anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
जाग्रूत चाकर वपार

जाग्रूत चाकर वपार.
Zagrut Chakor Vopar - The Faithful Servants ( Parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
जाग्रूत चाकर वपार.
पवित्र पुसतक ː लुकास १२:३२-४८ ( मातेव २४: ४२-५१)
३२ सुपुरल्या हिनडा, कसलच हुसको धोरूं नाकात, कित्याक तुंकां राज दीवंचें म्हण तुंच्या बापाक खुशी जाल्या.
३३ तुंचê कडे आसा तें विकून धरंदान करात. पर्णेो जावन पिंजनांत तसलेो पतीो, सरन-सरना तसलो ठेवो, सर्गार तुंकां बाळगून दवरात: थोंी चोर पावना आनी साणोस-ऊय खावन इबाड करिना.
३४ तुजो ठेवो आसा थोंी तुजें काळीज-ऊय आसतलें.
३५ तुंच्या पेंकटाक बांदात ब आनी तुंच्या हातांनीं पेटललेो पणटीो घेवन रावात.
३६ आपलो धनी लग्ना-उत्सवा थावन परत येवन दारार मारिना फुडें, ताका दार उगोडचê खातीर ताची वाट पळेवन रावतात तसल्या मनशां परीं तुमी जाय्ात.
३७ धनी येता तेदनां ताका जाग्रूत मेळतीत ते चाकर भागी! खरेंच तुंकां सांग्तां, तो आपल्या पेंकटाक बांदतलो, तांकां जेवणाक बसयतलो, आनी आपूण तांचê मदें भंवून तांची सेवा कर्तलो.
३८ आनी मदियानीर वो फांत्या पाह्रा आदीं परियान तो पावत जाल्यार आनी ते ताका तशेंच मेळतीत तोर, ते चाकर भागी!
३९ हें मात जाणो जाय्ात: खोंिच्या वग्तार चोर येतलो तो घराचो धनी जाणो आसलो जाल्यार, दुबावावीण तो जाग्रूत रावतलो आसलो आनी आपलें घर फोडून नागवंक दीवंचो नासलो.
४० तुमीय तशिंच तय्यार रावात, कित्याक चिंतिनासलल्या वेळार मनशाचो पूत येतलो.
४१ तेदनां पेद्रून म्हळें: समिया, आंकांच वो हेरां समेसतांक-ऊय तूं ही वपार सांग्ताय?
४२ समियान अशी जाप दिली: घरांत आसलल्यांक वग्तार जेवण वाडून दीवंक, धनियान आपल्या घराब्याचेर अधिकार दीललो कण विस्वाशी आनी शाणो कार्भारी जायत-सो तुंकां दिसता?
४३ आपलो धनी येता त्या वेळार, आपलें कां करीत आसतां ताका मेळत तो चाकोर सुभागी.
४४ हांव तुंकां खरेंच सांग्तां, आपणा कडे आसा तितल्याचेर-ऊय तो ताका अधिकार दितलो.
४५ पूण परत येवंक म्हजो धनी लांबाय कर्ता, अशें तो चाकोर आपणाच भितोर म्हणून, हेरां चाक्रांक आनी चाकर्निंक मारुंक आनी आपूण खावंक-पियेवंक आनी बेब्दिकाय करुंक लागत जाल्यार, लूक.
४७ आपल्या धनियाची खुशी कितें ती जाणो जावन-ऊय, ती पाळुंक तय्यारी परियान करुंक ना तसल्या चाक्राक खूब सट्यांचो मार पडतलो.
४८ ती कितें ती नकळो आसलल्याक, ताच्या कर्तुबांक खासत फावो जाल्यार ताका थडेच सटे पडतले. ज्या कणांक देवान चड दिलां, तांचê कडचें तो चड माग्तलो; आनी ज्या कणांक देवान चड पातियेलां, तांचê कडलें तो चड घेवंक रावतलो.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ.
The Faithful &amp; Unfaithful Servants, Commentary &amp; Meditation
फिनलॅंड

फिनलॅंड (फिनीश सुऑमी) ईशान्य युरोपांतल्या स्कॅंडिनोव्हियन देशांतलें एक स्वतंत्र प्रजासत्ताक राश्ट्र. क्षेत्रफळ 3,37,032 चौ. किमी. लोकसंख्या 5,004,00 विस्तार 58°30' उ. ते 70°5'उ. आनी 19°7' उदेंत ते 31°35' उदेंत. फिनलॅंडाचे वायव्वेक स्विडन, उत्तरेक नॉर्वे आनी उदेंतेक रशिया आसा. देशाचे अस्तंतेक बॉथानियाचें आखात जाल्यार दक्षिणेक फिनलॅंडाचे आखात आसा. देशाची उत्तर- दक्षिण लांबाय 1,165 किमी. आनी रुंदाय 542 किमी. आसून सरभोंवतणीं सु. 80,000 जुंवे आसात. हेलसिंकी ही फिनलॅंडाची राजधानी.
भूंयवर्णन.
फिनलॅंडाची दक्षिण आनी अस्तंत देग उथळ पूण रेवटाची आसा. ह्या देगांभोंवतणीं हजारांनीं ल्हान ल्हान जुंवें आसात. ह्या देशांतले प्रदेश सपाट आनी पर्वताची उंचाय सादारम 300 मी. आसा. फिनलॅंडाच्या मदल्या वाठारांनी ल्हान व्हड अशीं हजारांनी तळीं आसात आनी ह्या तळ्यांमदीं ल्हान ल्हान जुंवें मेलटात. उत्तर आनी उदेंतेचो उंचायेचो वाठार देशाचे 40% क्षेत्र व्यापता. फिनलॅंडाचे नैर्ऋत्येक जुंव्यांचो वाठार आसा.
हवामान.
फिनलॅंड 60° अक्षवृत्ताचे उत्तरेक आशिल्लेयान गिमांत दीस व्हड आनी थंडायेचे आसतात. पूण शिंयाळ्यांत दीस ल्हान आनी कडक शिंयाचे आसतात. गिमांत दक्षिण वाठारांत दीस सुमार 19 वरांचे आसतात. उत्तरेकडच्या वाठारांत सूर्य वर्सांतले 73 दीस एकसारको आसता. हे कातीर फिनलॅंडाक ‘मद्यानरातच्या सुर्याचो देश’ अशें म्हळां. एप्रिल ते सप्टेंबर हे हांगचे गिमाचे दीस जाल्यार ऑक्टोबर ते मार्च मेरेन शिंयाळो आसता. जुलय म्हयन्यांत दक्षिणेकडचें तापमान सरासरी 17° सॅ. उत्तरेक 16° सॅ. आसता. सगळ्यांत कडक शिंयाचो म्हयनो फेब्रुवारी आसून ह्या तेंपार सरसरी तापमान 15° सॅ. ते 11° सॅ. इतलें आसता.
वनस्पत आनी मोनजात.
देशांत कॉनिफर्स रुख व्हड प्रमाणांत आसात. ह्या रुखांचे पायन आनी स्प्रूस हांचे प्रकार चड मेळटात आनी देशाचे उत्तरेक बर्च आनी विलो हीं झाडां चड मेळटात. उत्तरेक फिनलॅंडाच्या तोंकार दगडफूल ही वनस्पत व्हड प्रमाणांत मेळटा. देशाचे दक्षिणेक हॅझेल, अस्पेन, मॅपल, एल्म, अल्डर आनी हेर रुखय आसात. जुंव्याचेर आर्किटेक कूररी, कुरव हीं सवणीं मेळटात. सायबेरियन मैना, रंगीत मडवळ हीं सवणीं आनी उत्तरेक गरुड आसात. वांस्वेल, कोले, रानमाजरां, सांबर आनी रेनडियर हीय मोनजात आसा.
इतिहास आनी अर्थवेवस्था.
व्होल्गा आनी उरल पर्वत हांच्या मदल्या प्रदेशांत सुर्वेक फिनलॅंडी रावतालें. इ.स. 800 ह्या काळांत ताणीं कारेलियाच्या प्रदेशांत आपलो राबितो केल्लो. सुर्वेक फिनलॅंडी लोकांच्या सुऑमी, टॅव्हॅस्टियन आनी कारेलियन अशो तीन टोळ्यो आशिल्ल्यो आनी ते आपलेभितरुच झगडटाले. इकराव्या शेंकड्या सावन तेराव्या शेंकड्यामेरेन स्विडन आनी रशियन लोकांनी फिनलॅंडीक आपल्या शेकातळा हाडपाचे स्विडनाचे यत्न आशिल्ले जाल्यार रशिया तांका इस्टर्न ऑर्थोडॉक्स इगर्जेच्या शेकातळा ओडपाचो यत्न करताली. मुखार थोडेशेच फिनलॅंडी लोक रोमन कॅथलीक जालें. मदल्या काळासावन फिनलॅंड :देश स्विडन राज्याचो एक फांटो जावन आसलो. पूण 1809त स्विडनींक हारोवन रशियेन फिनलॅंड आपल्या शेकातळा हाडून सगळी सत्ता रशियेचो पयलो अलेक्झांडर‘ग्रॅंड ड्यूक’ हांच्या हातांत आयलीं. 1917त जाल्ले रशियेंतले क्रांती उपरांत 6 डिसेंबर 1917 ह्या दिसा फिनलॅंडान आपलें स्वातंत्र्य जाहीर केलें. पूण मुखार व्हायट गार्ड आनी रॅड गार्ड हांचेमदीं यादवी झुज ( civil war) जावन व्हायट गार्डांनी रॅड गार्डाक हारोवन 1919 फिनलॅंड हें प्रजासत्ताक म्हणून जाहीर केलें.
पाद्र आग्नेलाक मागणें

