez gitarist Antonio Chainho haka xroi dita. Kariaxalla zalea uprant, to Fado gavpachea sodant aslo. Shirsat-icho tallo "hea kantarak poripurnnant boslo", ani hea vorvim “ticho sumell hea torant” zalo, oxem ti sangta. Panch vorsam modekat, tinnem apli poili ekoddi kariavoll 2008 vorsa Purtugalant keli.
2016 meren, tinnem Goem, Damanv, Bangalore, Mumboi, Delhi, Kolkata, Luxembourg, Macau, Kuwait, France, Singapore, Hawaii, Nepal, Canada, London, Dubai, Muscat, Lisboa ani Qatar hanga kariakrom keleat. Tinnem California,  Toronto,  Paris,  Porto,  Oeiras ani Seoul hangai kariavolli keleat.
Shirsat hinnem nanvvostea jogantlea Fado gavpeam sangata dakhovnneo keleat, zantunt Katia Guerreiro, Maria Ana Bobone, Raquel Tavares, Rao Kyao, Carlos do Carmo, Argentina Santos, Miguel Capucho, Ricardo Rocha ani Mestro Antonio Chainho hancho somavex asa. Tinnem sabar favtti zaiteach Purtugalant aslolea TV vahinicher kariavolli keleat, zantunt jivea dakhovnneacho somavex asa ani hem RTPI, Sociedade Independente de Comunicação andi Televisão Independente hantunt zavnk pavlam.
Gõyant, tika sabar kodden jivea kariavollim khatir vollkhotat zantuntCalangute-chea Art Chamber hacho somavex asat .
Her prapteo.
Shirsat hi ekuch vevsaik Fadista (Fado gavpi) Bharoti Upkhonddant asa, ek tora tinnem 2003 vorsa savn apnnailea. Ti kariaxallo hatalltta ani nim-xastrio torachea songit Fado hacher ulovpam korta. Purtugez Fado xivai, Shirsat-ak Paromporik ani Pop songit Goeant gavpi mhonn vollkhotat.
Tosripam.
Shirsat hinnem 2016 Abrilant: Boreantli Gavpi (Ostori) Tosrip  Tiatr Academy of Goa koddlean melloilam.
Tika Ustad Bismilla Khan Yuva Puroskar, 2016, Paromporik Songit hea vorgonnant mell’lla zo Sangeet Natak Akademi, Bharotachea Sorkarachea Sonskrut Montrailoen bhettoila. Yuva Srujan Puroskar 2011, Goenchea Sorkaran Tornnatteanchea vorgonnant soglleant vhodd tosrip sonskrutaie vibhagant tika divpant aila.
Prosar madheomachi protikria.
"The Hindu " vortomanpotran tiche vixim oxem mhollam: "Sonia ek chomotkari gavpi jika ek bhovgunni tallo asa. Boreantli bori Bharotantli Fadista sogllea kallant asun, hea fixalkaiechea gavpean jog bhor bhonvddi marlea."
सरदार वल्लभभाय पटेल

वल्लभभाय झवेरभाय पटेल हांचो जल्म लेवा पाटील समाजांत , ताच्या मामाच्या नडीयाद (गुजरात) च्या घरांत 31 ऑक्टोबर 1875 दिसा जालो . तांची अचूक जल्मतारीख खबर ना. पूण तांणी मॅट्रिक परीक्षेक वेळार स्वताची जल्म तारीख 31 ऑक्टोबर अशी बरयल्या वल्लभभाय हो झवेरभाय आनी लाडबा हांचो चवथो भुरगो . झवेरभाय खेडा जिल्ल्यांतल्या करमसद गांवचे रावपी आसले . सोमाभाई , नरसिंहभाई आनी विठ्ठलभाई ही वल्लभभयली व्हड भावंडां ताका एक काशीभाई नांवाचो ल्हान भाव आनी दहीबा नांवाची धाकली भयण आशिल्ली . ल्हानपणात वल्लभभाय बापायक शेताक मदत करतालो . 18 वर्सा पिरायचेर ताचें लग्न लागच्या गांवातल्या 13 वर्सा पिरायेच्या झवेरबा हाच्या वांगडा जाले . वल्लभभाय मॅट्रिकेची परिक्षा वयाच्या 22 वर्सा पास जाले. परिस्थिती गरीब आसल्या कारणान लोका कडल्यान पूस्तकां मागून घेवन, घराकडल्यान पयस रावूंक वल्लभभाय वकिली पास जाले . गोध्राक तांणी आपलो संवसार सुरू केलो. थयसल्ल्यान बार कावन्सिलांत आपलें नांव नोंदयलें. तांकां दोन भुरगी जाली , मणीवेन आनी डाह्याभाई . वकिली करता आसताना ते महात्मा गांधीच्या 
प्रभावा खाला आयले. गुजरातांतल्या खेडा, बोरसद आनी बारडोली गांवच्या लोकाकं संघटीत करून तांणी ब्रिटीशां विरोधात सत्याग्रह केलो सत्याग्रहा उपरांत तांची वळख गुजरातच्या प्रभावशाली नेत्या भितर जावपाक लागली. भारतीय राष्टीय काँग्रेसचे ते म्हत्वाचे नेत आशील्ले. 1934 आनी 1937च्या निवडणुकां मजगतीं ताणीं पक्षाचें संघटन बांदले. भारत छोडो आंदोलनान ते आघाडीचेर आसले. वल्लभभाय पटेल हे भारताक स्वतंञताय मेळ्ळे उपरांत देशाचे पयले गुहमंञी आनी उप प्रधानमंञी जाले. फाळणे उपरांत जाल्ल्या हिंसाचारा उपरांत शांति स्थापनेचे काम तांणी केले. सरदारांनी हिंदुस्थानांतल्या 565 अर्दस्वायत्त संस्थानांचे भारतांत विलिनीकरण केलें जाका लागून तांकां भारताचे लोहपुरूश म्हणूण वळखतात.
