anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
मल्लव

मल्लव एक लिंगायत जात. बेळगांव, धारवाड आनी कानडा ह्या जिल्ह्यांनी मल्लव लोकांची वसती चड आसा. मलनाड म्हळ्यार दोंगराळ वाठार ह्या शब्दावयल्यान मल्लव हो शब्द आयला. मल्लव लोक स्वताक वीरशैव क्षत्रिय मानतात. मल्लव लोकांचे पूर्वज सोंदे, बिलगी आनी इक्केरी हे ह्या गांवांचे मुखेल आशिल्ले. मल्लव लोक मुळांत जैन आशिल्ले आनी इ.स.च्या 14व्या तशेंच 15व्या शेंकडयांत ते लिगांयत जालो, अशें म्हण्टात.
मस्किन, नीर, बलसाड, कोडग वा कूर्ग आनी बंडी वा गौडी संतान अशे मल्लवांचे पांच पोटभेद आसात. मस्तिन मल्लव बायलो तोंडाचेर बुरखो घेतात. तशेंच त्यो उदकाचे कळशे तकलेर दवरीनासतना कमरेर दवरून व्हरतात. माथ्यार दवरून व्हेल्यार तांकां जाती भायर घालतात. नीर मल्लव लोक उदक हाडटना कपडयान तोंडां धांपतात. चडशा मल्लवांकडे शेतजमनी आसतात. ते भात, ऊंस आनी सुपारीचें पीक काडटात. कांय लोक वेपार करतात.
मल्लव लोकांत नंदी, स्कंद, वीर, भृंगी आनी वृष अशीं गोत्रां आसात. हे लोक बसव, गुड्ड, गुट्टी, ईश्र्वर ह्या देवतांक भजतात. एकेच देवतेक भजपी कुटुंबांत लग्नां जायनात. जंगम वा ब्राह्मण तांचें पुरोयतपण करता. भूतप, हुलिअप, विरूप ह्यो तांच्यो क्षेत्रदेवता आसात. पाशाणाच्या स्वरुपांत ते तांची करतात. दर वर्सा तांकां तांदूळ, केळीं, शीत, बोकडो दितात.. - कों.वि. सं. मं.
आत्माराम नरसिंह करमळकार

आत्माराम नरसिंह करमळकार हो सुटके झुजारी आशिल्लो.
जिणें वळख.
आत्माराम (आपा) नरसिंह करमळकार हांचो जल्म 25 जून 1916 वर्सा पणजी हांगा जालो. तांचें शिक्षण लिसेव मेरेन जालां.
म्हत्वाचो वावर.
1934 वर्सा भारतीय राष्टीय कॉग्रेस हे संघटनेचे ते वांगडी जाले. छोडो भारत चळवळीतल्यान भुंयगत वावुरप्यां कडेन तांणी आडवाटेन संबंध दवरिल्लो. 1945 वर्सा ताणीं लिपचोरयां पत्रकां छापून आनी ती लोकांक वांटून तांचे वरवीं पुर्तुगेज गोव्हेर्नादोर जेराल,जुजे काब्राल हाच्यो गुपीत कारवायो आनी भ्रष्टचार उक्ताडार हाडपाचो यत्न केलो. 1948 वर्सा मुंबय सावन येता आसतना पुलिसांनी तांकां रातचें कुळें वाठारांत धरले. तांणे तांचे कडेन आशिल्लो दादरा नगर हनेलिचो नकासो जप्त केलो. तेभायर ह्या नकाशाविशीं जायते प्रस्न केले. आनी तांणी भारतीय वकिलाती कडेन संबंध दवरचो न्हय असो आदेश दिवन तांकां सोडलो. 
ते पणजे बँकेंत नोकरी करता आसतना 1950 त पंडित नेहरून दिल्लीच्या लाल किल्ल्या वेल्यान पुर्तुगेज राजवटी आड टिका केल्ली.ताचे आड निशेद करपा खातर पुर्तुगेज सरकारान एक पत्रक काडिल्लें. ह्या पत्रकाचेर सय करूंक तांणी न्हयकार दिलो. तेखातीर सां तोमे वेले बँकेचे शाखेंत तांची बदली केली.सां तोमे हांगा वता आसतना वाटेर मुंबय पावतकच बरो नाशिल्ल्याचें सवंग करून तांणी तिकेट रद्द करूंक लायली आनी उपरांत निशेद परगटावपाक म्हूण बँकेक सोडचीट दिली.
हेर वावर.
उपरांत ते मुंबय युनायटेड कमर्शियल बँकेत काम करूंक लागले आनी वांगडाच राष्ट्रवादी वांवरात वांटो घेवंक लागले. महाराष्ट्र सरकार, गोंयात आशिल्ली भारतांतली वकिलांत आनी दिल्ली आशिल्लें विदेशी मंत्रालय हांकां जोडपी म्हत्वाचो दुवो कसो ते वावुरले. नॅशनल काँग्रेस गोंय संघटनेचे ते वांगडी आसले.
सुटके झुजारी पिटर आल्वारीस हांच्या पालवान ते वावुरप्यांक घातपाती आनी भूंयगत वावर करपाक प्रशिक्षित करताले .27 मार्च 1954 दिसा 120 सत्याग्रहींक घेवन गोंयांतली रेल्वे येरदारी बंद करची अशी मागणी करूंक तांणी कॅसलराँक हांगा मोर्चो व्हेलो. 1954 वर्सा तांणी दादर नगर हवेलीचे सुटके चळवळी खातीर वावुरपी धाडिल्ले. आझाद गोमंतक दल संघटनेच्या पालवान नगरहनेलीची सुटका करपांत तांचो वांटो आसा. दादरा नगर हवेलीचो प्रशासक म्हण तांकां एकमतान वेंचून काडले. 
फुडें तांणी कश्टकरी आदिवासींक आदार दिवपाखातीर पंचायत राज्य आनी भूंय कायदो काडलो आनी प्रांताच्या प्रशासनांत लोकशाय राज्यपद्दत सहजतायेन हाडपाखातीर मोलादीक वावर केलो. ते गोंयच्या आनी गोंया भायल्या कांय सुटके झुजा-यांक आर्थीक पालव दितले. गोंय सुटके मेरेन तांणी मुंबय रावन सुटके झुजाचो वावर केलो.
आपा करमळकारान गोंय मुक्तीचो ध्यास घेतिल्लो. तांणी स्वताचें हीत पळयनासतना गोंय मुक्ती चळवळींत भोव मोलाचें काम केलां. तांचे मुखार एकच ध्येय आनी तळमळ आसली. गोंय गुलामगिरींतल्यान मेकळें जावचें. गोंयकारांक मेकळपणान स्वास घेवंक मेळचो. मुक्तपणान वावरूंक मेळचें. गोंयाक जाय तसो आकार दिवंक मेळचो. साडेचारशें वर्सां गुलाम गिरींत घालयल्ल्या गोंयकारांचे बंदपास सुटचे. अंदल्या स्वासांक चिड्डले मनांक मेकळी, भंय विरयत धाकाय मेळची म्हणून वावुरले.
गोंय सुटके उपरांत ते जायतीं वर्सां भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस संघटनेचे पदाधिकारी आनी चिटणीस आशिल्ले.
पुरस्कार.
1972 वर्सा भारत सरकारान तांकां ताम्रपाट दिवन, मुंबय प्रदेश काँग्रेस समितीन पदक दिवन आनी दादरा आनी नगर हवेलीच्या प्रशासकान तांकां मानपत्र दिवन तांचो भोवमान केला.
श्रीपाद कृृष्ण बेलवलकर

श्रीपाद कृष्ण बेलवलकर हे व्हड प्राच्यविद्यापंडीत.
जल्म.
हांचो जल्म नरसोबाचीवाडी ह्या प्रसिध्द क्षेत्राचेर 10 डिसेंबर 1880 ह्या दिसा जालो.
. तांचे मुळावे शिक्षण कोल्हापूर लागींच्या हेर्ले ह्या गांवांत जालें. माध्यमीक शिक्षण कोल्हापूरच्या राजाराम हायस्कूलांत आनी महाविध्यालयीन शिक्षण कोल्हापूरच्या राजाराम महाविघ्यालयांत आनी पुण्याच्या डेक्कन कॉलेजांत जालें. 1902 ह्या वर्सा ते इंग्लिश आनी संस्कृत हे विशय घेऊन बी.ए. जाले. ते उपरांत डेक्कन कॉलेजींत फेलो (1902-04) जाले. त्याच काळांत शेली आनी वड्स्वर्थ ह्यांच्या काव्याचेर बरयिल्ल्या तांच्या निबंधाक मुंबय विध्यापिठाची होमजी करसेटची दादी पारितोषिक मेळ्ळें. मागीर इंग्रजी-संस्कृत ; इतिहास-राज्यशास्त्र ; ग्रीक आनी युरोपीय तत्वज्ञान अशे विशय घेवन तांणी एम.ए.ची पदवी तीन फावटी मेळयली. हो तांचो मुंबय विद्यापिठांतल्या इतिहासांत एक विक्रम आसा. तांणी अमेरिकेंत वचून प्राध्यापाक लॅनमन हांच्या मार्गदर्शना खाला पीएचडी ही पदवी घेतली. झाला वेदान्त पारितोषिक आनी तत्वज्ञानाचे तेलंग सुवर्णपदक तांकां मेळ्ळें. कांय काळ शिक्षकाची नोकरी केले उपरांत डेक्कन कॉलेजात क्युरेटर ह्या पदाचेर तांची नेमणूक जाली. थंय आसतना त्या कॉलेजच्या संग्रहातील व्याकरणविषयक हस्तलिखितांची पयली वर्णनात्मक सुची तांणी तयार केली;- तातुंतल्यानूच तांचो सिस्टिम्स ऑफ संस्कृत ग्रामर हो सोद निबंध सिध्द जालो आनी ताका मुंबय विध्यापिठाची मुडलिक सुवर्णपदक मेळ्ळें. श्रीपाद कृष्ण बेलवलकर हांकां 8 जानेवरी 1967 वर्सां पुण्यांत मरण आयलें.
केरळ

केरळ (കേരളം) हे भारतान्चे एक रज्य . हाची राज्धानी तिरुअनन्तपुरम (त्रिवेन्द्रम). हन्गाची मुख्य भाशा मलयालम. 
इतिहास.
10ची सदी ईसा पूर्व दकुनू मनुश्य आबदी प्रमाण मेळ्ळा.
शिक्षण.
केरळ भरतचो सगलयांत साक्षर राज्य जवुन आस।
केरळचे जिले.
केरळान्तु 14 जिलेैं अस्सन्ची जिला :
Young Chico

Young Chico (26 Janer 1952 − 2 Janer 2019), zolmol'lo Francisco Xavier Paulino Dias dos Milagres Bringel, Goencho gavpi.
विनोबा भावे