पाद्र आग्नेलाक मागणें.
Prayer to Father Agnel
सरपदवेदार देवा, आमच्या सर्गींच्या बापा, आमचे सोडवणे खातीर, तुजी मांडावळ, धिंवाशी मनान आमी अळखतांव आनी त्याच खातीर तुज्या विंचून काडलल्यां सेवकां उदेशीं अचोरयां लेगून तूं करुन दाखयताय म्हण मांदतांव. तुज्या पुताच्या पांवलार आमी कशें परीं चलूंक जाय हें दाखोंवक, तुजो विस्वाशी सेवक पाद्र आग्नेल, एक नमुणो कसो आमकां दिलय म्हण तुका धिंवास्तांव आनी तुज्या पवित्र आत्म्याच्या उजवाडान, पाद्र आग्नेलाच्या भागिवंत जिविताची देख आमी घेवंक पावल्यार पुरो म्हण काळजांत थावन मागतांव. तशेंच आतां पाद्र आग्नेल, तुज्या पुताच्या, जेजूच्या अनद्भरीत जिवितांत, भागीदार जालो म्हण दाखोंवक हो उपकार ( तुजी गरज सांग ) एक खुणा कशी फावो कर म्हण विनयतांव.
भागेवंताचो मान मेळूंक मागणें
अगणीत काकलूतीच्या देवा, सरपट पडून तुज्यां पायां सरशीं, आमी मागतांव व्हडा विस्वासान, तुजी खुशी आनी आमच्या बरेपणाक उपकारता जाल्यार, पाद्र आग्नेलाक सांताचो मान फावो कर, आमच्या पवित्र सभेचे, इगर्जेचे, उघड पर्घटणे उदेशीं. मागतांव आमच्या संया जेजू क्रिस्ताचे नांवीं.
आमेन.
उपकार मेळून घेतात ते कळीत करचे :
Vice-Postulator,
Cause of Fr. Agnelo,
Pilar Retreat Center,
Pilar
Goa – 403 203
पळेयात.
Agnelo_de_Souza
रामसीता देवस्थान, दोंगर, - मंडूर

रामसीता देवस्थान, दोंगर, - मंडूर तिसवाडी तालुक्यांतल्या दोंगरी मंडूर वाठारांत आशिल्लें नामनेचें देवस्थान. श्रीमंत सद्गुरु श्रीकृष्ण महाराज बांदेकार हाणें इ. स.1793 वर्सा आपल्या घरांतूच श्रीरामसीतेच्या पाशाणाचे मुर्तीची स्थापन केली. फुडें सांगे तालुक्यांतल्या मारुती देवान दुश्टांत दिल्याप्रमाण 1807 वर्सा ताची स्थापना हे रामसीतेच्या गर्भकुडी भायर करपांत आयली. पुर्तुगेज राजवटींत ज्या काळांत पुर्तुगेजांनी गोंयच्या हिंदुंचो धर्माक छळ आनी देवळाची मोडतोड करपाक सुरवात केली. त्याच काळांत किरिस्तांव धर्माचें केंद्रस्थान आशिल्ल्या ओल्ड गोवा सावन फकत दोन किलोमीटर अंतराचेर आशिल्ल्या दोंगरेर रामसीतेचें देवस्थान स्थापन करप हो त्या काळाच्या संदर्भांतलो उल्लेखनीय असो उपक्रम आसलो.
Rosario Rodrigues Goycho Shakespere

Gõychea Sounskrutik mollar, Sorgest Rosario Rodrigues ek namneche Khell Tiatrache boroupi ani digdorspi.
कोंकणी व्याकरण,उतरावळ ,शब्दकोश,भासशास्त्र पुस्तकांची वळेरी

कोंकणी व्याकरण,उतरावळ शब्दकोश,भासशास्त्र पुस्तकांची वळेरी ह्या माथ्याळ्याखाला कोंकणी भाशेंतल्यां सगळी़ व्याकरणां,उतरांवळी,शब्दकोश,भासशास्त्रवेली पुस्तकांची म्हायती आमकां मेळटली।
होळी

होळी हो हिंदू धर्मांतलो एक नामनेचो लोकउत्सव. होळी ह्या उत्सवाक जायतीं नांवां आसात. उत्तरेंत हाका होरी, कोंकण - गोंयांत शिगमो आनी महाराष्ट्रांत होळी वा शिमग अशीं नांवां आसात. 
होळी मनोवपाफाटलें कारण.
होळी मनोवपाफाटले जी आख्यायिका आसा ती अशी, हिरण्यकशप हो राक्षसांचो राजा आशिल्लो तो आपणाक देव म्हूण लोकांक सांगतालो. कोणेय जर देवाचें नांव घेतलें जाल्यार तो तांका मारतालो. हिरण्यकशपची बायल कयादू ही विष्णूची भक्त आसता. हिरण्यकशप हो ताका ताच्या राज्यांत देवाचें नांव लेगीत नाका अशें म्हणटालो आनी हाकांच लागून देव विष्णू कयादूच्या पोटांतल्यान जल्म घेता आनी ताचें नांव आसता प्रल्हाद. हो प्रल्हाद भुरगेंपणापासूनूच विष्णूचो भक्त आसता ताच्या तोंडार फकत नारायण नारायण हाचोच उच्चार आसतालो तें आयकून हिरण्यकशपाक खूब राग येतालो प्रल्हाद कितेंय केल्यार आपणाल्या तोंडातल्यान विष्णूचे नांव सोडिनासलो आनी हाकाचलागून हिरण्यकशपान ताका मारपाचो जायतो प्रयत्न केल्लो.
पूण प्रत्येक फावटी विष्णू ताका वाचयतालो. हिरण्यकशपाक कितें करचें कांयच समजना जावन तो हिडिंबा जी हिरण्यकशपची भयण आशिल्लीं, जिका विष्णून वर दिल्लो आसता तू केन्नाच उज्यान भस्म जावचीना पूण जर तर तुवेन ह्या वराचो दुरुपयोपग केलो जाल्यार तू भस्म जातली ही हिडिंबा आपल्या भावाक हिरण्यकशपाक सांगता हांव प्रल्हादाक घेवन उज्यान बसता आनी तो लासून वतलो पूण आपल्याक कांयच जावचे ना. अशें जाता की तीच उज्यान भस्म जाता कारण तिणे तिच्या वराचो दुरुपयोग केल्लो आसता आनी ती उज्यान भस्म जाता वायट सगळे उज्यान जळून गेले अशें समजून सगळ्या लोकांक आनंद जाता आनी होळी हो सण मनोवपाक ह्या दिसाच्यान सुरवात जाता. सगळे लोक एकठांय जावन एके सुवातेर बारां वरांचेर होळी पेटयतात. एक आब्याचो खांदो कापून हाडटात हो खांदो हाडटना जायत्यो गाळी मारीत हाडटात तो आब्याचो खांदो मदी हाडून दवरतात आनी लाकडां ताच्या सरभोवतणी दवरतात आनी हांका फुलांनी सजयतात. होळ्येची पुजा ही वाटून दिल्ली आसता. होळी जावच्यां चार दीस पयली ह्या सुवातेंवयलें लोक बसका घेतात. लोकांची नांवां बरोवन चिटयो घालतात.
ते चिटयेन कोणाचे नांव आयलां ताणे होळयें दिसा पुजा आनी पुजेचो हेर खर्च करचो पडटा. लोकांकडल्यान देणगी व्हरतात लोक खोशयेन होळ्येखातीर तांका जाता तितले पैशे दितात. होळयेदिसा सकाळी ज्या कोणाक ही पूजा आयल्या ताणी होळयेकडेन शेण काडुन रांगोळी घालून होळयेक फुलांनी सजोवन तिची पूजा करची पडटा. सांजेचे हांगसर भुरग्यांखातीर वेशभुशां सर्त जाता. ताच्या उपरांत नाचाची सर्त धाकटया आनी व्हडल्या भूरग्यांखातीर जातात. ताच्या उपरांत बायलांखातीर कांय सर्ती दवरिल्ल्यो आसतात उपरांत इनामा भेटवण सुवाळो जाता.मागीर रातच्या बारा वरांचेर आरती करुन सगळीजाणां होळयेक पायां पडटात.लोकाक प्रसाद, तीर्थ वाडटात आनी उपरांत होळी पेटयतात. होळी पेटोवन जाल्या उपरांत लोक सगळें घरां वतात आनी दुसरया दिसा सकाळी रंगपंचमी मनयतात लोक एकामेकांगेर वचून एकामेकांक रंग लायतात आनी होळयेची परबी दितात. ताचें उपरांत मागीर भूरगे, जाणटे ढोल, ताशे घेवन घरांघरांनी भोवतात आनी होळयेचो आनंद लुटतात. तशेच रसत्यान जे लोक भोवतात तांकांय रंग लायतात आनी तांका परबी दितात. अशें तरेन होळी हो लोकउत्सव व्हडा उमेदीन मायतात.
पळेयात.
Holi
ज्यूल्यस अँक्सलराँड

यूल्यस अँक्सलराँड हो नामनेचो शास्त्रज्ञ.न्यूयाँर्क हांगाच्या सिटी काँलेज आनी विधापीठांतल्यान शिक्षण घेतकच 15 वर्सा जीवरसायनशास्त्र म्हूण ताणें काम केंलें. वैजकी शिक्षण घेवपाची आवड आसून लेगीत अर्थीक परिस्थितीक लागून ताची ही इत्सा पुराय जाली ना.न्यूयाँर्क युनिव्हर्सिटी मँडिकल स्कूलाच्या Department of Bacteriology ह्या विभागांत प्रयोगशाळा सहाय्यक म्हूण ताणें काम केलें.1945 च्या सुमाराक अमोनियाची बाटली फुटून जाल्ल्या अपघातांत तो एका दोळ्यान कुड्डो जालो.1946 त, न्यूयाँर्कच्या गोल्डवाँटर मेमोरियल हाँस्पिटलांत संशोधक म्हूण ताची नेमणूक जाली.हांगा डाँ.बनाँर्ड ब्रूडी हाच्या हाता सकयल काम करतना तो सशोंधन कार्यात फिशाळ जालो.1946 बेथेस्डा हांगाचे काळजाविकार संस्थेंत ताची नेमणूक जाली आनी 1955 त तो थंयचे ‘नँशनल इन्स्टिट्यट आँफ मेंटल हेल्थ’ हे संस्थेच्या वखदी-विज्ञानाचो मुखेल जालो.1955 त ताणें जाँर्ज वाँशिंग्टन विधापीठाची पीएच.डी.मेळयली. तंत्रिका कोशिकांतल्यान (Nerve Cell) आवेग वतकच तातूंतल्यान छेरिवीशश्रळपश हो पदार्थ निश्क्रिय कसो जाता,हाचे विशींचे यंत्रणेचे विशीं ताणें मोलादीक संशोधन केलें.हे यत्रंणेचेर हेर वखदी द्रव्यांचो किचें परिणाम जाता,हाचोय ताणें अभ्यास केलों; ताका लागून कांय मनोविकृती ब-यो जावपाचो संभव निर्माण जाला; -mphetamines,ephedrine, रवीशपशीसळल लश्रेलज्ञळपंस रसशपी आनी घुंवळीची वखदां हांच्या चयापचय(Metabolic) क्रिये विशीं ताणें खोलायेलन संशोधन केलें.1953 त,वखदांची चयापचय-क्रिया घडोवन हाडपाक वावुरपी Liver Microsome हातूंतल्यान शपूश चो सोद लायलो.तंत्रिका अग्रांतले द्रव प्रक्षेपक (Humoral transmitters in the nerve terminals) आनी तांचो संचय,मोचन आनी निश्क्रियता(storage release and inactivation) हाच्या यंत्रणे विशींच्या संशोधनाक लागून ताका 1970 चो वैजकी विशयाचो नोबल पुरस्कार उल्फ फाँन आँयलर आनी सर बर्नार्ड काट्झ हांच्या वांगडा वाटूंन मेळ्ळो.
राजश्री बांदोडकार कारापुरकार

