anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
असमीया भास

असमीया भास आर्विल्ल्या भारतीय आर्य भाशांच्या माळेंत उदेंत शिमेचेर आशिल्ले आसामाचे भाशेक अशें म्हण्टात. आसामी ही भारतांतल्या आसाम राज्याची राजभास आनी आसामांत उलोवपाची मुखेल भास. 
भाशीक घराण्याचे नदरेन तो आर्य भाषा कुळांतलो आसून ताचो बंगाली, मैथिली, ओडिया आनी नेपाळी ह्या भाशाकडेन लागींचो संबंद आसा. गियर्सनाच्या वर्गीकरणाप्रमाण ही भास भायल्या उपशाखेच्या उदेंत समाजाची भास आसली तरी सुनीतिकुमार चॅटर्जी हाच्या वर्गीकरणांत प्राच्य समाजांत तिका सुवात आसा. ओरिया आनी बंगाली भशेन आसामीचीय उत्पत्ती प्राकृत आनी अपभ्रंशांतल्यान जाली.
Sonsogor

Sonsogor zaun asa Goenche sogleam von unch tenkxi. Ti doriacho sthorakin 1167 metr unchaier asa. Hi Sattari talukent asa. Haha Sonsogodd, Darsingha vo Darsinga -ui mhonntat. Sonsogor zaun asa Ostomteche Ghatacho bhag.
एन् सुहास

एन् सुहास हो कोंकणींतलो एक फामाद साहित्यीक. १९८० सावन सातत्यान वेगवेगळया विशयांचेर लेखन करीत आयल्यात. कथा,कादंबरी,कविता,ललीत लेख,नाटक,नाटकुलीं आदी प्रकार हाताळ्ळ्यात.
गोंय तशेंच गोयांभायर मुंबय,बिहार,पुणें,उत्तर प्रदेश आदी राज्यांतली नेमाळी आनी मासिकांनी तांकां साहित्यीक प्रसिध्दी दिल्या. ह्या साहित्या खातीर चडशं इनामां जोडल्यांत.
आकाशवाणी पणजी,मुंबय आनी श्रीलंका केंद्रांचेर कार्यावळी सादर केल्यात आनी तांच्या साहित्याची वितरावणी जाल्या.लेखना बरोबर वेगवेगळयां संस्थामदीं कार्यरत रावन साहित्यीक, सामाजीक आनी सांस्कृतीक कार्यावळींनीं वांटो घेतात. मडगांवच्या कोंकणी भाशा मंडळाचे कार्यकारिणी सामितीचेर स वर्सा काम केलां आनी करीत आसात. चौथ्या राष्ट्रीय बालमहोत्सवाचे आनी उत्क्रांती कला केंद्राच्या २-या अेकांकी महोत्सवाचे यादस्तिकेचें यश्स्वी संपादन केलां.हातांत घेतिल्लें कार्य सातत्यान तडीक व्हरप हें खाशेलेंपण.गोंयचे घटक राज्य,कोंकणी राज्यभाशेचो आनी कोंकणीक आठवे वळेरेत सुवात ह्या स्वभिमानाचे चळवळींत सक्रीय सहभाग घेतला.गोंय राज्याच्या वीज खात्यांत १९८९ सावन नोकरेंत आसा।
अध्याय ३ - कर्मयोग

कर्मयोग ह्या अध्यायांत कर्माचें म्हत्व सांगला. समाजसेवा बरे भशेन चलपाक सुवार्थ सोडून दर एकल्यान आपलीं कामां समाजाच्या हितापासत आनी लागणूक म्हूण करची आसतात. कर्मां करप हो मनीस सभाव. कर्म केल्या खेरीज कोणाकूच रावूंक येवचें ना अशी शिकवण हो अध्याय दिता.
अंती सगल्या ज्ञानांत ज्ञानयज्ञ व्हड; सगल्या यज्ञांची अखेर आत्मज्ञानात जाता; ज्ञाना भाशेन ह्या जगांत कांयच पवित्र ना असो ज्ञानाचो म्हयमा सांगून, श्रद्धाळू, इंद्रिया जिखिल्लो आनी म्हजेंच ध्यान करतलो जावन तूं ज्ञान मेलय आनी अशें केल्यार तुका शांती मेळटली, अशें श्री कृष्णान अर्जुनाक सांगून हो अध्याय सोंपयला.
Lokgonnti chem Pustok

Lokgonnti chem Pustok.
Book of Numbers
Prostavna :
Hea Pustok Lokgonnti mhonn nanv dilam, tem poilea panchantlem (Pentateuch) ek pustok, tantunt mhotvachi khobor mellta : bara kullancheo don gonnteo dileat (Lok.1 ani 26). Dekhun Greg bhaxen arithmoi, ‘kullanche ankdde’, Inglejint ‘Numbers’ hem nanv asa. Hebrev bhaxen bamidbar, mhonnge ‘oronneant’, hem utor pustokachea poilea slokant melta. Tacho dusro vixoi ho: Levi-xastrachea pustokant oronneantlean Israelachem poinn zalem tachi khobor hangasor chalu asa. Sinai dongrar thaun tem bhasailolea desa porian, Palestinak, challis vorsam Kadesh-antlean utorlea uprant, porza poinn kort. Ti oronneant odik kall urta.
Khub kotha, kovita ani kaideam-mhal thoinsor asa. Iadniki poromporechi sfurti thoinsor mellta, iadniki sompadpeacho hat thoinsor dixtti poddta (Lok. 1-10 ani 26-36). Tea bhair, sobar her zhorintlim mannkam thoinsor asant : Yahwist ani Elohist porompora (Lok. 11-25).
Hea pustokant itihasik girop mellta to ho : bara kullam, Ejiptantlim bhair soron, oronneantlean Mel’lea Doria bhonvtonnim vetat ani Kanaan-desant bhitor sortat. Punn sogllench nitoll-nivoll na khub addkholli hea molar gavtat.
Pustokant dharmxastrik hetu mhollear ho :
Dev tanchea sangata asa. Judev dharmik riti Moizesachea kallantleo ietat. Dev Povitr, to aple porjechea vangdda asa, to tika rakhta ani choloita. Dhorm mhollear Devachem dennem, tache vorvim porjek patkanchem bogsonnem mellta. Monxak sondhan mellta, dekhun Deva-xim ravum eita, kullam oronneant tombu-xim ravtat. Uprant bhasailolea desant, tech porim him kullam ektthaim ravtolim. Boroinnaracho hetu ho: Dev tankam ekcharak apoita. Dev apli ievzonn dakholl korta, to tancho poramos korta.
Tech porim, hea pustokant amkam mellta porjechem pap. Devacho mog aple porje sovem dixtti poddta, zalear porjechem onupkarponnui thavem zata (Lok. 14 ani 16-17). fuddari kallji dakhoitat, teach borabor tankam oddchonni-i asat (Lok. 20/2-13). Porza Devacher ani tacheo protinidhincher portota. Devan porjekodde kelolea koraracher add vetat ani kuddea devank bhoztat (Lok. 25). Dev aple porjekodde karar samballta ani aplea bhasavnneo rakhta, zalear To sple porjeck khas dita ani soddvonnechi vatt dakhoita. Koxttam vorvim porza Deva-xim porot ieta, hoi-i vixoi porian hea pustokant mellta. Monis Devak ovisvaxi zata, punn devachi ievzonn nopoit zaina. Devachi porza ozunui vatter asa, ozun ghora-solamoti pavunk nasli.
Amchi iatra amchea vaddpant asa, tech porim ak'khi porza vattsur-gulam'ponnantli sutton, ti Bhasailolea Desann veita. Bezobabdarent jieun, porza solamoti pavona, Devak zai ti bhaxen vaddona, punn gulam'ponnantuch urta. Israel bhaxen soglli porza Deva-xim vochunk zai, he iatrent sompur zaunk zai
Polleiat.
Book_of_Numbers
Books_of_the_Bible
Bible
माया खरंगटे

माया खरंगटे ही कोंकणीतली नामनेची लेखिका आनी कवियत्री.
जल्म.
तिचो जल्म २० जून 1९५६ हया वर्सा जालो.
शिक्षण.
बी.ए,बी.एड
वेवसाय.
शिक्षिका,विद्या भुवन कोंकणी शाळा,मडगांव
उजवाडाक आयिल्लो कविता संग्रहः.
१.कयपंजी
२.श्रावणशिंवर
उजवाडाक आयिल्लो कथा संग्रहः.
१.घोटेर
२.मळब झेंप
३.मृगजळ
४.काऴी कुपां रूपेरी देग
साहित्य.
१.कविता
२.कथा
३.अणकार
४.बालसाहित्य
पुरस्कार.
१.श्रध्दा काव्य सेवा पुरस्कार,
२.कुडचडेंचो बाल साहित्य पुरस्कार (२०१३) 
३.एन्.सी.इ.आर.टी. चो दिल्लीचो बालसाहित्य पुरस्कार
४.कोंकणी सेवा केंद्राचो पुरस्कार.
५.कोकणी भाशा मंडळाचो कथा पुरस्कार
६.एआयसीपी खुर्जाचो माॅं शारदा काव्य पुरस्कार
अणकारीत पुस्तकां.
१.जपान पऴोवन आयलो
२.निकोबारच्यो लोककाणयो
साबार भासांनी अणकार.
१.मराठी
२.हिंदी
३ंं.कनऩड
४.गुजराती
५.तेलगू
रगताचे वैजकी उपेग

