anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
आर्या

मराठी भाशेंतलो पद्यरचनाप्रकार. हो रचनाप्रकार प्राकृत गाथेवेल्यान घडलो. ‘ आर्या ’ ह्या रचनाप्रकाराचें मूळ हाल हाणें प्राकृत भाशेंत रचिल्ल्या ‘ गाहासत्तसई ’ हे गाथारचनेंत मेळटा. ही गाथारचना महाराष्ट्रांत खूब नामनेक पावली. काळांतरान हे रचनेक ‘ आर्या ’ हें नांव पडलें. गाथेच्या सुसंस्कृत रुपाक ‘ आर्या ’ म्हणटात.
मोरोपंतान मराठींत ‘ गीति ’ ह्या प्रकारांत रचना केल्यो. ताका व्हड नामना मेळ्ळी. हे रचनेकच ‘ आर्या ’ म्हणपाक लागले. आर्याच्या समचरणांत एकेक द्विमात्रक अदीक वाडोवन ताची ‘ आर्यागीति ’ जाली. आर्येचें गायन, किर्तन, भजन सारक्या प्रसंगार जाता. विषम चरणांच्या शेवटाक चार मात्रांची कूस आनी समरचणांच्या शेवटाक स मात्रांची कूस भरून काडून तानेच्या पूरक मात्रेचो आदार घेतात. ताका लागून आर्या मृदंगाच्या वा तबल्याच्या ठेक्यांत पुराय बसता. आर्येतलीं मात्रिक आवर्तनां अष्टमात्रक पद्दमावर्तनां आसतात. दुसऱ्या ना चवथ्या चरणांतली णवी मात्रा लघु अक्षराची आसची. गरज पडत थंय ‘ ज ’ गण आसचो अशी चाल पडल्या.
मराठी काव्याच्या इतिहासांत, गीति वृत्ताचो वापर व्हडलोसो केल्लो दिसना. कांय संस्कृत नाटकांत, आर्यावृत्ताचो वापर साप्प थोडो जाला. जगन्नाथ पंडितान मात गीतिवृत्ताचो वापर केल्लो दिसता. मोरोपंताकडेन कांय हातबरपाचे ग्रंथ आसले. ताची वळेरी पांगारकरान ‘मोरोपंतचरित्र ’ हातूंत दिल्या. तातूंत जगन्नाथ पंडिताच्या ‘ अश्वघाटी ’ आनी ‘ भामिनीविलास ’ ह्या ग्रंथांचे उल्लेख आयल्यात. हाचेवेल्यान ‘ गीतिवृत ’ रचपाची कल्पना मोरोपंताच्या मनांत जगन्नाथ पंडिताकडसून आयली अशें म्हणटात. ‘ श्रुतबोधं ’ ह्या संस्कृत वृतदर्पणांत ‘ गीति वृताचें ’ लक्षण फुडले तरेन सांगलां.
आर्यापूर्वार्धसमं द्वितीयमपि यत्र भवति हंसगते।
छन्दोविदस्तदानी गीति ताममृतवाणि भाषन्ते।।
अर्थः जे कवितेंत आर्येच्या पयल्या वांट्याप्रमाण दुसरो वांटो आसता, तिका छंदोवेत्ते गीति म्हणटात.
आर्येचे दोन नमुने अशेः-
आर्या आर्यांसि रूचे ईच्या ठायीं जशी असे गोडी।
आहे इतरां छंदी गोडी, परि यापरीस ती थोडी।
आर्या देखुनि सज्जन चित्तीं होतील फार सानंद।
मंदाज्ञानिच सरतिल मागें कीं ठाउकें नसे छंद।।
मोरोपंताच्या काळांत आनी उपरांत सुमार देडशीं वर्सां सगळे मराठी किर्तनकार आर्येचो व्हड प्रमाणांत उपेग करताले.
उपळसार

उपळसार
उपळसार वनस्पत ही एक वेल. पावसाच्या दिसांनी ही बेल किल्लून येता. हे वेलीक बारीक पानां
आनी पाचव्यासार रंगाचीं फुलां फुलतात. उपळसारीचे वेलीक चेपटी लांब बारीक फळां लागतात.
हाचें मूळ आनी आंग तांबश्या रंगाचें आसतात. मुळाक बरो वास येता.
प्रकार:
धवी आनी काळीं [cryptolepsis buchanana] अशें उपळसारीचे दोन प्रकार पळोवक मेळटा.
काळे उपळसारीचीं पानां जांबळीच्या पानां भशेन आसतात. आनी मूळ काळया रंगाचें आसता.
उपळसारीचें मूळ घरगुती वखद म्हूण वापरतात.
उपळसारीचे उपेग :
कुडितलो पित्तदोश इबाडून खोकली मारीत वा धांप लागत, तशेंच खोकली मारुंक हड्डयांत दुखत
जाल्यार उपळसारीचो चूर्ण तुपावांगडा पोटांत घेवचो. ताचे वयल्यान गरम उदक पिवचें. तोंडाची
चव इबाडप, भूक उणांवप अशा लक्षणां वेळार उपळसारीचो चूर्ण गरम उदका वांगडा घेवचो
पातळ परसाकडेन जायत वा संडासा वाटेतल्यान रगत पडत जाल्यार वयले वखद उपेगी पडटा.
कुडीतले रगत इबाडून कातिचे विकार जायत वा कातीक सूज येवप, कांत खरखररीत जावप,
कातिचो रंग इबाडत वा घाम येयत जाल्यार उपळसारीचो चूर्ण पोटांत घेवचो. अशें केल्यार कुडितले
रगत शुद्ध जांवन कातिचे विकार बरे जावपक मद्त जाता.
उपळसारी चूर्णाचे फायदे:
सांध्यांक सूज येवप, सांधे दुखप(आमवात) अशा लक्षणां वेळार उपळसारीचो। चूर्ण पोटांत घेवचो
जोर येवन आंगाक जळजळ पडप, घुवंळ येवप, परवप, उलटी जावप अश्या लक्षणां वेळार उपळसार
उदकांत घालून शिजोवची आनी तें उदक पिवपाक दिवचे. आंगाक हाता पायांक जळजळ पडल्यार
उपळसारीचो चूर्ण दूदावांगडा पोटात घेवचो. तकली दुखल्यार उपळसारीचो मुळांचो लेप कपलार लावचो.
दोळे आयल्यार ताज्या मुळांचो रोस काडून तो गाळून दोळ्याचेर घालचो. तशेच घावो जाल्यार उपळसारीचो
लेप घाव्यार घालचो. गांवगिरे वाठारांत ही वनस्पत सहजतायेन मेळटा.'सारिवा चूर्ण ' ह्या नांवान हे वनस्पतीचो
चूर्ण बाजारांत मेळटा.
नेपोलियन बोनापार्ट

नेपोलियन बोनापार्टहो फ्रेन्च सैन्यांत लष्करी अधिकारी आशिल्लो.
जल्म.
0नेपोलियन हाजो जल्म दि.15 ऑगस्त 1769 या दिसा कॉर्सिका बेटावयल्या अजेशिओ या गावांत जालो.
शिक्षण
नेपोलियन बोनापर्ट
नेपोलियन हाजो जल्म दि.15 ऑगस्त 1769 या दिसा कॉर्सिका बेटावयल्या अजेशिओ या गावांत जालो. ताज्या बापययले नांव कार्लो (चार्ल्स) आनी आवयले नांव मेरिया लेटिझिया रामोलिनो आसलें. तांका एकूण तेरा भुरगीं जाली. पूण ती जगली ना. नेपोलियन हे भायर पडिल्ल्या भावाचो नांव जाल्लया भुरग्याक दवरलें. नेपोलियन जल्माक येवच्या पयलीं स म्हयने कॉर्सिका हे बेंट फ्रान्सान विकते घेतलें.
ताका सागून नेपोलियन हो जल्मल्याबराबर फ्रेन्च नागरिक जालो. नेपोलियनाली आवय आनी बापूय ही दोगांय सरदार लघराण्यातली आसल्याकारणान ते सगले गूण नेपोलियनांत आयले. ताजे मुळावे शिक्षण कॉर्सिका ज्युंवार जालें. मुखावयले लष्करी शिक्षण फ्रान्स हांगा जालें. नेपोलियनाक गणितांत खूब्ब गती आसली. सुरवातीक तो फ्रेन्च सैन्यांत लष्करी अधिकारी म्हूण लागलो. पूण मागीर आपल्या पराक्रमाच्या नेटार तो मोटो फ्रेन्च सम्राट जालो.
Dispott'ti Sanskarnni Jezuchea Povitr Kallzak

Dispott'ti Sanskarnni Jezuchea Povitr Kallzak.
Daily Consecration to The Sacred Heart of Jesus
Eh kakllutsara Jezu, aiz ani sodankall hanv mhakach
Tujea Bhov Povitr Kallzak sanskartam. Bhov duloba Kallza
Jezuchea nirmi hanvem odhik ani odhik chodd mog korunk Tuzo
Bhov duloba Kallza Jezuchea Hanv Tujer patietam.
Bhov duloba Kallza Jezuchea, kalkut amchi kor.
Bhov duloba Kallza Jezuchea, hanv sotmandtam Tum
mhozo mog kortai mhonn. Bollea ani nentuvaiechea
Kallza Jezuchea Kor mhoje kalliz Tujea Kallza sarkhem.
Polleiat.
Sacred Heart of Jesus
Prayer_of_Consecration_to_the_Sacred_Heart
रामतीर्थ – (1)

रामतीर्थ (जल्म - इ. स. चो 16 वो शेंकडो) एक वेदान्ती. हो काशींत रावतालो. कृष्णतीर्थ हाचो शिश्य. भक्तिविवेककार (पयली) अनंतदेव हाचो तो गुरु आसुंये, अशें कांय पंडितांचें मत आसा.
ताणें पदयोजनिका, अन्वयार्थप्रकाशिका, सुरेश्र्वराच्या दक्षिणामूर्तिवार्तिकावयली टीका, सदानंतकृत वेदान्तसाराचेर विव्दन्मनोरंजनी टीका, शारीरकरहरऱ्यार्थतत्वप्रकाशिका आनी वाक्यार्थदर्पण हे ग्रंथ रचल्यात. पदयोजनिका ही आचार्यकृत उपदेशसाहस्त्रीवयली टीका आसून, अन्वयार्थप्रकाशिका ही संक्षेपशारीरकाची टीका आसा.
दत्ताराम कामत बांबोळकार

