anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
Chicú Eôi, Eôi, Eôi - Dulpod

Chicú Eôi, Eôi, Eôi.
Oh my pigling! eoi! eoi! eoi!
Type: Dulpod
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo: André Xett (1884-1980). Album Cantarancho. Song No. 112. Bogtavaddo, Chorão
Musical form: Binary
Literary form: Narrative
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Pandavaddo, Chorão, July 1981
Chicú eôi, eôi, eôi,
Oh my pigling! eôi! eôi! eôi!
Chicuc mojea vaganum vôilo guê,
My pigling has been taken away by the tiger.
Chicú eôi, eôi, eôi,
Oh my pigling! eôi! eôi! eôi!
Chicuc mojea vaganum vôilo guê.
My pigling has been taken away by the tiger.
Anim nuim barancho nuim terancho,
It was not of twelve, not of thirteen kilos,
Solôg mojo pondra solancho.
But of fifteen or sixteen kilos.
Anim nuim barkilo nuim mottelo,
It was not lean, it was not just a little fat,
Ducôr mojo chorbeno borlolo.
My pig was full of fat.
Anim nuim conancho nuim bagacho,
It did not belong to anyone alone, nor to anyone jointly,
Ducôr mojo xiunemcheam dudduancho.
It was my own pigling bought with money earned from sewing.
Anim chimtêchê axên,
On account of money needed for snuff,
Xamain[6] mojê ducôr pôslolo.
My grandmother was rearing this pigling.
Polleiat.
Dulpod Goenche
ऱ्हायन

ऱ्हायन अस्तंत युरोपांतले भितरले येरादारीचे नदरेन म्हत्वाची न्हंय. तिची लांबाय सुमार 1335 कि. मी. आनी जलवाहनक्षेत्र 2,52,000 चौ. कि. मी. आसा.फॉर्देर – ऱ्हायन आनी हिंट – ऱ्हायन ह्या ऱ्हायन न्हंयच्या दोन मुखेल शिर्षप्रवाहांचे उगम मध्य स्वीस आल्प्सांतले सेंट गॉटर्ड दोंगरावळींत अनुक्रमान तोमा तळ्यांतल्यान आनी एका हिमन्हंयेंतल्यान जाता. पर्वतांतल्यान 2,300 मी. सकयल व्हांवत येतकच ऱ्हायन न्हंय सुरवेक स्वित्झर्लंड लिख्टेनश्टायन हांचे शिमेवयल्यान एका रूंद देगणांतल्यान तशेंच फुडें ऑस्ट्रिया – स्वित्झर्लंड शिमेवयल्यान उत्तरेक व्हांवत वचून कॉन्स्टन्स तळ्यांत वता.हांगाच्यान ती अस्तंतेकडल्यान भायर येवन शाफ हौझनकडल्या ऱ्हायन फॉल ह्या 21 मी. उंचायेच्या घसघशावयल्यान सकयल देंवता आनी वाझेल मेरेन स्वित्झर्लंड – जर्मनी शिमेवयल्यान व्हांवता.हांगाच्यान ती उत्तर वाहिनी जाता. थंय तिच्या पात्राचे अस्तंतेक व्होज पर्वत आनी उदेंतेक ब्लॅक फॉरेस्ट प्रदेश आसा.ह्या वाठारांत तिका ईल ही म्हत्वाची उपन्हंय मेळटा.
ऱ्हायन – मेन ह्या संगमाकडल्यान फुडें ती अस्तंतेकडेन घुंवता.ह्या भागांत बिगनसावन न्हंयेची सुमार 160 किमी. लांबायेची ‘ऱ्हायन गॉर्ज’ ही घळ तयार जाल्या.हांगा तिचे देगेवयलो वाठार द्राक्षामळे, ऱ्हायन वायन आनी पुर्विल्ल्या किल्ल्याच्या अवशेशांखातीर प्रसिदद आसा. बॉनाचे दक्षिणेक दोंगराळ वाठार हुंपून ही न्हंय कॉलोन शारापसून मैदानी वाठारांत प्रवेश करता. ह्या वाठारांत तिका रूर आनी लिप ह्यो निमाण्यो उपन्हंयो मेळटात.
नेदर्लंडसांतले न्हंयेचो निमाणो टप्पो सुमार 120 किमी. लांबायेचो आसून, हांगा न्हंयेचो वेग उणो जाला आनी ताका लागून थंय त्रिभूज प्रदेशाची निर्मिती जाली.हांगा गाळ सांठयता आशिल्ल्यान न्हंयेचें पात्र हेर वाठारांपरस ऊंच जाला.ताका लागून हुंवारापसून भोंवतणच्या शाराक भिरांत निर्माण जाता.लोकांनी हांगा बांद आनी खारजां बांदून ही अडचण पयस केल्या. थंयच्यान ही न्हंय जर्मनी आनी नेदरर्लंडसाचे शिमेवयल्यान दोन मुखेल फांट्यांनी विभागिल्ली आसा. हातुंतलो उत्तरेकडलो लेक हो फांटो आर्नहेन आनी रॉटरडेम हांगाच्यान व्हांवत वचून हूक फान हॉलंटाक दर्याक मेळटा. दक्षिणेकडलो व्हाल हो दुसरो फांटो व्हड आसून तो नाइमेगन शाराकडल्यांन व्हांवता.
हे न्हंयेपात्रांतल्यान फेब्रुवारींत बर्फ विरगळिल्ल्यान सगळ्यांत चड जाल्यार ऑक्टोबर – नोव्हेंबरांत सगळ्यांत उणें उदक व्हांवता.बाझेल ते स्ट्रॅसबर्गाक खारजावरी येरादारीं जाता.तशेंच डॅन्यूब, ऱ्होन, मार्न, एम्स, वेझर, एल्ब आनी ओडर ह्या न्हंयांकडेन तशेंच ताचेंवयल्या शारांकडेन ही न्हंय जोडिल्ली आसा.
रोमी काळासावन हे न्हंयेचे येरादारीचेर कर आकारताले. चवदाव्या शतमानांत तिचेर 60 परस चड जकातनाके आशिल्ले.फुडें तांची संख्या उणी जाली. 1868 वर्सा हे न्हंयेक आंतरराश्ट्रीय येरादारीखातीर मान्यताय मेळ्ळी.सद्या हे न्हंयेचेर व्हड प्रमाणाचेर येरादारी जाता. न्हंयेतोंडार आशिल्लें रॉटरडॉम – युरोपोर्ट संकूल म्हळ्यार संवसारांतलें एक व्हड बंदर समजप जाता.हाचेभायर ड्युइसबर्क, रूर, स्टॉसबर्ग, कॉलोन, लूटव्हिखसहाफेन मॅनहायम हीं हे न्हंयेवयलीं हेर म्हत्वाचीं बंदरां.
उद्देगीकरण, पर्यटन, शेती हे नदरेन ऱ्हायनाचें देगण बरेंच फुडारिल्लें आसा.ह्या न्हंये वाठारांत गंव, साकर, बीट, तंबाकू. द्राक्षां हांचेंय उत्पादन जाता.भायन्स ते बॉनचो न्हंयेदेगणांतलो सोबीत भूवाठार, उद्देगीक नगरां, इतिहासीक किल्ले, दोंगुल्ल्यो, दाक्षांचे मळे हांकां लागून हाया वाठारांत पर्यटकांची गर्दी आसता.
नेल्सन अँल्ड्रिच रॉकफॅलर

नेल्सन अँल्ड्रिच रॉकफॅलर (जल्म - 8 जुलय 1908 बार हार्बर- मेन; मरण - 26 जानेवारी 1979) जॉन डी. तिसरो हाचो दुसरो पूत. न्यू हँपशायर राज्याच्या डार्टमथ म्हाविद्यालयांतल्यान 1930 वर्सा ताणें अर्थशास्त्राची पदवी मेळयली. कांय काळ चो तो चेस नॅशनल बँक, रॉकफॅलर सँटर, क्रिओल पॅट्रोलिअम आदी वेगवेगळ्या रॉकफॅलर संस्थांनी काम करतालो. क्रिओल पॅट्रोलियम ह्या स्टँडर्ड ऑयलच्या वेनेझुएलांतल्या संलग्न कंपनीचो संचालक म्हणून काम करतालो. 1948 त तो उपपरराश्ट्र मंत्री जालो. 1953- 55 ह्या काळांत तो नवनिर्मीत आरोग्य – शिक्षण- कल्याण ह्या खात्यांचो अवर सचीव म्हणून काम पळयतालो. 1958, 1962, 1966, 1970 ह्या वर्सांनी गव्हर्नर पदाचे वेचणूकेंत वेंचून आयलो. ह्या काळांत ताणें जायत्यो विवृत्तीय, सांस्कृतिक आनी शिक्षणीक सुदारणा घडोवन हाडल्यो. 1973 त तो गव्हर्नर पदावयंल्यान निवृत्त जालो आनी तो नॅशनल कमिशन ऑऩ क्रिटिकल चॉयसीस फॉर अमेरिका आनी कमिशन ऑन वॉटर क्वॉलिटी ह्या दोन आयोगांचें काम पलोवंक लागलो. 1974 त ताची उपराश्ट्राध्यक्षपदाचेर नेमणूक जाली. नॅल्सनाची, कलेचो आश्रयदातो आनी कला वस्तुसंग्राहक म्हणून नाममना आशिल्ली. म्यूझीयम ऑफ मॉडर्न आर्ट ह्या संग्रहालयाचो विश्र्वस्त आनी म्युझीयन ऑफ प्रिमिटिव्ह आर्ट ह्या संग्रहालयाचो संस्थापक अध्यक्ष म्हणून ताणें काम केलें.
सम्राट बोरकार

सम्राट बोरकार हांचो जल्म "१२ एप्रिल १९८१" वर्सा जालो।ताणें ME ETC(ECI)ENGINEERING केल्या.
गरबा