वैजकी शास्त्रांत रगत वा ताच्या घटकांचो उपेग कांय दुखण्यांत जाता. ते म्हणजे- १)रगत घालपः कांय दुखण्यांनी पिडेस्ताक रगत घालचें पडटा. रगत घालचे पयलीं दातो-पिडेस्त हांची रगत पंगड तपासणी आनी रगत जुळोवणी करतात. तशेंच दात्याक ब कामिण, एड्स, सिफिलीस हे सारके रोग ना हाची खात्री करतात.
आपलें रगत आपल्याकूच घालप( Auto transfusion): एकाद्रया दात्याची पुराय तपासणी करून लेगीत कांय रोग रगतावरवीं पिडेस्ताक जावंक शकतात. म्हणून कांय पिडांनी आपलें रगत आपल्याकूच घालपाची चाल आसा. चड करून थारावन केल्ले शस्त्रक्रियेंत अशें करूं येता. पिडेस्त दर सप्तकाक आपलें थोडें रगत काडून रगतपेढयेंत सांठयता. १-२ बाटल्यो रगत सांठयतकच ताचेच शस्त्रक्रियेंत हें रगत वापरतात.
२)पुराय रगत दिनासतना फकत रगताचे घटकूच वेगळे करून पिडेस्ताक दिवप.
अ)रगत गोठेवपाचे घटक नाशिल्ल्या पिडेस्तांक हे घटक दिवपाक जाता. रगत गोठेवपाचे घटक रगरसांत आसतात. हे घटक नासप हो एक अनुवंशीक रोग जावन आसा. अशा पिडेस्तांक सादे जखमे उपरांत लेगीत रगत व्हांवपाक लागता. अशा पिडेस्तांक परत परत रगत गोठेवपाच्या घटकांची गरज आसता.
ब)प्रतिकार शक्त नाशिल्ल्या पिडेस्तांक रगतांतल्या प्रतिघटकांतलीं प्रथीन वेगळें करून दितात.
क)लासप, परत परत पातळ संडास जावप, मुत्रपिंडाच्या कांय दुखण्यांनी रगतरसांतलें आलबुमीन हें प्रथीन वेगळें करून दितात.
३)रगतापसून वासिनां: कांटेल, धोणकुटी, सोरोप चाबप हांचेर विशिश्ट प्रतिघटक दितात. हे घटक पिडेस्ताचो जीव वाटावपाक मोलाचे जावन आसात.
लोकवादय़ा

लोकवाद्यां हीं लोकसंगितात मुखेलपणान वापरतात.आकारांत वेगळेंपण, आवाज आनी हेर गजालिनीय ती बाकिच्या वाद्यां परस तीं वेगळीं आसतात.त्या त्या वाठारातलें लोकच तीं तयार करतात.हाचें उरफाटें अभीजात वाद्यां तज्ञ कारागीर तय़ार करतात.गायन आनी नाच हांच्या अनुषंगान लोकवाद्यां वाजोवपांत येता.दर एका वाद्याची स्वताची अशी मर्यादा आसता.त्या खातीर त्या त्या लोकवाद्याची स्वताची शैली तयार जाता. लोकवाद्यांचीं प्रादेशीक भाशेप्रमाण वेगवेगळीं नांवां आसतात म्हळ्यार टाळ,झांज,चिपळ्यो,जगाट,घांट,ढोल,म्रिदंग,तबला,तासो,नगाडो,तंबुरा आदी.
लोकवाद्दाचे कांय़ प्रकार आनी म्हायती.
भारतीय वाद्दांचे बाबतींत रुढ वर्गीकरणाचो आदार घनवाद्दां -टाळात मदीं खोलगट जागो आसून, झांजेचो आकार व्हड आनी मदीं कमी खोलगट भाग आसता.झांजेचो व्य़ास सामान्यपणान आठ ते धा इंच(सु.२० ते २५ सेंमी.)आसता. घुंगूर दोरयेंत वा चामड्याच्या पट्ट्याक बांदून नाचपी नाचताना पायांत बांदतात.नुपूर वा पैंजण हातूंत धातुचे पोकळ कडयेंत भितरलें वटेन शिंशाच्यो ल्हान गुळयो दवरतात.
घुमट हें एका तोंडाचें भांडवाद्द अस्तंत महाराष्ट्रांत दिसता.गोंयांतूय तें पळोवंक मेळटा. भाजिल्ल्या मातयेच्या घुमटाकार आय़दानाचें रुंद उजवें तोंड चामड्यान रेवडांवन घेता.दुसरें अशीर तोंड मेकळें आसता. मेकळ्य़ा तोंडार दावो हात दवरुन ताच्या उगड धापीन हवेचो दाब नियंत्रित करुन आवाजान विविधताय तय़ार जातात.देवदेवतांच्य़ा उत्सवावेळार वाजोवपी हें वाजप वाजोवन पदां , आरती म्हण्टात.नगारो आनी दुंदुभी ही एका तोंडाचीं व्हड वाद्दां. व्हडलो धोल हें दोन तोंडाचें वाद्द धनगरासारख्या आदिवासी लोकांमदीं उत्सव,मिरवणूक आदी प्रसंगाचेर व्हडा नेटान वाजायतात.चिपळ्यो वा करताल ह्या वाद्दांत एके वटेन सपाट आनी दूसरे वटेन वाटकुळें अशे दोन घटमूट लाकडाचे कुडके बांदिल्ले आसतात. दर एक कुडको वेतभर लांब आनी दोन बोटां रुंद आसता.हे लाकडी कुडके मदल्याभागा सावन दोनूय वटांनी बारीक आसून शेवटाक बोटाच्या तोंका सारके आसतात. शेवटाक बोटाच्या तोंका सारके आसतात.शेवटाक घुंगूर बांदिल्ले आसतात वा लाकडी कुडक्यांक खांचो घालून तातूंत धातुच्यो पातळ चकत्यो आसतात.अस्तंत महाराष्ट्रांतल्य़ा खूळखूळो (खीळखीळो)ह्य़ा वाद्दांत दोन लांबट चवकोनी लांकडी चौकटी दांड्याच्या दोनूय वटांनी जोडिल्ल्यो आसतात . ह्या चौकटिंनी सरयामदल्यान धातुच्यो पातळ वाटकुळ्यो चकत्यो घाल्ल्यो आसता.दांडो हातांत धरुन वाजयल्ल्यान लयबध्द खुळखूळ आवाज येता.सबळ हें वाद्दांत नगारो ह्या प्रकारातलीं दोन ल्हान वाद्दां आसतात .देड वेत लांबाय़ेच्या दोन वेताच्या बडयांनी तें वाजयतात .देवीचें गुणगान करपी गितांनी हाचो वापर जाता. पितळी आयदानाच्या आकाराचें तासो हें वाद्द सुंवारी समूह वाद्द प्रकारांत गो़ंयांत वापरतात.आय़दनाच्या तोंडार चामडें ताणून बसयतात.दोनय हातांनी वेताच्या आदारान तासो वाजयतात.
तंतुवाद्दां-भारतीय तंतुवाद्दांत एकतारी,तुणतुणे,रावणहत्यो,सारंगी,सारिंदा,पेना,संतूर,नंदुण्णी आदींचो आस्पाव जाता.एकतारेन सकयल दुदी आनी वयर दांडी आसून खुंटयेक सरी बांदिल्ली आसता ,तर्जनीन लयबध्द आदारस्वर दीत ती वाजयतात . महाराष्ट्रातलें तुणतुणे ह्या वाद्दांत सकयले वटेन लाकडाचे नळकांडे आसून तांचे सकयले तोंड चामड्यान मढयल्ले आसता .नळकांड्याचे भायले वटेन सुमार दोन ते अडेच फूट लांबायेच्या कोंड्याचे दांडयेचे एक तोंक घट्ट बसयल्लें आसता . दांडयेच्या दुसऱ्या पोताक लाकडाची खुंटी आसता.नळकांड्याच्या सकयले वटेन मदल्यान सुरी भायर सुटून येवचिना , अशी घेवन तिचे दुसरे पोत खुंटयेक ताणून बांधतात . हांतुतय आदारास्वर आनी लय मेळटा . गोपीचंद हें वाद वाद्द तुणतुण्या सारकें आसा. .
धर्मदुतांचो इतिहास

धर्मदुतांचो इतिहास.
Acts of the Apostles
धर्मदुतांचो इतिहास
हें पुसतक तिसऱ्या शुभवर्तमाना बराबर लुकान बरयलें. दोन वर्सां परियान बंदखणींत आसताना, पावलून रमा शारांत धरंपर्गटणी केली म्हण सांगून, लूक हें पुसतक संपयता. पावलू पालेसतिना थावन रमाक गेलो तेन्ना, लूक ताचे बराबर आसलो; देखुनूच ह्या प्रवासाची खबर करताना, आपुणूय त्या प्रवासांत आसलो म्हण दाखवन, तो “आमी” अशें म्हणून त्या प्रवासाची गजाल सांगता.
सर्गार चडचे आदीं, जेजून धर्मदुतांक उपदेस दिल्लो ताची खबर पयली सांगता, आनी निक्तीच सुरू जाल्ले पवित्र-सभेंत, क्रिसती शकाच्या ४२व्या वर्सा परियान घडलीं त्या मुखेल घडितांची तो गजाल करता. ह्या पुसतकांत पेद्रुच्या आनी पावलुच्या वावराची अदीक खबर आसा.
पवित्र आत्मो शिसांचेर देंवल्या उपरांत, पेद्रू जेजुची आनी ताचे वर्वीं देवान फावो केल्ले सडवणेची पर्गटणी सुरू करता पालेसतिनाच्या आनी वेग-वेगळ्या देसां थावन आयिल्ल्या जुदेवां फुडें, म्हाधरंसभे फुडें आनी, कर्नेल रमी शत्पतिच्या घरांत, विदेशियांय फुडें.
धर्मदुतांनीं सेवक स्थापले; उपरांत, हांच्याय वावराची आनी धरंपर्गटणेची म्हायती ह्या पुस्तकार मेळता; चड करून इसतेवाची आनी फिलिपाची.
पावलूक धर्मदूत जावंक जेजुचें आपवणें आयल्या उपरांत, विदेशियां सरीं धरंपर्गटणेचो वावर अदीक नेटान चल्ता. पावलू आनी बार्नाबास आंतियोकिया शारांत विदेशियांची घडलली पयली पवित्र-सभा स्थाप्तात आनी त्याच शारांत जेजुच्या शिसांक “ क्रिस्तांव” वो “क्रिस्ताचीं” म्हण आड-नांव पडता. ह्या उपरांत, चड करून पावलू विदेशियांक जेजुची पर्गटणी करता आनी तीन लांब धरंपर्गटणेच्यो भोंवडियो करता तांची खबर इसकुटावन ह्या पुस्तकांत दिल्या. पावलून रमा शारांत कश्ट ससले तांची थडिशी म्हायती दिवन लूक हें पुस्तक सोंपयता.
पळेयात.
Acts_of_the_Apostles
विरामचिन्हां