राजश्री बांदोडकार कारापुरकार
जल्मː म्हापशें- गोंय, २ सप्टेंबर १९६८
शिक्षणː एम. एस्सी (भौतीक शास्त्र)
पी.ई.एस. उच्च माध्यमीक विध्यालयांत फाटलीं तेरा वर्सां भौतीकशास्त्र (Physics) शिकयता.
तशेच
साहित्यीक वावरː कोंकणींतल्यान भुरग्यांखातीर विज्ञाऩीक आनी अध्यात्मीक स्वरुपाचें लिखाण. 
ˈसुनापरान्तˈ, ˈबिंबˈ, ˈवावराड्यांचो इश्टˈ, ˈगुलाबˈ ह्या नेमाळ्यांचेर लिखाण.
श्रीपाद दामोदर सातवळेकर

जल्म.
श्रीपाद दामोदर सातवळेकर थोर वेदाभ्थासक, वेदप्रसारक आनी चित्रकार. तांचो जल्म सावंतवाडी संस्थानांतल्या कोलगांव हांगा जालो.
शिक्षण.
इंग्लिश सवी मेरेनचे शिक्षण आनी चित्रकलेच्यो पयल्यो दोन परीक्षा इतलेंच सावंतवाडी हांगा जाले. 1890 ह्या वर्सा ताणी सर जे. जे. स्कुल ऑफ आर्ट हांगासर चित्रकलेच्या आनी शिल्पकलेच्या उच शिक्षणा खातीर प्रवेश घेतलो.
पारितोषकां.
जे. जे. न आसताना तांकां खुब्ब पारितोषकां फावो जाली. षतिशठेचें मेयो पदकूय तांकां दोनदा (एकदा चित्रकले खातीरः दुसऱ्या खेपेक शिल्पकले खातीर) मेळ्ळे. ओंध संस्थानाचे अधीपती भवानराव पंतप्रतिनिधी हांचो स्नेह तांका ह्याच काळांत मेंळ्ळो.
चित्रकार.
एक चित्रकार म्हूण हैदराबादेंत तांचो निजामा कडेन संबंद आयलो थंयसर तें रावले. व्यक्ति चित्रकार म्हूण तांचें नांव जाले. राजे, सरदार आदींनी तांचे कडल्यान आपली व्यक्तिचित्रां काडून घतली.
स्वातंत्र्याची चळवळ.
ह्याच काळांत स्वातंत्र्याची चळवळ नेटान सुरू जाली. पंडितजी आर्य समाजाकडे आकृश्ट जाले. 1901 ते 1918 पर्यंत ताणी आर्य समाजाचे काम केलें. कोल्हापूरच्या एका नियतकालिकांतल्यान ताणी ‘वैदिक राष्ट्रगीत’ (1907) प्रसिघ्द केले. ‘वैदिक राष्ट्रगीत’ आनी ‘वैदिक प्रार्थनांची तेजस्विता (1908) या लेखा खातीर तांका बंदखण भोगची पडली.
ॲपलटन, सर एडवर्ट विक्टर

सर एडवर्ट विक्टर ॲपलटन (जल्मः 6 सप्टेंबर 1892, ब्रॅडफर्ड – यॉर्कशायर; मरणः २१ एप्रिल १९६५, एडिंबर्ग). नामनेचो इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ. ताचें शिकप केंब्रिज हांगाच्या सेंट जॉन्स कॉलेजांत जालें. पूण पयल्या म्हाझुजांत सैन्यांत भरती जावपा खातीर ताका शिकप अर्द्यार सोडचें पडलें. झूजकाळांत सिग्नल ऑफिसर म्हूण काम करता आसतना ताका रेडिओविशीं आवड तयार जाली आनी झुजाउपरांत केंब्रिजाक परत येतकच ताणें ह्या विशयाचो अभ्यास सुरू केलो. १९२० त कॅव्हेंडिश प्रयोगशाळेंत तो प्रायोगिक भौतिकीचो साहाय्यक निर्देशक आनी उपरांत १९२२ त ट्रिनिटी कॉलेजांत साहाय्यक प्राध्यापक आशिल्लो. १९२४-३६ मेरेन लंडन विद्यपीठांत आनी ते उपरांत केंब्रिज विद्यापीठांत तो भौतिकीच्या प्राध्यापकपदाचेर आशिल्लो.
वातावरणांतल्या केन्ली – हेवीसायड (Canley-Heavyside) थराचें अस्तित्व ताणें प्रायोगिक रितीन दाखोवन दिलें आनी ताची उंचाय मेजली. ह्या थराच्याय वयर आनी जमनीपसून २३० किमी. उंचायेचेर धर्तरेभोंवतणी रेडीओ लघुतरंग परावर्तित करपी आनीक एक थर ताणें सोदून काडलो. ह्या थराक आतां 'ॲपलटन थर' अशें नांव पडलां. अशेच कितलेशेच थर मेळून 'आयनांबर' (lonosphere) तयार जालां, अशें ताणें प्रयोगावरवीं दाखोवन दिलें. ताच्या ह्या सोदाक लागून दीर्घकालीन रेडिओ संपर्क करप शक्य जालें आनी रडाराची (Radar) फुडली उदरगत करप सोंपें जालें. विद्युत् चुंबकीय तरंगांचें प्रसारण (electro-magnetic waves propagation) आनी आयनांबराचीं (ionosphere) लक्षणां हातूंत ताणें केल्ल्या संशोधनाक लागून ताका आंतरराष्ट्रीय नामना मेळ्ळी. भौतिकशास्त्रांत ताणें केल्ल्या वयल्या वातावरणांतल्या, खास करून 'ॲपलटन' थराच्या सोदाखातीर ताका 1947 चो भौतिकशास्त्रा खातीर आशिल्लो नोबेल पुरस्कार फाव जालो.
ताका रॉयल सोसायटीचें १९२३ त सदस्यत्व आनी १९४१ त 'नाइट' हो किताब मेळ्ळो. अमेरिकन इन्स्टिट्यूट ऑफ रेडिओ एंजिनियर्सचे 'मॉरिस लीपमान इनाम' (१९३९) आनी ‘इन्स्टिट्यूट ऑफ इलेक्ट्रिकल एंजिनियर्सचें फॅराडे मेडल ’ (१९४६) हे भोवमानूय ताका फाव जाले. १९४९ त तो एंडिंबरो विद्यापीठाचो उपकुलगुरू जालो. दुसऱ्या म्हाझुजाच्या सुर्वेक ब्रिटनच्या शास्त्रीय आनी उद्येगीक संशोधन खात्याचो कायम चिटणीस म्हूण ताणें काम केलें. दूरचित्रवाणी समितीचो सभासद आनी नॅशनल कमिटी ऑफ रेडिओ टेलिग्राफचो तो चिटणीस आशिल्लो.
अलेक्झांडर, व्हिसेंत

अलेक्झांडर, व्हिसेंतः (जल्मः एप्रिल 1898, सेवील-स्पेन; मरणः 14 डिसेंबर 1984, माद्रीद)..
नामनेचे स्पॅनिश कवी. शिकप माद्रीद हांगा. हो कवी Generation of 1927 ह्या सोळाव्या आनी सतराव्या शतमानांतल्या स्पेन साहित्याची प्रेरणा घेतिल्ल्या तरनाट्या बरोवप्यांच्या पंगडांतलो आसा. दुयेंत आशिल्ल्या कारणान स्पेनच्या यादवी झुजावेळार तो झगडूंक शकलोना आनी पळूनूय गेलोना. ताका लागून फ्रँको आड झुजपी प्रजासत्ताकवाद्यांच्या शेकाखाल आशिल्ल्या वाठारांत तो रावलो. स्पेनचें यादवी झूज सुरू जावंचे आदीं स्पेनचो सगळ्यांत व्हडलो साहित्यीक पुरस्कार मेळोवन लेगीत ताका ताचें साहित्य उजवाडपाक पांच वर्सां बंददी आशिल्ली.ताचें साहित्य अतिवास्तववादी (Surreal) अशें म्हणटात. ताच्या चडशा साहित्यकृतींचो फ्रेंच, जर्मन आनी इंग्लीश भाशेंत अणकार जाला.
ताणें बरयल्ली कांय मुखेल पुस्तकां अशीः- Espados como Labios (1939,Swords as Lips), Destruction of Love (1933), Passion of Earth (1935), Sombra del paraiso (1944, Shadow of Paradise), Historia sel Corazon (1954, Story of the Heart) आनी Dialogue del conocimiento (1974, Dialogues of Insight).
1974 त नोबेल पुरस्कारा खातीर ताच्या नांवाची शिफारस जाल्ली पूण स्पॅनिश राजकारणाक लागून ताचे नांव वगळ्ळें. इतलें आसुनूय 1977 त, मनशाची विश्वांतली आनी दिसपट्ट्या समाजांतली परिस्थिती आनी त्याच वांगडा झुजांमदल्या स्पॅनीश कवितेचे परंपरेचें पुनरुज्जीवन करपी सर्जनशील काव्यलेखना खातीर ताका साहित्या खातीर आशिल्लो नोबेल पुरस्कार फाव जालो. नोबेल पुरस्कार मेळटकच कांय दिसांनी स्पेनचो राजा, जुआंव कार्लूस हाणें ताका भेट दिली आनी Grand Cross of the Order of Carbs ||| दिवन ताचो भोवमान केलो.
काळो फातर (तियात्र)

