anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
वामन मल्हार जोशी

वामन मल्हार जोशीवामन मल्हार जोशी हे एक मराठी कादंबरीकार, साहित्य समिक्षक तशेंच एक तत्वचिंतक.
ताचो जल्म.
कुलाबा, तऴेगांवांत
ताचें शिक्षण.
पुणेचें डॅक्कन काँलेजींतल्यान तत्वज्ञान आनी तर्कशासत्र हे विशय घेवन ते एमम जालें(1906). उपरांत वि.गो.विजापूरकर हांणी कोल्हपुरांत राष्ट्रीय शिक्षण येवजणे खाला सुरू केल्लया समर्थ विध्याल्यांत शिकोवपाचें काम केलें.
विजापूरकरा वांगडा विश्रव्रत ह्या म्हयनाऴयाच्या संपादनाची जापसालदारकी स्विकारली
ह्याच म्हयनाऴ्यांत 1908 वर्सा प्रसिध्द जाल्ल्या वैदिक धर्माची ‘तेजस्विता’ ह्या लेखा खातीर राजद्रोहाचा आरोप दवरुन तांकां आनी विजापूराक दंडाची, आनी तीन वर्साचे सक्त मजुरीची ख्यास्त जाली.
उपरांत केल्ले काम.
बंदखणींतल्यान सुट्टकच (1911) पांच वर्साकेसरी-मराठा संस्थेंत तांणी काम केलें. उपरांत कांय काऴ अच्युत बंऴवंत कोल्हटकर ह्यांच्या मेसेज ह्या इंग्लीश दैनिकाचे ते उपसंपादक आशिल्ले. मुखार महर्षी कर्वे हांच्या हिगणेंचे पाठशाऴेंत प्राध्यापक म्हणून ते दाखल जाले(1918) आनी सेवानिवृती मेरेन हेच संस्थेंत वेगऴ्यावेगऴ्या पदांचेर काम करीत रावले.
बरयल्ली पुस्तकां आनी तांचो अर्थ.
रागिणी वां काव्यशाश्राविनोद( दुसरी आवृत्ती (1915). हे तांचे पयलेंच कादंबरेक लागून तांचें नांव गाजलें. उपरात आश्रमहरिणी(1916), नलिनी(1920), सुशिलेचो देव(1930), इंदु काऴे व सरला भोऴे(1934). ह्यो चार कादंबर्यो तांणी बरयल्यो.वाचपाची मनरिवजण करपा परस ताका विचार करपाक लावपाक तांणी कादंबरी लेखन केलां. तातूंतल्यान तांची तत्वचिंतक वृत्ती व्यक्त जाता. कर्तव्य आनी ध्येयनिशठा कलाप्रेम आनी नीतिबंधनां, बुध्दी, आऩी श्रध्द्रा; व्यत्तिस्वातंत्र आनी समाजीक-नैतीक बंधनां, हे सारके जिवनविशयक मोलादीक प्रसन तांणी आपल्या कादंबरयांतल्यान उपस्थीत केले. तांचेच नदरेन ‘नकटी’ थारपीनलिनी असली कादंबरीय हाका आडवाड ना.
श्रीपद कृष्ण कोल्हटकर हांणी मराठींतल्या तात्वीक कादंबरेच्या जनकत्वाचो मान तांकां दिलां.
Saibinn Gharant Bhitor Sortanam Magnnem

Saibinn Gharant Bhitor Sortanam Magnnem.
Our Lady's Statue entering our house - Prayer
Marie, podvedar Ankvari ani kakutiche Maie,
sorgache Rannie ani patkeanchea asrea,
Tujea khotavinn kallzak ami amkanch somorpitanv.
Amchem sogllem soimbh, amcheam sogllem jivit tuje adhim ami kortanv.
Amcheo kuddi, amchim kallzam ani amche atme, Tuka ami ditanv amchim ghoram,
amche ghorabe ani amcho mai-des Tuka bhettoitanv.
Amche sovem ani amche bhonvtonnim sogllem jem asa titlem-i Tujea tabeant dovrunk,
ani Tujea avoiponnachea besanvacho ani tanchea follancho vantto gheunk ami otrektanv.
Ani hem amcheam konsagrasanv khoreaninch folladik zauncheak ani eksarkem togcheak,
azchea disa tujeam paiam sorxim, Marie, amchea Bavtizmacheo ani poilea komunhanvacheo
bhasavnneo novean kortan. Amchich bhas ami ghetanv, ani sogllea kallzan, bhavartachim
sotam uch'charunk ani niz katolikam koxim jieunk, Papa Saibak ani tachea ekvottan asleleam
Bispank sogllinch khaltim ravun, ami utor ditanv, Devache ani Igorz Mateche upodes
samballteleanv ani bhov korun Aitar-Sontak pallo diteleanv mhonn.
Amchea dispoitim povitr Komunhanv xevun. Khristi Xastrache bhuzvonneche
chali pormonnem ami cholteleanv. Ami Tuka bhas ditanv, Devache onodvont
Maie ani mon'xeanche mhovpaxi Maie, soglleam amcheam kallzamnim,
Tuje chakrek ami lagteleanv mhonn, tujea khotavinn kallzache razvottke udexim,
amcheam atmeamnim, ani hea amchea apurbaiechea desant ani soglle pritumer
jietat tancheam-i atmeamnim Tujea adorvont Putachi razvott zoxi sorgar
cholta toxi sonvsarant ieuncheak ani thirouncheak.
Amen.
Polleiat.
Saibinn Ghara Bhair Sortanam Magnnem
Familichi Bhett
ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ನಜರೆತ್

ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ನಜರೆತ್ ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೨ ಂತ್ ಮಂಗ್ಳುರ್ ಕ್ರೀಸ್ತಾಂವ್ ಕುಟ್ಮಾಂತ್ ಜಲ್ಮಲಿ. ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಆಳ್ವಾ ಆಗಸ್ಟ್ 2014 ವರೆಗ್ ರಾಜಸ್ಥಾನಾಚಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲ್ಲಿ. ಹಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆಂ ಉತ್ತರಾಖಂಡಾಚಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲ್ಲಿ. ರಾಜ್ಯಪಾಲ್ ಜಾವ್ನ್ಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆಂ ಭಾರತಿಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸಾಂತ್ ಮಾಲ್ಗಡಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲ್ಲಿ ಅನಿ ಅಖಿಲ್ ಭಾರತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಂತ್ ಸಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜಾವ್ನ್ ತಿಚಿ ಸೆವಾ ದಿಲ್ಲಿ. ಹಿಕಾ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಥಾವ್ನ್ ಡೊಕ್ಟರೆಟ್ ಸನಧ್ ಲಾಬ್ಲ್ಯಾ.
गुजराती चित्रपट

गुजराती चित्रपट चंदुलाल शहा हाणे १९२७ त गुणसुंदरी' हो केल्ली. १९२३ त, चिमणलाल बी. देसाई हाणें ‘नरसी मेहता' हो पयलो जमुना, मगन देसाई, मेहताब ह्या कलाकारांनी वांटो धेतिल्लो. रणजित मुव्हिटोनवरवीं चंदुलाल शहा हाणे सादर केल्लो 'सती सावित्री' हो। ‘संसार लीला' (१९३४) आनी ‘स्नेहलता' (१९३६) ह्या गुजराती चित्रपटांक यश आयलें. गुजराती भाशीक प्रेक्षक हिंदी चित्रपट आवडीन देखून, चिमणलाल देसाई हाणें मोतीलाल आनी शोभना समर्थ ह्या हिंदीतल्या नामनेच्या नायक-नायिकेक घेवन कन्हय्यालाल मुन्शी हाच्या एके कादंबरीचेर ‘बे खराबजन' हो चित्रपट हिंदी आनी गुजराती भाशेत तयार केली (१९३७). १९३९ त, सरदार चंदुलाल शहा हाणें ‘अछूत' हो। अस्पृश्यतायेचेर सादर केल्लो बोलपट तंत्रीक नदरेन सुर्वेच्या हेर गुजराती व्ही. एम्. व्यास हाचो ‘रानकदेवी' (१९४६) ह्या इतिहासीक चित्रपटाच्या उत्पन्नान फाटले सगळे उच्चांक मोडले. व्यास हाचो 'नागदेवता' (१९५५) होय चित्रपट बरो चल्लो. म्हाझूज काळांत गुजराती चित्रपटसृश्ट थंडावल्ली. पूण फिल्मावयले निर्बध पयस जातकच रतिलाल पुनातर हाणे 'गुणसुंदरी' हो चित्रपट सादर केली. निरुपा रॉय आनी मनहर देसाई हांणी ह्या चित्रपटांत मुखेल भूमिका केल्ल्यो. रतिलाल पुनातर हाणे आपल्या अजित पिक्चर्सवरवीं ‘मंगल फेरा' आनी 'गाडोनोबेल'हे दोन चित्रपट सादर केले. १९४७-४८ ह्या काळांतले कांतिलाल रात्रेड हाच्या 'कंकु’ (१९६९) ह्या चित्रपटाक १९७० त, बरे अभिनेत्रीचो पुरस्कार पल्लवी मेहता हे नायिकेक मेळ्ळो. नामनेचो दिग्दर्शक रवींद्र दवे हाचे जेसल तोरल' (१९७१), ‘राजा भर्तृहरी' (१९७३), 'होताल पद्मिनी' आनी 'कुवरबाईनु मामेरु' (१९७४) हे १९७२ चो सर्वोत्तम चित्रपटाचो राश्ट्रीय पुरस्कार मेळ्ळो. बाबुभाई मिस्त्री हॉणे दिग्दर्शित केल्लो ‘रानकदेवी' (१९७३) हो चित्रपट खूब गाजली. १९७६-८८ ह्या काळांत सुमार ३४५ गुजराती चित्रपट तयार जाले.
मास्तर कृष्णराव

मास्तर कृष्णराव. कृष्णरावांची प्रकृती नाजूक आसली. आवाज गोड,लवचीक आशिल्ल्यान तांकां काम मेळ्ळें.
जल्म.
मास्तर कृष्णराव हांचो जल्म पुणे जिल्ह्यांतल्या आळंदी हांगा जालो.
शिशण.
तांका संगीताचें मुळावे शिक्षण बाबुराव फडके हांचे कडल्यान मेळ्ळें.
वावर.
कृष्णरावांच्या मरणा उपरांत,गरिबीचे परिस्थतींत पिरायेच्या अवघ्या सव्या वर्सा कृष्णरावन नाट्यकला प्रवर्तक मंडळी या नाटक मंडळीत काम सुरुकेलें. तो ‘सतं सखू’ नाटकांत विठोबाची भूमिका करतालो. ह्याच नाटक मंडळींत तांची वळख सवाई गंधर्वां कडेन जाली. तांकां नाटकांतली गाणी म्हणपाक सवाई गंधर्वांचे मार्गदर्शन मेळ्ळें.
1910 वर्सा मास्तर कृष्णराव हांणी पं. भास्करबुवा बखले हांचे शिष्यत्व घेतलें. आपल्या गुरुच्या आगर्या खातीर मास्तर कृष्णराव हांणी गंधर्व नाटक मंडळींत प्रवेश केलो. तो बालगंधर्वां वांगडा मुखेल भुमिका करतालो. ह्या दरम्यान ताणी ‘संगीत शारदा’, ‘संगीतसौभद्र’,‘एकच ण्याला’या सारक्या साबार नाटकांनी बायलेची भुमिका केल्या
मरण.
20 ऑक्टोबर 1974 ह्या दिसा तांका मरण आयले.
संदर्भ.
भांगरभूय, 20 ऑक्टोबर 2017
नगर बरप