गरबा गुजरात, राजस्थान आनी मालवा वाठारांत प्रचलित आशिल्लें एक लोकनृत्य. गरबा शब्दाची व्युत्पत्ती अशी: पयलींच्या काळांत नवरात्राच्या दिसांनी बुराक आशिल्ले घागरींत अखंड पणट्यो पेटोवन देवीकडेन दवरताले. ताका ‘दीपगर्भघट’ अशें म्हण्टाले. ह्या ‘दीपगर्भ’ शब्दांतल्या कांय वर्णांचो लोप जावन ‘गरबा’ हो अपभ्रंश रुढ, जालो असो समज आसा.
ह्या लोकनृत्याचें मूळ उगमस्थान गुजरात. कृष्णाची नातसून (बाणासुराची चली) उषा हिणें स्वता पार्वतीकडल्यान शिकिल्लें लास्यनृत्य सौराष्ट्रांतल्या गोपींक शिकयलें अशी एक आख्यायिका आसा. आजकाल हाका आर्विल्ले नृत्यकलेंत सुवात मेळ्ळी तरी ताचें मूळ स्वरूप लोकनृत्यात्मक जावन आसा. गुजराती भाशेंत हाचो उच्चार ‘गरबो’ असो करतात.
गुजरातांत चलयो-बायलो नवरात्राच्या दिसांनी ओले मातयेची, बुराक आशिल्ली एक घागर घेतात. धर्मीक विधी जातकच चुंबळीच्या आदारान ती घागर माथ्यार घेतात. मागीर वांटकुळीं उबीं रावतात. घागरीक आफडीनासतना दोनूय हातांनी ताळयो आनी चुटक्यो वाजयत अंबा, कालिका, रांदलमाँ ह्या देवींचीं स्तुतीगीतां गावन वेगवेगळे नाच करतात. कृष्णलिला, ऋतुवर्णनां वा समाजीक विशय हांचेर आदारिल्ल्या गीतरचनांचेर गरबा नाच जातात. आजकाल ताळ्यां-चुटक्यांच्या जाग्यार खंजिरी, मंजिरी, पणट्यांच्यो थाळ्यो ह्या साधनांचोय गरबा नाचांत आस्पाव जाला.
गरबा हें सौभाग्यप्रतीक अशें मानतात. आश्विन म्हयन्यांत नवरात्राच्या दिसांनी गरबा नाचाचो दबाजो जाता. बायलांचो गरबा नवरात्रांत ९ दीस जाता. दादल्यांचो गरबा दसरो जातकच सुरू जाता. नवरात्राचे रातीं मातयेच्यो दोन ल्हान-ल्हान घागरी एकार एक दवरतात आनी वयले घागरीचेर पण्टी दवरून तातूंत चार वाती पेटयतात. अशे तरेन ‘गरबा’ स्थापन जातकच बायलो ताचे भोंवतणी ताळयो वाजयत फेर धरून नाचतात. गोड आवाज आशिल्ली बायल पद म्हण्टा आनी नाचांत वांटो घेवपी हेर बायलो तिका एका सुरार आनी तालार साथ दितात. दरेक राती कमीत कमी पांच तरी पदां गावंकूच जाय असो नेम आसा.
‘गरबा’ आनी ‘गरबी’ अशे गरब्याचे दोन प्रकार आसात. शाक्त-शैव समाजाच्या गीतांक गरबा अशें म्हण्टात. हीं गीतां अंबाजी, बहुचरा, काली ह्या दुर्गारुपांच्या स्तवनाचीं आसतात. गरबी हो शब्द सगळ्यांत पयलीं १७ व्या शेंकड्यांत भाणदास हाणें वापरलो. नरसी मेहताचीं पदां गरबी ह्या सगरांत घेतात. गरबी हो प्रकार चड करून वैष्णवांचो आशिल्ल्यान त्या गीतांनी राधाकृष्णाचें वर्णन आसता. दयाराम ह्या कवीन उपाट गरबी-रचना केल्या, म्हूण ताका गरबीसम्राट अशें म्हण्टात. गरबा आनी गरबी हांच्या गावपाच्या प्रकारांनी लेगीत भेद आसा.
गरबा हो नृत्य-गीत प्रकार गुजरात-सौराष्ट्रांत खूब लोकप्रिय आसा. समाजाच्या सगळ्या थरांनी गरबाचीं वेगवेगळीं पदां आसात. गुजरातचे लोकजीणेचीं सगळी आंगां समाजीक, रागकी, इतिहासीक आनी पौराणिक अशा विंगड विंगड विशयांतसून ‘गरबा’ वरवीं प्रगट जाल्यांत.
पळेयात.
Dandiya_Raas
अमृत माधव घाटगे

अमृत माधव घाटगे हो एक तारवटी
अमृत माधव घाटगे हांचो जल्म कोल्हापूर जिल्हांतल्या महागाव हांगा दि. 10 आँगस्ट 1913 या दिसा जालो. तांचे मुळावे शिक्षण गडहिलंग्ज आनी कोल्हापूर हांगा जालो. पालीप्राकृत (1930) आनी संस्कुत (1936) या दोन्ही विशयांत ताणी एम.ए. केले. मुंबय विधापीठांत प्रा. ह. दि. वेलणकर हांच्या मार्गदर्शनाखाला प्रबंध बरोवन ताणी पीएचडी (1940) केली. 
घाटगे हे संस्कृत आनी प्राकृत भाषासाहित्यांचे गाढे अभ्यासाकल आधुनिक भाषाशास्त्राची दीक्षा घेवपी जुन्या पिळगेतल्या बुदवंतांपैकी एक. पुणे, कोल्हापूर, धारवाड, नागपूर हांगसल्ल्या महाविघालयांतल्यांन ताणी अध्यापन केलें. पुणे विधाबपीठाच्या डेक्कन काँलेजांतल्या भाशाशास्ञ विभागांत 1961 पासून ताणी अध्यापन केलें. ताणी आधुनीक भाशाशास्ञाचो अभ्यास डेक्कन काँलेज, पुणे आनी अमेरिकेंतल्या पेनसिल्व्हेनिया विधापीठांतल्या फिलाडेल्फिया हांगा केलो. संस्कृत एतिहासिक महाकोश येवजणेत ते 1963 सावन सहसंपादक आसले. 1969 सावन भाशाशास्र –प्रगत अध्ययनकेंद्राचें ते संचालक आसले. इंट्रोडक्शन टू अर्धमागधी (1941) हिस्टॉरिकल लिंग्विस्टिक्स अँड इंडो-आर्यन लँग्वेजिस (विल्सन फिलॉलॉजिकल लेक्चर्स , मुंबई 1962) अ सर्व्हे ऑफ मराठी डायलेक्टूस हातूंत कोंकणी ऑफ साउथ कॅनरा (1963) कुडाळी (1965) कुणबी ऑफ महाड (1966) कोचीन (1967) कोकणी ऑफ काणकोण (1968) मराठी ऑफ कासरगोड (1970) वारली ऑफ ठाणा गावडी ऑफ गोवा आनी मिली ऑफ डांग्ज ही तांची ग्रंथसंपदा. सम स्पेक्टूस ऑफ अप्लाइड लिंग्विस्टिक्स हाचेशिवाय ताणी जायते सोदनिबंद बरयले. कोकणी भास आनी मराठी भास हाचेर संशोधन करपी हो बुदवंत दि.08 मे 2003 ह्या दिसा भायर पडलो
Indore

Modhyoprodex rajeantolem soglleant vhodd xar. Loksonkhea: 8,27,000 (1981). Kxipra nhoinchi upnhoim khan ani sorsvoti hanchea deger indur xar voslam. Mumboi te agra hea raxttri-i mohamargacher mumboi saun 704 kimi. Ixanyek ani somudrothorasaun sumar 530 mi. Unchayecher indur xar asa.
1715 vorsa survek kompalachea zominodaran hanga vosti keli. 1741 vorsa hanga indrexvor hem devull bandlem. Hea deullavelean hea xarak indropur- indor-indour ani indur oxim namvam poddlim.Hollkoranchi rajdhani mohexvor vattharant axil'li, thoimslean 1818 vorsa tamnni ti indurak haddli. Indur he xar somrid'dh mallveachea mukhel zagear axil'lean ani hollkoranchi rajdhani zal'lean hea xarachi nettan udrogot zali.Vepari, ud'degik ani xikxonnik nodren indur xarak borench mhotv asa. Gomv, bajri hea sarkea dhaneachi ani kapsachi, modhy prodexantoli mhotvachi bazaropetth mhollear indur. Xarant sutacheo ani kopddeancheo girnni asat. Hangachea inzuri saddeanchi khub namna asa. Hea xarant tel, kamblli, ofu, rosainam, yontram, fornichor, khellacheo vostu, dhatu, dudache podarth, bobin adi ud'deg choltat.
Adlea kallar rajkumvorankhatir bandil'le songmorouri ddeli kolez, toxench xetoudd,obhiantriki, voijki mohavidealoyam hea xarant asat. 1964 to suru zal'lem indur videapitth hea xarant asa. Indur xarantlean khanddva te ojmer relvemargak zoddlam.
Indur xarant axil'lo hollkorancho prasad, nhoindegevelo nokxidar sotreo, udeanam, unch hoveli hamnni xarachea voibhvant bhor ghalea. He bhair komvchi, harso ani rongit monni vaprun bandil'lea zoin mondirachem rup agllench asa.
Polleiat.
Indore
नारायणन रामन

नारायणन रामन स्वतंत्र भारताचो 11 वे राष्टपती .तांचो जल्म 27 ऑक्टोबर 1920 त उजावुर-कोट्टायम,केरळ हांगासल्ल्या गरीब दलीत कुटुंबात जालो.विद्यार्थी दशे सावन ते एक हुशार विद्यार्थी .शिश्यवृत्यो म्हणून नामनेक पावले.पावले.शिश्यवृत्यो मेळोवन आनी शिकोवणे दिवन तांणी आपलें सुरवेचें शिकप पुराय केलें.1943त थिरुअनंतपुरमच्या विद्यापीठ महाविद्यालयांतल्यान बरे गूण मेळोवन तांणी पदवी घेतली.
कॉलेजींत व्याख्यातो म्हणून तांणी आपले जिणेची सुरवात केली.उपरांत तांणी पत्रकारिता (टायम्स ऑफ इंडिया-मुंबय.हिंदू -मद्रास)आपणायली ह्याच वेळार टाटा स्कॉलरशिपय तांकां मेळ्ळी आनी ते लंडन स्कूल ऑफ इकोनॉमिक्स हांगा फुडलें शिकप घेवपा खातीर गेले.
हे पदवेचें शिकप करतनाच के.एम.मुन्शी हांच्या संपादना खाला भायर सरपी सोशल वेल्फेर(मुंबय) खातीर तें लंडन वार्ताहार म्हणून वावुरले.हांगा संवसारीक किर्तौचे विचारवंत प्रा.हेरोल्ड लास्की हांचें मार्गदर्शन लाबलें.राज्यशास्त्र हो खाशेलो विशय घेवन 1948त तांणी अर्थशास्त्रांतली पदवी पयल्या वर्गांत उर्तौण जावन मेळयली.प्रा.लास्की हांणी तांची शिफारस पं.जवाहरलाल नेहरुं कडेन केली पं.नेहरुनी 1949 तांकां भारतीय विदेशी सेवेंत घेतले आनी थंयच्यान तांचे राजनैतीक जिणेक सुरवात जाली.आपली तल्लख बुदवंतकाय आनी वेवसायीक राजनीत हाचो फिशालकायन उपेग करुन तांणी आपली छाप भारतीय विदेशी राजनितीचेर घाली.बरेच राजनैतीक प्रस्न तांणी सुटावे केले.
थायलंड आनी तुर्कस्थांत भारताचे राजदूत म्हणून ते वावुरले.
Muzo Mogacho Poti - Dekhni