काळो फातार हें तियात्र सिझार डिमेलो हांणी बरयला.
पुस्तकाची म्हायती.
हें पुस्तक उजवाडावपी सिझार ड्रामेटीक ट्रुप पणजें–गोंय.छापपी आल्त टायपसेटर, मिरामार पणजें-गोंय.ह्या पुस्तकाची 
पयली आवरुत्ती सप्टेंबर 2011 आयल्ली आनी ह्या पुस्तकाचे मोल 70/-
पात्रां.
• निवेदक
• कार्लोस
• बॉस्को
• मोनू
• इमिल
• सरिता
• झिको
• डॉ.कुलासो
कथानक.
कार्लोस खूब खोशी आसलो कारण ताका धा वर्सानी चलो जाल्लो.पूण ताका उपरांत कळता ताची घरकान्न भायर पडल्या.ताचो भुरगो कोणतरी चोरुन वरता.तो त्या रागान दोन न्रिदोष भुरग्यांचो आपलोंच भुरगो म्हण जीव घेता.कार्लोसक त्या भुरग्यांचो खून करतना मोनू पळयता आनी ताचें घर आनी भाट आपल्या नांवार करुन मानू ताका मारुन उधयता.20 वर्सा उपरांत देखाव दाखयला सरिता पयलेंच खेपे आदवोगादपणाची कॅस हातांत घेता पूण ताका खबर नासता झिको मोनूचो चलो म्हण.कार्लोसाचो आत्मो काळ्या फातरान आसलो.ताका आपल्या पुताक पळोवपाची उमळशीक लागिल्ली.झिको आपल्या बापायक वाचोवपाक एक तर्क काडटा सरिता आपल्या खोशयेन जर कॅस हरले जाल्यारच तो तेच्या वांगडा लग्न जातलो.मोनू आपलो जीव घेता आनी मरचा आदी एक चीट बरयता,ताणें कशें कार्लोस भाटकाराचे घर आपल्या नांवार केले तें सांगपाक.
संवाद.
सादी आनी सोपी भास वापरल्या.थोड्या उतरांचो अर्थ कळना.
निवेदक “ आयज काल समाजांत अशेंच वयता थंय जीव दिता कोणूच आपलें काळीजदारपोन धाकूंक तयार ना.”
संघर्ष.
ह्या तियात्रान कार्लोस आनी ताच्या पुता वांगडा संघर्ष दाखला.कार्लोसाचो आत्मो ल्हान आसतना चोरुन वेल्ल्या पुताक पळोवंक सोदतालो.
झिको आनी सरिता मदीं संघर्ष दाखला.सरिता झिकोच्या भुरग्याची आवय जावपाचे आसता मागीर तो ताका धमकायता जर तें कॅस जीकत जाल्यार ताका तो सोदून वतलो.
कार्लोस आनी मोनू मदीं संघर्ष दाखला.मोनू अंधश्रध्देच्या नांवार कार्लोसा कडल्यान निश्पाप भरग्याचो खून करता.
वातावरण निर्मिती.
गार्डनाचो देखाव बोस्को आनी इमिल तांच्या भुरग्याक पायण्यात घालून हाडटा.
घर आनी काळ्या फातराचो देखाव आदवोगाद सरिता मोनूच्या घराची तपासनी करता थंयच ताका काळो फातर दिसता.
कोर्टाचो देखाव आदवोगाद सरिता आपली पयली कॅस झगडपाक कोर्टात वता.
संदर्भ.
काळो फातर ह्या तियात्राच्या पुस्तकांच्यान घेतला.
Udent Timor

Udent Timor Asia cho ek dhakto des zaun asa. Ho des Indonesiak lagim asa. Udent Timor ani Philippines Asia cheo donuch Kristanv des zaun asat.
Bombaim

Bombaim, zaka Mumboi-i mhunntat, zaun asa Bharotant Maharaxhttr rajyachi rajdhani. Hem Indiecho soglleant chod lok aslelem xar ani sonvsarant nouvem vhodllem xar. Hem xar adim sat zuveancho zomo aslo ani Portuguêsannim Ongrezank dottan dil'lem. Bombaim zaun asa Bharotachi "financial" ani "entertainment" rajdhani, ani desachem songllevon girest xar.
Mumboi ghoddoupi sat zumveancher poilim moratthi bhas uloupi koli lokancho somaz axil'lo. Xenkddeamni vorsam mumboiche sat zumve portugez samrajeak divchepoilim solog dexi rajyokrteanchea niyontronnakhala axil'le ani uprant 1661 to inglonddachea dusro charls hachekodden logn zal'lea kethrin braganzhachea huzantlean istt inddia kompnik dile hem . 1782 saun hornobi vhelardd proklpaurovim mumboicho novo akar toyar zalo ani tatunt orbi doreasaun sat zumveamodolo vatthar portun melloupacho vaur kelo. Mukhel roste ani relvemarg bandpavangoddach 1845 to purai zal'lea punrvoson proklpak lagun mumboichem rupantor orbi doreavoilem ek mukhel dorea bondor zalem. Ekunnisavea xenkddeant mumboi xarant orthik ani xikxonnik udrogot zal'li. Visavea xenkddeache survek to bharti-i svatontry cholloullicho ek ghottmutt adar zalo. 1947 to bhartak svatontry mell'llea uprant hea xaracho mumboi rajeant aspavo zalo. 1960 vorsa somyukt moharaxttr cholloulli uprant mumboi hi rajdhani korun moharaxttrachem novem rajy toyar zalem.
अर्हेनिअस, स्फान्ता ऑगस्ट

अर्हेनिअस, स्फान्ता ऑगस्टः (जल्मः 19 फेब्रुवारी 1859, व्हीक, स्वीडन; मरणः 2 ऑक्टोबर 1927, स्टॉकहोम).
एक नामनेचो शास्त्रज्ञ. भौतिकीय रसायनशास्त्र ह्या विशयाची बुन्याद ताणें घाली. ताच्या आयनीय सिध्दांताक (ionic theory) लागून रसायनीक संयुगांची रचणूक आनी तांची विद्रावांतली वर्तणूक समजप एकदम सोंपें जालें.
ताचें शिकप अपसाला विद्यापीठांत जालें. 1881 त ताणें स्टॉकहोम हांगा वटून प्रोफेसर इ. एडलंड हाच्या हातासकयल ‘Solutions electrolytes’ ह्या विशयाचो अभ्यास केलो. 1883 त,ताणें एक म्हत्वाचो सोद लायलो. जीं संयुगां (compounds) विद्रावांत (electrolytes) वीज वहन करतात तांची रचणूक हेर संयुगांपरस वेगळी आसता. ह्या electrolytes विद्रावांत (ions ‘आयन्स’) नांवाचे ल्हान विद्युत् भारीत कण (charged particles) आसतात असो ताणें सोद लायलो. धन (+) आनी ऋण (-), आयन्सां मदल्या आकर्शण शक्तीक लागून ते संयुगांच्या घन रुपांत उरतात. विद्रावांत आसतना हे आयन्स विच्छेदित (dissociate) जावन मुक्तपणान भोंवतात. Electrolysis वेळार धन आयन्स ऋण विद्युत् प्रस्था कडेन वतात आनी ऋण ions धन विद्युत् प्रस्थाकडेन वतात. अशे तरेन Electrolysis च्या ह्या प्रकारांत आयन्सांच्या हालचालीक लागून विद्युत प्रवाह सुरू जाता. 1884 त ताणें आपलो प्रबंध सादर केलो पूण ताचोच गुरू नामनेचो रसायनशास्त्रज्ञ पर क्लीव हाणें ताचो प्रबंध विचारांत घेतलोना. पूण अर्हेनिअस मात्तूय निर्शेलोना. ताणें आपल्या प्रबंधाच्यो प्रती क्लॉसियस, लोथर मेयर, ओस्वाल्ड आनी वँट हॉफ हांकां धाडल्यो. तांणी अर्हेनिअसच्या संशोधन कार्याची तुस्त तोखणाय केली.
1897 त जे.जे. थॉमसन ह्या शास्त्रज्ञान इलेक्ट्रॉनाचो सोद लायलो आनी त्याच सुमाराक हेनरी बेकेरल हाणें लायिल्ल्या Radioactivity च्या सोदाक लागून अर्हेनिअसच्या विद्युतभारीत अणुविशींच्या (charged atom) कल्पनेचें आनीकूय स्पश्टीकरण मेळ्ळें. Ionic Theory च्या सोदाक लागून 1887 सावन अर्हेनिअसाचे नांव सगळ्याक पातळ्ळें. 1902 त ताका रॉयल सोसायटीचें डेव्ही पदक मेळ्ळें. ‘Electrolytic theory of dissociation’ ह्या ताच्या असामान्य सोदाक लागून रसायनशास्त्रांतली फुडली उदरगत सोपी जाली. देखून 1903 त, रसायनशास्त्र विशया खातीर आशिल्लो नोबेल पुरस्कार ताका फाव जालो. 1905 त, Nobel Institute for Physical Chemistry हे संस्थेच्या संचालक पदाचेर ताची नेमणूक जाली.
मानसरोवर