देवदूत

देवदूत ही मनशापरस व्हड आनी देवापरस ल्हान अशी एक अतिमानवी योनी. आपलें काम करून घेवपाखातीर देवांनी तयार केल्ले दूत. हिंदू धर्मांत तेचपरी इस्लामी, येहुदी, क्रिस्तांव आनी झरथ्रुश्टी ह्या मुखेल धर्मांत देवदूत ही कल्पना मानिल्ली दिसता. पुराणांत शिवदूत, विष्णुदूत, यमदूत हांचे उल्लेख येतात. कोणूय मनीस शिवभक्त वा विष्णुभक्त आसलो जाल्यार ताका मरणा उपरांत व्हरपाक शिवदूत वा विष्णुदूत आयले अशी कथा पुराणांनी वाचूंक मेळटा. सर्वसामान्य मनशाक ताच्या मरणा उपरांत व्हरपाक यमदूत येता अशीय कल्पना आसा. मेल्ल्या मनशाच्या जिवाक ताच्या पाप-पुण्याच्या कर्माप्रमाण ताका त्या त्या जाग्यार पावोवप हें ताचें मुखेल काम. तेचपरी देवाचो रेकाद पावोवप हेंय काम ताकाच करचें पडटा.
अस्तंती देशांत देवदुतांचे कथेचो उगम सुर्वेक पार्शी धर्मांत जालो. उपरांत त्यो कथा यहुदी धर्मांत घेतल्यो. फुडें तातुंतल्यो जायत्यो कथा क्रिस्तांव धर्मान आपणायलो. क्रिस्तांव धर्मांत देवदुताक 'एन्जल' अशें म्हण्टात आनी ताचो अर्थ देवाचो रकाद हाडपी असो जाता. बायबलांत देवदुतांची जायती म्हायती दिल्ली आसून तांचे बरे देवदूत आनी वायट देवदूत अशे दोन प्रकार केल्ले आसात. देवदूत सर्गांत रावतात अशेंय म्हण्टात. परमेश्वरान आपले सेवेखातीर निर्माण केल्ले शुध्द आत्मे अशेंय तांचें वर्णन मेळटा. परमेश्वराची सेवा करी नासताना तांणी जर पाप केलें जाल्यार तांकां वायट जल्म येता आनी ते राकेसाच्या वा पिशाच्च्याचे योनींत जल्मतात. बऱ्या देवदुतांच्या मुखेल्याक गाब्रिएल आनी वायट देवदुतांच्या मुखेल्याक सॅटन अशें म्हळां. हाचेवयल्यानूच सैतानाची कल्पना आयिल्ली दिसता. चवथ्या शतमाना उपरांत श्रेश्ठ देवदुताची पुजा करपाची पद्दत क्रिस्तांव धर्मांत रूढ जाली. मूळ पारशी धर्मांतल्यान आयिल्ली एक कथा जी यहुदी आनी क्रिस्तांव धर्मांनी घेतल्या ती अशी - अहुर मज्द ह्या व्हड देवान स्पँता-मइन्यू आनी अंग्रो-मइन्यू अशे दोन दूत तयार केले. तातुंतल्या स्पँता-मइन्यू हाणें अहुर मज्द हाका संवसार निर्माण करपाक आदार केलो अशें अवेस्तांत म्हळां. अहुर मज्दाक आदार दिवपी स देवदूत आशिल्ले ताका 'अमेश स्पँता' अशें महळां. पूण अंग्रो-मइन्यूहाणें अहुर मज्दाच्या नेमांचें पालन केलेंना आनी तो ताचो विरोधक जालो. सॅटना कडेन ताचें सारकेपण दिसता.
इस्लाम धर्मांतय दोन तरांच्या देवदुतांची कल्पना दिसता. ईश्वरान देवदूत निर्माण केलो आनी ताणेंच 'कुराण' हो ग्रंथ धर्तरेचेर हाडलो अशें कुराणांत म्हळां. अल् फाराबी हाणें अरबी तत्वज्ञानांत ह्या देवदुतांचें वर्णन 'कार्यशक्ती' अशें केलां. क्रिस्तांव आनी ज्यू धर्मांतल्या देवदुतांचीं पुर्विल्लीं चित्रां मेळटात तातूंत मानवी शरीर आनी पाखां आशिल्ल्याचें दाखयलां.
पळस

पळस - Butea monosperma. सामान्य नांव-पळस(कों),(म),पलाश,धक(हिं),फ्लेम ऑफ फॉरेस्ट (इं)
वनस्पतीशास्त्रीय वर्णन.
