anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
पोकु काशिनाथ नायक

पोकु काशिनाथ नायकहो कोंकणींतलो एक लेखक. तो एक कोंकणी मोगी.
जल्म.
29 जानेवारी 1962
जल्मस्थळ.
तरवळें-शिरोडें,गोंय
लेखन.
1990 वर्सासावन लेखनाक आरंब. आपउलोवपां बरोवन लेखनाक सुरवात.कांय एकांकी गोवा कला अकादेमी आयोजीत विद्यालयीन एकांकी सर्तींनी सादर जाल्यात.
लेखना वांगडा समाजीक आनी संस्कृतीक कार्यावळींनी वांटो घेवपाची आवड.
वेवसाय.
1989 वर्सा भाऊसाहेब बांदोडकार शिक्षण संस्थेच्या नवजीवन विद्यामंदिर,धारबांदोंडें हांगा शिक्षक म्हूण रुजू 1990 वर्सा गोमंतक विद्यालय,तीस्क हांगा ,बदली 2003 वर्सासावन अभिनव विद्यामंदीर मोले हांगा शिकयता.
धिरयो

बैलांझुजींचो एक प्रकार बैल, रेडे, कोंबे सारकिल्ल्या मोनजातीमदीं झुजां आयोजीत करप हो मनशाचो खूब आदींसावनचो एक मनरिजवणेचो छंद .गोंयांत धरून बऱ्याच वाठारांनी,उत्सवाचो एक वांटो म्हणून अशीं झुजां लोक आयोजीत करतात.झूज जिखतल्याक इनामां दवरतात.कांय कडेन प्रेक्षकांखातीर तिकेटीय आसतात.बैलांच्या आयोजीत केल्ल्या झुजांक गोंयांत धिरयो म्हण्टात.झुजींत वांटो घेवपी बैलांचे भलायकेची खास वेवस्था करप जाता आनी तेप्रमाण तांकां खाशेलें खाणजेवण,तशेंच प्रशिक्षण दिवप जाता.ह्यो धिरयो आदीं गांव पंगड धरून जाताल्यो. हालींसरां कांय व्यक्ती आपले बैल तयार करून धिरयांनी वांटो घेतना दिसतात.गोंयांत,विशेश करून दक्षिण गोंयांत,अशो धिरयो फेस्ताच्या निमतान जाल्ल्यो दिश्टी पडटात.गांवचे एके मेकळे सुवातेर,उत्सूक प्रेक्षकांचे हजेरेत धिरयो आयोजीत करप जाता.धिरयांनी वांटो घेवपी बैलांक ताचे पुरस्कर्ते आनी समर्थक उतरांनी, कुरवांनी आनी हातांनी आपआपल्या बैलांक विरूध्द पंगडाच्या बैलाचेर धुरी घालपाक तशेंच जैत मेळोवपाक प्रोत्साहन दितात.
धिरी लागचेपयलींच मैदान सोडून पळून गेल्ल्या बैलाक केन्ना चुचकारून जाल्यार केन्ना बळाचो वापर करून परत मैदानार हाडटात.जो बैल प्रतिस्पर्धी बैलाक आपल्या शिंगाच्या आदारान वा हेर उपायान मैदानभायर धुकलूंकपावता तो बैल झूज जिखलो अशें समजतात.
विशेश अशी संरक्षणाची वेवस्था करिनासताना अशो धिरयो आयोजीत केल्ल्यान कांय वेळार सुट्टिल्लो बैल धिरयांखातीर आंखून दिल्ले शिमेभायर सरून प्रेक्षकांक दुखापत जाल्ल्याचे वा मरण आयिल्ल्याचें प्रसंग खूब फावटीं घडिल्लें आसात.तेभायर वांटो घेवपी बैलाकूय दुखापत जाता.
धिरयो आनी युरोपी देशांनी जावपी बूलफायट हांचो तसो लागींचो संबंद दिसना.बूलफायट हे बैलाचे झुजींत बैल आनी मनीस वांटो घेता जाल्यार धिरयांनी बैलाबैलांमदीं झूज लायतात.बूलफायटिचो शेवट मनशाकडल्यान बैलाक जिवो मारप जाता.बूलफायट तशेंच धिरयो ह्यो आपआपल्या वाठारांनी लोकप्रिय आसल्यो आनी तातूंतल्यान साहस तशेंच कुशळटाय हांचें दर्शन जाता आसलें तरी आयच्या काळांत फकत
मनरिझवणेखातीर पिडापीड करपी असल्या खेळांविशीं कांय लोक नापसंती दाखयतात.ह्याच कारणाखातीर सद्याक गोंयांत अशा धिरयांचेर बंदी घालची म्हणून न्यायालयांत अर्ज केल्लो आसा.
Goenchem Protik

Goenchem Protik {Bharot desachea} Goem sorkarachem odhikrut protik zavn asa.[1] Tachi mhor ek "Vriksha Deep", ek diveacho prokar modlea bhagant dakhoita. Divo mhonnche zannvaient uzvadd mellovp ani tache bhonvtonnim ek chuddttanchi xoilen keloli ankhnni dista ji udartaiecho ani Goenchea sundor rupkar dakhoita..[2] Ek Sonskrut brid diveachea voir dista zacho orth “ dor ekleak boreponn disunk pavot, konnankuch tras zavnche nhoi”(Devnagrint: सर्वे भद्राणि पश्यन्तु मा कश्चिद् दुःखमाप्नुयात्; Sarve bhadrani pashyantu ma kashchid duhkhamapnuyat). Bharotachea raxttrio protikan tachem temok ghoddlam. Taka Sarnathache xinv, ani bavlle don ugtea hatamnim palov ditat..
Vosnnukechea kallantli bavtteachi chin’n asloli dhal[sudar].
Vosnnukechea kallantli bavtteachi chin’n asloli dhal[sudar]
Goem Purtugalacho bhag 1510 savn 1961 meren aslo jen’na Bharotan tachem samilikoronn kelem.
ಸಾಂತ್ ಮಿಗುಯೆಲಆಕ್ ಮಾಗ್ಣೆಂ

Prayer to Saint Michael the Archangel.
&lt;poem&gt;
ಭಾಗೆವಂತ್ ಆರ್ಕಾಂಜ್ ಮಿಗುಯೆಲ್ ಝುಜಾಂತ್ ತುಂ ಆಮ್ಕಾಂ ಪಾವ್,
ಆನಿ ದೆವ್ಚಾರಾಚ್ಯಾ ಖೊಟೆಪಾಣಾಂತ್ಲೆ ಆನಿ ತಾಂಚ್ಯಾಂ
ಫಾಸಾಂತ್ಲೆ ತುಂ ಆಮ್ಕಾಂ ನಿವಾರ್; ‌ದೇವ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಫರ್ಮಣ್
ತಾಕೆ ಘಾಲುಂ ಮ್ಹುಣ್ ಆನಿ ಪರಾಥುನ್ ಮಾಗ್ತಾಂವ್, ಆನಿ
ತುಂ ಆಂಜ್ಯಾಂ ಬಡ್ವ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಧೊಲ್ಬಾರಾಚ್ಯಾ ಪರ್ದಾನಾ.
ದೆವಾಚೆ ಪದ್ವೆನ್ ಎಮ್ಕೊಡಾತ್ ಶೆವ್ಟುನ್ ಉಡಯ್ ಸಯ್ತಾನಾಕ್
ಆನಿ ಯೆರಾಂ ದೆವ್ಚಾರಾಂಕ್ ಜೆ ಅತ್ಮ್ಯಾಂಚೊ ಇದ್ಬಾಡ್ ಕರುಂಕ್ ಜಳ್ಪತಾತ್ ಸಂವ್ಸಾರಾಂತ್.
 ಆಮೆನ್ 
&lt;/poem&gt;
कळपुटी

कळपुटी गोंयच्या नुस्त्याच्या जेवणांतलो एक जिन्नस. कळपुटी नुस्त्याची "शेश्टी" (भोववचन: शेश्ट्यो), म्हळ्यार तकलेकडलो भाग घालून केल्लें सुकें. कळपुटेंत कांदो, नाल्लाची सोय आनी मसाले हांचो आस्पाव जाता. कळपुटी चड करून व्हडलें नुस्तें (जशें विसवण, दोडयारो, चणक, रावंस) वापरून करतात.
Corno - Indian Oleander

Corno - Indian Oleander.
Corno - Indian Oleander - Indian Oleander or Thevetia Nerifolia is Small sized tree with long narrow shiny leaves and yellow bell shaped flowers. It is infested with bumble bees.
Chanddigaddh

 &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;191318&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2021-02-18T07:41:05Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;ಮಲ್ನಾಡಾಚ್ ಕೊಂಕ್ಣೊ&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;/* top */Added वर्ग:Romi panam, category and blank line cleanup using &lt;/comment&gt;
 &lt;origin&gt;199164&lt;/origin&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Chanddigaddh zaun asa Bharotache ek kendraxasit pradex.
स.अड् रवींद्र पांडुरंग नायक नमशीकार

स.अड् रवींद्र पांडुरंग नायक नमशीकार हो एक कोंकणी लेखक,कोंकणी मोगी आनी कोंकणी वावुरपी।
जल्म.
26 जून 1935.
मर्ण.
7 एप्रिल 1999.
पोंगल

पोंगल दक्षिण भारतांतलो एक उत्सव. तमीळनाडूंत हो उत्सव व्हड प्रमाणांत मनयतात. तमीळनाडूंत ताका पोंगळ (पोंगल) आनी कर्नाटकांत सक्रांत म्हण्टात. तीन दिसांच्या ह्या उत्सवाची तयारी पयलीं म्हयनोभर चलता.
तमीळ पंचांगाप्रमाण मार्गशीर्ष हो वर्साचो निमाणो म्हयनो रोगकारक आनी दुश्र्चिन्न मानिल्ल्यान ह्या संबंद म्हयन्यांत ना जावपाखातीर विधी, व्रतां करतात. ह्या वर्साच्या निमाण्या दिसाक "भोगि" म्ह्ण्टात. ह्या दिसा घर निवळ करून, घराक नवो रंग दितात. दुसऱ्या दिसासावन, मकर संक्रमणाच्या दिसा उत्तरायणाचे सुरवातेक, "पोंगळ" ह्या उत्सवान नवें वर्स सुरू जाता. ह्या दिसा सवायशिणी न्हावन धुवन आंगणांत रांगोळ्यो घालतात. आनी दूध, गोड घालून तांदळांची खीर करतात. सर्याक आनी गणपतीक हे खरीचो निवेद्य दाखोवन, गायेक थोडो वांटो दितकच उरिल्ली खीर घरांतलीं सगळीं खातात. ह्या दिसा लोक नवे कपडे घाालतात. एकमेकांगेर वचून 'पोंगळ, पोंगळ' अशें म्हणून परबीं दितात. गांवचो मुखेल
ग्रामदेवतेक पोंगळाचो निवेद्य दाखयतात.
दुसऱ्या दिसा 'माट्टु पोंगळ' मनयतात. ह्या दिसा गोरवांक न्हाणोवन बरीं सजयतात. तांची पुजा करतात. गोडशें करून जेवण घालतात. सांजवेळार गोरवांची आनी ग्रामदेवतांची मिरवणूक काडटात. चेन्नईंत पोंगळ परबे निमतान कंदस्वामी देवळांतल्यान व्हड रथयात्रा काडटात. मदुराई, तिरुचिरापल्ली आनी तंजावर वाठारांनी हे परबे निमतान 'जल्लिक्कट्टु' म्हळ्यार बैलांच्यो सर्ती जातात. सूर्यदेव, नवें वर्स, पशुधन आनी सुगी ह्या निमतान ही परब मनयतात. तातूंत सूर्य उपासनेक चड म्हत्व आसा.
तियात्रीस्त फिलोमेनां