विरामचिन्हां मनीस जेन्ना उलयता,तेन्ना ताच्या आवाजावयल्यान, हावभावावेयल्यान, ताच्या उलोवपाचो आशय वा मुद्दो आमकां समजता.तो प्रश्न विचारता,सादे विधान करता, ताका खोशी जाल्या वा अजाप हे ताच्या उलोवपा वेयल्यान कळटा. पूण हेंच बरोवन दिले जाल्यार समजूंक कठीण जाता.देखुन किते सांगपाचे आसा ते व्यक्त करपाक तो आपल्या बरोवपांत कांय कुरवाचो वा चिहांचो उपेग करता.वाचतना खंय-खंय थाबप, कितले थांबप, प्रश्न विचारला काय कितें,हे कळपाखातीर कांय कुरवो वा चिहां थारायल्ली आसता. ह्या चिहांक विरामचिन्हा अशें म्हणटात.
पूर्ण विराम.
१ उपेग- वाक्य पुराय जालें हें दाखोवपोखातीर.
देख- सगळीं भुरगीं शाळेत गेली.
२ उतराचें संक्षित रूप दाखोवपाखतीर.
देख- प्रि. घ. केरकार
प्रियंका घनश्याम केरकार
अल्प विराम ( ; ).
उपेग- दोन वाक्यां जोड अव्ययान जोडिल्लीं आसतात तेन्ना वापरतात.
देख - हांव बेगीन भायर सरल्लें ; म्हूण म्हाका बस मेळ्ळी.
ताणें थंड उदक पियाले ; म्हूण ताका थंडी जाली.
स्वल्प विराम ( , ).
उपेग-एकेच जातीचीं जायतीं उतरां एकाफटल्यान एक आयल्यार.
देख-1) लंगडी, कबड्डी, लगोय्यो, आदि. (हे देशी खेळ)
2) दुसय्याक उलो मारता तेन्ना.
रीमा, हांगा यो गो मातशे.
प्रितेश, मातसॊ हांगा येता.
3) आज्ञा करता तेन्ना.
चल, दार धांपून यो.
वच, आनी म्हजें पुस्तक हाड.
अपूर्ण विराम (:).
उपेग- वाक्याच्या शेवटाक फुडें आनी कितेंय म्हायती सांगपाची आसली जाल्यार.
देख- सकयल दिल्ल्या प्रश्नांच्यो जापो बरयात :
प्रश्न चिन्ह (?).
उपेग- प्रश्नार्थक वाक्य सोंपता थंय वापरतात.
देख - तुमी खंय वतात ?
तुका कितें जाय ?
उद्दगार चिन्हा वा उमाळी चिन्हा (!).
उपेग- उमाळे दाखोवपी उतराच्या शेवटाक.
व्वा !आज जेवण बरें जालें.
शी ! उदकाक अळशीक वास येता.
एकोडी अवतरण चिन्हा (‘ ’)
उपेग- एखाद्रें उतर खासा करून सांगतना.
‘नवे’ म्हणल्यार भाताचें कणस.
दोट्टी अवतरण चिन्हा (“ ”).
उपेग-उलोवप्याचीं उतरां म्हूण दाखोवपाखतीर.
देख- रीमान सीमाक म्हणलें,“ तूं बाजारांत वच ” 
जोड चिन्हा ( - ).
उपेग - दोन उतरां जोडटना.
खाण – जेवण.
उठप – बसप.
अपसारण चिन्हा (------).
उपेग - उलयतां – उलयतां फुडें येवजना जावन अचकीत थांबता तेन्ना वापरतात.
तो म्हाका मेळ्ळो पूण -------
संदर्भ.
कामत अशोक अर्चना. सै. कोंकणी व्याकरण. कुडचडें, गोंय: अशोक कामत,कामत प्रकाशन कुडचडे, गोंय, 2010.
Kristachea Jivontponnachem Fest - Easter

Paskhamchem Fest.
Kiristamv lokanchi mhotvachi porob. Haka ‘paskanchi porob’ oxem-i mhonnttat.Palostin dexant romon ani jyu lokamni ekttham-i yeun jezu kristak khursar jivexi marlo. Uprant tisrea disa (aitar) jezu krist porto jivo zalo. Hea prosongachi yad mhunn isttor monoitat.
Vosond ritunt poile punveuporant yeupi aitarak hi porob monoitat. Isttor khoinchea aitarak monoucho hevixim zaite motbhed asle. I.So. 325 vorsa kiristamv dhopmogurumni ho vad mittoitona 21 march uprant yeupi puvnek hi porob monouchi oxem sanglem. Lig ef nexnsoche kelenddor komittin he vixim anik ek fautt vichar kelo. Teurovim 1928 vorsa somsden ek kaindo som'mot kelo. Tatunt eprilachea dusrea xenvara uprant yeupi aitar, isttorcheo dis mhunn mancho ho tharavo som'mot kelo. Dusrea xotmanasaun ‘jezu krist porto jivo zalo,dekhun soglleank dil'li somrodona’ hea orthan ho dis monoitat.
Ostontechea raxttramni isttorovixim zaiteo akheayika ani somoz choltat. Purvil'lea onglo sekson lokanchea motapromann isttor hi rituchi deuta asun tichea ugddasak hi borop monoitat. He lok epril-me mhoineant hi porob monoitale. Kaim zann he porbek purvil'lea kallant cholotlea vixuvdisach (equinox) porbecho vantto mantat. Porne chalicho inglix lok hea disa sury nachta, oxem mantat. Tea disa te suryoutten tondd korun bostat. Kaim haltokoch tachevelem kirnn halta ani tem kirnn nachil'leavori dista. Hech torechi chal airlondd dexantuy dista.
Somvsarantole soglle kiristamv lok hi porob vhodda umedin monoitat. Igrzancher rongrongoyalli roxnnai kortat. Soglle nove nove bhes korun igrzamni votat. Ghorant borem jeunnokhann kortat. Hea disa khuris, tantim, bokddepetto hancheo kuro kortat. Hea disa tantim vanttpachi chal cholta. Tanteantlean novo jivo zolmota, dekhun jezuchea jivo zaupakodden tacho sombond laun he gozalikodden tantim ‘kuru’ va ‘protik’ he nodrentlean polletat.
Polleiat.
Easter
उड्पी

"उड्पी"' हे भारतातल्या कर्नाटक राज्यातलीं एक सुवात. हे उड्पी जिल्ह्याचे मुख्यालय. हांगाचे अिन मठ देवस्थान खूब फामाद आसा. अिन हांगा 'पर्याय' एक मुख्य तेह्वारु.
धर्मीक म्हत्व.
हांगा उडुपी कृष्ण मठ आसा आनी गुरु मध्वाचार्य हांचो जल्म हांगाच जाल्लो. 
लोकसंख्या आनी शिक्षण.
२००१न्चे कानिश्मरिन्चे प्रकार उड्पी नगरान्ची जानासंख्या ११३,०३९।
हन्तु दर्लमन्शे ४९% अिन बाइलमन्शे ५१%।
दर्लमन्शन्तु िशक्वाण दर ८६% अिन बाइलमन्शन्तु ८१%.
भास.
तुळू, कोंकणी आनी कन्नड हांगाची मुखेल भास. केलाव जन ब्यारी वई उल्लैतान्ची ।
पळोवपासारक्यो सुवाती.
उड्पी जिल्ह्यातल्यो पळोवपासारक्यो सुवाती.
लोक संस्कृती.
भुत्ता कोलु,आित कलन्ज, करन्गोलु अनि नगरधने हन्गान्चि सन्स्क्रुतिंचे अटुट अन्ग।
याक्श्गान हन्गन्चे मुख्य लोक न्रुत्य।
शिडूक कार्भारी वपार

.]]
शिडूक कार्भारी वपार.
Xidduk Karbhari Vopar - The Dishonest Steward ( parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
शिडूक कार्भारी वपार.
पवित्र पुसतक ː लुकास १६ ː १-१२
१ जेजून आपल्या शिसांक अशें सांग लें: "कण-एकलो गिरेसत मनीस आसलो आनी ताका êक मुकदं आसलो; हो ताचê गिरेसत्काय्ेची वाट लायता म्हण कणें ताचê सर्शें वचून हाचेर फिरियाद दिली."
२ हाका आपवन हाडून, धनियान विचारलें: "तूजê विशीं हांव हें आयकतां तें कितें? तुज्या कार्भाराचो हिशोब दी; तोर ह्या फुडें म्हजो मुकदं जावंक तुका मेळचें ना!"
३ तेदनां मुकदमान आपणाच भितोर म्हळें: "म्हजो धनी म्हजê कडचें मुकदंपण काण घेता म्हणटोच, हांव आतां कितें करूं? खणुंक म्हाका सकत ना; भीक मागुंक म्हाका लज दिसता.
४ शाबास, कळळें म्हाका! म्हाका मुकदंपणा वेलो निकळायल्या उपरांत, कणें तरी म्हाका आपणागेर घेवंचê खातीर हांवें कितें कर्चें तें म्हाका येवजलें!"
५ आपल्या धनियाच्या एक-एकल्या रिणकारियाक आपवन, ताणें पयल्या लागीं विचारलें: "म्हज्या धनियाक तूं कितलें देवो आसाय?"
६ ताणें जाप दिली: "शेंबोर मापां तेल." मुकदमान ताका सांगलें: "हें पळे तुजें लêख्पत्र; बस हांगा आनी वेगीं ताचेर पननास बरय."
७ मागीर दूसऱ्याक विचारलें: "आनी तूं कितलें देवो आसाय?" ताणें पर्तिपाळ केलो: "शेंबोर खानडीो गंव." मुकदमान ताका सांगलें: "हें पळे, तुजें लêख्पत्र घे आनी अयशीं बरय."
८ तज्वितेन आपलें कां केलें म्हण धनियान त्या नाडबुधिच्या मुकदमाक वर्णिलो ब, कित्याक संवसारी मनशां आपल्या सार्क्यां लागीं चल्ताघळताना उज्वाडाच्या मनशां परस अदीक तज्वितेचीं.
९ तोर हांव तुंकां सांग्तां: "गिरेसत्काय बुर्शी, पूण तुंकां इश्ट्यश्टिणी जोडून घेवंक तिचो उपेोग करात; अशें, ती अंत्रून वेतली तेदनां, तीं तुंकां सासणाच्या बिराडांनीं स्वागोत करून घेतलीं.
१० जीं एकदं उण्या मलाच्या वसतुंनीं खात्रेचीं, तीं उंच मलाच्याय वसतुंनीं खात्रेचीं; आनी जीं एकदं उण्या मलाच्या वसतुंनीं खटीं, तीं उंच मलाच्याय वसतुंनीं खटीं.
११ म्हणटोच, जोर ह्या संवसारांतलê म्हेळê गिरेसत्काय्ेचो फावो तो उपेोग करुंक तुंकां पातियेवंक नजो जालें, तोर खरी-असोल गिरेसत्काय तुंच्या हातांत घालुंक कण तुंकां पातियेतलो?
१२ देवान तुंकां दीलल्या तुंचेो न्हय त्या वसतुंनीं तुमी जोर विस्वाशी रावुंक नांत, तोर तुंचेोच जावंचेो आसात तेो वसतू देव कसो दितलो तुंकां?"
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ.
The Dishonest Steward, Commentary &amp; Meditation
गोवेकार, राजाराम (बेतु) भिकारो