मानसरोवर हें एक तीर्थस्थान, हिमालयाच्या कैलास पर्वतश्रेणींतलें एक सोबीत तळें आनी हिंदुंच्या ५१ शक्तिपिठांतलें एक पवित्र यात्रास्थान. हें तिबेटच्या नैर्ऋत्य वाठारांत नेपाळचे वायवेक आसा.
ह्या सरोवराची उदेंत- अस्तंत लांबाय २४ किमी. दक्षिण-उत्तर रुंदाय १८ किमी. आनी क्षेत्रफळ ५१८ चौ. किमी आसा. हें समुद्रथरासावन ४,५५७ मी. उंचायेचेर आसून जगांतलें सगळ्यांत चड उंचायवयलें, नितळ आनी गोड उदकाचें तळें म्हूण ताची नामना आसा.
ब्रह्मदेवाच्या मनापसून मानसरोवराची उत्पती जाली आनी हेखातीर ह्या तळ्याक मानसरोवर हें नांव पडलें, असो वाल्मिकी रामायण आनी पुराणांत उल्लेख आसा. विष्णुन मानसरोवरांत मत्स्यावतार धारण केल्ल्याचो उल्लेख वामनपुराणांत मेळटा. पाली आनी संस्कृत साहित्यांत ह्या सरावराचे उल्लेख अन्नोटा, अनवटप्पा तळें अशें आसात. चिनी भाशेंत ताचो मानासालॉवू असो उल्लेख मेळटा जाल्यार तिबेटी भाशेंत ताका मापाम्त्यो अशें नांव आसा.
मानसरोवराचे अस्तंतेक १० किमी. चेर आशिल्लें राक्षसताल हें तळें मानसरोवरापरस आकारान व्हड आसा. तें वाटकुळेंय ना आनी चवकोनीय ना. ताचे कितलेशेच फांटे पयस पयस पातळ्ळ्यात आनी वांकडीं-तिकडीं वळणां घेवन पर्वतांनी रिगल्यात. मानसरोवराचें उदक गंगा चू न्हंयेंतल्यान राक्षसताल तळ्याक मेळटा. तो प्रवाहमार्ग आयजूय दिसता पूण तो भाग आयज चड ऊंच जाल्लो आसा. गंगा चून्हंयेचे देगेर हून उदकाचे झरे आसात. मानसरोवराचें उदक निळसर दिसता. सरोवराचो चडसो वाठार झेलाचो दिसता. पूण ताच्या तळाकडे हून उदकाचे झरे आसात. ताका लागून तातुंतलें उदक सौम्य शीतळ आसात. मानसरोवरांत विंगड विंगड रंगांचें हंस आसात.
प्रत्यक्षांत मानसरोवरांतल्यान खंयचेच न्हंयेचो उगम जाल्लो दिसना, पूण हाचें उदक भूगर्भांतल्यान व्हांवत वचून उपरांत भुपृश्ठाचेर येता. तेंच खंयचेय न्हंयेचें उगमस्थान थरता. शरयू, सतलज आनी ब्रह्मपुत्रा ह्यो न्हंयो अशोच तयार जाल्यात अशें मानतात.
मानसरोवराची यात्रा करप खूब कठीण. ह्या तळ्याकडे वचपाक हिमालयांतल्यान खूब पांयवाटो आसात. अलमोड्यासावन वचपी मार्गच चड सोयीचो समजतात. हो मार्ग सामर 335 किमी. आसा. अलमोड्यासावन गर्बिआंग, लिपुलेख खिंड, उपरांत तक्लाकोट हो तिबेटांतलो पयलो गांव. हांगासावन मानसरोवराची दक्षिण देग सुमार 32 मैल आसा. प्रवासांत घोड्यांचो वा खेचरांचो उपेग करचो पडटा. ह्या वाठारांत कांट्यांचीं झुडपां सोडून हेर कसलीच वनस्पत जायना.
ह्या तळ्यांत न्हाल्यार आनी ताचें उदक पियेल्यार स्वर्गप्राप्ती जाता असो भाविकांमदीं भावार्थ आसा. इंग्लीश राजवटींच्या काळांत कैलासमानसाक वचपाक पासपोर्टाची गरज नाशिल्ली. पूण तिबेटाचेर चीनाचें आधिपत्य येत सावन आनी चडकरून भारत-चीन संघर्शाक लागून भारतीयांक हे यात्रेक वचपाखातीर दोन राश्ट्रांमदले शासकीय सोपस्कार करचे लागतात.
शकुनि

शकुनि नांवाचे कितलेशेच राजा आनी राजकुमार भारताच्या पुर्विल्ल्या काळांत जावन गेल्यात.१)इक्ष्वांकु वंशांतल्या विकुक्षिच्या आशिल्लें.२)मार्कंडेय पुराणा वयल्यान दु:सह नांवाच्या राजाक शकुनि नांवाचो एक पूत आशिल्लो. ३)विदेह राज्याचो संस्थापक निमिचोय शकुनि नांवाचो वंशज आसलो.४)हो शकुनि चंद्रवंशी राजा दशरथाचो पूत आनी यदुपूत कोष्टुचो वंशज आशिल्लो.५)पांचवो शकुनि महाभारत काळांतलो कौरवांचो मामा. तो गांधार देशाचो राजा आनी गांधारीचो भाव आशिल्लो. दुर्योधनाक राज्य मेळचें म्हूण ताणें पांडवांचो छळ केलो. महाभारतांत झूज घजोवन येवपाक शकुनि निती कारण जालो पांडवांनी कृष्णाचेर विस्वास दवरिल्लो तसो कौरवांनी शकुनिचेर दवरिल्लो. ताची बुद्द तीक्ष्ण आसली. निमाणे कडेन तो सहदेवाच्या हातान पुता सयत मेलो.
-कों.वि.सं.मं.
ब्रम्हानंद शंखवाळकार

जल्म: 6मार्च 1954 ताळगांव तिसवाडी
पुराय नांव ब्रम्हानंद सगूण कामत शंखवाळकार, गोंयच्या फुटबॉल मळावयलो कांपो खेळगडो. एक बरो गोलकिपर म्हूण ताका आंतरराश्ट्रीय किर्त मेळ्ळ्या.ताचें मुळांवें शिकप ताळगांव जालें.
उपरांत फुडलें मेट्रीक मेरेंनचें शिक्षण ताणें प्रोग्रेस हायस्कूल,पणजी हांगा घेतलें, तर धेंपे कॉले ऑफ आर्टस अॅन्ड सायन्स,मिरामार हांगा ताणे पुवेचें शिक्षण पुराय केलें.बापायचे फुटबॉल खेळाचे दायज ताचेकडल्यान मेळिल्ल्यान ताका भुरगेंपमासावन फुटबॉल खेळाची गोडी आशिल्ली.1970त पनवेल स्पोर्टस क्लबाच्या वतीन पयले खेप खेळा सर्तींत वांटो घेतलो. फुडें 1974त साळगांव स्पोर्टस क्लबाखातीरूय तो खेळ्ळो. ह्या वर्सा संतोष ट्रॉफुिखातीर तो गोंय पंगडाक खेळ्ळो.1975त भारताचें प्रतिनिधीत्व करप एशियन युथसोसर टुर्नामेंटांत ताणें ह्याच पंगडावतीन बँकोकची भोंवडी केली. फुडाराक ताणें जांभियाकूय नांव मेळयलें. यन्तांची शिकस्त करून संवरांतली उचेंली सुवात ताणें आपल्या कळाशेन हातासली.जांभियाक ताची कुशाळताय पळोवन
केनककोंजान ताचो 'लिपार्ड ऑफ इंडिया' म्ङणून भोवमान केलो. 1976- 77त अफगाणिस्तानांतल्या काबूल हागांय ताणें उत्कृष्ट खेळ केलो. त्याच वर्सा मर्डेका चषकाखातीर कुवालांलपूर हांगा तो खेळ्ळो. 1977त दक्षिण कोरिया आनी हेर कडेन ताणें आपलें खेळाकर्तृत्व दाखयलें. 1973 ते 1977 मेरेन तो राश्ट्रीय पातळेचेर गोंयचे वतिन खेळिल्ल्यान गोंय सरकारान जिवबादादा करकार पुरस्कार दिवन ताचो भोवमान केलो. तांकीचो खेळ करून ताणें फुटबॉलखेळाच्या इतिहासांत आपलें नांव अज्रवंर केलां. फुटबॉलावांगडाच क्रिकेट, टेबलटेनिस, बॅडमिंटन, व्हॉलिबॉल हे खेळ आनी पेंवप ताका भोव आवडटा.
यारी

यारी जड वजनाचें सामान एका जाग्यावयल्यान उखलून दुसऱ्या जाग्याचेर दवरपी यंत्राक यारी म्हण्टात. यारीच्या आदारान वस्तू पयलीं उखलून मागीर जमनीक जाय तशी समांतर हालोवन योग्य जाग्याचेर दवरतात.
दोन टन वजन उखलपी आनी हातान चलोवपाक येवपी ल्हान यारीपसून ते २०० टन वजन उखलपी आनी यंत्रीक नियंत्रण आसपी अशो जायत्यो यारी वापरांत आसात. ह्या सगळ्या यारींचे रचणुकेंत बरेंचशें सारकेपण दिसता.
यारीची सादारण रचना अशी आसता- वजन उखलपी दोर जायत्या बारीक तिख्याच्या सरयांपसून केल्लो आसता. ह्या दोराच्या तोंकाक वजन हुमकळावपाचो आंकडो आसता. वजन उखलपाच्या वस्तु प्रमाण आंकडयाच्या जाग्यार चिमटो, झोळी, चुंबक वा बालदी वापरतात. दोर एका दंडगोलाचेर गुठलायल्लो आसून ताच्या आसाचेर गती उणी करपाखातीर ल्हान-व्हड दंतचक्रां आसतात. हाका लागून दंडगोल जाय तितलो सवकास घुंवडावपाक मेळटा आनी दोर दंडगोलावयल्यान सुट्टा वा गुठलायता आनी वजनी वस्त वयर सकयल वता. दंडगोल घुवडावपाखातीर लागपी शक्त मनीस, विद्युत् चलित्र (मोटर) वा डिझेल इंजीन हांचेपसून मेळोवं येता. वजनाक लागून दंडगोल आपोआप घुंवचो न्हय म्हणून रॅचेट (एकेच दिकेन घुंवपी दांतरी चक्र) गतिरोधक बसयल्ले आसतात.
यारींचो उपेग वेगवेगळ्या कामांखातीर जाता. ह्या कामांखातीर वापरांत येवपी यारी अशो-
स्तंभ यारीः- हे यारीचो उपेग रेल्वे धक्यांवयलो म्हाल वाघिणींत चडोवपाखातीर जाता. अशे यारीच्या वजनाची क्षमताय २ ते २० टन आनी उण्यांत उणी त्रिज्या ४ ते ६मी.आसता.
वण्टवयली जीब यारीः-ह्या प्रकाराची यारी यंत्रशाळा, म्हालाचे गुदांव अशा जाग्यांनी वापरतात.
सेतू यारी- व्हड यंत्रशाळेंतल्या आनी तिका जोडून आशिल्ल्या सामान दवरपाचे मेकळे सुवातेंतल्या जड भागांची हालचाल करपाखातीर चडकरून हे पद्दतीची यारी वापरतात.
गँट्री यारीः- मेकळे सुवातेंतलें सामान हालोवपाखातीर ही यारी वापरतात. तशेंच गँट्रीभायर उबीं आशिल्ल्या वाहनांचेरूय सामान दवरपाखातीर तिचो उपेग जाता.
बंदरांतल्यो यारीः तारवावयलो म्हाल चडोवपाक आनी देवोंवपाक अशा यारींचो उपेग करतात.
बांदकामाची मनोरा यारीः धा-वीस मजली इमारतींचें बांदकाम करतना काँक्रीट आनी हेर म्हाल सतत चडोवंच्या कामाखातीर मनोरा यारीचो बरो उपेग जाता.
घोळटी यारीः व्हड बांदकामां सुरू आसतना जड रूळ, यंत्रसामुग्रेचे भाग आदी पक्क्या वा कच्च्या रस्त्यांवयल्यान सतत हालोवंचे पडटात. अशा कामांखातीर मनोरा यारीचो उपेग करतात.
यारींतलो दोर आनी वजन हुमकळावपाच्या आंकडयाची सतत झीज जायत आसता. अशे तरेन यारीच्या म्हत्वाच्या भागांचेर येवपी ताण वेगवेगळ्या प्रकारच्या संवेदक प्रयुक्तींनी मेजून ताचेवयले मर्यादेमेरेन पावचे पयलीं नियंत्रकाक सुचवणूक दिवपाची वेवस्था आतां यारींत करतात. तशेंच फावो त्या वेऴार यारींची अधिकाऱ्याकडल्यान तपासणी करून घेवप कायदयान सक्तीचें.
बेजारी शेजारी वपार