गुरुतू.
देवनागरी लिपीक कोंकणीतनगर बरप आप्पयतात। हांतूं भारतीय भास मात्र न्हय, बल्कि कॆलवु युरोपीय भास सुद्दंय बरंयताति।
हॆं लिपि दावॆंधक्कुन उज्जॆक बरंयताति। हाज्जॆं विकास ब्राह्मि बरपांथांवुनु ज़ाल्लॆं आनि हॆं एक ध्वनियात्मक लिपि (Phonetic Script) आस्स। अन्य लिपिंपशिनॆं नगर बरप बरंवचॆक सुलभ आस्स आनि प्रतियॆकळॆ उच्चार हांतुं आस्स-तश्शि बरंवचॆक ज़ात्ता।
कॊंकणिलॆं आधिरारिक लिपि देवनागरि लिपि (नगर बरप) आस्स। कॊंकणिंतुं सॊळा(१६) पाळ स्वर(पाळ-root), ३६ व्यंजन, ५ अर्ध-स्वर, ३ अनुस्वर आनि १ विसर्ग आस्सति। अनुनासिकृत स्वर (नांकांथांवुनु उल्लंवचॆं) कॊंकणिलॆं विशेषता।
कॊंकणि ध्वनिपद्धतिलॆं वैशिष्ट्य, हिंदि आनि मराठि हांतुं schwaलॆं प्रयोजन ज़ात्ता हाज्जॆ बदलाक, ऎ हाज्जॆं प्रयोजनांतुं आस्स। अनुनासिकरण अ सोडुनु व्हरलॆलॆं सकड स्वरांक लागता।
रचना.
नगर बरपाक वर्णावळ अथवा अक्षरावळ सुद्दंय आप्पयताति। स्वर आनि व्यंजनालॆ एकओट्टाक अक्षर म्हणताति। नगर बरपालॆं अक्षरांगॆलॆं तोग्गु म्हणकॆ वर्गिकरण ज़ात्ता-
स्वर आनि मात्रा.
कॆदॊळ खंचॆय स्वरालॆं प्रयोजन ज़ायना, ताव्वळि थंय अ आस्स म्हुणु लॆकचॆं। स्वर नसलॆरि हलान्त ् हाज्जेनॆं दाक्कंवका, उदा. महान्।
उदाहरणाक वाक्य.
कॊंकणि ऎकळॆं भारतीय भास आस्स। कॊंकणि च़डावत गॊंय, कर्नाटक, कॆरळ आनि महाराष्ट्रांतुं उल्लयताति।
देवीप्रसाद रायचौधरी

देवीप्रसाद रायचौधरी (जल्म - 15 जून 1899, रंगपूर जिल्हो – बांगलादेश मरण - ? ऑक्टोबर 1975).
आविल्लो भारतीय शिल्पकार आनी चित्रकार. ताचें मुळावें शिकप उत्तर कलकत्यांत ‘खेलतचंद्र’ हे संस्थेंत जालें. उपरांतचें शिक्षण कलकत्यांतल्या मित्र विद्यालयांत जालें. ताची भुरगेपणापसूनची चित्रकलेची आनी मातयेच्या मूर्तीकामाची आवड पळोवन ताच्या बापायन (उमाप्रसाद रायचौधरीन) ताका शाळेंतल्यान काडून अवनींद्रनाथ टागोर हाचे कडेन चित्रकलेच्या शिक्षणाखातीर धाडलो. ताचीं सुरवातीच्या काळांतली चित्रां अवनीमद्रनाथाचे शैलीचो प्रभाव दाखोवपी, परंपारीक भारतीय शैलीचीं आनी उदकारंगांतल्या गाड रंगसंगतीचीं रंगयल्लीं आसात. हे शैलींत प्राविण्य मेळयल्या उपरांत फुडें ताणें ब्रिटीश चित्रकरांची वास्तवादी चित्रशैली आपणायली. नामनेचो डच चित्रकार रेम्ब्रँट आनी फ्रेंच चित्रकार राँदँ आनी बृर्देल हांच्या शैलीचोय प्रभाव ताचेर पडलो.
आफ्टर द स्टॉर्म, लेपूचागर्ल, लॉटस पाँड, क्युरियॉ सिटी ह्या चित्रांतल्यान ताणें मानवी मनाचे तरल कोंगरे दाखयल्यात. तेलरंगांतल्या चित्रांभितर निर्वाण, दुर्गापूजा प्रोसेशन, पुजारिणी हीं चित्रां म्हत्वाचीं आसात. पेरिलस पाथ आनी रोड- मेकर्स ह्या चित्रांत उजवाड – सावळेच्यो विंगड विंगड सया समर्थपणान चित्रीत केल्यात. ताणें रंगयल्लीं दर्याचित्रां ( सी – स्केप ) आनी जनावराची चित्रां उल्लेख करपासारकी आसात.1929 वर्सा सरकारान मद्रास शारांतल्या शासकीय महाविध्यालयांत प्राचार्य म्हण ताची नेमणुक केली. थंय ताची कारकीर्द खूब फळादीक जाली. कलाशाळेंतल्या वास्तुंची उंचाय अदीक वाडोवन तातूंत पुराय उजवाड खेळटलो अशे रीतीन सुदारणा केली.
तशेंच शिक्षणपद्दतीच्या संदर्भांत रोमन शिल्पावयल्यान रेखाटनाचे धडे गिरोवच्यापरस प्रत्यक्ष जिव्या मॉडेलावयल्यान रेखाटनाचो अभ्यास करपांत ताणें चड भर दिलो. सुरवातीसावन ताका व्यक्तिशिल्पां करपाचो नाद आसलो. त्या काळचो सुप्रसिद्द शिल्पकार हिरण्मय रायचौधरी हाचें ताका मार्गदर्शन मेळ्ळें.ताणें मद्रास आनी कलकत्ता हांगाच्या जायत्या नामनेच्या भारतीय आनी ब्रिटीश अधिकाऱ्यांची व्यक्तिशिल्पां केलीं. तातूंत ताचो बापूय, अँनी बेझंट, सी. पी. रामस्वामी अय्यर आनी गव्हर्नर जॉज स्टनले तशेंच आशुतोष मुखर्जी, सुरेंद्रनाथ बॅनर्जी, महात्मा गांधी, मेतीलाल नेहरु आनी स्वामी विवेकानंद हाचो आस्पाव जाता. ह्या व्यक्तिशिल्पांतलें भारदस्तपण, भावर्दन आनी व्यक्तिसाम्य तुस्त करपा इतलें फिशाल जालां. व्यक्तिशिल्पांपरसय ताणें घडयल्ल्या ‘ट्रायम्फ ऑफ लेबर’ (श्रमप्रतिश्ठा) हें शिळा परतुपी कामगार समुहाचें रचणुक- शिल्प, (1954), मार्टीयर्स मेमोरिअल (हुतात्मो- स्मारक) हें व्हडल्या आकाराचें समुहशिल्प (1956) ह्या शिल्पांनी ताका व्हड नामना जोडून दिली.
चित्र – शिल्प कलेभायंर संगीत, लेखन, कुस्ती, शिकार अशा वेगवेगळ्या कलेतय ताणें फिशालकाय मेळयली.1957 वर्सा तो मद्रास कलाविद्यांलयांतल्यान निवृत्त जालो. पूण ते उपरांत लेगीत ताणें आपली कलानिर्मिती चालू दवरली. ताका खूब मानसन्मान फाव जाल्यात. ब्रिटीश सरकाराचेवतीन ताका ‘एम्. बी.ई.’ ही सन्मान पदवी आनी 1953 त तो ललित कला अकादमेचो पयलो अध्यक्ष जावपाचो मान मेळ्ळो. 1955 वर्सा टोकियोंत आयोजीत केल्ल्या यूनेस्को कलाचर्चासत्राचो अध्यक्ष आनी संचालक जालो. 1968 त कलकत्यांतल्या रविंद्र भारती विद्यापिठांन ‘डी.लिट्.’ पदवी दिली. 1958 त वर्सा पद्मभूषण किताब फावो जालो. त्याकाळच्या मान्यताप्राप्त बंगाल संप्रदायाची शैली सोडून अर्विल्ली शैली आपणावपाची वृत्ती आनी शिल्प कलेंतली फिशालकाय आनी नावीन्य हाकालीगून आर्विल्ल्या शिल्प कलाकारांमदीं ताका उंचेली सुवात फावो जाल्या.
Mhoima Bapak

Mhoima Bapak - Glory be to the Father.
&lt;poem&gt;
Mhoima Bapak,
ani Putak ani Povitr Atmeak.
Zoxem Adim, atam ani sodam sodankal.
"Amen"
&lt;/poem&gt;
Gloria Patri.
Gloria Patri, also known as the Glory Be to the Father or, colloquially, the Glory Be, is a doxology, a short hymn of praise to God in various Christian liturgies. It is also referred to as the "Minor Doxology (Doxologia Minor)" or "Lesser Doxology", to distinguish it from the "Greater Doxology", the Gloria in Excelsis Deo.
Roman Rite Latin version.
&lt;poem&gt;
Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto,
Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in saecula saeculorum. Amen.
&lt;/poem&gt;
English Version.
&lt;poem&gt;
Glory to the Father, and to the Son, and to the Holy Spirit,
As it was in the beginning, both now, and always, and to ages of ages. Amen.
&lt;/poem&gt;
Polleiat.
Gloria_Patri
सोलोमन द्वीपसमूह

, ओशनिया च्या बेट देश आसा। ताची राजधानी हुनियरा नगर आसा।
चिपळ्यो

चिपळ्योः एका वाद्याचे नांव चिपळ्यांक 'कुरतर, छितिका'
चिपळ्यो हें वाद्य शिसाम, सायल वा रक्तचंदन ह्या लांकडाच्यो वा हतयाच्या दातांपसून करतात. देड ते दोन इंच रुंदायेचे आनी स ते आठ इंच लांबायेचे दोन कुडके घेवन तांची एक वट गुळगुळीत करतात, तर दुसरे वटेक नुस्त्याचो वाहेर कसलोय कलात्मक आकार दितात. त्या लहान झांजो बसोवपाचीय पध्दत आसा. अशे तरन घडयिल्ल्या करतात.
- कीं. वि. सं. मं.
डाँ. ओलिव्हींन गोमिश

डाँ. ओलिव्हींन गोमिश हो एक फामाद लेखक आनी कवी.
जल्म आनी वळख.
जल्म जुंव्यां(सांत ईश्तेव्हा), गोंय 1943 आनी उंचले लिसेवाचें शिकप पुर्तुगेजिंतल्यान; इग्लेजितल्यान पणजे डोन बोस्को आनी पुणे, कर्नाटक आनी शिवाजी वद्यापीठातल्यान- साहित्य, समाजशास्त्र , मनशास्त्र. गोंयच्या समाजीक आनी बदला विशीं प्रबंध दिवून समाजशाखांत डाँक्टोरेट फाव जाल्या. ते गोंयच्या सरकारी सचिवालयांत भाशांतर करपी म्हणून वावुल्ले. आकाशवाणीवेल्यान उलोवपां, रपकां, कथा , कविता वितरयल्यांत. गोंयच्या आनी गोंया - भायल्या खबरेपत्रांत बरोवपां उजवाडाक आयल्यांत.
तांचो हेर वावरच:.
प्रो. दो. जु. फ्रां. ओलिव्हींन गोमिश (1943) भारत सरकाराच्या उंचल्या कारभारांत 18 वर्सां वावुरल्या उपरांत ताणी कोंकणी खातीर आपले व्हडले नोकरेचो त्याग करुन, कोंकणीचे पयले प्रोफेसर आनी विभाग-अध्याक्ष म्हणून 1987 वर्सांसान गोंय विध्यापीठांत काम पळेतात आनी सध्या तांतल्या शिक्षणीक आनी वावुरपी मंडळाचे वांगडी जावन आसात. तशेच राष्ट्रीक साहित्य अकादमीचे वावुरपी मंडळाचे पांच वर्सां वांगडी जावन गेल्यात. तांचें विपूल बरोवप, चड करुनं कोंकणी आनी इंग्लेजीतल्यान, साबर प्रकारांनी जालां, देखीक कथा, कविता, समिक्षा,सोद आनी भाशांतरां रुपान, जांतलीं वीसां वयर पुस्तकां उजवाडाक आयल्यांत. तांतल्या कांय पुस्तकांक आनी सगळ्या साहित्यीक वावराक लागुन गोंय राज्य साइत्य पुरस्कार आनी राष्ट्रीक साहित्य अकादेमी अणकार पुरस्कार धरुन साबार इनामां फाव जाल्यांत. ते साबार भारतीय आनी विदेशी भासो हाताळटात. ताणी साबार राष्ट्रीक आनी अंतर्राष्ट्रीक पांवड्यात वेलीं सोद फेलोशीपां जोडल्यांत आनी राष्ट्रीक पातळीवेल्या साबार संस्थांचे ते वांगडी आसात राष्ट्रीक आनी अंतराष्ट्रीक मळार ताणी परिसंवाद आनी कर्यसाळांनी पेपरां वाचून सक्रीय वांटो घेतला आनी तीं पेपरा प्रतिश्टीत नेमाळ्यांनी छापल्यात.
हनुमंत चंद्रकांत चोपडेकर

