anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
अहमदनगर

अहमदनगर महाराष्ट्र राज्यांतल्या अहमदनगर जिल्ल्याचें मुखेल ठाणें.
लोकसंख्या १,८१,२१० (१९८१). क्षेत्रफळ: ३१.७६ चौ. किमी. सीना न्हंयचे उत्तर देगेर, दौंड-मनमाड रेल्वेमार्गार दौंड सावन ८२ किमी. आनी पुणे-औरंगाबाद राज्यमार्गार पुणे सावन ११६ किमी. अंतराचेर हें शार वसलां. हांगाची हवा सुकी आनी वर्सुकी पावस ४६ सेंमी आसता.बहामनी साम्राज्याचेर राज्य करपी अहमदशाह बहिरी हाणें थंयच्यान वेगळो सरून १४८९ त आपले निजामशाहिची हांगा थापणूक केली आनी ह्या शाराक अहमदनगर हें नांव दवरलें. निजामशाहीच्या देडशें वर्सांच्या काळांत शाराची खूब उदरगत जाली. १६३६ त ह्या शाराचेर शहाजहानाची सत्ता आयली. औरंगजेब बादशहा दक्षिणेचे मोहिमेचेर आसतना ताका हांगाच्या सद्याच्या भिंगार ह्या वाठारांत मर्ण आयलें. फुडें १७५९ त हें शार मराठ्यांच्या शेकातळा आयलें. १७९७ वर्सा हांगा दौलतराव सिंधिया हाचो शेक चलतालो. १८१७ त ब्रिटिशांनी मराठ्यां कडल्यान तें आपल्या ताब्यांत घेतलें. ब्रिटिशांनी ह्या शाराचें लश्करी म्हत्व लक्षांत घेवन हांगां कँटोनमेंट विभागाची थापणूक केली. १९४२ वर्सा भारताच्या सुटके खातीर जाल्ल्या आंदोलनांत भारतांतल्या व्हड व्हड फुडाऱ्यांक ह्या शारांतल्या भुईकोट किल्ल्यांत बंदखणींत दवरिल्ले. ह्याच किल्ल्यांत पंडित जवाहरलाल नेहरू हाणें ‘डिस्कवरी ऑफ इंडिया’ हें पुस्तक बरयल्लें.
अहमदनगर जिल्ल्यांत जावपी वस्तुंमदीं साकार, कापूस, कपडे, विडयो, आयदनां, धान्य आदींच्या निर्याती खातीर आनी जिल्ल्यांत आयात जावपी वस्तूंचे आयातीखातीर हें शार उतारपेठ समजतात. देखूनच महाराष्ट्र राज्यांतल्या सगळ्या मुखेल शारांक हें शार रस्त्यांनी जोडलां. कापूस पिंजर, तेल, अभियांत्रिकी, हातमागावेली आनी यंत्रमागावेली पातळां, आयूर्वेदीक वखदां,तांबे, पितूशचीं आयदनां आदींचे कारखाने हांगा आसात. १८५४ वर्सा हांगा नगरपालिकेची थापणूक जाली. ह्या शारांक पिंपडगांव आनी कापूरवाडी हांगासल्ल्या तळ्यांतल्यान उदकापुरवण जाता. हांगा विद्यालयां, महाविद्यालयां आनी आयुर्वेदीक महाविद्यालयां आसात.
हांगाच्या भुईकोट किल्ल्या खातीर शाराक आगळेंच म्हत्व आसा. हो तांतया आकाराचो किल्लो १४९४ ते १५६० ह्या काळांत बांदिल्लो असो उल्लेख मेळटा. ह्या किल्ल्याक २.४ किमी. चें फातराचें दुरीग आसून ताचे सकल व्हड चर आसा. ह्या शारांत आशिल्ल्यो मशीदी, अहमदशहाची कबर, फराहबाग, हत्सबिहीस्त बाग, औरंगजेब बादशहाचो दर्गो, नगरपालिकेचें संग्रहालय आनी पुराभिलेख विभागाचें संग्रहालय आदीं वास्तू पळोवपा सारक्यो आसा. अहमदनगर शाराचे उदेंतेक णव किमी. अंतराचेर सलाबतजंगाची कबर आसा, जिका चांदबिबीचो महाल म्हणटात. हाचे भायर हांगा निजामशाहींतले दर्गे, बागो आनी हेर इमारती आसात.
Taiwan

Taiwan Asiantlo ek des zaun asa. Tachi rajdhani Taipei xar zaun asa.
तरंगां

तरंगां कोंकणांतल्या ग्रामदेवतांचें प्रतीक हें तयार करपा खातीर चार ते पांच लांबायेचो लांकडाचो वाटकुळो खांबो घेवन ताका पुडवें वा कापड गुठलायतात आनी ताच्या माथ्यार धातूपसून तयार केल्लें देवीचें मुखें, हात वा कळस बसयतात. ह्या खांब्याकूच तरंग म्हणटात. कोंकणांतल्या जायत्या ग्रामदेवतांचीं अशीं तरंगां दसऱ्या दिसा नाचयत, वाजयत गाजयत कळंबाच्या झाडाखाला व्हरतात आनी थंय कळंबासकट ताची पुजा करता उपरांत थवय आनी मडवळ हातांत सुरो घेवन भल्ले ओणवो रावन प्रदक्षिणा घालतात. तरंग घेवपी मनीस भथवय हांच्यांतले एके जात आंगांत त्या त्या देवाचो अवसर येवप म्हण्टात. ते उपाय सांगतात. प्रसादाच्या दितात. भूतनाथ आनी पादेवतांच्या तरंगांमदीं मंगलाश्टकाम म्हण्टा त्शिवलग्न अशें नांव आसा. गोंयात भोवतेक देवळांनी दसऱ्याक तरंगांची मिरवणूक काडटात तरंगां प्रसिध्द आसात.
तरणतारण शीखांचें आशिल्लें तळें. तरणतारण तरुन व्हरपी एक तराफो वाठारांत आसा. इ. स. 1590त भौवमानार्थ पांचवो गुरु अर्जुनदेव हाणें हें तळें बांदलें. हाची लांबाय 999 फूफूट. ह्या तळ्याचे देगेर अर्जुनदेवाचें एक देवूळ आसा. रणजितसिंग हाणें हें ततांब्यान नटयलां आनी ताचेर नक्षीकाम केलां. इ. स 1596 अर्जुनदेवान ह्या शार वसयलां. ह्या तळ्याच्या उदकान रोग बरे जातात अशी शीखांची श्रध्दाआसा. ह्या तिर्थांत न्हावपाखातीर वैशाख म्हन्यांत हांगा जात्रा भरता. तळ्यामदीं एक गुरुव्दारा आसा.
फुरशें

फुरशें (विभाग - पृष्ठवंशी; वर्ग - सरपटी; गण - स्क्यूमॅटो; उपगण - सोरोप; कूळ - वायरपेड; उपकूळ - वायपरीन्ये; जाता - एकीस; प्रजात - कॅरिनॅटस) शास्त्रीय नांव एकीस कॅरिनॅटस आसून हें सोरपा जाताचें विखयाळें जिवाणे भारत, इराक, साउदी अरेबिया, आफ्रिका ह्या सुवातींनी मेळटा. भारतांतल्या चडशा सगळ्या वाठारांनी तें पळोवपाक मेळटा.
फुरशें हें एक धाकटुलें जिवाणे आसून, ताची लांबाय सुमार 60 सेंमी. इतली आसता. ताचो रंग पुडी, नळकुटो वा रेंवेसारको आसता. कुशीचे वयले वटेन दोन वांकड्यो तिकड्यो ओळी आसतात. केन्ना केन्ना फाटीचेर ल्हान ल्हान थिपके आशिल्ले चवकोनी पाट आसतात. ताची तकली त्रिकोनी सून तिचेर खुरसाभशेन वा बाणाभशेन खूण आसतात. पोट धवें, कुशींनी हळदुवसार आनी ताचेर बारीक बारीक काळे तिबे आसतात. ताचे विखयाळे दांत खावपाच्या दांतांपरस मातसें लांब आसतात. तकलेक बारीक बारीक खवळां आसतात. फाटीवयलीं खवळां मातशीं रुंद आसून तांचेर बारीक बारीक कांटे आसतात. फुरशाची पोटाची कात मोव आसता.
महाराष्ट्राच्या रत्नागिरी जिलह्यांत तें व्हड प्रमाणांत सांपडटा. तें घोंलीनी वा फातरांपोंदा तें घोंलीनी वा फातरांपोंदा रावता. पूण रेंवाट प्रदेश ताका चड मानवता. खूब खेपो तापिल्ले रेंवेचेर विसव घेतना तें दिश्टी पडटा. तें एक शिटूक जिवाणें आसून प्रसंगाप्रमाण नेटान धावपाक शकता. फुराशें दुश्ट आसून कोणेंय ताका मातशें लेगीत दुखयता जाल्यार तें घुंवून रोखडेंच चाबता. ताका जेन्ना राग येता तेन्ना तें आपलें कुडीचो इंग्लीश आठ (8) आंकड्यासारको आकार करुन आपल्यो कुशी घांशीत रावता. कुशीच्या खंवळांचेर कांटे आशिल्ल्यान तांचो खरखर असो आवाज जाता. अशी हालचाल करता आसतना तें लागी आशिल्लें कसलेंय वस्तूक रोखडेंच घांस मारता घांस मारलें उपरांत केन्ना केन्ना तें आपल दांतूय सोडून दिता. ताचें वीख नागाच्या वीखापरस पांचपटींनी आनी पाण घोणसाच्या विखापरस सोळापचींनी खर आसता पूण फुरशें हें जिवाणें ल्हान आशिल्ल्यान तें चाबता तेन्ना उणें विख कुडींत भितर वता. हाका लागून फुरशाचें वीख खर आसून लेगीत तें मनशाक चाबलेउपरांत मरपाची शक्यता उणी (10 – 20%) आसता. तें चाबता थंयच्यान थोडें रगत येता आनी तितल्याच कुडक्याक सूज येता. रोखडोच कांय उपाय केलोना जाल्यार, मनशाचे लाळेतल्यान, नाकांतल्यान वा मुतांतल्यान रगत भायर येता. अशे स्थितींत मनशाक 10 ते 20 दिसांनी लेगीत मरण येता.
फुरशें ल्हान बेबे, शिल्ली, पाल्ली, विंचू, ल्हान सोरोप आनी किडें खाता. सादारणपणान जुलय म्हयन्यांत फुरशे वियेता. एके फावटीं मादी 3 – 15 पिलांक जल्म दिता.
१लो गोवा युवा महोत्सव (२७, २८ जानेवारी १९९६)

१लो गोवा युवा महोत्सव( २७, २८ जानेवारी १९९६) कोंकणी भाशा मंडळाचो पयलो वयलो ‘गोवा युवा महोत्सव’ १९९६ वर्सा लॉयला मैदान, मडगांव जालो. केंद्रीय सार आनी रसायन मंत्री श्री एदुआर्द फ़ालैर हांचे हस्तुकी पारंपारीक दिवली पेटोवन उक्तावण जालें. दामोदर वाणिज्य महाविद्यालयाच्या लागसार लॉयला मैदानाचेर हो सुवाळो आयोजीत जालो हो महोत्सव दोन दीस आयोजित केल्लो. ह्या महोत्सवानिमतान मेकळें मळब, चौरंग,फ़टाफ़ट, उमाळे. आयलें तशे गायलें, धिक थै, खेळ, ट्रियो, राटावळी,रांगोळी, प्रश्नमाची, बोंदेरां आनी प्रदर्शन आदीं कार्यावळी आसल्यो. ह्यो सर्ती गोंयच्या भुंयेकडेन लागून आसात.
कोंकणी भाशा मंडळान घडोवन हाडिल्ल्या गोवा युवा महोत्सवांत चड इनामां जोडून पयली सुवात मेळोवपी पयल्या इनामाचो दुरदर्शन संच ‘काणकोणची तरंगां’ ह्या पंगडाक भेटयतना फ़ोमेंतोचे संचालक श्री. प्रशांत तिंबलो,कुशीक राजू नायक, केंद्रीय संसदीय वेव्हार राज्यमंत्री श्री. एस.एस. आहलुवलिया,डो. विल्फ़्रेड डिसौजा आदी हाजीर आशिल्ले.कार्याध्यक्ष म्हूण पुर्णानंद च्यारी हांणी जापसालकी सांबाळ्ळी.
एस्टन विला फुटबॉल क्लब