(जल्म: १९ जुलय १९२६, कुंकळ्ळी - फोंडें).
गोंयचो सुटके झुजारीए. ताणें प्राथमिक शिक्षण मराठींतल्यान घेतलें. १९४६ वर्सा तो ‘नॅशनल काँग्रेस गोंय’ संघटनेचो वांगडी आसलो. १९४७ वर्सा तो ‘सेवा दल’ संघटनेचो वांगडी जालो. १९४८ वर्सा सावन तो ‘आझाद गोमंतक दल’ संघटनेचो वांगडी जालो. तो भुंयगत क्रातीकारी वावर करता, हो आरोप दवरून १९४७ वर्सा ताचे गैरहजेरेंत ताका न्यायालयान २८ वर्सां बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. १९७२ वर्सा भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केला. १८ जून १९८२ दिसा गोंय सरकारान सुटके झुजांतल्या ताच्या वावराचो भोवमान केला.
विकिपीडिया

विकिपीडिया जावन आसा इंतेर्नेताचेर एक मुक्त विसह्वाकसह जाका विकिमेदिया फवंदातियोन चलयता. हाचेर कणाच्यानूय संपादन वो बदल करुंक जाता. जिंयं वालेस आनी लारऱ्य सांगेर, हाणीं विकिपिदिया जानेर २००१ आन सुरू केल्लें. पयलें, फकत इंगलेस विकिपेदिया आसली, पून वेल सार्तासार्ता, वेगल्यो भासानी जाल्यो.
कोंकणी विकिपीडिया.
कोंकणी विकिपीडिया जून २०१५ आन स्थापीत जालें. हाचेर कां २००६ वर्सान इंचुबातरान सुरू केल्लें. इंदिया आच्चेस्स तो क्नवलेदगे, गें विसह्वाविध्यालाय, निर्माला इन्सतितुते अफ एदुचातियोन आनी दाल्गादो कंकणी आकादेमी चे आदारान तें उज्वाडाक आयलें.
कोंकणी विकिपीडिया तीन लिपियेंचो विकिपीडिया जावन आसा; हांतून देवानागरी, रोमी, आनी कन्नड लिपियेन पानां आसात. फक्त पानाच न्हय, पून इंतेर्फाचे आनी मेनूस ऊय दन लिपियेंत तय्यार आसा: देवानागारी आनी रमी. फुडाराक स्चरिप्त चंवेर्तेर तय्यार कर्पाचो ऊय प्रसताव आसा, जाचें आदारान, खुयंच्या-ऊय लिपियेन बरयल्लें पान दूसऱ्या खुयंच्या-ऊय लिपियेन वाजुंक जातेलें.
अर्थवेवस्था

अर्थवेवस्था युगांडाचो आस्पाव विकासशील देशांमदीं जाता. देशाची अर्थवेवस्था मुखेलपणान शेतवडीचेर आदारल्या. देशांतले सुमार ९०% लोक शेतवडींत वावुरतात. पूण पिकां काडपाची पद्दत आयज लेगीत पारंपारीक आसा. देशाचे वट्ट भुंयेंतली सुमार ३०% भूंय शेतवडीखाल आसा. काफी आनी कापूस हीं हांगाचीं मुखेल पिकां. काफी उत्पन्नांत युगांडाचो आफ्रिका खंडांत पयलो क्रमांक लागता. रोबस्टा आनी अरेबिका अशा दोनूय प्रकारच्या काफयांचें उत्पादन हांगा घेतात. केळीं, टॅपिऑका, नाचणे, कणंगां हीं देशांतलीं मुखेल खाद्यपिकां, जाल्यार काफी, ऊंस, तंबाकू, च्या, कापूस हीं मुखेल नगदी पिकां. बटाट, कड्डण, मको, जोंधलो, भिकणां, गंव, तांदूळ हींय हांगाचीं म्हत्वाची पिकां. देशांतल्या पशूधनांत गोरवां, मेंढरां, बोकडां, दुकर, गाढव, कुकडां हांचो आस्पाव जाता. मांस आनी दूद वेवसाय ल्हव ल्हव वाडत आसात. नुस्तेमारीचोय वेवसाय नेटान चलता. देशाच्या वट्ट उत्पन्नांत रानाचे येणावळीचो वांटो म्हत्वाचो आसा. देशांत खनिजांचे सांठे उणें आसून तांब्याच्या उत्पादनाक म्हत्व आसा. जलविद्युतशक्ती खूब प्रमाणांत निर्माण जाता आनी शेजारच्या देशांकूय तिची पुरवण करतात. देशांतले चडशे कारखाने शेतकी उत्पादनां संबंदीत आसात. कापूस, काफी, च्या, तंबाकू, ऊंस हांचेर प्रक्रिया करपी कारखाने चड आसात. सिगरेट, तंबाकू, लुगट, शाबू, शिमीट हेय उद्देग नेटान चलतात. जींजा, कांपाला, टोरोरो हीं देशांतलीं मुखेल उद्देगीक केंद्रां. कांपाला हें देशांतलें मुखेल वेपारी केंद्र. निर्यात उत्पन्नांत काफयेचो वांटो सगळ्यांत चड म्हळ्यार ९०% आसता. काफये भायर कापूस, तांबे, च्या, गोरवांची कात हांचीय निर्यात जाता. तशेंच कागद, लुगट, लोखण, खनीज तेल, रसायनां, धान्य, यंत्रां, गाडयो आनी तांचे मेकळे भाग हांची युगांडा आयात करता. ‘बँक ऑफ युगांडा’ ही देशाची मध्यवर्ती बँक आनी ‘युगांडा कमर्शिअल बँक’ ही शासकीय बँक. युगांडा शिलींग हें देशाचें अधिकृत चलन.
लोक आनी समाजजीणः बुगांडा वंशाचो लोक हो देशांतलो सगळ्यांत व्हड वांशीक पंगड. व्हिक्टोरिया तळ्याच्या उत्तर देगांच्या प्रदेशांनी ते चड प्रमाणांत रावतात. थंयच्या लोकांचें वेगळेपण तांचे भाशेवयल्यान करूं येता. ते नदरेन बांतू, नायलॉटीक आनी नायलो-हॅमायट हे तीन मुखेल भाशीक गट. हांचेभायर बुन्योरा, बान्यनकोली, बोटोरा, बासोगा आनी कारामोजाँग ह्यो मुखेल जमाती. युरोपी आनी अरब लोकूय कांय प्रमाणांत थंय आसात. देशाचे वट्ट लोकसंख्येत क्रिस्तांव धर्माचे लोक ६३%, तातुंतले ३३ रोमन कॅथलीक आनी ३०% प्रॉटॅस्टंट पंथी आसात. मुसलमानांची संख्या ६% आनी उरिल्ल्या लोकांमदीं पारंपारीक आफ्रिकी लोकांचो आस्पाव जाता. आफ्रिकी लोक चडशे देशाच्या उत्तर आनी अस्तंत भागांनी रावतात.
इंग्लीश ही देशाची अधिकृत भास. हेर थळाव्या भाशांनी लगांडा, नायलॉटीक, स्वाहिली हांचो आस्पाव जाता. शिक्षणीक सुविधांची पुरवण करप ही केंद्र आनी थळाव्या शासनाची जापसालदारकी. कांपाल शारांत मॅकरेरे विद्यापीठ आसा. तातूंत कला, शास्त्र, कृषी, वैजकी शिक्षण, पशूवैजक, कायदो आनी हेर उच्च शिक्षणाची वेवस्था आसा. पूण उंचेले शिक्षण घेवपाखातीर खूबशे विद्यार्थी परदेशांनी वतात. वेगवेगळ्या ललीत कलांक उर्बा दिवपाखातीर, तशेंच चित्रकार,मूर्तिकार, नक्षीकाम करपी कला शिक्षक हांकां प्रशिक्षण दिवपाचे नदरेन मॅकरेरे ललीत कला विद्यालयाची स्थापना केल्या. तशेंच नाच, नाटय हांकां उर्बा दिवपाखातीर शासनान सामुहीक विकास आनी संस्कृती खातीं उबारल्यांत. गांडा लोकांचे बाकीसिंबा आनी ‘नांकासा’ नाच अंकोली लोकांचे ‘ब्वोला’ आनी जिंगडिंग नाच तशेंच बुन्योरो आनी टोरो जमातींतल्या लोकांचो ‘ल्यून्येगे’ नाच चड प्रसिद्द आसात.
कांपाला हें देशाचें राजपाटण तशेंच थंयचें व्हड शार. जींजा, मासाका, एमबाला, एमबारारा आनी गल् हीं देशांतलीं हेर व्हड शारां.
पंजे मंगेशराव

पंजे मंगेशराव हांचो जल्म : २२ फेब्रवारी १८७४ ह्या दिसा जालो.
रोमन तत्त्वगिन्यानी सिसेरो

रोमन तत्त्वगिन्यानी सिसेरो (इ.स.प. 106 – 43) हाणें रिपब्लिक आनी लॉ ह्या नांवाचीं पुस्तकांय बरयलीं. ताच्या मतान स्थानिक प्रदेशांक स्वयंशासन आनी स्वातंत्र्य दिल्ल्यानच व्यपक आनी व्हड साम्राज्याची एकात्मता सिध्द जाता. तशेंच सगळें विश्र्वच राज्य आसून देव आनी मनीस ताचे नागरीक आसात. सगळ्या राश्ट्रांक सदांकाळ लागू पडपी सैमीक प्रमाणभूत असो कायदो आसा. दरएका मनीस मार्गदर्शन मेळ्ळ्यार सद्गुणी जावंक शकता अशें ताचें मत आशिल्लें. राज्याविशीं सांगतना तो कायद्याक म्हत्व दिता. ताच्या मतान मनशाची संपत्ती सारकी आसूंक शकना, गूण सारके नासतात, पूण सगळ्या नागरिकांचे समान कायदेशीर हक्क आसतात. ताच्या मतान कायदो फक्त अधिकार आनी जबरदस्ती हांचे मर्यादेंत सिध्द जावंक शकना. खरो कायदो सद्विवेक बुद्दीनच सिध्द जावंक शकता आनी तो शेमाकडेन सुसंगत आसता. राज्यांचे वेगवेगळे आकृतीबंध तपासतना तो अॅरिस्टॉटलची मान्य करून न्याय हें राज्यसंस्थेचें निमणें उद्दिश्ट मानता.
बाळ ठाकरे