विनोबा भावे विनायक नरहरी भावे हांचो जल्म 11 सप्टेंबर 1895 ह्रा दिसा रायगड जिल्ल्यांतल्या गागोदे गांवांत जालो. विनोबा भावे हे भारतीय स्वातंत्र्यसैनीक आनी भूदान चळवळीचे प्रणेते आशिल्ले. महात्मा गांधीन 1940 वर्सा ‘वैयत्त्किक सत्याग्रह’ पुकारलो. त्या वेळार पयलो सत्याग्रही म्हणून तांणी आचार्य विनोबा भावेहांची निवड केली. ब्रिटीश राजविरोधी आंदोलनाचें रुपांतर 1942 वर्सा ‘छोडो भारत’ आंदोलनांत जालें. भावे फुडें सर्वो-दयी नेते म्हणून प्रसिद्द जाले.
ताजो बापूय नरहरी शंभुराव भावे आनी आवय रुक्मिणीबाई. ताजो बापूय नोकरेच्या निमितान बडोघाक गेलो. विनोबांचें माध्यमीक आनी उच्च शिक्षण बडोघाक जालें. वाराणसीक हिंदु विश्र्व विघालयांतल्या एका समारंभांत महात्मा गांधीचें भाशण जालें. ताजो प्रभाव विनोबाचेर खुब्ब पडलो.
विनोबान महात्मा गांधींची कोचर आस्रमांत 7 जून 1916 दिसा भेट घेतली आनी थयंच सत्याग्रहस्रमांत नैष्ठिक ब्रह्मचर्याची प्रतिज्ञा करून जिवनसाधना सुरू केली. उरिल्लें आयुश्यभर तांणी गांधींचे एकनिश्ट अनुयायी म्हणून काम केलें.
1942 वर्सा भारत छोडो आंदोलनाचें ते सर्वोदयी फुडारी म्हणून फामाद जाले. देशाक राजकी स्वातंत्र्याची गरज आसा हें लक्षांत घेवन तांणी मुत्त्कीसंग्रामांत सक्रीय वांटो घेतलो. जायत्या फावटीं ते कादयेंत पावले, पूण बंदखणींत रावुनूय वाचप, बरोवप चालूच दवरलें. आवयक संस्कृत भास कळना म्हणून ‘गिताई’ (गीता प्रवचनां) आनी ‘मधुकर’ सारकीं पुस्तकां मराठींत अणकारीत केली.
विनोबा भावे आनी महात्मा गांधी हे दोगुयजाण निरपवाद अहिंसा तत्वाचे पुरस्कर्ते आशिल्ले. भगवतगीता वाचून विनोबा भावे म्हणटा की भगवतगीता हो युध्दोपदेश न्हय तर ते महात्मा गांधीचे अध्यात्मीक भाव. हो युध्दाचो मुद्दो सोडलो जाल्यार एकेश्वरवादी धार्मिकांक प्रेरणा दिवपासारखे जीवनविशयक आनी विश्वविशयक खुब बरे तरेन भगवतगीतेन दाखवन दिला आनी त्याखातीर विनोबा भावे म्हणटा की “भगवतगीता हो हिंदुंचोच न्हय तर जगातल्या संगळ्यांनी वाचपासारखो ग्रंथ आसा.”
15 नोव्हेंबर 1982 दिसा तांकां मरण आयलें.
रामकृष्ण हेगडे

रामकृष्ण हेगडे हो सुटके झुजारी आशिल्लो.
जल्म.
तांचो जल्म 29 एप्रील 1912 हया दिसा मडगांवांत जालो.भारताचेर ब्रिटिशांनी देडशें वर्सां राज्य केलें आनी गोंयचेर पुर्तुगेजांनी साडे चारशें वर्सां शेक गाजयलो. पुर्तुगेजांचो शेक नानपयत करचे पासत आनी गोंय स्वतंत्र करचे पासत खूब जाण झुजले. तातुंतलेच एक जावन आसात नामनेचे सुटके झुजारी डॉ. रामकृषण हेगडे.
वावर.
भुरगेपणांसावन समाजीक, राजकी चळवळींनी सक्रीय वांटो घेवपी रामकृष्णान वैजकी वेवसाय करता आसतनाच कुंकळेची कु. गावड देसाय हे चलयेचें अपहरण करून तिका बळयां धर्मांतरीत करपाचें प्रकरण तांच्या कानार पडलें आनी तांणी ताचे आड आवाज काडलो.पुराय गोंयभर कु. गावड देसाय प्रकरण गाजलें. त्यावेळार ते संघटन समितीचे एक संघटक आशिल्ले. उपरांत ते गोमंतक काँग्रेसचे वांगडी जाले. 19 जून 1946 सावन तांणी सविनय कायदेभंगाचे चळवळींत वांटो घेतलो. 17 आनी 18 ऑगस्ट 1946 त लोंडया जाल्लया अधिवेशनांत ते नॅशनल काँग्रेस गोवा हे संस्थेचे पयले अध्यक्ष म्हूण वेंचून आयले.
ख्यास्तिचें फर्माण.
18 ऑक्टोबर 1946 ह्या दिसा तांणी मडगांव सत्याग्रह केलो. ते खातीर तांकां सरकारा आड लोकांक तिडावन घालता, खुबळायता, परकी सत्तेचो शेवट करपाचो हेत बाळगिता, तशेंच आपले निशाणेचीं पत्रकां वांट्टा म्हूण पुर्तुगेज सरकारान अटक केली आनी आग्वाद बंदखणींत दवरले.
उपरांत 5 डिसेंबराक 1946 ह्या दिसा लश्करी न्यायालयान तांकां आठ वर्सां खातीर ख्यास्त फर्मायली, आनी तांकां 14 डिसेंबर 1946 ह्या दिसा लक्ष्मीकांत भेंब्रे, पुरूषोत्तम काकोडकार आनी जुजे इनासियो दी लोयोला वांगडा बार्थोलोमिओ डायस हे बोटीन पुर्तुगालाक धाडले.
5 जानेवारी 1947 ह्या दिसा ते थंय पावले. उपरांत तांकां लिमोयरास , काशिआस तशेंच पेनीचे बंदखणींत दवरलें. 7 डिसेंबर 1950 त तांकां 1951-52 ह्या काळांत आपले नदरेखाला दवरलें.
पुर्तुगालाच्या राबित्यांत तांणी वैजकी प्रचाराक म्हूण काम केलें. ते भायर खाजगी शिकवणी दिल्यो. पूण परत तांकां 1955 त पुरूषोत्तम काकोडकारां वांगडा अटक करून दोन म्हयने बंदखणींत घाल्ले. पुलिसिय इनतेर्नाल पर देफेझ दु. इश्ताद च्या कार्यालयाक दिसपट्टे अहवाल तांणी दिलो असो तांचेर आरोप दवरपांत आयलो.
इतले मजगतीं इंगलंडाक वचपाचो तांकां पासपोर्ट मेळ्ळो. आनी आपली पुर्तुगेज घरकान्न मारिया आमेलिया आनी पुरूषोत्तम काकोडकारा वांगडा ते इंग्लंडांत गेले. थंयच्यान ते लंडनचे वाटेन 17 मे 1956 ह्या दिसा मुंबय परतले.
हेर वावर.
मुंबयत तांणी आपलो दवाखानो सुरू केलो आनी परत राजकी चळवळींकय यत्न केलो. 2 ते 4 ऑक्टोबर 1959 त तांणी नॅशनल काँर्गेस गोवाच् प्रतिनिधींची गोंय राजकी परिशद घडोवन हाडली . 1961 त ते नॅशनल काँग्रेस गोवाचे अस्थायी समितीचेर जाली. ही समिती गोंयचे प्रस्न आनी आडखळींचो अभ्यास करपाखातीर नेमिल्ली. उपरांत ते इंडियन नॅशनल काँग्रेसीचे क्रियाशील फुडारी जाले. 1977 ते पुर्तुगालाक भारतीय नागरीक म्हणून रावपाक गेले.
युरिपिडीझ

युरिपिडीझ (सुमार ४८०-४०६ इ.स.आदीं)
एक व्हड ग्रीसी नाटककार. सालामिस गांवांत ताच्या घराब्याची मालमत्ता आशिल्ली. थंयच ताणें आपली पुराय जीण सारली. थंयचे एके व्होंवरेंत बसून तो बरप वाचप करतालो. ग्रीसी तत्वगिन्यानी अनॅक्सॅगोरस आनी संगीतकार टिमोथीअस हे ताचे इश्ट आशिल्ले. तो व्यायामपटू आनी चित्रकार आशिल्लो. अशीय म्हायती मेळटा. इ.स.आदीं ४०८ उपरांत मॅसेडोनियाचो राजा आर्किलेअस हाच्या दरबारांत युरिपिडीझ आशिल्लो आनी मॅसेडोनियेकूच ताका मरण आयलें.
ताणें चडशो शोकांतिका बरयल्ल्यो. ताचें पयलें नाटक ‘द डॉटर ऑफ पोलिअस (इ.स.आदीं ४५५). हाचे भायर ताणें ९२ नाटकां बरयलीं अशें सांगतात. पूण सदया ताचीं अठराच नाटकां उपलब्ध आसात. तीं नाटकां अशीं- १)अल्सेस्टिस (इ.स.प.४३८) २)मीडाअ (इ.स.प.४३१) ३)हिपॉलिटस (इ.स.प.४२८) ४)ट्रोजन विमॅन (इ.स.प.४१५) ५)हेलन (इ.स.प.४१२) ६)ओरेटीझ (इ.स.४०८) ७)इफिजिनिआ अॅट औलिस (इ.स.प.४०५) ८)बॅकी (इ.स.प.४०५) ९)अँड्रोमकी १०)चिल्ड्रन ऑफ हीरॅक्लीझ ११)हेक्युबा १२)सप्लायंट्स १३)इलॅक्ट्रा १४)मॅडनॅस ऑफ हीरॅक्लीझ १५)इफिजिनिआ इन टोरिस १६)आयन १७)द फिनिशियन मेडन्स १८)सायक्लोप्स.
ताच्या ह्या नाटकांवरवीं ताणें बायलो, धर्म आनी झूज ह्या विशयांचेर चड उजवाड घाला. ताची नदर वास्तववादी आसा. ताचे संवाद सदच्र्या वेव्हारांतल्या संवादांवरी सादे, सोपें पूण परिणामकारक अशे आसात. त्या काळांतल्या समाजीक, राजकीय आनी तत्वगिन्यानी विशयांची ताका आवड आशिल्ली. कर्तव्य आनी मोग, बुध्दी आनी भावना, निरपवाद मुल्यां आनी सापेक्षा मुल्यां, मुल्यां आनी प्रत्यक्ष आचरण हांचे मदलो संघर्ष हो युरिपि़डीझच्या नाटय जगताचो गाभो आशिल्लो. मानवी आशा आकांक्षांचें आकलन आनी मनशाक भोगपाक लागपी यातनांविशींची सहानुभूती हें युरिपिडीझचें खाशेलपण. ताणें आपल्या नाटकांत आरंभकाचो (प्रोलॉग्स) बरोच उपेग करून घेतिल्लो दिसता.
लाठ

लाठ बांय वा व्होंडको हातुंतले उदक उसपुपाचें एक पारंपारीक, गांवगिरें साधन. कुळागर वा तत्सम बागायतीक उण्या श्रमान आनी उण्या वेळान उदक शिंपपाक उपेगी पडपी हें साधन. जंय उदक मेळपाची शक्यताय आसा थंय बांय वा व्होंडको खणटात. ताचे देगेर ही लाठ बसयतात. एके उबे म्हेडीर एक आडवी दांडी अशे तरेन बसयतात की, ती ते म्हेडीचेर समतोलपण राखून वयर सकयल सहजतायेन घोळूंक शकता. हे दांडयेच्या बांयच्या काठाभायर उरपी तोंकाचेर थरावीक वजनाचो फातर वा तत्सम वस्तू बांदतात. जाल्यार दुसऱ्या तोंकाक कोंडो वा राजू बांदून ताच्या दुसऱ्या पोंताक उदक भरपाचें आयदन कोळंब वा पत्रो/प्लास्टिकचो डबो, चामड्याची पिशवी बांदतात. बांयच्या काठार एक लांकडी वा लोखणी पाटी दवरतात. हा पाटयेर उबो रावन लाट चलोवपी मनीस राजू वा कोंडो ओडून आयदन बांयच्या उदकांत बुडयता. तें बुडल्या उपरांत आनी मनशान भार सोडल्या उपरांत दांडयेच्या दुसऱ्या तोंकाक आशिल्ल्या वजनाक लागून उदकान भरिल्लें आयदन आपसुकीच वयर सरता आनी बांयच्या कांठार तयार केल्ले ल्हानशे टांकयेंत रखता. थंयसावन तें फुडें पाटामदल्यान बागायतीक पावता. आयदन रितें जालें की,परतून उदक भरपाखातीर लाठ मनशाकडल्यान बांयच्या उदकांत दामप जाता आनी उदक उसपुपाची प्रक्रिया चालू उरता. आधुनिक काळांत उदक उसपुपाचे पंप यंत्रणेक लागून लाठ हें साधन वापरांतल्यान उणें जावंक लागलां. कांय मागाशिल्ल्या सुवातींनी लाट हें साधन अजुनय वापरांत आसा.
जुआंव त्रावासो