तियात्रीस्त फिलोमेनां हांचें पुराय नांव फिलोमेनां ब्राझ हें गांवान ऑरलीचें फिलोमेनां हें कातारीस आनी वांगडाच एक फामाद नटी फिलोमेनां हांकां पयलेच फावट सगळ्यानी कोंकणी तियात्र माचयेर पळयलें ते म्हळ्यार आलफ्रेड रोझ हांच्या 'झोतकाक्षी 
दोरजी'ह्या तियात्रांत,हो तियात्र १९६३ ह्या वर्सा प्रदर्शीत केल्लो. तशेंच फिलोमेनां ब्राझ हांणें ह्या त्यात्रा उपरांत खूब फामाद दिगदर्शकां वागडां काम केलें आनी तांच्या वांगडा.तांच्याच तियात्रानी खूब तरेच्यो भुमिकां केल्यात कांय दिगदर्शक महळ्यार सायब रोछा,जे.पी.सौझलीनां,सी.आलवारीस,किड बॉकसर, प्रेम कुमार,जासींत वाझ,दोड दे वेर्नां,नेलसन आफोनसो,कामत दे आसोलनां,आनी आदी, फिलोमेनां हांणी सासू-माय,जाण्टी पिरायेची बायल, सून,ह्या सारकिल्यो भुमीका केल्यात.तशेंच तें बरें कातारीस आशील्यान ताणें सोलो,डूयेट,आनी त्रियोस पासून कातारां केल्यात. तशेंच ताणें आपलीं कातारां एच.एम.वी,हाचेर रेकोर्ड केल्यात आनी तशीच ऑल इंडिया रेडियोचेर गायल्यांत आनी स्वता ताणें आपल्यो केसेटी काडल्यात,फिलोमेनांन केन्नांच तियात्र बरयलें नां पुण तियात्राचें दिगदर्शन केलां "आशेची दोशा" हो तियात्र एन्तनी फेर्नाडीस हांणी बरयलो ह्या तियात्राचें दिगदर्शन फिलोमेनां हांणीं केल्ले आसां. फिलोमेनां एक तियात्रीस्त म्हूण आख्ख्या तियात्र प्रदेशानी खूब फामाद आसा
वैशाख

वैशाख हो चांद्र वर्साचो दुसरो म्हयनो. ह्या म्हयन्याचे पुनवेक वा तिच्या फाटीफुडें विशाखा नक्षत्र आसता,म्हणून ह्या म्हयन्याक वैशाख हें नांव मेळ्ळां.ह्या म्हयन्याचें पुर्विल्लें नांव माधव आशिल्लें.चैत्र आनी वैशाख हे दोन वसंत ऋतुचे म्हयने मानतात.पूण वैशाख म्हयन्यांत गरमी आशिल्ल्यान ह्या म्हयन्यांतलीं सगळीं धर्मीक कार्यां,व्रतां - वैकल्यां गिमाक योग्य अशींच सांगल्यांत.
वैशाख म्हयन्यांतलीं धर्मीक कृत्यां अशीं आसात- ह्या म्हयन्यांतल्यो तय,चतुर्दस आणि पुनव ह्यो तिती चड पवित्र मानतात.तयेक अक्षय तृतीया म्हण्टात कारण त्या दिसा केल्लें दान,हवन हिम कृत्यां अक्षय्य जातात.हेच तिथीक परशुरामजयंतीय आसता.चतुर्दशीक नरसिंहजयंती आसता.पुनवेक दानधर्म केल्यार चड पूण्य मेळटा. तशेंच वैशाख शुध्द सप्तमीक गंगेची पुजा करची अशेंय सांगलां.कारण,हे तिथीक जन्हून गिळिल्ली गंगा आपल्या उजव्या कानांतल्यान भायर सोडली.अश्टमीक दुर्गेची अपराजिता ह्या नांवान पुजा करची.वैशाख शुध्द नमीक बंगालांत सीता नम म्हण्टात,कारण त्या दिसा जनक राजाक जमीन नांगरताना सीता मेळिल्ली.त्याच दिसा जमीन दान दिल्यार पुण्य मेळटा असो भावार्थ आसा. दसमीक आद्य शंकराचार्याची जयंती आसता.वैशाख पुनवेक बुध्दजयंती आसता.
वैशाख म्हयन्यांत उदकदान करचें, देवाक उदकाचो अभिशेक करचो,पायतणां,सत्र्यो,पंखे,तलम वस्त्रां,चंदन,उदकाचीं पात्रां,फुलां,शीतल पेयां, द्राक्षां,बकेळीं हांचें दान करचें,अशें स्कंदपुराणांत सांगलां.,पुराय म्हयनोभर फांतोडेर न्हावपाक जमना चजाल्यार तिरोदस,चतुर्दस आनी पुनव
ह्या तीन न्हांवचें.तशें केल्ल्यान पापांतल्यान मुक्ती मेळटा. ह्या म्हयन्यांत फांतोडेर न्हावप खूब पुण्यप्रद आसा,तुळ,मकर आनि मेष ह्या राशींनि सूर्य आसता तेन्ना पवित्र न्हंयांनि न्हाल्यार महापातकांचो नाश जाता.ह्या म्हयन्यांत फांतोडेर न्हाल्यार अश्र्वमेधाचें फळ मेळटा.ह्या म्हयन्यांत काळ्या आणि धव्या तुळशीच्या कणसांनि भगवंताची पुजा करपी मनीस नारायणस्वरूप जाता.सकाळींफुडें न्हावन अश्र्वथाच्या मुळांक उदक घालून प्रदक्षिणा घातल्यार पितर,देव आनि सगळ्या जगाचें तर्पण केल्ल्याभशेन जाता.एक जेवण जेवल्यार,नक्त म्हळ्यार रातीचें एक जेवण जेवल्यार वा अयाचित जेवण घेतल्यार सगळेम मनोरथ पूर्ण जाता.
वैशाख हो मलमास आसल्यार,त्या म्हयन्यांत काम्य कर्मसमाप्तीचो निशेध सांगला.तेखातीर उपरांत चदोन वम्हयने न्हावचें पूण म्हयन्याचो उपास आणि चांद्रायणा सारक्या व्रतांचेम ह्या म्हयन्यांत उद्यापन करचें.
सप्त सिधूं

सप्त सिधूं म्हळ्यार सात न्हंयो वा सात न्हंयांचो वाठार, ऋगवेदांत हो शब्द सात न्हंयो ह्या अर्थान आयला. ह्या सातय न्हंयो दर्याक मेळटा. आठव्या मंडलांतल्या चोविसाव्या सूक्तांत, सप्तसिंधू म्हळ्यार सात न्हंयांचो वाठार अशें सुचीत केलां.
कांय अभ्यासकांच्या मनात सप्तसिंधू प्रदेश म्हळ्यार पंजाब आनी वितस्ता (झेलम),असिक्नी (चिनाब), परूष्णी (रावी), विपीशा (बियास), शुतुद्री (सतलज), सिंधू आनी सरस्वती ह्या त्यो सात न्हंयो आसात. ह्या मुखेल न्हंयांक लागून त्या प्रदेशाक सप्त सिंधू हें नांव मेळ्ळां आसलें तरी, त्याच प्रदेशांत द्दषद्वती, तृष्टामा,रसा, श्वेती, कुभा, गोमती,क्रुमू, मेहत्नू ह्यो न्हंयो व्हांवताल्यो. अस्तंतेक खैबर घाट, उदेंतेक यमुना, उत्तरेक हिमाचल आनी दक्षिणेक राजस्थांनातलें वाळवंट अश्यो ह्या प्रदेशाच्यो शिमो आशिल्ल्यो.
सप्त सिंधू प्रदेश म्हळ्यार पंजाब हें मत सगळ्यांक मान्य ना. कांय अभ्यासकांच्या मतान पांच न्हंयांचो प्रदेश ह्या अर्थान हो शब्द आयला. ह्यो सगळ्यो न्हंयो दर्याक मेळनात. तेखातीर सप्त सिंधू व्याप्तीविशीं विद्वानांत मतभेद आसात.
मध्य आशियांत रशियन तुर्कस्तांनातल्या कांय वाठाराक सात न्हंयाचो प्रदेश म्हण्टात. पुर्विल्ल्या काळांत त्या प्रदेशांत भारतीय आर्यांचे पूर्वज रावतालो. कांय काळा उपरांत थंयसावन ते पंजाबांत आयलो आनी नवे वसाहती तांणीं सप्त सिंधू हेंच नांव दिलें आसूंये अशें कांय जाणांचें मत आसा.
श्री दास हाच्या मतान सप्त सिंधूचे उत्तरेक हिमालय आसून दक्षिणेक दर्या आशिल्लो. तो दर्या सुकून थंय राजस्थानाचें वाळवंट जालें. उदेंतेक हिमालयाच्या मुळांतूच एक दर्या आशिल्लो. तो सुकून थंय भूप्रदेश निर्माण जालो. त्या प्रदेशांत उत्तर प्रदेश , बिहार, आसाम हांचो आस्पाव जाता. अस्तंतेक सुलेमान पर्वत आशिल्लो. हाचेवयल्यान पंजाब आनी काश्मीर ह्या प्रदेशांचो सप्त सिंधूंत आस्पाव जातालो आसुये. फटल्या पन्नांस शेंकड्यांच्या काळांत भरतखंडाच्या भुगोलीक रचणुकेंत खूब बदल जाला हें भूगर्भशास्त्रज्ञांनी मान्य केलां. सप्त सिंधू प्रदेश पयलीं दर्यान रेवडिल्ल्यान थंयचे हवामान सप्तशीतोश्ण आसिल्लें पूण आतां थंय जमीन आनी वाळवंट जाल्ल्यान हवामानांतूय बदल जाल्यात.
गंगेच्या देगेवयलें मेरठ आनी कुमाऊँ, जम्मू काश्मीर, वायवय् शीमे वाठार आनी अफगाणिस्तानाचो उदेंत वाठार ह्या सगळ्यांचो सप्त सिंधूंत आस्पाव जातालो अशें भार्गव हांचे मत आसा. सप्ते, नारायण धर्म: (जल्म: २७ ऑगस्ट १९४१, म्हापसा- बारदेस). सुटकेझुजारी. ताणें प्राथमिक शिक्षण मराठींतल्यान घेतलें. तो 'नॅशनल काँग्रेस गोवा' हे संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. २६ जानेवारी १९५५ ह्या दिसा म्हापसा हांगा ताणें सत्याग्रहांत वांटो घेतिल्लो, पोलिसांनी ताका धरलो, बंदखणींत दवरलो आनी २७ ऑगस्ट १९५९ ह्या दिसा सोडलो. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
इंद्र-2

