anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
३रो गोवा युवा महोत्सव (२०, २१ जानेवारी १९९८)

३रो गोवा युवा महोत्सव(२०,२१ जानेवारी १९९८) तिसरो गोवा युवा महोत्सव १९९८ वर्सा लॉयला मैदान,मडगंवां जालो. मंगळूरचे नामनेचे संगीतकार श्री. एरीक ओझारियो हांणी दिवली पेटोवन उक्तावण केले. हो युवा महॊत्सव दोन दीस २० आनी २१ जानेवारी १९९८ आयोजित केल्लो. ह्या युवा महोत्सवाक हजारांनी लोक आयिल्ले.
वेगवेगळ्यो सर्ती ह्या युवा महोत्सवाक आयोजीत केल्ल्यो. देखीक मेकळे मळब, चौरंग, टिवल्यॊ बावल्यो,आयलें तशें गायलें,संगीत फ़टाफ़ट, उमाळे, राटावळी, रांगोळी, बोंदेरां, थोडें आमचें थोडे तुमचें,फ़ोडणां, प्रश्नमाची,उक्ती माची, मुलाखत,अभिरुप न्यायालय,रस्तो नाट्य आनी प्रदर्शन आसले.
ह्या युवा महोत्सवांत चड इनामां जोदून पयली सुवात मेळोवपी काणकोणची तंरंगा हो पंगड थारलो.ह्या पंगडान फ़ाटलीं तीन वर्सा हो मान मेळयल्लो.तांकां युवा महोत्सवाची आकर्शक असो कलंड मुखेल सोयरे मिलिंद गुणाजी हांचे हस्तुकी भेटयलो. सावर्डे कुडचडेच्या शणै गोंयबाब हे संस्थेक दुसरें इनाम मेळ्ळे. कार्याध्यक्ष म्हूण सुशांत कुंकळकार हांणी जापसालकी सांबाळ्ळी.
लोलयेंकार, गंगाधर दत्ता

लोलयेंकार, गंगाधर दत्ता : (जल्म : २६ ऑक्टोबर १९३६, लोलयें, काणकोण).
सुटकेझुजारी. ताणें एस.एस.सी. मेरेन शिक्षण घेतलें. १७ सप्टेंबर १९५५ ह्या दिसा लक्ष्मी पैंगीणकार आनी सुर्यकांती फळ हांचे वांगडा ताणें मडगांवांत सत्याग्रह करपाचें थारायलें. १६ तारखेक तो पैंगीणच्यान भायर सरलो, पूण मडगांव पावतकच पुलिसांनी ताका दुबावानच अटक केली आनी १ वर्स बंदखणीची ख्यास्त दिली. जानेवारी १९५६त गोवा लिबरेशन आर्मीचो कार्यकर्तो विठ्ठल लोलयेंकार हाच्या मार्गदर्शनाखाल ताणें पैंगीण पुलाचेर स्फोट घडोवन हाडपाक वांटो घेतिल्लो. उपरांत पुलिसांची अटक चुकोवपाक तो आंगडी मार्गान मुंबय गेलो. भारत सरकारान तामपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
कोंकणी विश्वकोश खंड ४&lt;/ref&gt;
आनतोनियो डिसौझा

आनतोनियो डिसौझा हो एक तियात्र कलाकार.
जल्म.
आनतोनियो जुझे डिसौझाहो फ्रानसिस्को डि.सोजा आनी फेलिसीया डायस मानदोलिन हाचो चलो . 9 फरवरी 1950 मुंबईन ताचो जल्म जालो. आंतोनियो जोस डिसोझा हो चड व्हडलो फामाद तियात्र कलाकार आनी ताका जिम्मि बोसआनी जो दी कावेलोसींह्या नांवान तियात्र माचयेर वळखताली.
दाकलेपणान सावन तांका गावपाची आनी नाटकान काम करपाची आसली.तो फ्कत 10 वर्सोचो आसलो ताणेन पयलो तियात्रान माचयेर भाग घेतलो आपल्या स्वताच्या गावान तांचेकडेन मजबूत आवाज आसा. ताका लोकानी खूब शाबासकी दिल्ल्या.
वावर.
ताचो एकटीग पळोवन आनी गायन इतलो फामाद जालो ताका सगळ्या फेस्ताक तियात्राक आपोवपाक लागले ताच्या गावांत आनी भोवतणी गावात फातोड्डे चांदोर आनी सांगेम आनी जायतो जाग्यार जोव खंय खय वचून आपले गायनाचे भाग इतले बरे तरेन नावं आपणून घेतले.
ताका लोकानी खूब बरे तरेन ताचे अभिनंदन केले. एक कार्यक्रम आसलो तेन्ना ताच्या गावातलो मेनुयाल पेरेरान ताका एक टायल दिलो 'जोव दी कावेलोजिम. तेन्ना सान तो व्हडलो आनी फामाद त्या नावान जालो.
ताच्या वेळार 'जोमनीवयलो खेळ ' हो इंतरूज कारनिवल फामाद आनी हो खेळ मेसत्री कासमीरो ताणेन आपल्या खेळान घेतलो 'सुवरनाचेम झाड'
हाच्या उपरांत तो एक फामाद आनी व्हडलो मनीस जालो खेल अरेना आनी दुसरे आवाज.
जोव दी कावेलोजीम ताचो पयलो ब्रेक्र मेळ्ळो. तांचो प्रोफेशनल स्टेज 1975 ह्या वर्सा. ताका नोन स्टोप उतमान डायरेकटरान आपल्या ड्रामान एक्ट करपाक सांगले . मागीर ताका ओफर मेळपाक लागल्यो पेटरीक डूआरदोस " निराकशी" 'फेमलीक वळखना' 'ओस्तोरी' देव बोरोम कोरु' लोक किते म्हूणटोलो' वारे आनी 'ते कोशे मेले'. हे टायमार तो खुब फामाद जालो आनी सगळे व्हड आरटीस्ट ताका अभिमान दिवपाक लागले. ताणे 12 वेळ चडान चड परफौमंस पेट्रोक 'दुवारडो' आनी 'देव बोरे करु.
ताका लागून जोव दी कावेलेजिम ताणे जायतो तियात्रान काम केला 'ताबडी माती बरयला 'सूकुरीना' इंडियेची मेम ,'आदार' मिगुयेल दि बोनायलिम 'नवरो' हाच्या बरोबर नाटक आनी तियात्र आनी दुसरो डायरेक्टर . जोव आपणेनूच तियात्र बरयलो आपलो स्वताचो तियात्र 'विज' 'चूक कोणाची' 'म्हजो पुत' गरामेम' आदि हे करुन ताणेन तियात्रान जोव आपले बायले बरोबर रुफिना आल इंडिया रेडियोचेर गायन केला
पुरस्कार.
ताका पुरस्कार कला अकादमी गोवा हातूंत तियात्रान सहभाग फावो जालो आनी सगळेकडेन फामाद आनी पुरस्कार मेळपाक लागले.
Goa Football Association

Goa Football Association (GFA) Gõyant futbolache rajkarn choloita. GFA dor vorsak Goa Professional League spordha ghoddun hadta. GFA 1959 vorsan sthapit zal'lem.
Judit achem Pustok

Judit achem Pustok.
Book of Judith
Hea pustokant Sorvesporachi venchun kaddloli porza, dusmanacher zoit melloita ti khobor sanglea. Hem zoit mellounk eke ostorecho hat asa. Hea lhan oxea Judev raxttracher, Holofernesachi podvedar
Fouz hol’lo korta. Tancho haves mhollear ak’kho sonvsar Nebukadnezzarachea paiam-xim dovrunk ani sogllea dusrea dhormancho bhosm korun Nebukadnezzarak dev koso korop aslo. Bethuliak veddho ghalun Judevank bhitor dovortat. Udkachi purvonn bond kortat ani te apnnank dusmanache svadim korunk toiar zatat. Oxea velar Judit nanvanchi tornne piraiechi sobit-sundor rupachi, dev bhirantin jietoli ani huxar vidva ieta. Ti apleach lokancho atmvisvas jikhun gheta ani tea uprant Assirieche foujek-ui aple vatten haddta. Xarantlea vhoddlea-vhoddlea mon’xank Devacher bhavarth na mhonn ti tankam uzravun kaddta. Magir ti Magnnem korta ani vidveponnanchi angvostram maddun, sonni-sutachim angvostram bhesta ani Holofernesak mellunk veta. Taka ti samko bhuloita. Ani, ti soro pieun sust nhidlolea Holofernesachi tokli katorta. Hem polleun, Assiriekar bhieun dhanvunk lagtat ani Judev lok tombu thoinch sanddun vetat. Lok Juditachi vakhann’nni kortat ani Jerusaleak vochun Devak dhin’vastat.
Juditachem Pustok, itihas ani bugol zobor-xem monant dovrina-oxem dista. Hea pustokant amkam mellta ki Nebukadnezzar Nineveh-chea vhoddlea xarant Assirie voir razvott choloitalo mhonn. Punn khorem mhollear Nebukadnezzar raza Babilonie voir razvott choloitalo. Ani Nabopolassar tachea bapain Nineveh xaracho bhosm kelolo. Oxem astanam-I Sirus raza khal pordesant thaun portun ailoli khobor ghoddon ailea koxi dakhoilea Polle Jud. 4/3; 5/19. Tea bhair zorui Holofernes ani Bagoas – him Persiechim nanvam, torui Grik chaliritinchi khobor kel’li melta. Polle Jud 3/7-8; 15/13. Itlench nhoi, Holofernesache foujen dhorloli vat bugol-a pormannem koxich zaunk zaina. Hem sogllem amkam dakhoita ki Pustokacho boroinnar amka itihas vo bugol xikounk sodina. Pustokacho sondex zanno zaunk ani tantli xikovnn amkam kaddun gheunk, hem zaun asa amkam chodd gorjechem.
Polleiat.
Book_of_Judith
Books_of_the_Bible
Bible
Prince Jacob

Prince Jacob, zolmol'lo Miguel Jacob Carmo Luis Fernandes, ek famad tiatrist ani gaupi. Taka "King of Comedy" mhontat. To ganvan Raicho.
Polleiat.
Prince_Jacob
https://web.archive.org/web/20160303201822/http://www.goenkar.in/magazine/JUN2013/index.html#page/38
लाड, समशेर जंगबहाद्दर (लखबादादा)