जुआंव त्रावासो हो एक तियात्र कलाकार.
जल्म.
जुआंव त्रावासो हो कोण्डी केपेंचो. तो लॉरेन्सो त्रावासो आनी केतरिना कोस्ता हांचो चलो. तांचो जल्म केपें ११ मार्च १९४२ वर्सा जालों.
वावर.
तो जेन्ना १६ वर्सांचो आसलो तेन्ना तांकां अभिनयचो माग लागलो. तो पयले फावट स्टेजीर गेलो एका गांवच्या फेस्ताच्या तियात्राक.
हाचें उपरांत ताणें आपले अभिनय स्त्री भुमिकान खेळ-तियात्रान सुरू केलें आनी तो लोकप्रिय अभिनय जालो.ताची अभिनय करपाची कला उत्कृश्ट आसली. ताकां प्रसिध्द खेल लेखक जशे आंतोनियो मोरायस आनी शालिबाई तांकां स्त्री भुमिके खातीर आपले खेळांनी घेताले. असो तो लोकप्रिय जालो.
१९६७ वर्सा ताणें गांवच्या युवकांक संहितां नासतना कारनिवालाच्या वेळार पोदेर कामील हो खेळ शिकयलो आनी हो खेळ लोकांक खूब आवडलो. ताणेंसुमार 100 गितां रोचल्यांत आनी सुमार 60 ताचीं गितां दुसरे कलाकार गायतात. ताणें आपलो सुवादीक आवाज ' जेवण आजिलांत दी' हे सिडी खातीर दिल्ल्लो आसा जी सिडी ताच्या पुतान लॉरी त्रावासोन निर्माण केल्ली आसा. 12 वर्सां गल्फांत शोफेर म्हण वावर करताना ताणेंथंय तियात्रानी कामकेलें.
जिण.
ताचें लग्न लॉरेन सिन्हाकडेन जाल्या उपरांत ताचें अभिनय आनीक फुलून गेलें.
तान

तान कुडींतलें उदकाचें प्रमाण उणें जाल्ल्यान जावपी एक संवेदना. ही एक सैमीक रितीन जावपी प्रकिया. मनशाचे कुडीक दर दिसा 2500 घनसेंमी उदक लागता. हातूंतलें सुमार जेवणांतल्यान मेळटा. सुमार 10 अन्न पचनक्रियेंतल्यान निर्माण जाता आणि उरिल्लें 40 उदक हें दूद, च्या काफी सारकिल्या पातळ पदार्थांतल्यान मेळटा. नमशाचे वा मोनजातीचे कुडींत उदकाचो समतोल आसप ही सैमीक गरज. मूत, घाम ह्या मुखेल घटकांच्या रुपांत कुडींतलें उदक भायर पडटा.
तेभायर पातळ परसाकडेन, ओंकारे, लासपांतल्यान जाल्ले घाय आणि मूत तशेंच घामा संबंदीत दुयेंसा सारकिल्या साबार कारणांक लागून कुडींतलें उदक भायर वता कुडींतल्या उदकाचें प्रमाण उणें जाल्ल्यान तान लागता. मनशाचे कुडींतलें उदक जेन्ना उणें जाता तेन्ना ताचे कुडींतल्यो पेशी आंवळून येतात. ह्या बदलाची मेंदवाक जाणीव करुन दिवपी एक खाशेली रचणूक कुडींत कार्य करता. ते रचणुके वांगडाच मेंदवाच्या पेशींनीय जे बदल घडटात ताचो परिणाम म्हणून रोखडीच तानेची संवेदना जागी जाता जेन्ना उदक पियेवंक मेळना, तशेंच मुतांतल्यान वा गरमेच्या दिसांनी घामांतल्यान कुडींतलें उदक भायर वता तेन्नाय तानेच्या संवेदना जाता.
पूण पातळ परसाकडेन जावप ह्या सारकिल्या दुयेंसांनी सुर्वेक खूब तान लागता, पूण उपरांत जेन्ना कुडींतले उदक आणि क्षार (SALT) उणें जाता तेन्ना चड करुन तानेची जाणविका जायना. हाचेचयल्यान, जेन्ना तान लागता तेन्ना कुडींतलेळ उदकाचें प्रमाण थीर आसता अशें म्हणूक जावंचें ना. विज्ञानीक प्रयोगांवरवीं मनशाच्या मेंदवाचो अंधःश्चेतक भाग तानेच्या संवेदनेविशीं जागरुक आसता आनी थंयच्यान तानेची जाणविकाय निर्माण जाता, हें सिध्द जालां. मेंदवाचो हो भाग जर यंत्राच्या आदारान नश्ट केलो जाल्यार तानेची संवेदना काबार जाता. तशेंच, जर मेंदवांतले तानेविशीं सुचोवणी दिवप सुवयेंतल्यान विद्युत ल्हारा उदेशीं उत्तेजीत करीत जाल्यार त्या जनावराक अंधःश्चेतक (hypothalamus) ह्या भागांक जर कसलेंय दुयेंस जालें जाल्या तानेविशींचें संतुलन इबाडटा. अँटी डायुरेटीकं (antidiuretic) हॉर्मोन नांवाचो एक कार्य वा उत्तेजक अंतःस्त्रावाचे संहति प्रवणता (concentration /gradient) उणें जाता हाचो परिणाम म्हणून मुत्रपिंडांतल्यान उदक कुडीभायर वता. सादारपणान सुमार 1 मि. लि. मूत मिनटाक तयार जाता. पूण कुडींत जर उदकाचें प्रमाण चड आसलें जाल्यार एका मिनटाक 16 जाता. डायबेटीस इंरिपिडस गोडेंमूत दिसाक 24 लिटरांमेरेन मूत कुडींतल्यान भायर वचूंक शकता. हें दुयेंस जाल्ल्या मनशाक खूब तान लागता. गोडयामुताचें दुयेंस आशिल्ल्याकय खूब तान लागता तशेंच खूब मुतूं करुन कोशिकांचे उदक सुकल्यार, प्रमाणापरस कुडींत मीठ चड आसल्यार लागता. तानेची संवेदना ही भितल्ल्यान निर्माण जाता आसली तरी भोवतेक खेपे तान लागता तेन्ना कांय फावटीं मनीस भियेता. तेन्ना तानेची भितल्ली संवेदना जालेबगरय ताळो सुकता. अशा वेळार ते व्यक्त्तीक उदक पियेवपाची इत्सा जाता. म्हणून तान ही शारिरीक तशी मानसीक संवेदना जाणवली तरी तिचो खरेलो संबंद कुडीच्या उदकाच्या प्रमाणांतल्या बदलाकडेन येता. कांय वखदां घेतलीं म्हण्टकच तान लागता. तशेंच मनशान चड कश्टांचें काम केल्यारय ताका तान लागता.
पोटांत फाव तितलें उदक गेलें म्हण्टकच जठर फुगता आनी थंयच्या तंत्रिकांवरवी अधःश्चेतकांत संवेदना पावता. हाका लागून आनीक उदक पिवपाची क्रिया जाता. पूण उदकाचें प्रमाण कमी जालें म्हण्टकच उदक पिवपाची इत्सा निर्माण जाता.
Frederika Menezes

Frederika Menezes ek Goenkar borovpi, koviitri ani kolakar asa. Tika tichea, "Unforgotten" pustoka khati vollkhotat. Tichea, "The Different Normals" kovita, Goenchea Xikxonn Mondollachea Inglix Ikravea vorga khatir patthiopustokant aspav zala.
Frederika don dotoranchim dhuv asa ani ti Ponnje Altinho vaddlea. Mendu sombondit ar tika asun, ti opangull loganchea prosnachi kodd ghevpi zavn asa.
Frederika-chea her vavrant "The Portrait" (kovitenchi punji ji 1998 vorsa uzvaddavpant aili), "The Pepperns and Wars of the Mind" (ek 2003 vorsantli vismitachi kanni) ani "Stories in Rhyme" (ek kovnachem pustok bhurgeam khatir jem 2014 vorsam porgottpant ailem); aspavtat. Ti ek voir sorpi kolakarui zavn asa. Aplem rongovop onkio rupant, eka tablet, smartphone vo PC hancher korta fokot ek bott vaprun ti. korta.
2016 vorsa, tika Sahitient Yuva Srujan Puraskar divpant aila.  Bharotachea adle Raxttrpoti sorgest Dr. Abdul Kalam hannem tichea poilea pustokachi tokhnnai kelea., Tachea huzram tika tichea kovitenchea pustokantlem vachop Goenchea Vidhan Sobhent korpak lailam..
Hema Sardesai

…. Page needs to be Edited.
Famadh Kantaram.
This is a list of Hema's Top Hit Playback Songs Sung by Hema, according to her website:
Polleiat.
Hema_Sardesai
Thomas Stephens Konknni Kendr

Thomas Stephens Konknni Kendr (TSKK) ek Jesuitancho "research institute" zaun asa jem Konknni Bhas, sahitya, xikop ani sonvskrute che udorgote khatir vavr korta. Hem Alto Porvorim hanga sthapit asa.
Jun 1999 savn Goy Vishvavidyalayan TSKK-k ek "Konknni research institute" mhonn mandun ghetlam. Hea institutachem nanv eka Ingles Jesuit Padri, Thomas Stephens, hachem nanva voir dovorla. Tannem poilich pavtt 1622 vorsant Konknnint vyakoronachem pustok bhair kadlem. Thomas Stephens Goyan melo.
TSKK ek "research bulletin" bhair kaddta zachem nanv asa 'Sod'. Adim, TSKK Pri. Mathew Almeida, SJ choloitalo, tachem uprant, Pri. Pratap Naik, SJ.
atachem sonchalok jaun asa Pri. Appolinario Cardozo, SJ.
ಜಾಕಬಾಚೆಂ ಪತ್ರ್