मध्यम आकाराचें पानझडीचें झाड. 15 मी, मेरेन ऊंच वाडटा. हें सवकासायेन वाडपी झाड. देंठाच्या दोनय वटांनी पानां आसतात. मदलो देंठ 8-16 सें.मी.लांब आसता.आनी तीन पानाच्यो पाकळ्यो आसतात.एक पानाची पाकळी 10-12 सें.मी. लांब आसता.फुलां
2-5 सेंमी.लांब आसतात.रंगान भडक केसरी-तांबडीं. तीं तुऱ्यांनी आयल्लीं आसतात आनी एक तुरो 15 सें.मी.लांब आसता. फळ एक 15-20 सें.मी.लांब आनी 4-5 सें मी,रुंद अशी सांग.
खंय खंय मेळटा.
मध्य भारतांत पानझडीच्या रांनांनी,1000 मी. उंचाये मेरेन हीं झाडां पळोवंक 
मेळटात. गोयांत साधारणपणान सगल्याक पातळिल्लीं आसात.
उपयोग.
सालीचो ऍस्ट्रीन्जंट मूळव्याध, ट्यूमर आनी अनियमीत मासीक पाळीचेर वापरतात.
झाडांतल्यान एकेतरेचें गोम मेळटा ताका ‘ब्यूटी गम’ वा ‘बंगाल किनो’ अशें म्हणटात. तो एक ऍस्ट्रीन्जंट आनी अतिसाराचेर वापरतात.फुलांतल्यान तेजस्वी असो हळडव्या रंगाचो एक पदार्थ मेळटा पुण तो क्षण भंगूर आसता.बियो लिंबाच्या रोसा बरोबर 
धडायल्यार तांबड्योच जातात आनी ‘नागीण’ (सर्पी) नावांचो रोग ज्याका ‘धोबी ईच’ अशेंय म्हणटात,हमखास निवळायता.
वापरांत येवपी भाग.
फुलां, साली आनी बी.
लागवड.
बियो आनी मुळां कडसून.
Saibinn Ghara Bhair Sortanam Magnnem

Saibinn Ghara Bhair Sortanam Magnnem.
Our Lady's Statue leaving our house - Prayer
Eh mogache Maie ! Paulo veil Tum bhair sorcho hea ghorantli, amchim kallzam dukhim ani roddnnean adeus Tuka kortat. Kitlo khoxal dis ami kaddlo Tujea sangata, ani kitli dukh amkam bhogta polleun tum hea gharantli bhair sortai mhonn! Koxi Tum sanddun veta ghalun chodda eksurponnam he amche familik ! Adeus mogache Maie, vochum naka tor, amkam Tujem besanv dilea bogor, visrum naka heam Tujea putrank je zaito Tuzo mog kortat ani axen rautat vell Tujea porton ienneacho hea Tujea ghorant. Itlea mhonnosor tum vetai thoim ami Tuje borobor ietanv visvasan amchea kallzamnim. Zaiti ani zaitim argam Tuka ditanv Saibinni Tujea mogachea iennea pasot ani Tujea upkarank je favo nastanam Tujea mogam amkam keleai. Tujea kakutin damp amchim onupkarponnam ani guneanv je ami adarleat, nhoi amchea khoxen, bogor amchea nennarponnan ani dolldiran. Hem polleun vhoddle churchure amche kor ani vhoddlem besanv amcher ghal. Ghal tujea dolleantuli ek kakutichi nodor amcheam otmeam voir, tor amche dolle tuka ami laitanv prarthun ani magon, melloi amkam kurpa Tuzo mog korunk soglea amchea jivitant ani tuka bogunk sasnachea sasnnank. Eh Morie patka vinnem somboulele vinot kor amchea pasun je tuka prartitanv.
Amen
Polleiat.
Saibinn Gharant Bhitor Sortanam Magnnem
Familichi Bhett
Manohar Parrikar

…. Page needs to be Edited.
Monohor gopallokrixnn probhu porrikar (zolm' 13 ddisembor 1955) he bharti-i zonta parttiche nete ani bhartache sod'dheache kendri-i somrkxonn montri. 9 novembor 2014 hea disa tanchi kendri-i somrkxonn montri mhunn nemnnuk zali. Tache adim te march 2012 te novembor 2014 meren gõy rajeache mukhelomontri asle. 2000 te 2005 hea kallantoi tamnni gõychem mukhelomontripod sambamllolam.
Khajgi jivit.
tancho zolm' eka goudd sarsvot bramhonn kuttumbant zal'lo. Mhapxemlaginchea porra (Parra) gamvchea navamvylean tanchea addnamvachi utpot'ti zalea.
Moddgamvchea Loyola ixkolant madhyomik xikxonn ghetleuporant tamnni 1978t ai. Ai. Tti. Bombetlean (atanchem mumboi) Metallurgical Engineeringchi podvi meloili. Khoinchyai bharti-i razomyache mukhelomontri zaupi te poile ai. Ai. Tti. Podvidhor asle.
Tanchi bail Medha hankam 2000 vorsa kankrachem duyemsan moronn ailem. Utpol ani obhizat he tanche don chole.
Polleiat.