संस्कृत भाशेचो व्याकरणकार. कथासरित्सागराच्या चवथ्या तरंगांत, पाणिनी आदी व्याकरणकारांचो एक संप्रदाय आसा अशें म्हळां. व्याडि, वररुचि आनी इंद्रदत्त हे त्या संप्रदायांत मुखेल आसात. ह्या व्याकरणकारांक ‘ऐंद्र’ म्हण्टाले. व्याकरणाच्या मळार पाणिनीचें म्हत्व वाडटकच हो संप्रदाय ना जालो. बर्नेल हाच्या मतान तोलकाप्पियम् ह्या तमिळ व्याकरणांत ऐंद्र पद्धतीचें अनुकरण आसा. पाणिनी, कात्यायन आनी हेर व्याकरणकार जाचो प्राचाम्, एके अशा उतरांनी उल्लेख करतात तो इंद्र आसूंये अशें भारतीय संस्कृतिकोशांत म्हळां. इंद्राचो व्याकरणग्रंथ सांपडना. अभिनव शाकटायनाच्या शब्दानुशासनांत ताचो उतारो पळोवंक मेळटा. बोपदेव आपल्या कविकल्पद्रुमांत इंद्राचो उल्लेख करता. इंद्राणी: देवांचो राजा इंद्र हाची बायल. तिका ‘शची’ अशें आनीक एक नांव आसा. ती सूक्तद्रष्टी आसली.
रामायण आनी पुराणांत तिका पुलोमा दैत्याची चली अशें म्हळां. तिच्या सोबीत, शिरवंत रुपाक भुलून सगळ्या देवतांमदल्या इंद्राम तिका पसंत केली, अशें तैत्तरीय ब्राह्मणांत सांगलां.इंद्रान तिका चोरून व्हेली आनी पुलोमा श्राप दीत म्हूण ताका जिवेशी मारलो. इंद्रावांगडा ती राजसभेंत बसताली. तिणें आपणाक पूत जावंचो हो हेत मनांत बाळगून गौरीव्रत केलें. तेवरवीं तिका जयंत हो पूत जालो, अशें कांय उल्लेख भविश्यपुराणांत (ब्राह्म. 22) सांपडटा. ऋग्वेदांत तिचे संबंदीच्यो जायत्यो ऋचा येतात. तातूंत तिचेविशीं फुडलीं म्हायती मेळटा. आपले सवतीचो मद जिरोवपाखातीर तिणें तिचेर मंत्रिल्ल्या पाळां-मुळांचो उपेग केल्लो (10.145). एका सूक्तांत तिचें तेज प्रगट जालां (10.86). इंद्र आपलेपरस वृषाकपीक चड मान दिता तो पळोवन ती तिडकता. मनशावरीच देवाच्या कुटुंबांत लेगीत झगडीं चलतात, हें त्या सुक्तावेल्यान समजता.
इंद्रणीक अखंड सवाशीण मानल्या. देखून, लग्नावेळार खास करून साकरपुड्यावेळार व्हंकलांनी तिची पूजा करपाची चाल कांयकडेन चलता. विदर्भांत इंद्राणीचें मंदीर आसा. थंय रुक्मिणी तिची पुजा करपाक गेल्ली अशें म्हण्टात. विदर्भांत इंद्र-इंद्राणी कांय लोकांचें कुलदैवत आसा. ओरिसांत इंद्राणीची एक व्हड मूर्त मेळ्ळ्या.
मनोहर पुंडलीक भोसले

मनोहर पुंडलीक भोसले हो एक तियात्रीस्त.
जल्म.
मनोहर पुंडलीक भोसले 29 ऑगस्ट 1941 हया वर्सा जल्माक आयिल्लो.
वावर.
मनोहर पुंडलीक भोसले एक बरो चरित्र कलाकार जाणे कला अकादमीन आयोजीत केल्ल्या वसुर्की तियात्र उत्सवाच्या माध्यमांतल्यान तियात्र माचयेक आपले योगदान दिलें. ताणें आपलें कार्य तियात्र माचये पुरतेच सिमीत दवंरूक ना जाल्यार ताणे गोंयच्या लोकनाचाचे उदरगती खातीर केल्ल्या वावराक लागून ताका नामना मेळयली. तो मराठी माचयेचो एक परीपक्व अभिनेतो आनी दिग्दर्शक आसलो.. ताच्या अभिनय़ाचें खाशेलेपण म्हळ्यार तो जें पात्र सादर करता ताका तो माचयेर जिवीत करता.एक नाटय कलाकार म्हूण ताणें राज्य स्थराचे सर्तीनी मराठी आनी कोंकणी नाटकांनी तशेंच तियात्रांनी आनी एकपात्री सर्तींनी तो वाटेकार जाल्लो. 1982 हया वर्सा ताणे, मयूर फोल्क डान्स ट्रूप हया संस्थेची स्थापना केली. हया संस्थेच्या माध्यमांतल्यान ताणें संगीत कला, नाच आनी खास करून लोकनाच हांचो प्रसार केलो. ताणे देशांतल्या वेगवेगळ्या दर्जात्मक उत्सवांनी वांटो घेतला. त्या भायर ताच्या नेतृत्वा सकयल आशिल्ल्या पंगडान खुबश्या गोंयच्या लोकनाचाच्यो कार्यावळी गोंयांत आयोजीत केल्ल्यो. ताका एम.सी. पिंटो दिग्दर्शीत ‘नागपंचमी’ हया चलचित्रान म्हत्वाची भुमीका करपाची संद मेळ्ळी. तो फ्रान्सांत आयोजीत केल्ल्या फिल्म फेस्टीवलांत वांटेकार जाल्लो जंय ‘नागपंचमी’ प्रदर्शीत जाल्लें. भोसलेन साबार गोंयच्या लोकनाचाक आदारून व्हिडियो कॅसेटी लेगीत निर्मिती केल्ल्या. त्या भायर ताणें खास तियात्रांक दिशा दिवपी अनुक्रम, घुमट प्रशिक्षण, शिबीरां भजन कार्यावळी लेगीत आयोजीत केल्ल्यो. गोंयच्या वेगवेगळ्या भागांनी आयोजीत केल्ल्या सर्तींनी तांकांपरीक्षक म्हूण आपयल्ल्यात. गोंयच्या सांस्कृतीक मळार सक्रीय वांटेकारी आशिल्ल्यान ताका कला अकादमीच्या कार्यकारी बोर्डांत तांची सदस्य म्हूण नेमणकू जाल्ली. तशेंच लोककला सल्लागार बोर्ड, कला अकादमी हांगा तो सदस्य म्हूण आसलो. मयूर फोल्क डान्स ट्रप हाचो अध्यक्ष तो आशिल्लो.
पुरस्कार.
तियात्रांत मोलादीक वावराखातीर ताका साबार इनामां लाबल्यांत जशीं:-साबार कला अकादमीन आयोजीत केल्ल्या वसुर्की तियात्र उत्सवांनी ताच्या चरित्र भुमिकेक पुरस्कार फावो जाल्यात, जे तोमझीन कार्दोज, सेजार डिमेलो हया सारकिल्ल्या दिग्गजानी दिग्दर्शीत केल्ले.गोंयच्या सांस्कृतीक मळार सक्रीय वांटेकारी आशिल्ल्यान ताका कला अकादमीच्या कार्यकारी बोर्डांत तांची सदस्य म्हूण नेमणकू जाल्ली. तशेंच लोककला सल्लागार बोर्ड, कला अकादमी हांगा तो सदस्य म्हूण आसलो. तो स्वास्तीक ड्रमेटीक एसोसिएशन, बेतीं हाचो संस्थापक आनी 1990-1991 ह्या वर्सा गोवा स्टेट यूथ अवार्ड विनर इन्सटिटयूशन हो पुरस्कार मेळिल्लें 1999-2000 हया वर्सा ताका दिग्दर्शन आनी अभिनय केला म्हूण ताका कला अकादमीच्या तियात्र रूपया उत्सवाक पुरस्कार फावो जाला.ताका कला अकादमीच्या रंगसम्मान पुरस्कार 2002-2003 हया वर्सा फावो जाला.ताका गोंय सरकाराच्या वतीन गोवा स्टेट कलचरल अवार्ड 1999-2000 हया वर्सा फावो जाला.त्या भायर गोंयच्या साबार संस्कृतीक आनी सामाजीक संस्थांनी ताणें दिल्ल्या योगदाना खातीर ताचो भोवमान केला.
जेफानिया आचें पुसतक

जेफानिया आचें पुसतक.
Book of Zephaniah
जसिया ह्या जुदाच्या राजाच्या काळार (६४० – ६०९), जेफानिया प्रवादी वावुरलो. विदेशांच्या संवय्यांचेर निशेद मारप (१/८); पर्क्या देवांची भजण कर्तल्यांचेर निशेद मारप (१/४-५); अधिकाऱ्यांक, राजकुंवरांक दबकावप (१/८) आनी राजाविशीं जाप काडिनासताना रावप हें सगळें धर्मीक चळवळ सुरू जावंचे पयलीं घडलें म्हण स्पश्ट जाता. म्हणटच जेरेमियास प्रवादियाच्या मुनियार्पण सुरू जावचे पयलीं, जेफानियाचो काळ सुरू जालो म्हण दाखयता.
हें पुसतक चार विभागांनीं वानटून घातलां.
१ - जुदाक सर्वेस्पराचो दीस (१/२ – २/३)
२ - राश्ट्रां आड भाकितां (२/४ – १५)
३ - जेरुसाल्या आड भाकितां (३/१- ८)
४ - भासावणियो (३/९- २०)
सर्वेस्पराच्या दिसाचें भाकीत, फक्त जुदाचच न्हय पूण सगळ्या राश्ट्रांचो नास जातलो म्हण सांग्ता. जुदा धर्मीक आनी नयतीक तरेच्या ब्रश्टाचाराक बली पडला आनी ताच्यांत गर्व आनी उर्मटपणा वाडल्यांत देखून ताचेर फर्मण पडलां (३/१, ११). जेफानिया पर्माणें पातक करप म्हळ्यार जिव्या देवाचेर अक्मान करप. राश्ट्रांक खासत लावन दूसऱ्यांक शिटकावणी जातली (३/७) आनी ह्या वर्वीं देवाची पर्जा खाल्ती जातली आनी आदनिया पाळतली (२/३). तशेंच विनंर आनी ल्हान्वीक लकांक तारणाची भासावणी केल्या (३/१२-१३).
पळेइयात.
Book_of_Zephaniah
Books_of_the_Bible
Bible
मिस्त्राल गाब्रियएला