Epistle of James.
ಜಾಕಬಾಚೆಂ ಪತ್ರ್.
ಪಾವ್ಲುಚ್ಯಾ ತೆರಾ ಪತ್ರಾಂ ಭಾಯ್ರ್, ಹೆಬ್ರೆವಾಂಕ್ ಬರಯ್ಲ್ಲೆಂ ಪತ್ರ್, ತಶೆಂಚ್ ಆನಿಕ್ ಸಾತ್ “ಕಾತಲಿಕ್” ಮ್ಹಣ್ಲಲಿಂ ಪತ್ರಾಂ ಆಸಾತ್ : ಎಕ್ ಜಾಕಬಾಚೆಂ, ದನ್ ಪೆದ್ರುಚಿಂ, ತಿನ್ ಜುಾಂವಾಚಿಂ ಆನಿ ಎಕ್ ಜುದಾಸಾಚೆಂ.
ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆಚ್ಯಾ ಪುರ್ವಿಲ್ಯಾ ಶೆಂಕ್ಡ್ಯಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಹ್ಯಾ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂಕ್ “ಕಾತಲಿಕ್” ಮ್ಹಣ್ಟಾತ್, ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ಜುಾಂವಾಚೆಂ ದುಸ್ರೆಂ ಆನಿ ತಿಸ್ರೆಂ ಪತ್ರ್ ಮಾತ್ ಭಾಯ್ರಾವ್ನ್, ತಾಂಚೊ ಉಲೊ ಆನಿ ಶಿಕವ್ಣ್ ಫಕತ್ ಅಂಕ್ಯಾ-ಅಂಕ್ಯಾ ಗಾಂವ್ಚೆ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆಕ್ ನ್ಹಯ್, ಪುಣ್ ಸಮೆಸ್ತ್ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಲಕಾಂಕ್, ಆಕ್;ಖೆ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆಕ್. ಹಿಂ “ಕಾತಲಿಕ್” ಪತ್ರಾಂ ಪುಸ್ಕಳ್ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಸಭಾಂಕ್ ಧಾಡ್ಲಲಿಂ ಪ್ರಸಿಧಿ ಪತ್ರಾಂ (ಚಿರ್ಚುಲಾರ್ ಲೆಟೆರ್ಸ್) ಮ್ಹಣುಂಯೆತಾ.
ಸುರ್ವಾತೆಕ್ ಥಾವ್ನ್ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಲಕಾನ್ ಹೆಂ ಪತ್ರ್ “ ಜಾಕಬಾನ್, ಸಮಿಯಾಚ್ಯಾ ಭಾವಾನ್” ಬರಯ್ಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಮಾನುನ್ ಘೆತ್ಲಾಂ. ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಭಾಸ್, ಬರವ್ಪಾಚಿ ರಿತ್ ಆನಿ ಶಿಕವ್ಣ್ ಪಳೆಲ್ಯಾರ್, ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚೊ ಬರಯ್ಣಾರ್ ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಂತ್ ಎಕ್ದಮ್ ಘಳ್ಳಲೊ ಆನಿ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಚೆ ಶಿಕವ್ಣೆಂತ್ ಘಟ್ ಆಸ್ಲಲೊ ಎಕ್ ಜುದೆವ್ ಮ್ಹಣ್ ಗಂತಾ.
ತೆಂ ಕೆದ್ನಾ ಬರಯ್ಲೆಂ ತೆಂ ಸಾರ್ಕೆಂ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಕಠಿನ್. ಪುಣ್ ಚಡ್ಕರುನ್, ತೆಂ ಸುಮಾರ್ 60ವ್ಯಾ ತೆಂ 62ವ್ಯಾ ವರ್ಸಾ ಬರಯ್ಲೆಂಶೆಂ ದಿಸ್ತಾ. ಜಾಕಬ್ “ಶಿಂಪಡ್ಲಲ್ಯಾ ಬಾರಾ ಕುಳಾಂಕ್”, ಮ್ಹಣ್ಗೆ ಪಾಲೆಸ್ತಿನಾ ಭಾಯ್ರ್ ಆಸ್ಲಲ್ಯಾ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಕ್, ಬರಯ್ತಾ; ಪುಣ್ ತೊ ಫಕತ್ ಜುದೆವ್ ಲಕಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ದಳ್ಯಾಂ ಮುಖಾರ್ ದವರ್ತಾ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂತ್ ಕಾಯ್ ಮೆಳನಾ.
ಅನ್ಭಾವಾರ್ಥಿಯಾಂ ಮದೆಂ ಜಿಯೆತಾನಾ, ತಾಂಕಾಂ ತಾಳ್ಣಿಯೊ ಆನಿ ಆಡ್ಖಳಿ ಸಾಂಪಡ್ತಾತ್ ತಾಂಚಿ ಖಬರ್ ತಾಕಾ ಆಸ್ಲಿ ಆನಿ, ಎಕ್ ಆತ್ಮಿಕ್ ಬಾಪುಯ್ ಕಸೊ, ಭಾವಾರ್ಥಾಂತ್ ತಾಂಕಾಂ ಚಲವಂಕ್ ಆನಿ ಉಜ್ವಾಡ್ ದೀವಂಕ್ ತೊ ವಾವುರ್ತಾ. ದೆಖುನ್, ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚೊ ಶೆವಟ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಖರೆಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಿವಿತ್ ಜಿಯೆವಂಕ್ ಎಕ್ ಶಿಡ್ಕಾವ್ಣಿ.
ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಮಾನ್ಡಾವಳ್ ಅಶಿ :.
ಪ್ರಸ್ತಾವ್ನಾ : 1 : 1
ಭಾವಾರ್ಥ್ ಆನಿ ಜಾಣ್ವಾಯ್ : 1 : 2-8
ಗರಿಬ್ಪಣ್ ಆನಿ ಗಿರೆಸ್ತ್ಕಾಯ್ : 1 : 9-11
ಕಸಾಕ್ ಲಾವಪ್ ಆನಿ ತಾಳ್ಣಿ : 1:12-18
ದೆವಾಚೆಂ ಉತರ್ ಆಯ್ಕಪ್ ಆನಿ ಪಾಳಪ್ : 1 : 19-27
ಗಿರ್ಸ್ತ್ ಆನಿ ಗರಿಬ್ ಭಾವಾಂಭಯ್ಣಿಂ ಮದೆಂ ವೆಗ್ಳಚಾರ್ ಕರ್ಪಾಚೆರ್ ಆಡ್ ಶಿಡ್ಕಾವ್ಣಿ : 2 : 1 – 13
ಭಾವಾರ್ಥ್ ಆನಿ ಕರ್ಣಿಯೊ : 2: 14-26
ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಮನ್ಶಾಂ ಆನಿ ಜಿಬೆಚಿ ದಮಾವ್ಣಿ : 3 : 1-18
ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಮನ್ಶಾಂ ಆನಿ ಸಂವ್ಸಾರ್ ; 4 : 1-5:6
ವೆಗ್-ವೆಗ್ಳ್ಯೊ ಬುದ್ದಿ : 5: 7-20
अंनत आत्माराम काणेकर

अंनत आत्माराम काणेकर हे आधुनिक कवी,लेखक आशिल्ले.
जल्म.
अंनत आत्माराम काणेकर हांचो जल्म मुंबय हांगासर 02 डिसंबर 1905 ह्या दिसा जालो.
शिक्षण.
तांचे मुळावें शिक्षण गिरगांव हांगासरल्या चिकित्सक समूह शिरोडकर हायस्कुलांत जालें.1927 ह्या वर्सा ताणीं मुंबय विधापिठांतल्यान बी.ए.ची पदवी मेळयली.उपरात एल.एल.बी जाले उपरांत ताणीं वकिलीची सनद मेळयली.
वावर.
काणेकर हे आधुनिक मराठी कवी,चतुरस्त्र लेखक आनी वृत्तपत्रकार आशिल्ले. मुंबयंतल्या नाटयमन्वंतर (1933)ह्या प्रयोगशील नाट्यसंस्थेचे ते एक संस्थापक.1935 ते 1939 ह्या काळांत मुंबयच्या चित्रा ह्या साप्ताहिकाचे ते संपादक आसले.1941 ते 1946 मेरेऩ मुंबयच्या खालसा महाविधालयांत ते मराठीचे प्राध्यापक आसले. उपरांत मुंबईच्याच सिध्दार्थ महाविधालयांत ते विभाग मुखेली आसले.
साहित्तीक रचना.
दरात व इतर कविता (1933) हो तांचो एकूच कविताझेलो.तत्कालीन काव्यलंकेतांक फाट्यार मारीन बरयील्या त्यांच्या कवितांनी प्रादेशीक लोकगितांचे,विडंबन काव्याचे,पुरोगामी सामाजीक आशयाचे आनी मोगाच्या प्रसन्न आविश्काराचे वैशिश्टपूर्ण दर्शन घडटा.नाट्यमन्वंतर ह्या संस्थे खातीर संक्रमण काळांतल्या प्रयोगशील मराठी रगंभूये कडेन तांचो संबंद आयलो.निशिकांतची नवरी(1938),घरकूल (1941),आनी फांस (1949) ही तांची अणकार केल्ली नाटकां प्रयोगशील रंगभुयेक खूब्ब उपेगांत आयलीं. धूर आनी हेर एकांकिका (1941) हातूंत तांच्यो एकांकिका आसात.
मरण.
22 जानेवारी 1980 ह्या दिसा तांकां मरण आयलें.
आचाराध्याय

आचाराध्याय हातूंत धर्मलक्षण ,ब्रह्मचारीधर्म, लग्न, वर्णजातिविवेक, गृहस्थाधर्म, स्नातकव्रतां, भक्ष्याभक्ष्यविचार, द्रव्यशुध्दि, दान, श्राध्द, गणपतिकल्प, ग्रहशान्ति, राजधर्म ह्या विशयांचो आस्पाव जाता.
आमच्या बापा - मागणें

आमच्या बापा - मागणें.
Our Father - The Lord's Prayer
आमच्या बापा सर्गींच्या,
तुज्यां नांव पवित्र जावं,
तुजें राज आमकां येवं,
तुजी खुशी सर्गार जाता तशी संवसारांत जावं.
आमचो दिसपटो गिरास आयज आमकां दी
आनी आमी आमचेर चुकलेल्यांक बगशितांव,
तशें आमचीं पातकां भोगोस,
आनी आमकां ताळनेंत पडुंक दियं नाका,
पुण वायटांतल्लीं आमकां निवार.
आमेन
Amchea Bapa Sorginchea,
Tujeam Nanv Povitr zaum,
Tujem raj amkam ieum,
Tuji khuxi sorgar zata toxi sonvsarant zaum.
Amcho dispotto giras aiz amkam di
ani ami amcher chukleleank bogxitanv,
toxem amchim patkam bhogos,
ani amkam tallnent poddunk dium naka,
punn vaittantllim amkam nivar.
Amen
The prayer as it occurs in bible Matthew 6:9–13
The prayer as it occurs in Luke 11:2–4
Polleiat.
Lord's Prayer
भिंडां (पिडा)

भिंडां(पिडा)
ताळ्यांत जाबेचे देनूय कुसींनी वाटकुळ्या आकाराचे आनी रगताच्या धव्या लस-पेशींनी भरिल्ले भिंडांच्या आकाराचे गुळे.हें गुळे अन्नांत आनी नळी उस्वासाची नळी हांच्या तोंडारुच आसून ते अन्नांत आनी हवेंत आशिल्ल्या जंतूंचें निर्मुलन करता आसतना ल्हव ल्हव करुन बिंडांक डातूंचो संसर्ग जाता आनी तेवरवीं भिंडांकूच सूज येता.हाकाच भिंडां येवप (सूज येवप)वा टॅाव्सिलायटीस अशें म्हण्टैात.भिंडां सुजपाच्या कालमानाप्रमाण भिंडां येवपाचे दोन प्रकार आसातात.एक तात्पुरत्या स्वरुपाचीं खर आनी दुसरीं परत परत उचकपी जून स्वरुपाचीं(chronic).
मनशाच्या शरिरांत कसल्याय रोगजंतूंचो शिरकाव जातकच पांच तरांची लक्षणां दिसूंक लागतात.तीं म्हळ्यार तो भाग तांबडो जावप,त्या भागाक सूज येवप,दूखूंक लागप,तितलोच भाग हून जावप तशेंच त्या भागाच्यान नित्याचें काम करुंक जमना जावप.अशेंच तरेन भिंडांकूय हीं पांच लक्षणां जातात.चड करुन ५ ते १० वर्सां पिरायेच्या बुरग्यांक परतून परतून थंडी जावप तांची भिंडां सुजतात आनी दुखूंक लागतात.उस्वास घेवंक त्रास जाता,नाक चोंदता,तेन्ना तोंडांतल्यान उस्वास घेवंचो पडटा.अशें परतून परतून जाता तेन्ना ताका क्रॅानीक टॅान्सिलायटीस अशें म्हण्टात.अशैव्ळार तीं काडून उडोवप चड फायद्याचें आनी ब-याक पडटा.
पयलींच्या काळांत,भिंडांक आनीक एक रोग जातालो तो म्हळ्यार डिफ्तेरिया वा कांटेल वा घटसर्प.
वेखंड