बाळ ठाकरे हो महाराष्टांतल्या शिवसेना ह्या पक्षाचे संस्थापक,राजकारणी,व्यंगचित्रकार आनी संपादक आसले.
जल्म.
हाचो जल्म 23 जेनवरी 1926 वर्सा जालो.
शिक्षण.
शिवसेना ह्या पक्षाचे संस्थापक,राजकारणी,व्यंगचित्रकार आनी संपादक आसले
वावर.
बाळ केशव ठाकरे म्हणल्य़रच बाळासाहेब ठाकरे हे महाराष्टांतल्या शिवसेना ह्या पक्षाचे संस्थापक,राजकारणी,व्यंगचित्रकार आनी संपादक आसले.सामना ह्या मराठी दैनिकाचे ते संस्थापक,तशेच मुखेल संपादक आसले.ताचो मुखेल संपादक आसले.ताचो बापूय केशव.वडील केशव सीताराम ठाकुर जाका लोक ’प्रबोधनकर ठाकुर’ म्हणून वळखतात तो लेखनांतल्यान,वत्कूत्वांतल्यान तशेंच कार्याच्या माध्यमांतल्यान लोकजागरणाचें येरें सांबाळटालो प्रबोधनकार अन्यायकारक रुढि–परंपरांचेर आनी जातभेदात्मक वर्णवेवस्थेवर कडाडून हल्लो चडयताले.बाळासाहाबान व्यंगचित्रकार म्हणून सूरवात केली.1950 वर्सा ते ’फ्री प्रॅस जर्नल’ हांतूत ते व्यंगचित्रकार म्हणून रजू जाले.फुडल्या काळांत तांणी ज्येश्ठ व्यंगचित्रकार आरके लक्ष्मण हांचे वांगडा कांय वेळ तें काम केलें.फ्री प्रॅस जर्नलांत काम करती आसतनाच बाळासाहेब विंगड विंगड संस्थांनी,जायरात, व्यंगचित्रां हांचे डिझायन करन दिताले.मागीर तांणी मार्मिकाची स्थापना आगस्ट 1960 ह्या वर्सा केली.ताचे मागीर बाळासाहेब 19 जून 1966 दिसा शिवसेनेचो स्थापन केली.
मरण.
बाळ ठाकरे हांचो 17 नोव्हेंबर 2012 दिसा ताचो मरण जालो.
Luis de Menezes Braganza

... Page needs to be Edited.
Polleiat.
Luís de Menezes Bragança
अरूणा आसफ अली

'अरूणा आसफ अली ही एक सत्याग्रही.
जल्म.
अरूणा उपेंद्रनाथ गांगुली हांचो जल्म दि.16 जुलै 1909 या दिसा पंजाबांतल्यान काल्का (आता हरयाणा)हांगा येका बंगाली परिवारांत जालो. ताजी आवय अंबालिकादेवी ही ब्राह्यो समाजाचे भौमानेस्त फुडारी त्रैलोक्यनाथ सान्याल हांची चली.अरुणाच्या भयणीचे नांव पुर्णिमा बॅनजर्जी. 
शिक्षण.
अरुणाचे मुळावे शिक्षण लाहोरांतल्या सेक्रेड हार्ट कॉन्व्हेंट हांगा जाले आनी मुखावयले शिक्षण नैनितालच्या अॅल सेन्ट्स कॅालेज हांगा जालें.पदवी परिक्षा उत्तीर्ण जाल्याउपरांत अरुणा कलकत्त्याच्या गोखले मेमोरिअल स्कूल हांगा शिक्षक म्हूण काम पळेताली. हांगा तिच्यापरस वीस वर्सांनी व्हड आशिल्ल्या काँग्रेसच्या पुडार्या कडेन जाली. 1928 या वर्सा दोगानी लग्न केले. 
अरूणा गांगुलीची अरूणा असफ अली जाली .
वावर.
अरूणा 1930,1941 या वर्सा सत्याग्रहांत वाटो घेवन बंदखण भोगली. बंदखणीन आसतना तिचीं वळख व्हड व्हड सत्याग्रहीवांगडा जाली. जेचो परिणाम तिच्या विचारांचेर खुब्ब जालो. हातूं भितूर जयप्रकाश नारायण ,डॉ राम मनोहर लोहिया , अच्युत पटवर्धन अशे समाजवादी विचारांचे फुदारी आशिल्ले. 1942 या वर्सा भारत छोडो आन्दोलनांत वाटो घेता आसतना अरूणाजीन प्रकट रूपान रावून बंखणीन वचपापरस भूमिगत रावोन चळवळ फुडे व्हरपाचो निर्णय घेतलो. महात्मा गांधी आनी इतर कॉग्रेसच्या व्हड नेत्यांक अटक जाल्याउपरांत मुंबय हांगा प्रकट जावन विरोध सभा आयोजित करपी ती पयली बायलमनीस आशिल्ली. मुंबयच्या गोवालीया मैदानाचेर तिणे काँग्रेसचो झेंडो फडकायलो. इतलो जावनयबी ही बायलमनीस पुलिसांक मेळ्ळी ना. 1946 मेरेन सक्रिय आंदोलन करूनूय बी पोलिस तिका अटक करू शकले ना. ताणि तिची सगली संपत्ती जप्त केली.पूण तरी ही धीराची बायलमनीस फाटी सल्ली ना .1947 या वर्सा अरुणाजी दिल्लीच्या काँग्रेस समितीची अध्यक्ष जाली. 1948 या वर्सा लेफ्ट सोशलिस्ट पार्टी नावाच्या पक्षाची स्थापणूक करून अरूणा असफ अली कामगार आंदोसलनांत सक्रिय जाली. ह्याच्या पक्षाचो 1955 या वर्सा भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी सोडली. 1958 या वर्सा दिल्लीची मेयर जाली . याच वर्सा ती तिणे मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पार्टी सोडली . 1964 वर्साजवाहहरलाल नेहरुंच्या मरणा उपरांत अरुणाची परत कॉग्रेसींत आयली . पूण पयलीभशेन सक्रिय वाटो तिमे घेतलो ना. इंडोसोवियत कल्चरल सोसायटी ऑल इंडिया पीस काउंसिल , नेशनल फैडरेशन ऑफ इंडिया वूमैन अशा अनेक संस्थांनी अरुणा असफ अली हाणी काम पणेलें. 1960 या वर्सा डाव्या विचारसरणीक समार्पित आशिल्लें पेट्रीयट हें दिसाळें तिणे सुरू केलें. तशेंच आठवड्यान येवपी लिंक हें साप्ताहिक सुरू केलें. 
मरण.
पिरायेच्या 87व्या वर्सा दि. 29 जुलै 1996 या दिसा अरुणा असफ अली हांका नवी दिल्लींत मरण आयलें.
Scotland

, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी एडिन्बरो नगर आसा। ते युनायटेड किंगडम भाग आहे।
Aiz Ami Soglim Ektthaim Re Zaleam - Mando

Aiz Ami Soglim Ektthaim Re Zaleam - Mando.
Aiz ami soglim ektthaim rê zaleam,
Institut Menezes Bragançachea salavant,
Dakhounk amchim Goenchim dulpodam,
He bhaxen ami sodankal cholouncheak.
Visro nezo Club Nacionalak,
Khuxealponn dil'munn sogleank,
Voir kaddun amche Goenche,
Vhoddilanche mogall mandde.
Devan bensaum ghalum,
Hea Direcsanvcher.
Ugddas ghal'munn mogacheam manddaencher,
Khuxeal bhorit zalim amchim kallzam,
Aikun aiz him Goenchim gaienam.
Polleiat.
Goemche Mandde
भारतीय चित्रपट

भारतांत चलत्चत्रपटाची सुरवात १८९६ त जाली. चित्रदीपाचो उपेग करून १८८९-९० च्या सुमाराक श्रीकृष्ण चरित्रांतल्या कांय प्रसंगांचो चलत्चित्रपट मदनराव माधवराव पितळे केल्लो. जुलय १८९६ त, हरिश्चंद्र सखाराम भाटवडेकर उर्फ सावेदादा चलत्चत्रपटाचो उदय १८९६ त जालो, तरीकूय भारतांत ताची सुरवात १९१२ त जाली. ऑगस्ट १९१२ त, दादासाहेब फाळके हाणें भारतांत ‘रोपटधाची वाढ हो सुमार १५ मी. चो लघुपट चित्रित केली. उपरांत १९१२-त, दादासाहेबान ‘राजा हरिश्चंद्र' हो सुमार १,१२८ मी. चित्रपट मुंबय शारांत नेिर्माण जालो; तो मराठी भाशेत आशिल्लो. ताणे केले. दादासाहेब फाळके हाका भारतीय चित्रपटसृश्टीचो जनक अशे मानतात. ताणे १९१७ मेरेन १३ लघुपट धरून १७ चित्रपट सादर केले. ह्याच काळांत अनंत परशुराम करंदीकर, एस्. एन्. पाटणकर आनी व्ही. पी. दिवेकर हांणीय कांय मूकपट तयार केले. १९१२ त, नारायण चित्रे, पुरुषोत्तम टिपणीस, दत्तात्रय दाबके, बुकबाईडर जोशी, रामराव 'पुंडलिक' हो कथापट तयार केली. १९१७ त, दादासाहेब फाळके हाचो वामन आपटे, माया शंकर भट्ट, एल्. बी. पाठक, माधवजी जेसिंग आनी भागाक घेवन १९१७ त, फाळके फिल्माचे ‘हिंदुस्थान फिल्म कंपनी'त रुपांतर केले आनी फुडे हे कंपनीवरवों १०० मूकपट तयार केले. वामन श्रीधर आपटे हाणे, मद्रासाक मूकपट खूब चलतात हें पळोवन थंय एक चित्रपट-वितरण कार्यालय उगडलें.
भारतांत सिने-कॅमेरा स्वता तयार करपाचो मान आनंदराव पेंटर (9xt{ चित्रपट चित्रपट तयार केले. बाबूराव पेटर हाणे १९१८-१९ त ‘सैरंध्री' हो पयलो शांताराम हांणीय फुडें चित्रपटनिर्मिती करपाक सुखात केली. त्या काळांतले मूकपट चड करून पुराणकथा, दंतकथा, लोककथा, इतिहास ह्या विशयांचेर आदारिल्ले आसताले. छायाचित्रकार पांडुरंग तलगिरी हाच्या युनायटेड पिक्चर सिंडिकेट हे खडकीचे चित्रपटसंस्थेन जायते इतिहासीक चित्रपट सादर केले. चित्रपटनिर्मितीखातीर यत्न चालू आशिल्ले. कलकत्त्याची हिरालाल सेन हाणे पाथे कंपनीच्या एका छायाचित्रकाराच्या पालवान, १९०३ त 'अलिबाबा' ह्या लोकप्रेिय बंगाली नाटकांतल्या नाचाचो कांय भाग चित्रित केली. तो त्या नाटकावांगडा दाखयताले. सुरेंद्रनाथ सेन हाणे १९०५ त, बंगालचे फाळणीवेळार जी चळवळ जाल्ली, तिचो लघुपट हिचेखातीर ज्योती सरकार हाणे तयार केल्लो. कलकत्त्याक १९१७ त जे. एफ्. मादन हाणें इटालियन कलाकार घेवन बंगालांतलो 'नलदमयंती' हो। पयलो मूकपट सादर केली. १९२० ते १९३० ह्या काळांत बंगालांत कितल्योश्योच चित्रपटनिर्मितीसंस्था सुरू जाल्यो आनी बंदूय पडल्यो; पूण हातूंत एकूच संस्था तिगून उरली, ती 'मादन थिएटर्स'. हे नांवाजते संस्थेन वट्ट ८६ मूकपट तयार केले. १९३० त, बी. एन्. सरकार हाच्या विसाव्या शेंकडयाचे सुर्वेक दक्षिणेत नटराज मुदलियार हाणे चित्रपटनिर्मितीखातीर यत्न केले. १९२१ सावन स्टार ऑफ़ द ईस्ट फिल्म कंपनीची मद्रासांत थापणूक जावन ‘भीष्मप्रतिज्ञा' ह्या चित्रपटान दक्षिणेत चित्रपटनिर्मितीक सुरवात जाली. १९३४ मेरेन दक्षिणात्य पंजाबांत १९२६ त, दिल्लीच्या ग्रेट ईस्टर्न फिल्म कॉर्पोरशनान 'द लाईट ऑफ एशिया' हो पयलो मूकपट सादर केलो. हिमांशु रॉय हाणें तो तयार धायबर, हिमांशू रॉय, देवकी बोस, नितीन बोस, प्रथमेश बरूआ, भा. वि. वरेरकर, शिवराम वाशिकर, शं. प. जोशी, विष्णुपंत औधकर हांच्यासारकेिल्या जाणकारांक लागून १९२८ उपरांत ऊंच पांवडयाचे भारतीय मूकपट तयार जावपाक लागले. १९३१ त, भारतांत बोलपटांक सुरवात जाली. फुडल्या ४४ वसाँत भारतीय चित्रपटसृष्टीत बरीच चित्रपटउद्येगाचो दुसरो क्रमांक लागता. १९७५ त, भारतीय चित्रपटसंस्थांनी भारतांत वट्ट १,२६८ मूकपट तयार केले. भारतांत आयजमेरेन ३४ भासांनी बोलपट तयार जाल्यात, १९८८ त, भारतांत वट्ट ७७३ चित्रपट तयार जाले.
मुहंमद इकबाल