दत्ताराम कामत बांबोळकार
हांचो जल्म 9 मे 1956 जालो. ते दामबाब,महालक्ष्मी देवळा लागीं,बांदोडें-फोंडें-गोंय रावतात. १९७९ सावन बॅंक ऑफ महाराष्ट्र हे बॅंकेत काम करता. १९७७ सावन नेमान राष्ट्रमत सुनापरान्त ह्या दिसाळ्यांतल्यान तशेंच कुळागर म्हयानाळ्यांतल्यान कथा उजवाडाक आयल्यात. १९८१ सावन नाटयलेखनाक सुरवात केली. शालेय एकांकीका सर्ती खातीर आतां मेरेन आठ एकांकिकांचें लेखन केलां. तांची धा नाटकां माचयेर आयल्यात. शेणिल्लो गांव, वेदनाघर, सत्य माड्डितां माड्डितां, रंगयात्रीक, डॅडी, ताचे भायर संगीत महिरावण,वीख विखाळटा रथोत्सव, संस्कार, गेमाये, हीं तांची नाटकां कोंकणी रंगमाचयेर गाजल्यात. आकाशवाणीच्या पणजी केंद्रावयल्यान नभोनाटय प्रसारित जाल्यांत. पांच मराठी नाटकांचें कोंकणी नाटय रुपांतर केला.
शिक्षण.
धेंपे कॉलेज ऑफ आर्टस् अॅन्ड सायन्स, पणजे हांगासल्ल्यान विज्ञान शाखेची पदवी.
श्रीधर पार्सेकार

जल्म.
श्रीधर पार्सेकार हांचो जल्म १९२० ह्या वर्सा पार्शा जालो. व्हायोलीन आनी श्रीधर हांचे जल्म जल्माचे नाते आसले.
शिक्षण.
श्रीधराचे सांगीतिक शिक्षण गजाननराव जोशी हांच्या लागी जालें. श्रीधर हे उत्कृष्ट तबलावादक आशिल्ले. अत्यंत मनस्वी आनी हळव्या मनाचो कलाकार मुंबय ऑल इंडिया रेडिओचेर स्टाफ आर्टिस्ट म्हणून १९४० ह्या वर्सा रुजू जाल्लो.तेन्ना ताज्यावांगडा अल्ला रखा आशिल्ले. अल्ला रखा ,पंडित रविशंकर आनी श्रीधर हांची जुगलबंदीची मैफल तेन्ना खूब्ब फामाद जाल्ली. श्रीधर पार्सेकारांचो व्हायोलीन ह्या वाद्द्यांत हात धरपी कोण नाशिल्लो
काव्यरचना.
१९४८ वर्सा तांणी व्हायोलीन शिकपाची आस्त आशिल्ल्यांखातीर "स्वरनिनाद" हें पुस्तक बरयलें. "पार्सेकार आनी व्हायोलीन हातूंत भेद करप शक्य ना" अशें "पुलं" म्हणटालो.पार्सेकार हें गोंयांत आनी पार्शे गांवांत भारतीय संगीत विश्वाक दिल्ले एक अनमोल देणें आसा अशें पंडित अतुलकुमार हांणी बरोवन दवरलां. श्रीधर पार्सेकार हें संगीत दिग्दर्शकूय आशिल्ले. ओळखली मी आपुल्या , तुझं नि माझं जमेना पाखरा जा त्यजुनिया, मंगल घटिका आज उगवली , रुसली राधा रुसला माधव , ललना कुसुम कोमला, विहीणबाई सांभाळो हो, ही श्रीधर पार्सेकार हांणी संगीत दिल्ली कांय गितां आयजूय रसिकांच्या मनांत आनी कानांत आसा.पार्सेकारांच्या जिवीताचेर सुजाता दीक्षित हांणी "पार्सेकार नांवाचे व्हायोलीन" हें पुस्तक बरयलां.
मरण.
१० सप्टेंबर १९६४ दिसा तांका मर्ण आयलें. तांचे स्मृती खातीर दर वर्सा श्रीधर पार्सेकार संगीत uu गोंयांत जाता.
पेद्रुचें पयलें पत्र

पेद्रुचें पयलें पत्र.
First Epistle of Peter
पेद्रुचें पयलें पत्र.
पेद्रूक सिमांव म्हण नांव आसलें. तो गालिलेइयाच्या बेथसायदा नग्रांतलो, पून कापेर्नावं नग्रांत ताचें घर आसलें; ताच्या बापायचें नांव जुांव; धंद्यान तो खार्वी आल्सो. आंद्रेन, ताच्या भावान, ताके जेजुशीं व्हेलो आनी त्याच पयल्या दिसा जेजून ताका केफास वो खडप म्हण नांव दवरलें. त्या उपरांत, जेजुच्या आपवण्याक पाळो दीवन, ताणें जेजुचो पाटलाव केलो, आनी, जेजून बारा धरंदूत विंचून काडल्या उपरांत, ताणें पेद्रूक धरंदुतांचो फुडारी केलो. आनी एक दीस, जेजू खरो क्रिसत आनी जिव्या देवाचो पूत म्हण सगळ्या धरंदुतांच्या नांवान पेद्रून आपलो भावार्थ स्पश्ट उचार्तच, पेद्रुचेर आपूण आपली पवित्र-सभा बांदतलो म्हण जेजून भासायलें. आपल्या पुनर्जिवंत्पणा उपरांत, पेद्रुच्या हातांत सगळ्या आपल्या शेळियांमेनड्रांची जबाब्दारी गाहलून, ताका सगळ्यांचेर आपलच मगाचो आनी खाल्ते सेवेचाक्रेचो अधिकार दिता म्हण जेजून मंजूर केलें. समियाच्या सर्ग-प्रवेसा उपरांत, पेद्रून आपली जबाब्दारी पाळुंक सुरू केलें. पवित्र आतंयाच्या येण्या उपरांत ही जबाब्दारी ताणें अदिकूच नेटान आनी धिरान चलयली. जेजुच्या नांवा पासत ताका अनेकदां बंदखणिंत-ऊय घालो.
बंदखणिंतली सुटका मेळ्ळ्या उपरांत (द.ई. १२/१७ पळे), जेरुसाल्यांत आनी पालेसतिनांत जेजुचें शुभवर्तमान ताणें पर्गटलें. पालेसतिना भायर आनीक खय तो पावलो म्हण सार्की खात्रेची खबर ना. थड्या वर्सां उपरांत, पयले विश्व-सभेंत वानटो घेवंक तो जेरुसाल्याक गेलो (द.ई. १५/६ पळे). क्रिसती शकाच्या पयल्यां शेंकड्यां थावन खबर आयल्या त्या पर्माणें, ६७व्या वर्सा, रमा शारांत, जेजू पासत ताका खुर्सार जिवेशीं मारलो : अशी जेजून ह्या विशीं केल्ली भासावणी पाळन आयली ( जू. २१/१८-१९).
हें पत्र पेद्रून धाकटे आजियेच्या क्रिसती सभांक बरयलें. अनभावार्थी लकांचे दुस्मानकाय्ेक लागन, त्या सभांक त्रास जाताले. तांकां कश्ट ससचे पदतात, तरी क्रिसतांव धरं एक खरो धरं म्हण तो आपल्या क्रिसती भावांभयणिंक सांग्ता आनी जेजुच्या पाटलावदारांक सबता तसलें जिवीत जियेवंक पेद्रू तांकां उलो कर्ता आनी धीर दिता. जेजू मेलो, पुनर्जिवंत जाला आनी नवेना येतलो : हें सत आंकां भर्वान्सो हाडता. ह्या उज्वाडान कश्टांत्रासां धुमाळ्यां मदें तांच्या भावार्ताची परिक्षा जाल्या उपरांत, जेजू क्रिसताच्या दर्शनाच्या दिसा तांकां सासणाचें इनाम मेळतलें म्हण खात्री दीवन पेद्रू ह्या लकाक आपल्या क्रिसती जिवितांत थीर करुंक वावुर्ता.
पळेइयात.
First_Epistle_of_Peter
जॉर्ज इव्हाग्रियु फ्रांसिस्कु

जॉर्ज इव्हाग्रियु फ्रांसिस्कु हो सुटके झुजारी आशिल्लो.
जल्म आनी शिक्षण.
इव्हाग्रियु फ्रांसिस्कु जॉर्ज हांचो जल्म 6 मार्च 1925 दिसा करमणें-साश्टी हांगा जालो. तांच्या बापायचें नांव तीतु मानुएल जॉर्ज. तांणी लिसेवाचें सातवें वर्स मेरेन शिक्षण घेतलें.
सामाजीक वावर.
गोमंतक प्रजामंडळ हें संस्थेखातीर ताणीं तळमळीन वावर केला. डॉ. ज्युलियांव मिनेझीस हाणीं उजवाडायिल्ल्या गोमंतक आनी उ येराल्दु (O HERALD) ह्या दिसाळ्या खातीर ते बरोवप करताले. नॅशनल काँग्रेस गोंय संघटनेचे ते संस्थापक वांगडी आशिल्ले. हे संघटनेच्या 18 ऑगस्ट 1946 दिसा लोंढा वाढाऱांत जाल्ले पयले बसकेंत तांका सरचिटणीस म्हूण वेंचून काडिल्ले.
जिणेतले प्रसंग.
6 नोव्हेंबर 1946 दिसा पुलिसांनी तांका कुंकळे सत्याग्रह करता आसतना धरले. तांका बरोच मार दिलो आदी 45 दीस बंदखणींत दवरलें. बंदखणींत सावन सुट्टकच नॅशनल काँग्रेस गोंय संघटनेच्या बेळगांव आनी कानपूर शारांत आशिल्ल्या कार्यालयांच्या सत्याग्रही शिबिराचो तांका मुखेली नेमले.
15 ऑगस्ट 1947 दिसा ते कसलींय नदर्शनां करत म्हूण फोंड्यां वाठारांत पुलिसांनी तांका राजाराम प्रियोळकार आनी गोपिनाथ लोटलीकार हांचे वांगडा धरलें. तांच्या घराचेर धाड घाली आनी तांच्या घरांत आशिल्लें सगळें साहित्य जप्त केलें. पुर्तुगेजांआड ते लेख आनी पत्रकां उजवाडायताले म्हूण पुर्तुगेज सरकाराच्या प्रादेशिक लश्करी न्यायालयांत (Territorial Military Tribunal) 22 मार्च 1948 दिसा तांका पांच वर्सां बंदखणींत ख्यास्त फर्मायली. ते भायर पंदरा वर्सा खातीर तांचे राजकी हक्क काडून घेतले. 
1972 वर्सा भारत सरकारान ताका ताम्रपत्र दिवन तांचो भोवमान केलो. 20 ऑगस्ट 1978 दिसा पणजे शारांत तांका अपघाती मरण आयलें. तांचे निमणे इत्सेप्रमाण तांका हिंदू पध्दतीन, पणजेचे हिंदू स्मशानभुंयेंत अग्नी दिलो.
18 जून 1984 दिसा गोंय सरकारान ताच्या सुटके झुजांतल्या वावराचो मरणोत्तर भोवमान केलो.
हेर वावर.
एक बरे बरोवपी म्हूण जॉर्ज इव्हाग्रियुची नामना आसा. ते पत्रकार आसले.1942-61 काळांत तांणी सुटके चळवळीचे पुस्तिका आनी जायतीं पत्रकां उजवाडाक हाडिल्लीं. बंदखणींत सावन सुटका जातकच मुंबय डॉ. टी. बी. कुन्य हांणी सुरू केल्ल्या आनी उजवाडाक हाडिल्ल्या आझाद गोंय ह्या नेमाळ्या खातीर तांणी जायतो वावर केलो.
1955 वर्सा ते आकाशवाणीचेर कोंकणी आनी पुर्तूगेज भाशेंत विदेशी वितरावणेच्या विभागांत काम करूंक लागले. 1970 वर्सा ताणीं आकाशवाणीवेले नोकरेक सोडचीट दिली. उपरांत ते “उजवाड” ह्या रोमी लिपींतल्या कोंकणी दिसाळ्याचें संपादन करूंक लागले. 
गोंय पुर्तुगेजांच्या शेखा खाला आशिल्लें तें मेकळें करपा पासत खूब सुटके झुजारी तनमनान वावुरलें. कितलेश्याच जाणांनी आपल्या प्राणांची आहूती दिली. पुर्तुगेजांनी दिल्ले त्रास सोशिकतायेन सोंसले. पूण एकच ध्यास मनांत घेवन सत्याग्रही वावुरताले तांतुतलेच एक इव्हाग्रियु फ्रांसिस्कु जॉर्ज.
Jezuchea Povitr Kallza Magnnem