 &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;214403&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2024-12-25T11:41:05Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;BouwMaster&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;origin&gt;215468&lt;/origin&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
मैनचेस्टर युनायटेड फुटबॉल क्लब, एक फामाद इंग्लीश फुटबॉल क्लब आसा, जो इंग्लंडातल्या बर्मिंघम शारान आशिल्ले आसा। विला पार्क हें हांचे थळावें मैदान, ते सद्याक प्रिमीयर लीग खेळटात।
वाच्छा, दिनशा एदलजी

(जल्म :इ.स. २ ऑगस्ट १८४४ मुंबय ; मरण :इ.स. १२ फेब्रुवारी १९३६ मुंबय).
काँग्रेसीचो एक संस्थापक वांगडी आनी मवाळ पक्षाचो मुखेली. अर्थशास्त्र आनी वेपार - उद्देग ह्या विशयांचें ताका बरेंच गिन्यान आशिल्लें. दादाबाई नौरोजी आनी इस्ट इंडिया असोसिएशनच्या मुंबय फांट्याचो कार्यवाह म्हूण ताका वेंचून काडिल्लो. फिरोडशहा मेहता हाचो ताका उजवो हात समजताले. बॅाम्बे प्रेसिडन्सी असोसिएशनच्या तीन कार्यवाहांतलो तो एक आशिल्लो.
इ.स. १८९५ ते इ.स. १९०७ ह्या काळांत तो काँग्रेसीचो जोड सरचिटणीस जालो. इ.स. १९०१ वर्सा कलकत्ता हांगा भरिल्ल्या काँग्रेसीच्या स्वागत समितीचें अध्यक्षपद ताका मेळ्ळें. अर्थशास्त्र हो ताचो आवडीचो विशय आशिल्लो. लश्करावयलो खर्च, भारतीय जनतेची गरिबी, हुंडणावळ आनी रेल्वे ह्या विशयांचेर ताणें खास अभ्यास केल्लो.
उद्देगीक मळावयले उत्पादनवाडीखातीर सुरवेक कामगारांचें जिवितमान सुदारूंक जाय अशें ताचें मत आशिल्लें. लश्करी खर्च उणो करप, जमीन महसुलाचो दर उणो करप, ब्रिटीश मालाक दिवपांत येवपी सवलत रद्द करप अशो मागण्यो तो करतालो. अर्थशास्त्रज्ञ ह्या नात्यान ताणें वेल्बी कमीशनामुखार साक्षाय दिल्ली. रेल्वे हो ताचो खाशेलो विशय. हेर भारतीय फुडाऱ्यांवरीच तो रेल्वेमार्गाची वाड करपाबदला खारजां आनी पाटबंधारे वाडोवपाचेर चड भर दितालो.
शेतकामत्यांक सवलतीच्या व्याजान रीण मेळचें आनी तांचेर आशिल्लो सावकारी रिणाचो ताण उणो करपाखातीर शेतकरी बँको काडच्यो अशी सुचोवणी तो करतालो. हातमागच्या उद्देगांत उदरगत घडोवन हाडपांत ताचें फाटबळ आशिल्लें. अस्तंत भारतांत उद्देगीक संस्था संघटीत करपांत ताणें न्यायमूर्ती रानडे हाका मोलादीक आदार दिल्लो. बेहरामजी मलबारीच्या 'स्पेक्टेटर' ह्या नेमाळ्यांत तो राजकीय विशयांचेर ले बरयतालो.
काँग्रेसीचे स्थापनेसावन सतत पंचवीस वर्सां ताणें निश्ठेन काँग्रेसीचो वावर केलो. इ.स. १९१८ त तो काँग्रेसींतल्यान भायर सरलो. फुडें इंडियन लिबरल फेडरेशनचे स्थापनेंत ताणें मुखेलपणान वांटो घेतलो. फेडरेशनच्या पयल्या अधिवेशनाचो तोच अध्यक्ष आशिल्लो.
ब्रिटीश सरकारान सर ही पदवी दिवन ताचो भोवमान केलो. इ.स. १९१९ वर्सा सुदारणा कायद्यावरवीं स्थापन जाल्ले मध्यवर्ती विधीमंडळाचेर ताची नेमणूक जाल्ली.
पांडुरंग महादेव बापट

बापट, सेनापती उर्फ पांडुरंग महादेव हाचो जि. अहमदनगर; मरण - २८ नोव्हेंबर १९६७.
शिक्षण.
साशस्त्र क्रांतीकारक आनी तत्वचिंतक. ताच्या बापायचें नांव महादेव आनी आवयचें गंगाबाय. माध्यमिक आनी बी.ए. परिक्षा शिक्षण ताणें पुण्यांतले डेक्कन कॉलेजींत आसतना सशस्त्र क्रांतीवरवीं भारत स्वतंत्र करपाचो सोपूत ताणें तरसादीचेर हात दवरून घेतिल्लो. बी.ए. परिक्षा पास जातकच १९०३ वर्सा मुंबय विद्यापिठाची शिश्यवृत्ती घेवन तो इंग्लंडाक गेलो. एडिंबरोेक इंजिनिअरिंग कॉलेजींत घेता आसतनाच क्रांतीकारक विचारांचो प्रचार करता आशिल्ल्यान ताची शिश्यवृत्ती बंद जाल्ल्यान ताचें शिक्षण अर्देंच उरलें. थंय श्यामजी कृष्ण वर्मा ह्या क्रांतीकारक फुडाऱ्याकडेन वळख जावन ताच्या आदारान पॅरिसांत रावन ताणें रशियन क्रांतिकारकाकडल्यान स्फोटक बाँब हाताळपाचें
गिन्यान शिकून घेतलें. उपरांत ही विद्या ताणें भारतांतल्या तशेंच बंगालांतल्या क्रांतीविरांक दिली. फुडें क्रांतीकारकांच्या कारसथानांच्या एका खटल्यांत माफीच्या गवायान बापायचें नांव सांगिल्ल्यान १९०८ ते १९१२ ह्या काळांत ताका अज्ञातवासांत रावचें पडलें. उपरांत तो पारनराक १९२१ मेरेन शिकवण वांगडाच भौशीक वावर करूंक लागलो.
वावर.
१९२१-२४ ह्या काळांत पुण्यांतल्या मुळशी पेठ ह्या गांवांतल्या शेतकाराची आनी गावकारांची शिपणावळीची अडचण पयसावपाक ताणें ताणें महाराष्ट्रांतल्यान शेंकड्यांनी सत्याग्रही एकठांय करून सत्याग्रह घडोवन हाडलो. तेन्नाच ताका लोकांनी 'सेनापती' ही पदवी दिली. हे चळवळीखातीर ताका तीन फावटी बंदखणीची ख्यास्त जाली. तातूंत निमाणचीं सात वर्सां सक्तमजुरीचीं आशिल्लीं. राजकीय सुटके चळवळींत वांटो घेता आसतना राजद्रोहात्मक उलोवपां केल्ल्यान ताका जायते फावटीं बंदखणींत वचचें पडलें. संस्थांनी प्रजेच्यो प्रवेशबंद्यो मोडल्यो. स्वांतंत्र्या उपरांतच्या काळांतूय भाववाढ विरोझी, चळवळ, गोंयमुक्ती चळवळ, संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ आदी चळवळींनी ताणें फुडाकार घेतिल्लो.
१८ मे १९५५ दिसा प्रजा सोशलिस्ट पार्टींचो मुखेली ना. ग. गोरे हांचेवांगडा ५२ सत्याग्रह्यांचो पंगड घेवन लाडपें मार्गान शीम हुंपपाची येवजण आंखली. पूण वाटेर दिवचल वाठारांत ताका आडावन पुर्तुगेज पोलिसींनी लाकेरी गांवांत ताका खूब मार घालो.
साहित्य.
बंदखणींत आसतना ताणें चळवळीक पूरक अशे तरेचें साहित्य बरोवन तें उजवाडा हाडलें. ताणें अपूर्ण अशी आपली ल्हानशीच आपजीण बरयल्ली आसा. ताचें चड बरप मराठींत आनी कांय प्रमाणांत इंग्लिशींत आनी संस्कृतांतूय आसा. ताचें साहित्य पद्यांत, क्रांतिवादी राजकारणाचें समर्थन करपी, भगवद्गीतेच्या तत्त्वगिन्यानाचेर आदारिल्लें राश्ट्रमुक्ती आनी अन्याय-प्रतिकार ह्या दोन मुद्दयाक अणुसरून युक्तिवाद केल्लें आसा. ताचे सगळे विचार ताच्या 'चैतन्यगाथा' ह्या पुस्तकांत दिश्टी पडटात. योगी अरविंदाच्या इंग्लिशींतल्या अध्यात्मीक तत्त्वगिन्यानावयल्या 'दिव्यजीवन' ग्रंथाचो ताणें मराठींतळ्या बेस बरो अणकार केला. ताचें साहित्य 'समग्र ग्रंथ' (१९७७) म्हणून साहित्य आनी संस्कृत मंडळाच्या अनुदानान उजवाडा आयलां.
युआन-शृ-खाय्

युआन-शृ-खाय्ः (जल्मः १८५९ श्यांग छंग्, हूनान; मरणः ६ जून १९१६).
प्रजासत्ताक चीनाचो पयलो अध्यक्ष, मुत्सद्दी आनी लश्करी फुडारी. एका जमीनदारी कुटुंबांत ताचो जल्म जालो. शिकता आसतना अभ्यासापरस ताचें लक्ष हेर राटावळी करपाकडेन चड आसतालें. ताचे शिटूक आनी संघटक वृतीक लागून उणें शिक्षण आसून लेगीत ताची कोरियेचो गव्हर्नर म्हणून नेमणूक जाली. ताणें कोरियेवयल्या चीनाच्या सार्वभौमत्वाचो हक्क प्रस्थापीत केलो. १८८५ वर्सा सोल शाराचो आयुक्त म्हणून ताची नेमणूक केली. फुडें चीनी-जपानी झुजांत सगळ्या वटांनी हार जाता आसतना ताणें आपल्या फुडारपणखाल स्वतंत्र सैन्य तयार करून बॉक्सर बंडांत चीनाची अब्रू राखपाचो यत्न केलो (१९००). हाका लागून त्सस्यी महाराणयेचो ताचेवयलो विस्वास वाडलो आनी तिणें ताका जृली प्रांताचो गव्हर्नर नेमलो. उपरांत ताणें आपलें लश्करी बळगें वाडोवपाचो यत्न केलो. त्या प्रांतांतल्यो शिक्षण संस्था, उद्देगधंदे वाडोवपाक सुरवात केली. रोखडोच ताका उत्तर चीनाचो लश्करी फुडारी म्हणून नामना मेळ्ळी. ताणें चीनाच्या आधुनीकीकरणाक सुरवात केली आनी सगळ्या मळांचेर नेटान उदरगत जाली. १९०८ वर्सा मांचूची महारणी मरतकच मांचू गादयेच्या कारभाऱ्यांनी ताका धांवडायलो. तेन्ना दुस्मानांनी सगळ्या वटांनी उठाव करून चीनी क्रांतीन खर रूप घेतिल्लें. अशे तरेन मांचू साम्राज्य संकश्टांत आसतना क्रांतिकारक आनी साम्राज्यवादी ह्या दोगांकूय, देशाचे एकात्मतेखातीर आनी शांतीकायेखातीर युआनाची प्रजासत्ताक चीनाचो अध्यक्ष म्हणून नेमणूक जाली (१९११) आनी डॉ. सन-यत्-सेन हाणें आपल्या तात्पुरत्या अध्यक्षपदाचो राजिनामो दिलो. अध्यक्ष जातकच ताणें राजेशायेक तेंको दिलो आनी क्वोमिनतांग (ग्वोवमिन्दांग) पक्षाचेर बंदी घालून त्या पक्षांतल्या फुडाऱ्यांक ख्यास्ती फर्मायल्यो.
युआन-शृ-खायच्या ह्या धोरणाक तोंड दिवपाखातीर सन-यत्-सेन हाणें यत्न करपाक सुरवात केली. पूण नानाकिंगच्या झुजांत ताचेर हार पडून सन-यत्-सेनाक चीन सोडून जपानाक पळून वचचें पडलें.
युआन-शृ-खाय् हाणें पार्लमेंट रद्द करून हातासकयल्या अधिकाऱ्यांची गव्हर्नर म्हणून नेमणूक केली आनी एका शासकीय मंडळाचो स्थापणूक केली. १९१६ वर्साच्या नव्या वर्सा दिसा ताणें आपणाक चीनाचो बादशाह म्हणून घोशीत केलो. पूण हाका लागून ताचे राजवटीआड चडशा प्रांतांनी बंडां जालीं आनी परदेशी सत्तांनी लेगीत ताका दिल्लो तेंको काडून घेतलो.
७वो गोवा युवा महोत्सव (२५, २६ जानेवारी २००२)