हनुमंत चंद्रकांत चोपडेकर हो एक नाटककार आनी कवी.
जल्म.
बी-1, श्रीराम पर्णकुटी, यशवंतनगर, तिस्क, फोंडें- गोंय
ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೆಡ್ಡಿ

ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೆಡ್ಡಿ ಏಕ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ, ತಾಂಚೆ ನಾಂವ್ ಘರಾನ್ ಘರ್ ಪಾಸರ‍್ಲಾಂ.ದೂರದರ್ಶನಾಂತ್ ಪ್ರಸಾರ್ ಜಾಂವ್ಚೆಂ ತಿಚೆಂ ರಾಂದ್ಪಾಚೆಂ ಕಾರ‍್ಯಕ್ರಮ್ ಮಸ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ್ ಜಾಲಾಂ. ಕನ್ನಡಚ್ಯಾ ಮಾಸಿಕ್ ಪತ್ರಿಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾಂ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಮಸ್ತು ವರ್ಸಾಂ ಥಾವ್ನ್ ತಿಚೆಂ ಸವಿರುಚಿ ಮುಳ್ಳೆಂ ಏಕ್ ರಾಂದ್ಪಾ ಅಧ್ಯಾಯ್ ಮಸ್ತು ನಾಂವ್ ಕೆಲಾಂ. ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಪತ್ರಿಕೆಂತೀ ಅಪರೂಪಕ್ ವಿವಿಧ್ ರಾಂದ್ಪ ವಿಷ್ಯಾಂತ್ ತಿ ಬರೊವ್ಚೆಂ ಆಸಾ. ಎಂ.ಎ ಪದವಿದಾರ್ ಜಾಲ್ಯಾಂ.
ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೆಡ್ಡಿಕ್ ಲಾನ್ಪಣಾ ಥಾವ್ನೀ ರಾಂದ್ಪ ವಿಷ್ಯಾಂತ್ ಅತೀ ಆಸಕ್ತ್. ಹೊಟೆಲ್ ಮ್ಯಾನೆಜ್‌ಮೆಂಟಾಂತ್ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾಂ. ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬೆಂಗ್ಳೂರಾಂತ್ ಪಾತ್ಲ್ಯಾಂ ಪಂಚೀಸ್ ವರ್ಸಾಂ ಥಾವ್ನ್ ರಾಂದ್ಪಾಸಾಲ್ ಸಲೋವ್ನ್ ಆಸಾ. ಹ್ಯಾ ರಾಂದ್ಪಸಾಲಾಂತ್ ತರ್ಬೆತ್ ಕಾಣ್ಗೆಲ್ಲ್ಯಾಂತ್ ಗೃಹಿಣಿ, ದೂರದರ್ಶನ ಕಲಾವಿದಂ, ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಇಂಜಿನಿಯರಾಂ, ದಾಕ್ತೆರಾಂ ಇತ್ಯಾದಿ ಆಸಾತ್. ರಾಂದ್ಪಾಕ್ ಸಂಬಂದ್ ಪಡ್‌ಲ್ಲೆಂ ತಿಣೆಂ ಪ್ರಸ್ತುತ್ ರ‍್ಚೆಂ ರ‍್ಯೇಕ್ ಪ್ರಾತ್ಯಾಕ್ಷಿಕೆ ಕನ್ನಡಚ್ಯಾ ಸಗ್ಲ್ಯಾಂ ಟಿ.ವಿ ವಾಹಿನಿಂತ್ ಎತಾತ್. ಈ-ಟಿ.ವಿ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಚೀ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಿಲ್ಕ್ ಫೆಡರೇಶನಚಿ ಸಲಹಗಾರ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ಚಿ ತಿ ಪಾಕಾಶಾಸ್ತçಚಾ ಪುಸ್ತಕಾಚಿಂ ಲೇಖಕಿ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾ, ತಾಂತುನ್ ಪ್ರಮುಖ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾತ್ 'ಆಂದ್ರ ಗುಮಗುಮಲು', 'ಚಾಕೊಲೇಟ್ಸ್', ಕೋಡಿ ಮಸಾಲಾ'.
Balkunje

Dakshina Kannada jillechya Mulky talukacha(poilen Manglore tq) tenka bhaganth aschi laan halli Balkunje. Gude, dongor, thlin,totan, boil, raan ason sobayek navn gello gavn Balkunje.
Ithihas.
Mostu gude patrani boron asulli halli ‘Balkunje’. Hya karanak lagon hei hallek Balkunje mun nav ailen. Udupi ani Dakshin Kannada jillo vibhajit kerchi sobit Shambhavi nain(Shambhavi river) asa.
Lagshile jage.
Hya gavncha mudlak Ulepady, padlak Karnire ani Kavthar, badgak Kollur, ani tenkak sobit nain ‘Shambhavi’.
Krushi.
Balkunje kobu(sugar cane) belyak nav gello gavn.tashens iter vyavasai, tarkari, thot hangaser polevnk melta
Dharm.
Christavn, Hindu , Muslimani borullo lokamogal gavn.hangaser St.Paul's church, Vithoba rukumai bhajana mandir, ani Hayatul Islam mdarasa, Umamaheshwari devastana polevnk melta.
Bhaugolik pradesh.
Manglore tavn 36 km poison asso hyo gavn Balkunje 384.56hectares vistirn ason hangaser 315 kutma vosti kern asat.sumar 1270 lok hangaser asa.
Shikshan saulattyo.
Sarkarachi anganavadi tashens anudanita St.Paul's primary school hangaser burgi shikshan shikon asat .
रोस आमलेट वा तांत्यांचो पोळो

रोस आमलेट, जाका रास आमलेट, वा तांत्यांचो पोळो म्हणटात तें गोंयच्या जेवण खाणाचें एक मदले वेळाचें आनी रसत्यावयलें खाण जावन आसा. रोस म्हणंचे कोंकणिंत "खळ".
तो एक मसाल्याचो खळ कोंब्ये मासाचो वा सोंड्याल्या चण्याचो, जो शाकुती सारको आसता जो चड करून गोंयकार कातल्कांच्या रांदपाच्या प्रकारांत दिसता. शाकुती न्हय जाल्यार, तो एक पियाव, कोडी पाना, काळीं सांस्वां, कांतयलेलें चून वापरून केल्लो खळ जो गोंयकार हिंदू करतात. जिनस जशे परीं अळमें वा फुलगोबी चड करून वापरतात. आमलेटिंत तांत्यां, परमळाची वनस्पत, बारीक कातरलेल्यो हिरव्यो मिरसांगो, पियाव (वा लसणी भाशेन पियाव), बारीक कातरलेली ताजी हिरवी कथमीर आनी मीठ, जायतेंच वेगळेपण आसून; करपांत येता. रोस वेगळो सिजोवपांत येता. गरम रोस ताज्या भाजिल्ल्या आमलेटिचेर वोतपांत येता आनी ती गोंयच्या उंड्यांत वांडपांत येता.
रोस आमलेट पारंपरिकपणी जेवणा गाड्यांचेर विकपांत येता जे साबार गोंयच्या गांवांनी दिसतात. हे गाडे, त्यो सांजेर तें मध्यानराती पर्यांत वाडटात,जायत्या जेवणा घरांनी त्यो तांच्या जेवणाच्या वळेरिंत दिसतात. रोस आमलेट कातरलेलो पियाव आनी इलो लिंब्या रोस वयल्यान घालून वाडपांतूय येता.
Sant Antoni Bhokta Konkani Gaion

Sant Antoni Bokta.
Sant Antoni Bokta,
Firgianche kulliechea,
Tujea livrar khellta,
Minin Jesu Raza...}2
Ballok Jezu khellta mhunnon
Santan rokdich dimbi ghali
Zomnir poddon Sant Anton
Nomoskar kori... }2
Xastr porgottanam,
Magli 'Noman Mori,
Mort livrar keli,
Aplea bapaveli
Sant Antoni Bokta,
Ochoriam tujim tera,
Choudavem kor Bokta,
Amche Papiamche ghara
Bokta tum amchi kakut kor
Amche pasot pratonam kor
Deva lagim magon ugti kor
Kakutichi zor
Sant Antoni Bokta,
Firgianche kulliechea,
Tujea livrar kheuta,
Minin Jesu Raza...}2
ಇಜಾಯಾಸ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್

Book of Isaiah.
ಇಜಾಯಾಸ್ ಪ್ರವಾದಿ 765 ವರ್ಸಾ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಶಕಾ ಆದಿಂ ಜಲ್ಮಲೊ. ಉಜ್ಜ್ಯಾಹ್ ರಾಜಾ 740 ವರ್ಸಾ ಮೆಲೊ ಆನಿ ಜೇದನಾ ಇಜಾಯಾಸ್ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಚ್ಯಾ ಮಂದಿರಾಂತ್ ಆಸ್ಲೊ ತೇದನಾ ತಾಕಾ ಪ್ರವಾದೀಯಾಚೆಂ ಆಪೊವ್ಣೆಂ ಆಯ್ಲೆಂ. ಇಸ್ರಾಂಎಲ್ ಆನಿ ಜುದಾ ಹಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂ ದೆವಾಕ್ ಅವಿಸ್ವಾಶಿ ಜಾಲಿಂ ದೆಖುನ್ ತಾಂಕಾಂ ಖಾಸ್ತ್ ಕಶಿ ಹ್ಯಾ ದೊನುಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂಚೆಂ ನಿಸಂಟನ್ ಜಾತಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಪರ್ಗಟ್ ಕರುಂಕ್ ಇಜಾಯಾಸ್ ಪ್ರವಾದೀಯಾಕ್ ಕಾರ್ಯಾ ದಿಲೆಂ (6/1-13), ಚಾಳೀಸ್ ವರ್ಸಾಂ ತಾಣೆಂ ಆಪ್ಲೆಂ ಮುನ್ಯಾರ್‌ಪಣ್ ಚಲಯ್ಲೆಂ. ಹ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್, ಆಸ್ಸಿರಿಯಾ ಕಡ್ಲ್ಯಾನ್ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಕ್ ಆನಿ ಜುದಾಕ್ ಧಮ್ಕಿ ಪಡ್ತಾಲಿ. ಇಜಾಯಾಸ್ ಪ್ರವಾದೀಯಾಚೊ ಕಾಳ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾನ್ ಚಾರ್ ಭಾಗಾಂನಿಂ ವಾಂಟುಂ ಯೆತಾ :
कोंकणी भाशाविज्ञान

कोंकणी भाशाविज्ञान
लेखक.
भालचंद्र गांवकार
पयली उजवाडावणी.
जून 1993
प्रकाशक.
मित्र प्रकाशन
किटोलें,बेतोडें
फोंडें-गोंय
छापपी.
सम्राट प्रिंटर्स
बाणस्तारी गोंय
मोल.
50 रुपया.
१४वो गोवा युवा महोत्सव (१७, १८ जानेवारी २००९)