Sacred Heart of Jesus - Prayer
FOLLADIK NOVEN JEZUCHEA POVITRA KALLZAK:
Bhov mogalla Jezu ani mojea Dhonia Tuvem sanglaim ' Magat ani ghexeat, sodat ani tumkam mellot, darar marat ani tem tumkam ugttem zait'.
Dhiravun tor, eka jivea bhavartan ani eka thir borvanxean tujeam bhasanvnneancher, jeo nipzoleat tujea bhov Povitra Kallzantleo ani sangun dileai tujeam nomoskaream vontanim, sorpottun khalteponnan tujeam paiam lagim, mogalla Dhonia, ailam magunk kor mhunn mojer ho upkar ... ( mag hanga tuka kitem zai tem)
Tujea bhair konna lagim hanv magum vhodde goddvaiechea Jezu, vortovtaai astana tum ek soronasleli zhor soglleam kurpanchi ani puneanchi? Khoim sodunk vochuum mojea Dhonia, nhoi zavn tuje kallzachea thoveant zantun attapleat tuje kakuticheo ani bolleponnancho sogleo girestkaio. Konnacher darar hanv maruum, nhoi zaun tujea bhov Povitra Kallzachea darar, zantlean toch Dev amche sori eta ani zantlean ami Tache sorim vetanv.
Tor tuka mojea Jezuchea Kallza, hanv ulo martam...
Tuje thaim maka mellta buzvonn khontinim, adar dhumalleanim, boll bharadik khorgannim ani uzvadd dubavamnim ani kallokamnim. Khoreponnim sotmand'tam ki Tujean korum - eta mhunn maka ho upkar zo hanv magtam zorui tor hea pasun korchi poddot ek milagr.
Tuka zaich zalear puro mojea Deva hanv magtam tem maka mellunk. Bore bhaxen zannam hanv, mojea Jezu, maka favo nant mhunn tuje upkar mojeam khotteponnanl lagun, punn hem vortovnam karann hanvem axea soddunk. Tum vortovtai Dev kakutsar ani pois ghalcho nam eka dukik ani unneponnak sampoddlelea kallzak.
Ghal Saiba, mojer ek kakutichi nodor, magtam tuje lagim ani tujea kakutivont Kallzak mellot mojeanch khonixttaianim ani osoktaianim goroz tem nimit bhair ghalinam zaunk mojem prarton.
Punn, eh bhov Povitra Kallza, kosloi zanv tuzo nivadd hea mojea magnnea sorim, hanv tuka man ani onod dinvcho, magnnim ani chakri korcho kednanch soddcho nam.
Ghe Saiba, kakutin hi moji sompurn khalteponnachi korni tujea nomoskarea Kallzacheam formonnak, jim hanv kallzanthan otrektam polleunk pall'lelim hanvench moje sorim ani sogleam rochnnanim sasnanchea sasnnank. Oxem zanv.
Amen
Polleiat.
Sacred Heart of Jesus
पोंगरो

पोंगरो
पोंग-याचे सालीचो रंग धुंवरो-हळडुवो आसून ताच्या आंगार बारीक कांटे आसतात. ह्या झाडाचे सालीवयलें पातळ पापुद्रे(कात) भायर सरतात. पळसाच्या झाडावरीच हाच्या देंठाक तीन पानां आसतात. थंडेच्या दिसांनी फुलपी फुलां तांबड्या कोराचीं आसून पळोवपाक सुंदर दिसतात. मुखार गरमेच्या दिसांनी हाका लांब सांगो लागतात. पोंग-याचें झाड चड करुन सपाट आनी उबाळ जागयार मेळटा.
"वखदी उपेग"
पोंग-याची साल आनी पानांचो वापर घरगुती वखदां खातीर करपाक मेळटा. पोटाच्या कागाळींचेर हाचो बरोच उपेग जाता. कांय कारणांक लागून तोंडाची रुच इबाडल्यार तशेंच भूक कमी लागल्यार, पोटांत दुखता जाल्यार वा दंतांचो त्रास आसल्यार पानांचो रोस काडून पोटांत घेतल्यार वयल्या दुयेंसांनी गूण मेळटा. रगत शुध्द करप हो पोंगा-याचो आनीक एक म्हत्वाचो गूणधर्म. हाका लागून रगत इबाडून जावंपी कांय दुयेंसां वेळार हाच्या पानांच्या रोसाचो उपेग करचो. हड्ड्यांत कफ भरुन खोंकली येता आसत जाल्यार पोंग-याच्या पानांचो रोस म्होंवा वांगडा पोटांत घेवचो.
तशेंच हो रोस घेतल्यार मुतपाक सळसळीत जाता. हाका लागून मुतपा वेळार कोणाकय त्रास जाता आसत जाल्यार ह्या रोसाचो उपेग करचो. मल्लूक मारुन येवपा सारकें दुयेंस वा जाकां न्हीद पडना अशा दुयेंतींनी हो रोस पोटांत घेवचो. कांय वेळार बायलांक म्हयन्याचे पाळयेवेळार त्रास जाता तेन्ना ह्या पानांच्या रोसाचो तांणी उपेग करचो. कानफोडी वेळार पोंग-याच्या पानांचो रोस काडून तो गाळचो आनी दोन दोन थेंबे कानांत घालचे. साध्यांनी सूज येवन दुखत जाल्यार तशेंच घावो जावन ताचे भोंवतणी सुज आयल्यार पानां वांटून केल्लो लेप त्या जाग्यार लावचो. दोळे येवन सूज आयल्यार दोळ्यां भोंवतणी हो लेप लावचो. आपल्या वाठारांत पोंग-याचें झाड पळोवन दवरचें आनी गरजेच्या वेळार ताचो वखदी उपेग करचो.
जुझे परेरा

डॉ. जुझे परेरा हे कोंकणीचे ज्येश्ठ आनी म्हान म्हालगडे आशिल्ले. गोंयांपासून ते पयस राविल्ल्यान तांची वळख गोंयच्या लोकांक चडशी ना. कोंकणीच्या नसानसांत संगीत आनी संस्कृत आसा म्हणपी नामनेचे बहुभाशीक कोविद.
वळख.
ते एक नामनेचे संस्कृत पंडीत, इतिहासकार, संगीत तज्ञ, शिक्षक आनी चित्रकार आशिल्ले. ते १३ भासो जाणा आशिल्ले एक बहुभाशीक व्यक्तीम्हत्व आशिल्ले. तांच्यानी कोंकणी मळार तशेंच भारताच्या हिन्दू आनी इस्लाम धर्मांचेर अभ्यास करून पुस्तकां छापिल्लीं आमकां मेळटात. तांचो दोळे दिपकावपी वावर तांच्या पुस्तकांतल्यान कळटा. तशेंच ते एक बरे चित्रकार आसले. तांची फ्रास्को पेंटीग फामाद आसलीं.
ते एक शिक्षक बी आशिल्ले. तांच्यानी आपल्या शिक्षण जिवनाची सुरवात फॉरजाम विश्वविद्यालय, न्यू यॉर्क, हांगां 1970 वर्सा जाली. 2012 वर्सा तांकां भारत सरकारान पदम श्री हो पुरस्कार फावो केलो. गोंयाभायर वा देशाभायर रावन हो पुरस्कार मेळोवपी ते पयले भारतीय आसात.
ते 27 जानेवारी 2015 वर्सा न्यू यॉर्क हांगां संवसाराक अंतरले. ते 84 पिरायेचे आसले. कोंकणीच्या इतिहासाची पानां उस्तितना डॉ.जुझे परेरा हांचें नांव सदांच अंज्रवर थारतलें.
पुस्कांची वळेरी.
कोंकणी भास.
कोंकणी भाशेच्या इतिहासाचो अभ्यास म्हण तांची पुस्तक आसा,
केजीटन पिन्टो