वेखंड ही एक वखदी वनस्पत.ताचें कूळ:Araceae.ताका लँटीन नांव:Acorum Calamus linn आसा.
लांबट अशीर पानांची ही वनस्पत सदांच उदकाळ,वलसार वा रेबाळ जाग्यार जाता.हाचें मूळ वा कांदो (कंद) आल्याच्या खुडा सारको आसून ताचो रंग तांबूस धवसो आसता.ह्या ताच्या खुडांक उग्र गंध येता.आयुर्वेदांत वेखंडाचो वेगवेगळ्या दुयेंसां खातीर वखदी उपेग सांगिल्लो आसा.आतांच जल्मल्लें भुरगें तशेंच जाण्ट्या मनशा खातीर लेगीत वेखंडाचो वखदी उपेग करूं येता.
पोटांत वात(Gas) जावन तोंडाची रूच वचप.भूक कमी लागप.परसाकडेन त्रास जावप.पोटदुखीक वा दंत जाल्यार वेखंडाचें थोडेशें चूर्ण गरम उदका वांगडा पोटांत घेवचे.पोटांत दुखल्यार हाचो लेप पोटार लायतात.अपचनाच्या त्रासाक लागून पातळ परसाकडेन जावप.जोर येवप.परत परत तान लागप अशा वेळार वेखंडाचो चूर्ण उदकांत शिजोवन तें उदक पियेवपाक दिल्यार बेगीन गूण मेळटा.हडड्यांत कफ दाटल्यार वेखंडाचो चूर्ण म्होंवा वांगडा दिवचो.बिकाच्या भागांत दूखल्यार वेखंडाच्या चूर्णाची धुंवरी दिवची.मुतखड्याक लागून मुतूंक कमी जावन त्रास जाल्यार हो चूर्ण गरम उदका वांगडा दिवचो.
सांदे दुखी,सांदे सूज(आमवात),आर(अर्धांग वायू) जाल्यार हेर वखदां वांगडा वेखंडाच्या चुर्णाचो लेप गरम उदका वांगडा त्या त्या भागार काडचो.कानफोडी वा कानांत आवाज येत जाल्यार ओल्या वेखंडाच्या रोसाचे दोन दोन थेंबे कानांत घालतात.तकली फोडप.तकली जड जावप.घुंवळ येवप.मल्लूक मारून येवप ह्या सारक्या दुयेंसांक वेखंडाचो चूर्ण नाकात फउकतात.मल्लूक मारून येता आसत जाल्यार त्या दुयेंतीन वेखंडाचें चूर्ण तूप आनी म्होंवा वांगडा घेवचो.तशेंच ब्राह्मी(Bacopa monnieria) जटामांसी(Nordostachys) आनी म्होंव अशें मिसरण वेखंडाच्या चुर्णा वांगडा घेवचें.
घुंवळ येवन हातपांय थंड पडल्यार हो चूर्ण हाता पांयांक घांसचो. हाका लागून रक्ताभिसरण वाडून आंगांत गरमी येता. ल्हान भुरग्यांक वेखंड हें भोवच उपेगी.भुरग्यांच्या हाता_पांयांक,गळ्यांत,कमराक वेखंडाच्या खुडांच्यो बारीक काड्यो बांदल्यार वेखंडाच्या उग्र वासान भायले जंतू तांचे लागीं येनात.वेखंड झरोवन तूप_म्होंवा वांगडा दिल्यार भुरग्यांची वाच्या,स्मरण,शक्त,आकलन शक्त आनी बुध्दी हांचो विकास जाता.वेखंड उश्ण आशिल्ल्यान गरमेच्या दिसांनी ताचो उपेग टाळचो.वेखंडाचो वापर थोड्या प्रमाणात चिमूट_चिमूट करचो आसता.म्हण,वैद्याच्या सल्ल्यानूच ताचो वापर करचो.
संदर्भ.
https://www.myupchar.com/tips/vacha-sweet-flag-acorus-calamus-benefits-and-side-effects-in-hindi
सुरेश गुंडू आमोणकार

सुरेश गुंडू आमोणकार हांचो जल्म बोरी,फोंडें हांगासर २२ मार्च १९३५ दिसा जालो।
जल्म आनी शिक्षण.
मुंबय आनी पुणेंसुरेश गुंडू आमोणकार हांचो जल्म बोरी, फोंडा हांगासर २२ मार्च १९३५ दिसा जालो. सुरेश गुंडू आमोणकर, ८० हांणी तीन मळांचेर खूब मोटें आनी मोलादीक योगदान दिला. एक मळ शिक्षणाचें, ज्या मळार तांणी शिक्षक म्हूण आदीं आफ्रीकेंतल्या केनिया देशांत आनी उप्रांत गोयांत नामना जोडल्या.
जी. एस. आमोणकर विद्यामंदीर (आदलें न्यू गोवा हायस्कूल) ह्या माध्यमीक विद्यालयाचे मुख्याध्यापक, गोंय, दमण आनी दीव माध्यमीक आनी उचच् माध्यमीक शिक्षण मंडळाचे अध्यक्ष आनी गोंय सरकारच्या साक्षरता मिशन आनी गोंय प्रौढ शिक्षण संचालनालयाचे संचालक ह्या नात्यांनीय तांणी केल्लो वावर म्हत्वाचो थारला.
भाशीक वावर.
दुसरें मळ अणकाराचें. अणकाराखातीर तांणी धर्मग्रंथ नदरे मुखार दवरून कोंकणी साहित्यांतलें धर्मीक तत्वगीन्यानाचें दालन गिरेस्त केलां. आरंभ धम्मपद ह्या ग्रंथाच्या आकारान 1997 वर्सा केलो आनी त्या ग्रंथाक साहित्य अकादमीचो अणकाराचो पुरस्कार फावो जालो. मागीर, फाटल्या १७ वर्सांमदी श्री भगवंतान गायिल्लें गीत हो श्रीमद्भगवद्गीतेचो अणकार, श्री तिरूवल्लुवर हांच्या तिरूक्कुरळचो अणकार, रोसाळ कोंकणी ज्ञानेश्वरी जपुजी साहिब, जुआंवाप्रमाणे जेजू ख्रिस्ताचें शुभवर्तमान, झेनचो दिश्टावो हे तांणी केल्ले अणकार उजवाडाक आयले. उप्रांत तांणी फादर थॉमस स्टीफन्स हांणी 16 व्या – 17 व्या शेंकड्यांत मराठींत रचिल्ल्या ख्रिस्तपुराणाच्या अणकाराक हात घालो. त्या वावरांत जाल्ल्या अभ्यासांतल्यान आनी संशोधनांतल्यान दोन ग्रंथांचो जल्म जालो. एक ख्रिस्तपुराणाचो कोंकणींत अणकार आनी दुसरो – गोंयचें संवसारीकरण.
सोद वावर.
ख्रिस्तपुराणाचो अणकार करताना इतिहास धवळपाचो, फाटभूंय तपासपाचो आनी संदर्भाचो सोद घेवपाचो जो वावर जालो तातुंतल्यान एके दीर्घ प्रस्तावनेचो जल्म जालो. ते दीर्घ प्रस्तावनेकूच गोंयचें संवसारिकीरण ह्या ग्रंथाचें रूप आयला. पिराय आनी भलायकी हांच्या संबंदांतल्या आडखळींचेर जैत जोडून हो वावर फळाक आयलां हें ताचे व्हडविकेचें एक खाशेलेपण. 
समाज सेवक
समाजसेवेच्या मळार ते सदांच क्रियाशील रावतल्यात. रॅड क्रॉस, बालवीर संघटना ह्या आनी हेर कितलेश्याच संस्थांवरवीं तांणी समाजीक वावराक आपणाल्या गुणांचो लाब दिला. 
शिक्षणीक आनी साहित्यीक क्षेत्रांतले सेवेखातीर भारत सरकारान पद् मश्री पुरस्कारान तांचो भौमान केला. गोंय सरकारान आनी समाजसेवी संस्थांनीय पुरस्कार दिवन तांच्या कार्याचो गौरव केला.
ಸರ್ದಾರ್ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್