७वो गोवा युवा महोत्सव (२५, २६ जानेवारी २००२) ७वो गोवा युवा महोत्सव २५ आनी २६ जानेवारी २००२ ह्या दिसा वाळपय सत्तरी हांगां जालो. गोंयचे मुख्यमंत्री श्री. मनोहर पर्रीकर हांणी पण्टी पेटोवन ह्या महोत्सवाचे उक्तावण केलें. तांचे वांगडा हेर मानेस्त हाजीर आशिल्ले. ह्या वर्साचो युवा महोत्सवांतलो उत्कृश्ट गट म्हणून सावयवेरेंचो साख्याहारी ह्या पंगडाक सेगीत दुसरे खेप मंत्र्याचे हस्तुकी घोळटो करंडक भेटयलो.
कोंकणी भाशा मंडळाचे अध्यक्ष श्री. दामोदर मावजो हांणी मंडळाचे वतीन युवा महोत्सवाच्या कार्याचो नियाळ घेतलो. ह्या वर्सा वेग-वेगळ्या कॉलेजींनी, माध्यमिक विद्यालयांतल्यान आयिल्ले शेकड्यांनी युवा-युवती हजर आशिल्ल्यो ह्या महोत्सवा निमतान काडिल्ल्या यादस्तीकें नांव 'सांतेर' आसलें.कार्याध्यक्षा म्हण स्वाती नायक हांणी जापसालकी सांबाळ्ळी.
जाणवाय

जाणवाय ही एक कोंकणी कांदबरी।
पुस्तकाची म्हायती.
ही कांदबरी देविदास कदम हांणी बरयला।प्रकाशक
c .ऋषिकेश कदम ,संजना पब्लिकेशन्स,39,दत्तवाडी,सांगें, गोंय 403704,sanjanapublications2@gmail.com,पयली उजवाडावणी : 2018,मुखचित्र: श्रीधर कामत बांबोळकार
संदर्भ.
जाणवाय,कदम देविदास,प्रकाशक c .ऋषिकेश कदम ,संजना पब्लिकेशन्स,39,दत्तवाडी,सांगें, गोंय 403704,sanjanapublications2@gmail.com,पयली उजवाडावणी : 2018,मुखचित्र: श्रीधर कामत बांबोळकार
ಪಾತ್ಕ್ಯಾಂ ಖಾತಿರ್ ಮಾಗ್ಣೆಂ

Prayer for sinners.
ಒ ಜೆಜು, ಸಾಸ್ಣೀಕ್ ಸತಾ, ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಜಿವಿತಾ, ದಳ್ದಿರಯಾ ಪಾತ್ಕ್ಯಾನ್ ‌ಖಾತಿರ್, ತುಜಿ ಕಾಕೂತ್ ಮಾಗ್ತಾಂ. ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಧನೀಯಾಚ್ಯಾ ದಯೆನ್ ಆನಿ ಅಗ್ನೀತ್ ಕಾಕೂತೀನ್ ಭರ್ಲೆಲ್ಯಾ ಅತಿ-ಕೊಂವಾಳ್ ಕಾಳ್ಜಾ ಹಾಂವ್‌ ಪಾತ್ಕ್ಯಾಂ ‌ಖಾತಿರ್ ಮಾಗ್ತಾಂ. ಅತಿ-ಪವಿತ್ರ್ ಕಾಳ್ಜಾ, ಕಾಕೂತೀಚೆ ಝರಿತ್, ತಸ್ಲೆ ಕುರ್ಪೆಚಿಂ ಕಿರ್ಣಾಂ ವ್ಹಾಂವ್ತಾತ್, ದಲ್ದಿರಯಾ ಪಾತ್ಕ್ಯಾಂ ‌ಖಾತಿರ್ ತುಜೆಕ್ಡೆ ಉಜ್ವಾಡ್ ಮಾಗ್ತಾಂ. ಅಹ್ ಜೆಜು, ತುಜ್ಯಾ ಕಡು ಕಶ್ಟಮರಣಾಚೊ ಉಗ್ದಾಸ್ ಕರ್. ತುಜ್ಯಾ ಅತಿ-ಪವಿತ್ರ್ ರಗ್ತಾಚ್ಯಾ ಪುನ್ಯಾನ್ ಸಡೈಲೆಲ್ಯಾ ಅತ್ಮ್ಯಾಂಚೊ ಇಬಾಡ್ ಜಾಂವ್ಕ್ . ಅಹ್ ಜೆಜು, ತುಜ್ಯಾ ರಗ್ತಾಚ್ಯಾ ಮೊಲಾಚೊ ಉಗ್ದಾಸ್ ಕರ್ತಾಂ ತೆದ್ನಾಂ, ತಾಚಿ ಸುಫ್ಳಾಯ್ ನಿಹಾಳ್ತಾಂ, ಯೆಕಾಚ್ ಥೆಂಬ್ಯಾನ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಪಾತ್ಕ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ್ವಾರ್ ‌ಕರುನ್-ಯೆತಾತ್. ಜರಿ ಪಾತಕ್ ನಶ್ಟೆಪಣಾಚೊ ಆನಿ ಅನುಪ್ಕಾರಪಣಾಚೊ ‌ಸಾಗರ್, ತಾಚೆ ‌ಖಾತಿರ್ ಖರ್ಚಿಲೆಲೆಂ ಪುನೆಂ ತಾಚೆ ‌ಕಡೆ ಸೊರ್ ಜಾಯ್ನಾ. ತ್ಯಾಚ್‌ ಪಾಸ್‌ತ್, ದರ್‌ ಯೆಕಾ ಮನ್ಶ್ಯಾಕ್ ಧನೀಯಾಚ್ಯಾ ಕಶ್ಟ್-ಮರ್ನಾಚೆರ್ ಪಾತ್ಯೆವಂ-ದಿ, ಆಯಾನಿ ತಾಚೆ ಕಾಕೂತಿಚೆರ್ ವಿಸ್ವಾಸ್ ಥೆವುಂ-ದಿ. ‌ದೇವ್ ಕೊಣಾಕುಚ್ ಆಪ್ಲಿ ಕಾಕೂತ್ ನಾಕಾರ್ಚೊನಾ. ಸರ್ಗ್ ಆನಿ ಸಂವ್ಸಾರ್ ಬದ್ಲತ್ ಪುನ್ ದೆವಾಚಿ ಕಾಕೂತ್ ಸೊಂಪ್ಚೀನಾ. ಅಹ್ ಜೆಜು, ತುಜೆಂ ಅಗ್ನೀತ್ ಭಲೆಪಣ್ ನಿಜಾಳ್ತಾಂ ತೆದ್ನಾಂ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಕಾಳ್ಜಾಂತ್ ಯೇಕಿ ವ್ಹಡ್ಲಿ ಖೊಶ್ಯಾಲ್ಕಾಯ್ ವಸ್ತಾ, ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಪಾತ್ಕ್ಯಾಂಕ್ ತುಜ್ಯಾ ಪಾಯ್ನಶಿಂ ಹಾಡುಂಕ್ ಹಾಂವ್‌ ಆಂವ್ಡೆತಾಂ. ತಾಣಿಂ ಸಾಸ್ಣಾಚ್ಯಾ ಸಾಸ್ನಾಕ್ ತುಜಿ ಕಾಕೂತ್ ವಾಖಾಣುಂ.
 ಆಮೆನ್
झांशीची राणी लक्ष्मीबाई

जल्म.
हाचो जल्म दी. 19 नोव्हेंबर 1835 या दिसा काशी बनारस हांगा कर्हापडे ब्राह्मण कुंटुंबांत जालो. जल्मावेळावयलें तिजे नाव मनकर्णिका. आवय-बापूय तिका अपुर्बायेन मनुबाई म्ह्ण्टालें. तिचो बापूय मोरोपंत तांबे हो दुसरो चिमाजी आप्पा हांचो खासगी कारभारी आशिल्लो.
भुरगेपण.
 मनुबाई 3-4 वर्साची आसतनाच तिची आवय भागीरथीबाई अकस्मात भायर पडली.तेन्ना मनुबाईक घेवन तिचो बापूय ब्रह्यावर्त हांगा दुसरो बाजीराव पेशवे घराण्याच्या राजकी वातावरणांत आनी बाजीरावाचे पोसके चले नानासाहेब आनी रावसाहेब तशेंच तात्या टोपे हाम्च्या सांगातांत तिचें भुरगेपण गेलें.तांचेवांगडा तिणें मराठी भास,मोडी लिपी आनी हेर शिकप घेतलें.पशवे तिका अपुर्बायेन ‘छबिली’ म्हणटाले.घोड्यार बसप,तरसाद वावडप,तुबक चलोवप,शिकार करप ह्या ताकदीच्या खेळांतूय ती कसबी जाली. ती सुंदर, बुध्दीमान,शूर आनी धाडसी आशिल्ली.
जीण.
 1842 त म्हळ्यार पिरायेच्या आठव्या वर्सा मनुबाईचें लग्र झांशीचो महाराज गंगाधरराव हाचेवांगडा जालें आनी ती झांशीची रानी लक्ष्मीबाई जाली. तिचो बापूय मोरोपंत हाका झाशीच्या दरबारांत सरदारकी मेळ्ळी. झाशींक आसतना ती राज्यकारभाराचें बरेतरेन प्रशासन करपाक शिकली.तिच्या हेर गुणांकूय हांगा बरी पोसवण मेळ्ळी.गंगाधरराव आनी लक्ष्मीबाई हांकां 1851 त एक चलो जालो पूण तो रोखडोच भायर पडलो.मागीर गंगाधररावान आपल्याच घराण्यांतलो पांच वर्सां पिरायेचो आनंदराव हो भुरगो पोसको घेतलो आनी ताचें नांव दामोदर अशें दवरलें.1853 त गंगाधराव हाका मरण आयलें.उपरांत 1854 त लॉर्ड डलहैसी हाणें ‘पोसकीं भुरगीं’ नामंजूर थारावन झांशी संस्थान खालसा केलें.पोसको वारस नामंजूर केलो हाचेविशींचे गाराणे तिणें ब्रिटीश सरकारामुखार मांडली,पूण ताचो कांयच उपेग जालो ना.कांय थाराविक वर्सुकी निवृत्तिवेतनाचेर तिका किल्लो सोडचो पडलो.राज्य खालसा जाल्ल्यान तिका खूब खंत भोगली.देवधर्म,पुजा,दानधर्म आनी हेर आध्यत्मिक कार्यावळींनी ती आपलो वेळ घालोवपाक लागली.1859 त क्रांतीझूज सुरू जालें आनी क्रांतीचें ल्हार झांशीक पातळ्ळें.थंयच्या हिंदी सैनिकांनी सगळ्या ब्रिटीश अधिकार्या नी कत्तल करुन झांशीचो किल्लो कबीज केलो.तांणी राणी लक्ष्मीबाईक झांशीचें राज्य आपल्या हातांत घेवपाची विनंती केली आनी राणयेन खोशयेन राज्य कारभारचीं सूत्रां हातांत घोतली सुमार 10 म्हयने झांशी प्रांताचेर राणी लक्ष्मीबाईचें राज्य चालू आशिल्लें.ह्या काळांत झांशीचे शिमेवेल्या दतिया आनी ओछी ह्या संस्थानिकांनी झांशीक रेवंडो घालो,तेन्ना तिणें व्हडा धाडसान तांचेआड झूज दिवन ह्या दोन संस्थानांकडेन शांततायाची कबलात केली. उपरांत,झांशी संस्थानांत जाल्ले ब्रिटिशांचे कत्तलींत रानी लक्ष्मीबाई जापसालदार आसा असो आरोप दवरून गव्हर्नर कनिन हाणें तिका धरपाखातीर सर ह्यू रोज हाका धाडलो. व्हडा सैन्यासयत रोज हाणें 20 मार्च 1858 दिसा झांशीक रेवंडो घालो.राणयेन तात्या टोपे,नानासाहेब पेशवे हांकां मदत करपाक आपयले.इकरा दीस तिणें ब्रिटिशांचो खर प्रतिकार केलो. बाराव्या दिसा ब्रिटिशांनी शारांत घुसून कत्तल जाळपोळ आनी फितुरीय वाडटाली.ताका लागून राणयेक पळून वचपाबगर आनी कांयच उपाय नाशिल्लो. निमाणें ती पोसक्या भुरग्याक फाटीक बांदून दादल्यांच्या भेसांत  सुमार 300 वेंचिक लोकांक घेवन झांशीतल्यान भायर सरली.
Pilerne

Pilerne  ek ganv zo ut'tor Goeachea  Bardez talukeant asa.Ganvant lok Goenche kristanv asat.
उदय शंकर