केजीटन पिन्टो हो एक तियात्रीस्त.
जल्म.
ताचो जल्म 29 जानेवारी,1941वांशी, गोंय हांगा जालो.ताच्या बापायचें नांव मानुयेल विसेन्ट पिन्टो आनी आवयचें नांव एनजीलीना पिन्टो
वावर.
केजीटन पिन्टो हाका तियात्राच्या मळार कायती म्हूण वळखतात.तो ल्हानपणासावन तियात्राचो मोगी आशिल्लो आनी एकूय तियात्र चुकय नासलो. ताका जर संद मेळ्ळी जाल्यार तो रंगवण कुडांत वचून मेक-अपकसो करतात तें तो बारीकसाणेन पळयतालो.
1961 ह्या वर्सा ताणीं मिस्टर. वेल्नटे मास्करेन्हस जो मुंबय शारांत तियात्र कलाकाराची रंगवण करतालो ताका मदत करपाक सुरवात केली.
एक दीस जेन्ना मिस्टर. वेल्नटे मास्करेन्हस सादरीकरणाखातीर पावलो ना तेन्ना सर्गेस्त ऍन्थनी मेन्डीस हाणें केजिटनाक रंगवण करपाची विनंती केली. त्या दिसा सावन केजीटन रंगवण करपी मनीस “ कायती ” (माचयेर नांव केजीटन) म्हूण जल्माक आयलो.
ताणें आदल्या काळावयल्या सुमार सगळ्याच तियात्र कलाकरांची रंगवण केल्ली आसा.तियात्र माचयेर नामनेचे दिग्दर्शक देखीक सी.अल्वारीस, एम.बोयर, रेमी कुलासो, प्रेम कुमार, आल्फ्रेड रोज, बाब पिटर, टोणी मार्टीन, क्रिस पेरी, कीड बोक्सर, रोबीन वाज, आदी. हाच्यांनी तियात्र माचयेर गरजेप्रमाण कलाकराची रंगवण करपाखातीर कायती हाचो आदार घेतला.
हजारांनी गोंयच्या मुंबय आनी जायत्या शारांतल्या तियात्रांनी ताणें रंगवणीच्या आदारान आपलें योगदान एक खरे पद्दतीचो कलाकार घडोवपाक दिल्लें आसा.
एक कलाकार जाणे पड्डया फाटल्यान रावन आपल्या कामां वरवीं तियात्राच्या सादरीकरणाक अर्थान भरिल्लें आनी शिटूकसाणेचें केलें म्हूण कायती हाचो उगडास करता.
Mellea Bogor Sorg Disonam - Mhonni’ni

Mellea Bogor Sorg Disonam - Mhonni’ni.
Mhonnge - Meaning
We cannot ascend to heaven unless we ourselves die.
We cannot have the highest bliss unless we exert oursleves.
Bhaillo Adhar ani Guntn'ni.
Dinvas Edskantaram aka
गोवा कॅन्सर सोसायटी

कॅन्सर रोगाक आळाबंदा हाडपाखातीर आनी ताचेर उपचार करपाखातीर वावुरपी संस्था. हे संस्थेची थापणूक ऑक्टोबर १९६८ त जाली. तेन्ना हे संस्थेचो चेअरमेन गोंयचो पयलो मुखेलमंत्री दयानंद बांदोडकार हो आशिल्लो. ही धर्मदायी संस्था (Charitable Society) खंय़च्याय एका मनशाच्या वा पंगडाच्या फायद्याखातीर नासून सगळ्या धर्म-जातीच्या मनशांक आपले सेवेचो लाब दिता. हे संस्थेचो उद्देग म्हळ्यार कॅन्सराचेर उपचार आनी ताचेर संशोधन करपी हॉस्पिटलां चलोवप आनी लोकांमदीं कॅन्सराआड प्रचार करून तांकां ह्या दुयेंसाविशीं पुराय म्हायती दिवप तशेंच त्या रोगाक आळाबंदा हाडपाचे नदरेंतल्यान वावरप; हे भायर ज्यो हेर संस्था वा लोक कॅन्सराच्या दुयेंसाविशीं म्हायती पुंजायतात, तांकां साबार आदार दिवप आनी ते नदरेंतल्यान ह्या रोगाविशींचें चडांत चड साहित्य उजवाडावन लोकांमदीं जागृताय हाडप.
वेगवेगळ्या मळावेले लोक हे संस्थेचे वांगडी आसात. हे संस्थेच्या कार्यकारी समितीच्या पदाधिकार्यांयची मांडावळ अशी आसा: अध्यक्ष (चेअरमेन), उपाध्यक्ष – मानद सचिव, मानद भांडारी, वांगडी आनी पदसिध्द वांगडी (Ex-Officio Members). २२ मे १९७७ दिसा तेन्नाचो नायब राज्यपाल शिशिरकुमार बॅनर्जी हाचे हस्तुकीं दोना पावल हांगा ३६ खाटांचें हॉस्पिटल सुरू केलें. मुंबय आनी सावंतवाडी ह्या सारकिल्या शारांत हे संस्थेच्यो उपकचेर्योस आसात. तेचपरी हे संस्थेचे वतीन सुमार ४०० स्वयंसेवक भारतांत आनी विदेशांत, खासकरून आखाती देशांनी वावुरतात.
ॲक्शन (ACTION – Action to Combat Tobacco Indian Organisation Network) हे संस्थेच्या पालवान गोवा कॅन्सर सोसायटी व्हड प्रमाणांत तंबाखू आड मोहीम चलयता. ‘इंडियन काऊन्सिल ऑफ मॅडिकल रिसर्च’ हे संस्थेन प्रायोजीत केल्लो ‘ॲसेसमेन्ट ऑफ द एफिकसी ऑफ एन ॲन्टी-टॉबेको कम्युनिटी एज्युकेशन प्रोग्राम’ (Assessment of the Efficacy of an Anti-tobacco Community Education Program) हो मोलादीक संशोधन प्रकल्प १९८६ वर्सा सावन हे सोसायटीन हातांत घेतला. ‘गोवा कॅन्सर कन्ट्रोल बोर्ड’, गोंय सरकार; ‘महाराष्ट्र कॅन्सर कन्ट्रोल बोर्ड’, महाराष्ट्र सरकार; ‘नॅशनल कॅन्सर कन्ट्रोल बोर्ड’, भलायकी मंत्रालय दिल्ली ह्या संस्थांचेर गोवा कॅन्सर सोदायटीक प्रतिनिधीत्व मेळ्ळां. ‘दुसरो संवसारीक तंबाखू विरोधी दीस’ ३१ मे १९८९ दिसा संवसारीक भलायकी संघटना, जिनीव्हा हाचो डायरेक्टर जनरल (सरसंचालक) हाचेवरवीं गोवा कॅन्सर सोसायटी हे संस्थेच्या मानव सचिवाक तंबाखू सेवना आड केल्ल्या वावराखातीर भांगरापदक आनी प्रशस्तीपत्र मेळ्ळां.
दिवाकर काकोडकार

दिवाकर काकोडकार 
हांचो जल्म 29 सप्टेंबर 
1918 वर्सा काकोडें गांवांत जालो.लोकमान्य टिळकांनी स्वातंत्र्याचो हेत नदरे मुखार दवरुन सुरु केल्लो भौशीक गणेशोत्सव तशेंच शिवजयंती उत्सव त्या काळार जेन्ना गोंयचेर पुर्तुगेज सत्ता आसली तेन्ना काकोडें गांवांत 
निर्भिडपणान चलताले. शिवजयंतीच्या वेळार जावपी देशभक्ती जागोवपाच्या भाशणांचो कळत नकळत माणकुल्या दिवाकराच्या मनाचेर परिणाम जावन आपणेंय देशा खातीर कितें तरी करचें ही भावना जागृत जाली.
ल्हाननपणांतल्यानच चळवळी वृत्ती अशिल्ल्यान घरच्यांक ताची चिंता आनी म्हणूनच गोंयां पसून तोडून तांकांमुंबय भावा म्हऱ्यांत धाडले.पूण मजेची गजाल म्हळ्यार हरवे सोदिल्ल्याक पिकिल्लें मेळ्ळें माणकुल्या दिवाकराचे शाळेचें वातावरण देश भक्तीचें आशिल्लें.संगीत शिक्षक तर तल्लीन जावन देशभक्तीचीं गिंता संगिताच्या तालार शिकयतालो
गांठीकय जाय आनी दोतोरानय फर्मायलें तशी अवस्था मुंबय आसतना दिवकराची जाली.समाजीक ,सांस्कृतीक,राजकीय आनी कामगार चळवळी तांणी लागींच्यान पळयल्यो. 
पूण खऱ्या अर्थान ताच्यांत राजकीय बदल,भावाचे इश्ट कॉम्रेड चंद्रकांत काकोडकार हांकां लागून घडपाक पावलो.गिरणी कामगारांचे संप,लढे,निदर्शना ,चळवळी,गरिबांचेर जावपी अत्याचार,अन्याय,शोशण हेंतांणी लागींच्यान पळोवन आदींच आशिल्ली देशभक्तीची कीट पेटून उठली.गांधीजींचे प्रेरणेन बारा वर्सांच्या दिवाकरान चळवळींत वांटो घेवन सोपूत घेतलो,ब्रिटिशा वरीच गोंयांतल्यान पुर्तुगेजांक जाता तितले बेगीन धांवडावप.
सुटी पडना फुडें दिवाकर गोंयांत येताले आनी इश्टा सांगातान राष्ट्रीय चळवळीचीं पत्रकां वांटून जागृतीकरपाची यत्न करताले.गोंय स्वतंत्र करपाक लागून दिवाकरान इश्टांच्या आदारान तरणाट्या पंगडाची थापणूक केली. गांवांतले लोक न्हिदले उपरांत रातच्या वेळार सावड्डें-कुडचडें सावन वचपी रेल्वे डब्यांचेर मोटया अक्षरांनी पुर्तुगेज चलूंक लागात, दो. कुन्हाक मेकळे करात, सालाझारशाय नश्ट 
करात अश्यो घोशणा रंगयताले आनी गुपचूप वचून न्हिदताले. रेल्वे गाडयो मराठी, इंग्लिश, पुर्तुगेज भाशेंतल्यान घोशणा घेवन मडगांव, माजोड्डें, कांसावले वास्को स्टेश्नार पापावल्यो म्हणटकच लोक उत्सुकतायेन वाचताले. जेन्ना गव्हर्नराच्या कानार ही गजाल पावना 
फुडें गाडयांची तपासणी सुरु जाली.
गोंय मुक्ती खातीर दिवाकरान इश्टांच्या सांगातान कला पथकां वरवीं जात्रांनी क्रांती गितां गावन देशभक्ती जागोवपाचो यत्न केलो. 1947 वर्सा भारत देश स्वतंत्र जालो.पूण गोंय पुर्तुगेजांच्या शेकातळाच आसलें जेन्ना लोहियान चळवळीच्या किटीचेर फूंक मारली तेन्ना दिवाकर तातूंत सक्रीय वांटेकार जाले आनी तांकां बंदखणीची खास्त भोगची पडली. करुन सालाझारशायेचे अत्याचाराचें काळाजाक पिवोळ घालपी चित्र उबें केलें तातूंत तांका
सुरवेक आग्वाद आनी मागीर काळया पाणयार आनी निमाणें लिस्बनाक आठ वर्सांसुटका जाले उपरांत दिवाकरान 
नॅशनल कॅंपने कमिटी फॉर दी लिबरेशन ऑफ 
गोवा, दमण आनी दीव नांवाच्या संस्थे वरवीं भारतभर भोंवडी गोंयचेर जावपी 
गोंय मुक्त जावन आपल्या ध्येच्या पुर्ती जाल्ली हें पळोवपाचें भाग्य तांकां लाबलें. गोंयच्या स्वतांत्र्य लढयांत उडी घेवन स्वराज्याचें सपन तांणी पळयिल्लें तें प्रत्यक्षांत आयलें. तातूंत तांका व्हड समाधान मेळळें.
सर आयझॅक न्यूटन