बेजारी शेजारी वपार.
Bejari Xezari Vopar - The Importunate Neighbor ( Parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
बेजारी शेजारी वपार.
पवित्र पुसतक ː लुकास ११:५-८
५ आनी ताणें तांकां सांगलें: तुंचê मदें कण-एकल्याक êक इश्ट आसा म्हण संजात; आनी हो मदियानीर ताचê-शीं वचून ताका अशें म्हणटा: इश्टा, म्हाका तीन उनडे उश्णे दी;
६ म्हजो êक इश्ट वाटेचो पावून सरला आनी ताका वाडुंक म्हजê लागीं कांयच ना.
७ आनी त्या मनशान भितोर थावन अशी जाप दिली: म्हाका त्रास दीवं नाका; आतां दाराक खीळ घाली आनी म्हजीं भुर्गीं आनी हांव न्हिदुंक गेल्यांव; म्हज्यान उठून तुका दीवंक जायना.
८ आनी तो दारार मारितूच रावत जाल्यार, हांव तुंकां सांग्तां, तो मनीस इश्टागतीक लागून उठून दिना जाल्यार-ऊय, ताचê करांदाय्ेक लागून ताका गरज तें काडून दितलो.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ.
The Importunate Neighbour, Commentary &amp; Meditation
Allan Octavian Hume

(zolm': 6 zun 1829, mantteros; moronn: 31 zulea 1912, londdon).
Bhartantolo brittix proxasok ani bharti-i raxttri-i sobhecho somsthapok. Tacho bapuy zosof hyum' ek ugr rajkaronni axil'lo. ॲlon 1949 to bongal prantache xaski-i sevent bhitor sorlo. 1857 tolea utthava vellar hyum' ittava jilheacho mejisttrett mhunn karbhar polloitalo. Uprant vaivy prantant to sorkari mohsul khateacho odhikari zalo. 1870 – 79 meren to kendr sorkarant karbhari mhunn vavurotalo. Punn nemalleantlean to bharti-i lokanchea garanneank vacha foddtta ani bharti-i lokankodden axil'li tachi kollkoll polloun, brittix sorkaran tachi portun prantacho karbhari mhunn nemnnuk keli.
Lhanponnasaunoch hyumak lokokleannachi tollmoll axil'li. Dekhun bharti-i xaski-i sevent tannem xikxonn, polis khateantoli sudaronna, soreacho vepar, bharti-i bhaxentolim nemallim, balguneagar sudaronna kendram oxa sabar vixeamni kholayen lokx ghalun tatunt sudaronna ghoddoun haddpakhatir to vavurolo. To proxasok mhunn kam' korta astona tannem suchoil'leo sudaronna kaim promannant sorkaran many korun ghetil'leo.
Xaski-i seventlean 1882 to to nivrit't zaleauporant aplo kolponepromann bhartiyanchea koleannakhatir svotontroponnan vavuropak laglo. 1885 to bharti-i raxttri-i sobha (kangres) ostitvant aili. Uprant bavis vorsam tanne kangresocho sochivo mhunn vaur kelo. Survechea kallant kangresocho sochivo mhunn vaur kelo. Survechea kallant kangresin udaromotovadi pod'dot apnnail'li. Punn ugr kolpona vaddot geli ten'na hyumacho kangresiuyolo tabo gelo. 1994 to to bharot soddun londdnak gelo. Thoim ‘ddolvich librol somsthecho’ odhyokx mhunn tannem morsar vaur kelo.
ॲlon hyum' ho boro proxasok, somazoseuk axil'lo. Toxench xeunneamsombondi mhaiti ekttham-i korpachi-i taka audd axil'li. ‘do gem' borddos‌ ef inddia’, ‘borma ondd silon’ hea xeunneamvixim mhaiti divpi pustokacho to soh-lekhok asa. Tarekovar sounneanchim ekttham-i kel'lim pakham. Kati ani tanteam uprant tannem brittix myujhiymak dilim. Bharti-i raxttri-i kangresocho somsthapok mhunn taka bharti-i itihasant mhotvachi suvat asa.
Polleiat.
Allan_Octavian_Hume
जिवित सांबाळुन (तियात्र)

जिवित सांबाळुन हो तियात्र सुकुरो रिबेलो हांणी बरयला।
लेखकाची म्हायत्ती.
सुकुरो रिबेलो हांचो जल्म चिचोण्या गांवांत जालो. ते कथा, कविता, संगीत- नाटक, तियात्र बरयतात.“नोवी कोमरी” हे नाटकुल्याचे पुस्तक 2007 ह्या वर्सांक उजवाडाक आयला.कोंकणी भाशे खातीर ते वावुरतात.
कथानक.
जिवित सांबाळुन ह्या तियात्रांत निफा जे आसा ते नकळत आवयपणाच्या भेशार आसता.ताचो आवय बापुय ताका त्या भुरग्याक कुसव्यांत मारपाक सांगता पुण ताचे मन ताका अशें करपाची गवाय दिना आनी ते त्या भुरग्याक जल्माक हाडुन अनाथ आश्रमांत दिवपाचे थारायता.जेन्ना निफाक कळटा ते स्वता एक अनाथ आश्रमांतले भुरगे आसा तेन्ना ताचो पयलो मोगी ताका सोडून वता ते आपलो जीव सोपोवपाचो प्रयत्न करता. पुण ताच्या आवय-बापायच्या सांगण्यान ते आपलो निर्णय बदलता. जेन्ना निफा त्या भुरग्याक जल्म दिवन आश्रमांत वरता तेन्ना तांचो दुसरो मोगी रिकी मुखार येता. तो ताच्या लागी काजार जावपाक तयार जाता आनी त्या भुरग्याक पोशपाक आनी आपले नांव दिवपाक तयार जाता.
म्हणीचो वापर.
ह्या तियात्रांत कांय म्हणीचो वापर केलो आसा .देखीक-- KAM ’ZALEM ANI VOIZ MELO ANI VOIZACHEA HATANT DANDDO DILO.
भाशा शैली.
ह्या तियात्रांत थोड्या कठीन शब्दांचो वापर केलो आसा. तियात्राची भाश सादी सोपी आसा लोकांक एकदा वाचल्यार समजूपी अशी.
सघंर्श.
ह्या तियात्रांत आमकां डॅडी आनी माय म्हणचे पूत आनी आवय हांच्या मदी सघंर्श दिश्टी पडटा तो तिच्या सुनेक लागुन जाता. सीमा आनी टिना मदी सघंर्श जो टिनाच्या नसायपणाखातीर जाता.निफा आनी मिकी मदी जालो सघंर्श जेन्ना मिकिक कळटा निफा ताच्या आवय-बापायचे चेडु नासुन एक अनाथभुरगे जावन आसा.
तियात्राची विशेशताय.
ह्या तियात्राचो विशय खुब गंमबीर आसा.ह्या तियात्रान समाजान जें घट्टा ताचे पडबींब दाखवपाचो लेखकान प्रयत्न केला.
संदर्भ.
जिवित सांबाळुन
म्हज्या आदाराक पाव मागणें (गायन)

म्हज्या आदाराक पाव मागणें ( गायन ).
म्हज्या आदाराक पाव
जिवितांतलें वादोळ मारता,
तेदनां म्हज्या आदाराक पाव !
दोरयार हडें हालता-दलता,
तशें संवसार म्हाक' हालयता,
तेदनां म्हज्या आदाराक पाव !
जेदनां कश्ट-दोगद म्हजेर येतात,
तेदनां म्हज्या आदाराक पाव !
लेंकाँड म्हजेर लडाय मांडता
आनी म्हजी शक्ती देंवता,
तेदनां म्हज्या आदाराक पाव !
म्हज्या माथ्यार गुन्यांव पडतात,
तेदनां म्हज्या आदाराक पाव !
म्हजे प्रयत्न निर्फळ जातात,
म्हजे इश्ट-मित्र म्हाका सोडतात,
तेदनां म्हज्या आदाराक पाव !
म्हजेर म्हातार'-पिराय येता,
तेदनां म्हज्या आदाराक पाव !
म्हजें जिवीत एक भार जाता
तळूंक शक्ती कोंय जाता
तेदनां म्हज्या आदाराक पाव !
पळेयात.
http://www.songs-from-goa.at/info14-music-with-staffnotation.html
ಗೀತಿಕಾ ಜಾಕರ್