Manohar_Parrikar
क्रिस्तावांच्या काजरानी जावपी रिती रिवाज

क्रिस्तावांच्या काजरानी जावपी रिती रिवाज म्हळ्यार किस्तांव धर्मांत काजारां वेळार हेर धर्मां प्रमाण खुपशें रीती-रीवाज जातात।ते एक एक करुन आमकां हांगा पळोवपाक मेळटात।
चीट
क्रिस्तांव काजरां इगर्जेंत चीट वाचल्या शिवाय जायनात आनी ही चीट व्हंकलेल्या आनी नव-याले इगर्जेंत पाद्री मिस जाल्ल्या उपरांत वाचता हाचे कारण म्हळ्यार अमक्या गावांत चेडयाचे वा चेडवाचे काजार आसा म्हण कळीत करपाक .चीट तीन आयतार वाचतात आनी उपरांत काजार जाता .जरी तर चीट वाचतात त्या दिसानी कसलीय आडखळ 
आसा जाल्यार वा 
कसल्याय हेर कारणाक लागून काजार जायना ना जाल्यार काजराची तारीख फुडे व्हरतात.क्रिस्तांव धर्मांत चीट वाचप खूब गरजेचें .चीट वाचल्या बगर क्रिस्तावांची काजारा जायनात.
साडो
साडो ही रित व्हंकलेगेर आनी नवऱ्यागेर जाता .ह्या रिती रिवाजांत एका मेजार तांबडे रंगाचे लूगट दवरतात आनी ताचे वयर खुरसाची इमाज वा धव्या रंगाच्या लूगटाचो खुरीस करून तांबड्या लुगटाचेर दवरतात . तशेंच एके थाल्येंत साकर ,आबोलेची फुलां आनी सायबीणीची इमाज दवरतात कित्याक तर तांचो फूडार (व्हंकलेचो ,नवचो ) बरो जावपाक आनी गोडसाणेण आनी फुलांनी भरपाक .उपरांत शिंवपी साडयाक कातर लायता आनी घरची व्हडील मागणे करता .कोण एकलो बायबल वाचता आनी मागीर व्हंकलेक नवऱ्याक सायबीणी लागी येवन मागणे करपाक सागता . तांची शेजारी आनी तांची घरची मनशां पूण अधीक करून जाण्टी व्हकले नव-याक बेसांव दितात आनी साड्याचेर आपले दान पयशांच्या रूपान दवरतात आनी ते दान उपरांत शिंवपी व्हरता .व्हंकलेचे वाटीन साडयाचेर जी सायबीण दवरतात ती सायबीण व्हंकलेली आवय बापूय तिका दितात काळार साडयाचेर बोंप पार्ट सायबीण(सायबीण जिच्या हातांत बाळोक जेजू आसा)दवरताली.ताचो हेतू असो, व्हंकलेचे बरें जाव तांचो घराबो भूरग्या बाळां सयतवयर सरूंक पूण आता खंयचीय सायबीण वा सातांची इमाज साडयाचेर दवरतात आनी उपरांत तीच इमाज व्हंकल देण्याक नव-यागेर धाडटा.
देणें
देणें जावन आसा आनी एक रित रिवाज जी क्रिस्तांवांच्या काजरांनी जाता .ही रित फक्त व्हंकल करता . हांगा व्हंकल साडयाक दवरलेली इमाज ,भांगर , रोप ,आयदनां , मोदेराची आलमार आनी हेर मोदेराच्यो वस्तू नवऱ्यागेर धाडटा .आदी नवऱ्याची फामील व्हंकले कडेन 
कितें जाय ते सांगताली आनी व्हंकलेक ते दिवंकच जाय आसतालें चड करूंन तांब्याची आयदनां पूण व्हंकलेक आपल्याक जे कितें जाय ते
आता अशें कायच चलना.नवऱ्यागेर व्हरता आनी नवऱ्याची फामील व्हंकले कडेन कसलीस मांग करना. चड करून देणें रोसाच्या दिसा नवऱ्यागेर धाडटात.
चुडो
चुडो जावन आसात काकणां जी व्हंकल आपल्या दोनूय हातांनी घालता .चुडो घालपाची रित व्हकलेचो मामा म्हळ्यार आवयचो भा भाव तिका घालता आनी चुडो घालूंक व्हंकल मामागेर वता आनी परत येता आसतना ते
आपल्या वागडां ओजे हाडटा देखीक:-दोस,केक ,केळी जे मामा ताका दिता आनी उपरांत हे ओजे व्हंकलेच्या गांवच्या लोकांक वाटतात कित्याक गांवच्या लोकांक कळपाक व्हंकलेक मामान चुडो चुड्याची काकणां वेगवेगळ्या रंगाची आसता।
ती म्हळ्यार पांचवी ,धवी , तांबडी ,हळदुव्या रंगाची आसतात .वेगवेगळ्या रंगाची आसपाचे कारण म्हळ्यार व्हंकलेचे जिवीत बरें बऱ्या रंगानी फूलोंक .
शीर
शीर म्हळ्यार चूट्टांची आर्क करप आनी हो आर्क रोस जावचे पयली लायतात. शीर नवऱ्याच्यां आनी व्हंकलेच्यां घराफूडल्यान लायतात कित्याक तीं शीर जावन आसा एक कुरू जी त्या घरांत काजार आसा म्हण दाखयता.शीर व्हंकल नवऱ्याच्या दोनूय घरांनी लायतात.शीर लावपाचे मुखेल कारण म्हळ्यार कितेंय 
वायट,नश्टे,भशटें घरांत भितर सरचें न्ही आनी दोनूय घरानी पवित्राय आनी सूख उरचें.काजराचो दुसरो दीस जाल्यां उपरांत व्हंकल आनी नवरो आपल्या हांतानी शीर काळार चूट्टाचें मोल्ल करून शीर करताली.