सर आयझॅक न्यूटन हो एक वैज्ञानीक आशिल्लो.
जल्म.
सर आयझॅक न्यूटन हांचो जल्म दि. 25 डिसेंबर 1642 ह्या दिसा वुल्झथॅर्ज लिंकनशर हांगा जालो.
शिक्षण.
तांचे सुरवातीचें शिकप ग्रॅंथमचे शाळेंत जालें. भुरगेंपणासावनूच गिरण, घडयाळी, लांपयांव सारकिल्ल्यो वस्तू करपाची ताका ओड आशिल्ली. घरचो वेवसाय शेतकामाचो आशिल्ल्यान आवयन ताका शाळेंतल्यान काडून शेतकामाखाचीर धाडलो. पूण ताचें थंय लक्ष लागलेंना. फुडें मामाचे आनी आनी शिक्षकांचे सांगणेन ते 1660 सावन परत शाळेंत वचपाक लागलो. 1661त तो कॅंब्रिजांतल्या ट्रिनिटी कॉलेजींतल्यान मॅट्रिकेची परिक्षा पास जालो. 1665त बी.ए. पदवी मेळयतकच दोन वर्सानी तो ट्रिनिटी कॉलेजीचो फॅलो जालो. जूव 1665त प्लगाची धाम आयिल्ल्यान विध्यापीठ बंद उरलें. ह्या काळांत न्यूटन वुल्झथॉर्प हांगाच उरलो. ह्या काळांतूच ताणें गणीतशास्त्र आनी हेर विशयांच्या संशोधनाची बून्याद घाली. 1668त ताणें एम.ए ची पदवी मेळयली. ताचो गुरू आयझॅक बॅरो हाणे 1669त कँब्रीज विध्यापिठांतल्या आपल्या गणिताच्या ल्युकेशीयन प्राध्यापक पदाचो राजिनामो दिलो, तेन्ना न्यूटनाची नेमणूक त्या म्हत्वाच्या पदाचेर जाली.
त्या वेळार न्यूटन फक्त 23 वर्साचो आशिल्लो. 1689 कँब्रीज विद्यापिठाचो प्रतिनिधी म्हूण संसदेत ताची निवड जाली आनी फुडल्या वर्सा संसद विसर्जीत जायमेरेन तो त्या पदाचेर उरलो. 1701त ताची संसदेत परत वळख जाली. पूण ताणें राजकारणांत कसलोंच वांटो घेतलो ना. अवलोतन आनी समाकलन ही न्यूटनान केल्ली गणीतशास्त्रांतली म्हत्वाची निर्मिती. समाकलनाचो उपेग ताणें वक्रान वेश्टिल्लें क्षेत्रफळ आनी घन आकृतायांचे क्षेत्रफळ मेळोवपाखातीर केलो. आनी समाकलन हाका जोडपी कलनाशास्त्रांतलें मुळावे प्रमेय ताणेंच मांडले. सात अंतरकलनाच्या दुसऱ्या एका फाट्यांत ताणें म्हत्वाचें काम केला. बीजगणीतांतले म्हत्वाचें व्दिपद प्रमेय न्यूटनान 1665त मांडले.
न्यूटनान गरुत्वाकर्शणाचो नेम मांडलो. ‘विश्वांतल्या दोन कणांमदली आकर्शक प्रेरणा ही तांच्या वस्तुमानांच्या गुणकाराच्या समप्रमाणांत आसतात.’ हे ताणें स्पश्ट केले. प्रकाशीक (जींळली) हो ताच्या अभ्यासाचो खाशेलो विशय आशिल्लो. जर सूर्य किरणां खंयचेय अशीर खंचींतल्यान त्रिकोनी लोलकांतल्यान सोडलीं, जाल्यार ताचें वेगवेगळ्या रंगाच्या किकणांत पृथक्करण जाता, तशेंच ह्या रंगीत किरणांमदले एकाच रंगाचे किरण दुसऱ्या लोलकांतल्यान सोडले जाल्यार ताचें आनीक पृथक्करण जायनासताना फक्त Refraction जाता, अशें ताणें प्रयोगावरवीं सिद्ध केलें.
वावर.
न्यूटन हो नामनेचो इंग्लीश शास्त्रज्ञ, गणीतशास्त्र, गतीशास्त्र, खगोलीय यामिकी, ज्योतिषशास्त्र आनी प्रशासकी ह्या विज्ञानाच्या फांट्यांनी ताणें म्हत्वाचें संशोधन केला.
डॉ आनंद हेळेकार

डॉ आनंद हेळेकार हे वेवसायान एक दोतोर।
वैजकी मळार.
फाटली ४८ वर्सां वैजकी क्षेत्रांत वावुरता ३३ वर्सा वर्सां गोंय सरकाराच्या भलायकी खात्यांत उपआरोग्याधिकारी, आरोग्यधिकारी, मुख्य आरोग्यधिकारी, उप आरोग्य संचालक, आरोग्य संचालक आनी आरोग्य सल्लागार म्हणून वावर।.
Bardez

Bardez Gõycho ek taluka zaun asa. Bardezachea ut'torak Chapora nodi asa, dokxinek Mandovi Nodi, udentek Mapxea nodi, ani udentek Orob doria. Mapxea Bardezacho mukhel xar zaun asa.
Aile Donguri (Saiba Rayan) - Dekhni

Aile Donguri (Saiba Rayan).
This hillock
Type: Deknni
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis, p. 75, Song No. 29a
Lyrics and Music:
Date:
Musical form: Binary
Literary form: Satire?
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Aile donguri
On this hillock.
Pele donguri
On that hillock,
Kolo korta nachi
The fox is dancing.
Dongureche donguri
On this hillock and that,
Fulolam moguri
Jasmine (mogra) flowers are flowering.
Sogottu loku punji.
Everyone is collecting flowers.
Mazoru bosulam
The cat is sitting,
Tsauchaku taku
To stir yogurt.
Undiru tsauta lonnim
The rat is stirring butter,
Lonnientum burholi
In butter is immersed,
Sonddi ga undira
The rat snout.
Tsanim marita mitti.
The squirrel is relishing the aroma.
Polleiat.
Dekhnni
अँडोरा

अँडोरा:.
पिरेनीज पर्वताचे दक्षिण देंवतेंवयलें, यूरोपांतलें एक ल्हान राज्य. विस्तार १° ३५’ ते १° ४८’ उदेंत आनी ४२° २६’ ते ४२° ३९’ उत्तर लोक संख्या ४६,००० (१९८६). हाचे उत्तरे वटेन फ्रांसचे आर्येझ आनी पिरेनीज ओरिएंटल्स प्रांत आनी दक्षिणेक स्पेनचो लेरिदा प्रांत आसा. अँडोरा ला व्हेल्य ही हांगाची राजधानी.
भूंयवर्णन, हवामान आनी वनस्पत:.
हो देश दोंगर आनी देगणांनी भरला. मळाचो वाठार साप उणो. समुद्रथरासावन देशाची उंचाय ९०० मी. ते ३,००० मी. आसा. हांगाचो शिंयाळो खर आसता.गिमांतय चडशे कडेन हवामान शीतळ आसता. वास्वेल, भालू, कोलो, सोसो ही मोनजात; गिदां, गरुड आदी सुकणीं जाल्यार ओक, अक्रोड, चेस्टनट, ऑलिव्ह हे रुख हांगा सांपडटात.
इतिहास आनी राज्यवेवस्था:.
शार्लमेल हाका मूर लोकां आड पालव दिल्ल्यान ताणें अँडोराचे स्वतंत्रतायेक मान्यताय दिली अशें इतिहासकार मानतात. १२७८ त फ्रांस आनी स्पेन हांगाच्या अधिकारीवर्गा मदीं कबलात जावन अँडोराचें प्रशासन दोगांयच्या प्रतिनिधीं वरवीं चलूंक लागलें. १९७६ त हांगा पयल्या राजकी पक्षाची थापणूक जाली.
अर्थीक स्थिती:.
शेतवड, नुस्तेमारी हे मुखेल उद्येग. रानांतल्या रुखां पसूनय बरेंच उत्पन्न मेळटा. तंबाखू, राय, बार्ली हीं हांगाचीं मुखेल पिकां. ऑलिव्ह आनी द्राक्षांचें उत्पादनय जाता. मेंढरां-गोरवां पोसपाचोय उद्येग चलता. पर्यटनांतल्यान ह्या देशाक बरेंच उत्पन्न मेळटा.
सामाजीक स्थिती:.
अँडोरांत येरादारी आनी संचारण वेवस्था सोपी अशी ना. फ्रांस आनी स्पेन ह्या देशां कडेन रस्त्याच्या मार्गा वयल्यान येरादारी चलता. पूण फ्रांसा कडेन जोडिल्लो रस्तो तीन चार म्हयन्यां-खातीर बर्फाक लागून बंद आसता. स्पेन आनी फ्रांस ह्या दोनूय देशांचें चलन हांगा चलता.
हांगाचे लोक कॅटेलन वंशाचे आनी सुमार ९५% रोमन कॅथलिक आसता. कॅटेलन ही हांगाची राज्य भास. शिक्षणाचें प्रमाण सुमार ला व्हेल्य, लेस अॅस्काल्देश आनी अॅनकॅम्प.
अभिजित(व्हीगा)