(जल्म : ? पार्से पेडणे; मरण: २६ जानेवारी १८०३ मेवड).
लखबादादाचें शिक्षण घरचे घराच जालें. मराठीवांगडा संस्कृताचेंय शिक्षण ताणें पुराय केलें. ताच्या घरांत पोथी वाचपाची पद्दत आशिल्ली. रामायण - महाभारतांतल्यो कथा आनी तातुंतलीं झुजाचीं वर्णनां आयकुन तो प्रभावीत जातालो. आपणेय असोच पराक्रम करचो अशें ताका दिसतालें. गोंयांत ताची इत्सा पुराय जावप शक्य नाशिल्ले. उत्तर हिंदुस्थानांत लाड घराण्यांतले बरेचशे जाण लश्करांत आशिल्ले. देखून ताणें थंय वचपाचो निर्णय घेतलो. अखेरेख एक दीस तो घरांतल्यान भायर सरलो आनी सरळ उज्जैनाक गेलो. थंय महादजी शिंद्देचो एक सरदार बाळोबा तात्या पागनीस हाचेकडेन तो कारकून म्हणून रावलो आनी कारकुनी करता आसतनाच ताणें लश्करी शिक्षण घेतलें.
लखबादादाच्या कामाचेर पागनीच खोशी आसतालो. एक दीस शिंद्यान बडटी दिवन ताका दुसरेकडेन धाडटालो. तेन्ना बाळोबा तात्यान पागनिशीच्या कामाखातीर लखबादादाची शिफारस केली आनी शिंदे सरकारान ताका पागनिशी दिली.
पागनीस आसतना लखबादादान बरें काम केलें. शिंद्याच्यो ७२ पागो ताणें नव्योताल्ल केल्यो. ताणें जें लश्करी शिक्षण घेतिल्लें ताचो ताका ह्या कामाक बरोच उपेग जालो. ताचे उपरांत शिंदे सरकारान ताका सरदारकी दिली आनी तोफखान्याचेर ताची नेमणुक केली. ह्या हुद्दयार आसतना लखबादादान तोफखान्याचो दर्जो वाडयलो.
इ. स. १७८४त दिल्लीचो कारभार महादजी शिंदे हाचेकडेन आयलो. तेन्ना ताणें लखबादादाक आगर्याचो सुभेदार म्हणून नेमलो. हे सुवातेर आसतना इस्मायल बेग आनी गुलाम कादीर ह्या दोन मुसलमान सरदारांनी आगर्याच्या किल्ल्याक रेवाडो मोडून उडयलो. आगर्या हो रेवाडो इतिहासांत प्रसिद्द आसून लखबादादाचे त्यावेळचे हुशारकायेची तुस्त जाल्ली आसा. ताचेउपरांत ताका मेवाड प्रांताची सरसुभेदारी दिली. थंय ताणें वेवस्थीत कारभार चलयलो आनी जायत्या लडायांनी वांटो घेतलो.
रंकारांक पावलुचें पत्र

रोमकारांक पावलुचें पत्र.
Epistle to the Romans
रोमकारांक पावलुचें पत्र.
नव्या करारांतल्या पत्रां मदें पावलून रंकारांत बरयलल्या पत्राक एक मानाचो जागो फावो.
ह्या पत्रांत वेग-वेगळ्या परिस्थितिंची आनी मंशांची जी तो खबर कर्ता, ती मनांत धरून, आनी तशेंच तिस्रे धरंपर्गटणेचे भंवडेच्या शेवटाक पावलू करिंतांत आल्सो म्हण थयचीय परिस्थिती लक्षांत घेवन, हें पत्र ताणें ५७-५८व्या वर्सा बरयलें, अशें म्हणपाची खात्री जाता.
धरंपर्गटणेचो वावर कर्ताना, ह्या काळार उदेंतिवाटारांतले सगळे गांव तो भंवललो आनी असतंतेक शुभवर्तमान पर्गट करुंक सदतालो. देखून, जेरुसाल्याक भेट कर्तच, रमा शारांत मात्सो रावून, इस्पानियेक वचुंक ताणें थारायलें. हे भेटेची खबर तो ह्या पत्रांत सांग्ता आनी आपल्या निहाळांचो फळ आनी त्या काळाचे धार्मीक प्रस्न तो तांचे मुखार दवर्ता. ते प्रस्न हे: मंश'शां देवाक मानवललीं जातलीं जाल्यार भावार्थ गर्जेचो, आनी देवाक मानवललीं जावपाचे हे नवे पद्दती आनी मयजेसाचे समुर्ती मदें संबंद आसा. ह्या दन-ऊय प्रस्नांची तो बारिक्साणेन संजणी दिता.
जरूय आदीं गालासियेकारांक बरयलल्या पत्रांत ताणें ह्या प्रस्नांची थडी शिकवणी दिल्ली, तरी हे नवे शिकवणेची खबर इसकुटावन दीवंक नासली. रंकारांत आपली वळख करून दिताना, तो ह्या सेगाचो बरो फायदो काडता आनी आपली शिकवण कशली ती अदीक बार्काय्ेन सांग्ता. आनी हें तो कर्ता न्हय फकत रंकारां खातीर, पूण संवसाराभर शिंपडलल्या क्रिसतांव सभां खातीर.
ह्या पत्राची मानडावळ अशी.
प्रसतावना आनी विशय : १ : १-१७
पात्की मनशांक सडवणेची गरज : १ : १८-३:२०
देव आपणाचेर भावार्थ दवर्तल्यांक जेजुच्या मर्णा
आनी पुनर्जिवंत्पणा वर्वीं सडवण दिता : ३:२१-४:२५
जेजू क्रिसता सवें नवें जिवीत : ५: १-८:३९
देवाचे तारणीक मानडावळिंत इस्राेल-पर्जेचो जागो : ९:१-११:३६
क्रिसती जिणेची चाल : १२:१-१५:१३
संपादणी आनी खासगी नमान : १-१४-१६:२७
पळेइयात.
Epistle_to_the_Romans
१८वो गोवा युवा महोत्सव (१२, १३ जानेवारी २०१३)

१८वो गोवा युवा महोत्सव(१२, १३ जानेवारी २०१३) १८वो गोवा युवा महोत्सव १२ आनी १३ जानेवारी २०१३ सेंट
जॉझेफ़ हायस्कूल मैदान पेडणे हांगां अयोजीत केल्लो.
उक्तावण सुवाळ्याखातीर पुनम बुर्ये आनी तन्वी कामत बांबोळकार हांणी सुत्रसंचालन केलें. लोकमांड, नमन, कॉमेडी सर्कस, गीत गायतना, थोडें आमचें थोडें तुमचें, शुटिंग, वादावादी, नाच नाच नाचुया, प्रस्मानची, रांगोळी, कवन काळजांतले आदी सर्ती आयोजित केल्ल्यो.
१८व्या गोवा युवा महोत्सवाच्या यादस्तीकाचे नांव पुनव आशिल्लें. ह्या युवा महोत्सवांत युव संजिवनी पंगड जैतीवंत थारलो. ह्या १८व्या गोवा युवा महोत्सवाक शिरीश नायक हांणी कार्याध्यक्ष म्हुण जापसालदारकी सांबाळ्ळी.
श्रीरंग नार्वेकर

श्रीरंग नार्वेकर हो एक तियात्रिस.
वावर.
श्रीरंग पांडुरंग नार्वेकर ल्हान पणापासून मराठीनाटकांत अभीनय करतालो. गोयचे मराठी रंगमंचेक ताची वर्गणी खूब व्हडली आसा. श्रीरंग खूब कश्ट करून कोंकणी नाटकाचो बंदोबस्त करतालो, जेन्ना रंगमंचर नाटका करपाक रंगमांची नासली हाचे खातीर ताका गोंय तीयात्र अकदमी कडसून मान म्हणून ‘लाईफ कोन्टिबुशन टू तीयात्र’ पुरस्कार फावो जालो. कोंकणी रंगमंचीर श्रीरंग नार्वेकर नाटकांत भाग घेतिल्लो. त्या नाटकांचे नांव ‘ताची कोरामोत.’ हे नाटक पूंडलीक नारायण दांडे हाणी बरयल्ले. गोंय स्वातंत्र जाले उपरांत, चडशे मुंबईतलें नाटक रंगमेळ समाशेक्ष करून तीयात्राचे रंगमेळ गोयांत येवन नाटक करपाक लागले. पयली माचयेर खेळ करपाची क्रुती श्रेष्ठ आडखळ आशिल्ली कारण गोयांत नाटक घर मांडपाचे नासले. श्रीरंग नार्वेकर स्वता एक कलाकार आशिल्लो. ताका अशे सादले की बार्देस आनी तीसवाडींतले लोकांक प्रत्यक्ष पळोवपाक मेळपाक जाय जे प्रयोग मुंबईतल्यान येतात. देखून ज्याचे ताचे नगरपालीकेंतल्यान परवांगी घेवन ताणे मापुसा आनी पणजींत तातपुरते माटोव घातलो. मापुसामाटोवांक श्री. शांतादुर्गा नाट्य ग्रिह अशे नांव दिले आनी पणजी माटवाक श्री. माहालक्ष्मी नाट्य ग्रिहअशे नांव दिले. ताणे हजारानी तियात्र त्या माटवांत रचले. त्या माटवांक लोक नार्वेकराचो माटो अशें म्हणटाले.
अशे एक भी अणभवी तीयात्र कलाकार आशचे ना जांचे तियात्र मांचेर घालपाक नार्वेकरान मदत केली ना. जे.पी सैझालीन, ते. सी. आलवारीस, सौझा फेराव, आन्टोनी मेनडीस, आल्फ्रीड रोज, जासीन्टो वाझ, एम.बोयॅर, एरीसटाईड्स डायस, नेल्सन अफोन्सो आदी हांका नार्वेकराच्या माटवामत तीयात्र करपाची संद माचेर मेळ्ळी. 
जरी श्रीरंग नार्वेकर मराठी नाटकांत वयर सरला तरी तो कोंकणी तीयात्राचो बळीश्ट आदार जावन आसा. आनी ताणे केन्नाच मराठी नाटक कलाकार आनी तीयात्राच्या कलाकारा मदी भेद भाव करूंक ना. श्रीरंग नार्वेकराचे हे खाशेले गूण ताका खरो ‘कल्चरल एक्टिविस्ट ओफ गोवा’ अशें म्हणटात. तीयात्राचेर मांडी घालपाचे काम, ते भायर श्रीरंग नार्वेकरान कोंकणी सीनेसटान काम केले. ताचे नांव जावन आसा ‘सुखाचे सोपाण.’ तो तांतून लक्ष्मण शेट हाची भुमीका करतालो. तो उगडास उरपा सारको आशिल्लो.
श्रीरंग नार्वेकरान चडशे सगळे रचील्ले चळवळींत भाग घेतिल्लो कित्याक तर गोंय आनी गोयकारांच्या तीयात्राचे उमेदीची जतनायेक लागून. ताणें ‘ऑपीनीयन पोल’1967 वर्सा हातूंत भाग घेतील्लो. आनी गोंय वीलीनीकरण महाराष्टांत विरुध्द झुझले. परत, 1978 वर्सा, तो कोंकणी गतींत मुखेली आशिल्लो. जे कोंकणी भास गोंयचे कचेरींतली भास करपाक आसले. श्रीरंग नार्वेकर हो एक लेखकूय आशिल्लो.
पुरस्कार.
 मागीर रशीयाची भोवडी करून ताणी ‘म्हजी रशीयाची भोनडी’ हो कोंकणींत पुस्तक बरयलो जो की रोमी लिपीयेंत आशिल्लो ताका कोंकणी कला केंद्र म्हापसा कडसून लीटररी पुरस्कार फावो जाले. ताणे मराठी भाशेंत सुद्दा एक पुस्तक बरयलो. ‘रंगात रंगलो मी’ जो फामाद जाल्लो. ताचे नाटकांक खातीर योगदान हाकांच लागून ताका कल्चरल असोसियेशना कडसून खूबशे पुरस्कार फावो जाले.
देगण