(जल्म: 9 फेब्रुवारी 1877, सियालकोट; मरण: 21 एप्रिल 1938, लाहोर).
उर्दू आनी फार्सी भासांतलो कवी आनी विचारवंत. इक्बाल ह्या नांवान ताच्यो कविता उजवाडाक आयल्यो. ताचे पुर्वज काश्मिरी ब्राह्मण आशिल्ले, अशें म्हण्टात. सियालकोट हांगाच्या मरे कॉलेजांतल्यान ताणें पदवी मेरेनचें शिकप घेतलें आनी मागीर लाहोराक वचून तत्वगिन्यान विशयांत एम्.ए.ची पदवी घेतली. मुखार तो जर्मनीक गेलो आनी म्युनिकच्या विद्यापिठांतल्यान ताणें तत्वगिन्यानांत डॉक्टरेट मेळयली. ताका उर्दू, फार्सी, जर्मन, इंग्लीश ह्यो भासो येताल्यो. म्युनिक हांगाचें शिकप सोंपोवन तो इंग्लंडाक गेलो आनी बॅरिस्टर जावन 1908 वर्सा मायदेशाक परतलो. सुर्वेक कांय काळ ताणें लाहोर कॉलजींत प्राध्यापक म्हूण काम केलें. पूण रोखडीच ताणें ती चाकरी सोडली आनी वकिलीचो वेवसाय आपणायलो.
सामके भुरगे पिरायेर सावन कविता रचतालो. सुरवातीच्या काळांत ताचेर सुफी विचारांचो चड प्रभाव पडिल्लो. ‘हिदायुत-उल्-इस्लाम’ हे संस्थेचे माचयेवयल्यान ताणें खूब फावट कविता वाचन केल्लें. ताची गाजिल्ली रचना ‘सारे जहाँ से अच्छा, हिंदोस्ताँ हमारा’ ही सुरवातीच्या काळांत बरयिल्ली कविता.
ताची ऐन पिराय युरोपासारक्या विचारांचे नदरेन फुडारिल्ल्या खंडांत गेल्ल्यान इक्बालाच्या विचारांत खूब बदल जाल्लो. ताका लागून तो इस्लामवादाक लागीं गेलो अशें जाणकारांचें मत आसा. फार्सी भाशेंतल्यान बरयल्यार आपले विचार आनी तत्वगिन्यान सगल्या इस्लाम राश्ट्रांनी पावतलें ह्या विचारान ताणे उर्दू सोडून फार्सी भास आपणायली. बेर्गसाँ आनी नित्शे ह्या दोन विचारवंतांच्या विचारांचो पगडो ताचे तात्विक विचारसरणीचेर आशिल्लो ही गजाल ताच्या ‘असरारे खुदी’ (1915) आनी ‘रुमुजे बे खुदी’ (1918) ह्या दोन फार्सी खंडकाव्यांतल्यान उक्ती जाता. ह्या दोनूय खंडकाव्यांचो इंग्लीश अणकार केंब्रिजचो प्राध्यापक निकल्सन हाणें केलो (1920). ह्या ग्रंथांक लागुनूच इक्बाल हाका 1922 त, ‘सर’ ही पदवी मेळ्ळी. दान्तेच्या ‘दिव्हिना कामेदिया’चे धर्तेर ताणें ‘पयामे मशरिक’ आनी ‘जावेदनामा’ (1920) हे झेले उवाडाक हाडले.
1935 सावन ताणें पर्थून उर्दू भाशेंतल्यान बरोवपाक सुरवात केली. ‘बाले जिब्रैल’ आनी ‘जर्बे-कलीम’ (1935) हे दोम उर्दू कवितां-झेले ताणें ह्या काळांत उजवाडाक हाडले. ताच्या उलोवपांचो झेलो ‘Lectures on the reconstruction of religious thought in Islam’ (1935) ह्या नांवान उजवाडाक आयला, ताच्या इस्लाम धर्मावयल्या म्हत्वाच्या तात्विक विचारांचो तातूंत आस्पाव आसा. तातूंत ताणें आपलें सूफीविरोधी आनी कर्मयोगाची शिकवण दिवपी तत्वगिन्यान
मांडलां. 1930 वर्सा इक्बाल मुस्लिम लिगाचो अध्यक्ष जालो. आनी मुसलमानां खातीर स्वतंत्र देशाची येवजण ताणें मांडली. ताच्या काव्यांत तात्विक, धर्मीक, नैतिक आनी राजकी विचारांचो सुंदर मेळ आनी कलात्मक आविश्कार जाला. ताच्या काव्याक उर्दू-फार्सीत म्हत्वाची सुवात आसा.
Pune

pune he shaar maharashtra rajyant aslele shaar aasa.he shaar mharashtra rajyachya astantet vaslele aasa.hya sharachi maharashtrachi sanskruti shaar ashi valakh jaavan aasa. He mharashtra rajyantle dusare mote mhanagar aasa.mumbai ooprant punyacho nambar laagta.shikshan divpi sanstha suddha haangsar vhadlya pramanant aasa.hya sharak oodayntle kembrij suddha mhantaat.
जॉर्ज बर्ना शाॅ

जॉर्ज बर्नार्ड शॉ हाजो जल्म दि. 26 जुलै 1856 या दिसा जालो. शॉ हो नामनेचो इंग्लीश नाटककार, समिक्षक, निबंद
लेखक आनी विसाव्या शेंकडयांतल्या बरोवप्यां मदीं मानाची सुवात फावो जाल्लो अग्रणी बुध्दीवादी आनी समाज प्रबोधनकार. जल्मान आयरीश आशिल्लया ह्या बरोवप्याक इंग्लीश साहित्यांत मानाचें स्थान फाव जालां. ताणें सेगीत 6 दसकां अखंडितपणान साहित्य-सेवा केल्ली आसा. 1876त तो लंडनाक स्थायिक जालो. ताचेर हेनरीक इब्सेन ह्या जगप्रसिध नॉर्वेजियन नाटककाराच्या क्रांतिकारी समाजीक नाटकांनी खूब प्रभाव घालो. विडोवर्स हावज 1892 हें शॉ हाचें पयलें नाटक. शिंदळकेसारक्या ज्वलंत आनी त्या काळार अप्रस्तुबुत विशयावयलें मिसेस. वॉरेन् प्रोफेशन 1896 हें ताचें नाटक भोव खवदळ घालपी थारलें. ताचो नाटय प्रयोग 1902 मेरेन जालो ना आनी उपरांत ताचेर रोखडोच बंदी आसली. सुरवेक सावनच थोडी भोव नामना मेळिल्लें शॉ हांचे नाटक आर्मस् अँड मॅन 1894 हें आसा.हातूंत नाटककाराची झूज विरोधी भुमिका दिसता.ताच्या नाटकांतल्यान दिसपी प्रखर क्रांतिकारी सुराक लागून शॉचीं नाटकां उजवाडायल्या बराबर बेगोबेग नामना जोडूंक फाटीं उरलीं. पूण 1904 उपरांत ताच्या नाटकाविशींचो समाजमनांतलो दुराग्रह वा कलुशीतपण ल्हव ल्हव उणें जायत गेलें. अशें घडपाचें मुखेल कारण म्हळयार शॉचो इशट हार्ले ग्रॅनव्हील-बार्कर हाणें फकत 3 वरर्सांच्या मोजक्या काळांत शॉचीं 11 नाटयघराच्या माचयेर सादर केलीं. हातूंत हेरां वांगडा कांदिद 1895 द डॅव्हीलस् डिसायपल 1897 ,सिझर अँड सुपरमॅन 1903 ह्या संवसार भर फामाद नाटयकृतींचो आस्पाव जाता. खाशेली गजाल म्हळयार हांचो मदल्या ‘मॅन अँड सुपरमॅन ह्या नाटकांत ‘दों जुवान इन हॅल’ हो रसिक प्रक्षकांक सदांकाळ भाविल्लो प्रवेश आसा. जाचो एक स्वतंत्र कृती म्हूण जायते खेपे प्रयोग जाता. शॉ नाटककार म्हणूंनच न्हय जाल्यार एक मौलिक विचारवंत म्हणूनय समकालीनांमदीं आगळीच सुवात जोडूंक पावलो. समजांतल्या उणावांचेर ताणें आपल्या अननुकरणीय शैलीन जळजळीत उजवाड घाला. खुसखुशीत विनोद आनी पुरोगामी मतां हांचो संगम ताच्या नाटकांवरीच हेरय गघलेखनांत जाल्लो दिसता. आपल्या नवोन्मोशी आनी क्रांतिकारी विचारांचो पुरस्कार ताणें निबंदातल्यान तशेंच विंगड विंगड प्रस्तावनांतल्यान संदाच केला. ताच्या वेंचीक अशा उल्लेखनीय विचारांमदीं सोंप्या अक्षरवर्णाचो पुरस्कार, शाकाहारवयली मंता आदींचो आस्पाव करूंक जाय. अस्तुयांच्या हक्कां विशींय तो जागरूक आशिल्लो. तशेंच ताणें बायल-मुक्तीचो पुरस्कार केला.
नंदा बोरकार