मिस्त्राल गाब्रियएला गॉदॉय आल्कायागा ल्युसिला ही चिलींतल्या काव्याच्या मळार आधुनिकीकरणाची चळवळ सुरु करपी एक नामनेची कवयित्री. ती स्पॅनिश, बास्क आनी दक्षिण अमेरिकन इंडियन वंशाची आशिल्ली. तिचें भुरगेपण उत्तर चिलींतलया एका लहानशा गांवांत गेले आनी पिरायेच्या 15व्या वर्सा ती शाळेंत शिकोंवक लागली. उपरांत ती कॉलेज प्राध्यापीका म्हूण काम करूंक लागली. देशाची राजकी प्रतिनीधी ह्या नात्यान तिणें माद्रीद, लिस्बन, जेनोआ आनी नीस ह्या शारांनी वावर केलो. 1914त तिच्या पिपशो ष वशरींह ह्या कवितांझेल्याक चिलींत इनाम मेळ्ळ्या उपरांत कवयित्री म्हूण तिची नामना सगळ्याक पातळ्ळी. सुर्वेक सावन गॉदॉय आल्कायागा ल्युसिला हिणें गाब्रिएला मिस्त्राल ह्या नांवानच बरोवंक सुरवात केली. हें नांव तिणें तिचे दोन आवडीचे कवी, इटलींतलो गाब्रिएल दी आनुन्झिओ आनी फ्रेंच फ्रेदरीक मिस्त्राल ह्या नांवावयल्यान घेतिल्लें. 1922त उजवाडाक आयिल्लो तिचो ऊशीश्ररींळेप हो कवितांझेलो बरोच गाजलो. हातूंतली ऊश्री ही प्रेमभंग जालेउपरांत आत्मह्तया करपी तरनाटयाविशींची कविता टीकाकारांनी बरीच तोखेली. ढशपवशीपशी (1924), ढरश्रर (1938) आनी ळपश झीशी (1954) ह्या तिच्या कविताझेल्यांतलयान तिचो गरीब आनी कश्टकरी समाजांतल्या भुरग्यांविशींचो मोग स्पश्टपणान दिसून येता. तिणें लीग ऑफ नेश्नस आनी संयुत्त्क राश्ट्रसंघाखातीर समाजशास्त्रीय आनी सांस्कतिक समित्यांचेर बरोच वावर केला. भावनाचें उत्कट चित्रण आनी उत्फक्याचें सहज दर्शन घडोवपी तिच्यो कविता पुराय लॅटीन अमेरिकेंत बयर्राकच जाणांनी आदर्श म्हूण आपणायल्यो. 1945त तिका नोबेल इनाम फाव जालें. साहित्यांत नोबेल इनाम मेळोवपी ती पयली बायलमनीस जावन आसा. ती आंकवार आसली.
हुमाणें

हुमाणें हो पुर्विल्लया काळासावल चलत आयिल्लो झाहित्यप्रकार, हुमाण्यांक धर्म आली संस्कृती हांचीय बसका आसा.
हुमाण्यांक संस्कृतांत प्रहेलिका अशें म्हण्टात.
आऱ्. के. लक्ष्मण

(जल्म : 23 ऑक्टोबर 1924, म्हैसूर).
 एक नामनेचो भारतीय व्यंगचित्रकार. ताचें पुराय नांव राशिपुरम कृष्णस्वामी लक्ष्मण. ताचे पुर्वज राशिपुरम कृष्णस्वामी लक्ष्मण. ताचे पुर्वज राशिपुरम वा रासीपूर (जि. सेलम) म्हालांत रावताले. ताचे शिक्षण बी. ए. मेरेन जालें. कर्नाटकांतल्यान मुंबय वचून लक्ष्मणान फ्री प्रॅस जर्नल ह्या नेमाळ्यांत व्यंगचित्रकार म्हणून नेकरी केली. ताचेपयलीं तो बेंगळूरच्यान प्रसिदद जावपी कुरवंजी नेमाळ्यांत व्यंगचित्रां काडटालो. 1949 पसून तो टायम्स् ऑफ इंडियाचो मुखेल व्यंगचित्रकार म्हणून वावुरता. आपल्या पयल्या पानावयल्या राजकीय व्यंगचित्राभायर तो टायम्साच्या त्याच पानाचेर सदांच एक ल्हान व्यंगचित्र (पॉकेट कार्टून) काडटा. ‘यु सॅट ईट’ असो ह्या व्यंगचित्राचो माथाळो आसता. ह्या व्यंगचित्रांतल्यान वावुरपी मनशाक ‘कॉमन मॅन ईट’ अशें म्हणपाची प्रथा आसा. ह्या व्यंगचित्रांतली कॉमन मॅनाची बायल उलोवपी आसून कॉमन मॅन मात आपलें तोंड उगडिना.
लक्ष्मणाचीं राजकीय व्यंगचित्रां ओडलायणीं आसतात. तातूंत राश्ट्रीय आनी आंतरराश्ट्रीय घटनांचेर टिका आसता. व्यंगचित्रांवांगडाच विंडबनचित्र (कॅरिकेचर) काडपांतूय तो कूशळ आसा.
लक्ष्मण हो एक बरोवपी. डुडलस आनी सॉरी, नो रूम हीं ताचीं नामनेचीं पुस्तकां. ताणें कांय लघुकथा आनी प्रवासवर्णनांय बरयल्यांत. तांच्या व्यंगचित्रांचे आनी ल्हान चित्रांचे कांय संग्रहय प्रसिदद आसात. देखीक – यू सॅड इट (1961) आनी दी इलोकंट ब्रश (1989). मध्य प्रदेश : रॅण्डम स्कॅचीस (1986) हो ताणें केल्ल्या मध्य प्रदेशांतल्या वेगवेगळ्या थळांचो आनी सर्वसामान्य लोकांच्या रेखाटनांचो संग्रह. लंडनांत भरिल्ल्या आंतरराश्ट्रीय व्यंगचित्र प्रदर्शनांत (1958) वांटो घेवपी तो पयलो भारतीय व्यंगचित्रार आशिल्लो.
ताका जायते मानसन्मान फावो जाल्यात, ते अशे – पद्मभूषण (1971), मॅगसेसे पुरस्कार आनी नोपेक्स ट्रॉफी (1984), कर्नाटक राज्य पुरस्कार (1983), मराठवाडा डी. लिट्. (1979), दुर्गा रतन पुरस्कार (1974), बरे पत्रकारीतेचें बी. जी. हॉर्निमन पुरस्कार (1969).
-कों. वि. सं. मं.
Ratnagiri

…. Page needs to be Edited.
Rotnogiri he bharotnche moharaxttront ek xar। he bharotnche dokxinn-poxchim' bhagnt ossa। hoche leggi soheadri gudd'dde(hils)oni orob mahasomudr ossont। hongonche lamb tott oni bondor bhari prosidy। hongocho hofus ambo bhari prosidy। honga tondull,narl oni kazu khub sonkheant zhota।
rotnagiri
svotntra soinik bal gongadhor tillkcho zonm' hanga zhal'lo।
Polleiat.
Ratnagiri
दक्षिण गोंय

दक्षीन गोंय जावन आसा गोंयचे दन जिल्ल्यां मदलें एक. हाचें area जावन आसा 1966 km² आनी उटर दिशेन उत्तर गोंय जिल्लो आसा जाल्यार उदेंत आनी दक्षीन दिश्यानीं कर्नाटकाचो उत्तर कन्नद जिल्लो.
लोकेश्वर

लोकेश्वर एक बोधिसत्व. जायते कडेन हाच्यो मूर्ती मेळ्ळ्यात. बिहारातल्या कहलगांव हांगा पद्मासज घालूज ध्याजस्थ बशिल्ली भोवतपणची प्रभावळय अलंकृत आसा. तिचे मुरवामिळ कोमल आली म हात आशिल्ली लोकेश्वशची पाशाणी मूर्ती मेळ्ळ्या. बैंकॉक हांणाच्या शश्ट्रीय संग्रहालयांत लोकेश्वराच्यो तीज मूतीं दवरल्यात. पाशाणाची आसूज ती बोघणया हांगाची आसा, दुसरी मूर्त काळी ब्राँझची आसूज उबी आसा. हे मूर्तीच्या दाव्या हातांत कमळ, गळ्यांत रत्जहार, हातांत बाजुबंद आजी मस्तकाचेर मुकूट आसा. ह्या संग्रहालयांतली तिसरी मूर्त धड आजी शि२ अशा स्वरुपांत आसा. लोकेश्वराची एक सोबीत मूर्त आसा. Ч900 लोकेश्वर जांवाचे मूर्तीचो दुसशे एक प्रकार आसी. बौध्द देवता पद्मपाणी अवलोकितेश्वर आजी हिंदू देवता शिव, विष्णु आजी आली सूर्य लोकेश्वर अशो संयुक्त देवता निर्माण केल्यो. हे तरेच्यो आशुतोष संग्रहालयांत शिवलोकेश्वशची पितुळची प्रतिमा आसा. ही मूर्त द्विभूज आसूज तिच्या उजव्या हातांत कपाल आजी दाव्या हातांत त्रिशूळ आझा. तिच्या नुकुटाचेर ध्याजी बुध्द अमिताभ हाची ल्हाजशी प्रतिमा आसा. ह्याच संग्रहालयांत एका भन्ग्ज शिल्पश्वंडार सूर्यलोकेश्वराची प्रतिमा आसा. तिचो फकत वयलो अर्दो भाग दिश्टी हांणा विष्णु लोकेश्वशची मूर्त मेळ्ळ्या. ही मूर्त चतुर्भुज आसून गदा आनी चक्र आसा. तिच्या माथ्यार झात जागफण्यांचें छत्र आसून मदले फणयेर घ्याजी बुध्द अमिताभ हाची ल्हान प्रतिमा आसा. तिचे दोनुय वटेन पद्म आनी शंरव आसात. ही मूर्त इ.स.च्या १२ व्या शतमाजांतली आयूंक जाय. ह्या प्रकारच्यो आनीकय कांय कांय द्वादशभूज आप्तात.
मीट आनी उज्वाड