ಅಮ್ಕಾಂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ ಮೆಳ್ಚೆ ಖಾತಿರ್ ವಾವ್ರ್ ಕರ್ನ್ ಜೀವ್ ದಿಲ್ಲೊ ಮಹಾನ್ ವೆಕ್ತಿ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್.
ಪರಿಚಯ್.
ಸರ್ದಾರ್ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ತಾಲ್ಲೂಕ್‌ಚಾ ಬಂಗಾ ಮಳ್ಳ್ಯಾ ಹಳ್ಳೆಂತ್ ೧೯೦೭ ಂತ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೮ವೆರ್ ಜಲ್ಮ್‌ಲ್ಲೊ.ತಾಚಾ ಆವಯ್ಚೆ ನಾಂವ್ ವಿದ್ಯಾವತಿ ಆನಿ ಬಾಪಾಯ್ಚೆ ನಾಂವ್ ಕಿಶನ್ ಸಿಂಗ್.ಭಗತ್ ಸಿಂಗಾಚೊ ಬಾಪಾಯ್ "ಜೀವ ವಿಮಾ ಕಂಪೆನಿಂತ್ ಏಜೆಂಟ್" ಜಾವ್ನ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ತಾಲೊ.ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಾಂತ್ ಇತ್ಲೊ ಮುಖಾರ್ ಯೇಂವ್ಕ್ ತಾಚಾ ಬಾಪಾಯ್ಚೊ ಭಾವ್ ಅಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಕಾರಣ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ.ಅಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಉಗ್ರ ಭಾಷಣ್‌ಗಾರ್ ಜಾವ್ನ್ ರೈತಾ ಖಾತಿರ್ ಬ್ರಿಟಿಷಾಂಚಾ ವಿರೋಧ್ ಸ್ಚಾತಂತ್ರ್ ಮೆಳ್ಚೆ ಖಾತಿರ್ ಝಜ್‌ಲ್ಲೊ ವೆಕ್ತಿ ಜಾವ್ನಾಸಾ.ಸರ್ದಾರ್ ಭಗತ್ ಸಿಂಗಾಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮಣ್ ಆಪಯ್ತಾತ್.
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಗಣತಂತ್ರ್ ಸಂಘಟನ್.
ಭುರ್ಗಾ ಪ್ರಾಯೆರ್ ೧೯೨೧ ಂತ್ ಸಹಕಾರ್ ನಾತ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ಚಳುವಳಿಂತ್ ಭಾಗ್ ಘೆತ್‌ಲ್ಲೊ ಜಾವ್ನಾಸಾ.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆ ಪ್ರಚೋದಿಸೆಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಬ್ರಿಟೀಷಂನಿ ನಿಷೇಧಿಸ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಗ್ರೂಪಾಂತ್ ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಜಾವ್ನ್ ತಾಣೆ ಸುಮಾರ್ ಪಾತ್ರಾಂತ್ "ನಟನ್ ಕರ್ನ್" ಭಾಗ್ ಘೆತ್ಲ್ಯಾ.ಘರಾಂತ್ ಕಾಜರ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ವತ್ತಾಯ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾಕ್ ಘರ್ ಸೊಡ್ನ್ ಶಿಕಾಪ್ ಸೊಡ್ನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ ಸಂಗ್ರಾಮ್-ಂತ್ ಭಾಗ್ ಘೆಂವ್ಕ್ ೧೯೨೪ ಂತ್ ಕಾನ್ಪುರಾಕ್ ಗೆಲೊ.ಕಾನ್ಪುರಾಂತ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್, ಬಿ.ಕೆ. ದತ್, ಜೆ.ಸಿ.ಚಟರ್ಜಿ, ಬಿಜೊಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿನ್ಹಾ ತಸಲ್ಯಾಂಚೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಂಚೊ ಸಂಪರ್ಕ ಕಾಣ್ಗೆಲೊ. ರಾಜಕೀಯ ಬಂದೆಂತ್ ಅಸ್‌ಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಆನಿ ತಾಕಾಯ್ ಜೈಲಂತ್ ದಿಂವ್ಚೆ ಕಷ್ಟ್ ಪಳೆಲ್ಲ್ಯಾ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಕ್ಟಾಂಕ್ ಉತ್ತಮ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಮೆಳ್ಚೆ ಖಾತಿರ್,ಸಕ್ಟಾಂಕ್ ಜೆವಾಣ್ ಮೆಳ್ಚೆಬರಿ,ಶಿಕಾಪ್ ಶಿಕೊಂವ್ಕ್ ಮೆಳ್ಚ್ಯಾ ಸೌಲಭ್ಯ ವಿಷ್ಯಾಂತ್ ಉಪವಾಸ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ್ ಕರ್ನ್ ಯಶಸ್ವಿ ಜಾಲೊ.
ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮೊರ್ಣಾಚೊ ವೇಳ್.
ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್‌ಚಾ ಅಖೇರಿಚಾ ದಿಸಾಂನಿ ಸಂಘಟನೆಂತ್ ಮೊಸ್ತು ಜಣಾಂನಿ ಜೈಲಾಂತ್ ಕೋರ್ಟಾಚಾ ವಿಷ್ಯಾಂತ್ ಚರ್ಚೆ ಕರ್ತಾನಾ ರಾಜಗುರು ಆನಿ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಹಾಂಕಾ ದೊಗಾಯ್ಕಿ ಫಾಶಿ ದಿಂವ್ಚಿ ಖಂಡಿತ್ ಮಣ್ ಕಳ್‌ಲ್ಲ್ಯಾನ್ ತ್ಯಾ ವಿಷ್ಯಾಂತ್ ಚಿಂತಿನಾಸ್ತಾನಾ ತಮಾಷೆಕ್ ಎಕ್ಲ್ಯಾನ್ ಅನ್ಯೇಕ್ಲಾಕ್ ಫಾಶಿ ಶಿಕ್ಷಾ ಅಸಾ ಮಣ್ ಅಸ್ತಾಲೆ.ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಾಂಗ್ತಾಲೊ ರಾಜಗುರು ತುಕಾ ಆನಿ ಮ್ಹಕಾ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಫಾಶಿ ದೀಂವ್ಕ್ ನಾ? ಅಮ್ಕಾಂ ಶಿಕ್ಷಾ ಮಾಫಿ ಕರ್ತಾತ್‌ಗಿ? ಮ್ಹಣ್ ಹಾಸೊನ್ ವಿಸಾರ್‌ಲ್ಲಿ ಉತ್ರಾಂ ಭಿರ್ಮತ್ ದಿಸ್ತಾಲಿಂ.ಕೊಣಾಯ್ ಕಡೆ ಕಿತೆಂಯ್ ಉಲೊಂಕ್ ಉತ್ರಾಂ ನಾತ್‌ಲ್ಲಿ.ತದಳಾ ಹಾಸೊನ್ಂಶೆ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಾಂಗ್ತಾಲೊ "ಅಮಿ ಮೊರ್ತ್ ಮಣಸರ್ ಗಳ್ಯಾಕ್ ದೊರಿ ಗಾಲ್ನ್ ಉಮ್ಕಾಳಾಂವ್ಚೆ ಖಂಡಿತ್.ತೆಂ ಮಕಾಯಿ ಗೊತ್ತು,ತುಮ್ಕಾಂಯಿ ಗೊತ್ತು ಅಸಾ. ಮಗಿರ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ತ್ಯಾ ವಿಷ್ಯಾಂತ್ ಚಿಂತ್ಚೆ?&lt;br&gt;
ರಾಷ್ಟ್ರಾ ಅಭಿಮಾನ ಖಾತಿರ್ ಮೆಳ್ಚೆ ಉತ್ತಮ್ ಬಹುಮಾನ್ ಹೆಂ.ತೆಂ ಮಕಾ ಮೆಳ್ತಾ ಜಲ್ಯಾರ್ ಮಕಾ ಖುಶಿ. ಮಜೊ ಜೀವ್ ನಾಸ್ ಕರ್ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಮ್ಚೆಂ ಸುರಕ್ಷಿತ್ ಅಸ್ತಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ತಾಣಿಂ ಚಿಂತ್ಲಾ.ತೆಂ ತಾಂಚೆ ಚಿಂತಾಪ್ ಮಾತ್ರ್. ತಾಣಿಂ ಮಕಾ ಫಾಶಿ ದೀವ್ನ್ ಜೀವ್ ಕಾಡ್ಯೆತ್,ಪೂಣ್ ಹಾಂವೆಂ ಕೆಲ್ಲಿಂ ಬರಿ ಕಾಮಾಂ ನಾಸ್ ಕರುಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ನಾ.ಮಜೊ ಜೀವ್ ಪಿಟೊ ಕರ್ತಿತ್ ಹಾಂವೆಂ ಕೆಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ್ ವಿನಮಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ಪಿಟೊ ಕರುಂಕ್ ಜಾಂವ್ಚೆ ನಾ.ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್‌ ಖಂಚಾ ವೆಳಾರ್‌ಯಿ ಸಾಧನ್ ಕೆಲ್ಲೊ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಾವ್ನ್ ಅಸ್ತಲೊ ಆನಿ ತಶೆಂಚ್ ತಾಚೆ ನಾಂವ್ ಅತಾಂಯ್ ಸಗ್ಳಾಂನಿ ಗಾಜವ್ನ್‌ಂಚ್ ಅಸಾ.
ಮರಣ್.
"ಮಾರ್ಚ್ ೨೩,೧೯೩೧" ಂತ್ ಹಾಂಕಾ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಾನ್ ಫಾಶಿ ದಿಲಿ. ಮರ್ಣಾಚಾ ಥೊಡ್ಯಾ ವೆಳಾ ಪಯ್ಲೆ ಮಾಗ್ಣ್ಯಾ ಭರಿತ್ ಸಾಂಗ್‌ಲ್ಲಿ ಉತ್ರಾಂ"ಪಯ್ಲೆ ತುಮ್ಚೆಂ ವೆಕ್ತಿತ್ವ್ ಪಿಟೊ ಕರಾ ಸುಖಚಾ ಸೊಪ್ಣಾಂತ್ಲಿ ಭಾಯ್ರ್ ಯೆಯಾ ಮಗಿರ್ ತುಮ್ಚಿ ಕಾಮಾ ಕರಾ ತುಮಿ ಎಕೆಕ್‌ಚ್ಚ್ ಮೇಟ್ ಮುಖಾರ್ ಸರಾ,ತಶೆ ಕರಿಜೆ ತರ್ ಧೈರ್ ಅಸಾಜೆ,ಘಟ್ ನಿರ್ಧಾರ್ ಅಸಾಜೆ,ನಿರಂತರ್ ಪರಿಶ್ರಮ್ ಜಾಯ್ಜೆ, ತ್ಯಾಗ್ ಕರಿಜೆ ತದಳಾ ತುಮಿ ಜಿಕ್ತೆಲ್ಯಾತ್.ಹೆಂಚ್ ವೆಯುಕ್ತಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಕ್ ವಡ್ಲಿ ಆಸ್ತ್.
कांटैकुंवर

कांटैकुंवर पाचव्या रंगाची आसता.ही एक कुंडलेंत लायिल्लें सोबेचें झाडूच म्हूण आमी वळखतात.हाचीं पाना मोवसार,दाट,लांबट आनी कांटेरी आसता.त्या पानांनी भितर बुऴबुळीत पारदर्शक गर आसता. हो गर वखदी आसून ताची चव कोडू आसता.
 ल्हान भुरग्यांच्या जात्या विकारांक हो गर भोवच उपेगी पडटा.भुरग्यांच्या पोटांत दुखल्यार वा दंत जाल्यार पांव चमचो पांच ते सात दीस पोटांत घेवपाक दिवचो.तशेंच कोणाकूय दोळे आसल्यार वा दोळ्यांत जळजळ आसल्यार वा हेर दोळ्यांच्या विकाराखातीर हो गर पातळ करून दोळ्यांत घालतात वा ताचो लेप दोळयांचेर दवरल्यार दोळ्यांक थंडाय मेळटा.जोर आयल्यार हो गर,पिंपऴीचो चूणॆ आनी म्होंव एक करून घेतल्यार कुडींत वाडिल्ले पींत भायर पडून कामीण बरी जांव येता.
Amguelia Ghor´ Sokol - Dulpod

Amguelia Ghor´ Sokol.
Next to our house
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 2, p. 75
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Goa, 26.05.2005
Amguelia ghor´ sokol,
Next to our house,
Rottái te kirkire
The parrots are screeching.
Kumar tum sanje io ghe,
Godmother please come in the evening
Mhoichinchekodde.
to the plot near the tamarind tree.
Omdum ami bat mollum,
By harvesting paddy this year,
Bol´leai choi kitu kodde.
See how many bamboo silos have been filled.
Kumar tum sanje io ghe,
Godmother, you come in the evening,
Mhoichinchekodde.
To the plot near the tamarind tree.
Tandlacho pais korunk,
To make a rice pudding,
All´eai choi buddkule.
Look we have brought mud vessels.
Kumar tum sanje io ghe,
Godmother, please come in the evening
Mhoichinchekodde.
To the plot near the tamarind tree.
Polleiat.
Dulpod Goenche
परिपाट