(जल्म: 8 डिसेंबर 1900, कलकत्ता).
संवसारीक नामना मेळिल्लो भारतीय नृत्यकार. पिरायेच्या अठरा वर्सांचेर तो चित्रकलेचें शिक्षण घेवपाक इंग्लंडाक गेलो. थंय ताणें नाचाच्यो कांय कार्यावळी करून दाखयल्यो. ही कार्यावळ पळोवन संवसारीक नामना फाव जाल्ली रशियन नर्तिका आन्ना पाव्हलॉव्हा ही प्रभावित जाली आनी तिणें ताका नृत्यकलेखातीर उर्बा दिली. पाव्हलॉव्हाच्या पंगडावागडा ताणें विगंडविंगड देशांची भोंवडी केली. देडवर्सा उपरांत तो पारिसाक आयलो. थंय ताणें वेगवेगळ्या आनी चड करून उदेंतेकडल्या संस्कृतायांचो आनी कलांचो खोलायेन अभ्यास केलो. नाचाच्यो जायत्यो कार्यावळी पळेल्यो. हो नियाळ करता आसतना ताची कला ल्हवल्हव आकार घेताली.
फुडें तो इंग्लंडाक गेलो आनी ‘मादाम सिमकी’ हे आपले फ्रेंच शिष्ये वांगडा ताणें स्वतंत्र कार्यावळी सपरू केल्यो. विदेशांत आसतना ताणें भारताक खूब भेटी दिल्यो आनी भारतीय नृत्याक
वाव दिलो. ताका भारतीय लोकनृत्याची आवड. स्वताचे नृत्यशैलीक ताणें फाव तशें पदलालित्य आनी मुद्राभिनय हांची जोड दिवन ही कला अस्तंतेच्या लोकांमुखार दवरली. अस्तंतेच्या
देशांत ‘उदयशंकर म्हळ्यार भारतीय नाच’ अशी ताची नामना जाली.
1938 वर्सा तो भारतांत आयलो आनी ताणें अलमोडा हांगा ‘इंडिया कल्चर सेंटर’ ची थापणूक केली. हे संस्थेवरवीं ताणें अभिजात भारतीय नाच शिकोवपाची वेवस्था केली. ताच्या ‘लेबर अँड मशिनरी’, ‘द ऱ्हिदम ऑफ द लाइफ’, ‘सामान्य क्षती’ ह्या सारक्या बॅले नृत्यांनीं खूब नामना मेळयली. ताणें नाचाचे कार्यावळींत नव्यो नव्यो कल्पना हाडल्यो आनी रंगमाचयेचो अचूक वापर केलो.ताचे विश्य चालू स्थितीकडेन बांदिल्ले आसतात.तशेंच ताचे कार्यावऴीची आंखणीय़ येवजिल्ली आसता. ताच्या नाचाचीं निर्मणी मूल्यां उंचेल्या पांवड्याचीं आसतात.
नाचाच्या खंयच्याय एकाच प्रकाराकडेन तो एकनिश्ठ रावलो ना.शास्त्रीय नाचांत तो आपले कल्पनेप्रमाण बदल करतालो असो ताचेर आरोप जाला.ताचेर अस्तंतेकडल्या आनी उदेंतेकडल्या
नाचाचो प्रभाव आशिल्लो. पारंपारिक नाचावरवीं आर्विल्ल्यो अडचणी अर्थपूर्णतरेन लोकांमुखार मांडपाचें ताचें ध्येय आशिल्लें. ह्या कामाखातीर जाय आशिल्ली प्रयोगशीलता ताचेकडेन
आशिल्ली. ताणें 'तिमिर बरन'ह्या संगीततज्ञाच्या आदारान नाचाद्या संगीतांत कितलेशेच बदल घडयले.
भारतीय परंपरेक खबर नाशिल्लो व्हड वाध्यवृंद ताणें हाडलो। हे प्रयोग करतना तो केन्नाच आपलो भारतीय आत्मो विसरलो ना, ताणें आपली वेगळी नाचाची पध्दत सुरू केली.हातूंतल्यान
ताची बायल अमला शंकर तशेंच शांतीर्धन, सचिनशंकर, कामेश्वर, जौहर सैगल, नरैंद्र शर्मा आदी कलावंत निर्मा केले.नामनेचो सतारवादक पंडित रविशंकर ताचो भाव.
१९५९ वर्सा ताका संगीत नाटक अकादेमीचो पुरस्कार फावो जालो.ताणे नाचाचेर कल्पना नांवाचो सिनेमा काडला. भारतीय नाचाचे परंपरेंत ताणें आर्विल्ल्या नाचाचो आस्पाव केला.भारतीय नाचाक आर्विल्ल्या तंत्रांनी समृध्द करपी कलावंत म्हूण उदय शंकर हाची कामगिरी नाचाच्या इतिहासांत खूब म्हत्वाची आसा.
एजरा आचें पुस्तक

एजरा आचें पुस्तक.
Book of Ezra
एजराचें पुस्तक, इतिहासाचें पुस्तक चालू कशें दवरता. पर्देशी करुन व्हेल्ले थोडे जुदेव, बाबिलनयेक थावन परततात आनी जेरुसाल्यांत नव्यना जिवीत आनी भजण स्थापतात. ह्यो सगळ्यो घडण्यो, ह्या सकयल्या पांवड्यांनीं मांडल्यात :
1. पॅर्स्येचो राजा, सिरूस हाचे हुकूमे परमाणें पर्देसांत गेलोल्या जुदेवांचो पयलो जमो बाबिलनयेंत थावन परतताता.
2. देवमंदीर नव्यना बांदतात आनी संवस्कारतात, आनी देवाची भजण जेरुजाल्याक नव्यना सुरू जाता.
3. जायतीं वर्सां उपरांत, एजराच्या फुडारीपणा खाल जुदेवांचो आनींक-एक जमो जेरुसाल्यांत परतता.
देवाचे समूर्तीची बरी वळोख आसलोलो एजरा परजेक आपलें धर्मिक आनी समाजीक जिवीत नवे मांडावळीर घालूंक दार दिता आनी हे परीं इसरायेलाचें अतमीक दायज सांबाळता.
ह्या पुस्तकाचो आटाप असो :
पर्देसाक थावन पयलें परतणें १/१ - २/७०
देवमंदीर नव्यना बांदतार आनी संवस्कारतात ३/१ - ६/२२
हेर पर्देशियां बराबर एजरा परतता ७/१ - १०/४४
पळेयात.
Book_of_Ezra
Books_of_the_Bible
Bible
ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಬಾಪಾ – ಮಾಗ್ಣೆಂ

Our Father - The Lord's Prayer.
&lt;poem&gt;
ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಬಾಪಾ ಸರ್ಗೀಂಚ್ಯಾ,
ತುಜ್ಯಾಂ ‌ನಾಂವ್ ಪವಿತ್ರ್ ಜಾವಂ,
ತುಜೆಂ ರಾಜ್‌ ಆಮ್ಕಾಂ ಯೆವಂ,
ತುಜಿ ಖುಶಿ ಸರ್ಗಾರ್ ಜಾತಾ ತಶಿ ಸಂವ್ಸಾರಾಂತ್ ಜಾವಂ.
ಆಮ್ಚೊ ದಿಸ್ಪಟೊ ಗಿರಾಸ್ ಆಯ್ಜ್ ಆಮ್ಕಾಂ ದಿ
ಆನಿ ಆಮಿ ಆಮ್ಚೆರ್ ಚುಕ್ಲೆಲ್ಯಾಂಕ್ ಬಗ್ಶಿತಾಂವ್,
ತಶೆಂ ಆಮ್ಚಿಂ ಪಾತ್ಕಾಂ ಭೊಗೊಸ್,
ಆನಿ ಆಮ್ಕಾಂ ತಾಳ್ನೆಂತ್ ಪಡುಂಕ್ ದಿಯಂ ನಾಕಾ,
ಪುಣ್ ವಾಯ್ಟಾಂತ್ಲ್ಲಿಂ ಆಮ್ಕಾಂ ನಿವಾರ್.
ಆಮೆನ್
&lt;/poem&gt;
The prayer as it occurs in bible Matthew 6:9–13
The prayer as it occurs in Luke 11:2–4
ಪಳೆಯಾತ್.
Lord's Prayer
पंचवाडी

" पंचवाडी" हे उत्तर गोंयांतल्या फोंडा तालुक्यांतले एक गांव आसा। ह्या गांवंतल्या लोकांची कुलदेवता संतेरी- भगवती जावन आसा। तत्कारणान हांगा तंगेल्यो दोन खूब सुंदर देवूळा आसात। पंचवी आनी सुंदर झाड़ां हांगसल्ली विशेशता।
शोण

शोण एक न्हंय. तिका हिरण्यवाह, सोना (सोन), सोनभद्र अशींय नांवां आसात. गंगेक मेळपी व्हड न्हंयांतली शोण ही एक न्हंय आसा. हिका शोणनद म्हूण मानान पाचारतात. पाटलिपुत्र नगर शोण न्हंयेचें देगेर आशिल्लें अशें ग्रीक भुगोल अभ्यासकांचें मत आसा.
मध्य प्रदेशाच्या शहडोल जिल्ह्यांतल्या अमरकंटक पर्वताचेर सोनमुडा नांवाचो एक प्रपात आसा, हेंच शोण न्हंयेचें उगमस्थान. थंयसावन ती ईशान्येकडे बाघेलखंड, मिर्झापूर, शाहाबाद ह्या जिल्ह्यांतल्यान व्हांवत वचून पाटण्यालागसार बांकापूरसावन लागसारच गंगेक मेळटा मगध देशांतल्यान शोण न्हंय व्हांवता म्हूण रामायणांत तिकी मागधी म्हळां. विश्वामित्राबरोबर मिथिलेक वतना राम-लक्ष्मणान तिचे देगेर एक रात मुक्काम केल्लो.
रामायणाभशेनूच मत्स्यपुराण, ब्रम्हपुराण,वायुपुराण हातूंतय शोण न्हंयेचो पितृतीर्थ आनी पुण्यसरिता म्हूण उल्लेख आसात हे न्हंयेसंबंदीं खुबशो दंतकथा आसात. भागवतांतलें गजेंद्रनक्रांचें झूज शोण-गंगासंगमाच्या डोहांत जालें असो समज आसा. तशीच एक प्रेमकथा आसा, ती अशी-नर्मदा ही एक राजकन्या आशिल्ली. सोनभद्र नांवाच्या एका मनशाचेर ती भाळ्ळी. तांणी लग्न करपाचें थारायलें पूण कोणाच्या तरी शापाकलागून तांचो मोग सफल जालो ना आनी तीं दोगांय दोन तोकांनी न्हंयेच्या रुपांत व्हांवक लागलीं. नर्मदा अस्तंतेवटेन जाल्यार शोण उदेंतेवटेन.
ಬೆಂಡಾ