हांचे पुराय नांव नंदा धर्मा बोरकार
साहित्य.
भौ. नंदा ध. बोरकार हो एक कथाकार तशे नाटकार जावन आसा. ताच्यो काय साहित्य म्हळ्ळ्यार “पोको”, “समर्पण”, “गोंदू”, “कुळागरातलो सर्गानंद”, “यादींतलीं माणकां-मोतयां” ह्यो कांदब-यो तशेत “वावराडी”, “मम्मी” ही नाटका आनी एक निबंदां झेलो जावन आसा. तशेत ताची “शारदेचे अश्रू” मराठी ललित आनी “बावकें”, “सपन” कादंबरी उजवाडाच्या मार्गार आसा. 
नंदा बोरकार हांगेली पयली कांदबरी “पोको” ही बिम्ब नेमाळ्यांत खिस्ती खिस्तींनी उजवाडाक येताली. समर्पण हे नवलकथेनची आगळीवेगळी निवेदनशैली आनी गांवगिरी संवादांची भाशाशैली त्याच बरोबर ह्या नवलकथेंत फावो ती संतुळा राखपांत नंदा बोरकार जैतिवंत जाला.
पुरस्कार.
पोको हे पयलेवयले कादंबरेक पुरस्कार फाव जाल्लो आसा.
साहित्यीक वावर.
नंदा बोरकार हांगेली पयली कांदबरी “पोको” ही बिम्ब नेमाळ्यांत खिस्ती खिस्तींनी उजवाडाक येताली. समर्पण हे नवलकथेनची आगळीवेगळी निवेदनशैली आनी गांवगिरी संवादांची भाशाशैली त्याच बरोबर ह्या नवलकथेंत फावो ती संतुळा राखपांत नंदा बोरकार जैतिवंत जाला.
गोंदू ही कथा कोंडवाड्यावयल्या एका दुर्भागी गावड्या कुटुंबात जल्माक आयिल्ला गोंदू ह्या हुशार आनी हिकमती भुरग्याची. भुरगेमनाचे पापुद्रे ल्हवपीक हातांनी विस्कावन दाखोवप हें भोव कठीण काम. पुण नंदाबाबान कुशल कलाकाराचे कळाशेन तें साध्य करून दाखयलां. बापूय आपणाल्या भाटकाराचे सांगणेत रावन आडेचे झेत करपी आनी आवय भाटकाराली दवरलेली म्हूण रावपांक खोस मानपी आसुनूय गोंदूचेर संस्कार जाता ते काकीचे आनी हरीमास्तराचे. भुरगेमनाचेर बरे संस्कार केले जाल्यार ते बरो मनीस जावं येता आनी ताच्या मनांत बरे हावेस रूजयले जाल्यार तो बरो मनीस जावं येता आनी ताच्या मनांत बरे हावेस रूजयले जाल्यार तो व्हड आनी जैतिवंत जावं येता हेंच ही नवलकथा आधोरेखीत करता.
यादींतलीं माणकां-मोतयां ह्या पुस्तकांतलीं सगळीं व्याक्तिचित्रां समाजाक देखदिणी आसात. तातूंत गावगिर्या वाठारांतलो बर्या मनाचो कोस्तूभाटकार आसा, समाजकार्यकर्तो विठूशेट आसा, आदर्श शिक्षक घार्सो सर आसा. ही सगळीं नं.ध.बोरकाराच्या यादींतलीं माणकां-मोतयां. हांकां सगळ्यांक तो मोलादीक माणकां-मोतयां म्हणटां. कारण हीं समाजांत वावुरतना फकत सुवार्थाचो विचार करिनात, हेरांच्या हिताचोय विचार करतात.
कुळागरांतलो सर्गानंद ही कादंबरी आदल्ल्या गोंयाचेर आधारित आसा. आयज आदलीं कुळागरां, आदल्ल्यो दोगुल्ल्यो-दोंगर, जंगलां-मळां, व्हाळ-न्हंयोंय उरूंक नांत. दोंगर बोडके जाल्यात. व्हाळ-झरी अवेळार सुकतात. आनी जें कितें उरलां तें राखून दवरपाची कोणाक बुध्द जायनां. जें जें लागीं आशिल्लें तें तें आधुनीक साधनाक लागून पयस-पयस जायत रावलें. आतांच्या भुरग्यांक वाचन नाका. टीव्ही सोडूंक ते तयार नांत. देव-धर्माचेंय तांकां कांयच पडूंक ना. ताकालागून चालंत पिळगी गोंयची अस्मिताय आनी संस्कृतायेपसून पयस पयस जायत आसा. असले स्थितींत, पांच-स दशकां आदीं गोंयचो समाज कसो आसलो. हांगाचे लोक कशे जियेताले. तांची भास, तांच्यो चाली-रिती कश्यो आशिल्ल्यो, हे आतांचे आनी फुडले पिळगेक कळचें. ह्या उद्देशान नंदा बोरकार हाणें हो कुळागरांतलो सर्गानंद बरयला.
तेलू द मास्कारेन्हस

डॉ तेलू द मास्कारेन्हस हो सुटके झुजारी आशिल्लो.
जल्म आनी शिक्षण.
डॉ तेलू द मास्कारेन्हस हांचो जल्म 23 मार्च 1899 दिसा माजोड्डें गोंय हांगा जाल्लो. तांचे बापूय आमारालो द मास्कारेन्हस, हेवूय , हेवूय गोंयचो सुटके झुजारी. डॉ. तेलून पुर्तुगेज कायद्याची पदवी घेतिल्ली. पुर्तुगालांत कोयम्बा हांगा शिकता आसताना तांणी गोविंद पुंडलीक हेगडे देसाय हांच्या ‘ओ भारत’ बेया दिसाळ्यांत डॅथ ऑफ द आयडल्स (death of the idols) ह्या नावान साबार राजकी लेख बरयले.
सुरवातेची जीण.
गोविंद पुंडलीक हेगडे देसाय हांणी डॉ. तेलू द मास्कारेन्हस हांचे लेख उजवाडा हाडले. हाका लागून मास्कारेन्हस हांचेर पुर्तुगालांत आनी हेगडे देसाय हांचेर गोंयांत केसी चल्ल्यो. पूण दोगूय निर्दोश थारले. मास्कारेन्हस पुर्तुगालाक सरकारी अधिकारीन म्हूण काम करताले. ऑगस्ट 1948त ते रजा घेवन गोंयांत आयिल्ले. पूण तांच्या राष्ट्रीयवादी विचारांक लागून पुलीस तांचेर पाळत दवरून आशिल्ले. उपरांत डिसेंबर म्हयन्यांत तो मुंबय गेलो. थंयच्यान तो नॅशनल काँग्रेस गोंय संघटनेचो वांगडी जालो.
सुटके खातीर केल्लो वावर.
1948-49 मेरेन गोंय नॅशनल काँग्रेस हे संघटनेचे सचीव म्ह्ण आनी उपरांत काळ खजिनदार म्हूण ताणी वावर केलो. हांगा तांणू साबार राष्ट्रीयवादी पत्रकां उजवाडावन ती गांयभर आनी हेर राष्ट्रानीय वांटलीं. 25 एप्रील 1949 हे दिसा तांणी पुर्तुगालचे पंतप्रधान दोतोर सालाझर हांकां तांच्या वसाहतीच्या धोरणाचेर टिका करपी उक्तें पत्र बरयल्लें.
उपरांत तांणी आपलें तन-मन गोंयचे सुटके चळवळांत ओंपलें. पुर्तुगेज राजवटी आड प्रचार करप, लोकंक राष्ट्रीवादी साहित्य वांटप असलीं कामा ते करतालें. ते खातीर पुर्तुगेज सरकारान तांकां लिसबनांत कामार रुजू जावपाचो आदेश दिलो. पूण तांणी तो आदेश न्हयकारलो आनी हाका लागून ताका कामा वयल्यान काडून उडयलो.
1956-58 ह्या काळांत ताची दिल्ली आकाशवाणीचेर कोंकणी आनी पुर्तुगेज घचकांचे मुखेल अधीकारी म्हूण नेमणूक जाली. निजाचोसुचके झुजारी जाल्ल्यान ते प्रत्येक संदीचो फायदो घेवन पुर्तुगेज सरकाराक कसो सतावप हें चिंतताले. जेन्ना ते दिल्ली आकाशवाणीचेर पावले तेन्ना हे संदीचो तांणी भरपूर फायदो घेतलो आनी तांणी पुर्तुगेज सरकारा आड नेटान प्रचार करपाक सुरवात केली.
चळवळी मनीस एका जाग्यार चड काळ तिगना. तेच तरेन दिल्ली आकाशवाणीचेर आसताना सतत दान वर्सां तांणी पुर्तुगेजांक भरपूर सतायलें आनी उपरांत डिसेंबर 1958त तांणी ह्या पदाचो राजिनामो दिलो आनी ते गोंयांत परतले. ते गोंयांत परतल्यात हाची सुलूस पुर्तुगेज पुलिसांक लागली आनी तांणी राखडोच तांकां धरून पुर्तुगालाक व्हेलो. उपरांत 1962त प्रादेशीक लश्करी न्यायलयांत तांकां चोवीस वर्सां बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. पूण 29 मे 1970 ह्या दिसा तांची बंदखणीतल्यान सुटका जावन ते भारतांत परत आयले.
हेर वावर.
मास्कारेन्हस एक भोवगुणी कवी आनी लेखक आसले. तांणी पुर्तुगेज आनी इंग्लीश भाशेंतल्यान खूब कवीता आनी लेख बरयल्यात.गोंयची स्वतंत्रताय ही एकमेव इत्सा आनी कळकळ आसली. ते खातीर ते कश्टले, झिजले, तना-मनान गोंयची सेवा करचे पासत वावुरले.पुर्तुगालच्यान गोंयां आयल्या उपरांत एका समाजसेवका भाशेन ते समाजसेवा करपाकय वावुरले. गोंय मुक्ती पसत केल्ल्या खर यत्नां खातीर तांणी खूब यातना भोगल्यो. अखेरेक गोंय मुक्त जालें आनी सगळ्या गोंयकारांनी मेकळो स्वास घेतलो.
फावो जाल्ले पुरस्कार.
भारत सरकारान ताम्रपट आनी पद्मश्री पुरस्कार दिवन तांचो भोवमान केलो.
मरण.
20 ऑक्टोबर 1979 दिसा ते संवसाराक अंतरले.
लावरा डिसोझा