परिपाट ही एक ल्हान वनस्पत.ही वनस्पत चड करून भात रोयतात त्या शेतांत किल्लून आयिल्ली दिश्टी पडटा.शियां दिसांनी ही वनस्पत किल्लून येता.परिपाटाचे हें वनस्पतीक तांबूस-जांबळ्या रंगाचीं बारीक फुलां आनी तिळा सारखीं बारीक गोल फळां लागतात.गरमे दिसांनी ही वनस्पत सुकतकच ती काळ्या रंगाची जाता. हाचीं पानां, फुलां तशेंच मुळासकट सगळे वनस्पतींत वखदी गुणधर्म आसून घरगुती वखद म्हूण ताचो उपेग करपाक मेळटा.थंडी जावन खोंकली मारता जाल्यार परिपाटात गंजनाचीं पानां, तुळशीचीं केसरां आनी खडिसाकर घालून कसाय करून ती पियेवची. वयलीं लक्षणां रोखडीच कमी जातात. गांवगिऱ्या वाठारांत घरगुती वखद म्हूण हो प्रयोग चड प्रमाणांत केल्लो दिश्टी पडटा.तोंडाची रूच इबाडल्या, भूक कमी जाल्यार, तशेंच दंतांचो त्रास आसत जाल्यार परिपाटाचो काढो करून पोटांत घेवंचो. परत परत तान लागता जाल्यार लेगीत वयलो काढो पोटांत घेवंचो. परिपाटाचो काढो करून पियेल्यार कुडींतलें रगत शुद्ध जाता. ते भायर कामिणी सारक्यो फिग्दाच्या दुयेंसांत ह्या काढयाचो उपेग जाता. आंगाक जळजळ पडल्यार तशेंच मुतपाक त्रास जायत जाल्यार लेगीत हो काढो घेवचो.दोंगरी परिपाट म्हूण परिपाटाचे हे वनस्पतीचे एके वेगळे जातीचो उल्लेख आयुर्वेदाच्या ग्रंथांनी मेळटा.ताचीं पानां पोपायेच्या पानां भशेन पूण बारीक आसून तांबश्या रंगाची लांबट फळां लागतात. दोंगराळ भागांनी थंडायेच्या जाग्यार ही वनस्पत किल्लून येता. हाचो लेगीत वखदी उपेग करूं येता. फिग्दाच्या दुयेंसावेळार हाचो काढो करून घेतल्यार कुडींतले इबाडिल्ले दोश संडासावाटेंतल्यान भायर काडून दुयेंस बरें जावपाक मजत जाता.घावो जाल्यार हाचो लेप घाव्यार लायतात.परिपाटाचे हे वनस्पतीक चडशे लोक वळखतात.तशीच ही वनस्पत सहजतायेन मेळिल्ल्यान तिचो वयल्या दुयेंसावेळार उपेग करूं येता. परिपाट सुकोवन एकठांय करून दवरचो आनी गरजेच्या वेळार उपेगांत हाडचो.
Korintkarank Pauluchem Poilem Potr

Korintkarank Pauluchem Poilem Potr.
First Epistle to the Corinthians
Korintkarank Pauluchem Poilem Potr.
Gresia desant, Korint xarant Judevancho ek zomo aslo, ani hem xar moddon poddlolea eka Grik xaracher bandlolem. Dhormdutanchea kallar girestkaien ani veapar-dhondean tem borench voir aslem, punn noitik jivitant sarkem mhellem zal’lem.
Aple dusre dhormporgottneche bhonvddent, Paulun don vorsam Korintant xikovnn dili, poilem devsthanant Judevank, ani upant, Titus Justus hachea ghora, videxiank. Aten xarant, Kristanv dhorma vixim, unch totvamnim bhorloli tannem kel’li boli onupeogi zal’li dekhun, Korint xarant Paulun sadea ulovpachi vat dhorli. Devan adim bhasail’lem toxem (DI 8/9 ani her-kodden polle), tannem zaitea videxianchem mon bodol’lem, punn Judevanche dusman’kaiek lagun taka khub soschem poddlem.
Korintkarank boroil’lim Pauluchim don potram amkam pavleant, punn tanche bhair, Paulun Korintkarank anink ek potr boroil’lem-xem dista. Efezache povitr-sobheche kai vangddi Korintantle povitrsobhek bhett korunk ail’le, te bhettecho foll koso, Paulun Korintkarank hem potr boroilem.
Paulu nigtoch Antiokie thaun portun ieun, tisre bhonvdder aslo tedna Korintantle povitr-sobhent duspott zalear mhonn hea niropiam udexim taka kollun ailem. Novxisamnim aplea atmik gurunk thodde prosn ghal’le ani te-I tachea nirnnoiak vo zobabak ravtale. Duspott zal’li ti nittaier ghalunk ani tanchea vicharank zobab diunk Paulun hem xastrik potr boroilem.
Tannem suttave kele te prosn he : chuku vinnem Kristi jivit, logn ani ankvarponn, Somiachem Jevonn, Povitr Atmean dil’lea vorgunnancho favo to upeog, nitixallamnim khottle, kuddea-devank bhettoil’lem khan-jevonn.
Hea potrachea 16vea ovesvorantlea 5-8 vollim pormannem, Pon’nasavea Disachea Utsova adim, Efez xarant, chodd korun 57 vea vorsache survatek, tannem hem potr boroilem-xem dista.
Hea Potrachi manddavoll oxi :.
Prostavna : 1 : 1-9
Povitr-sobhent futti : 1 : 10-4:21
Lingi moriad ani ghorabeachem jivit : 5 : 1-7:40
Kristanv ani videxi : 8:1-11:1
Kristi jivit ani bhozonn : 11:2-14:40
Kristachem ani bhavarthianchem punorjivontponn : 15 : 1-58
Judeiant aslolea Kristanvam khatir dhormdananchi vorgonni : 16 : 1-4
Khasgi ievzonneo ani sompadnni : 16 : 5-24
Polleiat.
First_Epistle_to_the_Corinthians
Books_of_the_Bible
Bible
अनंत विनायक जोशी

(जल्म:२३ डिसेंबर १९२८,हेदोडें-सत्तरी). गोंयचो सुटके झुजारी.;नॅशनल कॉंग्रेस गोंय'संघटनेचो तो वांगडी आसलो.गोविंद हरी शास्त्री हाच्या मार्गदर्शनाखाल वावर करून तो सुटके झुजाऱ्यांच्यो बसका घेतालो.२६ जानेवारी १९५५ दिसा धावेंवाठारांतल्या सत्याग्रहांत ताणें वांटो घेतिल्लो.ह्या सत्याग्रहांत ताणें हातांत तिरंगी बावटो घेवन तोंडान व्हडाव्हडान घोशणा दीत धावें-सत्तरी वाठारांतल्यान मिरवणूक काडिल्ली.पोलिसांनी ताका धरलो आनी पणजे बंदखणीत स म्हयने दवरलो.पोर्तुगेज सरकाराच्या प्रादेशिक लश्करी न्यायालया (Territorial Military Tribunal)मुखार चवकशे उपरांत ताका आठ वर्सां खर बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली.कायदो आनी सुवेवस्थेंत आडमेळीं येवचीं न्हय,म्हूण दोन वर्सां बंदखणीची ख्यास्त दिली.तेभायर दंड भरूंक लायलो.१ जुलय १९५९ दिसा जेन्ना सगळ्या कैद्यांक सूट दिली,तेन्ना ताचीय बंदखणींतल्यान सुटका जाली.१८ जून १९८५ दिसा गोंय सरकारान ताच्या सुटके झुजांतल्यान वावराचो भोवमान केलो.
सभापर्व

सभापर्व
मायासूर हाणें पांडवांक दिल्ले व्हड अद्भूत सभेंत (महाल) युधिष्ठीर गादयेर बसलो.नारदान ताका राजसूय यज्ञ करताक सांगलें. हो यज्ञ घडोवन हाडपाखातीर भीम, अर्जुन, नकुल आनी सहदेव हांणी चारूय दिकांचेर जैत मेळोवन खूब धनसंपत्ती इंद्रप्रस्थाक हाडली. ह्या वेळार भीमान जरासंधाचो वध केल्लो. राजसूय यज्ञ चालू आसतना अग्रपुजेवेळार शिशुपाल हाणें आडमेळीं हाडपाचे यत्न केले म्हूण श्रीकृष्णान आपल्या सुदर्शन चक्रान ताचो वध केलो.
इंद्रप्रस्थ हांगा रावून पांडव स्वतंत्रपणान राज्यकारभार चलोवपाक लागले.पूण तांच्यांतलें आनी कौरवां भितल्लें वैर केन्नाच उणें जालें ना. पांडवांचो खंयचेय स्थितींत पराभव करप हें कौरवांचें मुखेल ध्येय जालें.
हाका लागून शकुनीच्या सांगण्यावल्यान दुर्योधनान, पांडवांक धूंत खेळपाखातीर हस्तिनापुरांत आपयले. हस्तिनापुरांत आयल्याउरांत, शकुनी कौरवांचे वतीन तर युधिश्ठीर पांडवांचे वतीन धूत खेळपाक लागूले. हातूंत युधिश्ठीराचो पुरायपणान पराभव जालो. पांडव कौरवांचे दास तर द्रौपदी दासी जाली. द्रौपदी कौरवांची दासी जाल्याउपरांत, दुःशासनान तिका भर दरबारांत हाडून तिचें वस्त्रकरण करपाचो यत्न केलो. पूण जूस्त ह्या वेळार श्रीकृष्ण येवन ताणें द्रौपदीची लज राखली. सभापर्वांतली ही कृष्ण-द्रौपदीची आख्यायिका खूब प्रसिध्द आसून ती वेगवेगळ्या आवृत्त्यांनी वेगवेगळे तरेन सांगल्या. ह्या वेळार थंय आशिल्ल्या धृतराष्ट्राक आपल्या पुतांचें कर्तूत्व आवडलें ना. ताणें पांडवांक दास्यमुक्त करून तांचें राज्य तांकां परत दिलें. पूण कौरवांनी आपल्या बापायक विरोध करून पांडवांक धूत खेळपाखातीर परत आव्हान केलें.हे खेपे कोण हारतले ताणें बारा वर्सां वनवास आनी एक वर्स अज्ञातवाच भोगचो अशी अट घाली. ह्या वेळारूय पांडवांचो पराभव जालो. हो सगळो इतिहास ह्या पर्वांत सांगला.
Zaito Tempu Zalo - Mando

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”"
Zaito Tempu Zalo.
A long time has passed
Type: Mando
Source: Pereira, José/ Martins, Michael. Song of Goa.
Lyrics and Music: Sebastião Costa Fernandes (1875-1937) of Curthori
Date: Composed between 1888 and 1913
Musical form: Ternary
Literary form: Monologue
Translated by José Pereira
"Zaito tempu zalo,"
A long time has passed,
Tuzo môgu rigleary maka.
Since your love entered me.
To sonsum' nuzo moga,
I cannot bear it, my beloved,
Rumbrhech' zorits' banhu ge-in dista.
I feel bathing in the Rumborhdem fountain.
Ai ai rabum' nuzo,
Oh, I cannot, I cannot wait.
Maka ugddas yeta tuzo.
The thought of you comes to me.
Ontoskornanch' muja moga,
Love of my inner being,
Kallizacha muja gondda.
And bud of my heart.
Anjach'm sarkem tujem mannyka,
Your angel face, my jewel,
Grava' zaloly'm y asô muja kallyza'.
Is engraved on my heart.
Ai ai rorhtam y aum-um.
Oh, I cry.
Mogats' gutt sangum' zainam munnum.
I cannot tell you love's secret.
Mujem kalliz tujery munnum,
(The news) That my heart is on you alone,
Porgottola sogloch ganv-um.
Has spread through the whole village.
At'm mak' sandduch' zalleary rê tum,
If you should now abandon me,
Jivu muzo ditol'm tuka y aum-um.
I will give up my life for you.
Mogats' y abras mannyka,
I wait, my precious (lit. gem),
Diucha' rabot'm y aum-um tuka.
To give you love's embrace.
The Mando
"The mando is a dance song from Goa in Konkani. Although it is popular among all the social stratas of the Konkani-speaking peoples and many of the composers have remained anonymous, it should not be classified as a folk song. It is an art song composed for particular occasions. There have been many attempts to explain the origin of the word mando. One of them refers to the mand which was traditionally an open space of about 100 sq.m. where religious ceremonies were held and folk dances were performed. The text form of the mando is based on that of the traditional Konkani song ovi, which was usually sung at weddings"
"Most of the the traditional mandos, which gained the term “classical”, were composed in the 19th century. The polka and the valsavina (Vienna Waltz) with its three-four rhythm seem to have found their way to Goa. The mando was originally composed and danced by the Brahmin aristocracy of Goa, mainly of Salcete, whose spacious mansions had a big hall for festive occasions. A memorable moment in the history of the family was the 
bridal mando. The mando reflects the tranquil and leisurely character of this aristocracy. The Goan woman in the mando reflects the ideals and virtues then ascribed to her, namely self-sacrifice, piety and motherhood."
"As a dance the mando is a square type (double file), men facing the women. When the partners come face to face in the centre, they retreat to the starting point, then move forward again crossing to the opposite side. The men then flick their handkerchiefs while the women open their fans. All in all, it is a stately and leisurely dance. The melody of the mando is slow in movement, with a soft and languishing atmosphere."
Polleiat.
Goemche Mandde
प्रा हनुमंत चोपडेकार