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”".
Muzo Mogatso Poti
My beloved husband
Type: Deknni
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,
Musical form: (no music / score available)
Literary form: Ethnological aspects
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Muzo mogatso poti
My beloved husband,
Melo deva.
Oh God! died.
Muzo mogatso poti
My beloved husband,
Melo deva.
Oh God! died
Muzo koplatso kukumm
My forehead vermilion dot,
Velo (gelo) deva.
Oh God! was wiped away.
Muzo koplatso kukumm
My forehead vermilion dot,
Velo (gelo) deva.
Oh God! was wiped away.
Mujim kouxeachim (mateachim) fulam
The flowers from my head,
Velim (gelim) deva.
Oh God! were confiscated.
Mujim kouxeachim (mateachim) fulam
The flowers from my head,
Velim (gelim) deva.
Oh God! were confiscated.
Muji golleachi gollxiri
The chain from my neck,
Veli (geli) deva.
Oh God! was taken away.
Muji golleachi gollxiri
The chain from my neck,
Veli (geli) deva.
Oh God! has taken away.
Mujem nakachem notim
My nose pendant,
Velem (gelem) deva.
Oh God! was taken away.
Mujem nakachem notim
My nose pendant,
Velem (gelem) deva. Velem (gelem) deva.
Oh God! was taken away.
Polleiat.
Dekhnni
Satti Azranch' Bens - Dekhni

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”"
Satti Azranch' Bens
Sixty thousand rupees worth property
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Monologue
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Ago, ago Bhoiru, tuje vinnem
Hai, hai Bhoiru, without you,
Sukh(u) mhaka nã, sukh(u) mhaka nã.
I have no happiness, I have no happiness.
Satt(i) azranch' bens mhojea adin(u)
I own property worth sixty thousand rupees,
Tacho tivantto tuk' go di-in(u)
I can give you one third of the above,
Tachea velean(u) tuk' hanv sustentar korin(u).
To support you by its incombe.
Polleiat.
Dekhnni
आंजेलो फ्रांसीस झेवियर माफेय

आंजेलो फ्रांसीस झेवियर माफेय हाणी गोंयांत तॉमस स्टीफन्स हाणी कोंकणी खातीर जो वावर केला तसोच मंगळुरांत केला. तांचो जल्म 12 नोव्हेंबर 1844 वर्सा टायरोल ह्या इटली आनी ऑस्टीया हाच्या शिमेर आशिल्ल्या वाठारान जालो. ते एक इटालियन पाद्री आशिल्ले. ताका इंगलीश.कोंकणी बरोबरच संस्कृत,कन्नड,तमिळ,तुळू,मल्याळम आदी भासो बेस बरो येताल्यो आनी एक म्हत्वाची गजाल म्हळ्यार सुमार चारुच वर्सा भितर ताणी कोंकणी शास इतली बरें तरेन शिकिल्ली,ते कोंकणी भाशेंतल्यान वरांची वरां शेर्मांव सांगताले.
शिक्षण.
आपले कॉलेजीचे शिक्षण घेतकच ताणी डॉक्टर ऑफ फिलोसफी(तत्त्वज्ञान) आनी डॉक्टर ऑफ डिविनिटी(देवशास्त्र) ही पदवी ग्रेग्रनियन विद्यापिठांतल्यान तो सोसायटी ऑफ जिजस ह्या संस्थेन भितर सरलो आनी थंयच ताणें आपल्या आपल्या शिकोवणेक सुरवात केली.तो गणित ,विज्ञान सारके विशय शिकयताले.
भारतांत-मंगळुरांत माफेय.
ते वेळार मंगळुर जेजुइत पाद्रीच्या हातान आशिल्ल्या.ताका लागुनच माफे मंगळुरांत पावलो.31 डिसेंबर 1878 वर्सा माफेन मंगळुरांत पावल दवरलें आनी मुखावेली 20 वर्सा ताणी मंगळुरांत आपल्यो धार्मीक जवाबदऱ्यो सांबाळून कोंकणो खातीर वावर केलो.ताणी सांबाळिल्लौ कांय पदां म्हळ्यार
साहित्यीक वावर.
हे दोनूय शब्दकोश रोमी आनी कन्नड लिपयेंत आसात.हे शब्दकोश मंगळुरी कोंकणींतले पयले-वयले शब्दकोश जावन आसा.
मायक्रोनेशियाची संघीय राज्ये

, ओशनिया च्या बेट देश आसा। ताची राजधानी पालीकिर नगर आसा।
मेहदी हसन खान

मेहदी हसन खान एक व्हड पाकिस्तानी गझल गायक.
जल्म आनी शिक्षण.
ताचें मूळ नांव मेहदी हसन खान. तांचो जल्म राजस्थानांतल्या लूना(झुनझुन जिल्लो) ह्या गांवांत संगिताची परंपरा आशिल्ल्या घराण्यांत जालो. ताचो बापूय उस्ता अझीम खान आनी बापोलयो उस्ताद ईस्माईल खान हे पारंपारीक ध्रुपद गायक आशिल्ले. तांचे कडेनूच मेहदीन ध्रुपद आनी ख्याल गायकीचे. सुरवातीचें शास्रशुध्द शिक्षण घेतलें. मेहदी हसन हांची पिऴगी ही ह्या कलावंत घराण्याची संगीतसाधना करपी सोऴावी पिऴगी. सुरवातीच्या काऴांत बडे गुलाम अली खाँ, अब्दुल करीम खाँ, फैयाझ खाँ आनी पंडीत ओमकारनाथ ठाकूर हांचे गायकीचे संस्कार तांचेर जाले. तांणी आपली पयली मैफल 1935 वर्सा फाऴणीपूर्व पंजाबांतल्या फजिल्का बंगला हे सुवातेर आपल्या व्हडल्या भावा वांगडा गाजयली.
गझल सुरवात.
भारत-पाकिस्तान फाऴणे उपरांत(1947) तांच्या कुटुंबान पाकिस्तानांत स्थलांतर केलें. थंय तांणी सुरवातीक कांय किरकोऴ नोकर्यो केल्यो, पूण आपले संगीतसाधनेंत खंड पडपाक दिवंक ना. पाकिस्तान रेडियोचेर ठुमरी गायनाची संद तांकां पयलीं 1957त मेऴ्ऴी. उर्दू कविता,रुबायो, गझल हांचें तांकां पिशेंच. ससुराल सिनेमा खातीर तांणी जिसने मेरे दिलको दर्द दिया हें गझल गीत गायलें (1962) आनी पाकिस्तानी चित्रपटसृश्टींत पार्श्र्वगायक म्हणून ते थीर जाले.
पुरस्कार आनी तांचे मरण.
पार्श्र्वगायक म्हणून तांकां पाकिस्तानी चित्रपटसृश्टींतले सर्वोत्कृश्ट निगार पुरस्कार णव फावटीं मेऴ्ऴयात. परवेझ मेहदी, तल्त अझीझ, गुलाम अब्बास, सलामत अली, अफजल, मुन्नी सुभानी हे तांचे पट्टशिश्य. तांकां वट्ट 14 भुरगीं.तातूंतले तारीक हे अश्टताशी पार्श्र्वगायक आरीफ आनी इम्रान हे शास्रीय तबल्यावादक आसीफ आनी कामरांन पार्श्र्वगायक आनी गझल गायक जाल्यार फैजान गझलगायक. मेहदी हसनाक कराचींत मरण आयलें.
केशवराव भोळे

केशवराव भोळे हे मराठींतले भोवमानेस्त संगीत समीक्षक, संगीत रचनाकार, संगीत दिग्दर्शक आनी नाटक, चिञपट, क्रिकेट आनी हेर विशयांचे चिकित्सक अभ्यासक आनी लेखक. तांचें पुराय नांव कशेव वामन भोळें.
जल्म.
अमरावतीक तांचो जल्म जालो. ताचो बापूय बी संगिताचो शैकीन आसलो. ते स्वता सतार वाजयताले. केशवराव आवयच्या पोचांत आसतनाच ताचो बापूय भायर पडलो.
शिक्षणीक वाटचाल.
पूण ताच्या घरांतले बाकीचें वातावरण संगीतांतलें आसल्या कारणान ल्हान केशवाकूय बी संगिताची आवड आसली. वैजकी शिकपाक मुबय आयले उपरांत हो संगिताचो नाद इतलो वाडलो की ताणें अभ्यासाचेर उदक सोडलें.
संवसारीक जीण.
ह्याच वेळार ताची वळख दुर्गा केळेकार हांचे लागीं जाली. 
फुडें हाचें रूपांतर मोगांत आनी मागीर लग्नांत जालें. लग्न जालें उपरांत दुर्गा केळेकार ही ज्यात्स्ना भोळे जाली.
वावर.
जिणें फुडें वचून संगीत-नाटकाच्या क्षेत्रांत खुब्ब नांव मेळयलें. जुलय 1933 नाटय मन्वंतर हे संस्थेच्या आंधळ्यांची शाळा ह्या श्री. वि. वर्तक हांणी बरयिल्ल्या ह्या फामाद नाटकांत तिणें केल्लें पयलेंच काम खूब गाजलें. केशवरावानूच दोन गाण्यांची स्वर रचना केल्ली. हाचे खातिरूच केशवराव भोळे हें नांव सगल्यांच्या कानांलें.
काशीनाथ शांभा लोलीयेकर