ಬೆಂಡಾ.
ಬೆಂಡಾ ಮ್ಯಾಲೊ ಕುಟ್ಮಾಚೆಂ ಪುಲಾಂ ವೆಚೆಂ ಝಡ್ ಬೆಂಡ್ಯಾಚೆಂ ಮೂಳ್ ಏಷ್ಯಾ, ಈಥಿಯೋಪಿಯಾ ಆನಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ಼್ರಿಕಾ ಗಾಂವ್ಚೆ ಮಣ್ ಸಾಂಗ್ತಾತ್. ಬೆಂಡ್ಯಾಚೆಂ ಝಡ್ "ಮಾಲ್ವೇಸೀ" ಕುಟ್ಮಾಕ್ ಸೆರ್ವಾಲ್ಲೆ ದೋನ್ ದಾಳಿಂಚೆ ಝಡ್ ತಾಚೆಂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಂವ್ "ಹೈಬಿಸ್ಕಸ್ ಎಸ್ಕ್ಯುಲೆಂಟಸ್ ವಾ ಅಬಲ್‍ಮಾಸ್ಕಸ್ ಎಸ್ಕ್ಯುಲೆಂಟಸ್".
ಭಾಸ್.
ಬೆಂಡಾಂಕ್ ಹಿಂದೆಂತ್ ಬಿಂಡಿ ಇಂಗ್ಲಿಷಾಂತ್ ಲೇಡಿಸ್ ಫಿಂಗರ್ ಆನಿಂ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಂತ್ ಗೂಂಬೊ ಮಣ್ ನಾಂವಾನಿ ಅಪಾಯ್ತಾತ್.
ಪರಿಚಯ್.
ಬೆಂಡೆಚೆ ಉಗಮಸ್ಥಾನ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡಚಾ ಉಷ್ಣವಲಯಚೆಂ ಝಡ್ ಮಣ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಚಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ್.೧೨೧೬ ಚಾ ಪಯ್ಲೆ ಯುರೋಪ್ ಗಾಂವ್ಚಿ ಬೆಂಡಾಚೆ ಬೆಳೆಂ ಕರ್ತಾಲಿಂ ಆನಿ ಉಷ್ಣವಲಯಚಾ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯಂತ್‌ಂಯಿ ಬೆಳೆಂ ಕರ್ತಾಲಿ.
ಕಶೆಂ ವಾಡ್ತಾ ಝಡ್.
ಸುಮಾರು 2 ಮೀ. ಮಣಸರ್ ಹೆಂ ಝಡ್ ವಾಡ್ತಾ.ಹ್ಯಾ ಝಡಾಚೆಂ ತಾಯಿಬೇರ್ ಆನಿ ಕಾಂಡಕ್ ಬರೀಕ್ ಪಾಳಾಂ ಅಸ್ತಾತ್. ತಾಚೆ ಕೊಲೆ ಮೊಸ್ತು ಸೊಭಿತ್.ಝಡ್ ಬರೆಂ ವಾಡ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಕಾಂಡಚಾ ಮುಳಾಂತ್ ಫುಲಾಂ ಯೆತಾತ್.ಹ್ಯಾ ಫುಲಾಂಕ್ ಸಾಲಿಟರಿ ಸೈರ್ಮ ಮಣ್ ನಾಂವ್ ಅಸಾ. ಹರ್ಯೇಕಾ ಫುಲಾಂಕ್ ಪುಷ್ಪ ಪಾತ್ರೆ, ಪುಷ್ಪದಳ ಮಂಡಲ, ಪುಂಕೇಸರ ಮಂಡಲ ಆನಿ ಸ್ತ್ರೀ ಭಾಗ ಮನೊನ್ ಚಾರ್ ಭಾಗ್ ಅಸಾತ್.ಹಾಂಕಾ ಪೂರ್ಣ ಪುಷ್ಪ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್.ಹೆಂ ದ್ವಿಲಿಂಗ ಪುಷ್ಪ.ಹಾಂತು ಆಕ್ಟಿನೋಮಾರ್ಫಿಕ್ ಸಿಮೆಟ್ರಿ ಅಸಾ. ಪಾಕ್ಳೆಚಾ ಸಕಯ್ಲ್ಯಾ ಭಾಗಾಂತ್ ಸಾಂಗಾತಾ ಮೆಳ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ಪಾಕ್ಳೆಚಾ ವಯ್ಲ್ಯಾ ಭಾಗಾಂತ್ ಪಾಕ್ಳೊ ಸೊಡೊವ್ನ್ ಸೊಡೊವ್ನ್ ಅಸಾತ್.ಅಶೆಂ ಪಳೊಂವ್ಕ್ ಸೊಭಿತ್ ರಂಗಾಳ್ ದಿಸ್ತಾ.
ತಿಸ್ರ್ಯಾ ಸಾಯ್ಡಿಚಾ ಪುಂಕೇಸರ ಮಂಡಲ ಪುಲಚೊ ಚೆಡೊ ಭಾಗ್ ಬೆಂಡಾಚಾ ಝಡಾಂತ್ ಕಿಡಿ ಥಾವ್ನ್ ಪರಕೀಯ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಜಾತಾ. ಹ್ಯಾ ವಿಧಾನಾಕ್ ಎಂಟಮೋಫಿಲಿ ಮನೊನ್ ಅಪಯ್ತಾತ್.ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯೆ ಜಾಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಪರಾಗರೇಣುಚಿ ವಾಡಾವಳ್ ಜಾವ್ನ್ ಎಕೇಕ್ ದೊದೊನ್ ಚೆಡೆ ಬಿಯೊ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಜಾತಾತ್. ಬೀಯಾಂಕ್ ಸರ್ಲಾ ಆನಿ ಮುಂಗೊ ಅಸಾ. ಬೆಂಡಾಚಾ ಝಡಾಂತ್ ಕಾಪುಸ್ ಜಾಂವ್ಚಾ ಜಾಗ್ಯಾಚಾ ಹವ್ಯಾಬರಿ ಆನಿ ಕಾಳಿ ಮಾತಿ ಅಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಝಡಾಂ ಬರಿಂ ಜಾತಾತ್. ವರ್ಸಾಕ್ 75 ಥಾವ್ನ್ 250 ಸೆಂ.ಮೀ. ಪಾವ್ಸ್ ಆನಿ 21 ಥಾವ್ನ್ 45% ಉಷ್ಣತೆ ಅಸ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ಜಾಗ್ಯಾರ್ ಬೆಂಡಾ ಮೊಸ್ತು ಜಾತಾತ್.
फिजी

, ओशनिया च्या बेट देश आसा। ताची राजधानी सुवा नगर आसा।
पुरूषोत्तम (भाऊ) काकोडकार

पुरूषोत्तम(भाऊ)काकोडकार हो एक सुटके झुजारी आशिल्लो.
जल्म आनी शिश्रण.
गोंयचे सुटके झुजारी आनी एक राजकी फडारी अशी नामना आशिल्ले पुरुषोत्तम (भाऊ) काकोडकार हांचो जल्म 18 मे 1913 दिसा काकोडें, केंपें हांगा जालो. तांच्या बापायचें नांव केशव आनी आवयचें सगुणबाय. गोंयचे सुटके चळवळी आदीं ते महात्मा गांदीच्या सेवाग्राम आश्रमांत आशिल्ले.मराठी मुळावें शिक्षण घेतलें उपरांत पुरुषोत्तम काकोडकार हाणीं फोंडेच्या आल्मेदा कोलेजीतल्यान लिसेंव हो पुर्तुगेज कोर्स पुराय केलो. मागीर बनारसाक वचून थंयच्या क्विन्स कोलेज, हया सरकारी संस्कृत कोलेजींत संस्कृत भाशेचो अभ्यास करून ‘शास्त्री’ पदवी मेळयली.
कोंकणी चळवळीत वांटो.
तरणेपणा सावन सुटके चळवळींत वांटो घेतिल्ल्यान ताणीं रूद अर्थान वेवसाय असो केलो ना. सुटके चळवळ आनी भौशीक हिताच्या राजकारणा खातीर ते वावर करूंक लागले. ते राज्य सभेचे नियुक्त वांगडी जाले.1940-41 ह्या काऴांत पुरुषोत्तम काकोडकार हांणी सेवाग्राम (वर्धा) हांगाच्या महात्मा गांधीच्या आश्रामांत सुमार अठरा मह्यने रावन गांधी तत्वांचो अभ्यास आनी आचरण केलें. 1941-42 ह्या काळांत ताणीं महात्मा गांधी स्थापन केल्ल्य ओल इडिया स्पिनर्र् असोसिएशन च्या खादी प्रचार 1940-41 ह्या काऴांत पुरुषोत्तम काकोडकार हांणी सेवाग्राम (वर्धा) हांगाच्या महात्मा गांधीच्या आश्रामांत सुमार अठरा मह्यने रावन गांधी तत्वांचो अभ्यास आनी आचरण केलें. जेलींतल्यान सुट्टकच गोंयांत येवन तांणी डॉ. विनायक मयेंकार, एव्हाग्रियो जॉर्ज, वसंत कारे, निकुबाब कारापूरकार, प्रमिलाताई जांबावलीकार, मुक्ता कारापूरकार हांच्या आदारान गोवा सेवा संघ ही संघटना स्थापन केली. तेन्नाच सुटके झुजारी राममनोहर लोहीया गोंयांत आयले आनी तांणी 18 जून 1946 दिसा गोंयांत सुटके खातीर आंदोलन सुरु केलें. हातूंत लोहियांक अटक जातकच तांणी चळवळीक फुडारपण दिवन हेर सांगात्या वांगडा चळवळ मुखार व्हेली.
गोंयचें सुटकेखातीर मोलादीक वावर.
9 ऑगस्ट 1946 दिसा पुर्तुगेज सरकारान तांकां अटक करुन णव वर्सांची हदूदपार आनी बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. पुर्तुगालांतल्या पेशीन किल्ल्यांत बंदखणीची आनी लिस्बनांत नजरकैदेची सुमार 10 वर्सा ख्यास्त भोगले उपरांत तशेंच हद्दपारीची ख्यात्त भोगतकच ते 1956 वर्सा भारतांत आयले आनी तांणी परत लोकांक संघटीत केले. ताका लागून तांकां 45 दिसांची परत दंदखण जाली.बंदखणींतल्यान सुटका जातकच गोंयचे सुटके खातीर तांणी आनी ताच्या सांगात्यांनी वेगळे मार्ग आपणायलो. जवाहरलाल नेहरुंच्या पालवान तांणी पुर्तुगेज गोव्हेर्नादोरा कडेन गोंयकारांक लोकशाय हक्क मेळचे म्हूण उलोवणी सुरु केली. तशेंच सालाझार सरकारा कडेन उलोवणी करुंक ते पुर्तुगालाक गेले. 1961 वर्सा तांकां चार म्हयने परत बंदखीणीची ख्यास्त भोगची पडली.
हेर वावर.
गोंय मुक्ती उपरांत गोंयच्या पयल्या नायब राज्यपालांचे सल्लागार समितीचे ते वांगडी आशिल्ले. ताणीं गोंय, दमण आनी दीव प्रदेश कॉग्रेस अस्थायी समिताचे निमंत्रक म्हूण वावर केलो. गोंय दमण आनी दीव प्रदेश कॉग्रेसीचे ते पयले अध्यक्ष म्हूण वेंचून आयले.कोंकणी वांगडाच तांकां इग्लिश, पुर्तुगेज, संस्कृत, मराठी आनी हिंदी ह्या भाशा ज्ञात आशिल्ल्यो.तांणी भारतांतल्या पुराय राज्यांची भावंडी केल्या. तशेंच जर्मनी, इंग्लंड, फ्रान्स, इटली, स्पेन, थायलंड, अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया, नेपाळ ह्या देशांचीय भोंवडी केल्या. गोंय मुक्ती उपरांत तांणी भारताचो संसद वांगडी ह्या नात्यान पुर्तुगालाक भेट दिल्या.
ॲडम्स, जेन

ॲडम्स, जेन (जल्मः ६ सप्टेंबर, १८६०, सेडरवाईल-इलिनॉयस; मरणः २१ मे १९३५, शिकागो).
एक नामनेची शांतताय पुरस्कर्ती समाजसुधारक. अमेरिकेचे निकॉलस मरे बटलर हाच्या वांगडा १९३१ तल्या शांततायेखातीर दिल्ल्या नोबेल पुरस्काराची सहविजेती. उत्तर अमेरिकेची पयली समाजीक वसाहत ‘ हल हीऊस, शिकागो ’ हाची तिणे थापणूक केली. १८८१ त रॉकफोर्ड कॉलेजांतसून पदवी घेतकच तिणे फिलाडेल्फीयाच्या बायलांच्या वैजकी कॉलेजांत प्रवेश केलो.पूण तिची भलायकी इबाडिल्ल्या कारणान तिका हें शिकप सोडून दिवचें पडलें. ते उपरांत ती युरोपाचे भोंवडेर गेली. हे भोंवडेर आसतनाच तिणें लंडनच्या व्हाईटचॅपल जिल्ह्यांतल्या टॉयनबी हॉल वसाहत घराक भेट दिली. ही भोंवडी सोंपून अमेरिकेक परत येतकच ती आनी तिची भोंवडे वेळा वयली वांगडी ॲलन गेट्स स्टार हांणी टॉयनबी हॉलासारकीच कामगार वस्ती आशिल्ल्या शिकागोंतल्या एका जिल्ह्यांत ‘ हल हावज ’ उबें केलें. जायते नामनेचे समाजसुधारक हल हावजांत रावपाक आयले. कांय जाणांनी वेपार-धंदो, कला हांचे वरवीं आपली उपजिविका चलोवपा वांगडाच मिस ॲडम्स हिच्या वसाहत थापणुकेच्या वावरांत मोलादीक हातभार लायलो.
कामगारांच्या आनी खास करून बायल-कामगारांच्या न्याय्य हक्कांखातीर ती वावुरली. १९१० त, राष्ट्रीय समाजीक वावरा परिशदेची पयली बायल अध्यक्ष जाली. १९१२ त, तिणें पुरोगामी पक्षाच्या अध्यक्षीय वेंचणुकांच्या प्रचार कार्यांत वांटो घेवन थिओडोर रूझव्हेल्ट हाका तेंको दिलो. १९१५ त हेग हांगा आंतरराष्ट्रीय बायलांचे काँग्रेसीची ती चेअरपर्सन जाली. रोखडेंच तिच्या हाता सकयल बायलांच्या आंतरराष्ट्रीय शांतताय आनी स्वतंत्रतायेच्या लिगाची थापणूक जाली.
तिणे बरयल्लीं पुस्तकां अशीं: Democracy and Social Ethics (1902), Newer Ideals of Peace (1907), आनी Twenty Years at Hull House (1910), The Second Twenty Years at Hull House (1930).
पोर्तुगेज भारत