ಗೀತಿಕಾ ಜಾಕರ್ ಬಾರತಚೆ ಕುಸ್ತಿ ಕೆಲ್ಗಡಿ.೨೦೦೫ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಜಲ್ಯಾ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಂತ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುಸ್ತಿಕೆಲ್ಗಾಡಿ ತಶೆಂಸಚ್ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ೨೦೦೬ ಆನಿ ೨೦೧೪ವ್ಯಾ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಪದಕ್ ಅಪ್ನಾಯಿಲಾ.೨೦೦೬ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಬಾರತಾ ಸರ್ಕಾರ ಥಾವ್ನ್ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಬ್ಲ್ಯ ತಶೆಂಚ್ ಹರಿಯಾನ ಸರ್ಕಾರ ಥಾವ್ನ್ ಭೀಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಿ ಲಬ್ಲ್ಯ,ಕೆಳಾ ಕ್ಷೇತ್ರಂತ್ ತೀಣೆ ಕೆಲ್ಯಾ ಅಸಮಾನ್ಯ್ ಸಧನಾಕ್,೨೦೦೮ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಹರಿಯಾನ ಸರ್ಕಾರಾನ್ ತಿಕಾ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ಪೋಲಿಸ್ ಹುದ್ಯಾಕ್ ನೆಮಕ್ ಕೆಲೆ.
ವಯಕ್ತಿಕ್ ಜೀವನ್ ಆನಿ ಕುಟಾಮ್.
೧೯೮೫ ಅಗಸ್ತ್ ಚಾ ೧೮ ತರಿಕೆರ್ ಆಗ್ರಾ ಮುಳ್ಯಾ ಗವಾಂತ್ ತಿಚೆ ಜಲ್ಮ್ಜಾ ಜಲೆ,ಕುಸ್ತಿಚೆ ಪ್ರೆರನ್ ತಿಕಾ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಆಜಾತಾವ್ನ್ ಮೆಳ್ಳೆ,೧೩ವ್ಯ್ ಪ್ರಾಯೆರ್ ತಿನೆ ಕುಸ್ತಿ ಕೆಳೊಂಕ್ ಪ್ರಾರಂಭ್ ಕೆಲೆ, ತಿಸೊ ಬಪೊಯ್ ಸತ್ಯವೀರ್ ಸಿನ್ಘ್ಹ್ ಜಾಕರ್ ಹರ್ಯನಾಚಾ ಕೆಳಾ ಖೆಂದ್ರಾತ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜಾವ್ನ್ ಅಸ್ಲೊ,೧೫ವ್ಯಾ ಪ್ರಾಯೆರ್ ಬಾರತ್ ಕೇಸರಿ ಮುಳ್ಳಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಿಕಾ ಲಬ್ಲಿ.ಹರ್ಯಾನಚ ಮಾನೆಸ್ತ್ ಕಾಮಲ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಣಾ ಹಚೆ ಲಗಿಂ ತಿಚೆ ಲಗ್ನ್ ಜಾಲೆ.
ಆರಂಭಿಕ್ ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ್.
ಗೀತಿಕಾ ಅಲಪ್ಲ್ಯ ಬಾಲ್ ಪ್ರಾಯೆರ್ ಕೆಳಾಂತ್ ಸಕ್ರಿಯ್ ರಿತಿನ್ ಬಗ್ಗೆತಲಿ.
मधुकर गणेश तळावलीकार

मधुकर गणेश तळावलीकार (जल्म - 11एप्रिल 1931, कुंक्ळ्ळी-सालसेत) सुटकेझुरी. तो आझाद गोमंतक दल संघटणेचो वांगडी आसलो. पत्रकां लावप, वांटप, बेळ्गाव दल संघटणेच्या वावुऱ्यांक पुर्तुगेज सरकाराविशीं खबरो पावोवप असलीं कामां तो करतालो. 13 एप्रिल 1955 ह्या दिसा कुंकळ्ळि पोलीस ठाण्याचेर धाड घालपांत ताचो वांटो आसा. 23 एप्रिल 1955 ह्या दिसा पोलिसांनी ताका धरलो आनी तीन वर्सां खर बंदखणीची ख्यास्त दिली. बंदखणींत ताका खूब त्रासांक तोंड दिवचें पडलें. ते भायर ताका एकांतवासांत दवरिल्लो. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
यखा

यखा.
एक आदिवासी जमात. कर्नाटक राज्यांतल्या कूर्ग भागांत आनी केरळ राज्यांतल्या उत्तर मलबारांत हांची वसती आसा. व्यन्नाड हें हांचें मूळस्थान आसुंये अशें म्हणटात.पंजिरी, पनिय, बदव आनी काजी यखा अशीं हांचेमदीं चार कुळां आसात. बदव आनी काजी यखा ह्या कुळांतलो लोक कावळ्याचें मांस खातात म्हणून तांकां समाजांत उण्या दरज्याचे मानतात.पंजिरी आनी यखा हे कर्नाटकांतल्यान आयिल्ले आसून, तांचेमदीं इप्पुमलै आनी हरट्टी अशे दोन पंगड आसात. इप्पुमलै लोकांची वसती श्रीमंगल आनी पोन्नमपेट वाठारांत आसा. हरट्टी यखांचो राबितो परट्टी मलै हांगा आसा
कोरवा, कुट्टथम्म आनी गुलिकन ह्या देवांक ते भजतात. मलबार जिल्ह्यांतल्या रानांनी हाचीं देवळां आसात. देवाची पुजा करचे पयलीं ते सुर्याची प्रार्थना करतात.तांदूळ, नाल्ल हें तांचें पुजेचें साहित्य. कुट्टथम्माक सोऱ्याचो आनी कोंब्याचो निवेद्य लागता. कूर्ग लोकांच्यो सगळ्योपरबो ते मनयतात. तशेंच लग्ना वेळार ते गंगेची पुजा करतात. कावेरी,लक्ष्मणतीर्थ आनी धर्तरेचीय ते पुजा करतात. जादुटोणो आनी मंत्र-तंत्र हांचेर तांचो खूब विश्र्वास आसा.
हे जमातींत जाण्टेले लग्न थरयतात. आते वा मामेभयणीकडेन लग्न जातात. व्हंकल पसंत जातकच न्हवऱ्याचो बापूय आनी टोळयेचो मुखेली व्हंकलेगेर साडी आनी रांदपाचीं आयदनां घेवन वतात.न्हवऱ्याच्या बापायन आपलें येवपाचें कारण सांगले उपरांत व्हंकलेक थंय हाडटात आनी तिका साडी दिवन ताळी बांदतात. देवपुजाय थंयच जाता. मागीर दोनय वटेनचे लोक एकठांय बसून लग्नाचो म्हूर्त थरयतात.
हे लोक जाय तितल्यो बायलो करपाक शकतात. विधवा विवाहाक मान्यताय आसा. विधवे वांगडा लग्न जावपी दादलो आपल्या इश्टांवांगडा तिगेर वता आनी तिका चार आणे दिवन तिच्या गळ्यांत ताळी बांदता.दादल्याचे इत्सेप्रमाण घटस्फोट मेळटा. दादल्यान व्यभिचार केल्यार ताका ते बायलेकडेन लग्न जावंचें पडटा.
हे खातीर एक ते धा रुपयांमेरेन दंडूय करतात.गुरवार बायलेक सातव्या म्हयन्याचेर गोड-धोड जेवण दितात आनी उपरांत कुळारा धाडटात. तिच्या बाळंटेराखातीर वेगळी कूड आसता. बाळंटेरा उपरांत भुरग्याक आनी बाळंटीक न्हाण घालतात. सुवेर बारा दीस पाळटात आनी त्याच दिसा बारसो करतात.मेल्ल्या मनशाक चड करून हे लोक पुरतात. ताचे पयलीं मड्याक न्हाण घालून नवे कपडे गुठलयतात. फोंडांत थोडें शीत आनी दूद दवरतात.दूद ना जाल्यार नाल्ल्याचें उदक उपकारता. आठव्या वा धाव्या दिसा काकबळी दितात.मेल्ल्याक खोपींत शेण सारोवन थंय जाण्टेल्यांच्या नांवान जेवण, मांस,सोरो ह्यो वस्तू दवरतात. बायलांक बशिल्ले स्थितींत पुरतात.शेती हो हांचो मुखेल धंदो आसून चड करून हे लोक भात पिकयतात. कालमानाप्रमाण हे जमातींत ल्हव ल्हव करून आधुनिक बदल घडत आसात.
करंडे, रामचंद्र वामन (फोंडुशासत्री)

(जल्म: १८६४, माशेल;मरण:१९४३, माशेल).
एक सुदारणावादी आनी शैलीकार साहित्यिक वेदविध्या आनी वैजकी शास्राची वळख ताका घरचे परंपरेंतल्यान जाली. फुडें ह्या विशंयांततो खांपो तज्ञ जालो. ज्योतिशशास्त्राचो आनी धर्म
कर्माल्या विधींचो जो तंत्रीक भाग आसता, ताचों ताणें खोलायेन अभ्यास केलो. धर्मशास्त्रावेल्या ग्रंथांचे वाचन केलें. अशे तरेन संस्कृत, साहित्य, धर्मशासत्र, कर्मकांड, आयुर्वेद आनी
ज्योतिशशासत्र ह्या विशयांचो खोलायेन अभ्यास करून ताणें शास्त्री ही पदवी मेळयली. तो चडसो नेमाळ्यांतल्यान लिखाण करलो. सुमार १८९४ वर्सा ‘हितचिंतक’ ह्या पणजेसावन
उजवाडाक येवपी सातोळ्यांतल्यान ‘व्दिरेफ’ ह्या टोपण नांवान ताणें समाजीक विसयाचेर बरोवंक सुरवात केली. ताच्या रामच्रंद ह्या नांवांत दोन रकार आशिल्ले. म्हूण ताणें ‘व्दिरेफ’ हें नां
घेलें आनी व्दिरेफ हाचो अर्थ भोंवर जाता. देखून णें आपल्या आपल्या बरपावळीक ‘गुमजारव’ हें नांव दिलें. ह्या नांवान णें फुडें चाळीस वर्सा बरप केलें.
गोंयांतल्या म्हत्वाच्या अशा नेमाळ्यांनी ताणें बरपावळ केल्ली आसली तरी साहित्याच्या मळावेलो ताचो खरो वावर ‘सत्संग’ ह्या नेमाळ्यांतल्यान जालो. १९०१ वर्सा कुंभारजुवें वाठारांत
श्रीनिवाद लखू भांडारे हांणें छापकालो हाडलो. ह्या छापखान्यांतल्यान एक नेमाळें काडचें, असो विचार करंडेसास्त्रीच्या मनांत आयलो. भांडारेनूय ताका तेंको दिलो. अशे तरेन करंडेशासत्रीच्या
संपादकपणाखाल ‘सत्संग’ नेमाळें येवंक नेमाळ्यांतल्यान ‘तोच मी’ ह्या टोपण नांवान कविता बरोवंक सुरवात केली. पूण कवितेपरस ताचें गध्य बरप चड बरें थारलें. ताचेंवरवीं गध्य बरपाक
बरी शैली मेळ्ळी. देखुनूच ताका पयलो मराठी शैलीकार साहित्यिक अशें म्हण्टा. ताणें आपले बरपावळींतल्यान सगळे विशय हाताळ्ळ्यात, तरी शिक्षण प्रसाराचेर ताचो चड भर आशिल्लो.
जाय ते फावट ताणें ह्या विशयाचेर तळमळीन बरप केलां. पारतंत्र्याविशीं ताची खंत ताच्या बरपांतल्यान जाणवताली. ताच्या बरपाचे शैलींतले उपरोध, उपहास आनी नर्मविनोद हीं आंगां
उक्ती जातालीं. ताचें शिक्षण जरी आदल्या काळांतलें आसलें, तरी तो सुदारक आशिल्लो.बायलांक शिक्षण दिवपाविशीं तो उर्बा दितालो. हिंदुधर्मांतल्यो जातीपाती, भुरगेपणांत लग्न,
पोटजातींयलीं लग्नां, परदेशगमन ह्या विशयांचेर ताची मतां सुदारणावादी आशिल्लीं. ताचें ‘कैवल्यपूर मठाचा इतिहास’ हें एकूच पुस्तक उजवाडाक आयलां.
ನಮಾನ್ ಮಾರ್ಯೆ ಮಾಗ್ಣೆಂ