नांव आनी जल्म.
हांचे खरे नांव शिवानंद तेंडूलकर जावन आसा हाचे जल्म २२ जुलै १९५७ काणकोणा जाल्लो.
वावर.
जायत्यो कविता बरयल्यात कांय कविता म्ह्ळ्यार काशी म्हणटा (१९८२) आनी खंडकाव्य (२०१०) ह्यो बरयल्यात.
पुरस्कार.
कविते बराबर तांणी म्हत्वाची सामिक्षा बरयल्या . तांकां साहित्यीक अकादमी पुरुस्कार फावो जाला.
खाशेलपण.
. कोंकणी कवितेण एक वेगळेंपण हाडपी कवी म्हूण तांची जायती नामना आसा . त्या भायर कवितेची भास सादी आनी सोंपी आसा . कवितेचो मूळ विशय आनी त्या विश्याक धरून एक वेगळो आशय आशील्लो तांचे कवितेंत पळोवंक मेळटा . ताची आनीक कांय कविता जावन आसा काशीन म्हणपाचें सोंडूक ना काव्यसुत्र ताणी बरयल्या .
भास्कर-१

भास्कर-१:(इ.स.चो ११वो शेंकडो)
एक वेदांताचार्य हाणें ब्रह्मसूत्रांचेर बाश्य बरयलां.त्या भाश्याक भास्करभाश्य अशें नांव आसा.भोंवरे,बुडबुडे आनी ल्हारां ह्या रिपान उदक विंगड विंगड दिसलें तरी दर्याच्या रुपान तें एकूच आसता.तशेंच ब्रह्माचें आसा अशें भास्कराचें मत.ताचें ब्रह्माविशींचें विवेचन अशें-ब्रह्म हें सागुण,सल्लक्षण,बोधलक्षण,सत्यज्ञानानन्तलक्षण,चैलन्य,रुपांतररहीत आनी अव्दितीय.प्रलयाचे अवस्खेंत सगळे विकार ब्रह्मांत विलीन जातात.ब्रह्म हें कारणरुपांत निराकात आनी कार्यरुपांत जीवरुप आनी प्रपंचमय आसा.भोग्यशक्त आनी भोक्तॅाक्तृशक्त अशो ब्रह्माच्यो नदोन शक्ती आसात.बोग्यशक्त मऴबा सारकिल्या अचेतन जगत्रुपांत परिणत जाता.जाल्यार भोक्तृशक्त चेतन जीवरुपांत विद्यमान आसता.ब्रह्माच्यो ह्यो शक्ती पारमार्थिक आसात.
सूर्य आपल्यातल्यान किरणांचो विक्षेप करता,तेच भाशेन ब्रह्म आपल्या अनंत आनी अचिंत्य शक्तींचो विक्षेप करता.परमात्म्या विशींचो अनिराग मोक्षाक कारण आसा,जाल्यार विशया विशींचो अनुराग बंधाक कारणी भूत आसा.शश्क ज्ञानान मोक्षाचो अदय जायना,पूण तो कर्मसंवलित ज्ञानान जाता.तेखातीर उपासना आनी योगाभ्यास हांचीय गरज आसता.
कोबी

कोबी
कूळः Brassicaceae
लॅटीन नांवः Brassica oleracea L.
Var. capitata L                                       
कोबीचो फायदो आमच्या कुडीचेर.
कोबी ही भाजी बाजारात सहज उपलब्ध आसून ती गुणकारी आसता. हांगा मुजरत सांगता दिसता की ही भाजी स्वस्त आनी मस्त आसा. ही भाजी हेर भाजयां सारकीच बरयाचशा जिवनसत्वांनी युन्त्क अशी आसता. ताचे भयार तातूंत असो एक घटक (Beta Carotene) आसता, जाका लागून कुडीक चड  करुन आमाशयांतले कॅन्सर वा तशेच तरेच्या बर्याच दुयेंसांपासून बचाव करुं येता. (अशें संशोधनांतल्यान दिसून आयलां. ) कोबी हो नवें जिवन दिवपी घटक मानपाक हकरक ना.
कोबीचो परिणाम आमच्या आरोग्याचेर.
पोटाच्या बरयाचशया कागाळीं पसून मुन्त्क  करपाक लेगीत कोबी बरीच उपेगी. जांकां पचनाचो  त्रास आसा तशेंच बध्दकोष्ठ (Constipation) आसा ते व्यन्त्कींक कोबी बरोच उपेगी. जांकां आंतडयांत  घाय (Gastrict Ulcer) जाला अशांक एक खोशेची खबर म्हणल्यार कोबीचो रोस पिल्यार तांकां  जावपी ह्या त्रासदायक दुयेंसा पसून गूण मेळटा. तशेंच घावो पेखपाक मजत जाता.
कोबीचो कुडीचेर परिणाम.
कोबी वखद म्हूण उपेगांत हाडटना ताचो रोस घेवचो. कारण शिजयतकच ताच्या जिवनसत्वांची  हानी जाता आनी आमकां जाय तो घटक मेळना. तेन्ना भाजी शिजयतना ती अद॔ कच्ची दवरची आनी  वापरची. सालादांत कोबी वापरल्यार ताचे बरेच  फायदे मेळूं येतात. कोबी कात कांतीमय करता. केंस  नियरोगी लांब करता. कोबीचे, भायले पाचवे काळपट  सालींत चड जिवनसत्वां आसतात. जीं आमी बरयाच फावटी काडूनउडयतात. कोबीचो प्रमाणा भायर  उपेग लेगीत मारक थांरुक शता. वृक्काशमरी  (Kidney Stone) वा हेर कसलीय अशमरी  आशिल्ल्यानी कोबीचो सांबाळून उपेग करतो. अशें  आसलें तरी मुत्राघात (UrineRetention) ह्या  दुयेंसात ताचो मुजरत वापर जाता.
चिबूड (चिबड)

चिबूड (चिबड) : (मराठीटरबूज; संस्कृत-मधुपाक, कर्कटी; इंग्लीश- मस्क , स्वीट मेलॉन; लॅटीन- कुकुमिस मेलो; कूळ-कुकुर्बिटेसी).
तेचप्रमाण भारतांत हेर सगळ्या न्हंयांच्या वाळवंटी वाठारांत जाता. तिचे एक वर्स जियेवपी आसून जमनीर पातळटा. वेल खरखरीत आसून हिची ह्या पिकाक रेळ्याची कसदार जमीन लागता. वेल खरखरीत आसून हिची ह्या पिकाक रेळ्याची कसदार जमीन लागता.
३ मी. अंतराचेर ३० सेंमी. व्यासाचे आनी तितलेच खोल चर मारून तातूंत ८-१० किग्ने शेणसारें घालून ५-६ बियो लायतात. गरजेप्रमाण उदक दितात. लागवडीपसून ३-४ म्हयन्यांभितर फळां पिकतकच काडटात. तरांतरांचे वा कठीण, वळींची नक्षी आशिल्ली आनी गुळगुळीत आसता. मृदुफळ वाटकुळे (१०-१२ सेंमी.) आसता. फळांतलो गर नारिगी वा पाचवो, रुचीक, पिठूळ आनी गोड वासाची आसता. एका हेक्टरांत सुमार आठ ते णव हजार किग्रॅ. चिबडां जातात.
लक्षनौचें 'धवें आनी चित्ता'; मद्रासचें अनार, बत्तासा, शेरबत; पंजाबचें ‘चुमिआरो' हे चिबडाचे कांय नामनेचे प्रकार. फळां जेवणाउपरांत मुखशुध्दीखातीर खातात.ती - o सरबताखातीर वापरून हवाबंद डब्यांत सुरक्षित दवरतात. गॉयांत चिबड बांदपाची पध्दत आसी. फळ आनी बियो वखदी, शीतळ, मूत्रल (मुतूंक साफ करपी), पुश्टीक, स्तंभक तेचप्रमाण अग्निमांद्य आनी इसबाचेर (eczema) गुणकारी जावन चिबडांक चड करून 'एरबेिनिया ट्रकोफिला' ह्या सूक्ष्मजंतूपसून मर रोग जाता. ताका लागून सबंद वाल बावता, पानां हळडुर्वीं जातात आनी जाता.
रोगाचो प्रसार बियांपसून जाता आनी वाल सुकून वता. देखून, रोगप्रतिकारक जातीची वेल लायतात.
- कीं. वि. सं. मं.
ಮೇರಿ ಡಿ'ಸೋಜ ಸಿಕ್ವೇರ