१४वो गोवा युवा महोत्सव( १७,१८ जानेवारी २००९) १४वो गोवा युवा महोत्सव १७ आनी १८ जानेवारी २००९ ह्या दिसा स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्स, पर्ये,सत्तरीत आयोजित केल्लो. गोवा युवा महोत्सवाचे उक्तावण पयलेच फ़ावट दिवले वांगडाच दिवजां पेटोवन जालें.ज्येश्ट कोंकणी साहित्यीक आनी पत्रकार सदानंद तेंडुलकार हांणी उक्तावण केल्लें.
महोत्सवाक उपाट प्रतिसाद दितना २२ महाविद्यालयीन आनी १७ संस्था मेळून वट्ट १९ सर्तक महोत्सवांत वांटेकार जाल्ले. गीत गायतना,मुस्तायकी, रुपडें, रांगोळी,नाच नाच नाचुया,प्रस्नमाची,पेटय फ़ार,थोडें आमचें थोडें तुमचें,खातकुतल्यो, आदी अश्यो सर्ती आयोजीत केल्ल्यो.
ह्या युवा महोत्सवाक स्वामी विवेकानंद सादरीकरण मंच हो पंगड जैतीवंत थारलो.ह्या युवा महोत्सवा निमतान काडिल्ल्या यादस्तीकेचें नांव म्हादय आसलें.ह्या १४व्या गोवा युवा महोत्सवाक एकनाथ नायक हांणी कार्याध्यक्ष म्हूण जापसालकी सांबाळ्ळी.
शंकर भट्ट (मीमांसक)

शंकर भट्ट- (1): (इ.स.चो. 17 वो शेंकडो)
एक मीमांसक. आपणाक तो मीमांसद्वैतसाम्राज्यनातिज्ञ अशें म्हणून घेतालो. काशीक रावपी नामनेचो धरेमशास्त्रज्ञ आनी महामीमांसक नारायणभट्टाचो हो दूसरो पूत. भगवद्भास्कर ह्या बृहत्तग्रंथाचो बरोवपी निलकंठ हो ताचो चलो आनी सिध्दान्तकौमुदिचो कर्तो भट्टोजी दीक्षित हो ताचो शिश्य.
शंकरान जायते ग्रंथ रचले. पार्थसारथी मिश्राच्या शास्त्रदिपीका ग्रंथाच्या दुसऱ्या खंडाचेर हाची प्रकाश नांवाची टिका आसा. द्वौत्यनिर्णयहो ताचो नामनेचो ग्रंथ. ह्या गा्रंथान कृष्णजल्मश्टमीव्रत, नवरात्रव्रत, संनिपाताशौच सारकिल्ल्या विशयांचेर जीं मता मतांतरां आसात तांचो विचार करून मीमांशास्त्राच्या आदार हाणें कांय निर्णय सांगिल्लें आसात. धश्रिणात्य ग्रंथकाऱांच्यामातंचेर आदारून आपणें हे निर्णय दिल्यात अशें ताणें म्हळां. मीमांसाबालप्रकाश हो ताचो ग्रंथ म्हणजे पूर्मीमांसासुत्रांत सागिल्ल्या सिध्दांताचें बालसुभोध विवेचन. मीमांसासंग्रह हो ताचो पद्य ग्रंथ तातूंत ह्या शास्त्रांतल्या प्रधानतत्वांची भासाभास आसा. हो ग्रंथ म्हणचे ताचे काव्याशक्तीचो अक आगळो वेगळो नमूनो, हाचभायर निर्णयचंद्रीका, व्रतमयूख, विधीरसायन, श्राध्दकल्पसार, ईश्वरस्तूती हें ग्रंथ ताणे बरयल्यात विधीरसायनांत उप्पय दिक्षीताच्या विधीरसायन ग्रंथाचें खंडन आसा. गाधिवंशानुचरित असोय ताचो अक ग्रंथ आसा.
अगरताला

अगरताला सद्याच्या त्रिपूरा राज्याची आनी आदल्या टिपेरा संस्थानाची राजधानी. आसामाच्या काचार जिल्ह्यांतल्या स्थानका पसून त्रिपूरा प्रदेशाच्या उत्तर भागांतल्या धर्मनगरा मेरेन रेल्वेचो फांटो आसा. थंयच्यान अगरताला मेरेन रस्तो आसा. तशेंच आसाम- अगरताला हो 201 किमी. लांबायेचो त्रिपूरा प्रदेशाचो म्हत्वाचो रस्तो तयार जाल्ल्यान हो भाग भारतांत उदेंत प्रदेशा कडेन पुरायेन जोडून गेला. भूंय मार्गान कलकत्ता सावन अगरताला 1680 किमी. पयस आसा आनी वायुमार्गान उदेंतेक 315 किमी. अंतराचेर आसा.
हांगाचें हवामान 10 ते 30 से. आसता. लोकांची भास बंगाली आसून, खुबशे हिंदू लोक हांगा रावतात. 1875 वर्सा सावन हांगा नगरपालिका आसा. मुळाव्यो तश्योच माध्यमीक शाळा, कलेच्यो शाळा, महाविद्यालयां, संस्कृत शाळा, सरकारी कार्यालयां आनी हेर संस्था आसात. हांगा ‘उज्जयंत’ नांवाच्या नव्या राजवाड्या भायर पोरन्या राजवाड्या लागसार आशिल्ल्या एका देवळांत, आदल्या राजघराण्याच्या कुलदेवतांची तरेकवार धातूंनी तयार केल्लीं रूपडीं आसात. हांगाचें पोरनें नगर हाओरा न्हंयच्या अस्तंत देगेर तर नवी वसणूक उदेंत देगेर आसा.
Amos achem Pustok

Amos achem Pustok.
Book of Amos
Amosachea pustokant somajik Nit ukhlun dhorlea. Oniticher, opromannikponnacher, goribanche piddnnukecher, hem pustok nixed marta.
Amos, Tekoacho gonvlli (1/); To provadi-I nhoi ani provadiancho putui nhoi, punn Sorvesporan taka hind choroitalo thoincho apoun Israelak bhakit korunk patthoilo (7/14). Thoddeach kallar tannem aplem muniarponn choloilem magir taka Israelantlo bhair ghatlo ani to aplea adlea vaurak portolo ( 7/10; 3/9; 4/1; 6/1).
Sorvespor atth raxttranchi mon’subi korun formonn marta tem survatekuch mellta. Him atth raxttram mhollear : Damaskus, Gaza, Tir, Edom’, Amon, Moad, Juda ani Israel. Juda ani Israelan Sorvesporacheo adnia ani updes moddle zalear urlolea sov raxttramnim Juda ani Israela add korar moddlo. Israelachea jivitant lonch ghevop, broxttachear korop, goribank piddnuk divop aslem dekhun Sorvesporan tacher formonn marlem.
Jeroboam’ II, (783 – 743) hacea kallar tannem aplem munniarponn choloilem. Tea kallar girestamnim goribank fottoile, boro sevadhorm kelo punn tantunt Devachi bhokti nasloli. Tedna Amosan Devachea nanvan uloun broxttachari jivitacher, somajik oniticher, tonddapurti bhoktincher khoraien nixed marlo (5/21-22). Sorvespor, ak’khea sonvsaracho xrextt dhoni, raxttrank khast lavpi ( ovesvor 1-2). Israelak zankam Devan venchun kaddlea tannim zhor khotteponnam korit zalear Dev tankam koddok khast laitolo (3/2). Sorvesporacho Dis, uzvaddacho nhoi punn kallokhacho zatolo (5/18); Dev eka raxttrak upzoita (6/14). Tem raxttr mhollear Assiria, zorui tachem nanv sangunk na punn sodanch tem provadiachea monancher aslem.
Tor Amos, ek bhorvanso dita, to Jakob ghoranneanchea taronnachi vat polleta (9/8); Toxench Juzechea urlolea zomeachi (5/15), Sorvespor doia kortolo oxem Amos mhonntta.
Polleiat.
Book_of_Amos
Books_of_the_Bible
Bible
Filemonak Pauluchem Potr

Filemonak Pauluchem Potr.
Epistle to Philemon
Filemonak Pauluchem Potr.
Pauluk, poile pavtti roma xarant bondkhonnint ghalo tedna, to Onesimus mhonnlolea eka chakrak vollkhunk pavlo. Frijiechea Kolos nograntlea Filemonak, aplea dhoniak, Onesimus soddun ghel’lo. Hea parpollak Jesuchi vollokh diun Kristi dhormant bhitor kaddlea uprant, taka portun tachea dhonia-xim dhaddunk, Paulu bore sondik ravtalo. 63vea vorsa Koloskarank ek potr dhaddchem aslem tedna, hi sondi taka mell’li. Tikikus Pauluchea niropia borabor, Onesimus gelo. Khotkhotit ulo marun, Paulun aplea ixttak, Filemonak, hem potr boroilem ani mhatmikponnan hea parpollak vagoi mhonn tache lagim maglem.
Polleiat.
Epistle_to_Philemon
Books_of_the_Bible
Bible
सांतानो फिलोमिनो सिरयाको कामिलो डायस

सांतानो फिलोमिनो सिरयाको कामिलो डायस हो एक तियात्र कलाकार.हांचो जल्म तां १६ मार्च १९३७ वर्सा आंबोरा, कामूरली, साश्टी, गोंय हांगा जालो. तियात्र माचयेर ताका सिरयाकोडायस ह्या नांवान वळखतात.बापायचें नांव पिटर जॉन मिनिनो डायस आनी आवयचें नांव मारिया हॅनरिकेटा डायस, गौरावाडो, कालांगूट, गोंय हांगा रावतात.
ताणें आपलें पयलें अभिनय १९४४ वर्सा च्या में म्हयन्यांत आपल्या वाडयांतल्या इगर्जेच्या संगीत कार्यावळीक दोन कांतारां गावन केलें,जें लोकांक खूब आवडलें.
 बोमायच्या परेल वाठाराच्या सांत. पेद्रू महाविद्यालयांत शिकतना ताका एके हिन्दी फिल्मान अभिनय करपाची संधी मेळली जातूंन एके कक्षांत १० मोस्ते चले अशें दृश्य जावन आसलें.
ताणें आपलो पयलो तियात्र ”जोमीन आमची हुकूम तुमची?” बरयलो पूण तो लोकांची स्वतंत्रतायेचेर आसलो.हो तियात्र ताणें सादर केलो ना. तरीपूण ताणें “जिगजिगता तितलें भांगर न्हय” हो सामाजीक तियात्र १९५६ वर्सा में च्या ९ तारीखेक बरयलो, दिग्दर्शक,रंगमाचयेर हाडपाचे यत्न आनी अभिनयूय केलें,जें खूब फामाद जालें.
ताणें जायते तियात्रांनी अभिनय केलें जे त्या काळाच्या फामाद दिग्दर्शकान केले म्हणल्यार एलेक्सीन्हो दे कांदोली, दोतोर सायमन सी. फर्नांडीस, सी. आल्वारेस, एम. बॉयर, प्रेमकुमार, रेम्मी कुलासो, जासींतो वाज, रॉबीन वाज, आलफ्रेडरोज, जे. पी. सौजालिनो, सौजाफे रांव, स्टार ओफ आरोस्सीम, ओफिलिया आनी हेर दुसरे. 
ताचें जिवीताचे वाटेंत ताणें एक हजारा वयर तियात्रांत अभिनय आनी सुमा र४०००-४५०० प्रस्तुतीकरण केलां.
रजस्वला