भारत राज्य (पोर्तुगेज: Estado da Índia), हाका पोर्तुगेज भारत राज्य (Estado Português da Índia, EPI) वा फकत पोर्तुगेज भारत (Índia Portuguesa) अशेंय म्हण्टात, हें सोद मेळ्ळ्या उपरांत स वर्सां उपरांत स्थापन जाल्लें पोर्तुगेज साम्राज्याचें राज्य पोर्तुगाल राज्याचो विशय आशिल्ल्या वास्को दा गामा हाणें भारतीय उपखंडांत वचपी दर्यामार्गाचो. पुर्तुगेज भारताची राजधानी हिंदु म्हासागरांत सगळ्याक शिंपडिल्ल्या लश्करी किल्ल्यांच्या आनी वेपारी चौकांच्या वळींचें शासन केंद्र म्हूण काम करताली.
पयलो व्हायसरॉय फ्रांसिस्को द आल्मेदा हाणें १५०५ त कोचीन राज्यान पोर्तुगालाचें संरक्षित क्षेत्र जावपाखातीर वाटाघाटी केल्या उपरांत फोर्ट मॅन्युएल हांगा आपलो कारवायेचो तळ स्थापन केलो.१५१० त पोर्तुगेजांनी बीजापूर सुलतानांतल्यान गोंय जिखून घेतले उपरांत गोंय हें मुखेल लंगर जालें भारतांत पावपी पोर्तुगेज आर्माडा. 1530त व्हायसरायल्टीची राजधानी मालाबार वाठारांतल्या कोचीनांतल्यान गोंयांत हस्तांतरीत जाली.
राश्ट्रीय सागरविज्ञान संस्था

राश्ट्रीय सागरविज्ञान संस्था (National institute of oceanography – NIO) दर्यांतले सजीव आनी निर्जीव साधनसंपत्तीचो अभ्यास करपी राश्ट्रीय पांवड्यावयली संस्था. ही संस्था 1966 वर्सा दोनापावल, गोंय हांगा स्थापन जाली. हे संस्थेवरवीं दर्यांतलें खासकरुन भारत भोंवतणच्या दर्यांतले साधनसंपत्तीचें संशोधन, विकास आननी समुपयोग करप जाता.तशेंच अंटार्क्टिक महासागर आनी तातुंतले साधनसंपत्तीविशीं महासागर विज्ञानीक अभ्यास करपाखातीर अंटार्क्टिक संशोधनाच्या राश्ट्रीय कार्यक्रमांत आनी दर्यांतल्या खनिजांविशींच्या कार्यक्रमांत ही संस्था सक्रिय वांटो घेता.
ही संस्था दर्याचे अन्ननिर्मितीचे नदरेन दर्यांतले सजीव साधन संपत्तीचें सर्वेक्षण, नुस्तेमारीखातीर नवे नवे जागे सोदप, सुंगटां, तिसऱ्यो, शिनाण्यो, खुबे आदी प्राणी तशेंच दर्यांतलें तण हांच्या संवर्धनाचीं तंत्रां विकसीत करप, तेभायर दर्यांतल्या पर्यावरणाचेर सैमीक आनी मनशांवरवीं जावपी बदलांचो जीववैज्ञानीक अभ्यास करप, दर्यांतल्या खानिजांचो अभ्यास करपाखातीर वेगवेगळे तरेन भूवैज्ञानीक आनी भूभौतिकीय संशोधन करप आदी गजालींचेर चड भर दिता. तेभायर कार्बनी रसायनां आनी वखदी द्रव्यां मेळोवपाचे नदरेन उपेगी अशा दर्यांतल्या जीवांचो सोद घेवपाचें कामय ही संस्था करता. संस्थेच्या ह्या कामाक ‘गवेषणी’ आनी ‘सागरकन्या’ हीं दोन संशोधन वावराक हातभार लायतात. दर्या, भूंय आनी हवा हांचेमदीं जावपी आंतरक्रीया, तशेंच सकयल पातळेवयलें उदक वयले पातळेचेर येवपाची क्रिया आनी तांचेमदीं जावपी भौतिक प्रक्रियांचो अभ्यास करुन ही संस्था मन्सून वारें, चक्रीवादळ, अरबी दर्या, बंगालचो उपसागर आदींची म्हाती मेळयता.
हे संस्थेंत भौतिकीय महासागर विज्ञान, रासायनिक महासागरविज्ञान, जैव महासागर विज्ञान, सागरी प्रदूशण, भूविज्ञानीक महासागर विज्ञान आदी 12 विभाग आसून तिचीं मुंबय, कोचीन आनी वॉल्टेअऱ हांगा विभागीय केंद्रां आसात.
हांगाच विकसीत केल्ली हवामानाचो अदमास घेवपी एक स्वंयचलीत प्रणाली आनी हेर कांय खास उपकरणां अंटर्क्टिकाचेर आसात. द इंडियन नॅशनल ओशनोग्रफी डेटा सेंटर हें संस्थेंचें केंद्र हिंदी महासागराविशीं म्हयती मेळोवप, ती सांठोवप आनी तिचो प्रसार करप असलीं कामां करता. तशेंच संवसारांतल्या हेर केंद्रांकडेन संपर्क दवरप, सूक्ष्मसंदर्भ दवरप, म्हायती प्रकाशीत करप आदी कामांय हें केंद्र करता. हे सस्थेचें सुमार 300 संशोधन ज्ञानपत्रिका आशिल्लें व्हड ग्रंथालय आसा.
मुंबयच्या विभागीय केंद्रांत खासकरुन महाराष्ट्र आनी गुजरात लागसारच्या वाठारांतल्या प्रदुशण नियंत्राणाचो अभ्यास करप जाता. तशेंच थंय ह्या वाठारांतलो महासागरविज्ञानीक अभ्यासय करतात. कोचीनांतल्या विभागीय केंद्रांत आंतरराश्ट्रीय हिंदी महासागर मोहिमेंत एकठांय केल्ले प्राणिप्लवकांचे नमुने दवरल्यात. तेभायर ह्या केंद्रांत केरळांतल्या प्रतिप्रवाहाचे परिस्थितिविज्ञान, प्रदुशणाच्यो कांय बाबी, प्राणी संवर्धन, देगांची झीज आदीविशींचें संशोधनकार्य चलता. वॉल्टेअर आनी ताच्या लागसारच्या वाठाराच्या दर्यावाठाराचो भूभौतिकीय अभ्यास हें वॉल्टेअर विभागीय केंद्राचें खाशेलें अशें काम आसा. पोर्ट ब्लेअर, चेन्नई आनी गुजरात हांगा विभागीय केंद्रां उगडपाची संस्थेची येवजण आसा.
इंटरगव्हर्नमेंट ओशनोग्राफीक कमिशन, यूनेस्को ह्या सारक्या आंतरराश्ट्रीय संघटनांकडल्यान मदत मेळपी प्रकल्पांतय ही संस्था वांटो घेता. हे संस्थेवरवीं महासागर आनी एन आय ओ न्यूजलेटर हीं त्रैमासिकां, कलेक्टेड रिप्रिंटस् ही वर्सुकी आनी वर्सुकी अहवाल उजवाड हाडटा.
लुझियदश

लुझियदश पुर्तुगालाचे राष्ट्रीय महाकाव्य, श्रेश्ठ पुर्तुगेज कवी लुईशद कामोंयश (१५२४ - ८0) हो ताचो कर्तो. लुझियदश ह्या उतराचो अर्थ 'लुझुचे पूत' वा 'पुर्तुगेज'. लुझितालेिया हें पुर्तुगालाचे लॅटीज जांव, लुझू हो ताचो निथ्य कथात्मक जायक, ‘ओताव्हा रिमा' हैं वृत्ताज बरयल्लया ह्या महाकाव्य वट्ट पद्यसंख्या १,90२ आसूज ती धा मणजिी विभाणिल्ली आसा. वाश्कु द गामाची उदकांतली भॉवडी आजी ताचे भारतांत आणमज ह्या विशयाचे चौकटेंत पुर्तुगालच्या पुशय इतिहाझांतले उज्वल रवीण कवीज ह्या महाकाव्यांत चित्रीत केल्ले आझात. किश्झितांव कवीचो अभिमाज प्रभावीपणाज प्रतीत जाता. लुझियदश हें किरिश्तांवी महाकाव्यय म्हणू येता. पूण पेणज मिथ्य कथांच्या संवसाराचे रंगूय हांगा ठळकपणानं दिशटी पडटात. ह्या महाकाव्याचो रिचर्ड फॅल्शॉज केल्लो इंग्लीश अणकार १६७५त उजवाडाक आयलो. जे.डी. एम्. फोर्ड हाणे लुझियदश मूळ पुर्तुगेज संहिता इंग्लीश टिपांसयत उजवाडायला (१९४६). - - कों, वि. सं. मं.
रायबंदर

रायबंदर हें भारताचें गोंय राज्यचो एक गांव. हे गोंयचें तिसवडी(इल्हास) जिल्ल्यांत अासा. आनी हे पणजी आनी ओल्ड गोवा शाराचे मदी अासा.
हका पोण्जे दकुन ’रिओ दे औरे’(भन्गरान्चि नोदि) विन्गड कर्ता.
रायबंदरचे नाव ’रायन्चे बंदर’ दकुन आयिले.
गोये वयिर कदम्बा रायन्चो राज्य अशिलो. तचे नन्तार हन्गा बहमनि सुल्तनातन्चे राज्य झाले. हचे नन्तर हन्गा विजयनगर, बिजापुर अनी पुर्तागाल्चो शासन झालो. कोन्चे रायचे नावन्त हे जगेन्चे नाव रायबंदर पोडलो हे सन्गु झायना.
रायबंदरन्त ’इग्रेया दा नोसा सेन्होरा दा अजुदा’ अस्स. हाचो निर्माण १५६५यन्त मंडोवी नोदिन्चे तटन्त झाले. सांत फ़्रांसिस झावियरन्चे शवांचो स्वागत १४वी मर्च १५५४नत हन्ग झालो.
रायबंदरन्त ’सांत कासा दा मिसेरिकोर्दिय’(ओल्ड होस्पिटल/रोयाल पुर्तगाली होस्पिटल)अस्सा, हो एक काळान्त एशियान्चो प्रथम होस्पिटल झाउन अस्सिलो. अत्ता हे ’हेरिटेज’ बिल्डिंगान्त ’गोवा इन्स्टिट्युट ओफ़ मैनेजमेंट’ अस्सा.
रायबंदरचो फ़ादर अन्तोनियो फ़्रन्सेस्को झवियेर अल्वारेस(१८३७ - १९२३) एक गोएन्चो कथोलिक पदरि अशिलो आनी तो कथोलिसिसम सोडुन केरळ्चे येकोबय्ट अर्थोडोक्स चर्चा्चो अनुग्रही झालो. नन्तर फ़ा.अल्वारेस सिलोन, गोय अनि सग्ळे भारतन्चो आर्चबिशप-मेट्रोपोलिटन,मार जुलियस १ झलो.
जोसीन्हो सौजा