Hail Mary - Ave Maria.
&lt;poem&gt;
ನಮಾನ್ ಮಾರ್ಯೆ,
ಕುರ್ಪೆನ್ ಭರ್ಲೆಲೆ ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ತುಜೆ ಥಾಂಯ್ ಆಸಾ,
ಅಸ್ತರಯಾಂ ಮದೆಂ ತುಂ ಸೊದೈವ್,
ಆನಿ ಸೊದೈವ್ ತುಜೊ ‌ಪುತ್ ಜೆಜು.
ಭಾಗೆವಂತ್ ಮಾರ್ಯೆ,
ದೆವಾಚೆ ಮಾಯೆ ಆಮಾಂ ಪಾಪ್ಯಾಂ ‌ಖಾತಿರ್
ವಿಂತಿ ಕರ್ ಆತಾಂ ಆನಿ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಮರ್ಣಾಚ್ಯಾ ‌ವೆಳಾರ್.
 ಆಮೆನ್ 
&lt;/poem&gt;
English Bhaxen.
The Hail Mary, also commonly called the Ave Maria (Latin) or Angelic Salutation, is a traditional Catholic prayer asking for the intercession of the Virgin Mary, the mother of Jesus. In Roman Catholicism, the prayer forms the basis of the Rosary and the Angelus prayers. In the Eastern Orthodox and Eastern Catholic Churches, a similar prayer is used in formal liturgies, both in Greek and in translations. It is also used by many other groups within the Catholic tradition of Christianity including Anglicans, Independent Catholics, and Old Catholics. Some Protestant denominations, such as Lutherans, also make use of a form of the prayer.
Based on the greeting of the angel Gabriel to the Virgin Mary in the Gospel of Luke, the prayer takes different forms in various traditions. It has often been set to music, although the most famous musical expression of the words "Ave Maria" by Schubert does not actually contain the Hail Mary prayer.
Roman Catholic use.
The Hail Mary is the essential element of the Rosary, a prayer method in use especially among Latin Rite (Western) Catholics. The Eastern Catholic Churches say a similar version of the Hail Mary. The Rosary consists traditionally of three sets of five Mysteries, each mystery consisting of one "decade" or ten Ave Marias. The 150 Ave Marias of the Rosary thus echo the 150 psalms. These meditate upon events of Jesus' life during his childhood (Joyful Mysteries), Passion (Sorrowful Mysteries), and from his Resurrection onwards (Glorious Mysteries). Another set, the Luminous Mysteries, is of comparatively recent origin, having been proposed by Pope John Paul II in 2002. Each of these Mysteries is prayed as a decade (a unit of ten), consisting of one Our Father ("Pater Noster" or "The Lord's Prayer"), ten Hail Marys, and one 'Glory Be' ("Gloria Patri") (Doxology).
The Hail Mary is also the central part of the Angelus, a devotion generally recited thrice daily by many Catholics, as well as some Anglicans and Lutherans.
In English:
ಪಳೆಯಾತ್.
Hail_Mary
कोथंबीर

कोथंबीर ओले कोथंबिरेचीं पानां, फुलां, बियां आनी बाजारांत मेळपी सुके कोथंबिरेचो आयुर्वेदांत वेगवेगळ्या दुयेंसांखातीर वापर करतात. कुडींत पित्तदोश इबाडून आगांक तशेंच पोटांत जळजळ पडप. आंगाच्या खंयच्याच भागाक सूज येवप तशेंच कफदोश इबाडून आंगाक खाज सुटल्यार वा सूज आयल्यार ओले कोथंबिरेचो रोस वा सुके कोथंबिरेचो काढो करून पियेवचो.
बिब्याच्या झाडाचो वा फळांचो दीक लागून आंग सुजता आनी खाज सुट्टा त्या वेळार ओले कोथंबिरेचो लेप आंगाक लावचो. तशेंच ताचो रोस पोटांत घेवचो. गऴ्याभोंवतणी गुटां आयल्यार तशेंच सर्पीण सारको कातिचो विकार जाल्यार त्या भागाक आले कोथंबिरेचो लेप लायल्यार फायदो जाता. तोंड आयल्यार कोथंबिरेच्या रोसाचो वा काढेयाचो घळघळ घेवचो. नाकांतल्यान खवळे  येवन {आगरू}  रगत येत जाल्यार ह्या रोसाचे दोन-दोन  थेंबे नाकात सोडचे. दोळ्यांची जळजळ, दोळे तांबडे जावप,दोळे दुखप वा सूज येवप अशा वेळार कोथंबिरेचो रोस गाळून दोळ्यांत घालचो. तकली उसळ्ळ्यार सुके कोथंबिरेचो लेप लावचो.
वेळार भूक लागप ना. तोंडाची रूच वचप. खाल्लें अपचन जावप. पातळ परसाकडेन जावप. पोटांत दुखप. दंत जावप. परत परत तान लागप. खोकलीं येवप अशीं लक्षणां दिसून आयल्यार कोथंबिरेच्या काढ्यांत थोडी साकर घालून तो काढो अर्दे कप पोटांत  घेवचो. जोर येवन आंगाक जळजळ पडप. तकली फोडप.
एकसारकी तान लागप अशावेळार कोथंबिरेचो काढो वा सुकी कोथंबीर, आंवळो, अडुळसो हांचो चूर्ण तशेंच काळ्या द्रक्षांचे मिश्रण रातभर उदकांत दवरून सकाळीं फुडें तें उदक पियेवचें.
मुतखड्याक लागून मुतूंक कमी जावन मुततना जळजळ पडल्यार सुके कोथंबिरेचो चूर्ण, म्होंव आनी बोकडेच्या दुदावांगडा घेतल्यार थाकाय मेळटा.
ओवाळणी/ओवाळकी

ओवाळकी.
गोयांत खरोच अप्रुप सण म्हणटात तो दिवाळी. हरशीं केन्ना करना त्यो गजाली गोंयकार दिवाळेक करता.त्या दिसा तो फातोडेर उठता फोगोट्यो मारता आंगाक तेल आनी उठणे लावन न्हाता धुल्ली मुस्तायकी आंगार चडयता पायांच्या आखाण्यान कारीट फोडटा. उपरांत घरचीं बायलां तांका ओवाळटाता आनी तांका ओवाळणेक पयशे घालतात. उपरांत तो घरांतल्या जाणटेल्यांक पांय पडटा.
त्या दिसा हिन्दु समाजांतल्यो सगळ्यो सवाशीण बायलो घरातल्यांक न्हावन धुवन पाटाक रांगोळी घालून बसयतात, तांका तिकली लावन फुल दिवन पांच वातीच्या पंचारतीन ओवाळटात. ही परंपरा म्हण आमच्या मदी चलत आयल्या दिवाळेचो वेगवेगळो फळार ओवाळून जाले की खावपाक मेळटा.
जोडवीं पेटोवप.
दिवाळेच्या दिसानी हिंन्दूच्या घरामुखार तुळस आसता तिचें लग्न आसता. कार्तीक म्हयन्यांत तुळशीचें लग्न जाता आनी मागीरूच मनशांच्या लग्नाचे म्हूर्त सुरू जाता ह्या दिसा घरांतली सवाशीण तुळशी फुड्यान जोडवे पेटयता. ह्या दिसा व्रतस्त रावचें पडटा. ह्या दिसा तुळशीक बरो रंग मारून फुलांनी न्हेसयतात तशीच बायल मनीस श्रींगार, अलंकार करून तुळशीचें लग्न जालें की जोडवें पेटयता. ते जोडवें ती तुळशीफुड्यांत दवरतात. जर कसलीय अडचण येवन जोडवें पेटोवपाक मेळें ना जाल्यार तें घरांतल्या दुस-या बायलमनशेन पेटयल्यार हरकत ना. ही परंपरा आदीसावन चलत आयल्या म्हण आमचीं बायलां जोडवें पेटयता. एका पडग्यान वाती म्हणजेच जोडवें फुगत घालतात आनी तुळशीच्या फुड्यान बसून जळयतात.पयलीच्या काळार पडगे नासले तेन्ना केळीच्या सोपान जोडवें फुगत घालून जळयताले. जळोवन जातकच घरान आनी शेजा-यांक कपलाक लावन चिरमुल्यो दितात.
Devchar Porot Ieta Vopar

Parable of the strong man
Voparincho hetu.
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
‘Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin.’
Devchar Porot Ieta Vopar.
Povitr Pustok ː Lukas 11:15-26 (Mark 3:24-27; Matev 12:29)
24 Mhello atmo monxa velo bhair sortôch, sukea soddear visôv sôdit bhonvta, ani taka visôv mellona zaun mhonntta: Hanv bhair sorlolom tea mhojea ghora bhitôr hanv porot rigtolom.
25 Ani thõi ie zalear, tem zhaddlolem ani nettoillem taka mellta.
26 Tednam to vochun apnna-vôn odik noxtte anink sat atme apnna borabôr gheun ieta; ani bhitôr rigun, thõi te aplem tthikann kortat; ani tea monxachi magirli doxa tachê adlê goti poros paxtt zata.
“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)