रजस्वलाः रजोदर्शनाचे अवस्थेंत आशिल्ली बायल. बायलांक नियमीतपणान म्हयन्याचें आंगार जावपाचो सुरवेचो तीन दिसांचे काळ हो रजोदर्शनाचो काळ मानतात. धर्मशास्त्रान अशे बायलेक भश्ट मानिल्ली आसून अशे बायलेकडेन संपर्क आयल्यार न्हावचें पडटले अशेंय सांगलां.
रजस्वलेक भश्ट मानपाची चाल सगळ्या समाजांनी दिसता. कांय समाजांनी रजस्वलेचे भश्टाचे चार दीस मानतात, जाल्यार आदिवासी समाजांत ते चडूय आसतात. किरीस्तांव धर्म सोडलो तर हेर भोवतेक धर्मांनी रजस्वलाचो काळ पाळटात.
रजस्वलेक भश्ट मानपाची चाल ही चड पुर्विल्ली न्हय. वस्त्रहरणाच्या वेळार द्रौपदी रजस्वला आसुनूय तिका सभेंत हाडिल्ली आनी सभेंत हाडचेआदीं ती वाडयांत सगळेकडेन भोंवताली. हाचेवयल्यान महाभारतांत रजस्वलेक अश्पृश्य माननाशिल्ले. उपरांतच्या काळांत मात रजस्वलेक भश्ट मानूंक लागले.
स्मृतीकारांनी रजस्वलेचे कांय नेम सांगल्यात ते अशेः रजोदर्शना उपरांत चवथ्या दिसा माथ्यार न्हातकच बायल भृतकर्माक(घरांतले वेव्हार)आनी पांचवें न्हाण घेतकच देवपिर्तृकर्माक शुध्द जाता अशें शंखान सांगलां. रजोदर्शनाचे अवस्थेंत बायलेन न्हाण आनी वस्ती वजर्य करप, मौन धारण करप, रातचें फकत एक फावटीं मातयेच्या आयदनांत शीत जेवप, जमनीर न्हिदप आनी चवथ्या दिसा सुर्योदया उपरांत न्हावन घोवाचें तोंड पळोवप अशें व्यास स्मृतींत सांगलां.
रजस्वला बायलेविशीं जायत्यो कल्पना आनी विधीनिशेध सागल्यात. हे अवस्थेंत आशिल्ले बायलेन घरांत एके वटेन बसप, कित्याकच हात लावप ना. घरांत देवपूजा वा जेवण चलता आसतना उलोवप ना, वेदमंत्र आयकप ना, सुर्याकडेन पळोवप ना, सकयल मान घालून बसप, एके रजस्वलेन हात लावप ना, झाडापेडाक हात लावप ना, ल्हान भुरग्याचेर, गुरवार बायलेचेर आनी दुयेंत मनशाचेर आपली सावळी पडूंक दिवप ना. तशेंच ह्या काळांत संभोग वजर्य आसता.
आर्विल्ल्या काळांत देवधर्माचे बाबतींत सोडल्यार हेर बाबतींनी रजोदर्शनाचे नेम पाळिल्ले दिसनात. सद्याचे परिस्थितींत कुटुंबां विभक्त जाल्ल्यान आनी तीं शारांनी, फ्लॅटांनी रावंक लागिल्ल्यान, तशेंच बायल नोकरी धंद्याफाटल्यान आशिल्ल्यान आयच्या काळांत रजोदर्शनाचे नेम पाळप कठीण जालां.
Deranto Champo - Dulpod

Deranto Champo.
In front of the house there stands a champak-tree
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1,
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by Lourenço de Noronha, Vienna, June 2005
Derant(u) champo,
In front of the house there stands a champo-tree,
Zonelar fulanchi dali.
On the window sill lies a flower basket.
Fulam molaitali,
She was bargaining for flowers,
Rê okol bai mhum rê amchi.
Our dear young bride.
Ful(u) gô rompeachem,
The flowers of the chilli-plant,
Bai tuka mautam funkeachem.
I shall give you free to wear, my Lady.
Ful(u) maula tallier,
If you wear the flower on the back of your head,
Bai tuca apoitai mallier.
My Lady, you will be called upstairs (to the loft).
Polleiat.
Dulpod Goenche
कायतानो पेरेरा

कायतानो पेरेरा हो एक तियात्रीस्त़़.
जल्म.
कायतानो पेरेरा हांचो जल्म मेरशे गांवांत ३१ ऑगस्ट १९४६ वर्सा जालो.
वावर.
तांणे ‘हें तुवें कितें केलें’ हो तांचो पयलो तियात्र १९७० वर्सा उजवाडा हाडून तियात्राचो पयलो पांवडो ते चडलो. तांची उपरांतची तियात्रां म्हणल्यार बेपत्ता, आपस्वार्थी, वजन, उगडास, तुकाय तेच, आकांत, म्हाका जाप जाय, जी खूब यशस्वी जाल्या. तांणीं एक अंकी खेळ बरयल्यात जाची नांवां परिस्थितीक लागून, भुकेक लागून, सिरविसेक लागून, दोतीक लागून आशीं आसात.
पुुरस्कार.
तांच्या आकांत ह्या तियात्राक कला अकादमी तियात्र सर्तींत उत्तम तियात्र आनी उत्तम मार्गदर्शन केल्ल्यान दुसरें इनाम फावो जाला. मागीरच्या काळांत तांणीं ते टेलीफिल्म आनी पुस्तक रुपांत छापलें. तांणे साबार संगीत खेळ जशे भावाचो एकवोट, लीडर, बेपत्ता, शेतकामती, हें अशेंच चलतले, मोग दाखोवंक जाय, स्वाभिमान ऑल इंडिया रेडियो, पणजी हांगा प्रसारीत केलां. गुपीत मोग हो ताचो संगीताचो आल्बम जावन आसा. ताचो तियात्र उगडास आनी म्हाका जियेंवक जाय हिवूय पुस्तक रुपांत प्रकाशीत जाल्यात. 
तांच्या आकांत ह्या तियात्राक कला अकादमी तियात्र सर्तींत उत्तम तियात्र आनी उत्तम मार्गदर्शन केल्ल्यान दुसरें इनाम फावो जाला. मागीरच्या काळांत तांणीं ते टेलीफिल्म आनी पुस्तक रुपांत छापलें. तांणे साबार संगीत खेळ जशे भावाचो एकवोट, लीडर, बेपत्ता, शेतकामती, हें अशेंच चलतले, मोग दाखोवंक जाय, स्वाभिमान ऑल इंडिया रेडियो, पणजी हांगा प्रसारीत केलां. गुपीत मोग हो ताचो संगीताचो आल्बम जावन आसा. ताचो तियात्र उगडास आनी म्हाका जियेंवक जाय हिवूय पुस्तक रुपांत प्रकाशीत जाल्यात.
Noman Tuka, Sorgache Mha-Rannie - Gaion

Noman Tuka, Sorgache Mha-Rannie - Gaion
Noman Tuka, sorgachê Mha-Ranniê
Hail to You, the almighty Queen of Heaven
Type: Hymn
Source: Gaionacho Jhelo, 1995 edition, T-39
Lyrics: Ave Regina Coelorum / Vasco do Rego, Panaji, Ilhas, Goa
Music: Joãozinho Carvalho, Siolim, Bardez, Goa
Publisher: Goychi Sevadhormik Somoti (Pastoral Institute), Old Goa, Goa 403 402
Translated by: Alfred Noronha, Pandavaddo, Chorão, Goa 403 102. August 2005
Noman Tuka, Sorgachê Mha-Ranniê!
Hail to you, great Queen of Heaven!
Noman, tuka, bhoddveanchê Saibinni!
Hail to you, Queen of Angels,
Tarôk amcho tujê-sun upzolo,
our Saviour came forth from you,
ani Uzvadd sonvsarak prokaslo!
and light shone on the universe!
Sontôs tuka, voibhovi Ankvari!
Joy to You, beloved Virgin!
Sontôs, anond, soglleam-von Sundorê!
Joy, glory, to you, fairest of all!
Anond tuka, bhov surêkh Mha-Ranniê!
Glory to You, very beautiful almighty Queen!
Amchê khatir Jezuk gê magnnem kôr.
Intercede to Jesus, on our behalf.
Polleiat.
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
संत तुकाराम

संत तुकाराम(१६०८-१६५०), जांका तुकाराम ह्या नांवान लेगीत वळखतात। सतराव्या शेंकडयांतलो एक व्हड कवी जावन गेलो। भारतांत चालू आशिल्ल्या भक्ती आंदोलनाचो तो एक मुखेल स्तंभ आशिल्लो।
संदर्भ.
https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4_%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE
हांव पातकी, मागणें

हांव पातकी, मागणें.
I confess
हांव पातकी,
सर्व-पदवेदार देवाक,
आनी तुमकां भावां-भयणींनो,
म्हजो गुन्यांव उचारुन सांगतां,
मनान चिंतून आनी तोंडान उचारुन,
वायट आधारुन आनी बरें सोडून,
हांवें जायतीं पातकां केल्यांत.
(हर्द्याक मारुन) हो म्हजो अप्राध,
हो म्हजो अप्राध, हो म्हजो भव व्हड अप्राध.
ह्या पासत भागेवंत सदांच-आंवकवार मोरयेक,
सगळ्यां देव-दुतांक आनी भक्तांक, आनी तुमकां भावां-भयणींनो,
म्हजे खातीर आमच्या सर्वेस्परा देवा लागीं, विनती करात म्हण, प्रार्थून मागतां.
आमेन
Confiteor.
The Confiteor (so named from its first word, or "incipit", in Latin, meaning "I confess" or "I acknowledge") is one of the prayers that can be said during the Penitential Act at the beginning of Mass of the Roman Rite in the Catholic Church. It is also said in the Lutheran Church at the beginning of their Divine Service, and by some Anglo-catholic Anglicans before Mass. The prayer is started by the Priest and ended by the people.
This prayer is referred to as the "absolution", a prayer for forgiveness, not a granting of forgiveness as in the Sacrament of Penance. It is therefore classified as a sacramental, not a sacrament.
Usage in Catholicism.
The text of the Confiteor in the 1970 Missal is as follows
पळेयात.
I Confess
Xubhvortoman

Xubhvortoman, mhonnge 'bori khobor' zaun asa ek sakxi vo sangnni ("account"), Jezu Kristache jivit, moronn, ani punorjivontponnachi. Char xubhvortomanam asat: Matev, Marku, Lukas, ani Juanv -ancheo. Heo novo koraracho bhag zaun asat. Kristanvponn xikoita ki heo char xubhvortomanam Jezuchi jivitachi khori nondnni mhonnun. Heo xubhvortomanam poilech xekddeant boroilele asat.
पणजी