देगण ही दोन दोंगरांमदली खोल आनी अशीर अशी सुवात. चडशा देगणातल्यान उदक व्हांवता जाल्यार कांय देगणां सुकींच आसतात. फकत पावसाच्या दिसांनी तातूंतल्यान उदक व्हांवता. ऊंच दोंगरांचेर चड पावस पडलो म्हण्टकूच उदक नेटान सकयल व्हांवपाक लागता. सुरवेक हे उदक ल्हान ल्हान खळांच्.ा रूपांत व्हांवपाक लागता. ह्या खळांतल्यान व्हांवपी ल्हान प्रवाह एकठांय येवन एक व्हड प्रवाह निर्माण जाता. होच प्रवाह उपरांत भूंयपृश्ठाचेर दरी निर्माण करता.
सद्या दिश्टी पडपी खोल आनी रूंद देगणां ही मुखेलपणान न्बंयेच्या झीज कार्याक लागून निर्माण जाल्ली आसात अशें भूंयशास्त्रज्ञांनी मत मांडला. न्हंयेचो उगम जाले उपरांत दोंगरी वाठारांतल्यान वाट काडीत ती सकयलेवटेन नेटान व्हांवपाक लागता. उदकाचो लोट खर आशिल्ल्यान ल्हान-व्हड फातर, रेंव आनी हेर जड वस्तू व्हांवून येतात. ह्यो जड वस्तू जमनीचेर एकसारक्यो घांसत रावतात. ही क्रिया खूप तेंप चालूच राविल्ल्यान भूंयपृश्ठाची झीज जावन न्हंयेचें देंगण तयार जाता. लोटाचो नेट चड आसल्यार तळाचें आनी आनी देगांचें एकसारकें घर्शण जायत रावता. न्हंयेच्या देगांपरस तळाचें घर्शण चड जाता. हाका लागून न्हंयो रूंदायेच्या मानान चड खोल आसतात. कांय तेंपा उपरांत न्हंयच्या पात्राक इंग्लीश 'व्ही' (v) अक्षराभाशेन आकार येता. अशीर 'व्ही' आकाराची देंगणां सादारणपणान चड पावस पडपी आनी मोव खडपां आशिल्ल्या वाठारांनी सांपडटात. न्हंयेच्यो देगो पाशाणी फातरांच्यो आसता जाल्यार तांची झीज खूब उणीं जाता. हाका लागून पात्र रूंदावपाचें कार्य चड सवकास जाता. अशा सुवातींचेर तळभागांचींच झीज जावन देंगणांच्यो देगो वण्टीभाशेन तसोच रावतात. हे सुवातेर उबें आनी अशीर अशें देगण तयार जाता. ब्रम्हपुत्रा, सतलज आनी सिंधू न्हंयांचीं उबीं देगणां हेच रितीन तयार जाल्ली आसात.
धर्तरेच्या पोटांत कांय कारणांक लागून एकसारक्यो हालचाली जायत आसतात. कांय हालचाली इतल्यो खर आसतात की हांकां लागून केन्ना केन्नाय भूंयकट्ट्याक व्बड वेर वचून देंगणां तयार जातात. पूण हीं देंगणां न्हंयेच्या देंगणांपरस खूब अशीर आनी ल्हान आसतात. कॅलिफर्नियाचें ओवेन्स देगण हे रितीन तयार जाल्लें आसा.
कांय प्रदेशांनी इंग्लीश 'यू'(U) आकारांचीं देगणां पळोवपाक मेळटात. हीं देगणां हिमन्हंयांच्या कार्याक लागून निर्माण जाल्लीं आसात. खूब उंच तेमकांचेर सांचिल्लो बर्फ तापलो म्हण्टकूच हिमन्हंयेच्या रूपान नेटान सकयल घश्टत येता. हाका लागून पात्राचो तळ आनी देगो एकसारक्यो झरत रावतात. काळाउपरांत इंग्लीश 'यू' अक्षरासारकें देगण तयार जाता.
न्हंयेचो उगम जालेउपरांत सुर्वेक ती दोंगरामदल्यान खर देंवत्यांनीं व्हांवता. ह्या वेळार देगण ल्हान आनी अशीर आसता. उपरांत ताची खोलाय आनी रूंदाय वाडत वतां. निमाणें अवस्थेंत चडश्यो न्हंयो सपाट प्रदेशांतल्यान व्हांवतात. हाका लागून न्हंयांसावन तयार जावपी देगणांचो साप्प निमाणो भाग चड रूंद पूण उथळ आसता.
बोनिफासियो डायस

बोनिफासियो डायस
17 नोव्हेंबर 1947 उसकय बार्देस हागां जालो.
ताचया आवय-बापायचें नांव एन्थोनी डायसआनी शांता डायस.
वावर.
1977 वर्सा ताणी ताचो पयलो तियात्र गुपीत मोग बरयलो आनी दिग्दर्शीत केलो. उपरांत 1979 वर्सा ताणें गुपीत चोरी होतियात्र भायर काडलो. ताणे तशी आनीक तियात्रा बरयले: संवसारकोणाक जाय, ईतल्यान रस्ते बंद, म्हजो आंकल तुजो पाय,झुलम,दोत आनी देणें साउदी अरेबीचें, तो न्हय भाव म्हजो,आदी.एम.बोयर,टोनी सेक्स, मारसेलिनो दे बेतीं,जो रोझ,एस.लेमोस,लूसीयन डायस,रोबीन वाज,रोम टोनी,एनटोनेटे मेनडेस,रेम-रोम रोड,याग चिको,विल्मिक्स शेरोन,फिलोमेना,जेसी डायस,साबिना,जोसेफीन,होरटेन्स,विलयम दे र्कुटोरीं,बेटी फन्स, बेटी आलवारीस,एनटोने.मेनडेस,मायक मेहता , सुकोरिना, रोझारिओ डायस,मीनी डाईगो,जुन्यर रोड,अनील कुमार ,फातिमा,प्रिन्स जाकोब,हमबेर्तो, मारियो मिनेझेस, जुन्यर नेलसन,क्लारा, फेल्सी, आपलोन, एनी क्रोडरोस, पिटर डी कोस्टा, डेनी बोय, बेरनारड दे आलदोना,डोल, मेक्सी पेरेरा, आदी.
हांच्यांनी बोनफासियोच्या तीयात्रांनी काम केलां.
1982 वर्सा बोनिफासियो साउदीत काम करताले,थयसून तो परत आयलो,तेन्ना तांचें लक्ष सिनेमा कडेन गेलें आनी तो आपली सवताची कोकणी सिनेमा करपाक आनी काडपाक लागलो.ताणी ताचे थोडे तियात्र सुद्दां कोंकणी सिनेमा केलीं. देखीक -जुलूम,दोत आनी देणें साउदी अरेबीचें,आदी.जूलूम हें तांचें पयलें सिनेमा .
त्या उपरांत ताणी जायतीं सिनेमा काडलीं जसी-तो न्हूय भाव म्हजो,जबाबदारी,मोरियाद,तो दीस उदेलो,आद.
पुरस्कार.
बोनिफासियोचें काम आनी देणगी खूबशया संस्थांनी वलखल्यो आनी ताचो सत्कार आनी सनमान केलो.कला गैरव दिवन गोंय सरकारान 26 जानेवारी 1993 वर्सा तेन्नाचो राज्यापाल क्षी.बानू
प्रकाश सींग हाणी तांचो सत्कार केला.
शब्द आनी अर्थ

शब्द आनी अर्थ शब्द म्हळ्यार उतर।हें उतर आकाशाचो गुण अशें न्यायशास्त्र सांगता।शब्द आनी अर्थ हांचो एकमेळ जालो म्हण्टकीच काव्याची मुळावी तयार जाली।शब्द आनी अर्थ म्हळ्यार काव्याची बुन्याद।तिच्या आदाराचेर फुडें काव्याची इमारात बांदूक येता।फक्क्त काव्याकच न्हय तर सदीच्या वेव्हारांत शब्दांची खिणाखिणाक आमकां गरज आसता।एक शब्द सम्यक् ज्ञात सम्यक प्रयुक्त स्वर्गे लोके कामधुक् भवति अशें पतंजलीन म्हळां।ताचो अर्थ समजावन घेवंक जाय।उतरांचो वापर करतना तांचो अर्थ समजून तांचो प्रयोग म्हळ्यार उपेग करुंक जाय।
मनीस जातीच्या उदरगतींत शब्दांचे खूब योगदान आसा।पुर्विल्ल्या काळा सावन मनीस जात भाशेचो उपेग करीत आयल्या,ती भास शब्दांनी घडयिल्ली आसता।भास आनी शब्द हांचो संबंध खूब लागींचो।शब्द हो भाशेचो घटक।अनेक उतरांनी घडपी वाक्य हेवूय भाशेचो घटक ।शब्दाचे मुळावे गिन्यान आमकां जाता तें कानानीं।त्या खातीर शब्द हो कानाचो विशय अशें आमी मानतात।शब्दाचो मुळावो रुपकार म्हळ्यार धव्नी।विशिश्ट तरेच्या धव्नीचीं ल्हारां आमच्या कानार मारतात आनी तांचो अर्थ आमकां संवयेन कळून येता।ल्हानपणासावन शब्द आनी अर्थ हांचें नातें आमकां आवयेच्या वा हेर लोकांच्या उलोवपांतल्यान कळून येता आनी मागीर आमी शब्दप्रभू जातात।जेन्ना लिपयेचो सोद लागलो तेन्ना हींच उतरां बरपांत येवंक लागली आनी वाक्य नदरेक दिसूंक लागलें।तोंडान उलोवपाचें उतर बरपांत आयलें आनी मागीर स्पर्शान लेगीत तें कळूंक लागलें(ब्रेल)।हांगा एक गजाल मतींत धरुंक जाय ती म्हळ्यार लिपी म्हळ्यार उतर न्हय।लिप म्हळ्यार कुरु।त्या त्या कुरवांनी उतरांची जाणविकाय जाता।देखीक-उदक अशें बरयल्या उपरांत उदक ह्या नावान खबर जाल्ल्या वस्तूची जाणविकाय जाता।ही जाणविकाय इतली संवकळ त्या उतरांची जाल्या।उदक हें उतर आनी उदक ही वस्तू हांचो संबंध आसा।ताका पदपदार्थ संबंध अशें म्हण्टात।
धव्नी, उतर, लिपी अशे तरेची शब्दांची माळ आमी पळयली।ध्वनी कशे निर्माण जातात तांच्यो सुवाती खंयच्यो हे विशीं व्याकरणात खूब भासाभास केल्या।गळ्यांतल्यान येवपी उतर कणढांय,ताळवेंतल्यान येवपी उतर तालव्य अशें उतरांचे प्रकार व्याकरणात केल्यात।.
लेवी-शास्त्र हें पुस्तक