अभिजित(व्हीगा):.
भारतीय नखेत्रमाळेंतलें 28 वें नखेत्र. अस्तंती पद्दतींतले लीरा (सारंगी) तारका- चोम्यांतलें ‘व्हीगा’ म्हळ्यार ‘अल्फा लायरी’ हे सगळ्यांत तेजीश्ट नखेत्र (विषुवांश 18 ता.36 मि., क्रांती 38° 45, आनी प्रत 0.14) सबंद मळबांत तेजीश्टपणा खातीर हाचो चलथो क्रमांक आसा. क्रांतिवृत्ता पसून (eliptic) खुबूच पयस आशिल्ल्यान हें नखेत्र सत्तावीस नखेत्रांच्या वळेरेंत घालूंक ना आसूंये. लीरा चोम्यांत (quantum) इकरा नखेत्रां मानतात. मैत्रेयी संहिता (2.13.20), तैत्तिरीय ब्राह्मण (1.5.1), अथर्व संहिता (19.7) हातूंत अभिजीत नखेत्रांचो उल्लेख आयला. पूण तैत्तिरीय संहिता आनी काठक संहिता हातूंत ताचो उल्लेख ना. वृध्दगार्ग्य संहिता, खंड खाद्यक, लल्लाचो रत्नकोस, श्रीमतीची रत्नमाला, शाकल्यब्रह्मसिध्दांत आदी ग्रंथांनी अभिजित नखेत्रां मानल्यांत.अभिजीत नखेत्रांचें तेज सुर्याच्या 50 ते 100 पट आनी व्यास सुमार 2.5 पट इतलो आसा. तो सूर्या सावन सुमार 26 उजवाडवर्सा पयस आसा. तळावयलें तापमान 11,200° के. इतलें आसूं येता. ताच्या वर्णपटांत हायड्रोजन मेळटा. ताचो रंग निळसर धवो. हिंदू पंचांगांत अभिजीत नखेत्राक वेगळी सुवात नासली तरीकूय उत्तराषाढाचो निमणो चरण आनी श्रवणाचो सुर्वेचो 1/15 भाग मेळून हें नखेत्र तयार जाता.ह्या नखेत्रांतल्यान वचपाक सुर्याक फकत चार दीस लागतात. हें गमन सुमार जानेवारी 20 ते 24 ह्या काळांत जाता.मळबांत हें नखेत्र वळखुपाची कुरू म्हळ्यार श्रवण नखेत्राच्या तीन नखेत्रांची वळ उत्तरेवटेन वाडयली म्हणटकच जें एकदम ठळक नखेत्र लागता तें अभिजित. ऑगस्ट म्हयन्याच्या मध्याक हें नखेत्र रातीच्या 9 वरांचेर याम्योत्तर वृत्त (meridian circle) हुंपून वता. पृथ्वीच्या अक्षाच्या परांचन गतीक (precession) लागून आनीक 13,960 वर्सांनी अभिजित हें नखेत्र ध्रुव नखेत्र जातलें.
दुसरी समूर्त पुस्तक

दुसरी समूर्त पुस्तक.
Deuteronomy
पेंतातेवकाचें हें निमाणें, पांचवें पुस्तक, दुसरी समूर्त (ग्रेग भाशेन देवतेरनम्यन, "दुसरें पुस्तक"), कित्याक हें पुस्तक कराराच्या ग्रंथा ("चवेनांत चदे", पळे सुट. २०/२३ -२३/१९) बोल्देक राजाक दिललें. जुदेव परंपरेंत ह्या पुस्तकाचो माथाळो म्हळ्यार "सब्द, उतरां" (देवारीं), पयल्या स्लकाचें उतर हें. मयजेस ह्या पुस्तकाचो संपादपी, अशें पोरांपरा म्हणत आयल्या, पूण निमाणो अवेस्वर मयजेसाच्या मरणाची खबर करता, म्होंततोच हो अवेस्वर दुसऱ्या हाताचो आयला. ताचीं भाषणां आमकां हें पुस्तक दिता. हें पुस्तक आरण्यांत दिल्ल्या कायद्यांची आनी समुर्तेची खबर करता. खूब काळान हें पुस्तक आकारुन आयलां. समूर्त दिता. कराराची खबर करता, नितीची कार्यावळ पाळूंक, दुर्बळांची सेवाचाकरी करूंक, भौकर्न अनाथांची, विव्दानची, आनी विदेशयांची, उलो मारता. निमाण्या वांट्यांत मयजेसाच्या निमाण्या वरसांचीं खबर करता, नवें मिसांव दिता, उपरांत मयजेसाचें गीत, ताचो आशिर्वाद आनी मरन. मयजेसाच्या भाषणांनीं व्हड सुटकेच्या घोडीतांची खबर आमकां मेळता, सिनाय पर्वतार समूर्त दिल्या, आनी भासायलोलो देस जिखून घेतला, हें सगळें इस्कुटावन ह्या पुस्तकांत मेळता. मरणा आदीं मयजेस देवाच्या मोगाचो उगडास करता, अरण्यांतलीं घोडीतां होच मोग दाखल करतात, देखून कराराक विस्वाशी रावूंक आनी देवाचो मोग सगळ्या मनान, काळजान आनी बळान करूंक तो उलो मारता.
देव इस्राएल आपयता, ताका एक खेरीत आपोवणें दिता, समूर्त दिता, देखुनूच नव्या जिविताचो रस्तो दाखयता. देवान हे परजेक देस दिला, ताचो मोग आनी अपुर्बाय ती करता. इसरायेल पवित्र पर्जा, देवाक विस्वाशी रावूंक जाय, हें " आयक, ओ इसरायेला" (स्हेमा), सांजेच्या प्रार्थनांत मेळता. करार, हें भव म्हत्वाचें उतर ह्या पुस्तकांत, थंय ताचो खल-खल समज मेळता. एक देव, एक पर्जा, एक मंदीर, ह्या उतरांनीं दुसरे समूर्तीच्या पुस्तकाचो संक्षेप मेळता. हें पुस्तक क्रिस्ती जिवितांत भव म्हत्वाचें.
पळेयात.
Book_of_Deuteronomy
Books_of_the_Bible
Bible
दय्याळ सामारियेकाराची वपार

दय्याळ सामारियेकाराची वपार.
Doiall Samariekarachi Vopar - The Good Samaritan ( parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
दय्याळ सामारियेकाराची वपार.
पवित्र पुसतक लुकास १० ː २५-३७
२५ तेदनां जेजूक कसाक लावुंक एका धरंशासत्रियान उठून अशें विचारलें: "गुरुजी, सासणीक जिवीत जोडतलं जाल्यार, हांवें कितें करुंक जाय?"
२६ ताणें ताका अशी जाप दिली: "समुर्तिंत कितें बरयललें आसा? तें कशें वाचताय, सांगशी?"
२७ ताणें पर्तिपाळून म्हळें: "सगळ्या तुज्या काळजान, सगळ्या तुज्या जिवाच्या बळान, सगळê तूजê शक्तीन, आनी सगळ्या तुज्या मनान सर्वेस्परा तुज्या देवाचो तूं मोग कर्तलय, आनी तुजो मोग कर्ताय तसच तुज्या पेल्याचो कर्तलय."
२८ आनी जेजून ताका सांगलें: "तुजो जबाब सार्को आसा; तशेंच कोर आनी तूं जिवीत जोडतलय."
२९ पूण आपल्या विचाराक कारण आसा म्हण दाखवंक ताणें जेजूक म्हळें: "तोर म्हजो पेलो कण?"
३० जेजून असो पर्तिपाळ केलो: 'कण-êक मनीस जेरिक्याक वचुंक जेरुजाल्या थावन देंवून येतालो; वाटेर तो चरांच्या हातांत सांपडलो; तãणीं ताचê कडे आसलें तितलेंय काण घेवन, ताका घाय पडोसोर मार घालो, ताका अर्दोमेललो करून सोडलो आनी आपूण पळून गेले. लूक.
३२ तसच êक लेवीत तेवशिल्यान पावून सरलो आनी ताका पळेवन, तोय दुस्रê कुशीन सरन चलत फुडें गेलो.
३३ पूण êक वाटसूर सामारियेकार तेवशिल्यान वेताना ताचê सर्शें पावलो आनी, ताका पळेवन, त्या बाबड्याचे ताका चुर्चुरे दिसले.
३४ तो लागीं आयलो, तेल आनी सरो लावून ताणें ताचे घाय बांदले, ताका आपल्या गाडवाचेर घालो आनी êकê खाणावळिंत ताका व्हरून ताचो परामोस केलो.
३५ दूसऱ्या दिसा ताणें दन दिनार काडून खाणावळकाराक दिले आनी म्हळें: ताचो सांबाळ कोर आनी कितेंय अगळो खोर्च तुका जायत जाल्यार, हांव परत येतां तेदनां तुका फारीक कर्तलं.
३६ ह्या तेगां भितोर कणें आपूण चरांच्या हातांत सांपडलल्याचो पेलो जावन दाखयलेंशें तुका दिसता ?"
३७ ताणें जाप दिलीː "ताची दय्या करून दाखयली ताणें. तेदनां जेजून ताका सांगलें: वच आनी तुंवूय तशेंच कोर."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ.
The Good Samaritan, Commentary &amp; Meditation
रझाक,अब्द-अल

रझाक,अब्द-अलः (जल्मः ६ नोव्हेंबर १४१३ हेरात, समरकंद-रशिया; मरणः १४ ऑगस्ट १४८२).
समरकंदामदल्या मध्ययुगांतलो फार्सी इतिहासकार. ताचें पुराय नांव कमालुद्दीन अब्द्-अल् रझाक. समरकंदी ह्या नांवान ताका चड वळखतात. ताचो जल्म मुसलमान धर्मोपदेशकाच्या घराण्यांत जालो. ताचो बापूय जलालुद्दीन इशाक हो सुलतान शाहारुखच्या दरबारांत काझी आनी इमाम आसलो.
रझाक अब्द-अल् हाणें मुसलमान परंपरेप्रमाण शिक्षण घेतलें. बापायवांगडा तो दरबारांत वतालो, तेन्ना ताका शाहारुख राजाकडल्यान इदूजाझ(खास मान्यताय)मेळिल्ली. बापायक मरण येतकच १४३७ तो व्हडल्या भावावांगडा दरबारांत वतालो. थंय ताणें अझुद्दीन ह्याच्या ग्रंथार एक चिकित्सक टिका अरबी भाशेंत बरयली आनी ती शाहारुखाक अर्पण केली. तेन्ना सुलतानान ताची दरबारांत नेमणूक केली. दोन वर्सां उपरांत बादशान ताची हिंदुस्थानांतल्या विजयनगराच्या साम्राज्यांत राजदूत म्हणून नियुक्ती केली. रझाकान १३ जानेवरी १४४२ वर्सा आपले भोंवडेक सुरवात करून तो कालिकत, मंगळूर, बेलूरच्यान हंपीक पावलो. हांगा सुमार सात म्हयने तो हंपीक रावलो. या प्रवासांतलो अणभव ताणें मतल-उस-सादैन ह्या ग्रंथांत बरोवन दवरल्यात. तातूंत ताणें दक्षिण हिंदुस्थानांतल्या शिल्प वास्तुकलेविशीं तोखणाय केल्या. तशेंच, कालीकतच्या झामुरींचें राज्य आनी विजयनगरचें साम्राज्य हेविशी म्हायती बरयल्या.
समरकंदाक परतले उपरांत ताका राजदूत म्हणून इराणांतल्या गिलानांत धाडलो(१४४६). शाहरुखाच्या मरणा उपरांत मीर्झा अब्द अल-लतिफ, मीर्झा अब्द अल-लतिफ,मीर्झा अब्द अल्लाह आनी मीर्झा अबुल कासिम बाबुर, ह्या शाहरुखच्या वारसांचे कारकिर्दींत ताणें, सद्र, नायब, खाश्श ह्या उंचेल्या पदांचेर काम केलें. सुलतान-अबू सय्यद(जानेवारी १४६३-८२) हाणें ताची शेख(राज्यपाल) म्हणून नेमणूक केली. मतल-उस-सादैन ह्या ग्रंथांत(पुराय नांव मतल्ल-उस-सादैन मज्मा-उल्-बहरैन) ताणें सुलतान अब्बू सय्यिद बहादुरखानासावन मीर्झा सुलतान अबू सय्यिद गुर्रगानच्या खुनामेरेनच्या त्या काळच्या घडणुकांचो(१३१७-१४७१)इतिहास निवेदन केला. सुरवातीच्या काळाखातीर हाफिझ-इ-आबरूच्या ‘झुबलत अल् तवारीख’ ’’ह्या ग्रंथाचो उपयोग केला. ते भायर वेगवेगळ्या देशांतली भोंवडी आनी थंयची राजकीय परिस्थिती हांचोय नियाळ ताणें घेतलो. मदल्या युगांत इतिहासाचो एक पातयेवं येतलो असो साधनग्रंथ म्हणून ताच्या ग्रंथाक म्हत्व आसा.
बहुरत्ना वसुंधरा-चंद्रकांत केणी