जोसीन्हो सौजा
ज्ल्म.
जोसीन्हो सौजा हांचो जल्म गोंयच्या जायनो वेलॅम ह्या गांवांत जालो. ताच्या बापायचें नांव कायतानो पियेदादसौजा आनी आवयचें नांव लुईजीना फिलोमेना लुईस.ताचो जल्म 15 जुलाय 1941 ह्या दिसा जालो.
वावर.
जोसीन्हो जेन्ना तेरा वर्सांचो आशिल्लो तेन्ना ताणें आपल्या बापाय वांगडा क्लेरीनेट वाजोवपाकसुरवात केली. 1965 ह्या वर्सा ताणें आपले बॅन्ड चालू केलें.ताचें नांव ताणे A.V.C. POPS दवरलें. तो 1966 ते 1970 मेरेन तोळेकांटो वेल्म ह्या गांवच्यासेण्ट रॉक्स माध्यामीक शाळेत संगीत शिकयलें. संगिताच्या क्षेत्रांत व्हड गिन्यान आशील्लो जोसीन्हो सोझा हो एक संगीतकार.
ताणें कोंकणी संगीतान आनी गितान आदार खूब नमुल्य आसा. ताणीं सुमार 3000 तियात्रांनी पुराय भारतांत तशेंच गल्फ देशांत आनी लंडनांत संगीत वाजयलां. ताणीं तियात्रांनी दोळ्यां मुखार संगीत {live music} तशे बेगरावंड संगीत दिवपाक सुरवात केली. कांय तियात्रांनी ताणीं दिल्ल्या बेगरावंड संगीताचीं नांवां अशीं आसात :‘पातोक’,’घातकी भोयण’,’सुकूरीना’,’दुडू जिणेंत’’सोवसारांत आसताना दाय्त’ आनी ’ओस्तुरी’.
ताणीं सुमार 230 ओडियो कॅसेटी काडल्यो.
जोसीन्होन तीन तियात्र बरयल्यात :‘मांय पायचे दुखीक लागोन’, ‘आंगोवणेचो पूत’,’तोड्डोकी पाय’.
पुरस्कार.
2005 ह्या वर्सा जोसीन्हो हांकां स्टार ओफ द मन्त म्हूण वेंचून काडिल्लो.
तांकां कोंकणी तियात्रांतलीं गितां आनी संगिताक लागून जायते पुरस्कार फावो जाल्यात. तांचे कांय पुरस्कार अशे आसात :
तांकां 1996 ह्या वर्सा गुलाब पुरस्कार फावो जालो.
2002 ह्या वर्सा कुवेट ह्या देशात तांकां कल्चर ओवरसीज बेस्ट संगीत हो पुरस्कार फावो जालो.
2003 ह्या वर्सा ‘रॅटर’ह्या तियात्राक पयलो ईनाम फावो जालो.
2008 ह्या वर्सा तांकां प्रेस्टीज्यस गोवा स्टेट कलचरल पुरस्कार फावो जाल्लो.
आनी 2009 ह्या वर्सा तांकां डॉ. जेक सिक्वेरा पुरस्कार फावो जाला.
मिनयन फेर्नाडीस

मिनयन फेर्नाडीस हाे एक तियाञ कलाकार.
जल्म.
मिनयन फेर्नाडीस फामा तरेन मिनयन दि बनदर अशे वळखुक येता.ताचो जल्म १७ फेब्रुवारी १९५७ ह्या वर्सा जालो.तो भानाव्लिम, गोंयात रावता.
शिक्षण.
मिनयन फेर्नाडीस हॅाली ट्रिनिटी हायस्कूल,भानाव्लिम हागा शिकतालोतो .७ वे कक्षात आसता सून ताणे माचयेर वचपाक सुरवात केली.
वावर.
ताचे 'जोमनिवयलो खेल' 'बिकारी'
कार्निवालाच्या दिसानी माच्येर प्रसतुत जालो. 'खेल' पळोवन मिनयनाचो
बापुय ताच्या चेडयान बरो कायक्रम उत्पादक केल्ले कारणात ताका
शाब्बासकी दिता. उपरांतच्या वर्सानी ताणे कार्निवालाच्या आनी इस्टराच्या
वेळार ३ 'जोमनिवयलो खेल' माच्येर गेलो. दर्शकाच्या प्रोत्साहित आनी मान्यताच्या खातीर, तोत्यावाटेन आनी कफुडेवचून, ताणे कोंकणी नाटका/तियाञा आपनायली आनी माच्येचे नांव मिनयन दि बनदर दवरल्ले. 
जशे वेळगेलो 'खेल' हे तियाञ रोसिरीयो रोडिग्रेस हाच्या प्रयत्नाक लागोन लोकामदी खुब फामाद जाले.आनी रोसियो रोडिग्रेज ताका 'नॅान-स्टोपडॅरामा' अशे म्हणटाले, मिनयन दि बनदर हाणेआपली पयली
नॅान स्टोप डॅरामा "नोजिम" आनी "तुफान" ताच्या नॅान स्टोप डॅरामातली
"दुडु आनी ज्ञिन्यान "दर्शकानी आपनायलेआनी एक नॅान स्टोप डॅरामाचो
संचालक म्हण ताची प्रतिश्टा वाडयली आनी ताका फामाद केलो.
तरताचो "खेल-तियाञाक" ताचो वड आदार आसल्या कारणात ते नॅान स्टोप डॅरामा 'सुकोरीना' पाञ रुपात आयले.हे नाटकान कोंकणी मोगीक दडकेन काडले.दोन वर्सा भितर ते २१५ नाटका जाली, आनी ताका 'किंग अॅफ सॅनचरीस' म्हण पदवी जोडली. 'सुकोरीना' हाचे सादरीकरण गॅल्फात मिनयन दि बनदर कोंकणी माचयेचे वड संचालक म्हण वळखता.
हेर अवसरा कतो आपल्या वागडत्या वागडा 'गॅल्फ' बोवडेक वतालो
आनी ताच्या दर्शकाक संतॄष्ट करतालो. तो तसोएकुत संचालक आसलो जाणी वडान-वड मुबंयातले कलाकार नांव अशी, सि.एलवरेस, बाब पिटर,रिटा रोस,लफ रेडरोस,टिटा,बैटी फर्नान्डिसा आनी बैटीनाज हाका आपल्या
वागडा माचयेर 'फलोरेन वाज पयलो मातिएर ' तियाञ प्रसत्तु करपाक वेले.आनीक एकदा हे तियाञाचे सादरीकरण सामान्यभायले आसले
गॅल्फ देश सडून ताणे लंडनात भी आपले तियाञ सादरीकरण केला, देखिक: स्वीडन,करोयडोन आनी सविनडोन.
पुरसकार.
ताका 'किंग अँफ तिप्पलसॅनचरी' पाञ फावो जालो,कारण
तो पयलो संचालक आसलो जाणे ३०० नॅान स्टोप डॅरामा'सुकरीना' १९८५ वर्सा कायक्रम केले. ताची प्रतिश्टा सडून,ताजे कडेन खुबशे नॅान-स्टोप डॅरामा आसा,जे १०० सुमार कायक्रमा जाल्यात, जशे 'दुडु आनी ज्ञिन्यान', 'घराया', '१०लाख' ,ताका गुलाब पुरस्कार,कोका कोला पुरस्कार,सिन टायमस पुरस्कार,तियाञ
अकादमी पुरस्कार-तिसरो दरजो बरी तियाञ सादरीकरणाक पयल्या फामाद तियाञ उत्सवात हागा मेवळ्ळो आनी ताचो सत्कार सुवाळो
तियाञ उत्सव मंडळ हांच्या १२५ वर्साव्यादिसा जालो.
Joshua achem Pustok

Joshua achem Pustok.
Book of Joshua
Joshuachem Pustok
Joshuachem Pustok tin bhagamnim vanttun ieta :
Poilo bhag :
Bhasailolo Ganv jikhun ghetat Ovesvor 1 – 12
Dusro bhag :
Kullam modem des vantt’tat Ovesvor 13- 21
a) Jordana udente vatten aslolo des 13/1-33
b) Jordana ostomte vatten aslolo des 14/1 – 19/51
c) Asro gheupachim xaram 20/1-9
d) Levitanchim xaram 21/1-45
Tisro bhag :
Joshuachea jivitachi vat sompta Ovesvor 22- 24
a) Udentichim kullam aplea desant portotat 22/1-34
b) Joshuacho nimanno nirop (farewell address) 23/1-16
c) Shekem desant korar novsortat 24/1-33
Judevanche porompore pormannem hem pustok Joshuan borounk na. Moizesachea mornna uprant Joshuachea fuddariponna khal Israelitamnim, Kanaan desacher akromonn kelem tem hea pustokachi kheritai zaun asa. Hea pustokant vornniloleo kaim mhotvacheo ghoddnneo he porim asat :
i) Jordan nod utrop
ii) Jeriko xar jikhun ghevop
iii) Ai xar jikhun ghevop
iv) Deva ani porje modem korar.
Hantli ek mhotvachi voll mhollear, “Punn Sorvesporachi seva korunk tumi toiar nant zalear, konnachi kortoleat tem aizuch venchun kaddat…. Punn hanv ani mhojem kuttumb Sorvesporachi seva kortoleanv.” (24/15).
Polleiat.
Book_of_Joshua
Books_of_the_Bible
Bible
गोंयचे पारंपारीक खेळ

खेळ हें उतर आयकतांच आमकां आमच्या भुरगेपणाची याद जाता.सगळ्याक व्हडल्यांक तशेंच ल्हान भुरग्यांक खुबच उमेद जाता.खेळ खेळप आमच्या आरोग्याक खातीर बरें तशेंच खेळटकच आमकां एक वेगळीच खोस भोगता.गोंयचे खुब पारंपारीक खेळ आसात जे आमच्या पुर्वजाकडल्यान आमकां मेळ्ळीले आसात.देखीक: आपा लिपा, खो-खो,कबडडी,लगोरयो आदी.
जग विज्ञानाचें

सिकोनिफॉर्मिस हे एक सवणें.
उगम.
'सिकोनिफॉर्मिस’ गणाच्या आर्डीइडी कुळांतलें एक सवणें .ह्या कुळांत साबार जाती आसून
त्यो संवसारभर पातळळ्यात. बकें चड करून तळीं, शेतां आनीरेबट जाग्यांचेर सांपडटा.
सादारणपणान बक्याचें आकारमान घरकोंबये भशेन आसता. पूण ताची मान, पांय, बोंटा
आनी चोंच लांब आसता. कोंडाच्या देगांनी आनी चिखलाच्या वाठारांनी सांपडपी बकीं 
कड्डया वा गोब-या रंगाचीं आसतात. शेतांनी बकीं चड करून धव्या रंगाची आसतात.
धव्या बक्यांनी तोच आनी पांय हळदुवसार आसतात. तांची मान लांब आशिल्यान तें
बसता तेन्ना ती इंगलीश ‘एस’ अक्षरा सारकी जाता. ताचीं पांखां वयल्यान तेलकट आसतात,
हाका लागून तांचेर उदक धरना.
खावड.
 नुस्तें, बेबे, कुल्ली आनी टोळ ही ताची खावड आशिल्ल्यान
तें सदांच तळ्यार कांठार, सवथळ उदकांत, रेबट प्रदेशांनी आनी शेतांनी मेळटा. आपलें भक्ष
धरपा वेळार तें उथळ उदकांत एकेच सुवातेर उबें (picture) रावता आनी आपलें सावज लागीं
आयलें म्हणटकूच ताचेर झोंपय मारून तें आपणाले लांब चोंचींत धरता. शेतांत वा रेबट 
वाठारांनी तें सदांच गोरवां फाटल्यान ल्हव ल्हव चलता आनी ताचे फाटल्यान उडपी बेबे 
आनी टोळ खाता.
ऱावता.
 बकें हें पंगडा पंगडांनी रावपी सुकणें आसलें तरी तें तळ्या वा कोंडा देगेर 
एकलेंच उबें आशिल्लें दिश्टी पडटा. तांचे घोंटेर चडशे उदका लागशिल्ल्या रुखांचेर
पळोवंक मेऴटात.
जॉन चालर्स फेर्नाडीस

जॉन चालर्स फेर्नाडीस हो एक तियात्रीस्त.
जल्म.
श्री. जॉन चालर्स फेर्नाडीसं लौकप्रीय नावान चार्ला म्हण वळखताले. ताचो जल्म २४ मे १९५० सांकवाळ गोंय जालो.
वावर.
ताणे माचयेर आपले पयलेंच पावल घातलें, अनुबोधक कसो तियात्रान जो दिर्गदर्शक जे.आर.रोड. मागीर १९७४ ताणी बरयले दिर्गदर्शक आनी अभिन्य केलो तियात्रान 'उपकार' आनी ताका तियात्र मोगयाकडल्यान बरो प्रतिसारमेळो.
आयज परयान ताणे १८ तियात्र बरयल्या. दिर्गदर्शीक आनी अभिन्य केलो देखीक 'शिराप बूजलो', 'घातक्यांक घात', 'पोस्सको', 'तुफान', 'आसरो', 'फोटकिरो', 'ओडरूस्ट', 'पावला', 'बोदलो", 'खोटो', 'पोयसो'. आदी हातूतले ८ तियात्र सादर जाल्ले कला अकदमीच्या वर्सान तियात्र सर्तीन.
फाटली याद काडपा सारकी वर्सा ताणे ताच्या व्हडील तियात्रिसांचि खूब सेवा केली तांचे तियात्र सादर करपाक पुराय गोंय आनी मूंबई. जेन्ना-केन्ना तियात्रांतले तियात्रिस करपाक पावनासले तेन्ना ताचे दिर्गदर्शक ताका तांचे कार्य करपाक सांगताले आनी तो ते कार्य उमेदिन करतालो आनी लोक ताची जायति तूस्त करताले.फाटली ४३ वर्सा श्री.जॉन चाल्स फेर्नाडीस हाणे जायति बरी तियात्राची सेवा केली जसो एक बरोवपी, दिर्गदर्शक, कलाकार, प्रॉम्टर, माचयेवयल्या ननाटकाची वेवस्था करपी अशो जायत्यो सेवा केल्या.
पुरस्कार.
१२५ तियात्राच्या वर्षिक उत्सवा दिसा तियात्र पंगडान ताचो अभीनंदन केलो , मार्चाचे २० तारखेर २०१७ वर्सा ताचे सेवे खातीर तियात्रा पासत कला संचालक मंडळ आनी संस्कूती हाणी ताका 'कला गवरव पुरसकार' लाबयलो जो फेब्ररिचा ५ तारखेर तियात्र हत्लेका खातीर मेवळो २०१७—२०१८ ह्या वर्सा.
वनम्होत्सव-(पांच एकांकी)