लावरा डिसोझा गोंयांत पुर्तुगेजांची राजवट साडे चारशीं वर्सां चल्ली.ताका लागून पाश्चात्य लोकांचे घराबे हांगा आशिल्ले.खूब पुर्तुगेज घराब्यांचे गोंयच्या घराब्यां कडेन लागींचे स्नेह संबंद आशिल्ले.हांगाच्या समाजांत तांचें मिसळप जातालें.म्हणून सभावीकपणान तांच्या धवडया वर्तनाचें अनुकरण कांय कॅथलीक कुटुंबानी केल्लें.समाजांत वावुरपाची पध्दतच अश्या कुटुंबांनी बदलिल्लो.आचार,विचार,वाचन,भेसवण आनी भास हाची खेरीय पुर्तुगेज वळणाची छाप गोंयांत त्या वेळार दिसताली..कांय प्रमाणांत अजून लेगीत पुर्तुगेजांचो प्रभाव कांय घराब्यांनी अणभवपाक मेळटा.
अश्याच एका घराब्यांत लावरा डिसौझाचो 8सप्टेंबर 1923 वर्सा पर्रा बार्देस हांगा जल्म जालो.लावरान 
पुर्तुगेज संस्कृतीचें बरें तें घेतलेंच पूण काळजांतल्यान त्यो पुरायपणान गोंयाकार आसल्यो.मुळचीच तीव्र बुध्दीमत्ता लाबिल्ली ही अस्तुरी.गोंयचे मुक्ती खातीर जे जे प्रवाह मुंबयत निर्माण जाल्ले ते पुरायपणान समजून घेतले उपरांत त्यो गोंय प्रदेश कॉंग्रेसची क्रियाशील वांगडा जाल्यो.ताणीं आपलो वैजकी वेवसाय कुशीक दवरुन त्यो राजकी आनी संस्कृतीक क्षेत्रांत सक्रीय वांटेकार जाल्यो.1952 तल्यान त्यो मुंबय प्रदेश कॉंग्रेस कमिटीच्यो वांगडी आसल्यो.कॉग्रेसीची विचारप्रणाली,ध्येय-धोरणांचो अभ्यास करतां करतां त्यो महाराष्ट्रांत सगळ्यांक गोंय मुक्ती चळवळीची गरज पटोवन दिताली.
कॉंगेसाची एक क्रियाशील वांगडी ह्या नात्यान ,कर्तव्यबुद्दीन त्यो मनापसून काम करताल्यो आनी ताचो परिणाम म्हणून जावंये लावरा डिसौझा 1952 त नॅशनल कॉंग्रेस गोंय च्यो अध्यक्ष जाल्यो.ह्या पक्षाची कार्यकारी कमिटीची बसका जावन गोंय मुक्ती खातीर खास कार्यावळींची आंखणी करपाक सुरवात जाली.गोंयांतले आनी गोंया भायर रावपी गोंयकारां मदीं चडांत चड भावनीक जागृताय निर्माण करपाचे चडांत चड यत्न सुरु जाले.गोंय पुर्तुगेजांचे गुलामगिरींतल्यान मेकळें जावचें अशी पुराय भारत देशाची इत्सा आसली..तिका सारें माती घालपाचें काम सुरु जाल्लें.
मुंबय रावपी गोंयकारांची एक संघटना तयार करुन ताचे पन्नास हजार वांगडी जमयले आनी गोंय मुक्त जावचे पासत स्वातंत्र्य चळवळीक उभारी येवन जनमानसांत गोंय मुक्तातये विशीं चळवळीचें बीं घालचे खातीर लावरान मुंबय शारांत एक प्रचंड मोर्चाचें आयोजन केलें.तशेंच सत्याग्रहींक आनी कार्यकत्याक प्रशिक्षण दिवपा खातीर गांधीजींच्या तत्वज्ञानाचेर आदारिल्लो असो एक गोंयकारांचो आश्रम गोंय-भारत हुद्दीचेर स्थापन केलो.लावराक खबर आशिल्लें.माजाळेचे हद्दीर कडक पुलीस बंदोबस्त आसा.जर धरलीं तर तर बंदखण चुकपाची ना.तरी 1958 वर्सा माजाळेची
राम फाटक

राम फाटक हे एक नामनेचे गायक आनी संगीतकार आशिल्ले.
जल्म.
रामचंद्र कृण्णाजी फाटक हांचो जल्म 21 ऑकटोबर 1917 दिसा जालो.
शिक्षण.
फुडे 1956 पसून फुडली धा वर्सा ते नागपूर आकाशवानी केंद्रचेर अनी ताचे फुङली धा वर्सां पुणे आकाशवाणीचेर ताणें भास्करराव गोडबोले आनी जेएल रानङो हांचे मार्गदर्शन मेळ्ळे.
पूणें आकाशवाणी केंद्राचेर आसतनाच जेश्ठ गायक आनी संगीतकार सुधीर फङके हांचे लागी ताचो स्नेह जुळ्ळो .सुधीर फङके हांच्या गीतरामायण हे संगीत कार्यावळींतलीं कांय गाणीं फाटक हांणी गायल्यांत. आकाशवाणीच्या पुणें केंद्रा खातीर तांणी शास्त्रीय संगीत गायिका बेगम परवीन सुलताना हांचे लागसून कांय मराठी भावगितां गावन घेतली.
1972 वर्सा तेन्ना नविनूच आसलेलो गीतकार सुधीर मोघे हांच्या सखी मंद झाल्या तारका ह्या गिताक रामभाऊ हांणी स्वरबध्द करून भीमसेन जोशी हांचे कडल्यान रेडियोचेर तें गाणें गावन घेतलें.फुडें हेंच गीत ध्वनीफितीचेर सुधीर फडके हांणी गायलां.
रामभाऊ हांणी संतवाणो मदले तीर्थ विठ्ठल माझे माहेर पंढरी पंढरी निवासा, अणुरेणीया थोकडा हे पंडीत भीमसेन जोशी लागसून गावन घेतलेले अभंग. खुब्ब लोकप्रीय जाले. ह्या बाराबरूच दिसलीस तू डाव भांडून मांडून मोडनको आनी सखी मंद झाल्या तारका ही सुधीर फडके हांचे कडसूनगावन घेतलेली भावगिता खुब्ब गाजली.
वावर.
फाटक हे मराठी गायक आनी संगीतकार आसले. शिक्षणान एमए, बिटी आसलेल्या राम फाटक हांणी कांय वर्सा शिकोवपाचे काम केले.
मरण.
26 सप्टेंबर 2002 दिसा तांकां मरण आयले.
Hebrevank Potr

Hebrevank Potr.
Epistle to the Hebrews
Hebrevank Potr.
Gel’lea xenkddeamnim hem Potr Pauluchem mhonn dhortalim. Punn Paulun hem potr boroilam mhonn sompeponim sangunk zaina : oxem amchea kallachea xastrianchem mot asa.
Hea potrachi bhas ani vixoi. Pauluchea heram potrancher melltat toslim nhoi. Punn Paulucho probhav hea potracher asa, oxem mhonnum-ieta.
Tor hem potr konnem boroilem zait ? Zaiteanchim nanvam suchoileant : Barnabas, Silas, Aristion, adi. Punn, chodd korun, Apolo hannem hem potr boroilam-xem dista. Lukan Apolochi sundorbhas, hurbevont vavr ani Povitr Pustokachi vollokh vakhannleant. ( D.I. 18, 24-28 polle)
Punn kedna, khoim ani konnak hem potr boroilam tem ugddapem zaunk na, ani hea vixoiancher uzvadd ghalunk sompem nhoi. Tea bhair, hea prosnam vixim ek mot na. Heram motam modem, manun ghevpa sarkem mot asa tem hem : 63vea vorsa, poile pavtti bondkhonnintlo sutt’toch, Paulun Palestinak ravtolea Kristi-Judev loka khatir, tem boroilam-xem dista. Him Kristanv mon’xam portun Judev lokachem Adlea Korarachem xastr dhortit mhonn bhirant asli; Adlea Korarache manddavolli poros, novi manddavoll odik vorti mhonn hea potrant dakhoilam.
Hi novi manddavoll Devanuch ghoddun haddlea; ti Devachi xevottachi porgottnni. Hi novi manddavoll provadianchea niropa pormanem asa ani Moizesachi Somurt khore sopurnnaiek pavoita. Mon’xasoimb ghetlolo Devacho Put he nove manddavollicho Porom-Iadnik ani mon’xanchim patkam bhogsunk Tannem xrextt-utt’tom iodn kelo to Deva mukhar sufoll zalo. Koxttank ani hinnponnank Tachea zoitant khub mhotv mell’llem dekhun, Tacho pattlav kortoleamnim sonvsarachea adavacher lokx ghalchem nhoi, punn sosnnikaien tras bhogche ani virponnim bhavarth samballcho. Heo soglleo xikovnneo hea potrant melltat.
Hea Potrachi manddavoll Oxi :.
Prostavna : jezu Krist Devachi poripurnn prokasovnni : 1 : 1-3
Devdutam poros vhodd Kristachem vorteponn : 1:4-2:18
Moizesachea ani Joshuachea vorteponna poros vhodd Kristachem vorteponn : 3 : 1-4: 13
Kristachea iadnikponnachem vorteponn : 4: 14-7: 28
Kristachea Korarachem vorteponn : 8 : 1-9:28
Kristachea iodnachem vorteponn : 10 : 1 – 39
Bhavarthachi prodhan’ki : 11: 1-12:29
Xevottachi xiddkavnni ani sompadnni : 13: 1-25
Polleiat.
Epistle_to_the_Hebrews
Books_of_the_Bible
Bible