अमरावती (महाराष्ट्र)

अमरावती महाराष्ट्र राज्यांतल्या अमरावती जिल्ह्याचें मुखेल ठाणें. क्षेत्रफळ 36.34 चौ.किमी. लोकसंख्या 2,61,404 (1981). ह्या शारांत ताराखेडो, राजापेठ, गंभीरपूर आनी महाजनपूर ह्या वाठारांचो आस्पाव जाता. हांगाचें हवामान विशम आसून उबाळ्याच्या दिसांनी हांगाचें तापमान सुमार 40° से. मेरेन आसता. पावस 86.4 सेंमी पडटा.
आदल्या तेंपार ह्या शाराक अंबेच्या देवळा खातीर खूब म्हत्व आशिल्लें. अमरावतीच्या उदेंतेक कौंडण्यपूर नांवाचो एक गांव आसा. थंय अंबादेवीचें देवूळ आसा. ह्या देवळा लागसारच्या वाठाराक अंबिकापूर म्हण्टाले. त्या भागांत रुमडाचीं खूब झाडां आशिल्लीं. देखून ह्या वाठाराक उंबरमती हें नांव पडलें. ताचेंच फुडें उमरावती-अमरावती अशें रुपांतर जालें म्हूण सांगतात. विदर्भ देशाची राजकन्या रुक्मिणी हांगाच्या अंबा देवीच्या दर्शनाक आयिल्ले कडेन श्रीकृष्णान तिचें हरण केलें अशी आख्यायिका आसा.
ह्या शाराविशीं मदल्या काळांतली कांय खबर मेळना. अठराव्या शेंकड्यांत नागपूर वाठारांतलो श्रीमंत रघुजी भोसले हाचे राजवटींत ह्या शाराक परतें म्हत्व आयलें.पेंढाऱ्यांपसून थळाव्या लोकांची राखण करपा खातीर निजामान 1804 वर्सा हांगा दुरीग बांदलें. हें दुरीग 7.6 मी. उंचायेचें आसा. पोरनें अमरावती शार ह्या दुर्गाभितर आसा आनी नव्या अमरावतीचो विस्तार दुर्गा भायर आसा.
ह्या शारांत तेल गाळप, तोरची दाळ तयार करप, कुकूम(पिंजर), कापसाचे गठ्ठे बांदप, शिमिटाचे ह्यूम पायप, प्लास्टिकाचे स्विच आनी हेर वस्तू तयार करपाचे उद्येगधंदे हांगा चलतात. राज्यपरिवहन मंजळाची एक व्हड कर्मशाळा हांगा आसा. माध्यमिक शाळा, आयुर्वेद, मानव्य आनी विज्ञान महाविद्यालयां, आंतरराष्ट्रीय नामना फाव जाल्लें हनुमान व्यायाम प्रसारक मंडळ, हेर शारिरीक शिक्षण विद्यालयां, कलानिकेतन, गांवगिरी शिक्षण प्रयोग संस्था आनी हेर जायत्यो शिक्षणीक संस्था हांगा आसात. ते भायर श्री शिवाजीराव पटवर्धन हाणंे थापणूक केल्ली एक व्हड कुष्ठनिवारण संस्था ह्या शारांत आसा.
मुंबय ते कलकत्ता ह्या महामार्गार हें शार आसा. अमरावती तालुक्यांतल्या सगळ्या लागसारच्या जिल्ह्यांतल्या मुखेल वाठारां कडेन हे शार रस्त्यान जोडलां. मुंबय-नागपूर रेल्वेमार्गावेल्या बडनेरा ह्या स्थानकाक तें रेल्वेन जोडलां.ह्या शारांत अंबादेवी आनी बालाजी हांचीं नामनेची पूर्विल्लीं देवळां आसात. अंबेच्या देवळाचे दक्षिणेक व्हाळाचे पलतडीं एकविरा देवीचें देवूळ आसा. तशेंच जायत्यो मशिदी, जैन मंदिरा आनी नक्षीकाम केल्ली राजा विशनचंदाची हवेली पळोवपा सारकी आसा.
Ruzari Saibinni Gaion

Ruzari Saibinni.
Ruzari Saibinni, Tum amchi Ranni,
Visronaka ge amchim magnnim
Kurpa di amkam dukhamnim rodduncheak
Amchim patkam amim somestamnim
Vinoti kor, Maie, tujea Puta lagim
Ami zodduncheak sorginchim denim
Polleiat.
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
डॉ.श्री.शं.फडके

डॉ.श्री.शं.फडके फाटलीं 33 वर्सा मंडगावच्या श्रीमती पार्वतीबाई चौगुले महाविद्यालयांत शिक्षक. कोंकणी विभागाचे मुखेली आशिल्ले. गोंय विद्यापिठांत संस्कृत अभ्यास मंडळाचो अध्यक्ष आनी कोंकणी अभ्यास मंडळाचो सदस्य.