ಮೇರಿ ಡಿ'ಸೋಜ ಸಿಕ್ವೇರ, ಅಂತರಾಷ್ತ್ಟೀಯ್ ಮಟ್ಟಾರ್ ಟ್ರಾಕ್ ಅನಿ ಫೀಲ್ದ್ ಅನಿ ಹಾಕಿಕ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸಾಂತ್ ಪ್ರತಿನಿದಿತ್ ಕೆಲಾ. ತಿ ದೋನ್ ಖೆಳನಿ ಭಾರತಕ್ ಪ್ರತಿನಿದಿತ್ ಕೆಲ್ಲಿ ಪಯ್ಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಅನಿ ಎಕ್ ಪ್ರಸಿದ್ದ್ ಕೆಳ್ಗಡಿ. ತಿ ಗೊಂಯಾಚ್ಯಾ ಅಲ್ದೊನ ಮ್ಹಳ್ಯಾ ಎಕಾ ಹಳ್ಳೆಂತ್ ಜಲ್ಮಲಿ.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ್.
ಕ್ರಿಡಾ.
೧೯೫೧ ಅಂತ್ ದಿಲ್ಲಿಂತ್ ಜಲ್ಯ ಪಯ್ಲ್ಯ ಏಷಿಯನ್ ಕೆಳಾಂತ್ ೪x೧೦೦ ಮಿ ರಿಲೆಂತು ರುಪ್ಯಳೆ ಪದಕ್ ಅನಿ ೨೦೦ ಮಿ. ಅಂತ್ ತಂಬ್ಯಚೆ ಪದಕ್ ಅಪ್ಣಾಯ್ಲ.
೧೯೫೪ ಅಂತ್ ಮನಿಲಾಂತ್ ಜಲ್ಲ್ಯಾ ದುಸ್ರ್ಯ ಏಷಿಯನ್ ಕೆಳಾಂತ್ ೪x೧೦೦ ಮಿ ರಿಲೆಂತು ಬಂಗರಚೆ ಪದಕ್ ಅಪ್ಣಾಯ್ಲ. 
೧೯೫೪ ಚ್ಯ ಪದಕ್ ಪಟ್ಟಿಂತ್ ಮೇರಿ ಡಿಸೋಜ ಸಿಕ್ವೇರ ಪಯ್ಲ್ಲಿ ಭಾರತಚಿ ಸ್ತ್ರೀ ಜಾವ್ನಾಸ. 
೧೯೫೧-೧೯೫೭ ಮ್ಹಣಸರ್ ಭಾರತಚಿ ಅನಿ ಏಷಿಯಚೆ ದಖಲ್ ತಿಚ ನವರ್ ಅಸ್ಲೆ. ೧೦೦ ಮಿ. ೧೨.೩ ಸೆ., ೨೦೦ ಮಿ. ೧೨.೫ ಸೆ. ಅನಿ ಸಂಪ್ಲೆ.
೧೯೫೨ ಹೆಲ್ಸಿಂಕಾಂತ್ ಜಲ್ಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಕೆಳಾಂತ್ ಭಾರತಾಕ್ ಪ್ರತಿನಿದಿತ್ ಕೆಲ್ಲಿ ಪಯ್ಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ. ತಿಣೆ ೧೦೦ ಮಿ ಅನಿ ೨೦೦ ಮಿಂತ್ ಭಗ್ ಘೆತುಲ್ಲೊ.
ಮೇರಿ ಡಿಸೋಜ ಸಿಕ್ವೇರ ಭಾರತಚ್ಯ ಪಯ್ಲ್ಯ ಹಾಕಿ ತಂಡಚಿ ಸಂದೊ ಜಾವ್ನ್ ಅಸ್ಲ್ಲಿ.
೧೯೫೬ ಅಸ್ಟೆಲೀಯಾಂತ್ ಸಲ್ಲ್ಯ್ ಹಾಕಿ ಖೆಳಂತ್ ಅತ್ಯದಿತ್ ಅಂಕ್ ಜೊಡ್ಲ್ಲೆ.
೧೯೫೬ ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸಾಕ್ ವೊಸೊಂಕ್ ಪೊಯ್ಸೆ ದಿನತ್ಲ್ಲೆ ವರ್ವಿ ತಿಣೆ ಭಗ್ ಗೆವ್ನ್ಕ್ ಜಾವ್ನ.
ವೃತ್ತಿ.
ಭಾರತಚಿ ರೈಲ್ವೆ ಖೆಳ ಅಧಿಕಾರಿ ಜಾವ್ನ್ ಸಬಾರ್ ಭಾರತೀಯ್ ರೈಲ್ವೆ ಪಂಗಡಾಂಕ್ ಖೆಳ್ಗಡ್ಯಂಕ್ ವಿಂಚುನ್ ತಂಕ ತರ್ಬೆತ್ ದಿಲ್ಯ.
ಭಾರತೀಯ್ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ಅಚಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಜಾವ್ನ್ ಅಪ್ಲೊ ವಾವ್ರ್ ದಿಲಾ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
೨೦೧೩ ಭಾರತ್ ಸರ್ಕಾರ ಥವ್ನ್ ಧ್ಯನ್ ಚನ್ದ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅಪ್ಣೈಲ್ಯಾ.
೬೨ ವರ್ಸ ರಕೊನ್ ತಿಕಾ ಹಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಿಣೆ ಜೊಡ್ಲ್ಯ.
सूर्या अशोक

सूर्या अशोक हाणी केरळाचे नवोदीत लेखिका मदीं मुखेल म्हूण नांव जोडिल्ली श्रीमति सूर्या अशोक १९६९ वर्सा तृपूणित्तुरा गांवांत जल्मली।कला साहित्य लागी सानप्राय धरुनूच अभिरुची आशिल्ली जाल्यार कोंकणी साहित्यांत पावल दवरिल्लें प्रवासवर्णनेच्या रचनेंतुल्या १९९८ वर्सा मुन्नार तेकडि प्रवास हे प्रवासवर्णनेक कोंकणी भाषा प्रचार सभा पुरस्कार मेळ्ळो जाल्यार १९९९ वर्साचो एन।एम।सरस्वतीबाय स्मृति पुरस्कार लेखिकेले देवदूत हे दिर्घ कथेक मेळ्ळो।हे कथेचो नाटकाविष्कार २००० वर्सा GSB वनिता केंद्रान (पोळ्ळूर) केल्लो आनी ताकाय व्हड स्वीकार मेळ्ळो।
ह्या कवीयत्रीचे २ कविता संग्रह केरळांतल्यान उजवाडा आयल्यात।काव्योद्यान(संपादक-शंरतचंद्र शेणै) आनी कोंकणी कविता संग्रह(प्रकाशक-सुकृतींद्र प्राच्य विद्या शोध संस्थान)
किरणां म्हूण आपणाल्या बालगीतांचो हातबरपा संग्रह कवयित्रीन तयार केला आनी खूब बन्धु मित्रांनी ताची प्रशंसा केल्या।कालिकटचे SGS सभेलो १९९९ वर्साचो कविता आनी लेखन पुरस्कार लेखिकेक प्राप्त जाला।२००१ वर्साचो वैष्णवरत्न कथा पुरस्कार लेखिकेले तिरुपती देवालो निवेदु कथेक मेळळा।
१९९९ वर्सा कालिकटाक दवरुन लेखिकेन एक चित्रकला प्रदर्शन चमकयला।
मंगळूर सेंट अलोष्यस कोंकणी संस्थेचो पदव्युतर डिप्लोमा घेवक लेखिकेन ।केरळांतली कोंकणी कविता ह्या विशयाचेर दीर्घ प्रबंध सादर केल्या।आनी पदवेंत दुसरें रैंक प्राप्त केल्या।
कथा,कविता,नाटक,प्रवास वर्णना आदी जायत्यांत रचना केल्या आनी नेंमाळ्यांनी उजवाडायल्यां जाल्यार बालसाहित्य विशेष रुची दाखयता।
ॲक्सलरॉड, ज्यूल्यस

ॲक्सलरॉड, ज्यूल्यस (जल्मः ३० मे १९१२, न्यूयॉर्क) नामनेचो शास्त्रज्ञ. न्यूयॉर्क हांगाच्या सिटी कॉलेज आनी विद्यापीठांतल्यान शिक्षण घेतकच १५ वर्सां जीवरसायनशास्त्रज्ञ म्हूण ताणें काम केलें. वैजकी शिक्षण घेवपाची आवड आसून लेगीत अर्थीक परिस्थितीक लागून ताची ही इत्सा पुराय जाली ना. न्यूयॉर्क युनिव्हर्सिटी मॅडिकल स्कूलाच्या Department of Bacteriology ह्या विभागांत प्रयोगशाळा सहाय्यक म्हूण ताणें काम केलें. १९४५ च्या सुमाराक अमोनियाची बाटली फुटून जाल्ल्या अपघातांत तो एका दोळ्यान कुड्डो जालो. १९४६ त, न्यूयॉर्कच्या गोल्डवॉटर मेमोरियल हॉस्पिटलांत संशोधक म्हूण ताची नेमणूक जाली. हांगा डॉ. बर्नार्ड ब्रूडी हाच्या हाता सकयल काम करतना तो संशोधन कार्यांत फिशाल जालो. १९४६ त बेथेस्डा हांगाचे काळजाविकार संस्थेंत ताची नेमणूक जाली आनी १९५५ त तो थंयचे ‘ नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ मेंटल हेल्थ ’ हे संस्थेच्या वखदी-विज्ञानाचो मुखेल जालो. १९५५ त ताणें जॉर्ज वॉशिंग्टन विद्यापीठाची पीएच्. डी. मेळयली.
तंत्रिका कोशिकांतल्यान (Nerve cell) आवेग वतकच तातूंतल्यान Noradreline हो पदार्थ निश्क्रिय कसो जाता, हाचे विशींचे यंत्रणे विशीं ताणें मोलादीक संशोधन केलें. हे यंत्रणेचेर हेर वखदी द्रव्यांचो किचें परिणाम जाता, हाचोय ताणें अभ्यास केलो; ताका लागून कांय मनोविकृती बऱ्यो जावपाचो संभव निर्माण जाला; Amphetamines, ephedrine, adrenergic blocking agents आनी घुंवळीचीं वखदां हांच्या चयापचय (Metabolic) क्रिये विशीं ताणें खोलायेन संशोधन केलें. १९५३ त, वखदांची चयापचय-क्रिया घडोवन हाडपाक वावुरपी Liver Microsome हातूंतल्या enzyme चो सोद लायलो. डॉ. स्ट्रॉमिंजर आनी डॉ. काल्कर हांच्या वांगडा ताणें Uridinediphosphate glucose हाचें रुपांतर Uridinediphosphate glucuronic acid हातूंत करपी enzyme चो सोद लायलो. १९५६ त catecholamines च्या संशोधनांत ताणें लक्ष घालें.
तंत्रिका अग्रांतले द्रव प्रक्षेपक (Humoral transmitters in the nerve terminals) आनी तांचो संचय, मोचन आनी निश्क्रियता (storage, release and inactivation) हाच्या यंत्रणे विशींच्या संशोधनाक लागून ताका १९७० चो वैजकी विशयाचो नोबेल पुरस्कार उल्फ फॉन ऑयलर आनी सर बर्नार्ड काट्झ हांच्या वांगडा वांटून मेळ्ळो.
राश्ट्रीय छात्र सेना