बहुरत्ना वसुंधरा-चंद्रकांत केणी 
लेखक.
चंद्रकांत केणी
पयली खेप.
डिसेंबर २००४
मुद्रण.
सुरेश ति।शे।काकोडकार
आमेगो एन्टरप्रायझेस
श्रेयस, विद्यानगर कॉलनी, विद्यानगर
प्रकाशन.
दामोदर नरसिंह नाईक
अध्यक्ष, चंद्रकांत केणी सत्कार समिती
पो।बॉ।नं ४०३ ००५
मोल.
१५० रुपया
मुखपृष्ठ.
लक्ष्मण पै हांच्या बरेपणान.
फ्रेड्रिक चॅपमन रॉबिन्स

फ्रेड्रिक चॅपमन रॉबिन्स (जल्म - 25 ऑग्सट 1916, ऑबर्न, अँलाबॅमा मरण: ) अमेरिकन बालरोगतज्ञ आनी सूक्ष्मजीववैज्ञानिक. बालपक्षाघाताच्या (polio) व्हायरसांच्या विविध मानवी संवर्धित ऊतकांत वाड करुं येता हो सोद लायिल्लेखातीर रॉबिन्साक जॉन फ्रँक्लिन एंडर्स आनी टॉमस हकल वेलर हांचे वागंडा 1954 वर्साचें वैजकी वा शरीरक्रियाविज्ञानाचो नोबॅल पुरस्कार वांटून मेळ्ळो.
ताणें मिसुरी विद्यापिठाच्यो ए. बी . (1939) आनी बी. एस्. (1938) ह्यो पदव्यो घेतल्यो आनी 1940 वर्सा मेरेन ताणें बॉस्टनांतल्या चिल्ड्रन्स हॅस्पिटल मेडिकल सँटरांत सूक्ष्मजंतुविज्ञानाचो निवास वैज म्हणून काम केलें. उपरांत ताणें अमेरिकेच्या सेनादलाच्या पंदरावे वैजकी प्रयोगशाळेंत ताणें व्हायरसा आनी रिकेट्सियाजन्य रोग विभागाचो मुखेल म्हणून अमेरिका, उत्तर आफ्रिका आनी इटलींत चार वर्सां काम केलें. ह्या काळांत ताणें संसर्गजन्य यकृतशोथ, प्रलापक सन्निपात ज्वर (टायफस ज्वर) आनी क्यू ज्वर हांचेर संशोधन केलें आनी वांगडाच निदानात्मक चिल्ड्रन्स हॅस्पिटल मँडिकल सँटरांतलें आपलें प्रशिक्षण ताणें फुडें चालू दवरुन 1948 वर्सा पुराय केलें. 1950 वर्सा मेरेन तेच संस्थेच्या करतना तो नॅशनल रिसर्च कौन्सिलाच्या व्हायरसजन्य रोग विशयाचो वरिश्ठ अधिछात्र आशिल्लो.
एंडर्स हाचेवांगडा काम करतना रॉबिन्सान पोलिओक कारणीभूत आशिल्ल्या व्हायरसाची संवर्धित ऊतकांत वाड करपाविशीं आनी तातुंतल्या तंत्राचो हेरकडेन उपेग करपाविशीं खूब संशोधन केलें. हो व्हायरस तंत्रिका ऊतकाच्या भायर वाडूंक शकता आनी चडसो तो शरिराच्या तंत्रिकाबाह्रा ऊतकांत अस्तित्वांत आसता आनी उपरांतूच तो मेंदूच्या तळा कडल्यान भागांत आनी मेरुरज्जूच्या कांय भागांनी आक्रमण करता, अशें रॉबिन्स आनी ताच्या वांगड्यांनी प्रस्थापीत केलें.
ह्या संशोधनाक लागून पोलिओवयली लस तयार करपाक, प्रकृश्ट निदान पद्दत विकसत जावपाक आनी वेगवेगळे नवे व्हायरस वेगळे जावपाक आदार मेळ्ळो. हाचेभायर रॉबिन्स हाणें गालगुटां, सरपी(herpes) आनी गोरवांची देवी हांकां कारण आशिल्ल्या व्हायरसांचोय अभ्यास केलो. इ. स. 1952 वर्सा हार्व्हर्ड मॅडिकल स्कूल, चिल्ड्रन्स हॉस्पिटल आनी मॅसॅच्युसॅट्स जनरल हॉस्पिटलांत सहयोगी वैज. सहयोगी संचालक, संशोधन अधिछात्र अशा विंगड विंगड पदांचेर ताची नेमणूक जाली. फुडें त्याच वर्सा तो क्लिव्हलँड (ओहायओ) च्या वॅस्टर्न रिझर्व्ह युनीव्हर्सिटी स्कूल ऑफ मेडिसीन हातूंत बालरोगविज्ञानआनी संपर्कजन्य रोग विभागाचो संचालक जालो. 1966 वर्सा तो केस वॅस्टर्न रिझर्व्ह युनिव्हर्सिटी स्कूल ऑफ मेडिसिनाचो अधिश्ठातो आनी 1980 वर्सासावन गुणश्री अधिश्ठातो आसा.
रॉबिन्स, नॅशनल अँकॅडेमी ऑउ सायन्सीस आनी अमेरिकन फिलॉसॉफिकल सोसायटी ह्या संस्थांचो वांगडी आसून वैजकी शिक्षण, बालरोगविज्ञान, संपर्कजन्य आनी संसर्गजन्य रोग हेविशीं वेगळ्या 
वेगवेगळ्या समित्यांचो वांगडी अध्यक्ष वा सल्लागार म्हणून ताणें काम केलें. नोबॅल पुरस्काराभायर ताका जॉन कॅरोल, मिसूरी आनी न्यू मेक्सिको ह्या विद्यापिठांच्यो मानादीक पदव्यो तेच भाशेन दुसऱ्या म्हाझुजांतले खाशेले सेवेखातीर ब्राँझ स्टार (1945), मीड जॉन्सन पुरस्कार (1953) आनी मॅडिकल म्युच्युअल ऑनर पुरस्कार (1969) हे भोवमान मेळ्ळे. व्हायरस आनी रिकेट्सियाजन्य रोगांविशींचे ताचे संशोधनात्मक निबंद उजवाडा आयल्यात.
Mhoje Maim Thaim Vetolom Konkani Gaion

Moje Maim thaim vetolom.
Moje Maim thaim vetolom
Ek dis sukhak bhagivonta
Ankwar Morieche sangata
Sorga raj choloitolom
Moje Maim thaim vetolom }...2
Moje Maim thaim vetolom
Punn kelea dekun vhodd chukh
Tichea Mogachea Jezuk
Poilim patkam roddtolom
Moje Maim thaim vetolom }...2
Moje Maim thaim vetolom
Jivea-niza bhavarthan
Chodd bollan ani nettan
Sorv vaittantlo polltolom
Moje Maim thaim vetolom }...2
Polleiat.
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
लोहाणा