पणजी हे भारत देशांतल्या गोंय राज्याची राजधानी .
हें मांडवी न्हंयचे देगेर आसा.
हें गोंयांतल्या 'उत्तर गोंय' जिल्ल्याचें मुख्यालय.
पोन्न्जे, जाका पंजीम अशेंय म्हण्टात, ही भारतांतल्या गोंय राज्याची राजधानी आनी उत्तर गोंय जिल्ह्याचें मुखेल कार्यालय. पयलीं ही आदल्या पोर्तुगेज भारताची प्रादेशिक राजधानी आशिल्ली. तिसवाडी उपजिल्ह्यांत (तालुका) मांडोवी न्हंयच्या मुखामळाचे देगेर हें शार आसा. महानगरांत 114,759 लोकसंख्या आशिल्ली पणजी ही गोंयची सगळ्यांत व्हडली शार संचय, मार्गांव आनी मोर्मुगांव हांचे मुखार आसा.
पणजे हांगा टेरेस दोंगुल्ल्यो, बाल्कनी आनी तांबड्या टायल्साचीं पाखां आशिल्लीं काँक्रीटाचीं इमारती, इगर्जी, न्हंयचे देगेर भोंवपाची सुवात आसा. गुलमोहर, बबूल आनी हेर झाडां हांणी भरिल्ले रस्ते आसात. बॅरोक अवर लेडी ऑफ द इमाक्युलेट कॉन्सेप्शन इगर्ज प्राचा दा इग्रेजा ह्या नांवान वळखतात त्या मुखेल चौकाक पळोवपाक मेळटा. स्मार्ट सिटीज मिशन खाला स्मार्ट सिटी म्हूण विकसीत जावपी शंबर भारतीय शारां मदीं पणजीची निवड जाल्या. पणजेचो एचडीआय सुमार ०.९० सुमाराक आसा, आनी हेर मुखेल भारतीय शारांमदीं ती सगळ्यांत बरी अशें मानतात.
सतराव्या शेंकड्यांत पोर्तुगेजांनी वेल्हा गोंयसावन राजधानी स्थलांतरीत केल्या उपरांत नियोजीत जाळी पद्दतीचेर पावलां आशिल्ले रस्ते आनी सात किलोमीटर लांब भोंवडेची सुवात घेवन हें शार बांदलें. २२ मार्च १८४३ दिसा ताका शारांतल्यान शारांत उंच केलो.
आबादी.
हीच आबादी ६५,००० अिन हे गोएन्चे तिन्निचे होड नगर.
इतिहास.
हे पुढे एक लान गंव अस्िसलो, ज़लार १८४३न्त हाचे नाव नोवा गोय पोड्ले अिन हे पुर्त्गाली शासन्चे मुख्याल्य झाले. स्वतन्त्र ज़ाला परन्त १९६१ दकुन १९८७ थय हे भारतन्चे 'गोय, दमान अिन दीव' केन्द्र सन्चालित प्रादेशन्चे मुख्यालय अस्सिले. ताचे उपरांत हें गोंय राज्याची राजधानी जाली.
अठराव्या शेंकड्याच्या मध्याक एक विध्वंसक महामारीन गोंय शाराची लोकसंख्या नाश केल्या उपरांत पणजी ही पोर्तुगेज भारताची राजधानी केली.1961 वर्सा पोर्तुगेज भारताचो भारतीय विलीनीकरणा उपरांत भारतान उरिल्लो गोंय आनी आदल्या पोर्तुगेज प्रदेशांवांगडा भारतान आपल्या शेकातळा हाडलो.1987त गोंय राज्यांत उंचायेर पावतकच पणजी राज्य-राजधानी जाली आनी 1961 ते 1987 ह्या काळांत गोंय, दमन आनी दीव ह्या संघराज्याची राजधानी आशिल्ली. मार्च २००० त आल्तो पोर्वोरीम हांगा मांडोवी न्हंयचे पलतडीं नव्या विधीमंडळ संकुलाचें उक्तावण जालें. पणजी हें उत्तर गोंय जिल्ह्याचेंय प्रशासकीय मुखेल कार्यालय.
मुखेल आकर्शण.
हांगाचीं मुखेल आकर्शणां :
हांगा कार्निवाल, फेब्रुवारी म्हयन्यांत जाता, आनी हें खूब फामाद आसा.
शिक्षण
कॅम्पलांतल्या गोवा वैजकी महाविद्यालयाची (1842 वर्सा एस्कोला मेडिको-सिरुर्जिका द [नोवा] गोवा ह्या नांवान स्थापन जाल्ली) नवीनीकृत इमारत. ते उपरांत ही संस्था स्थलांतरीत जाल्या आनी ही इमारत आतां गोंयच्या मनरिजवण सोसायटीचें मुखेल कार्यालय म्हणून काम करता.
गोंयचें एकमेव विद्यापीठ गोवा विद्यापीठ पणजेच्या भायल्या वाठारांतल्या तालेईगांव हांगा आसा. पणजेंतल्यो हेर कांय शिक्षणीक संस्था अशो आसात: १.
डॉन बॉस्को कॉलेज, पंजीम हांगा आसा
गोंय वैजकी म्हाविद्यालय, बांबोलीम
गोंय फार्मसी महाविद्यालय
गोंय पॉलिटेक्निक पणजी
गोंय ललित कला महाविद्यालय
मिरामार हांगाची माळ हायस्कुल
माझ्याची आमची लेडी (पाचवी माळ), डोना पावला
सांता क्रूझ हायस्कुल, सांता क्रूझ
डॉन बॉस्को हायस्कुलांत
गोंय इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट
डेम्पो कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकोनॉमिक्स, आल्तिन्हो
धंपे कला आनी विज्ञान महाविद्यालय, मीरामार
मेरी इमाक्युलेट गर्ल्स हायस्कुल, साओ तोमे/फॉन्टेनहास
शारदा मंदिर शाळा, मीरामार
राणी चन्नमा

राणी चन्नमा. राणयेन शिवलिंगप्पा हाका दतक घेवन ताजो राज्यभिशेक केलो. ब्रिटीशांनी दतकपत्र नामजूर करुन कितूर ताब्यांत घेपाचो यत्न केलो. चन्नम्मान ताचे आड लडाय केली.
जल्म.
काकती नांवाच्या ल्हानशा गांवांत जल्मल्ल्या चन्नम्मा ही ल्हानपणा बहादूर बली म्हणून वळखतालें.
शिशण.
ल्हानपणांतूच घोड्यार बसप,तलवार चलोवन,तिरंदाजी करप अश्यो युध्दकलेंतल्यो म्हत्वच्यो गजाली चन्नम्मान शिकून घेतल्यो. इतलेंच न्हय,तर तांचेर प्रावीण्य मेळयलें.
वावर.
वयांत आयले उपरांत तिचें लन्र कित्तूरचे राजा मल्लसर्ज हांचे लागीं जालें. राज्यांत सगलें बरे तरेन चालु आसतना. दुसरं वटेन हो देश गिळपाचो इग्लीशांचां उद्दंग. सुरु आसलो.हाचोच भाग म्हणल्यार इंग्लीशामनी तेनाती सेन्स मदतीक कित्तूरांत दवरिल्लें. राजा मल्लसर्जा हांचे 1816 वर्सा मरण जाले उपरांत राणी चन्नम्मा हांणी आपल्या एकल्याच भुरग्याचो राज्याभिशेक केलो. पूण ह्या चल्याचोय 1824 वर्सा मर्णकाळ आयलो. इंग्रजांक हे आख्खे राज्य गिळपाची आयली संद गावली. पुण राजां चन्नम्मान तांकां कांताक धरले नात. राणयेन शिवलिंगप्पा हाका दतक घेवन ताजो राज्यभिशेक केलो.
ब्रिटीशांनी दतकपत्र नामजूर करुन कितूर ताब्यांत घेपाचो यत्न केलो. चन्नम्मान ताचे आड लडाय केली. तातूंत तिका सुरवातीक येश आयलें. पूण मागीर तिका अटक जाली.
मरण.
21 फेंब्ररवरि 1829
सदर्भ.
भांगरभूय, 23 ऑकटोंबर 2016
इझिडॉर इझाक राबी

इझिडॉर इझाक राबी (जल्म : 29 जुलय 1898, रेमॅनॉव्ह, ऑस्ट्रिया; मरण : 11 जानेवारी 1988, न्यूयॉर्क).अमेरिकेन भौतिकीविज्ञ.अणुकेंद्राच्या चुंबकीय गुणधर्माची नोंद करपाखातीर उपयुक्त थरिल्ल्या अनुस्पंदन पद्दतीच्या सोदाखातीर ताका 1944 वर्साच्या भौतिकीचें नोबॅल इनाम फावो जालें. 1899 वर्सा तो आपल्या घरच्यांसयत अमेरिकेक गेलो आनी थंय ताणें 1919 वर्सा कॉर्नेल विधापिठाचो रसायनशास्त्राची पदवी घेतली. उपरांत ताणें 1927 वर्सा स्फटिकांच्या चुंबकीय गुणधर्मांचेर संशोधन करुन कोलंबिया विधापिठाची पीएच्. डी घेतली. शिश्यवृत्ती मेळिल्ल्यान युरोपांत ताका आर्नोल्ट झोमरफेल्ड, नील्स बोर,व्होल्फगांग पाडली, ओट स्टर्न आनी व्हेर्नर हायझेनबेर्क ह्या नामनेच्या शास्त्रज्ञांवांगडा काम करपाची संद मेळ्ळी. 1929 वर्सा तो कोलंबिया वि.पिठ सैध्दांतिक भौतिकीचो अधिव्याख्यातो आनी फुडें 1937 वर्सा प्राध्यापक जालो.
1930 वर्सासावन ताणें अणुकेंद्रांच्या चुंबकीय गुणधर्मांचो अभ्यास करपाक सुरवात केली आनी हें गुणधर्म मेजपाचे साधन म्हणून स्टर्न हाच्या रेणवीय शलाका पद्दतीचो विकास केलो. 1937 वर्सा ताणें आणवीय वर्णपटांचे निरीक्षण करपांखातीर रेणवीय आनी आणवीय शलाकांच्या चुंबकीय अनुस्पंदनाचे पद्दतीचो सोद लायलो. हे पद्दतीचो उपेग करुन अणू आनी रेणू हांच्या परिभ्रमणाच्या एकेका अवस्थांचें अभिज्ञान 
करपांत आनी त्यो मेजपांत ताणें जैत मेळयलें. ताचे हे पद्दतीक लागून अणू आनी रेणू हांचे संरचनेविशीं चड विस्तारान म्हायती मेळ्ळी. उपरांत सोदिल्ल्या आणवीय कालमापक, मेसर आनी लेसर हेसारक्यो प्रयुक्ती राबी हाच्या ह्या मूलभूत कार्याचेर व्हड प्रमाणाचेर आदारल्यात. झुजा उपरांतच्या काळांत (1946- 56) तो अमेरिकेच्या अणुऊर्जा मंडळाच्या सर्वसादारण सल्लागार समितीचो वांगडी आनी चार वर्सा अध्यक्ष आशिल्लो. 1955, 1958 आनी 1964 ह्या वर्सा जिनीव्हा हांगा अणुऊर्जेच्या शांतिकायच्या उपेगांखातीर आंतराश्ट्रीय परिशदो भरोवपाक ताणें म्हत्वाचे भरोवपाक ताणें म्हत्वाचे प्रतिनिधी ह्या नात्यान ताणें केल्ल्या प्रयत्नांक लागून जिनीव्हा हांगा उच्च ऊर्जा भौतिकीच्या अभ्यासाखातीर एक आंतरराश्ट्रीय प्रयोगशाळा (CERN) उबारपाक खूब आदार जालो. ब्रुकहॅवन नॅशनल लॅबोरेटरी स्थापन करपाकूय ताचो वांटो आशिल्लो. अमेरिकेच्या शस्त्रास्त्र नियंत्रण आनी आंतरराश्ट्रीय समित्यांचो तो वांग़डी आशिल्लो.
फिजिकल रिव्ह्रू ह्या नेमाळ्यांत राबीचे म्हत्वाचे संशोधन निबंद उजनाडाक आयले. ह्या नेमाळ्याचो तो कांय काळ सहयोगी संपादकूय आशिल्लो.माय लायफ अँड टाइम्स अँज अ फिजिसिस्ट, (1960), मॅन अँड सायन्स (1968) आनी सायन्स द सेंटर ऑफ कल्वर (1970) हे ग्रंर्थ ताणें बरयले.नोबॅल इनामावांगडा ताका आनीकूय कांय उल्लेख करपासारकीं इनामां मेळ्ळ्य़ांत तीं अशीं – अमेरिकन अँसोसिएशन फॉर द अँडव्हान्समेट ऑफ सायन्सेर हांचे इनाम (1942), मेरिट दक (1948), किंग्ज पदक (1948), अँटमस फॉर पीस पुरस्कार (1967) तशेंच प्रिन्स्टन, हावर्हर्ड,बर्मिंगहॅम ह्या वि.पिठांच्यो सन्माननीय पदव्यो हे भोवमान मेळ्ळे. अमेरिकेन फिजिकल सोसायटी, नॅशनल अँकॅडमी ऑफ सायन्सेस, अमेरिकेन फिलॉसॉफिकल सोसायटी ह्या संस्थांचो तो वांगडी आशिल्लो.
चंद्रयान-३