महापुराण

एक जैन महाकाव्य.हाचें अपभ्रंश रुपाचें नांवःतिसट्ठि-महापुरिस-गुणालंकार आनी संस्कृत रूपः त्रिषष्टि-महापुरुष गुणालंकार.पुष्पदंत हाणें हें महाकाव्य बरयलां.महापुराण ह्या नांवानूच हें काव्य चड वळखतात.
राश्ट्रकूट राजा तिसरो कृष्ण हाच्या आलाशिऱ्यान आनी उत्तेजनान पुष्पदंतान ह्या महाकाव्याचे रचणुकेक इ.स.959 त सुरवात करून इ.स.965 वर्सा पुराय केलें.जैन पुराणांतल्या संकेतांप्रमाणूच ताणें महाकाव्याचे संकेत पाळ्ळ्यात.ब्राह्मणी पुराणांतल्या सूतशौनक संवादाभशेन ह्या महापुराणाकूय मगधराज श्रेणिक आनी महावीरशिष्य (गणधर) गौतर हांच्या संवादांची फांटभूंय दवरल्या.श्रेणिकाचे विनवणेवयल्यान गौतम ‘महापुराण’ सांगता.
महापुराण हाचो अर्थ पुर्विल्ल्या काळांतली एक व्हड कथा असो जाता.ह्या पुराणांत 24 तीर्थंकर,12 चक्रवर्ती,9 वासुदेव,9 प्रतिवासुदेव आनी 9 बलदेव अशा 63 शलाकापुरसांचीं चरित्रां वर्णिल्यांत. म्हणूनच ह्या ग्रंथाक तिसट्टी-महापुरस-गुणालंकार अशेंय नांव आसा. ह्या महाकाव्यांत 102 संधी आसून, तांची 3 खंडांनी वांटणी केल्या. 1 ते 37 संधी पयल्या खंडांत आसून,हो खंड ‘आदिपुराण’ ह्या नांवान वळखतात.38 ते 80 संधी दुसऱ्या खंडांत आनी 81 ते 102 संधी तिसऱ्या खंडांत आसून,ह्या दोनूय खंडांक ‘उत्तरपुराण’अशें नांव आसा.
महापुराणाचें कथानक खुबूच व्हड आसा.63 महापुरसांचें वर्णन, तांच्या कितल्याशाच पूर्वजल्मांच्यो कथा आनी अवांतर कथा हाका लागून हें कथानक खुबूच व्हड जालां.
आदिपुराणांत, जैनांचो पयलो तीर्थंकर ऋषभनाथ हाचें चरित्र आयलां. उत्तरपुराणाच्या पयल्या अर्दांत म्हळ्यार महाराणाच्या दुसऱ्या खंडांत 20 तीर्थंकर, 8 बलदेव, 8 वासुदेव, 8 प्रतिवासुदेव आनी 10 चक्रवर्ती इतल्यांचें वर्णन आसा. ह्याच खंडांत 69 ते 79 संधींनी रामायण कथाय आयल्या.ह्याच भागाक जैनांचें ‘पउमचरिउ’ वा पद्मपुराण म्हण्टात.श्रेणिकाच्या मनांत रामकथेविशीं कांय दुबाव आयिल्ल्यान ते निवळावपाखातीर तो गौतमाक विनवणी करता. ताचे उपरांत जैन धर्मियांची रामकथा सुरू जाता.
व्यास-वाल्मीकीच्या वचनांचेर विश्र्वास दवरून लोक वायट मार्गाक लागले,वाल्मीकीन खरी रामकथा सांगूंक ना, ती आपूण सांगता अशें कवी म्हण्टा.जैनमताप्रमाण रामाचे आवयचें नांव सुबला आनी लक्ष्मणाचे आवयचें नांव कैकयी.राम गोरो जाल्यार लक्ष्मण सावळो आशिल्लो.सीता ही रावण आनी मंदोदरी हांची धूव.ती आपल्या बापायक त्रासांत घालतली अशें भविश्य आयकल्ल्यान, रावण तिका एके पेटयेंत घालून,एका शेतांत पुरता.ती पेटी जनक राजाक मेळटा आनी जनक तिका ल्हानाची व्हड करून, तिचें रामावांगडा लग्न करता. सीता सोडून हेर सात बायलांवांगडा राम लग्न जाल्लो तशेंच लक्ष्मणाकूय सोळा बायलो आशिल्ल्यो, अशें ह्या जैन रामकथेंत सांगलां.नारदाकडल्यान सीतेची तोखणाय आयकून रावण तिका उबारून व्हरता.तेवेळार दशरथ राजा जितो आसता. रामाचें आनी रावणाचें व्हड झूज जाता, तेन्ना लक्ष्मण रावणाक मारता.उपरांत लक्ष्मण अर्धचक्रवर्ती जाता,राज्योपभोग घेवन उपरांत तो नरकांत वता.राम भिक्षू जाता आनी निर्वाणपदी पावता.राम, लक्ष्मण आनी रावण हे जैनांचे अनुक्रमान 8वो बलदेव, वासुदेव आनी प्रितवासुदेव आसात.