लोहाणा : एक जमात. हाका लुहाणा अशेंय म्हण्टात. सिंध, काठियावाड, कच्छ, मुलतान बडोदा आदी वाठारांत हांची वसणूक आसा. तांचे उत्पत्तीविशीं जायतीं मतां प्रचलित आसात. तातुंतलीं कांय अशीं - (१) ते स्वताक रामाचो पूत लव हाचे वंशज मानतात. (२)ए.एम.टी. जॅक्सन ह्या इंग्लीश पंडिताच्या मताप्रमाण ते पयलीं लवण म्हळ्यार मिठाचो धंदो करताले आनी लवण शब्दाचोच फुडें लोहाणा शब्द तयार जाला आसूंक जाय.(३) श्री बर्टन ह्या पंडिताप्रमाण मुलतानालागसार लोहणपूर नांवाचो गांव आसा. हे थंयचे लोक आसूंक जाय.
तांचे उत्पत्तीविशीं जायतीं मतां मेळ्ळीं तरी ते मूळचे राजपूत आशिल्ले आनी राजकर्तेय आशिल्ले अशें मेनप जालां. अरबांनी सिंधाचेर घुरी घालचे आदीं अघम लोहाणा हो ब्राह्मणाबादचो राज्यपाल आशिल्लो. तो लाखी आनी सम ह्या वाठारांचो राज्यकारभार पळयतालो. ताणें आलोरेच्या राजाची सत्ता मान्य केलीना देखून त्या राजान लोहाणाचेर घुरी घाली. तेन्ना अघम पळून गेलो आनी ताचे भरगे शरण गेले. तेन्नाच्यान तांचें राजकीय वर्चस्व आनी दर्जो इतलो देंवलो, ते क्षत्रिय म्हणून लोक विसरले.
मुसलमानांच्या परत परत जावपी घुरयांच्या त्रासांक लागून हे लोक मुलतान सोडून ताचे दक्षिणेक राजस्थानांत आयले. इ.स.च्या चवदाव्या पंदराव्या शतमानांत राजपुतांनी सौराष्ट्राचे घुरये घाल्यो चेन्ना तांचे अनुचर म्हणून ते गुजरातांत आयले.
तांचीं १३६ देवकां आसात. देवकांचीं नांवां मोनजात आनी जड वस्तू हांचेवयल्यान घेतिल्लीं आसात. रांडेलमाता ही तांची कुलदेवी. कांय जाण सिंधू न्हंयेक दर्यापीर नांवाची देवता मानून तिका भजतात. नगसिंगजी हेंय तांचें एक दैवत आसा. तांच्यांत खास अशी रामभक्तीय आसा. रामनम ते व्हडा उमेदीन मनयतात.त्या दिसा दर एकल्यागेर रामायणाचें वाचन जाता. सारस्वत ब्राह्मण ताचें पुरोयतपण करतात. चडशे सगळे लोहाणा लोक नानकशाय पंथाचे अनुयायी आसात. कांय लोहाणा वल्लभपंथी आसात. लोहाणांत जायत्यो जाती आसात. एकाच देवकाच्या कुळांत लग्न जायना. लग्न सुवाळ्याक कसली बादा येवची न्हय देखून क्षेत्रपालाक बोकड्याचो बळी दितात. तांच्यांत बालविवाहाची तेचपरी पुनर्विवाहाची चाल आसा.
सिंधी लोहाणा बायल बाळंत जातकच तिची वार एका बुडकुल्यांत घालून ताचेर सात लवंगां आनी सात वेलच्यो घालतात. उपरांत बुडकुल्याचेर तांबडे सात पट्टे ओडून तो बुडकुलो उदकांत उडयतात.
हे लोक धाडसी आसून, वेपारी आसात. हांच्यांत कांय लोक गंवडीपणाचें आनी शेताचेंय काम करतात.
कच्छ लोहाणांत जात पंचायत आसता. शारांतलो पंचायतींत तीन ते बारा मेरेन पंच आसतात. खेड्यांतले पंचायतींत दोन पंच आसतात. जल्म, लग्न आनी मरण आदी प्रसंगांवेळार पंचाक देणग्यो मेळटात. घटस्फोटावेळार पंच न्हव-याकडल्यान एक हजार रुपया दंड घेतात. हाचेभायर ते व्हड व्हड वेपारी पेठांच्या गांवांतल्यान कर वसूल करतात. आधुनिक काळांत तांच्या वेव्हारांत जायते बदल घडत आसात.
ययाति

ययाति.
एक चंद्रवंशी राजा. नहुषाचो तो पूत. ताच्यो दोन बायलो आशिल्ल्यो. तातुंतले शर्मिष्ठेगेर तीन आनी देवयानीगेर दोन चले आशिल्ले.आपलें जाण्टेपण आपल्या पुतांक दिवन तांचें तरणेपण मेळोवपाची ताका इत्सा जाली. पूण पुरू सोडून आनीक कोणूच पूत ताचे हे गजालीक तयार जालोना.सगळ्या पुतांमदीं पुरू हो सगळ्यांत धाकटो. पूण ययातीन ताका राज्याचे सगळे अधिकार दिले आनी आपूण एक हजार वर्सभर तरुण रावन शारिरीक सूख भोगीत रावलो.ताचे उपरांत पुरूक आपोवन ताणें सांगलें- 'इतले दीस हावें विशयसुख भोगलें. तरी पूण म्हजी तृप्ती जावंक ना. तूं तुजें तरणेपण घे. हांव आतां वानप्रस्थ आश्रमांत वचून तपस्या करतां.
ताचेउपरांत व्हड तपश्र्चर्या करून ययाती सर्गांत पावलो. पूण थोडयाच दिसांनी इंद्राच्या शापान तो सर्गभ्रश्ट जालो.सर्गाचे वाटेन धर्तरेचेर येतना ताका दौहित्र, अष्ट, शिवि आदी मेळ्ळे. ताची ती आवतिकाय पळोवन त्या सगळ्यांनी ताका आपल्या पुण्यफळाच्या बळग्यान परत सर्गात धाडलो. ह्या लोकांक लागुनूच अखेरेक मुक्ती मेळ्ळी.
बाळकृष्ण गोविंद जोशी

बाळकृष्ण गोविंद जोशी हांचो जल्म ५ जानेवारी १९३० दिवचल तालुक्यातल्या सांखळें गांवांत जालो. तो गोंयचो एक सुटके झुजारी जावन आसलो.तो 'नॅशनल कॉंग्रेस गोंय'संघटनेचो वांगडी आसलो.सुटके चळवळीच्या काळांत तो भूंयगत रावन सुटके झुजाऱ्यांक आदार दितालो. 'नॅशनल कॉंगेस गोंय'संघटनेखातीर तो वांगडी एकठांय करतालो.ताणें सत्तरी तालुक्यांतल्या रावण आनी कुडचीरें वाठारांतल्या पोलिस चौक्यांनी उजो लावपांत वांटो घेतिल्लो.उपरांत तो गोंया सावन दोडामार्ग गेलो आनी थंयसावन गोंयच्या 'नॅशनल कॉंगेस गोंय'संघटनेच्या वावुरप्यांखातीर पत्रकां धाडूंक लागलो. १९७५ वर्सा भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
मदनलाल धिंग्रा

मदनलाल धिंग्रा
जल्म.
मदनलाल धिंग्रा हाचो जल्म 8 फेब्रुवारी 1883 ह्या दिसा अमतसराक जालो.तारो बापूय सिविल सर्जन आशिल्लो.तागेर जाल्ल्या सात भुरग्यांतलो सवो मदनलाल.मदनलालाचे स भाव इंग्लंडाक वचून खुब्ब शिकले.मदनलाल अमतसरीकूच रावून शिकलो.
शिक्षण.
धावे उपरांत मदनलाल लाहोराक शिकपाक गेलो.कॅलेजीच्या प्रिन्सिपलान इंग्लडांच्यान आयिल्ले कपडे घालपाक भुरग्याचेर सक्ती केली.तेन्ना मदनलाल स्वदेशीचो पुरस्कर्तो आशिल्लो .ताणे प्रिन्सिपलाचो विरोध केलो.म्हणून ताका कॅलीजींतल्यान काडून उडयलो.त्या वेळार ते बिएच्या अखेरच्या वर्सात आशिल्ले.
ताचे उपरांत मदनलाल आपल्या बापोलभवाच्या आगर्या वयल्यात इग्लंडांक गेलो.थंय ताची वळख स्वातंत्र्यवीर सावकार हांचे कडेन जाली.सावकारान स्थापन केल्ले अभिमान भारत हे संस्थेचो तशेंच होमरूल लीग हांचो तो वांगडी जालो.तो आर्म चलोवपाक शिकलो.तेन्नाच खुदिराम बोस आनी कन्हैयालाल ह्या सुटके झुजार्याच्या बलीदानाचो ताचेर बरोच प्रभाव पडलो.
सशस्र क्रांतीविराक जाय आशिल्लें अशें शिक्षण ताणें घेतलें.फुडें ताणें भारताचो मंत्री कर्नल विलीयम कर्झन वायलीक मारलो.तेन्नाच कोवास लालाकाका हो मंदी आयिल्लान ताकाय मरण आयलें. मदनलालाक अटक करून गोळार चडोवपाची ख्यास्त दिली.
मरण.
मरण ताका 17 आगस्ट 1909 ह्या दिसा लंडनच्या पॅण्टोनाविल बंदखणींत गोळार चडयलो.
Pedruchem Poilem Potr

Pedruchem Poilem Potr.
First Epistle of Peter
Pedruchem Poilem Potr.
Pedruk Simanv mhonn nanv aslem. To Galileiachea Bethsaida nograntlo, pun Kapernaum nogrant tachem ghor aslem; tachea bapaichem nanv Juanv; dhondean to kharvi also. Andren, tachea bhavan, take Jezu-xim vhelo ani teach poilea disa Jezun taka Kefas vo Khoddop mhonn nanv dovorlem. Tea uprant, Jezuchea apovnneak pallo diun, tannem Jezucho pattlav kelo, ani, Jezun Bara Dhormdut vinchun kaddlea uprant, Tannem Pedruk dhormdutancho Fuddari kelo. Ani ek dis, Jezu khoro Krist ani Jivea Devacho Put mhonn sogllea Dhormdutanchea nanvan Pedrun aplo bhavarth spoxtt uchartoch, Pedrucher Apunn Apli Povitr-Sobha bandtolo mhonn Jezun bhasailem. Aplea punorjivontponna uprant, Pedruchea hatant sogllea Aplea xelliam-menddranchi zobabdari gahlun, taka soglleancher Aploch mogacho ani khalte seve-chakrecho odhikar dita mhonn Jezun monzur kelem. Somiachea sorg-provesa uprant, Pedrun apli zobabdari pallunk suru kelem. Povitr Atmeachea iennea uprant hi zobabdari tannem odikuch nettan ani dhiran choloili. Jezuchea nanva pasot taka onekdam bondkhonnint-ui ghalo.
Bondkhonnintli suttka mell’llea uprant (D.I. 12/17 polle), Jerusaleant ani Palestinant Jezuchem Xubhvortoman tannem porgottlem. Palestina bhair anik khoi to pavlo mhonn sarki khatrechi khobor na. Thoddea vorsam uprant, poile vixv-sobhent vantto gheunk to Jerusaleak gelo (D.I. 15/6 polle). Kristi Xokachea poileam xenkddeam thaun khobor ailea tea pormannem, 67vea vorsa, Roma xarant, Jezu pasot taka khursar jivexim marlo : oxi Jezun hea vixim kel’li bhasavnni pallon aili ( Ju. 21/18-19).
Hem Potr Pedrun Dhaktte Aziechea Kristi sobhank boroilem. Onbhavarthi lokanche dusman’kaiek lagon, tea sobhank tras zatale. Tankam koxtt sosche podtat, tori kristanv dhorm ek khoro dhorm mhonn to aplea Kristi bhavam-bhoinnink sangta ani Jezuchea pattlavdarank sobta toslem jivit jieunk Pedru tankam ulo korta ani dhir dita. Jezu melo, punorjivont zala ani novena ietolo : hem sot amkam bhorvanso haddta. Hea uzvaddan koxttam-trasam dhumalleam modem tanchea bhavartachi porikxa zalea uprant, Jezu Kristachea Dorxonachea Disa tankam sasnnachem inam’ melltolem mhonn khatri diun Pedru hea lokak aplea Kristi jivitant thir korunk vavurta.
Polleiat.
First_Epistle_of_Peter
Books_of_the_Bible
Bible