राश्ट्रीय छात्र सेना (नॅशनल कॅडेट कोअर) विद्यालय, महाविद्यालय आनी विद्यापिठ विद्यार्थ्यांखातीर सैनिकाचें प्रशिक्षण दिवपाखातीर भारत सरकारान 1948 वर्सा सावन सुरु केल्ली येवजण. फुडारीपण, चरित्र्य, भावपण, खिलाडूवृत्ती आनी सेवावृत्ती आदी खाशेल्या गुणांचें तरणाट्यांक शिक्षण दिवप ही राश्ट्रीय छात्रसेनेची मोख जावन आसा.सैनिकी सेवेंत प्रवेश घेवपाखातीर विद्यार्थ्याची पूर्वतयारी करप, राश्ट्रीय संकटाच्यावेळार प्रशिक्षित आनी शिस्तबध्द अशा तरणाट्यांची मदत मेळोवप अशेय कांय हेतू हे येवजणेफाटल्यान आसात. छात्रसेनेंतल्या विद्यार्थ्यांक प्रत्यक्ष सैनिकी सेवेंत प्रवेश घेवपाची सक्त ना. 1986 त भारतांत अंदाजान 10 हजार शिक्षणीक संस्थांत छात्रसेनेचीं केंद्रां आशिल्लीं आनी तातूंत सुमार 11 लाखांवयर विद्यार्थ्यांचो आंकडो आशिल्लो.
लेफ्टनंट जनरल ह्या दर्जाचो आधिकारी राश्ट्रीय छात्रसेनेचो मुखेली आसात. देशांत छात्रसेनेची वट्ट 16 संचालनालयां आसून तांच्या अखत्यारीत देशांतली सगळीं घटक राज्यां आनी केंद्रशासित प्रदेश आस्पावतात. ब्रिगोडियर वा त्याच पांवड्याचो अधिकारी ह्या संचालनालयाचो मुखेली आसता. महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांचो वयलो विभाग, शालेय विद्यार्थ्यांचो सकयलो विभाग आनी विद्यार्थीनींचो विभाग अशे छात्रसेनेचे तीन विभाग आसात. विद्यार्थीनींच्या विभागांतूय उंचेली आनी सकयल अशे विभाग आसतात. 1986 त उंचेल्या विभागांतल्या छात्रांचो आंकडो 40 लाख आशिल्लो. तातूंत भूसेना, नौसैना आनी वायुसेना हांचेखातीर अनुक्रमान 3 लाख, 33 हजार 800, 12 हजार 600 आनी 11 हजार 600 अशी छात्रांची संख्या आसिल्ली. विद्यार्थीनींचो आंकडो 62 हजार इतलो आशिल्लो. परत भूसेना 5 लाख 31 हजार 900, नौसेना 49 हजार 100, वायुसेना 52 हजार आनी विद्यार्थींनी 67 हजार.
सौनिकी प्रशिक्षणावांगडाच छात्रांक गिर्यारोहण, उदकांतली भोंवडी, डिंग आदीं तरांचें साहसाच्या कामाचें प्रशिक्षणय दितात. देशा देशां वांगडा छात्रांच्या आदान प्रद3नाच्यो कार्यावळीय आनी बांगला देशातल्या विजय तांकां दर्याचे भोंवडेचोय लाव मेळटा.राश्ट्रीय एकचाराची एक नवी कार्यावळ 1983 वर्सासावन सुरु जाल्या. तिचेप्रमाण एकाद्र्या खेडे वाठारांतल्या प्रकल्पाचेर दुसऱ्या प्रांतांतल्या वा स्थानिक छात्रावांगडा काम करतात. ताच्या घरांनी रावतात. रगतदान, रुखांची लागवड, घाणयाऱ्या वस्त्यांचें निर्मूलन, प्रौढ शिक्षण आदी तरातरांच्या समाजीक कार्यांतूय हे छात्र वांटेकार जातात. राश्ट्रीय छात्रसेना ही केंद्रीय राखणे खात्याचे अखत्यारींत आस्पावता.
परेश कामत

परेश कामत हे कोंकणीतले नामनेचे कवी.
जल्म.
हांचो जल्म १९६७ वर्सा पणजी, गोंयचे राजधानींत जालो.
वेवसाय.
फार्मासिस्ट
उजवाडाक आयिल्ले कवितां झेलेः.
१.अळंग (२०००)
२.गर्भखोल (२००४)
३.शुभंकर (२००९)
४.चित्रलिपी (२०१३)
पुरस्कारः.
१.कोंकणी भाशा मंडळ पुरस्कार (२००१)
२.कोंकणी भाशा मंडळ पुरस्कार (२००५)
३.धी गोवा हिंदू असोसिएशन(मुंबय)कविवर्य बा.भ.बोरकार स्मृती साहित्य पुरस्कार (२००४)
४. कला अकादमी साहित्य पुरस्कार (२००९)
५. जनगंगा साहित्य पुरस्कार (२०१०)
६. जे सी आय फोंडेंचो युथ आयकॉन पुरस्कार २०१०
७. युवा सुजन (साहित्य) पुरस्कार (गोंय सरकार) (२०१०-११)
अणकारीत केल्ली कवीता.
⦁वेंचिक कोंकणी कवितांचे अणकार हिंदी,मराठी,पंजाबी,सिंधी,गुजरात आनी इंग्लीश ह्या भाशांनी जाल्यात.
⦁हिंदी कवी राजेश जोशी हांच्या दो पंक्तियों के बीच ह्या साहित्य अकादमी पुरस्कार फाव जाल्ल्या कविता संग्रहाचो कोंकणी अणकार केला.
Bangdo

Polleiat.
Indian_mackerel
Hem nustem oslea doriamnim melltta, zaka temperate vo tropical mhunnttat. Hem nustem doria dege voilea udkamnim vo doriachea khol udkamnim mellttat.
Bangddeancheo veg-veglleo zatik asloli xempddi kanntte kanntte koxem asta.
अहिर

अहिर:.
गवळ्यांची आनी शेतकामत्यांची एक जात. बिहार, ओरिसा, उत्तर प्रदेश, पंजाब, सौराष्ट्र आनी खानदेश ह्या प्रदेशांनी अहीर रावतात. ‘अहीर’ हें उतर मूळ संस्कृत उतर ‘अभीर’ ह्या उतरावेल्यान आयलां. अहीर गुजरांसारकेच गोरवां पोसतात.
मयुरावंशी नांवाची अहीरांची एक पोटजात आसा. हे जातीचे अहीर ऊंच, गंवाच्या रंगाचे आनी तोंडावळ्यान कोवळे आनी नाजूक आसात. मगधांतले अहीर काळे, मोट्या हातापायांचे आनी आडबडीत तोंडावळ्याचे दिसतात. उत्तर भारतांतल्या जायत्या अहीरांनी इस्लाम धर्म आपणायला आनी तांकां ‘घोसी’ वा ‘गड्डी’ अशें म्हणटात. अहीरांक बंगालांत ‘गोआला’ आनी मध्य प्रांतांत ‘गवळी’ वा ‘ग्वाल’ अशें म्हणटात. प्रदेशाप्रमाण रावत, कहर आनी महाकुल अशींय तांकां नांवां आसात.
अहीर हे चड करून कृष्णाचे भक्त आसले तरीकूय तुळसीश्याम, देवी, हब्बेस, भिलाट ह्या देव-देवतांक ते मानतात. हरीदासबाब ह्या साधूक ते भाजतात. वर्सांतल्या एका खाशेल्या दिसाच ते लग्न जातात.
Fugar Zata Cazra Vochuncheaco - Dulpod

Fugar Zata Cazra Vochuncheaco.
"You are so anxious to go to the wedding"
Type: Dulpod
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo: André Xett (1884-1980). Album Cantarancho. Bogtavaddo, Chorão
Musical form: Binary
Literary form: Socio-critical agitation
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Pandavaddo, Chorão, July 1981
Fugar zata cazra vochuncheaco;
You are so anxious to go to the wedding.
Bai tuca kitem couta nachunco,
My daughter, what do you know about dancing.
Morgovam Quartelar muzgo vazota ho!
At the Policed/ Military barracks in Margão music is being played,
Môdléa bat´tanto Dona Piédad polka[15] nachota oh!
Dona Piédad is dancing polka on the middle floor.
Matwa bailean-hortachê cuxico,
Outside the matto[16], near the garden wall,
João lagla Joaquinanco poxeunco,
João started caressing his girl Jacquin.
Chimté cadlear, dumké marlear,
If I pinch you or give you blows,
Chedua mainco sangunaca oh!
You girl, don´t tell that to your mother.
Fugar Zata Kazraku Vocheako.
"You are so anxious to go to the wedding"
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1,
Musical form: Binary
Literary form: Socio-critical agitation
Translated by Lourenço de Noronha, Vienna, June 2005
Fugar zata kazraku vocheako,
You are so anxious to go to the wedding,
Baie tuka kitem kot'ta nachunko.
My girl, what dance do you know.
Chusmo/ Refrain
Moddgovam kortelar muzgu vazta oh!
In Margão music is being played at the Police/Military Barracks,
Modlea bhattant Dona Piedad polku nachta gô!
Dona Piedad is dancing polka on the middle floor.
Matva bailean - kortachea kuxiko,
Outside the dance hall (mato), near the garden wall,
Zuanv (João) lagla Jaknako (Joaquinanco) poxeunko.
João started carressing Jacquin.
Chusmo/ Refrain
Chimtte kaddlear dumke marlear,
If I pinch you or give you blows,
Chedua mainku sanginaka gô!
You girl, do not tell your mother.
Polleiat.
Dulpod Goenche
डॉक्टर कमलाबाई सोहोनी

जल्म.
डॉक्टर कमलाबाई सोहोनी ह्यो भारतच्यो पयल्यो महिला बायोकॅमिस्ट शास्त्रज्ञ. तागेलो जल्म १९१२ वर्सा जाल्लो. तांचो बापूय नारायणराव भागवत हो कॅमिस्ट आशिल्लो. ईंग्रजांच्या अंकीत राष्ट्रतलें एक हिंदुस्तानी चली म्हणून तांकां आपल्या शिझणा खातीर खुब्ब ख्यास्त भोगची पडली.
शिक्षण.
१९३३ वर्सा रसायनशास्त्र हो विशय घेवन ती पयल्या वर्गांत बिएस्सीची परिक्षा पास जाली. ताणें वर्तमानपत्रांतले जायराती नुसार संशोधना खातीर बंगलोर हांगासल्ल्या 'इंडियन इन्स्टिटय़ूट ऑफ सायन्स' हातूंत अर्ज कलो. टाटानी १९११ वर्सा स्थापन केल्ले हे संस्थेत प्रवेश मेळप हें खूब प्रतिषठेचे समजताले. कमलाबाईन बायोकॅमिस्ट्री ह्या विशयाचेर झपाटून अभ्यास केलो. फुडें १९७३ वर्सा मुंबय विध्यापिठाच्यो 'स्प्रिंगर रिसर्च' आनी 'सर मंगलदास न्यूभाई' ह्यो शिश्यवृत्त्यो मेळोवन कमला सोहोनी इंग्लंडाक गेल्यो. थंय केंब्रिजांतले जगप्रसिद्ध सर विलीयम डन लॅबाॅरेटरीचे डायरेक्टर, नोबेल पुरस्कार विजेते सर फ्रॅड्रीक गाॅलणड हाॅपकीन्स हांकां मेळून संस्थेन प्रवेश दिवपाची विनंती केली.
काव्यरचना.
निमाणे दोन - तिन दिस आसताना कमलाबाईन केंब्रिज विध्यापिठान प्रवेश घेतलो. सगल्या प्राणीमात्रां प्रमाण वनस्पतिंकूय सगल्यो जिवनक्रिया 'सायटोक्रोन-सी' चे मदतीन एव्झायम्सां खातीर जातात हे म्हत्वाचे मूलभूत सशोंधन सादर करुन १९३९ वर्सा केंब्रिज विध्यापिठाची विध्यावाचस्पती (पिएचडी) ही पदवी मेळयली.
मरण.
१९९८ वर्सां डॉक्टर कमलाबाई सोहोनी हो सवसार सोडून गेली.
Sant Ekanath