मीट आनी उज्वाड.
Mitt ani Uzvadd Vopar ( Parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
मीट आनी उज्वाड.
मार्क ९ː५०; लुके १४ː ३४-३५
जेजू म्हुंता, " तुमी प्रिथुमेचें मीट. पूण मिटाची खार्साण बिगडली जाल्यार, ती ताका कशे भाशेन पर्तून दीवंक जायत ? तें फकत भायर उडवचें आनी पाय्ां तळा मसतुंचें, आनीक कित्याकूच उपकारना.
तुमी संवसाराचो उज्वाड. दंग्राच्या माथ्यार बांदललें शार लिपन उरना. पायले पंदाक धांपून दवरुंक कणूच पणटी लायना; घरांत आसत्या सगळ्यांक तिचो उज्वाड पडुंक, ती एका पेडार दवर्तात. तेच परीं तुंच्यो बऱ्यो कर्णियो पळेवन सर्गार आसत्या तुंच्या बापाक मनशांनीं वाखाणचे खातीर तुंचो उज्वाड तांचे मुखार पर्जळुंदी.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ.
The Discarded Salt, Commentary &amp; Meditation
ಲಿಂಬ್ಯಾಚಿ ಚಟ್ನಿ

ಲಿಂಬ್ಯಾಚಿ ಚಟ್ನಿ ಏಕ್ ವಿಶೇಷ್ ಚಟ್ನಿ. ಹೆಂ ಚಟ್ನಿ ವೊಂಕ್ ಆಸ್ತಾನಾ ಪೆಜ್ಯೆ ಒಟ್ಟುಕ್ ಜೊಂವ್ಕ್ ಭಾರಿಸ್ ಬರೆಂ.ಹೆಂ ಆರೋಗ್ಯಾಕ್ ಬರೆಂ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹಾಂತುನ್ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಆಸಾ.
ಕರ್ಚೆಂ ವಿಧಾನ್.
ಕುಡ್ಕೆ ಕೆಲ್ಲೆ ಲಿಂಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಿಟೊ ಮೀಟ್ ಬೊರ್ಸುನ್ ದೋನ್ ದೀಸ್ ದಂಪುನ್ ದೊರಿಜೆ. ತಿಸ್ರ್ಯಾ ದೀಸಾ ದಂಪುನ್ ದವರುಲ್ಲ್ಯೆ ಲಿಂಬೆ ಕಾಡ್ನ್ ತ್ಯಾತ್ ಲಿಂಬ್ಯಾ ಉದ್ಕ ಒಟ್ಟುಕು ವಾಟಿಜೆ. ವಟ್ಟಾನ್ನಾ ತಾಕ ಮೀರ್ಸಾಂಕ ಪಿಟೊ ಗಲಿಜೆ. ತೇಲ್ ಉನ್ ಕರ್ನ್ ಚೂರ್ ಸಾಸವ್, ಈಂಗ್ ಆನಿ ವಾಟಲ್ಲೆಂ ಮಿಶ್ರಣ್ ಗಲ್ನ್ ಹಲ್ಟಾರ್ ಕಾಂಚಿಚ ಬಟ್ಲ್ಯಾಂತ್ ಗಲ್ಚೆ.
ಆರೋಗ್ಯಕ್ ಉಪಯೋಗ್.
ವೊಂಕಿಕ್, ಕಾತಿಕ್, ಸೊರಬ್ ಜಿರೋಂವ್ಚಾಕ್ ಮೊಸ್ತ್ ಬರೆಂ ವೊಕಾತ್.
विस्वाशी आनी अविस्वाशी चाकर वपार

विस्वाशी आनी अविस्वाशी चाकर वपार.
Visvaxi ani Ovisvaxi Chakor Vopar - The Faithful and Unfaithful Servants ( parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
विस्वाशी आनी अविस्वाशी चाकर वपार.
पवित्र पुसतक ː लुकास १२ ː ३२-४८
३२ " सुपुरल्या हिनडा, कसलच हुसको धोरूं नाकात, कित्याक तुंकां राज दीवंचें म्हण तुंच्या बापाक खुशी जाल्या.
३३ तुंचê कडे आसा तें विकून धरंदान करात. पर्णेो जावन पिंजनांत तसलेो पतीो, सरन-सरना तसलो ठेवो, सर्गार तुंकां बाळगून दवरात: थोंी चोर पावना आनी साणोस-ऊय खावन इबाड करिना.
३४ तुजो ठेवो आसा थोंी तुजें काळीज-ऊय आसतलें.
३५ तुंच्या पेंकटाक बांदात ब आनी तुंच्या हातांनीं पेटललेो पणटीो घेवन रावात.
३६ आपलो धनी लग्ना-उत्सवा थावन परत येवन दारार मारिना फुडें, ताका दार उगोडचê खातीर ताची वाट पळेवन रावतात तसल्या मनशां परीं तुमी जाय्ात.
३७ धनी येता तेदनां ताका जाग्रूत मेळतीत ते चाकर भागी! खरेंच तुंकां सांग्तां, तो आपल्या पेंकटाक बांदतलो, तांकां जेवणाक बसयतलो, आनी आपूण तांचê मदें भंवून तांची सेवा कर्तलो.
३८ आनी मदियानीर वो फांत्या पाह्रा आदीं परियान तो पावत जाल्यार आनी ते ताका तशेंच मेळतीत तोर, ते चाकर भागी!
३९ हें मात जाणो जाय्ात: खोंिच्या वग्तार चोर येतलो तो घराचो धनी जाणो आसलो जाल्यार, दुबावावीण तो जाग्रूत रावतलो आसलो आनी आपलें घर फोडून नागवंक दीवंचो नासलो.
४० तुमीय तशिंच तय्यार रावात, कित्याक चिंतिनासलल्या वेळार मनशाचो पूत येतलो."
४१ तेदनां पेद्रून म्हळें: "समिया, आंकांच वो हेरां समेसतांक-ऊय तूं ही वपार सांग्ताय?"
४२ समियान अशी जाप दिली: "घरांत आसलल्यांक वग्तार जेवण वाडून दीवंक, धनियान आपल्या घराब्याचेर अधिकार दीललो कण विस्वाशी आनी शाणो कार्भारी जायत-सो तुंकां दिसता?
४३ आपलो धनी येता त्या वेळार, आपलें कां करीत आसतां ताका मेळत तो चाकोर सुभागी.
४४ हांव तुंकां खरेंच सांग्तां, आपणा कडे आसा तितल्याचेर-ऊय तो ताका अधिकार दितलो.
४५ पूण परत येवंक म्हजो धनी लांबाय कर्ता, अशें तो चाकोर आपणाच भितोर म्हणून, हेरां चाक्रांक आनी चाकर्निंक मारुंक आनी आपूण खावंक-पियेवंक आनी बेब्दिकाय करुंक लागत जाल्यार, 
४७ आपल्या धनियाची खुशी कितें ती जाणो जावन-ऊय, ती पाळुंक तय्यारी परियान करुंक ना तसल्या चाक्राक खूब सट्यांचो मार पडतलो.
४८ ती कितें ती नकळो आसलल्याक, ताच्या कर्तुबांक खासत फावो जाल्यार ताका थडेच सटे पडतले. ज्या कणांक देवान चड दिलां, तांचê कडचें तो चड माग्तलो; आनी ज्या कणांक देवान चड पातियेलां, तांचê कडलें तो चड घेवंक रावतलो."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ.
The Faithful and Unfaithful Servants, Commentary &amp; Meditation
जिरें

जिरें ही वनस्पत बडिशेपीच्या ल्हान झुडपावरी आसता.तिच्योह्यो बियों म्हळ्यारुच आमच्या सदच्या वापरांत आशिल्लें जिरें. ह्या जि-याचो घरगुती वथदांता वापर करतात हें आमचे भितरल्या ब-याचशा जाणांक खबर आसा. जिरें आनी काळजिरें ( Czrum bulbocastanu) अशे जिरयाचे दोन मुखेल प्रकार आसात. ह्या दोनूय जि-याच्या गूणांनी साम्यताय आशिल्लयान तांचो एका सारको उपेग करपाक मेळटा. पोटांतल्या वेगवेगळ्या दुयेंसाखातीर जि-याचो उपेग करतात. पोटांत दुखप वा वात (Gas) जावप. भूक कमी लागप. अजीर्ण जावप.
उपयोग.
जिबेची रूच वचप अशा कांय कागाळींचेर जि-याचो चूर्ण गरम उदक हाच्या वांगडा पोटांत घेवचो. तशेंच दंत जाल्यार हो चूर्ण पोटांत घेतल्यार बरयाक पडटा. कुडींतलो कफ दोश इबाडून उलटी जाल्यार जिरें खांवचें. सडांस सुकून घट्रट जाल्यार जिरयाचो चूर्ण गरम उदका वांगडा पोटांत घेवचो.
रगत इबाडून जावपी दुयेंसावेळार जिरयाचें उदक पियेवंचे. काळजाचें पोशाण सुदारचेखातीर काळजिरें चाबून खावचे. काळजिरयाचें शिजोवन केल्लें उदक पियेल्लार मुतांतल्यान शारिरांतले दोश भायर पडटात. हाता पांयांक सूज आयल्यार जि-याचें उदक पियेवंचें. दुयेंसा बेगीन बरें जाता.
कुडींतलो वात आनी कफ दोश जावपी कांय कातीच्या विकारांत खाज येता आनी कातींतल्यान उदक तेंवता अशा वेळार जि-याचो चूर्ण पोटांत घेवचो. आंगाक खोरूज जावप. खाज सुटप. सूज पातळ लेप त्या भागार लावचो. घावचो बेगीन पेकपाखातीर जि-याच्या उदकान तो धुवन घोवचो.
तोंड तशेंच गळो फुलून आयल्यार जिरें चाबून खांवचें. तोंडांतले घावे पेकून येवपाक मजत जाता. बायलांच्या आंगार धवें वा तांबडें चड प्रमाणांत वचप, तशेंच गर्भायाक सूज आयल्यार जि-याचो चूर्ण गरम उदका वांगडा घेवचो. आमच्या घरांत जिरें हें चड करून आसताच. तशेंच तें बाजारांतूय सहजतायेन मेळटा.ह्या जिरयाचो वापर आमच्यांनी वयर सांगिल्ल्या दुयेंसां खातीर करूं येता.
हेर माहिती.
कूळ : Umbelliferea
लॅटीन नांव : Cuminum Cyminum linn
१५वो गोवा युवा महोत्सव (३०, ३१ जानेवारी २०१०)

१५वो गोवा युवा महोत्सव( ३०,३१ जानेवारी २०१०) १५वो गोवा युवा महोत्सव ३० आनी ३१ जानेवारी २०१० ह्या दिसा छ्त्रपती शिवाजी मैदान,दिवचले जालो. गोंय राज्याचे मानादीक मुख्यमंत्री श्री. दिगंबर कामतीन पण्ट्यो पेटोवन १५ युवा महोत्सवाचे उक्तावण केलें.
ह्या महोत्सवाच्या समारोप सुवाळ्याक मानाचे सोयरे म्हूण विवेक ऑबेरोय हाजीर आशिल्ले.शेकड्यांनी लोक ह्या युवा महोत्सवांत वांटेकार जाल्ले. रांगोळी,प्रस्नमाची, मुस्तायकी, नाच नाच नाचुया,मोनेळ, लोकमांड,कोंकणी पॉप, आदी अश्यो साबार सर्ती आशिल्ल्यो. ह्या महोत्सवांत सगळ्यांत चड इनामां मेळोवन युवा द गोवा हो पंगड जैतीवंत थारलो.
ह्या युवा महोत्सवा निमतान काडिल्ल्या यादस्तीकेचें नांव भतग्राम आसलें. ह्या महोत्सवाचे कार्याध्यक्ष म्हूण सुरज कोमरपंत हांणी जापसालकी सांबाळ्ळी.
अखिल भारतीय कोंकणी परिशद आनी अधिवेशना