लेवी-शास्त्र हें पुस्तक.
Leviticus
प्रस्तावना
हें पुस्तक पांच पुस्तकां (पेंटेवक), हाचो वांटो. लेवी-शास्त्र व लेवितीचुस ताचें नांव. हेबरेव भाशेन पयलीं उतरां म्हळ्यार आयरा, "आनी ताणें l"आपले".
लेवीच्या यादनिकांक तें एक सेवाधर्मिक पुस्तक कशें दिलां. सोपादपी कोण ? कितें शिकयता ? देवान विंचून काडलले परजेन अटांच मारुंक जाय म्हण हें पुस्तक शिकयता. हे नें'कायदे, रिती आनी परबो सभार शेंकड्यांनीं आखारुन आयल्यात. यादनिकी परंपरेंत ह्या पुस्तकान जल्म घेतला.
असलेच कायदे सुटकेच्या पुस्तकांत मेळतात (सुट. २५ ३१; ३५-४०). हे नेम-कायदे मयजेसाच्या काळा थावन येतात, जेदना तो परजेक अरण्यांतल्यान हाडतालो (सुट. २०/३४; लेव. १/१; लोक. १/१). देखून मयजेसाच्या अधिकारा खाल ते येतात. आदले कायदे आसात, पर्देसांत थावन येतच ह्या काळाचे. यादनिकी कायदे, दुसऱ्या मंदीराचे, लेव. १-७ अवेस्वरांनीं मेळतात. यादनिकी माखणी, नितळसाणीचे कायदे, आदल्या काळार थावन येतात, आनी "फारिकपणाचो दिस" ह्या दिसाक तयारी करतात. ग्रंथांत (लेव. १७-२६) राजकी काळाच्यो खूब रिती मेळतात. खबर पुरतेपणीं एकूणिसव्या (१९) अवेस्वरान्त मेळतात, आनी सत्ताविसाव्या (२७) अवेस्वरान्त एक आडावणी आसा, ती मंदीराक केल्ल्या देण्यांची खबर करता.
पळेयात.
Book_of_Leviticus
Books_of_the_Bible
Bible
मंगळूर

मंगळूर (कोडीयाल), हें भारतांतल्या कर्नाटक राज्यातलें एक शार.
हें शार दक्षीण कन्नड जिल्ल्याच्या कारभाराचें थळ.
तुळू, कोंकणी,कन्नड ,ब्यारी आनी मलयाळी भासो थंयचे लोक उलयतात.
मंगळूर कर्नाटकातले एक प्रमूख बंदर जावन आसा.
मंगळूरतल्यो शिक्षणसंस्थो खूब प्रसिद्ध.
Adeus Kortso Vellu Pauta - Mando

Adeus Kortso Vellu Pauta - Mando.
"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”".
Adeus Kortso Vellu Pauta
"The moment of farewell approaches"
Type: Mando
Source: Pereira, José / Martins, Micael.
Lyrics and Music: Torquato de Figueiredo (1876-1948)
Date: Composed before 1905
Musical form: Ternary
Literary form: Monologue
Translated by José Pereira ( 27.1.2015... your works live on ).
Adeus kortso vellu pauta.
The moment of farewell approaches.
Ai, mujem kallizo fapsota.
Oh, my heart suffocates!
Dispidiro korcha vella,
At the time of farewell,
O sonsar bongum maka dista.
I lose all hope in life.
Forsan adeus tuka kortam,
I force myself to utter the parting words.
Fugar zaun dukany'm y aum-um rorhtam.
Stiffled, I melt into tears.
Zaite martiry rê bogitam.
I suffer so many agonies!
Ankvarponn tukach rê bettoitam.
To you alone I dedicate my virgin life.
Sogleam' amigam' sanddunum,
You are leaving your friends behind you,
Vota tum furtunom sodunko.
And going in search of fortune.
Tuji fel'cidade tsouchako,
To see your happiness,
Utrikeany'm rabot'm mum rê y aum-um.
I wait with yearning.
Voso vos rê rorhum' naka.
Go, go dear, and do not cry.
Deu-u feliz kortol' tuka.
God will make you happy.
Polleiat.
Goemche Mandde
सोलकडी

सोलकडी भारताच्या कोंकण वाठारांतल्या जेवणांतलें एक पाचक पेय, जें शितावांगडा कालोवन खावंक जाता ("कडी") वा जेवण करून जातकच जिरवणेक पिवंक जाता. सोलकडी भिण्णाचीं सोलां आनी नाल्लाचो रोस वापरून करतात, आनी तातूंत केन्ना-केन्ना मसाले वा फोडणेचो आस्पाव आसता.
रांदपाची पद्धत.
सोलकडी करपाक उज्याचो वापर जायना. सगळ्यांत पयलीं सोलां थोडें मीठ घालून उदकांत भिजत दवरतात. मागीर नाल्लाच्या सोयेवांगडा पाचव्यो मिरसांगो वांटून मेळपी रोस गाळून सोलाच्या उदकांत एकठांय करतात. वयल्यान चिरिल्ली कोथमीर घालपाक जाता.
केन्ना-केन्नाय सोलकडी सासवां, तांबड्यो मिरसांगो आनी करबेलाचीं फोण्णां मारून वाडिल्ली दिश्टी पडटा, खास करून शितावांगडा कालोवन खावच्या वेळार. कांय प्रकारांत वाटपांत तांबड्यो मिरसांगो, लसूण, मिरयां हांचो आस्पाव आसता.
नाल्लाचो रोस घालनासताना केल्ले कडयेक फुटी कडी वा तिवळ म्हणटात. तिवळ चड करून शिवराक जेवणांत वाडटात, आनी तातूंत साखर आनी हिंगाचो उपेग जाता.
तरस

तरस मांस खावपी प्राणी. कूळ हायनिडी. हायनिडी कुळांत हायना आनी क्रोक्युटा हे दोन वंश आस्पावतात. तरसाच्यो वट्ट तीन जाती आसात-आंगार पटे आशिल्लो तरस, आनी थिपके आशिल्लो तरस. पटे आशिल्लो तरस नैर्ऋत्य आशियेंत मेळटा, जाल्यार पुडी कोरचो तरस दक्षिण आफ्रिकेंतल्या ऱ्होडेशिया आनी मोझँबिकाचे उत्तरेक मेळटा आनी थिपके आशिल्लो तरस आफ्रिकेंत सहरा रेंवटाचे दक्षिणेक मेळटा. भारतात फक्त पटे आशिल्लो तरस मेंळटा.
ताचें शास्त्रीय नांव हायना अशें आसा. ताची लांबाय सुमार 150 सेंमी. शेंपडी 46 सेंमी. उंचाय 90 सेंमी. आनी वजन सुमार 30.54 किग्रॅ आसता. भारतीय तरसाचो रंग भुरकट हळडुवो वा गोबराकोराचो आसता आनी केंस भुरभुरीत आसतात.
मानेवयले केंस लांब आनी दाट आशिल्ल्यान आयाळीभाशेन दिसतात. तोंड काळें आनी सुण्यावरीच आसता. कान सदां सरळ उबे आसतात. तोंडाचो जबडो इतलो घट आसता की वाग आनी शींव हांचे कडेन फोडूंक जायना असलीं हाडां तो सहज फोडटा. तोंड, पांय आनी नाखंटा सुण्यावरीच आसतात, पूण दांतांची बसका तरसाद माजराच्या कुळांतले मोनजातीवरी आसता. ताचें हड्डें रुंद आसून फाटीच देंवत गेल्ल्यान ताका कुबड आशिल्ल्या भाशेन दिसता. ताचे वासाची गांठ आसून तातूंतल्यान तो एके तरेचो फवारो सोडटा.
तळया लागसल्ले वा दोंगराचे खांचींत वा व्हड फातराआड तो रावता. के ह्या जनावरान केल्ल्या बिळांतय तो रावता. तो निशाचर आसून एकलो वा जो आनी कुशिल्ले प्राणी ही ताची मुखेल खावड. तो चड करुन अशक्त प्राणी मास मांस मेळना जाल्यार तो बोकड्यो मेंढरां आनी सुणी मारुन खाता. ताका कुशिल्लें मास खावपाची संवय आशिल्ल्यान ताका रानाचो आरोग्यरक्षक म्हळां. कांय तरस फिसकारतात जाल्यार कांय तरसांचो आवाज मनशाच्या हांसपा भाशेन आसता. मादी तरसाक चड करुन 2-4 पिलां जातात. पिलांच्या आंगार स्पश्ट काळे पटे आसतात. पूण व्हड जातकच हे पटे अस्पश्ट अशे जातात. पुडी कोराच्या तरसाचें शास्त्रीय नांव हायना. ब्रुनिया आनी थिपके शास्त्रीय नांव क्रोक्युटा क्रोक्युटा. आफ्रिकेंतलें तरस सदांच कळपान बैलासारक्या व्हड व्हड प्राण्याचेर लेगीत हल्लो करतात. शींव आनी वाघ जनावरांक, तांच्या उतारवयांत, पिडापीड करपाक लेगीत तरस फाटीं रावना. तरस फाटीं रावना.
Amkam Meuliai Beatinnim - Mando