प्रा हनुमंत चोपडेकार हें वेवसायान अध्यापक।ते श्रीमती पार्वतीबाई चौगुले महाविद्यालयांत शिकयतात.
साहित्यीक प्रवास.
पथनाटयां
फूट(तियात्र)

फूट हें तियात्र फॉस्तो व. द. कोस्ता हाणीं बरयलां.
बरोवप्याची म्हायती.
फॉस्तो व. द. कोस्ता, हांचो जल्म 2 जुलै 1958 वर्सा साश्टी वाठारांत जालो.मुंबयच्या गोरेगांव हांगा सेंट. प्यूज कॉलेजींत 10 वर्सा कोंकणी शिकोवपी म्हूण वावुरलें. ताणें आपले तियात्र गोंय तशेंच मुंबयंत माचयेर हाडून नामना जोडल्यात. खरो इश्ट, होच तो मनीस, अनुपकारी पूत, दयाळ काळजाचो आनी फूट हें तांचे तियात्र गोयांत तशेंच मुंबयंत खूब गाजल्यात. मुंबय, गोंय आनी पुण्यांत ह्या तियात्राचे सुमार 63 प्रयोग जाल्ले. तोच तियात्र ऑडियो कॅसेटी रुपानूय प्रस्तूत जाल्लो आसा.मुंबयच्या आकाशवाणिचेर भासाभास,मुलाखत आनी भाशणां वरीं तें सदांच आयकूंक येतात.गोंयच्या संस्कृती संगिताचेर आधारीत ताणें खुबश्यों गीत -संगिताच्यो कॅसेटी प्रस्तूत केल्यात.
1983 वर्सा “फूट” ह्या तियात्राक तांका “मॅन ऑफ द इयर” पुरस्कार फावो जालो.तांच्या साबार जिणेंत तें लेखक, शिक्षक, संपादक, प्रकाशक, पत्रकार, नाटककार, संगितकार म्हण वावुरल्यात. तांच्यानी साहित्यीक आनी संस्कृतीक मळार खूब वावर केल्लो आसा.
कथानक.
हास्तेनाची मोगिका(ब्रॅंडा) एका तोव्याची धूव, नोरोन्हाक ते मान्य आसना आनी ताका दिसता एका तोव्याची धूव तांच्या घरांत सोबचिना आनी देखून तो हास्तेनाक ब्रॅंडा लागी काजार जावपाक दिना.आनी सांगता जर तूं ब्रॅंडालागी काजार जातलो जाल्यार आपूण तुका घराचो, दोवलतिचो वांटो दिवचोना, भिकाऱ्याक वाट्टलो आनी मुंडकाराक घर दितलो. हास्तेन घर सोडून वचपाचे चित्ता. हास्तेन आपली सुटकेस घेवन पावलुचे घरा वता आनी आपणाक थोडेदिसांखातीर आस्रो मागता. पावलू ताका घरांत रावूंक दिता.ब्रॅंडा आनी हास्तेनाचे काजार जाला.
हास्तेनाचो एक्सिडेंट जाला आनी तो घरा उरला. तांच्यानी घेतिल्ले रीण फारीक करुंक जाय आसले म्हण ब्रॅंडा ओवरटायम करताले तें हास्तेनाक खबर नासले आनी तो ताचेर दुबाव घेवूंक लागता, ताका दिसता की ब्रॅंडा आनी रिगो मदी कितें तरी चालू आसा आनी देखून तो ताका सद्दा घरा पावूंक उशीर जावपा फाटले कारण विचारता, जाल्यार तें सरळ ताका आपूण उशीर पावपा फाटले कारण सांगता. लोविनाचो बॉस हास्तेन आनी तें लोविना हास्तेनाच्या मोगान पडला.
हास्तेनाच्या घरा कोण ना ते पळोवन सद्दा हास्तेनाच्या घरा ताची खबर घेवंक येताले.
ब्रॅंडा बाबाची फी, दुडू नाशिल्ल्यान भरूंक पावना आनी हास्तेन पर्चेज मॅनेजर आसून लेगीत फी भरूंक शकना हाचेर ब्रॅंडाक आपलीच लज दिसता. ताच्या भिकारपणाक तो ब्रॅंडाक दोशी थारायता.
लोविना हास्तेनाच्या मनांत ब्रॅंडा बद्दल वायट ताच्या मनांत भरता. हास्तेनाकूय आता लोविनाचेर मोग जाता. लोविना हास्तेनाक ब्रॅंडाक डिवोर्स दी म्हण्टा, हास्तेन लेगीत ताका वचून विचारता, ब्रॅंडा डिवोर्स दिवूंक तयार जाता पुणून ताका सांगता की आपल्याचेर दोन उपकार कर, पयले- आमच्या पुताक आपूण व्हरतली आनी दुसरे- तूं तुज्या सेक्रेटरीक आमगेर घेवन यो. हास्तेन ताका मान्य जाता. पूण लोविना मात येवूंक तयार नासले, शेवटाक तें येता आनी ब्रॅंडा ताका म्हणटा हास्तेन आपल्याबराबर धा वर्सा रावलो आनी अचकीत तूं मेळे आनी आमच्या संसारात फूट घातली तर अशेंच तुजाय जिवितांत कोणूय फूट घालू येता हे आयकताच तें हास्तेनाक सोडून वता.
संघर्श.
लोविना आनी ब्रॅंडा मदी हास्तेनाखातीर संघर्श.
हास्तेन आनी ब्रॅंडा मदी जेन्ना हास्तेनाचे लोविना बराबर अफॅर चलिल्लें.
फामिलीची भेट मागणें

फामिलीची भेट मागणें.
Family Prayer
एह अज्यापांचे आंकवारी, सरपट पडून तुज्या इमाजी म्हूकार,
आमी आयल्यांव एकाणे भेटोंवक तुजे चाकरेक, आमचो जीव,
आमच्यां काळीज, आमच्यां घरदार, आमचो वावर-धंदो आनी
सगळें आमचें लागीं आसा तें तुका भेटयतांव.
बेसांव घाल हे फामिलीचेर जी सोदता दाखोंवक
तुजो मोग करता म्हण; बेसांव घाल ह्यां भुरग्यांचेर,
सांभालूंक तीं नितळ आनी निरमळ; बेसांव घाल आमच्यां
पुतां-धुवांचेर, आपल्या भावारतान आनी शेगुणानीं जैत,
ताणीं व्हरूंक संवसाराच्यां पेरीगांचेर आनी आपल्या
अतम्याच्यां दुस्मानाचेर, बेसांव घाल आवय बापायचेर,
ताणीं फावो ते परीं पाळूंक आपले कायदे, बेसांव
घाल आमचेर सगल्यांचेर, तुजे वरवीं तांकुंक आमी
सदांच वाट सर्गींची, पवित्र आरलूक जावंक आमच्या
जिवाची राखण आनी भांगाराची चावी उगडूंक आमकां
धारां सर्गींचीं
"अशें जावन."
आमेन
पळेयात.
सायबीण घारा भायर सरतानां मागणें
सायबीण घारांत भितर सरतानां मागणें
Tristao de Braganza Cunha

Dotor tristao braganza cunha hacho zolm 2 Abril 1891 vorsa chandor-salcett hanga zalo.aple mulave shikshan portugezint korun,Lok taka Mogan T.B Cunha bhi mhuntale
Polleiat.
Tristão de Bragança Cunha
ना.सी.फडके

ना.सी.फडके रोचतायुगप्रवर्तक मराठी कादंबरीकार,कथाकार,मराठी लघुनिबंधाचे आघ प्रवर्तक आनी साहित्यसमिक्षक
ताचें खाशेलपण, सदर्भ, जल्म.
युगप्रवर्तक मराठी कादंबरीकार,कथाकार,मराठी लघुनिबंधाचे आघ प्रवर्तक आनी साहित्यसमिक्षक.जल्म नगर जिल्ल्यांतल्या कर्जतचो.तांचे बापूय सीताराम म.फडके हे वेदान्ती आशिल्ले.वेदान्तनिदर्शन (1913) हो व्यासंगपूर्ण ग्रंथ तांणी बरयलो.
ताचें शिक्षण.
फडक्यांचें प्राथमीक शिक्षण वडूज (जि.नासिक),बार्शी(जि.सोलापूर),पुणें अश्या वेगळ्यावेगळ्या जाग्यांचेर,माध्यमीक शिक्षण पुण्याच्या नूतन मराठी विघालयांत आनी म्हाविघालयीन शिक्षण फर्ग्युसन कॉलेजींत जाले.1916 वर्सा ते एमए जाले.ताचे पयलींच,1916त न्यू पूना कॉलेजींत (आयचे स. प.महाविघालय) पारध्यापक जाले.महात्मा गांधीन केल्ले असहकारितेचे चळवळींत वांठोघेवपाक तांणी ह् नोकरेतो राजिनामो दिलो(1920),आनी केसरी,मराठा ह्या पत्रांचे कचेरेंत उपसंपादक म्हणून ते काम पळोवपाक लागले.पूण महात्मा गांधींचीं कांय धोरणां पटूंक नाशिल्ल्यान ते चळवळी पसून पयस वचून परत प्राध्यापकी करपाचोच,तशेंच राजकारणांत पडनासपाचो निर्णय तांणी घेतलो.उपरांत दिल्ली,सिंध,हैदराबाद,नागपूर,कोलापूर ह्या सुवातां वयल्या म्हाविघालयांतल्यान तत्वज्ञान,तर्कशास्त्र आनी मानसशास्त्र ह्या विशयांचे प्राध्यापक म्हणून तांणी काम केलें.कोल्हापूरच्या राजराम कॉलेजींत 1949त निव्रत जाले
ताचे जाणटेपण, पुरस्कार.
मध्यंतरीं,म्हणल्यार1942 वर्सा,पयली बायल जिती आसतना ते कमल दीक्षित हांचे कडेन लग्न जाले.उत्कृश्ट पाध्यापाक म्हणून तांणी व्हडले नांव मेळयलें.पाध्यापक आसतना रत्नाकार हे मासीक (1925) आनी झंकार हें सातोळें(1940) तांणी सुरु केलें.1925त अंजली प्राकाशन हे संस्थेची तांणी स्थापना केली.अंजली नांवाचे एक नेमाळेंय (वासंतीक आनी दिवाळी अंक) ते काडपाक लागले.त्याच वर्सा ते कोल्हापूर सोडून पुण्याक स्थायीक जाले.ते पुण्यातूच भायर पडले.