अखिल भारतीय कोंकणी परिशद ची स्थापणूक 8 जुलय 1939 वर्सा कारवार-कर्जानाटक हांगा जाली.माधव मंजुनाथ शानभाग हो ताचो स्थापणूकदार आशिल्लो.
Balchão

 &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;193167&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2021-02-18T06:57:19Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;ಮಲ್ನಾಡಾಚ್ ಕೊಂಕ್ಣೊ&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;/* Sondorb */Added वर्ग:Romi panam, category and blank line cleanup using &lt;/comment&gt;
 &lt;origin&gt;199081&lt;/origin&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Balchanvank  "ek tikhot Goencho (Bharotachea ostompt doreadeger) prat" koso vornnon kela zo ek lonnchea sarko zavn asa". To Goeantlea jevnnam khannacho ek tikhot doreantlea jevnnacho vo masacho prat zavn asa.
Jinos.
Balchanv ek randpachi pod’dhot, zo nustem, sungttam, vo dukrachem mas, eka mosaleant ani pormollttolea tomatanchea ani mirsanganchea sosant korpant ieta. To ek lonnchea sarko asa ani to zaiteach adim portun gorom kornastana korunk zata.
Paromporik balchanvant ek kharea sungttancho kholl vaportat zaka Konknnint "gallmo" mhonnttat,
Tachea jinosant sungttam, tel, barik katorlolo piav, tomatam, losunnacho kholl vo lovongam, aleacho kholl vo alem, sukeo tambddeo mirsango, jirem, sansvam, tikhi, lovongam, sakhor, vinagr ani mitth hancho aspav asta.
Toiari.
Toiar korpachi pod’dhotichem vornnon sangta ki poilim sungttam nitoll korunk zai tanchem sut kaddlea uprant, mitth lavun eka vhodd aidonant kuxik dovrunk zai. Tambddeo mursango, jirem, sansvam, lovongam ani tikhi eka sukhea toveacher pormoll iesor bhazunk za.i Uprant tem thondd zavnk dovrunk zai. Alem, lossunn ani bhazlolo mosalo pittho vinagrin mellovn tacho kholl korunk zai. Tel gorom korun, sungttam tantunt misoll korunk zai ani firovn datt zaisor bhazunk zai. Magir, toveacher piav bhazunk zai. Piav puddi rongacho zatoch, tomatam ghalunk zai ani mov zaisor bhazunk zai. Mosalea-vinagricho kholl tantunt sakhre ani mittha sangata ghalunk zai, Hea uprant tel, mosaleantlean bhair soro poriant bhazunk zai, sungttam ghalun hem sogllem 2-3 minut randunk zai.
Balchanv chodd korun gorom, sadea ukddea xitant vaporpant ieta. To frijint dovorpak zai ani chodd kallant frijint dovrunk zata.
Itihas.
Bharotant Katolk Purtugezamni tanchea vosahot korpant ailolea vellar, Balchanvachi, vollokh divpant aili.
Katolk kuttumbam ghoddiek narlachi vinagr  tachea amsannik lagun vaportat, ani Hindu kuttumbam ghoddiek usachea kanddiechi vinagr  matxe unnem amsannik vaportat. Atam  dhovi vinagr vo malt vinagr vaporpant ieta.
तिक्कन्न

तिक्कन्न (जल्मःइ.स.सु .1220; मरणःइ.स.सु.1290). नामनेचो तेलुगू कवी.तो गौतमगोत्री आनी आपस्तंबसुत्री ब्राह्मण आशिल्लो.व्युत्पन्न पंडीत आनी कवी म्हणून ताच्या घराण्याची नामना आशिल्ली..ताचे आवयचें नांव अन्नांबा आनी बापायचें नांव कोमन्न..तिक्कन संस्कृत आनी तेलुगू भाशांचो पंडीत आशिल्लोच ते भायर विनयी, न्यायी चारित्र्यवान म्हणून ताची नामना आशिल्ली.नेळ्ळूरा लागसार आशिल्ल्या हरिहरनाथांच्या देवळाकडेन तो रावतालो.
नेळ्ळूरचो राजा मनुमसिध्दी हाचेकडेन ताचो संबंद आयलो.ताची सुमाराभायली प्रतिभा आनी असामान्य बुध्दिमत्ता पळोवन ताणें ताका आलाशिरो दिलो.ताचे राज्यसभेंत तो मंत्री,सेनापती आनी राजकवी ह्या तीन पदांचेर आशिल्लो.एक फावटीं नेळ्ळ्राचेर संकश्ट आयिल्लें आसताना ताणें वरंगळच्या काकतीय नृपती गणपतिदेव हाका आपलें काव्य गावन दाखोवन आपल्या आश्रयदात्याचेर आयिल्ल्या संकश्टापसून सोडोवपाक सैनिकी पालव मेळयलो.ताणें एक फावट सोमयाग केल्लो देखून ताका तिक्कन्न सोमयाजी म्हणुनूय वळखताले.एक फावट हनुमकोंडा गांवांत गणपती काकतीय हाच्या फुडारपणाखाल एक वादसभा भरिल्ली..तिक्कन्नान हे सभेंत वांटो घेवन जैन आनी बौध्द पंडितांक हारयले आनी वैदिक धर्माचें व्हडपण सिध्द करुन दाखयलें.
निर्वचनोत्तर रामायण ‘ ही ताची पयली रचना. सचनेंतल्या ‘ सीताचरित्र ह्या भागांत ताच्या असामान्य कवित्वाचीं मुळां स्पश्ट दिसतात.हो ग्रंथ ताणें रामायणाच्या उत्तरकांडाचेर आदारुन बरयला.उत्तराकांडाचेर तेलुगूंत रचना कपी तिक्कन्न हो पयलो कवी.ताणें हो ग्रंथ मनुमसिध्दीक ओंपला.‘ आंध्र महाभारत ‘‘ ह्या नांवान बरयल्ली महाभारताचीं निमाणीं पदरां वर्सां हीच ताची मुखेल आनी म्हत्वाची रचना.तिक्कना आदीं म्हाकवी नन्नय्याचें अपूर्ण महाभारत पुराय केलें.हे रचनेंतलीं पदरां पर्वां ताणें बरयल्यान त्या ग्रंथाचें पुराय श्रेय ताकाच मेळ्ळें.देखुनूच ताका आंध्रव्यास म्हण्टात.तशेंच ताका कविब्रह्म आनी उभयकविमित्र अशींय नांवां ताका आसात.
तक्कन्नाचें आंध्रमहाभारत म्हळायार व्यासाच्या महाभारताचो फक्त तेलुगू अणकार न्हय.हे रचनेंत ताची स्वाताची खाशेली अशी प्रतिभा पावला कणकणीं दिसता,ताणें आपलें रचनेंत चड करुन देशी छंदाचोच उपेग केला.मूळ ग्रंथांतली सामान्य उपाख्यानां ताणें घेवंक ना,पूण वेदांताचें विवेचन मात संक्षेपान केलां.द्रोणाचें पांडवप्रेम,कर्णाची राजभक्ती,शकुनीचें धूर्तपण,अर्जुनाचो पराक्रम.अभिमन्यूचो व्यूहभेद आदी भाग उल्लेख करपासारके आसात.मंत्रीपदाचे आनी शिश्टायेचे अणभव आशिल्ल्यान कृष्णाचें वर्णन ताणें प्रभावीकपणान केलां.जायतेकडेन मूळ ग्रंथापरसूय 
ताची रचना आशिल्ल्यान तिक्कन्नाच्या महाभारताक तेलुगू साहित्यांत स्थान मेळ्ळां.रचनेंतलें नाटय,मानवी सभ्य गिन्यान आनी भाशेंवयलें असामान्य प्रभुत्व हे तीन विशेश गूण ताच्यामहाभारतांत दिसतात.
निर्वचनानोत्तर रामायण’आनी आंध्रमहाभारत हांचेभायर कविसार्वभौम छंद वाकविवाग्बंध,विजयसेन आनी कृष्णशतक ह्या ग्रंथांची रचना ताणें केली.तिक्कन्नाच्या महाभारताचेरय ताचीं हातबरपां,भाश्यां,विवरणां आदी भरपूर साहित्य उपलब्ध आसा,के.व्ही..रामकोटीशास्त्री,बी.लक्ष्मीनारयणराव सी.वीरभद्रराव आनी के.व्यासमूर्तीप्रभूतींचे तिक्कन्नावयले अभ्यासपूर्ण ग्रंथ उल्लेख करपासारके आसात.तिक्कन्नाच्या काळांतल्या आनी ताचे उपरांतच्या कवींचेर तिक्कन्नाचो खूबुच प्रभाव पडिल्लो दिसता..नन्नय्याचें अपूर्ण वनपर्व तिक्कन्ना उपरांत सुमार शंबर वर्सांनी एर्राप्रगडान पुराय केलें.सुमार तीन वर्सांच्या काळांत आंध्रमहाभारत ग्रंथ तीन महाकवींचो हातभार लागून पुराय जालें..पूण तातूंतलो चडांत चड वांटो तिक्लन्नाचो आसा.
म्युजियम ऑफ गोवा (गोंयचो संग्राहलय)

म्युजियम ऑफ गोवा (मोग) म्हणचे गोंयचो संग्राहलय, एक खाजगी मालकेचो समकालीन कलेची आगाशी आसा जी भारताच्या गोंयच्या पिलेर्न उध्योगीक वसाहतिंत कालांगूत लागसर आसा. तिची कायमची पुंजी अशें ना.[1] 1,500 चौरास मेत्र (16,000 चौ.फू) जाग्यार आसून,[1][2]तो भारतांतली व्हडांत व्हड खाजगी कलेचो जागो जावन आसा.[3] तिची स्थापणी गोंयकार कलाकार सुबोध केरकार हाणें केल्या.
आगाशी प्रयोगाच्या दाखवणेच्या येवजण्यांक उत्तेजन दिता[फोडनिशी जाय].
इतिहास.
तीन माळ्यांचे आगाशिची इमारत डीन डी क्रुज हाणें आंखल्या आनी ती 2015 वर्सा पूर्ण जाल्या जंय केरकाराची आदली चित्रसाळ आशिल्ली[1][2] एक कांतयलेली बाग त्या जाग्यार आसा.[4] मोग, संग्राहलयाचें संक्षेपीत नांव, एक कोंकणी उतर म्हणचे मोग जावन आसा ".
आगाशेची उदतावणी 6 नवेंबर 2015 एक 'गपालापटनम' नांवांचें प्रदर्शन जावन जाली, जो वावर गोंयच्या इतिहासाच्या विशया वयर 20 भारती कलाकारांनी केला – जातूंत केरकाराचो समावेश आसा –[2][6] मोग हाचीं आमंत्रणा शारांतल्या शाळांक आनी कॉलेजींक पाठवपांत आयिल्ली.
डच्च कलाकार कारीन वान देर मोलन हाचो वावर मांयड बब्ल्स  मोग हातूंत दाखवपांत आयिल्लो.
एडवर्ड मिल्स पर्सेल