Amkam Meuliai Beatinnim.
We have met some middle-aged spinsters
Type: Mando
Lyrics and Music: Arnaldo de Menezes (1863-1917)
Musical form: Binary
Literary form: Narrative
Translated by Alfred Noronha, Panaji, Goa,
Amkam meuliai beatinnim,
We have met some middle-aged spinsters,
Distai saibinnicheo boinnim,
They look like sisters of the Blessed Lady.
Deucharacheo sangatinnim,
They are actually companions of the devil.
Sonvsar attapila tannim.
They have the world in their web.
Estribilho /Refrain:
Vichnunche bhaxen gunno tancho,
Their character is like that of a scorpion,
Sogllo sonvsar ulttun portuncho.
To turn the world upside down.
Sarkem dakhoitai anjeanchem,
They behave like angels,
Formo gheuno deucharachem,
In the guise of a devil.
Farsanchem ulounnem mu'rê tanchem,
Their talk is so sweet,
Choleanche toklek laichako pixem.
Which even makes young men go crazy.
Kudd dilea tanni marvako,
The body has been given to a man,
Atmo dhovorla deucharako,
And the soul has been kept for a devil.
He te kumsodoriche burak,
The holes of the confessional,
Zoroitai bulichea patkako.
Are worn out for the sin of deception.
Polleiat.
Goemche Mandde
Bhov Bhagevont Mariechi Az - Gaion

Bhov Bhagevont Mariechi Az - Gaion.
Bhov Bhagevont Mariechi
"In Honour of the Most Holy Mary"
Type: Hymn
Source: Gaionacho Jhelo, 1995 edition, T-10
Lyrics: Vasco do Rego, Panaji, Ilhas, Goa
Music:
Version 1: Johnny D’Cruz, Moira, Bardez, Goa
Version 2: Alcantara Barros, Velim, Salcete, Goa
Publisher: Goychi Sevadhormik Somoti (Pastoral Institute), Old Goa, Goa 403 402
Translated by: Alfred Noronha, Pandavaddo, Chorão, Goa 403 102. August 2005
Bhov Bhagevont Mariechi
az ami porob kortanv,
We are, today, celebrating the feast of our Most Holy Mother,
mhonnun sontoxi kallzar
that´s why, with joyful hearts,
Sorvesporak vakhanntanv.
We give glory to the Almighty.
Refrain:
Amchim kallzam murgott´tat,
Our hearts rejoice,
Jivea Devak dhin´vastat.
and praise the Living God.
Nixkollonk ti sombhovli,
She was preserved in purity,
patkavinn ti jieli,
she lived without sin,
Devachea Jivan bhorli,
she was filled with the life of God,
Devachea mogan lasli.
she intensely loved God.
Bapachi Ti mogall Dhuv,
She is the loving daughter of the Father,
Povitr Atmeachi Potinn,
Spouse of the Holy Spirit,
Jezuchi oprub Avoi,
loving Mother of Jesus,
amchi Avoi-Askarinn.
she is our Mother and Protector.
Tichea mathear jhigjhigtat
mannkam motiam noketram,
Emeralds, pearls and stars sparkle on her head,
golleak har gulabancho,
a garland of flowrs on her neck,
pãiam domdom´ kon´lancho.
on her feet the perfume of aromatic flowers.
Sonvsarant lhan´vik khalti,
The humblest on this earth,
soglleam-von vorti sorgar!
the most sublime, in heaven!
Ankvar-Mai, sorga-Ranniê,
Virgin-Mother, Queen of heaven,
amkam vhor Deva mukhar!
lead us to God!
Polleiat.
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
पंडित कुमार गंधर

पंडित कूमार गंधर्
शिवपृत्र सिध्दारामय़्य़ा कोमकलीमठ हांचो जल्म बेळगांवलागच्या सुलेभावी हांगसर दि. 8 एप्रिल 1927 या दिसा जालो. पिरायेच्या पाचव्या वर्सा ताणी आपूण संगीत घेवनच जल्माक आयल्याची जाणीव बापायक करून दिली. पिरायेच्या धाव्या वर्सा कुमारजींनी पयल्या फावट माच्च्येर गायन केले. ताज्या बापायन ताका देवधर हाच्यालागी संगीत शिकपाक धडलो.पिरायेची वीस वर्सा जाल्ली तेन्ना तो त्याच गुरुकुलांत शिकोवपाक लागलो. थंयच गुरुकुलांत शिकवपी भानुमती कंस हांच्यालागी तांचे लग्न जाले. एप्रिल 1947 या वर्सा तांका टीबी जाली. वैजकांच्या सांगण्यावयल्यान ते मध्यप्रदेशांतल्या देवास हांगा रावपाक गेले. फुडली स वर्सां तें गांव शकले ना. पूण खाटीर पडल्या पडल्या ते निसर्गांतलो प्रत्तेक आवाज आयकतालो. स्वतालागी गुणगुणटालो. हातूंतल्यानूच तांका निर्गुणी भजनांची आवड लागली. फुडे जेन्ना स्ट्रेप्टोमायसिन या वखदाचो सोद लागलो, तेन्ना या वखदान पंडितजींचेर इलाज केलो. पूण तो मेरेन तांचे येक फुफ्फुस निकामी जाल्लें. पूण उमेद ना हारतां उरिल्ल्या येका फुफ्फुसाचेर ह्या गंधर्वान संगिताचो स्वर्ग उबो केलो. ताजो चलो मुकूल आनी चली कलापिनी हाणी हो फुडे चलयला. कुमार गंधर्वालो नातू भुवनेश होसुद्दा आजाभशेन शास्त्रीय गायक म्हूण नामणाय मेळयता.
विश्राम बेडकर

जल्म.
विख्यात मराठी साहित्यिक आनी चित्रपठ वेवसायीक जल्म विदर्भातल्या अमरावती ह्या शारांत.
शिक्षण.
शिक्षण अमरावती आनी नागपूरांत एमए एलएलबी मेरेन मराठी रंगमाचये वयले विख्यात नट चिंतामणराव कोल्हटकर आनी स्त्रेशठ गायक नट मास्टर दीनानाथ हांणी सुरू केल्ल्या ‘बलवंत पिक्वर्स’ हे संस्थेच्या कृण्णार्जुन युध्द ह्या चित्रपटाचे सहदिगदर्शक म्हणून बेडेकर पयलीं चलचित्र वेवसायांत आयले (1934). ताचे पयलीं मास्टर दीनानाथांच्या ‘बलवंत संगीत नाटक मंडळी’ खातीर ब्रहाकुमारी (1933) हें नाटक तांणी बरयिल्लें. ह्या नाटकांतल्या ‘मी लोपले मधुमीलनात या’ हें पद खूब लोकप्रीय थारलें 1935 वर्सा बेडेकरान कृण्णर्जुन युध्दाच्या आनी एक सहदिगदर्शक वा. ना. भट ह्याच्या सहकायान भट बेडेकर प्राडक्शन्स ही चित्रसंस्था स्थापन केली राम गणेश पडकरी आनी चि. वि. जोशी ह्यांच्या अनुक्रमान ठकीचे लग्न आनी सत्याचे प्रयोग ह्या विनोदी कथाचेर तांणी बोलपट तयार केले.
ताचे काम.
मराठी चित्रसप्टींतले तो पयलो विनोदी बोलपट. उपरांत लक्ष्मीचे खेळ हो आनीक एक विनोदी बोलपट तांणी निर्माण केलो. शेजारी ह्या गाजिल्ल्या चलवित्राची पटकथा, संवाद तांणीच बरयिल्ले. तशेंच रामशास्त्री बोलपटाचें चडशें दिगदर्शन आनी लेखनूय तांणी केलें. 1942 वर्सा ‘न्यू हंस पिक्वर्स’चो पहिला पाळणा हो झणझणीत विनोदी बोलपट तांणी दिगदर्शीत केलो. राजकमलच्या अमर भूपाळीची कथाथ तांचीच. फिल्म डिव्हिजना खातीर लोकमान्य टिळक आनी विनोबा भावे हांचे वयले अनुबोधपटूय तांणी तयार केले. चेत्रपठ माध्यमाची मार्मीक जाण तांणो बरपिल्ल्या संबादांतल्यान जाणवता।
1951 ते 1981 ह्या तीन दशकांनी तांणी दिगदर्शन केल्ल्या चित्रपटी मदी वासुदेव बळवत आनी रूस्तुम सोहराब हांचो आसपाव आसा तेन्नाच क्रांतिकारक भगर्तासग हांच वयल्या चित्रपटाचें बरेंचशें काम केले. बेडेकरांची कीर्त जायत्या अर्थीनी मराठींत अपूर्व थारिल्ल्या रणांगण (1939) हे कांदबरेचेर मुखेलपणान आसा इंगलंडच्यान परत येतना बोटीचेर कांय निर्वासीत जर्मनीयी जुदेवांचें जिवन तांकां पळोवपाक मेळ्ळें. त्या अणभवांतल्यान रणांगण कादंबरेचो जल्म जालो. कांदबरेंत आशिल्ली सुक्षीम, अभिजात कलात्मकताय, व्यक्त जाल्लो संवेदनसभाव हें सगळेंच मराठी कांदबरेंत अपूर्व आशिल्लें.
वक्फ