चंद्रयान-३ ( चंद्राचें वाहन ) हें भारतीय अंतरिक्ष संशोधन संघटनेच्या (इस्रो) चें तिसरें चंद्र संशोधन मिशन. तातूंत लॅंडर आनी चंद्रयान-2 सारको प्रज्ञान रोव्हर आसता, पूण तातूंत ऑर्बिटर ना. ताचें प्रणोदन मॉड्यूल संचारण रिले उपग्रहाभशेन वागता. प्रणोदन मॉड्यूल अंतरिक्षयान १०० किमी.च्या चंद्र कक्षेंत येमेरेन लॅंडर आनी रोव्हर संरचना व्हरता. 
चंद्रयान-२ उपरांत निमाण्या खिणाक सॉफ्ट लँडींग मार्गदर्शन सॉफ़्ट्वेअरांतल्या सॉफ्टवेअर त्रुटीक लागून लँडराच्या सॉफ़्ट् लँडींगाचो यत्न अपेशी थारलो, कक्षीय प्रवेश यशस्वी जाले उपरांत. देखून आनीक एक चंद्र मिशन प्रस्तावीत केलो. 
चंद्रयान-3 चें प्रक्षेपण 14 जुलय 2023 दिसा, दनपारां 2:35 वरांचेर आयएसटी वेळार जालें. आनी पयल्या टप्प्याचो एक भाग म्हूण १०० किमी.च्या वर्तुळाकार ध्रुवीय कक्षेची इंजेक्शन दिवप यशस्वीपणान पुराय जाता. लॅंडर आनी रोव्हर 23 ऑगस्ट 2023 दिसा चंद्राच्या दक्षिण ध्रुव वाठारा लागसार देंवपाची अपेक्षा आसा
मन्ना डे

मन्ना डे प्रबोधचंद्र डे म्हणल्यार मन्ना डे हांचो जल्म कोलकात्याक 1 मे 1919 ह्या दिसा जालो. ताजो चुलतो, कृष्णचंद्र डे हो फामाद संगीतकार आशिल्लो. ताका लागून घरांत संगिताचें वातावरण आसलें. मन्ना डेचेर ल्हानपणा सावन संगिताचे संस्कार जाले. के. सी. डे. आनी उस्ताद डबीर खाँ हांच्या कडल्यान मन्ना डे हाणें गावपाचें मुळावें शिक्षण घेतलें. स्कॉटिश चर्च कॉलेजींत शिकता आसतना सलग तीन वर्सां संगीत सर्तींत यलें इनाम मेळयलें. 1942 ह्या वर्सां आपलें फुडार घडोवपा खातीर के. सी. डे हांच्या वांगडा मन्ना डे मुंबय आयले. सुरवातीक ताणें के. सी. डे, खेमचंद प्रकाश, अनिल विश्र्वास आनी एस. डी. बर्मन हांचे लागीं संगात साहाय्यक म्हूण काम केलें. ताज्या बरोबर तांचें शास्त्रीय गायनाचें शिक्षणूय बी सुरऊच आशिल्लें. मुंबयंत उस्ताद अमन अली खाँ आनी उस्ताद अब्दुल रहेमान खाँ हांचे लागीं ताणें शास्श्रीय संगीताचें फुडलें शिक्षण घेतलें. 1943 वर्सा रामराज्य ह्या चित्रपटा खातीर शंकरराव व्यास हांच्या हाता खाला मनिना डे हाणें पयलें फावट पार्श्र्वगायन केलें. पूण मन्ना डे हांची खरी वळख एस. डी. बर्मन हांणी संगीत दिल्ल्या उपर गगन विशाल (मशाल) या गाण्याक लागून जालीं. हिंदी वांगडा मराठी, गुजराथी, बंगाली, मल्याळम, कन्नड, आसामी या हेर भाशांतूय ताणें गायन केलें. लागीं लागीं 3500 पदां मन्ना डेन गायलीं. तू प्यार का सागर है, लागा चुनरीमे दाग,ऐ मेरी जोहराजबीं, आजा सनम मधुर चांदनीमे हम, ये रात भिगी भिगी, पुछो न कैसे मैने रैने बितायी, प्यार हुआ इकरार हुआही गाणी कानार पडटगीर याद येता ती मन्ना डे हांती. 24 ऑक्टोबर 2013 या दिसा हो सुरांचो बादशाह भायर पडलो.
जल्म.
 मन्ना डे हांचो जल्म कोलकात्याक 1 मे 1919 ह्या दिसा जालो.
शिक्षण.
ताजो चुलतो, कृष्णचंद्र डे हो फामाद संगीतकार आशिल्लो. ताका लागून घरांत संगिताचें वातावरण आसलें. मन्ना डेचेर ल्हानपणा सावन संगिताचे संस्कार जाले. के. सी. डे. आनी उस्ताद डबीर खाँ हांच्या कडल्यान मन्ना डे हाणें गावपाचें मुळावें शिक्षण घेतलें.
पूरसकार.
स्कॅाटिश चर्च कॅालेजींत शिकता आसतना सलग तीन वर्सां संगीत सर्तींत पयलें इनाम मेळयलें.
वावर.
1942 ह्या वर्सा आपलें फुडार घडोवपा खातीर के. ली. डे हांच्या वांगडा मन्ना डे मुंबय आयले. सुरवातीक ताणें के. सी. डे, खेमचंद प्रकाश, अनिल विश्र्वास आनी एस. डी. बर्मन हांचे लागीं संगात साहाय्यक म्हूण काम केलें. ताज्या बरोबर तांचें शास्त्रीय गायनाचें शिक्षणूय बी सुरऊच आशिल्लें
मरण.
24 ऑक्टोबर 2013 या दिसा हो सुरांचो बादशाह भायर पडलो.
Dalgado Konknni Akademi

Dalgado Konknni Akademi zaun asa Ponnje hanga aslole ek sounstha ji Romi Konknni -che udorgote pasot kam korta. Haka 1988 vorsan Msgr. Sebastião Rodolfo Dalgado, hannem sthapit kel'lem. Hi akademi Konknni bhasen khup-xeo pustokam prokaxit korta.
Papua New Guinea

, ओशनिया च्या बेट देश आसा। ताची राजधानी पोर्ट मोरेस्बी नगर आसा।
श्रीपाद अमृत डांगे

जल्म.
श्रीपाद अमृत डांगे हांचो जल्म 10 आँक्टोबर 1899 दिसा नाशिक हांगासल्या एका सामान्य कुटुंबांत जालो.
शिक्षण.
डांगे हे एक जेश्ट भारतीय साम्यवादी नेते आनी कामगार फुडरी. तांचें मुळावें शिक्षण नेशिकांल जालें. फुडल्या शिक्षणाखातीर ते मुंबयच्या विल्सन महाविघालयांत आयले. शिकत आसतनाच तांणी चळवळेंत भाग धेतलो. महाविघालयांत बायबलाचें सक्तीन पठण करपाक तांणी विरोध केलो गांधीजींच्या असहकार चळवळेंत सहभागी जावपाखातीर बीएच्या वसाक आसतना महाविधालयीन शिश्रणाक तांणी सोडलें पूण गांधींच्या तत्वज्ञानान तांचो भ्रमनिरास जालो. म्हूण ते राष्ट्रवादाकडे वळ्ळे
पूस्तका.
तांणी गांधी व्हसस लेनिन (1921) हें पुस्तक बरयलें. ह्या पूस्तक बरयलें. ह्या पुस्तकान मानवेंद्रनाथ रॉय. हांचे लश्र डांगेंचेर पडलें.
विचार.
साम्यवादी विचारांच्या प्रचाराखातीर तांणी सोशॅलिस्ट हें पयले साम्यवादी वृतपञ 1922 वसा सुरू केलें. 1926-27 वसामजगतीं कामगार चळवळेक मुंबयन नेट चडलो. डांगे हांणी गिरणी कामगारांची संधटणा उबी करपाक सुरवात केली. डांगे अखिल भारतीय ट्रेड युनियन काँग्रेसचे(आयटकचे )सहसचिव जाले चळवळीच्या 
प्रसाराखातीर तांणी क्रांति (1927) हें मराठी साप्ताहिक काडलें. फुडें 1929 वसा तांकां मेरठ कटांत सामील जाल्याबदल अटक झाली आनी सात वसाचे शिश्रेउपरांत 1935 वसा ते सुटले. ब्रिटिश सरकारान कम्युनिस्ट पश्राचेर बंदी घातली. पूण डांगे पश्राचो प्रसार आनी गुप्तपणान करीत रावलें
नरेंद्र दाभोळकर

नरेंद्र दाभोळकर हो एक नामनेचो दोतोर.
जल्म.
नरेंद्र अच्युत दाभोळकर हांचो जल्म 01 नोवेंबर 1945 ह्या दिसा सातारांत जालो . अच्युत नारायण दाभोळकर आनी ताराबाई हांचें धावे भुरगें म्हळ्यार नरेंद्र .मानेस्त तत्वचिंतक डाँ.देवदत दाभोळकर हे नरेंद्राचे व्हडले भाव. नरेंद्राचे मुळावें शिक्षण सातारांतल्या न्यू इंग्लीश स्कुलांत जालें. सांगलीच्या विलिंग्डन म्हाविधालयांतल्यान तांचें उच्च शिशण जालें. चडशी खबर नाशिल्ली गजाल म्हणल्यार नरेंद्र दाभोळकर हो उत्कूश्ट कबड् डीपटू आशील्लो. कबड्डीचेर तांनी एक पुस्तकूय बरयला. ताचे खातीर तांकां शीवछ़ञपती हो पुरस्कार फावो जाला.
दोतोरकेचें शिक्षण.
1970 सालांत तांणी मिरज वैजकी म्हाविधालयांतल्यान दोतोरकेचें शिक्षण पूर्ण केलें आनी सातारांत दोतोरकी सुरू केली. 1983 हया वर्सा तांणी अंधसध्दा निर्मुलन समीतो स्थापन केली .जिचें कार्य तांणी मरसर केलें. साने गुरुजीन स्थापन केल्ल्या साधना ह्या मासिकाचे ते संपादक आशिंल्ले. अंदसध्दे आड तांणी खूब व्हडलो लडो दिल्लो . 20 आँगस्ट 2013 ह्या दिसा तांची गुळयो घालून पुण्यांत हत्या केली . अजून मेरेन तांच्या मारप्यांचो सोद लागूंक ना.
पुरस्कार.
कबड्डीचेर तांनी एक पुस्तकूय बरयला. ताचे खातीर तांकां शीवछ़ञपती हो पुरस्कार फावो जाला.
ಮಂಗ್ಳುರ್