एडवर्ड मिल्स पर्सेल
एडवर्ड मिल्स पर्सेल हो अमेरोका भौतीकशास्त्रज्ञ 1933त परड्यू विद्दापिठाची विधुत् अभियांत्रीकीची बी.एस ही पदवी मेळयतकूच ताका एक वर्स जर्मनीत कार्लझ्त्रेए नगरांतअंतरराश्ट्रय विद्दार्थी विनिमय येवजणेखाला शिकपाची संद मेळ्ळी. ते उपरांत ताणें हार्वर्ड विद्दापिठाच्यो एम. एम (1935) आनी पी. एच. डी. (1938) ह्यो पदव्यो घेतल्यो. दोन वर्सा हार्वर्ड विद्दापिठांत भौतिकशास्त्राचो र्निदेशक म्हणून ताणेँ काम केलें. ते उपरांत 1941-45 ह्या काळांत मॅसॅच्युसॅट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टॅक्नोलॉजीच्या रेडिएशन लॅबोरेटरींत नवें सूश्र्म तरंग तंत्रआनी नवी कंप्रता पट्ट हांच्या लस्करी कामाखातीर रडाराची उदरगत करपा नदरेन अभ्यास करपाखातीर स्थापन जाल्ल्या शास्ज्त्रज्ञांच्या गटाचो तो मुखेल आशिल्लो.
1946त तो हार्वर्ड विद्दापिठांत सहाय्यक प्राध्यापक आनी 1949 प्राध्यापक जालो. ते उपरांत 1958-60 ह्या काळांत तो विज्ञानाचो डॉनर प्रध्यापक आशिल्लो आनी 1960त गेरअर्ड गेड विद्दापिठांत प्राध्यापकपदाचेर ताची नेमणूक जाली. चुंबक श्रेत्रांत घुंवत आशिल्ल्या आणवीय कणांचे कंप्रतेकडेन अनुस्पंदन मेळोवपाखातीर रेडिओ-क्रप्रता(30 किलोहट्र्झ-300 मॅगाहटर्झ) आनी सूश्रीम तरंग (300 मॅगाहटर्झ-3,00,000मॅगाहट्र्झ) आंदोलनाचो पर्सल आनी ताच्या वागड्यांनी उपेग केलो. ही पद्दत ह्या नांवान वळखतात. 1946त पर्सेल आनी ताच्या वांगड्यांनी मेणांतल्या प्रोटोनाक लागून जावपी अणुकेंद्रीय चुंबकिय अनुस्पंदनाचो सोद लायलि. त्याच सुमाराक फिलिक्स ब्लॉक आनी ताच्या वांगड्यांनी स्टॅनफर्डाक उदकांतल्या प्रोटोनाच्या सोद लायलो.
ह्या मोलादीक वावराखातीर पर्सेल आनी ब्लॉक हांकां 1952 वर्साचो भौतीकशास्त्राखातीर आशिल्लो नोबॅल पुरस्कार वांटून मेळ्ळो. ह्या सोदाक लागून अणुकेंद्रीय परिबलां, द्रव आनी घन पदार्थातले रसायनीक बंध आनी आणवीय बंधन हांचेविशी म्हत्वाची म्हायती उपलब्ध जावन चुंबकीयअनुस्पंदन वर्णपटविज्ञानाचें नवें संशोधन श्रेत्र निर्माण जालें.
पांडुरंग दामोदर गुणे

पांडुरंग दामोदर गुणे हो एक प्राचयविध्यासंशाधक, भाशाशास्त्रज्ञ आनी साहित्य समिक्षक.
जल्म.
गुणे हांचो जल्म अहमदनगर जिल्ल्यांतल्या राहुरीक जालो.
शिक्षण.
तांचें मुळावें आनी माध्यमीक शिक्षण अहमदनगरांत जालें तर उच्च शिक्षण मुंबयच्या विल्सन कॉलेजीतल्यान जाले. मॅट्रीक परिक्षेंत दुसरी शंकरशेट शिश्यवृत्ति 1900, बिए परिक्षेंत ‘भाऊ दाजी’ पारितोषिक आनी एमएचे परिक्षेंत ‘झाला वेदान्त’ पारितोषिक तांणी मेळयलें. 1908 वर्सा गुणे पुण्याचे फर्ग्युशन कॉलजींत संस्कृताचे प्राध्यापक जाले. सरकारी शिश्यवृत्ती मेळोवन लाइपसिक (जर्मनी) विध्यापिठाची पिएचडी पदवी तांणी 1913 वर्सा मेळयली. ते विलिंग्डन काँलेज, सांगलीक संस्कृताचे प्राध्यापक म्हणून शिकयताले. भांडारकर प्राच्यविध्या संशोधन मंदिर, मुंबई विध्यापीठ, भारत इतिहास संशोधक. मंडळ, श्रीमती नाथीबाई दामोदर ठाकरसी महिला विध्यापीठ हांच्या कार्यांत ते भाग घेताले. एन इंट्रोडक्शन टू कंपँरेटिव्ह फायलॉलॉदजी (1918) हो संस्कृत, प्राकृत आनी आधुनिक देशी भास हांचो तौलनीक अभ्यास मांडपी तांचो इंग्लीश ग्रंथ खूब अभ्यासतात.
लेख.
चिं . वि . वैध्य हांचे बाराबर ‘मराठी भाषेच्या उत्पत्ती’ संबंदीं तांचो जाल्लो वाद (विविधज्ञानविस्तार, 1922; पुनर्मुद्रण 1968); तशेंच ‘मराठी भाषेचा कालनिर्णय’ आनी ‘अपभ्रंश भाषेतील वाडमय’ (भारत इतिहास संशोधक मंडळ वार्षिक वृत्त – 6 आनी 7) हे तांचे लेख भासशास्त्रीय अभ्यासांत मोलाची भर घालतात.
पारो

पारो हो एक लोणच्याचो एक प्रकार जावन आसा.पारो सुखे बांगडे वा सोल्ये(सुख्यो मोरयो)हांचो करतात.पावसाच्या तेपार नुस्ते(ताजे)मेळपाक कठीन आसता त्या खातीर पावसाचो पुरमेत म्हण सुखे बांगडे वा सोल्याचो पारो करुन दवरताली.
पारयाची सामाग्री.
२५ सुखे बांगडे व सोल्ये,
७५ कशमिरी मिरसांगो,
३ लसूणीचे पाखळे,
१ व्हड चमचो जिरें,
१०/१२ मिरया,
३ बाटल्यो विनागर,
२ इंच आले.
पारो तयार करपाची प्रक्रिया.
सुखे बांगडे वा सोलये विनागरीन दुवप आनी सुकोवप.मसालो(मिरसांगो,लसूण,जिरे,मिरयां,आले)विनागरीन वांटप.मसालो वांटला तातूंत आनी विनागर घालून मातसो पातळ करप.उपरांत विनागरीन धुले बांगडे वा सोल्ये त्या मसाल्यांत घालप.उपरांत ते भरणीत भरुन दवरप.
पारो खावप.
पारो तयार केला तो ४ सुमाना उपरांत खावपाक जाता.पारो १०-१२ म्हयने मेरेन खावपाक मेळटात.बुयांवातल्यान जाय तित बांगडे वा सोल्ये काडून ते तेलांत बाजपाचे आनी जेवणा वांगडा खावप.
काशिनाथ अच्यूत नाईक

काशिनाथ अच्यूत नाईक हो एक साहित्यकार आशिल्लो.
वाटार आनी शिक्षण.
श्री. काशिनाथ अच्यूत नाईक हे फोंडचेंभाट- वळवय, पोस्ट: सावयवेरें, फोंडें- गोंय हांगां रावपी. ताणें एम.ए, बी.एड हाचें शिक्षण घेतला.
साहित्यीक वळख.
कवी, निबंदकार आनी समिक्षक म्हूण कोंकणी साहित्याच्या मळार वावर करपी. तशेंच कोंकणी कार्यकर्तो म्हूण सातत्यान वावर करपी. अशी काशिनाथ नाईक हांची साहित्यीक वळख मेळटा.
कोंकणीतलो साहित्यीक वावर.
काशिनाथ नाईक हांचे कोंकणीतल्यान ललित लेख, कविता आनी पुस्तक परिक्षण नेमाळ्यांनी उजवाडाक आयल्यात. तांची कांय प्रकाशीत जाल्ली पुस्तकां मेळटात ती म्हणल्यार-
1.सक्षम (ललित निबंद) 2009. 
2.संस्कृतिचे महापुरुष पंडित महादेव शास्त्री जोशी- 2009.
3.संजीवाच्या काव्यांतली संवेदनशीलता (समिक्षा) 2009.
4.गाराणें (कविता संग्रह) 2012.
5.एक समृध्द लोकनाट्य रणमालें (संपादीत लेख संग्रह) 2016.
काशिनाथ नाईक हांची बालसाहित्याची पुस्तकां लेगीत प्रकाशींत केल्ली मेळटा.
हेर साहित्यीक वावर.
गोवा कोंकणी अकादेमीच्या लोकवेद संशोधनवृत्तीखाला 2006 वर्सा ‘धालो’ प्रकल्पाचे काशिनाथ नाईक हाणी सादरीकरण केल्ले मेळटा. लोककलेचो अभ्यासक म्हूण काशिनाथ नाईक हाणी साहित्यीक वावर केल्लो मेळटा. तशेंच प्रकाशनाचे वतीन उजवाडाक येवपी ‘दिशा’ मासिकाचो संपादक म्हूण वावर केल्लो मेळटा. वेग-वेगळ्या स्वलिखीत कवितांचे कवी संमेलनांक सादरीकरण केल्ले मेळटा. तशेंच ताणें जायत्या कोंकणी कार्यावळींचे सुत्रसंचालन केलां. राजभास संचालनालय पणजी गोंय हाणी चालीक लायिल्या राजभास प्रशिक्षण येवजण दिवचल म्हालाचो संयोजक म्हूण ताणी योगदान दिला. तशेंच ताणें 2007 ह्या वर्सा सृश्टी प्रकाशन हरवळे ह्या संस्थेची स्थापना केल्ली. तशेंच ते साहित्य मंथन, सत्तरी संस्थेचो स्थापक जाल्ले. काशिनाथ नाईक हे वेग- वेगळ्या संस्थांचे वांगडी आसले ह्या नात्यान ताणी कोंकणी भाशेक जायतें योगदान दिल्ले. 
म्हत्वाची इनामां.
श्री. काशिनाथ नाईक हांका कविता, निबंद, एकांकी सर्तीनी इनामां फावो जाल्ली मेळटा. तांच्या ‘संजीवाच्या काव्यांतली संवेदनशीलता’ (समिक्षा) पुस्तकाक 2010 वर्साचो स. नरसिंह दामोदर नायक साहित्य पुरस्कार फावो जाल्लो. तशेंच तांका कला अकादेमीच्या एकांकी सर्तिनी इनामां फावो जाल्ली.
अरुण सरनाईक