"'Sant Ekanath" (zolm - 1533; moronn - 1599) ek namnecho sont kovi. Zolm' moharaxttr rajeantlea poitthonn vattharant zalo. Bapaichem namv suryonarainn ani auychem namv rukminni. To lhan astonach auybapaik moronn ailem, dekhun tachea ajean taka lhanacho vhodd kelo. Voyachea sovea vorsa munz zatkoch tannem tea kallantole podhdotipromann somskrit bhaxechem ani her xichhonn ghetlem. Pirayechea baravea vorsa to deugiri hanga raupi zonardonsvamicho xixy zalo. So vorsa thoim raun tannem somskrit xastropurannancho ani goneanexvori sarkea adheatmik gronthancho obheas kelo. Fuddem gurukripen taka pormexrvori sakxatkar zatkoch tannoim sat vorsa tirthoyatra keli.
Pirayechea ponchvisavea vorsa zonardon svamiche agoneepromann tannem grihosthaxrom' apnnailo.Tache bailechem namv giriza. Taka horiponddit namvacho ek cholo ani god ani gonga namvacheo don choleo zaleo. Eknathachea jivitacher kitleoxeoch akheayika asat. Tatuntleo kaim oxeo:osprixeachea vatt chukil'lea bhurgeak hannddir gheun mharvaddear pavoup, xradhdak brahmonn yenat tem polloun xizoil'lem on'n osprixeank divp, tanel'lea gaddhvak gongechem udok pazop, hacheavelean ovdoit vedantacho veapok orth tachea angant kholayen asa hem disun yeta.
‘Chut:xrloki bhagout’ hi tachi poili rochna. Uprant tannem ‘hostamolok’ , ‘xukaxttok’,svatmosukh’, ‘anondolohori’, ‘chironjiupod’ , ‘gitasar’ , ‘anondanubhou’ , ‘rukminni svoimvr’, eknathi bhagtrot’ , ‘bhavarth ramainn’ he gronth boroile. Tannem rosall xoilint boroil'leo tullximahatmy’ ani ‘sitamondodorichi ekatmota’ heo purannokotha; somvsarik monourit'tichem dorxon ghoddoupi ‘hollduli’ ani ‘krixnnodan’ hoyo krixnnokotha; konzus monxachem svobhauchitronn chitaropi ‘kodryu-akhean’ ; dhruv, prolhad, upomnyu ani sudama hancheo loghuchoritrokotha ani goneanexvor sarkea sontach sonkxipt jivitokotha heo tacheo her rochna zaun asat. Toxech khas korun xrikrixnnacher adarun axil'lea gey podanchi rochna tannem kelea. Tachi ‘variane kunddol hale’ , ‘osa kosa devacha devo bai tthkodda’ adi podam ozun tonddar ghollttat. Tannem 125 vixeancher hale’ , ‘osa kosa devacha devo bai tthkodda’ adi podam ozun tonddar ghollttat. Tannem 125 vixeancher sumar 300 bharuddam rochleant. Eknathachi choddxi rochna saddechar chornni ovi chhondant asa.Gurubhkti, parmarthik onnbhou ani somajik sthiti hea vixeancher tannem obhong rochleat.Tannem proponch ani pormarth, toxench sont'tv ani somazodhdar hancho aple jinnent boretoren mell sadtolo. Teravea xenkddeant goneanexvor-namdevo hea sontamni bhousakhatir bhoktimargachi thapnnuk kel'li. Fuddlea oddechoxem vorsant younanchi sot'ta ayil'loyan bhoktimargacho probhavo unno zait gel'lo. Ten'na eknathan bhagout ponthacho punrholm' kelo. Aplea bhagouti borpant tannem bhoktiponthachi xastrokt thapnnuk keli.
Polleiat.
Eknath
Dorieachea Larari - Mando

Dôriéachea Larari.
"Upon the waves of the sea"
Type: Mando
Source: J.A.A. Fernandes, (1884-1980).
Musical form: Ternary
Literary form: Monologue
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Pandavaddo, Chorão
"Dôriéachea larari,"
Upon the waves of the sea,
Chondrimãnchea uzvaddari,
In the light of the moon,
Heam mojeã kensanchê pantiêru (pantieri)[31],
Upon this the pleath of my hair,
Jurar zatam tujeach rê (another version: tujeach rê = Deva) mucaru (mucari).
I give an oath in your presence.
Chusmo/ Refrain
Eu rê moga, choi rê maca,
Come my love, look at me,
Mogache dolle lai rê maca.
Look at me with your loving eyes.
Anjo tum Arcanjo,
An angel, an Archangel,
Querobim adoraru,
An adorable Cherubim,
Ho ecuch amcho pacto,
This our union is unique,
Juramento zait rê sagrado. (Chusmo)
Our oath will be sacred. (Refrain)
Ratrich nidênt ãum sopnetam,
At night I dream during my sleep,
Utton abras diuncheac vettam,
Getting up I go to embrace you,
Zaguim zaun ãum fottoutam,
When I wake up I feel deceived,
He martir tucach té bettoitam. (Chusmo)
These my sufferings I offer to you. (Refrain)
The Mando
"The mando is a dance song from Goa in Konkani. Although it is popular among all the social stratas of the Konkani-speaking peoples and many of the composers have remained anonymous, it should not be classified as a folk song. It is an art song composed for particular occasions. There have been many attempts to explain the origin of the word mando. One of them refers to the mand which was traditionally an open space of about 100 sq.m. where religious ceremonies were held and folk dances were performed. The text form of the mando is based on that of the traditional Konkani song ovi, which was usually sung at weddings"
"Most of the the traditional mandos, which gained the term “classical”, were composed in the 19th century. The polka and the valsavina (Vienna Waltz) with its three-four rhythm seem to have found their way to Goa. The mando was originally composed and danced by the Brahmin aristocracy of Goa, mainly of Salcete, whose spacious mansions had a big hall for festive occasions. A memorable moment in the history of the family was the 
bridal mando. The mando reflects the tranquil and leisurely character of this aristocracy. The Goan woman in the mando reflects the ideals and virtues then ascribed to her, namely self-sacrifice, piety and motherhood."
"As a dance the mando is a square type (double file), men facing the women. When the partners come face to face in the centre, they retreat to the starting point, then move forward again crossing to the opposite side. The men then flick their handkerchiefs while the women open their fans. All in all, it is a stately and leisurely dance. The melody of the mando is slow in movement, with a soft and languishing atmosphere."
Polleiat.
Goemche Mandde
१२वो गोवा युवा महोत्सव (१३, १४ जानेवारी २००७)

१२वो गोवा युवा महोत्सव( १३,१४ जानेवारी २००७) १२वो गोवा युवा महोत्सव १३ आनी १४ जानेवारी २००७ ह्या दिसा बी.पी.एस
क्लब आनी आनाफ़ोंत हांच्या जोडपालवान मडगांव हांगा जालो. मुखेल सोयरे म्हूण गोंय राज्याचे मानादिक मुख्यमंत्री श्री.प्रतापसिंग राणे हाजीर आसले. ह्या महोत्सवांत आयलें तशे गायलें, रुपडें,लोकमांड, मुस्तायकी,प्रस्नमाची, गीत गायतना, खेळ,ब्रेकांतर अश्यो जायत्यो सर्ती आशिल्ल्यो.
१२व्या गोवा युवा महोत्सवचो जैतीवंत जावपाचो मान लोलयें-काणकोणचो ओंकार कला आनी सांस्कृतीक मंडळ ह्या पंगडाक फ़ावो जाले. समारोप सुवाळ्याक मुखेल सोयरे म्हूण आमदार दामोदर नायक,नामनेचे गायक स्वप्निल बांदोडकर,कोंकणी भाशा मंडळाचे अध्यक्ष पुर्णानंद च्यारी,कार्याध्यक्ष अड.अमेय प्रभुदेसाय,सरचिटणीस परेश नायक, नगरसेवक नारायण फ़ोंडेकार,चेतन बोरकार हजीर आशिल्ले.
ह्या महोत्सवा निमतान उजवाडाक आयिल्ल्या यादस्तीकेचें नांव मठग्राम आशिल्लें.ह्या १२व्या गोवा युवा महोत्सवाचो कार्याध्यक्ष म्हूण अमेय प्रभुदेसाय हांणी जापसालदारकी सांबाळळी.
हार्दिक पांड्या

हार्दिक पांड्याचे पुराय नाव जावन आसा हार्दिक हिमांशु पांड्या. ताचो जल्म ११ अक्टूबर १९९३ सूरत गुजरात सूरत ह्या गावांन जाल्लो. ताजो बापूय एक ल्हानसो गाडयांचो धंन्दो चलयतालो पुण तो बंद पडल्या कारणान हार्दिक पांड्याच्या कुटुबाक सुरत गाव सोडून बरोडा योवन रावचे पडले.
हार्दिकाक एक व्हडलो भाव आसा ताचे नाव जावन आसा कूणाल पांड्या. तांचो बापूय तांका क्रिकेट शिकपाखातीर तांका किरण मोरे कोचाकडे घालता. हार्दिकाचो कुटूंब ल्हान पणाच्यान खूब गरीब आसलो. पूण तो मेहनत करीत रावलो आनी ताणी आपली जिद्द सोडली ना.
ताणे आपल्या कैरीयराची सुरवात २६ जनवरी २०१६ ट्वेन्टी ट्वेन्टी ऑस्ट्रेलिया वागडा केली. तोच चैंपियन ट्रॉफी २०१८ भारत आनी पाकीस्थानाची मैच आसली तेन्ना ताचे खूब बरे प्रर्दशन जांल्या कारणान ताका भारतीय टीमीन स्वागत केलो.
मास्टर दीनानाथ मंगेशकार