"ಮಂಗಳೂರು"' (ತುಳು: ಕುಡ್ಲ; ಕನ್ನಡ್: ಮಂಗಳೂರು; ಬ್ಯಾರಿ: ಮೈಕಾಲ; ಇಂಗ್ಲೀಷ್: ಮ್ಯಾಂಗಲೋರ್; ಮಲಯಾಳಂ: ಮಂಗಲಾಪುರಂ) ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಪಶ್ಚಿಮ್ ಕರಾವಳೆರ್ ಅರ್ಬಿ ದರ್ಯಾಚ್ಯಾ ತಡಿರ್ ಆಸ್ಚೆಂ ಮಂಗ್ಳುರ್ ಶಹರಾಚೆ ಉದೆಂತಿಕ್ ಪಶ್ಚಿಮ್ ಘಾಟ್ ಆಸಾತ್.
ಮಂಗ್ಳುರ್ ಕರ್ನಾಟಕಾಚ್ಯಾ ದಕ್ಷಿಣ್ ಕನ್ನಡ್ ಜಿಲ್ಲ್ಯಾಚೆಂ ಆಡಳ್ತೆಂ ಕೇಂದ್ರ್. ಅರ್ಬಿ ದರ್ಯಾಚೆಂ ಬಂದ್ರ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ಚೆ ಮಂಗ್ಳುರ್ ಬಂದರ್ ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಪ್ರಮುಖ್ ಬಂದ್ರಾಂ ಪಯ್ಕಿ ಏಕ್. ನೇತ್ರಾವತಿ ಆನಿ ಗುರುಪುರ್ ನ್ಹಂಯಾಂಚ್ಯಾ ತಡಿರ್ ಆಸ್ಚೆಂ ಹೆಂ ಶಹರ್ ಭಾರತಾಚೆಂ ೭೫ ಠಕ್ಕೆ ನಿರ್ಯಾತ್ ಸಾಂಬಾಳ್ತಾ.
ಮಂಗ್ಳುರ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ದಿವ್ಲಾಂಕ್, ಶಿಕ್ಪಾ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂಕ್, ದರ್ಯಾ ತಡಿಕ್ ಆನಿ ಕಾರ್ಖಾನ್ಯಾಂ ಪಾಸತ್ ಫಾಮಾದ್ ಜಾಲಾಂ. ಹಾಂಗಾಚ್ಯೊ ಪ್ರಮುಖ್ ಭಾಸೊ ತುಳು, ಕೊಂಕ್ಣಿ, ಕನ್ನಡ್ ಆನಿ ಬ್ಯಾರಿ. ಹಾಂಗಾಸರ್ ದಿಸ್ಚಿಂ ಮಾಡಾಂ-ತೊಟಾಂ ಆನಿ ಚಿರ್ಯಾ ಫಾತ್ರಾಂನಿ ಬಾಂದ್ಲೆಲಿಂ ನಳ್ಯಾಂಚಿಂ ಘರಾಂ ಮಂಗ್ಳುರ್ಚಿ ವಿಶೇಷತಾ.
ನಾಂವಾಚೊ ಮೂಳ್.
ಸ್ಥಳೀಯ್ ದೇವತಿ ಮಂಗಳಾದೇವಿ ಥಾವ್ನ್ ಮಂಗ್ಳುರ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ನಾಂವ್ ಆಯ್ಲಾಂ. ಮತ್ಸ ಇಂದ್ರನಾಥ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊ "ನಾಥ್" ಪಂಗ್ಡಾಚೊ ಮುಕೆಲ್ ಮನಿಸ್, "ಪ್ರೇಮಲಾದೇವಿ" ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಕೇರಳಚ್ಯಾ ರಾಯ್‌ ಕುಂವರ್ನಿ ಸಾಂಗಾತಾ ಹಾಂಗಾಸರ್ ಆಯ್ಲೊಲೊ. ತಾಣೆಂ ರಾಯ್ ಕುಂವರ್ನಿಕ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಪಂಥಾಕ್ ಮೆಳವ್ನ್ "ಮಂಗಳಾದೇವಿ" ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ನಾಂವ್ ದಿಲೆಂ. ಥೊಡ್ಯಾ ತೆಂಪಾನ್ ಮಂಗಳಾದೇವಿ ಮರಣ್ ಪಾವ್ಲೆಲ್ಯಾನ್ ತಾಕಾ ಆಪ್ಲೆಂ ಪಯ್ಣ್ ಮುಕಾರ್ಸುಂಕ್ ಜಾಲೆಂ ನಾ. ತಶೆಂ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ತಿಚ್ಯಾ ನಾಂವಾರ್ ಬೋಳಾರಾಂತ್ ಏಕ್ ದೀವ್ಳ್ ಬಾಂದ್ಲೆಂ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೬೮ಂತ್ ಅಲೂಪ ರಾಯ್ ಕುಂದವರ್ಮ ಹಾಚೆ ಥಾವ್ನ್ ದೀವ್ಳಾಚೆಂ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ್ ಜಾಲೆಂ.
ಹ್ಯಾ ಶ್ಹೆರಾಚ್ಯಾ ಪುರ್ವಿಲ್ಯಾ ಉಲ್ಲೇಖಾಂ ಪಯ್ಕಿ ಏಕ್ ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಯ್ ಚೆಟ್ಟಿಯನ್ ಹಾಣೆಂ ದಿಲಾಂ. ತಾಣೆಂ ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೧೫ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಮಂಗ್ಳುರಾಕ್ "ಮಂಗಲಾಪುರಂ" ಮ್ಹಣೊನ್ ಆಪಯಿಲ್ಲೆಂ. ೧೧ವ್ಯಾ ಶತಮಾನಾಂತ್ ಅರ್ಬಿ ಪಯ್ಣಾರಿ ಇಬ್ನ್ ಬತೂತ ಹಾಣೆಂ ಮಂಗ್ಳುರಾವಿಶಿಂ "ಮಂಜರೂರ್" ಮ್ಹಣೊನ್ ಉಲ್ಲೇಖ್ ಕೆಲಾ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೨೬ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸಾಂನಿ ಮಂಗ್ಳುರ್ ಆಪ್ಲೆ ಅಧೀನ್ ಕೆಲೆಂ. ಹ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ "ಮ್ಯಾಂಗಲೋರ್" ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ನಾಂವ್ ಅಧಿಕೃತ್ ಜಾಲೆಂ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ೧೭೯೯ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಬ್ರಿಟೀಷಾಂಚೆಂ ಅಧೀನ್ ಜಾತಾನಾ ಹೆಂ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಾಂವ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಂತ್ ಭರ್ಸಾಲೆಂ.
ಮಂಗ್ಳುರ್ ಶ್ಹೆರಾಂತ್ ಲೋಕ್ ಜಾಯ್ತ್ಯೊ ಭಾಸೊ ಉಲಯ್ತಾ ಆಸೊನ್, ಹ್ಯಾ ಶಹರಾಕ್ ಜಾಯ್ತಿಂ ನಾಂವಾಂ ಆಸಾತ್. ಹಾಂಗಾಚೆ ಮೂಳ್ ನಿವಾಸಿ ತುಳ್ವ್ಯಾಂನಿ ಉಲಂವ್ಚ್ಯಾ ತುಳು ಭಾಷೆಂತ್ ಮಂಗ್ಳುರಾಕ್ "ಕುಡ್ಲ" ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ನಾಂವ್ ಆಸಾ. ಕುಡ್ಲ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಸಂಗಮ್ ಮ್ಹಣ್ ಅರ್ಥ್ ಜಾತಾ. ನೇತ್ರಾವತಿ ಆನಿ ಫಾಲ್ಗುಣಿ ನ್ಹಂಯೊ ಹಾಂಗಾಸರ್ ಮೆಳ್ತಾತ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ತುಳ್ವೆಂತ್ ಕುಡ್ಲ ಮ್ಹಣೊನ್ ಆಪಯ್ತಾತ್. ಕನ್ನಡ್ ಭಾಷೆಂತ್ "ಮಂಗಳೂರು" ಮ್ಹಣ್ತಾತ್. ಸ್ಥಳೀಯ್ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯಾಚೆ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆಂತ್ ಮಂಗ್ಳುರಾಕ್ ಮೈಕಾಲ ಮ್ಹಣೊನ್ ಆಪಯ್ತಾತ್. ಮೈಕಾಲ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಇಂಗ್ಳೊ ಮ್ಹಣೊನ್ ಅರ್ಥ್. ಆದಿಂ ನೇತ್ರಾವತಿ ನ್ಹಂಯ್ ತಡಿರ್ ಇಂಗ್ಳೊ ತಯಾರ್ ಕರ್ತಾಲೆ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಶ್ಹೆರಾಕ್ ಹೆಂ ನಾಂವ್ ಆಯ್ಲಾಂ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್. ಕೇರಳಾಚೊ ಲೋಕ್ ಮಂಗ್ಳುರಾಕ್ ಮಂಗಲಾಪುರಂ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್.
ಇತಿಹಾಸ್.
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಾಂ ಪರ್ಮಾಣೆಂ ಆತಾಂಚೊ ಮಂಗ್ಳುರ್ ಪ್ರದೇಶ್ ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿಚೊ ಏಕ್ ಭಾಗ್. ಮಹರ್ಷಿ ಶ್ರೀ ಪರಶುರಾಮಾನ್ ದರ್ಯಾ ಥಾವ್ನ್ ಪಾಟಿಂ ಘೆತ್ಲೊಲೊ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ್ ಪರಶುರಾಮಾಚಿ ಸೃಷ್ಠಿ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ಪರಶುರಾಮಾನ್ ವಿಕ್ರಮ್ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ರಾಯಾಕ್ ಹಾಂಗಾಚ್ಯಾ ಪಾಟಾಕ್ ಚಡಯ್ಲೊ. ಹೆರ್ ಪುರಾಣಾಂ ಪರ್ಮಾಣೆಂ ರಾಮಾಯಣಾಚ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಶ್ರೀರಾಮ್ ತುಳುನಾಡಾಚೊ ರಾಯ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲೊ. ಮಹಾಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಪಾಂಡವಾಂ ಪಯ್ಕಿ ನಿಮಾಣೊ ಸಹದೇವ್ ಹಾಂಗಾಚೊ ರಾಜ್ಯಪಾಲ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲೊ. ಆಜ್ಞಾತ್ ವಾಸಾಚ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಬನವಾಸಿಂತ್ ಆಸ್ಲೆಲ್ಯಾ ಪಾಂಡವಾಂನಿ, ಮಂಗ್ಳುರಾ ಲಾಗ್ಶಿಲ್ಯಾ ಸರಪಾಡಿಕ್ ಭೆಟ್ ದಿಲ್ಲಿ. ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಅರ್ಜುನ್ ಗೋಕರ್ಣಾ ಥಾವ್ನ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಲಾಗ್ಶಿಲ್ಯಾ ಅಡೂರಾಕ್ ಪಯ್ಣ್ ಕರ್ತಾನಾ ಮಂಗ್ಳುರಾಚಿ ಭೆಟ್ ಕೆಲ್ಲಿ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಪಾತ್ಯೆಣಿ ಆಸಾ. ಮಹರ್ಷಿ ಕಣ್ವ್, ವ್ಯಾಸ್, ವಶಿಷ್ಠ್, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ್ ಹಾಣಿಂ ಹಾಂಗಾಸರ್ ಧ್ಯಾನಾಂತ್ ದೀಸ್ ಸಾರ್ಲೆಲೆ.
Nelson Mandela

…. Page needs to be Edited.
Monddela, Nelson.
Dokxinn afrikecho prodhanomontri 1994t tannem dokxinn afrikecho prodhanomontri mhunn soput gheun ovrnnobhedi lokxayecho purskar kelo.Gorea lokanchi sot'ta axil'li ten'na,dexantlea kallea lokankuy rajkaronnant soman mellche mhunn tannem cholloull kel'li.Haka lagun taka dokxinn afrika sorkaran 27 vorsam bondkhonnint dourolo.
Monddelacho bapuy tembu zomaticho mukheli axil'lo.Dokxinn afrikentlea olposonkhyi-i gorea lokanchi razoutt puraiponnan moddun uddoupachea hetan 1912t afrikon nexnol kangresochi sthapnnuk kel'li.Visavea xenkddeachea dusrea ordakosaun nelsonchea fuddaroponnasokoil afrikon nexnol kangrosocho purnojlm' zalo.Tannem zalo afrikon lokanchea adaran vornnobhedi gorea sorkara add avaz utthoupacho yotn kelo.Haka lagun 1956-61 hea tempar tacher dexdrohi mhunn choukoxi zaun taka bondkhonnichi kheast zali.1961t tachi suttka zale uprant legit tannem gorea sorkarachea vornnobhedi dhornnak nettan virodh chaluch dourolo. Taka lagun 1962t taka portun bondkhonnit dourolo. 1963-64 meren tachi choukoxi zaun
Polleiat.
Nelson_Mandela