अरुण सरनाईक हे नाटकांत काम करपी आभिनेते आशिल्लें.
जल्म.
अरुण शंकरराव सरनाईक हाचो जल्म 04 ऑक्टोबर 1935 या दिसा जालो.
वावर.
हिंदी चित्रपट सृष्टी सारके रुबाबदार नायक अपवादानूच उदयाक आयले, असो टीकेचा सूर आयिल्लो.. ह्या टीकेचेर जाप म्हळ्यार अरूण सरनाईक. एका परिपूर्ण अभिनेत्या कडेन ज्यो कांय गजाली लागतात , त्या सगल्यांचो आसपांव सरनाईक हांच्या व्यक्तिमत्वांत पळोवपाक मेळटा. अरुण सरनाईक हाच्या घराण्यांतूच कला आशिल्ली.इचलकरंजीक एका कारखान्यांत व्यवस्थापक म्हूण कांय काळ काम पळयलें. पूण, थंय ताचो जीव लागलो ना. ह्याच वेळार मो. ग. रांगणेकर हे ‘भटाला दिली ओसरी’ हें नाटक बसयताले.ह्या नाटकांत अरुणान काम केलें. आनी ताजी कारकीर्द सुरू जाली.
तो एक सामाजीक कायकर्तोय आशिल्लो.
शिक्षण.
मुंबयच्या रुईया महाविध्यालयांतल्यान ताणे पदवी मेळयली.
छंद.
गावपाचे हे गूण अरुणाक घरांतल्यानूच मेळ्ळे. ताचे खातीर अभिनयांत नांव मेळवपा पयलीं अरुण पेटी, तबलो हातूंत मातब्बर आशिल्लो. संगीताची हीच आवड ताका कलाक्षेत्रांत उपेगाक आयली.
मरण.
‘पंढरीची वारी’ ह्या सिनेमाचें चित्रीकरण करून कोल्हापूर सावन पुण्यांत येतना ताका 21 जून 1984 ह्या दिसा ताका रस्तो अपघातांत मरण आयलें.
Mhozo Poti Bomoi Ghela - Dulpod

Mhozo Poti Bomoi Guela.
"My husband has gome to Mumbai"
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Monologue
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Ilhas, Goa, 29.05.2005.
Mhozo poti Bomoi guela,
My husband has gone to Mumbai,
Tacho usko mhaka zala,
I am worried about him,
Ani nimanne rati sopeacher boson,
On the last day, sitting on the balcony seat,
Beij(u) mhaka dila.
He had kissed me.
Chusmo/Refrain:
Poti ie, poti ie,
Come my husband, come,
Tujea gopant mhaka gue.
Take me in your arms.
Khattir eksurim hanv loutam,
I lie on the bed in loneliness,
Sopnant tujea kuxik pautam,
I am next to you in my dreams,
Ani tunch mhunnun poti unxeak rê mhojea,
And thinking it to be you, my husband,
Vengent gheun leumtam.
I embrace the pillow. (Chusmo/Refrain)
Poti gopant mhaka dori,
My husband would embrace me,
Ak´khi rat-bhor chimtte kaddi,
He would pinch me the whole night long,
Ani thambonastanam khobro sangtaloi,
And you would talk to me unceasingly,
Godd(i), godd(i), godd(i).
Sweet, sweet, sweet talk. (Chusmo/Refrain)
Kuttumb ghoddunk vell lainaka,
Do not waste time in building (Do not delay to build up) a family,
Veguim Bomoi vhor rê mhaka,
Take me soon to Mumbai,
Kalliz hem mhojem, axeta poti,
My heart is longing, my husband,
Gopant raunk tujea.
To be in your arms. (Chusmo/Refrain)
Mhojea poti-xim vetelim,
I will go to my husband,
Ak´khem voros-bhor rautelim,
I will stay with him for a year,
Ani dogaim assanv tim tegam zatokoch,
When the two of us become three,
Ghara ietelim.
I will return home . (Chusmo/Refrain)
Polleiat.
Dulpod Goenche
ऍनी बेझंट

ऍनी बेझंट ही नामनेची थिअॉसॉफिस्ट आशिल्ली.
जल्म आनी भुरगेपण.
ऍनी बेझंट हाचो जल्म 1 ऑक्टोबर 1847 हया दिसा लंङन हांगा जालो. नामनेची थिऑसॅफिस्ट आनी भारतीय राजकारण, धर्म, शिक्षण, समाजसुदारण आदी मळांचेर व्हड वावर केल्ली एक ब्रिटीश बायल. तीची आवय एमिली ही एक आयरीश आशिल्ली. ती धर्मीक, कामसू आनी मानी आशिल्ली. तिचो बापूय विल्यम वूड होय मातृवंशा कडल्यान आयरीशच आशिल्लो विव्दान, गिनयानी आनी जायत्या भाशांचो जाणकार आशिल्लो. ती पांच वर्सांची आसतना, 1852 त तिचो बापूय मेलो. 
शिक्षण.
तेन्ना तिचे आवयचे एके गिरेस्त इश्टिणीन तिका शिक्षणा खातीर आपल्यागेर दवरली. थंय तिणें तिका जर्मन , फ्रेंच आदीं भासो आनी संगीत हांचें शिक्षण दिलें. तशेंच तिचे मदीं समाजसेवेची आवड निर्माण केली. हया काळांत ती वृत्तीन धर्मीक जाली.
लग्नी जिवीत.
फुडें 1867 त रॅव्ह फ्रँक बेझंट हया क्रिस्तांव धर्मोपदेशाक कडेन तिचें लग्न जालें. तिका दिग्बी हो चलो आनी मेबॅल ही चली आशीं दोन भुरगीं जाली. ‘ नॅशनल रिफॉर्मर ‘ नेमाळ्याच्या प्रभावान ती नामनेचो नास्तीक चार्ल्स ब्रॅडलॉ (1833-91) हाच्या ‘ नॅशनल सॅक्यूलर सोसायटी ‘ त गेली (1874).
फुडें ती हे सोसायटीची उपाध्यक्षा जाली आनी सोसायटीचें मुखपत्र आशिल्लया नॅशनल रिफॉर्मराची सहसंपादिका जाली.
त्या काळांत नास्तिकता, कुटुंब येवजण, बायलांचो मतदानाचो हक्क आदींचो प्रचार केलो.
मरण.
 दि. 20 सप्टेंबर 1933 हया दिसा तिका मरन आयलें.
सुरंगा विलास मडकयकार

सुरंगा विलास मडकयकारअवर लेडी अॉफ पायटी हायस्कूल, कुळें, हांगा शिशिका म्हण नोकरी करता.
१९७३ वर्सा सावन बरोवपाक आरंभ।ल्हान नाटकुलीं तशेंच आपउलोवपां बरोवन लेखनाक सुरवात केली।सांगें आनी केपें म्हालांतल्या एकांकी सर्तिनी नाटकुल्यांक इनामां लाबल्यांत.
गालासियेकारांक पावलुचें पत्र

गालासियेकारांक पावलुचें पत्र.
Epistle to the Galatians
गालासियेकारांक पावलुचें पत्र.
गालासेइकारां धाकटे आजियेंत, कापादसिया आनी फ्रिजिया गांवां मदें, जियेतालीं. तीं विदेशियां मदलीं क्रिसतांव भावार्थी आनी ५२व्या वर्सा पावलून तांकां जेजुचेर भावार्थ दवरुंक अडललीं. तांचे मदें पावलुचो वावर एकदम फळादीक जाल्लो, ताणीं पवित्र-स्नान घेतललें आन तांचेर पवित्र आत्मो सुभामपणान देंवललो; तांचे मदें जाल्ल्या अजापां उदेशीं तांच्या काळजांनीं पवित्र आत्मो आसा म्हण ठावें जातालें.
पावलून तांकां दन पावटी भेट केली आनी, आपल्या उपदेसां आनी बुधीं वर्वीं, तांकां भावार्थांत थीर केल्लीं. पूण, ताचे दुस्रे भंवडे उपरांत, थडे जुदेव शासत्री तांकां, निग्तिंच क्रिसतांव जाल्ल्यांक, पावलून शिकवण दिल्ली तिचे प्रस वेगळी आनी विरूध शिकवण दितात म्हण कणाकणाच्या पत्रा वो खेरीत निरपा वर्वीं ताका खबर पावली. आनी विरूध शिकवण म्हळ्यार ही : क्रिसती भावार्थ धरल्या उपरांत-ऊय, प्रमाणिकपण आनी तारण मेळतलें जाल्यार, सुनत करुंकूच जाय आनी मयजेसान दिल्ल्यो चालिरिती सांबाळुंकूच जाय. त्या भायर, पावलूक देवान खेरीत वावर दीवंक ना म्हण सांगून, हे खटे शासत्री ताचो अधिकार काडून उडवंक सदताले.
एफेजांत आसताना ही खबर पावलुच्या कानार पडली; पूण ह्या आपल्या नव्या क्रिसतांवांक आपूण भेट दीवंक पावना म्हणून, हे गंभीर परिस्थितीक फुडो करुंक पावलून हें पत्र बरयलें. ह्या पत्रांत तो आपलीच आनी आपले शिकवणेची राखण कर्ता. आपलो अधिकार देवान दिल्लो अधिकार आनी आपणें दिल्ली शिकवण खरी म्हण तो नेटान सांग्ता. तारण मयजेसाचे समुर्ती वर्वीं न्हय, पूण खुर्सार मरून पुनर्जिवंत जाल्ल्या जेजू क्रिसताचेर भावार्थ दवरून मेळता म्हण तो दाखयता.
ह्या पत्राची मानडावळ अशी.
प्रसतावना : १ : १-१०
पावलुचो धरंदुताचो अधिकार : १ : ११- २: २१
देवाचे दय्याळाय्ेचें शुभवर्तमान : ३ : १-४ : ३१
क्रिसती स्वंतंत्राय आनी जबाब्दारी : ५ : १-६ : १०
संपादणी : ६ : ११-१८
पळेइयात.
Epistle_to_the_Galatians