वक्फ : मुसलमान धर्माचे व्यक्तीन थरावीक विधी-नेमावळीखाल केल्लें धर्मादायी दान. अशें दान करतल्याक वाकिफ म्हण्टात. वक्फ म्हळ्यार अटकाव वा प्रतिबंध. नामनेचो तत्ववेतो अबू हनीफा (६९९ 
७६७) हाच्या मतान संपत्ती वाकिफच्या मालकिचीच दवरपाची आनी तिचें उत्पन्न धर्मादाय उद्दिश्टांखातीर वापरपाचें म्हळ्यारच वक्फ. ताच्या शिश्यांच्या मतान मात वक्फाकलागून वाकिफचो संपत्ती वयलो अधिकार ना जावन ती परमेश्र्वराच्या अधीन जाता आनी तिचो लाव मानव समाजाक मेळटा. वक्फ अधिनेमाप्रमाण मशीद, कबरस्थान, शिक्षण संस्था पाणपोई, पूल, अन्नदान, ताजिया, खानका, प्रार्थनासत्रांची वेवस्था, गरिबांक आदार, अशा मुसलमानी धर्माक मान्य आशिल्ल्या खंयच्याय उद्दिश्टांखातीर वक्फ निर्माण करूं येता. खंयचीय साबुदेची सज्ञान व्यक्ती वक्फ करूंक शकता. वाकिफ मृत्यूपत्रावतीनय वक्फ करूंक शकता. वक्फचे प्रस्थापनेखातीर संपत्तीच्या समर्पणाची घोशणा गरजेची आसता. पूण संपत्तीचो ताबो दिवप गरजेचें आसा कांय ना हे विशीं मतभेद आसात. शिया पंथाप्रमाण संपत्तीचो ताबो दिवप गरजेचें मानलां. स्थावर वा जंगम अशे खंयचेय संपत्तीचो वक्फ करूं येता. पूण वाकिफचो ‘मूषा’ (संपत्तीचो विभागूंक नाशिल्लो वांटो) आसल्यार ताचो वक्फ जावंक शकना. वाकिफान वक्फाखातीर जीं उद्दिश्टां केल्लीं आशिव्वीं तांची फाटपुरवण करप अशक्य जाल्यार वक्फची संपत्ती ही हेर समान उद्दिश्टांखातीर वापरूंक येता. हनफी पंथाच्या विधीप्रमाण वाकिफचे मुस्तींत ताच्या स्वताच्या आनी ते उपरांतच्या कुटुंबियांच्या निर्वाहाखातीर वक्फ जावंक शकता. पूण निमाणें उद्दिश्ट गरिबांखातीर उपेगी अशेंच आसूंक जाय. शिया विधीप्रमाण वाकिफ स्वताच्या व्यवस्थापनाची वेवस्था वक्फचेवतीन करूंक शकना.
वक्फचे निर्मिती उपरांत संपत्तीची वेवस्था जे व्यक्तीकडेन वता ताका मुतवल्ली म्हण्टात आनी तो कायद्दयाचे नदरेन ट्रस्टी कसो आसता. बायलांक मुतवल्ली जावपाक प्रतिबंद ना. पूण वक्फ संबंदीत धर्मीक कार्यांत तिका वांटेकार जावंक मेळना. वाकिफ स्वताक वा आपल्या वंशजांक मुतवल्ली नेमूंक शकता. ताणें मुतवल्लीची नेमणूक केली ना जाल्यार न्यायालय योग्य मनशाची मुतवल्ली म्हण नेमणूक करता. वक्फ अधिनेमा प्रमाण मुतवल्लीच्या अधिकाराचेर कांय मर्यादा आसात. देखीक, वक्फची संपत्ती न्यायालयाचे परवानगीबगर तो विकूंक, घाण दवरून, अदलाबदल करूंक शकना. मुतवल्लीच्या अकार्यक्षमतेक लागून वा वक्फच्या ताचेकडसून जाल्ल्या दुरुपयोगाक लागून ताका त्या पदावयल्यान निखळावपाची तजवीज आसा.
वक्फ हो धर्मदायी विधी संपत्ती विशय आशिल्ल्यान ताचें नियोजन आनी नियंत्रण करपाखातीर कायदेशीर अधीनेम शासनान करून दवरल्यात. केंद्रिय अधीनेम नं. ४२ (१९२३), नं. ३४ (१९५४) हे म्हत्वाचे अधीनेम आसात.
बारसो

बारसो म्हळ्यार जल्मल्ल्या भुरग्याक नांव दवरपाचो सुवाळो. संवसारांत तरेकवार वस्तू आनी जीव आसात. कांय प्रमाणांत तांचो रुपकार आनी गूणधर्म एक सारको आसता. तांची वळख करुन घेवपा खातीर तांकां नांवाची गरज आसता. हें नांव हिंदू धर्मांत चड करुन बाराव्या दिसा दवरतात. देखून ताका बारसो म्हणटात. बारश्या दिसा नांवां दवरता आसतना शूभ तीथी, नक्षत्र, चंद्रबळ, आदी कांयच गरज नासता. पूण बारसो, बारावो दीस सोडून हेर खंयच्याय दिसा वा म्हयन्या उपरांत केल्यार हें सगळें पळोवपाची गरज आसता. बाळंतीण वा भूरग्यांक भलायकेचे त्रास आसा जाल्यार त्या दिसा संक्रांत, गिराण, उमास येता जाल्यार त्या दिसा बारसो करनात. तशेंच भर दनपारां वा रातचो हो सुवाळो करनात.
पुताचें नांव सम अक्षराचें आनी धुवेचें नांव विषम अक्षरांचें आसपाक जाय अशें म्हळां. बाराव्या दिसा नांव दवरपाचो सुवाळो जाता. देखून ताका बारसो म्हणटा. पूण म्हयन्या उपरांत नांव दवरल्यार ताकाय बारसोच म्हणटात. बारश्या दिसा सांजवेळचें भूरग्यांक पाळण्यांत घालून नांव सुवाळो करतात. पूण ताच्या पयली बांळटीक बांयक आफडूंक व्हरतात. पांच तरांचे पांच मुठी
Juanva Pormannem Jezu Kristachem Xubhortoman

Gospel of John
Juanv Jezucho mogacho xis. Tannem boroil’lem Xubhvortoman char-ui Xubhvortomanam modem nimannem. Jezun tka Aplo Dhormdut zaunk vionchun kaddlo tedna, to tornno-danddgo aslo, punn bhov utar piraiek to pavlo. Efez xarant xembor vorsam porian to jielo ani thoich Zannteanchea magnneank kam diun tannem aplem Xubhvortoman boroilem.
Juanv ani tacho bhav Jakob, Zebedevache put, Bethsaida nograntle; dog-ui aplea bapai borabor maslli marpacho dhondo kortale. Te Juanv Batistache xis asle ani Nazaretcho Jezu Judev lokak Devan bhasailolo Soddvonnar mhonn te tache koddchem xiklole. Jezun Aplo pattlav korunk apoil’lea modem te poile. Magir vinchun kaddlolea Bara Dhormdutam modem he dog-ui asle.
Pedru borabor Somia Jezucho khol onnbhov tankam mell’llo. Eke kherit bhaxen Juanv Jezucho prannmitr, ani dekhunnuch “ Jezucho mogacho xis” mhonn taka nanv poddlem. Nimannea Jevnnar tachi svat hench dakhoita. Khursar prann soddchea velar Jezun Aple avoik Juanvache adhin keli, ani Juanvan he “aple” avoik aplea ghora vheli. Heach khatir, tachea Xubhvortomanant unch atmik jivitachi khobor asa zalear, ami ojap zaunk favona. Aplea Xubhvortomanacho hetu khud Juanvan spoxttponnim sangla : “ Jezu khoreponnim Krist ani Devacho Put mhonn tumi bhavarth dhorche khatir ani bhavarth dhorun Tachea nanva vorvim tumkam Jivit mellche pasot……” (20/30) Hem sot ruzu korche khatir, Juanv Jezuchea thoddea ojapanchi ani hea ojapam borabor mell’llole Jezuche xikovnnechi khobor korta. Vachpi her tin Xubhvortomanam vollkhotalim mhonn to zanno aslo dekhun, tantum kitem unnem asa tem to aplea Xubhvortomanant bhorun haddta. Punn hantunt to sogllem mukhel vixoia khala dovorta ani ho vixoi bariksannin iskuttaun dita.
Banalichea Monti Sokolo - Dulpod

Banalichea Monti Sokolo.
At the base of the Benaulim Hillock
Type: Dulpod
Source: A. da Gama/ C. Xavier. Goemchim Gitam. Mandde anim Dulpodam.Nr. 1, p. 16
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Goa, 26.05.2005
Banalichea Monti sokolo,
At the base of the Benaulim hillock,
Roddtai kole, choi, choi, choi.
foxes are howling, look, look, look.
Banalichea Monti sokolo,
At the base of the Benaulim hillock,
Roddtai kole. (bis)
foxes are howling.
Mhuje baraborche ankuar chole,
My bachelor companions,
Kazar zale, choi, choi, choi.
Are now married, look, look, look.
Mhuje baraborche ankuar chole,
My bachelor companions,
Kazar zale. (bis)
Are now married.
Kazar zaunum bore suttole,
They got married and were saved,
Vignantule, choi, choi, choi.
from evil, look, look, look.
Kazar zaunum bore suttole,
Thet got married and were saved,
Vignantule. (bis)
from evil.
Mhojea mananchea porkondaku,
In my sister's honour,
Tussa fole, choi, choi, choi.
Husk leaves, look, look,look.
Mhojea mananchea porkondaku,
In my sister's honour,
Tussa fole. (bis)
Husk leaves, look, look, look.
Bannallechea Monti Sokolo.
At the base of the Benaulim Hillock
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1, p. 27
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Goa, 26.05.2005
Bannallechea Monti sokolo,
At the base of the Benaulim hillock,
Roddtai kole, choi, choi, choi.
Foxes are howling, look, look, look.
Bannallechea Monti sokolo roddtai kole.
At the base of the Benaulim hillock, foxes are howling.
Bannallechea Monti sokolo,
At the base of the Benaulim hillock,
Roddtai kole, choi, choi, choi.
Foxes are howling, look, look, look.
Mhojea baraborche ankvar chole,
My bachelor companions,
Kazar zale, choi, choi, choi.
Got married, look, look, look.
Kazar zaun bore suttole,
Got married and were saved,
Vignantule, choi, choi, choi.
from evil, look, look, look.
Kazar zainastana ul´lo titlei,
All those who remained bachelors,
Pixear poddle, choi, choi, choi.
Became mad, look, look, look.
Dukringueri zaleai polle,
Look the swine has littered
Xembhor pile, choi, choi, choi.
Hundred piglets, look, look, look.
Polleiat.
Dulpod Goenche
आर. एस. भास्कर

आर. एस. भास्कर हो केरळांतले कोंकणी लेखक. तांणी कोंकणींत विपूल अशेंं लेखन केलां.
जीण आनी वळख.
आर. एस. भास्कर हे मूळ केरळचे.
लेखन.
पुरस्कार.
तांच्या युगपरिवर्तनांचो यात्री पुस्तकाक २०२० वर्साचो साहित्य अकादेमी पुरस्कार फावो जाला.
राजा ठाकूर