हे कथेउपरांत नमीची कथा आयल्या. उत्तर पुराणाच्या दुसऱ्या अर्दांत म्हळ्यार महापुराणाचो 3रो खंड, हातूंत 81 ते 92 संधीभितर महाभारताची कथा -हरिवंश पुराण आसा.महाभारतांतल्या जायत्या पात्रांच्या पुनर्जल्माच्यो कथाय तातूंत वर्णिल्यात. निमाणें पार्श्र्वनाथ,महावीर, जंबूस्वामी आनी प्रीतिंकर हांच्यो कथा आयल्यात. महावीराच्या निर्वाणाच्या वर्गनान हें महापुराण सोंपयलां.
दोनूय खंड मेळून वीस हजार सुमार श्लोक ह्या काव्यांत आसात. हो करपाक ताका स वर्सां लागलीं. ग्रंथांतल्या जायत्या संधींनी ताणें आपलो,आश्रयदातो भरत हाची तोखणाय केल्या.
रामतीर्थ

रामतीर्थ (जल्म: 22 ऑक्टोबर, मुरलीवाला-गुजराणवाला, पंजाब 1873 मरण; 17 ऑक्टोबर, 1906) फाकिवंत तत्वचिंतक. ताचें पयलींचें नांव तीर्थराम आनी संन्यास घेतल्या उपरांतचें नांव रामतीर्थ. बापायचें नांव हिरानंद गोस्वामी. ताचे आवयक तो भुरगो आसताना मरण आयलें.तुळशीदासाचो वंशज म्हणून ह्या घराण्याची कीर्त आशिल्ली. भुरगेपण बऱ्याच हालांनी गेलें. तो धा वर्सांचो आसताना ताचे लग्न केल्लें. गुजराणवाला हायस्कुलांतल्यान तो मॅट्रिकेची परिक्षा (1888) पास जालो. लाहोरच्या फोरमन श्रेणींत पयलो क्रमांक आनी तेच कॉलेजींत गणिताचो प्राध्यापक म्हणून नोकरी केली (1896). लाहोराक तो धर्मसभेच्या शिक्षण मंडळाचो पयलीं सुरवातीक वांगडी, तर उपरांत सचिव जालो.
गुजराणवाला हांगा शिकता आसतानाच बापायचो इश्ट आनी रामकृष्ण परमहंसाचो शिश्य धन्नराम भगत हाचो सहवास ताका लाबलो. फुडाराक तोच ताचो गुरु जालो. रामतीर्थ कृष्णभक्त आशिल्लो. ताका प्रत्यक्ष श्रीकृष्णान दर्शन दिल्लें अशें म्हणटात. व्दारका मठाचो शंकराचार्य श्री राजराजेश्र्वरतीर्थ हाचेवांगडा तो काश्मीराक गेल्लो आसताना ताका सत्संग घडून ब्रह्रासूत्रां, उपनिशदां हांचेवयलीं भाश्यां आयकूंक मेळ्ळीं. तेचवेळार ताणें स्वामी विवेकानंदाचीं उलोवपां आयकलीं आनी तांचो अभ्यास केलो. हाकाचलागून आंतरिक आध्यात्मिक ज्ञानार्जनाची ओड लागून नोकरेंत ताचें लक्ष लागना जालें. हाचोच परिणाम म्हणून तो सर्वसंगपरित्याग करुन हिमालयांत गेलो आनी पिरायेच्या 28 व्या वर्सा ताणें संन्यास घेतलो. ते उपरांत ताणें बऱ्याच तीर्थथळांची भोंवडी केली. भारतधर्म महामंडळाच्या अध्यक्षपदावयल्यान ताणें वैदिक धर्माचो पुरस्कार केलो. अनासक्ती, समाधानी वृत्ती, आनी सादी राहणी हांचें सदांच पालन करुन फक्त आत्मसाक्षात्काराचो, विचार करीनासताना ताणें आपल्या देशाचेंय बरें जावचें म्हणून यत्न केले. ताचो वेदान्त फकत शाब्दीक नासून तो ताणें आचारणांत हाडिल्लो. म्हणूनच व्हड सुधारकांमदीं ताचें नांव घेतात.
भौतिक शास्त्राच्या आदारानूच वेदांताचे सिध्दांत मांडून ते आर्विल्ल्या काळांतूय खरे थारतात, हें ताणें सप्रमाण दाखोवन दिलें. रामतीर्थान आपल्या आयुश्याच्या पयल्या पर्वांत बरेच ग्रंथ बरयल्ले. पूण अचकीत निर्शेणेच्या भरांत ताणें आपली बरीच ग्रंथसंपदा गंगार्पण केली. ताकालागून परदेशांत आनी भारतांत दिल्ल्या व्याख्यानांचेर आदारीत अशा लिखणाभायर तांचे स्वतंत्र वाङ्मय चडशें मेळना. उर्दू, फारसी आनी इंग्लीश भाशांचेर ताचें प्रभुत्व आशिल्लें. ताका बरेपैकी कवित्व लाबिल्लें. ताचीं हजारांवयर पत्रां आनी कांय टिपणां रामतीर्थ प्रकाशनावतीन उजवाडाक आयल्यांत.