मास्टर दीनानाथ मंगेशकार हे मराठी गायक,नाट्यअभिनेते,संगीतकार आशिल्ले
जल्म.
दीनानाथ मंगेशकार हांचो जल्म 29 डिसेंबर 1900 ह्या दिसा मंगेशी जालो.
जीवन.
मास्टर दीनानाथ मंगेशकार हे मराठी गायक,नाट्यअभिनेते,संगीतकार आशिल्ले. ह्या गायक नटाक श्री. कृ. कोल्हटकरांनी मास्टर ही उपाधी दिली आनी तेन्ना सावन तांका मास्टर दीनानाथ मंगेशकार ह्या नांवान वळखूंक लागले. दीनानाथांच्या पूर्वजांचे मूळ आडनांव नवाथे, वतनी नांव देसाय. पूण देवाचेर अभिषेक करताले म्हणू अभिषेकी. गणेशभट आनी येसूताई अभिषेक हांका चार भुरगी जाली. दीनानाथ व्हड तांचे उपरांत विजया (विजया कृष्णराव कोल्हापूरे) मागीर कमलनाथ आनी निमाणी देवयानी. 
दिनानाथाक जल्मांतच अद्वित्य गऴो, ना आडखऴपी वाणी,तल्लक बुद्दी हे गूण आसले. बरो चढो सूर, भिंगरी सारखी घुवपी तान आनी स्वरांच्यो थारिल्ल्यो जागो ही तांका देवान दिल्ली देणगी आसली.
शिक्षण.
बाबा (रघुनाथ मामा) माशेलकार हे दिनानाथाचे पयले गुरू. ते उपरांत रामकृष्णबुवा वझे, गणपतीबुवा भिलवडकर, भाटेबुवा, निसार हुसेन, कथ्यक नर्तक सुखदेव प्रसाद हांचे कडल्यान ते गाणे शिकले. त्या काळांत सुमार पांच हजार दुर्मिळ रागरागिण्याचो, चिजांचो संग्रह तांचे लागी आशिल्लो.
वावर.
तांचे भौवनेस्तपण किल्लासकर नाटक मंडळीच्या कानाचेर गेले. आनी बालगंधर्वाची रिती सुवात भरून काडपाक पिरायेच्या चौदा वर्सा जाल्ल्या दीनानाथक आपोवणें धाडलें. किलास्कर मंडळिच्या ताज-ऐ-वफा, कांटो में फुल अशी उर्दु नाटकांतल्यो तांच्यो भुमिका खुप्प गाजल्यो. गाण्या वय़ले तांचे प्रभुत्व आनी तेजस्वी दोळे पळोवन अच्युतराव कोल्हटकरान तांका मास्टर ही पदवी दिली.मास्टरदीनानाथ हें बलवंत संगीत मंडळिचे मुखेल भागीदार आशिल्ले. कालिंदी (पुण्यप्रभाव) लतिका (भावबंधन) पघमावती (उग्रमंगल) तेज्सविणी (ऱणदुंदुबी) वेगळ्या धाटणेचो धैयधर (मानापमान) सुलोचना (संन्यस्त खड्ग) गोतम (ब्रम्हकुमारी) शिंवागी (राजसन्यांस) अशो जायत्यो स्त्री-पुरूष भूमिका आनी तांची वेगळ्या शैलाची गायिका नाट्यरसिकांक पिशें करून गेली. बालगंधर्व आनी केशवराव हांच्यापासून वेगळी आनी स्वताची गायनशैली तांणी विकसीत केली.
संदर्भ.
&lt;ref&gt;भांगरभूंय दिसांळे 29 डिसेंम्बर 2018&lt;/ref‌‌‌)
श्रावणांतले आयतार

श्रावणांतले आयतार म्हळ्यार श्रावण म्हयन्यान येवपी आयतार. ह्या म्हयन्यान येवपी चारुय आयताराची बायला तशेंच चलयो पुजा करतात.
प्रस्तावना.
बायल मनीस आनी व्रत ह्या दोगांयचे एक वेगळेच तरेचे आनी न तुटपासारकें नातें जावन आसा. गोंयात श्रावण म्हयन्यांत आयतार पुजप हो बायलांचो मुखेल सण. आयतारची पुजा अशें तरेन फक्त गोंय धरुन कोंकणांतूच जाता. घोवाक लांब आयुश्य मेळचें आनी तोच घोव जल्म जल्मांतरी मेळचो म्हण व्हडा उमेदीन आनी श्रध्देन बायलो श्रावणांतले आयतार पुजतात.
आयतारची पुजा म्हळयार सुर्याची पुजा ताचेच उबेचेर संवसार चलता. आदल्या तेंपार लग्न जावन नव्यानूच घोवागेर गेल्ले व्हंकलेक आपल्या कुळारा परतुपाक एक निमित्य जाय आशिल्लें आनी पयलो आयतार आवयगेर पुजून कुळारा परतुपाचे शास्त्र निर्माण जालें. श्रावणांतलो पयलो आयतार व्हंकलेन घोवाघरा पुजल्यार मांवाक तें वायट पडूं येता.असो एक समज समाजात आसा.
आदल्या तेंपार बायलेंक घरा भायर सरप भोंवूच कठीण आशिल्लें. पत्री एकठांय करपाच्या निमतान तिका घरा भायर सरपाची संद मेळटाली. ह्या आयतारचें पुजे निमतान एकामेकागेर वचप वा हेर कार्यावळीक लागून एकवट निर्माण जातालो. हें पुजेक खास करुन वेगवेगळग्या वनस्पती पानांची गरज लागता. ह्याच पानांक पत्री म्हण्टात सरभोंवतणच्या पर्यावरणां कडेन मनश्याची वळख जावंची आनी तरेकवार वनस्पतिची राखण जावची हो आयतार पुजपा फाटलो हेत जावन आसा
सवाशीण बायलो सकाळीं फुडें उठून न्हावून-धुवून पत्री हाडपाक वतात. कांय पत्री उपेगी झाडाची पत्री आसता जाल्यार कांय पत्री ल्हान वनस्पतिची आसता. आमच्या जाणकारांनी ह्या पत्रीक अर्थभरीत अशी नांवां दवरल्यात. देखीक रामाची बोटां,सोश्याचे कान आदी.
पुजेची विधी.
एक तांबये घेवन तातूंत भितर उदक घालतात. हळद-पिंजर लायिल्लो नाल्ल त्या तांब्यार दवरतात आनी मागीर हो तांबयो खोल्यार पुजूंक दवरतात. कांय घरांनी हो तांबयो पाटार पुजतात. त्या खोल्या कुशीक वा पाटा कुशीक दिवली पेटोवन दवरुन सोबीत रांगोळी घालतात. धवो कपडो दाव म्हण घेतात, तातूंत एक सुपारी,हळडिचो कुपको,हळद पिंजर लायिल्लें फूल आनी नाणें बांदून एका दोणांत दवरतात. अरुण देव म्हळयार दावांत आशिल्ली सुपारी आनी नाणें म्हळ्यार लक्ष्मी होच दाव सगल्या आयतारांक पुजतात.
दाव पुजपाक जे दोणें करतात तें दर आयताराक बदलतात पयल्या आयताराक पारजाताची पांनां,दुसऱ्या आयताराक हळडिचीं पांनां ,तिसऱ्या आयताराक खांवचीं पांनां जाल्यार चवथ्या आयताराक द्रोण करपाक शेरवडिचीं पांनां वापरतात ही पानां पिकील्या केंसा भशेन आसतात तसोच हो निमणो आयतार आशिल्यान ताका म्हातारो आयतार म्हण्टात. पांचवो आयतार आयलोच जाल्यार स्त्रीलींगी झाडांच्या पानाचें दोणें करतात.
पुजेचें साहित्य.
आयतार पुजपाचें साहित्य म्हळ्यार 
नेवेद.
दर आयताराक वेगवेगळो निवेद दाखयतात
तर कांय घरांनी
तर कांय घरांनी
हांगा एक म्हत्वाची गजाल म्हळ्यार गांवा प्रमाण,जाती प्रमाण नेवेद दाखयतात.
विेसर्जन विधी.
निमण्यां आयताराक तुळशींत पायतकीच दाव सोडून तातूंली सुपारी प्रसाद म्हण बायलां खातात. जो नाल्ल आयताराक पुजतात त्या नाल्लाची पंचखाद करुन सगल्यांक वाडटात सगळ्या आयतारांक बायल उपास करता. ती रातचें जेवण जेवना. गरीब वा गिरेस्त आसूं बायलां व्हडा भावनेन हे आयतार पुजतात.
पयलो,दुसरो,तिसरो आनी चवथो आयतार ५ तें ५:३० सुमार पावयतात आनी पाचवो आयतार ४ तें ४:३० वरांचेर पावयतात.
अमर गोस्वामी

अमर गोस्वामी.
अमर गोस्वामीचो जल्म 28 नोव्हेंबर 1945 एके संपन्न गिरेस्त ब्राहमण घराब्यांत मुल्तांन(पूण अविभजिक भारत) हांगा जाल्लो.सध्या मुल्तान पाकिस्तानाक आसा. भारत देशाची जेंन्ना वांटणी जाली,तेन्ना अमर गोस्वामी दोन वर्साचे आशिल्ले.त्या वेऴार ताचो घराबो, मुल्ताना सावन उत्तर प्रदेशाचे मिर्जापुर शारांत येवन ते रावले. आपलें घर बसयलें.
शिक्षण.
ताणें आपलें शिक्षण ’’इलाहाबाद विश्वविधाल्यांत‘हिंदी भाशेंत घेतले, जंय ताणें ताची पदव्युत्तर पदवी मेऴयली.एक प्राध्यपक आसून लेगीत अमर गोस्वामीनी लेगीत शिक्षणांच्या वावरांत आपलें खूब योगदान दिलें. मनोरमा हें बायलांचें एक फामाद नेमाऴें, हातून ते उप्प-संपादक आशिल्ल्या कारणांत ताणें जायते आपले विचार थंय उक्तायल्यात हया नेमाऴ्याक ताणें स वर्साकाम केलां. उपरांत ते दिल्लीक गेले.
तांचो वावर.
कथा संग्रह, बाल साहित्य, अणकार, कादंबरी, ह्यो अमर गोस्वामी 
चे मुखेल रचणूक आसा कथा संग्रह-हिमायती,”महुए का पेड”,”अरण्य में हम,”महाबली.अशे एकवीस कथा आसात.
बाल साहित्य- शाबाश मुन्नू , ह्यो भुरग्यांच्यो कथा सगऴ्यो मेऴून सोऴा 
पुस्तकां उजवाडाक आयलायत
कादंबरी-‘इस दौर मैं हमसफर’
इनाम\पुरस्कार.
‘हिमायती ‘ ह्या कथा संग्रह निमतान अहिन्दी भाशी हिन्दी 
लेखक इनाम ताका फावो जाला. उत्तर प्रदेश हिंदी संस्थान ताका प्रेमचंद पुरस्कार फावो केला. हिंदी अकेदमी दिल्ली आनी इंडो सोवियट लिटरेरी सोसयटीन अशे जायते इनाम अमर गोस्वामीक मेऴयात
मरण.
हिन्दी साहित्याच्या वावरांत अमर गोस्वामी ताणें आपलें मोलादीक योगदान दिलें, आनी 28 जून 2012 गाजियाबाढ आपल्या मूऴ-भुंयेर ताचें मरण जालें.