राजा ठाकू
जलम.
राजा ठाकूराचो जलम 14 माचं 1922 चो
पूराय नाव.
राजा ठाकूर हाचे पूराय नाव राजाराम दतात्रेय ठाकूर.
गांव.
ठाकूर मंडळी मूळची सावंतवाडी लागसारचया पावणादेकी गांवांतली. पुण राजाचे बापूय नोकरेनिमतान मुंबय आयले आनी पूलीस खातयांत नौकरेक लागले.
नोकरेंतले बडटेकलागून.
नोकरेंतले बडटेकलागून बापायची परत परत तालूकयाचया शारानी बदली जाताली. बापूय पूलिशेंत आसूनय रसीक आशिलले. गंछवॆ कंपनीची नाटकां ते पळयताले. तालूकयाचया शारात नाटक आयलें काय मालकाक आनी नटांक तें घर जावपाक आपयताले. अडीअडचणीक मजत करताले. बापायचो नाटकमोग राजांत ढेंवलो. राजाची नाटकाची आनी नाटयसांगताचो आवड लक्षांत घंवन बापायन ताका रतनागिरीक पयोग सुरु आशिललया देशबंघू नाटक मडळीं वहरून सांडलां.
1940 वसॆची घडणूक.
सतरा-अठरा वसांचया किडकिडीत प्रकृतीचया राजाक नाटक मंडळींत नटाचे काम मेळळे ना. पुण हेर किरकोळ भुमिका आनी प्रांमदिगां चीं कामा करचीं पडली राजाभऊन राजा टाकूराचें संकलनाचे काम पळिलले. तांणी तार करून राजाक आपोवन घेतलो आनी ताचचेर संकलनाची जापसालदारकी दिली.
चित्रपटाचें नांव.
चित्रपटाचें नांव आ शिललें-बलिदान. 1947 चया बलिदाना सावन ते 1953 मेरेन सूमार 15 चलचित्राचे सकलन राजान केंलें आनी मराटी चित्रपटमूषटीत एक बरो सकलक महूण नांव मेळयलें. सकलक राजा ठाकूर हें दिपदशंक गजाभाऊ परांजपे हांचे महकारी छायाचित्रकार बाळ बापट आनी सकलक राजा ठाकूर हे राजाभाऊ परांजपयांचे दावे-उजवे हात आशिलले. तणां मकलक महणून नाव जोडले. पुण ताचया मनांत एक प्रतिभावंत कलपक दिमदशंक लिपिललो. 1953 वमॊतलया बलंविता धनी हचा चलचित्रा सावन राजा टाकूर हांणी दिमदशॆक महणून कारकीदॆ सुरू केली. 1953 ते 1975 हचा 23 वसॆं मदीं ताणी 20 मराठी, 2 हिंदी आनी बिरबल ब्रदर हचा इंमलीश चलचित्रांचें दिमदशंन केले.
सानिया मिर्झा

सानिया मिर्झा भारताची सर्वोत्कृश्ठ बायल टेनिसपटू. एकेरी सामन्यात ती 27व्या वर्सा जाल्यार दोट्टी सामन्यांत ती 18व्या क्रमांकाचेर आशिल्ली. ग्रॅण्ड स्लॅम टॅनिस सर्तींत आपलें स्थान पक्कें करपी ती पयली भारतीय बायल. 2004त आशियाई टॅनिस सर्तींत ती दुसऱ्या क्रमांकाचेर आशिल्ली. उपरांत तिणें ऑस्ट्रेलिया ओपन सर्तीच्या तिसरे फेरयेंत आपली उपस्थिती दाखयली, पूण दुर्दैवान तिका विश्वविजेती सेरेना विलियम्सा कडल्यान पराभव जालो.
सानिया मिर्झाचो,जल्म 15 नोव्हेंबर 1986 सालचो. तिचे बापूय इमरान मिर्झा हे पत्रकार आसून खेळ जगांतल्या पत्रकारिता हें तांच्या आवडीचें क्षेत्र. आवय नसीमा ह्यो पारंपारीक धर्मीक वृत्तीच्यो. सानियान पिरायेच्या सव्या वर्सा सावन टॅनिस खेळपाक सुरवात केली. हैदराबाद शारांत, जंय तिचो राबितो आसा थंय स्थानीक पांवड्यार सानियान आपलो खेळ विकसीत केलो. 2003च्या विम्बल्डन सर्तींत ती ल्हान गटांत आसली.
2006क जाहीर केल्ल्या पद्मश्रीत एका नांवाची खूबच चर्चा जाली. तें नांव आशिल्लें भारतांतल्या टॅनिस खेळांतली निकतीच वयर आयिल्ली सानिया मिर्झा. त्या वेहार सानियाची पिराय 19 वर्सां परस ल्हान आशिल्ली. सगळ्या खबरांपत्रांचेर सानिया नांवाची चर्चा. भारतांतल्या टॅनिस जगांतलो इतिहास जालो.
सानियान आपल्या सर्वोत्कृश्ठ खेळाचें प्रदर्शन 2007 वर्सा केलें. त्या वर्सा यू. एस. ओपन सर्तींत ती आठव्या क्रमांकाचेर आशिल्ली.‌बँक ऑफ द वेस्ट क्लासिकच्या निमण्या सर्तींत तिणें स्थान मेळयिल्लें. आनी तातूंतलो दोट्टी सामनो शहार पीअरच्या जोडीन जिखिल्लो. आनी त्याच वेळार टीयर 1- एक्युराच्या क्वार्टर फायनलहीत आपलें स्थान घट्ट केलें. यूएस ओपन सर्तींत सानिया तिसरे फेरये मेरेन पावलें, पूण रशियाच्या अनान चकवेता दुजे कडल्यान पराभूत जाली. दोट्टी खेळ तिचो खूब बरो आशिल्लो. महेश भूपती वांगडा तिणें क्वार्टर फायनलीत प्रवेश केलो.
2008त तिणें विम्बल्डन सर्तींत स्पेनच्या मारिया जोस मार्तिनेज सांजेक बरोबर झुंज दिली. पूण थंय ती बरी खेळंक शकली ना. त्या वेळार बिजिंग ऑलिम्पिकांतल्यानय भायर पडली, कारण मनगट मात्सो त्रास करतालो म्हणून. पूण ती सगळी उणीव तिणें 2009त भरून काडली. हें वर्स तिचे खातीर खूब बरें आसलें. ऑस्ट्रेलियेच्या ओपन सर्तींत महेश भुपतीच्या सांगातान तिणें मिक्स दोट्टी सर्तींत निमणे फेरयेंत फ्रान्साच्यो नताली डेजी आनी इस्रायलच्यो एडी रॅम हांकां हारोवन आपल्या आयुश्यांतल्या पयल्या ग्रॅण्डस्लॅम सर्तींत जैत मेळयलें.
सानिया आपले उद्दिश्ट आतां मेरेन वेवस्थीत सांबाळत आयला. अजून खूब कितें तिका करपाचें आसा आनी तितली क्षमता, प्रतिभा, आनी उर्जा तिचे मदीं आसा. नव्या खेळगड्यांची ती नक्कीच आदर्श आनी अनुकरणीय आसा.
संदर्भ.
प्रतिभावंत भारतीय महिला
आशाराणी व्होर
मुलाखत: अनुपम खेर
पुरंदरदास

पुरंदरदास कर्नाटकांतलो एक म्हान संतकवी.
पुरंदरदास कर्नाटकांलो एक म्हान संतकवी. हाचो जल्म नहाराष्ट्रांत, पुण्याच्यालागसर आशिल्ल्या पुरंदरडाचेर जाले अशें म्हण्टात. पूण कांय वव्दानांच्यामतान, कर्नाटकांत बेलारी जिल्ह्यांत हंपिलागसार जो पुरंदरगड नांवाचो गांवआसा थंय पुरंदरदाससाचो जल्म जालो. हंपीलागसार कमलापूरांत मेळिल्ल्या एका ताम्रपटावयल्यान तो वसिष्ठगोत्री, यजुर्वे दी ब्राह्मण आशिल्ल्याचें कळटा.ताच्या बापायचे नांव वरदप्पा नायक आनी आवयचें नांव लक्ष्मक्का वा कमलांबाआशिल्ले. ताचे बायलेचें नांव सरस्वती. तांकां एक धूव आनी वरदप्पा, गुरूअप्पा,अभिनवप्पा आनी मध्वप्पा असे चार पूत आशिल्ले.
पुरंदरदासाचे नांव ताच्या आवय बापायन श्रीनिवास वा तिरूमलैयप्पा दवरिल्लें पूण ताका तिमप्पा वा शिवप्पा अशेंय म्हण्टाले. भुरगेपणांतूच ताणें विद्दानांकडल्यान संगिताचेंय शास्रशुध्द गिन्यान ताणें मेळयलें. पिरायेच्या सोळाव्या वर्सा ताचें लग्न जालें.
बापायचो सराफिचो वेवसाय ताणें बापायच्या मरणाउपरांत बरे तरेन सांबाळ्ळो. कुशळ रत्नपारखी म्हणून ताका खूब नामना मेळ्ळी. विजयनगराचो सम्राट कृष्णदेवराय हाच्या दरबारांत ताका खूब मान आशिल्लो. वेवसायांत ताणें खूबमान जोडलो पूण तो वृत्तीन सामको कंजूस आशिल्लो. ताची बायल मात दानी वृत्तीची आशिल्ले. एकदां तिणें आपली नाकांतली नथ काडून एका ब्रह्मणाक दान दिली. तेन्ना तिम्मपाक तिचो राग आयलो. त्या वेळार ईश्र्वरी चमतकार जावन ती नथ परतून तिम्मपाक मेळ्ळी आनी सरस्वतीची अब्रू वांचली. ह्या चमत्कार लागून तिम्मपान आपली धनदौलन याचकांक आनी गरीब लोकांक वांटून दिली.
सर्वस्वाचो त्याग करुन भिक्षेची झोळी घेवन तो भोंवपाक लागलो. दासपंथाचो संस्थापक श्रीपादराय हाचो एक महान शिश्य व्यासराय हाणें इ.सं 1525 वर्सा तिम्मापाक वैशणव पंथाची मठांतल्या सत्यधर्मतीर्थ नांवान सगळे ताका वळकखूंक लागले. पुरंदरदासान संबंद भारताची तीर्थयात्रा करुन सगळ्या तीर्थक्षेत्रांनी वास्तनव्य केल्लें. पुरंदरदासान कन्नड भशेंत खूब काव्यरचना केली. ताच्या पदांची संख्या 4,75,000 आशिल्ली अशें म्हण्टात. पूण सधा कांय हजारुच पदां आसात तीं देवरनाम वा दासरपदगळू ह्या नांवान नामनाक पावल्यांत.
वीज