रामतीर्थ आध्यात्मिक खोशयेंत इतलो व्यस्त आसतालो, ताणें आपल्या बरोवपांत बरेच कडेन स्वाताचो उल्लेख राम बादशाह असो केल्लो आसा. ताचें उजवाडाक आयिल्लें इंग्लीश बरप अशें आसा (1) ‘इन वुड्स ऑफ गॉड्स रीअलाइझेशन (8 खंड), (2) ‘रामाज नोटबुक्स’, (2 खंड), (3) हार्ट ऑफ राम, (4) पॅरबल्स ऑफ राम आदी. ह्या पुस्तकांचे हिंदी, मराठी अणकारुय उजवाजाक आयल्यात. रामतीर्थाक हिमालयाची खूब ओड आशिल्ली. थंयच्या व्हड सैमाचे सोबीतकायेची ताणें केल्या वर्णनांत सौंदर्यवृत्ती आनी आध्यात्मिकताय हांचो बरेतरेन मेळ दिसून येता.
रामतीर्थ गंगेचेर न्हावंक गेल्लो आसताना भोवऱ्यांत सांपडून पिरायेच्या फकत 33 व्या वर्सा ताका मरण आयलें. योगायोगान त्याच दिसा ताणें बरयल्लो मरणासंबंदींचो एक लेख ताच्या शिश्यांक ताच्या मेजार मेळ्ळो. उत्कृश्ट काव्याचो तो एक नमुनो जावन आसा. तातूंत मरणाक उददेशून बरयलां, म्हजी कूड तूं खुशाल घेवन वच. चंद्राच्या किरणाच्या रुपान, दोंगराळ न्हंया – झऱ्यांच्या भेसान, दर्यावयल्या ल्हरांच्या निमतान हांव संवसारांत वावरुंक शकतलो.
ह्रषिकेशालागसरच्या ब्रह्रापुरी हांगा रामतीर्थाचें यादस्तीक कशें एक वाचपघर चलता.
आर्सेनल फुटबॉल क्लब

आर्सेनल फुटबॉल क्लब, एक फामाद इंग्लीश फुटबॉल क्लब आसा, जो इंग्लंडातल्या लंडन शारान आशिल्ले आसा। अमीरात स्टेडियम हें हांचे थळावें मैदान, ते सद्याक प्रिमीयर लीग खेळटात।
दामोदर मावजो

दामोदर मावजो कोंकणींतले एक नामनेचे कथाकार आनी कादंबरीकार. कोंकणी साहित्याक उंचेल्या पांवड्यार व्हरपाक दामोदर मावज्याचें योगदान खूब आसा. हें काम करतना निस्वार्थीपणान केल्ले दिसता. भलायकेचो हुस्को आसतना लेगीत ताणें साहित्य रचना केल्ली पळोवंक मेळटा. फाटली ४० वर्सा वयर दामोदर मावजो हाणी साहित्याची सेवा केल्ली दिसता. आपल्या साहित्यांत ताणी अंधश्रध्दा पयस दवरून लोकांक सुदारपाचें जागृताय करपाचें काम ताणी साहित्यांतल्यांत केल्लें आसा. साहित्या वांगडाच कोंकणी चळवळींतय ताचें व्हड योगदान आसा.
जल्म आनी शिक्षण.
दामोदर मावजो हांचो जल्म १ ऑगस्ट १९४४, दिसा जालो. तांचें भुरगेपण माजोड्डें साश्ट गांवतच गेलें. ताच्या बापायचें नांव यशवंत आनी आवयचे नांव लक्ष्मी. तांचें मुळावें शिक्षण माजोड्ड्याच्या मराठी शाळेंत जालें. पुर्तुगेज आनी इंग्लीश भाशेंतल्यान गोंयातूच जालें. उपरांत मुंबयच्या पोद्दार कॉलेजींतल्यान ताणें वाणिज्य शाखेची पदवी घेतली. मुंबय आसतना आंतर महाविद्यालयीन नाटक सर्तींत नाटकां बरोवन तशेंच तातूंत वांटो घेवन आपले साहित्यिक जीणेक सुरवात केली. ताची पयली कथा ‘अशोक’ ही १९६५ वर्सा उजवाडा आयली.थंयच मुंबय शिकता आसतनाच शैला आपटे हे चलयेकडे ताची वळख जाली आनी १९६८वर्सा तांचें लग्न जालें. ताका तीन भुरगीं आसात.
उजवाडाक आयिल्लें साहित्य.
कादंबरी
कार्मेलीन कादंबरी हिन्दी,मराठी,इंग्लीश,पंजाबी,सिंधी,तामीळ,ओरीया,मैथिली आनी हेर भारतीय भासांनी साहित्य अकादमीन उजवाडाक हाडल्या .
कथा झेले
These are my Children नावांन इंग्लीश भाशेंतल्यान क ता प्रकाशनान (नवी दिल्ली) अणकारुन उजवाडाक हाडला.
भोजपुरी भास

भोजपुरी (/ˌboʊdʒˈpʊəri/; तर (help·info)) ही भारतांतल्या भोजपूर-पूर्वांचल वाठारांत आनी नेपाळांतल्या तेराय वाठारांतली मूळची इंडो-आर्य भास. हें मुखेलपणान अस्तंत बिहार, उदेंत उत्तर प्रदेश आनी वायव्य झारखंडांत उलयतात. ही उदेंत इंडो आर्य भास आसून २००० मेरेन भारतांतली सुमार ५% लोक भास उलयतात.