वनम्होत्सव-(पांच एकांकी)
पयली उजवाडावणी.
सप्टेंबर १९८९
दुसरी उजवाडवणी.
सप्टेंबर २००८
मुखचित्र.
श्रीधर कामत बांबोळकार
उजवाडावपी.
कोंकणी भाशा मंडळ, मडगांव -गोंय
छापपी.
सह्याद्री ऑफसेट सिस्टीम,खोर्ली,गोंय
मोल.
५० रुपया।
पांडुरंगराव दाजीसायब देसाय

पांडुरंगराव दाजीसायब देसायहे कोंकणींतले एक लेखक।तांची सविस्तर म्हायती अशी आसा।
जल्म.
तांचो २५-२-१९३८ वर्सा गोंयांतल्या सांखळे गांवांत,खाशे कुटुंबात जालो.
शिकप.
शिकप मराठी आनी पुर्तूगेज भाशेंत जाले़. भुरगेंपणासावन फुटबॉल खेळाची ताका आवड आशिल्ली. शेती आनी बागायती हो पूर्वजांकडल्यान चलत आयिल्लो वेवसाय आपणायलो.
वावर.
ल्हानपणासावन नाटकांत सवंगां करपाचो आनी नाटकां पळोवपाची ताका आवड आशिल्ली. हेच आवडीतल्यान कोंकणीतल्यान नाटयलेखन करपाची उर्बा आयली. सुक्या वांगडा वलां हें तांगेले दोन विनोदी नाटकुल्यांचें दुसरें पुस्तक.
तांणी नाटकुल्यां शिवाय कोंकणीत आनी मराठींत कविता आनी कांय स्फूट स्वरुपाचें बरप केल्लें आसा.
कृष्णाजी नारायण अस्नोडकार

'संपादता कृष्णाजी नारायण अस्नोडकार'कृष्णाजी नारायण अस्नोडकार हो गोंयचो मराठी कादंबरीकार. तांच्या शिक्षणाविशीं पुराय खबर मेळना. पूण ताका मराठी, इंग्लीश, बंगाली, आनी गुजराती भाशेचें ज्ञान आशिल्ले. ताणें 1891 वर्सां सावन बरोवपाक सुरवात केली. ह्या वर्सां ताची नीतिसैंदर्य नावाची पयली पुस्तिका उजवाडाक आयली. 1902 वर्सां ताणें देवी प्रसन्न राय चौधरी हाचे मूळ बंगाला कादंबरीचो अणकार करून 170 पानांची संन्याशी ही कादंबरी बरयली. उपरांतच्या काळांत ताच्या बरपाविशीं खबर मेळना. पूण फुडें 1921 ते 1933 वर्साच्या काळांत ताणें सुमार चाळीस पुस्तकां बरयल्यात. ताणें भक्ती आनी नीत हाचेर पुस्तकां बरयली. ते भायर बायलांचीं कांय चरित्रांय बरयलीं. तातूंत अहिल्याबाई आनी मीराबाई ह्या चरित्रांचो आस्पाव जाता. हांचे भायर ताणें पांच संगीत नाटंका बरयल्यांत. तातूंतल्या अग्रहार आनी हाच परिणाम हांचो प्रयोग जाला. ताका खरें म्हत्व मेळ्ळें तें कादंबरीच्या मळार तेन्नाच्या काळांत चार आणें माला तीन आणें माला आनी एक आणा माला अश्यो कादंबर्योन म्हयन्या म्हयन्याक उजवाडाक येताल्यो. तातूंतली तीन आणें माला ही कादंबरी नरहर रामचंद्र जोशी नांवाचो मनीस चलयतालो. रहस्य, श्रृंगार आनी म्होवाळ कथानक आशिल्ली सुमार 75 ते 80 पानांची पुस्तकां हे माळेंतल्यान उजवाडाक येताली. तो तीन आणें माला ह्या कादंबरीचो एक मुखेल बरोवपी आशिल्लो. हे माळेवरवीं ताच्यो सुमार 25 कादंब-यो उजवाडाक आयल्यात. सामान्य वाचकाक आवडपी सामान्य कथा तो बरयतालो, तशेंच ब-या पावड्याच्यो आनी शृगारकथाय ताणें बरयल्यात. महात्मा गांधी , नरसी मेहता ह्या गुजराती भाशेंतल्या चरित्रांचेय ताणें अणकार केल्यात. स्वामी विवेकानंदाच्या ग्रंथावेल्यान भक्ती आनी मेरी कॅरेलीच्या लेखांवेल्यान नीतिसौंदर्य ही पुस्तिका बरयल्या.
श्री. मुकेश थळी

कोंकणी साहित्याच्या मळार जायतें मोतीम आयलें आनी तांणी कोंकणी भास गिरेस्त केली कोंकणी भाशेंत साहित्य बरोवन कोंकणी साहित्याचेें दालन गिरेस्त केलें।तातूंतलो एक म्हत्वाचो लेखक म्हळ्यार मुकेश थळी.मुकेश थळी हांचो जल्म ५ जून १९६३ वर्सा जालो।
ಆಮಸ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್

Book of Amos.
ಆಮಸಾಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಸಮಾಜೀಕ್ ನೀತ್ ಉಖ್ಲುನ್ ಧರ್ಲ್ಯಾ. ಅನಿತೀಚೆರ್, ಅಪ್ರಮಾಣಿಕ್ಪಣಾಚೆರ್, ಗರೀಬಾಂಚೆ ಪಿಡ್ಣುಕೆಚೆರ್, ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ನಿಶೆದ್ ಮಾರ್ತಾ.
ಆಮಸ್, ತೆಕ್‌ಆಚೊ ಗಂವ್ಳಿ (1/); ತೊ ಪ್ರವಾದೀಯ್ ನ್ಹಂಯ್ ಆನಿ ಪ್ರವಾದ್ಯಾಂಚೊ ಪೂತುಯ್ ನ್ಹಂಯ್, ಪುಣ್ ಸರ್ವೆಸ್ಪರಾನ್ ತಾಕಾ ಹಿಂದ್ ಚರಯ್ತಾಲೊ ಥಂಯ್ಚೊ ಆಪೊವ್ನ್ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಕ್ ಭಾಕೀತ್ ಕರುಂಕ್ ಪಾಠಯ್ಲೊ (7/14). ಥೊಡ್ಯಾಚ್ ಕಾಳಾರ್ ತಾಣೆಂ ಆಪ್ಲೆಂ ಮುನ್ಯಾರ್‌ಪಣ್ ಚಲಯ್ಲೆಂ ಮಾಗಿರ್ ತಾಕಾ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಂತ್ಲೊ ಭಾಯ್ರ್ ಘಾತ್ಲೊ ಆನಿ ತೊ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಆದ್ಲ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಕ್ ಪರ್ತಲೊ ( 7/10; 3/9; 4/1; 6/1).
ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ಆಠ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂಚಿ ಮನ್ಸುಬಿ ಕರುನ್ ಫರ್ಮಣ್ ಮಾರ್ತಾ ತೆಂ ಸುರ್ವಾತೆಕುಚ್ ಮೆಳ್ತಾ. ಹಿಂ ಆಠ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ : ದಾಮಾಸ್ಕೂಸ್, ಗಾಜಾ, ತೀರ್, ಎದಂ, ಆಮನ್, ಂ ಆದ್, ಜುದಾ ಆನಿ ಇಸ್ರಾಂಎಲ್. ಜುದಾ ಆನಿ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾನ್ ಸರ್ವೆಸ್ಪರಾಚ್ಯೊ ಆದ್ನಿಯಾ ಆನಿ ಉಪ್ದೆಸ್ ಮೊಡ್ಲೆ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಉರ್ಲಲ್ಯಾ ಸವ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂನಿಂ ಜುದಾ ಆನಿ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾ ಆಡ್ ಕರಾರ್ ಮೊಡ್ಲೊ. ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಂತ್ ಲಾಂಚ್ ಘೆವಪ್, ಬ್ರಶ್ಟಾಚ್ಯಾರ್ ಕರಪ್, ಗರೀಬಾಂಕ್ ಪಿಡ್ನುಕ್ ದಿವಪ್ ಆಸ್ಲೆಂ ದೆಖುನ್ ಸರ್ವೆಸ್ಪರಾನ್ ತಾಚೆರ್ ಫರ್ಮಣ್ ಮಾರ್ಲೆಂ.
ಜೆರೊಬ್‌ಆಂ ಯ್, (783 ಲಾ 743) ಹಾಚ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ತಾಣೆಂ ಆಪ್ಲೆಂ ಮುಣ್ಯಾರ್‌ಪಣ್ ಚಲಯ್ಲೆಂ. ತ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಗಿರೆಸ್ತಾಂನಿಂ ಗರೀಬಾಂಕ್ ಫಟಯ್ಲೆ, ಬರೊ ಸೇವಾಧರ್ಂ ಕೆಲೊ ಪುಣ್ ತಾಂತುಂತ್ ದೆವಾಚಿ ಭಕ್ತಿ ನಾಸ್ಲೊಲಿ. ತೇದನಾ ಆಮಸಾನ್ ದೆವಾಚ್ಯಾ ನಾಂವಾನ್ ಉಲೊವ್ನ್ ಬ್ರಶ್ಟಾಚಾರಿ ಜಿವಿತಾಚೆರ್, ಸಮಾಜೀಕ್ ಅನಿತೀಚೆರ್, ತೊಂಡಾಪುರ್ತಿ ಭಕ್ತೀಂಚೆರ್ ಖರಾಯೆನ್ ನಿಶೆದ್ ಮಾರ್ಲೊ (5/21-22). ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್, ಆಕ್'ಖ್ಯಾ ಸಂವ್ಸಾರಾಚೊ ಶ್ರೇಷ್ಟ್ ಧನಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಾಂಕ್ ಖಾಸ್ತ್ ಲಾವ್ಪಿ ( ಅವೆಸ್ವರ್ 1–2). ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಕ್ ಜಾಂಕಾಂ ದೆವಾನ್ ವೆಂಚುನ್ ಕಾಡ್ಲ್ಯಾ ತಾಣಿಂ ಝರ್ ಖೊಟೆಪಣಾಂ ಕರೀತ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ದೇವ್ ತಾಂಕಾಂ ಕಡಕ್ ಖಾಸ್ತ್ ಲಾಯ್ತಲೊ (3/2). ಸರ್ವೆಸ್ಪೊರಾಚೊ ದೀಸ್, ಉಜ್ವಾಡಾಚೊ ನ್ಹಂಯ್ ಪುಣ್ ಕಾಳೊಖಾಚೊ ಜಾತಲೊ (5/18); ದೇವ್ ಎಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾಕ್ ಉಪ್ಜಯ್ತಾ (6/14). ತೆಂ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಆಸ್ಸಿರಿಯಾ, ಜರುಯ್ ತಾಚೆಂ ನಾವ್ ಸಾಂಗುಂಕ್ ನಾ ಪುಣ್ ಸದಾಂಚ್ ತೆಂ ಪ್ರವಾದೀಯಾಚ್ಯಾ ಮನಾಂಚೆರ್ ಆಸ್ಲೆಂ.
ತರ್ ಆಮಸ್, ಏಕ್ ಭರ್ವಾನ್ಸೊ ದಿತಾ, ತೊ ಜಾಕೊಬ್ ಘರಾಣ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ತಾರಣಾಚಿ ವಾತ್ ಪಳೆತಾ (9/8); ತಶೆಂಚ್ ಜುಜೆಚ್ಯಾ ಉರ್ಲಲ್ಯಾ ಜಮ್ಯಾಚಿ (5/15), ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ದಯಾ ಕರ್ತಲೊ ಅಶೆಂ ಆಮಸ್ ಮ್ಹಂಟಾ.
त्रिनिदाद आणि टोबॅगो

, उत्तर अमेरिकेंतलो देस आसा। ताची राजधानी पोर्ट ऑफ स्पेन नगर आसा।