एक तरेची ऊर्जा.अचेतन(अजिवी) वस्तूंक(उपकरणांक)प्रवाहीत करून तांकां चलत करपाक चालना दिवपी एक शक्त.हे शक्तीवरवीं मुखेलपणान तीन तरेचीम कामां करप जातात.उपकरणां क्रियाशील करून तांचेवरवीं अपार कामां (धांवप,वजन उखलप,दाब घालप आदी),तापमानांत जाय तसो बदल घडोवन हाडप आनी उजवाड निर्माण करप.ह्या तीन मुखेल कामांभायर रसायनीक विश्लेशण करपाखातीरय विजेचो वापर करप जाता.
कांय वस्तू रगडल्यो तर तांचेकडेन हलक्यो वस्तू आकर्शित जाता हेंजेन्ना पळयलें तेन्ना वीज हे ऊर्जेची कल्पना मनशाक आयली.हे क्रियेचो उल्लेख इ.स. पयलीं सुमार ३२० वर्सा थिओफ्रैस्टमान केल्लो.हाचेर फुडें सोळाव्या शेंकड्यांत विलियम गिलबर्टान अभ्यास केलो.इलेक्ट्रीसिटी ह्या उतराचो सगळ्यांत पयलीं सन १६५० त वाल्टर शर्ल्टन हाणें उपेग केलो.स्टीफन ग्रे ह्या संशोधकान सन १७२९ त संशोधनावरवीं अशें प्रतिपादन केलें,एकेच वस्तुच्या एका आंगांतल्यान अशी आकर्शण-शक्त तेच वस्तच्या दुस-या आंगांत संचारण करूंक शकता.अशा वस्तूंक चालक (Conductor) म्हण्टात आनी अशा वस्तूमदीं सगळे तरेचे धातू आस्पावतात.ज्या वस्तूंमदीं अशेतरेचें आकर्शण शक्तीचें संचारण जावंख पावना त्या वस्तुमदीं मेण,रबर,लाख,सुकी हवा,सुकी कवंची अशा वस्तुंचो आस्पाव जाता आनी तांकां विध्युत विरोधी(Insulator) म्हण्टात.सन १७३७ त डुफे ह्या संशोधकान ह्या आकर्शणाच्यो दोन तरा सांगल्यो.समान (Like)आवेश एकमेकांक पयस करता आनी असमान(Unlike) आवेश एकमेकांक आकर्शीत करता.फुडाराक क्लाइट,मसेनब्रूक आनी विलीयम वाटसन हांणी १७४९ त वेगवेगळ्या सुवातींचेर पूण एकाच वेळार सांगलें की विजेचो संचय करूं येता आनी ताचो जाय तेन्ना वापर करूं येता आनी हातुंतल्यान मागीर विजेचो संचय करपी आयदणाचो (Leydenjar) चो सोद लागलो.बेंजामीन फ्रँकलिन ह्या अमेरिकन वैज्ञानिकान कुपांच्या गडगडाटासावन वीज प्राप्त केली आनी तिचे आनी हेर विजेचे गूण समान आसा हें सिध्द केलें.उपरांतच्या काळांत एपीनुस जोजेफ प्रीस्टलि,हेन्री कँवेंडीश कोलॉम आनी फँराडी हांणी आकर्शणाच्या आवेशाच्या बळासंबंदीं बरेंच संशोधन केलें.ल्युगी गैलवानी(१७८०),वोल्टा(१८००),निकलसन,कार्लाऊल,क्रूकशांक आनी फ॑राडी हांणी विध्दुत् प्रवाहासंबंदीं बरेंच संशोधन करून ह्या विशयाक बरीच चालना दिली.तांच्यांच संशोधनाचेर आदारीत उपरांत वीज उत्पन्न करपी बँत-यो तयार करपांत आयल्यो.
विध्युत् वाहक तारांनी,विध्युत् वाहनाच्या वेळार चुंबकीय क्षेत्र निर्माण जाता अशें प्रतिपादन करपी सोद एच्.सी. अरस्टेड,किप्रो,सावार,एंपियर,फैराडी,नाइमन,व्हेबर,क्लार्क मँक्सवेल हांणी लायलो आनी भौतिकीशास्त्रांक आदार करपी सिध्दांत मांडले.उपरांतच्या विज्ञानिकांनी विध्युत् उर्जेच्या चवेगवेगळ्या आंगांचो अभ्यास करून उष्मा-विध्युत्,प्रकाश विध्युत् चे सिध्दांत मांडले आनी रेडिओ,टेलिवीजन इलेक्ट्रोनिकी ह्या मळांचेर उदरगत सादपाक मदत केली.ल्हव ल्हव करून विध्युत् उर्जेचो वापर सगळ्याच मळांर जावंक लागलो.सध्या मनशाच्या दिसपट्ट्या वेव्हरांत जायतेकडेन विजेचो वापर जावंक लागला.वीज नर्माण करपी विध्युत् –मोटार,उजवाड निर्मिती,एक्स रे,टेलीविजन,रेडियो,फ्रीज,वातानुकूलन,स्वयंचलीत मशीनां,अशा कितल्याशाच वाटांणी विजेचो उपेग जाता.
पलाऊ

, ओशनिया च्या बेट देश आसा। ताची राजधानी न्गेरुल्मुड नगर आसा।
आयरीन कार्दोज

आयरीन कार्दोज एक ही तियात्रास.
जल्म.
आयरीन कार्दोज हांचो जल्म 18 ऑक्टोबर 1951 ,ह्या दिसा मुंबय शारांत जाल्लो. आयरीन पियेदाद कार्दोज ह्या नांवान लेगीत तिका वळखतात.तांच्या बापायचे नांव जोजफ अँन्थोनी रोजारीयो आनी आवय जोजफा मागरेदा रोड्रीगीश रोजारीयो. ही मूळ पाटो रायबंदर इल्लास गोंय हांगची.
वावर.
तिणें शाळेंत शिक्षिका म्हण काम केलां. उपरांत 2011 वर्सा मुख्यध्यापक म्हण ती सेवानिवृत्त जाली.1968 वर्सा गांवांत आशिल्ल्या कोपेलाच्या फेस्ता दिसा तिणें तियात्राचे माचयेर अभिनय करपाक आनी कांतारा गावपाक सुरवात केली. त्या काळार तांच्या वाड्यावयली कोणूच बायलां तियात्रानी वांटो घेनाशिल्ली. हेरांकडल्यान वेपार करून कलावंत बायलांक तियात्रांत अभिनय करपाक हाडटाले. आवय, बापूय, भाव आनी भयण हांच्या प्रोत्साहनान तियात्रांत वांटो घेवपी आयरीन ही पयली बायल.
तियात्रांत वांटो.
तोमाझीन कार्दोज हांचे कडेन काजार जाल्या उपरांत लेगीत तिणें आपली तियात्राची वाट चालूच दवरली.लग्न जाले उपरांत तोमाझीन कार्दोज हांणी बरयल्ल्या आनी दिग्दर्शन केल्ल्या तियात्रांनी काम केले. कला मोगी कांदोळी घडोवन हाडटाले तियात्र सर्तीनी, आयज मेरेन आयरीन कार्दोज हिणे 50 तियात्रानी वांटो घेतला. तिणे भाग घेतिल्ले तियात्रा म्हळ्यार कांटेच कांटे,दिता तशें घेता, झगझगता तितले भांगर न्हय, म्होंवाळ वीख,आमी सगळे एक,ओर्त,काल आनी आयज, नवी दिशा, भुरगी आमची गिरेस्तकाय, समाजसेवा,आदि
आयरीनान कांदोळेची किरणां ह्या संस्थेतल्ल्यान गोंय कला सांस्कृतीक आनी सामाजीक केंद्र पणजी आनी गोंयचो लोकवेद हांच्यानी घडोवन हाडिल्ल्या मांडो उत्सवान तिणे भाग घेतला
आयरीन कार्दोज हिणें कोंकणी कँसेट आनी सी.डी हातूंत भक्तिगितां, मांडो,माचयेवयली गितां आनी हेर लोकगितां गायल्यांत. ऑल इंडिया रेडियो, दुरदर्शन दिल्ली आनी गोंय, चित्रपट आनी दुरदर्शन केंद्र ,पुणे हांगसर वेगवेगळ्या कार्यावळिनी वांटेकार जाल्या. एक कलाकार म्हूण तिका मंगळूर, बंगळूर, मुंबय, कुवेत, दुबय मस्कट आनी पुराय गोंयभर कला सादर करपाक संद मेळ्ळी.
इनामां.
अभिनय, गीत गायन, तियात्र ह्या सगळ्यांत कला सादरीकरणा खातीर तिका इनामां लाभिल्ली आसात. 
ह्या सगळ्या भायर basalia carvalho konknni puraskar (बसेलिया कार्वालो कोंकणी पुरस्कार), थोमस स्टिफन्स कोंकणी केंद्र पर्वरी हो पुरस्कार फावो जाला.
कोंकणी आना इग्लींश भाशेंत आपल्या लिखाणांतल्यान समाजात बदल घडोवन हाडपाक वावुरता.
Aplem Rogot Kallkant Vollkota - Mhonni’ni

Aplem Rogot Kallkant Vollkota - Mhonni’ni.
Mhonnge - Meaning
"One Recognizes ones own blood even in dark."
Bhaillo Adhar ani Guntn'ni.
Dinvas Edskantaram aka
पनामा

, उत्तर अमेरिकेंतलो देस आसा। ताची राजधानी पनामा सिटी नगर आसा।
आगशी गांव

आगशी गांव वा आगस्तीपूर हो एक खूब पुर्विल्लो गांव।हो गांव जुवारी न्हंयच्या देगेर वसला।तिसवाडी जुव्याच्या(इल्लास)निमण्या पोतार तो आसा।आगशी गांवाक खूब पुर्विल्ली अशी गांवकारी परंपरा आसा।ह्या गांवात चडशे गावडी लोक रावतात।ते चडशे शेतकामात,गोरवा पोसपाचो धंदो करतात।आगशे गांवांतले चडशे किस्तांव भाव च्यॉरिसा विकपाचो धंदो करतात।गोंयांत आगशे हो गांव च्यॉरिसा करपाक फामाद आसा।आयज आगशेच्या लोकांक च्यॉरिसाकार म्हण वळखतात।आगशे लोकाची च्यॉरिसा करपाची रीत हेर दुस-या च्यॉरिसाकार परस सामकी चेगळी आसा।
गोंयात ज्या फामाद राजवट्यांनी काम केलें तातूंतलो कंदब राजा जयकेशी-१ आनी ताचो व्हडलो भाव विरावरमदेव हांणी आपले राजपण चंद्रपूर(चांदोर)कुशावती न्हंयेचे देगेवेल्यान गोपाकाटपणा वा गोवापूरी हांगा हाडले कित्याकतर
कोस्टा रिका

, उत्तर अमेरिकेंतलो देस आसा। ताची राजधानी सण जोसे नगर आसा।