anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
विश्वनाथन आनंद

आयुश्यक्रम.
विश्वनाथन आनंद हाचो जल्म ११ डिसेंबर १९६९ ह्या दिसा जालो . विश्वनाथन आनंद हाचे नांव आनंद आनी विश्वनाथन हे ताचे आड नांव जावन आसा. ताचो जल्म चन्नाय‌, तमिलनडु हांगा शारांत जालो आनी हांगाच तो व्हड जालो. ताच्या बापायक लोक कृष्णा विश्वनाथन म्हुण वळखताले तो दक्षिण रेलवे खातयाचो मुखेली आसलो. आनि ताचे आवयचे नांव सुशिला आसले. ताचिआवय एक व्हड बुद्धिबळ खेळगडी. ति बुद्धिबळाच्यो सर्तिचश चुकयनासली.
शिक्षण.
आनंदान पयले पावट आपले आवयकडल्यान बुद्धिबळ खेळपाक सुरवात केली. आपल्या आवयक तो आपली पयली शिक्षक असो मानता. ताची आवय आनंदा परस बुद्धिबळ खेळांत हुशार आसली अशें म्हणतात. आनंद ल्हान आसतनाच ताचें आवयन ताका बुद्धिबळ खेळपाची रूच लायल्ली. आनंद आपल्या दोंन भयण भांव परस सगल्यान धाकलो आसले कारणान ल्हान आसतना ताची चड अपुरबाय जाल्ली. आनंदान स वर्साचो आसतनाच बुद्धिबळ खेळपाक सुरवात केल्ली.
विश्वनाथन आनंद हाणि आपले शिक्षण डॉन बॉस्को मॅट्रिकुलेशन हाय सेकेंड्री स्कूल हातूंत पुराय केले.
सर्तेनी मेळ्ळिल्ले पुरस्कार.
विश्वनाथन आनंद पांच पावट अंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ वस्ताद २००२ वर्स मेरेन राविल्लो आसा. ताणे एलॅक्सै शिरोव हाका हरोवन स-व्या खेळाक २००० वर्सा (FIDE) अंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ वस्तादपण मेळोवन घेतली. आनी हे पद ताणे२००२ वर्स मेरेन सांबाळ्ळे. ते उपरान आनंद अनिर्विवाद विश्व वस्ताद २००७ ह्या वर्सा हे पद मेळोवन घेतले आनी व्लादिमीर क्रैमनिक हांचे कडल्यान २००८, वॅस्लिन तोपालाॅव २०१०, बॉरिस गॅलफॅन्ड २०१२, मेरेन राखले. २०१३ ह्या वर्सा आनंद मॅगनस कार्लसन ह्खा खेलगड्या कडल्यान हरले. तसोच २०१४ ह्या वर्सा मॅगनस कार्लसन हाचे कडल्यान दुसरे पावट हरलो.
प्राप्ती.
क्रामनिक, तोपालॉव आनी गॅरी कासपारॉव हांचे फाटल्यान २००६ ह्या वर्सा आनंद इतिहासांतलो २८०० एलॉ मार्क फि.डे. सर्तित चवथो बुद्धिबळ खेळगडी म्हुण परजळ्ळो. ताणे २१ म्हयन्याक आपले पयले पद सांबाळ्ळे. विश्वनाथन आनंद सगळ्यापरस बेगीन खेळपी म्हुण वळखतात. १९८० ह्या वर्सा ताच्या आयुश्यक्रम सुरु जावचे पयली तो पयलोंच एक फामाद खेळगडी जाल्लो. ताणे फि. डे. अंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ सर्तित २००३ आनी २०१७ आनी वल्ड बल्टिस कप २००० अशे जायते ईनाम मेळोवन घेतल्या.‌ विश्वनाथन आनंद पयलो खेळगडी जाणे १९९१-९२ हया वर्सा राजिव गांधी खेल रत्न पुरस्कार मेळोवन घतलो.
संदर्भ.
https://en.wikipedia.org/wiki/Viswanathan_Anand
सुधा सुरेश आमोणकार

सुधा सुरेश आमोणकार तांचो जल्म "म्हापशें बार्देस" हांगा ४ जुलै १९३९ वर्सा जालो।
Ddainn

Ddainn vo डाइण zaun asa ek nustem.
Vaidneanik nanv: "Scomberoides commersonnianus"
Inglix: Queen fish
Moratthi: फलाई
व्हॅटिकन सिटी

, एरोपांतलो देस आसा। ताची राजधानी व्हॅटिकन सिटी नगर आसा। तो सौंसारांत सग्ळ्यावोन ल्हान देस आसा।
पळेयात.
Vatican City
Antiokecho Sant Theodosius

Antiokecho Sant Theodosius zolmolo Mogarissos hea xarant, St. Basilachea prantant. Tacho bapui ‘Proherius’ ani tachi avoi ‘Eulogia’ dogaim` khub dhormvont aslim`. Khub vorsamni` tachi avoi ‘Eulogia’ ek Madr koxi vavrun, apleach putak ‘Theok’ atmik guru koso somzunk lagli. Jen'na to lhan also ten'na taka Abrahamachea pavlamni` cholpachi itsa yetali. Aple maink ani paik, ixtta-mitrank, ghorcheank ani sogllea sonvsari vostu soddun diunk to toyar also fokot Devachea moga khatir.
Theodosiusachi Yatra.
To aple viyajicher gelo ani Jeruzalem xaran pavlo. Jen'na to Antiokek pavlo, to Stylitachea ‘Sant Symeonak’ pollovpak ani tachi besanvam ani magnnim` magunk gelo. ‘Sant Symeonachea khambeaxim pavtokuch taka nanvam` milagricho yevkar dilo. To tea khambear choddlo ani tea Santa mukhar xaxttangi poddlo. ‘Symeonan taka mogachi veng marli ani tacher besanv ghatlem.
Polleiat.
List_of_Catholic_saints
ब्राझीनो सुआरेज

जल्म.
ब्राझीनो सुआरेज वा ब्राझीनो दीसांता नुनीला सुआरेज वा जांका तियात्र मोगी ब्राझीनो सुआरेज ‘कालापूरकर’ ह्या नांवान वळखतात. हांचो जल्म 24 ओक्टोबर, 1938 ह्या दिसा जालो.
वावर.
पारुकेल स्कुलांत शिक्षण घेताना लुईस गोंसाल्वीसाच्या ‘जुरामेंत भोगसोणा’ ह्या फामाद तियात्रांत कुड्ड्या चल्याचो अभिनय करून पयले फावट तांणी अभिनयाची चव घेतली. तियात्र सर्तींनी कायतान परेरान बरयल्ल्या तियात्रांनी वांटो घेवन तांणी 3 फावटी उत्कृश्ट नेपथ्या खातीर पयलें इनाम जोडला. तशेंच एंथनी परेराचो ‘किरमीदोर भाव’, पावलीनो डायसाचो ‘नोर्तोन आदवोगाद’, पीटर फर्नांदीशाचो ‘नोशिबांतलें चुकोना’, ह्या तियात्रांनीय तांणी अभिनय केला.
तेच तरेन तांणी ‘मोगाचो शेवोट’, ‘शिमितेरींत’, ‘कोण तो खुनी’ आनी ‘भुताचें घर’ सारके कांय फामाद तियात्र बरयले. एफ्. एक्स्. डायस हांणी बरयल्ल्या ‘गोंयची सुटका’ तियात्रांत ब्राझीनोन 4 वेग-वेगळ्या पात्रांची भुमिका केली. साबार प्रकाशनां खातीर तांणी निरंतर लेख, लघु-कथा, निबंद, नाटक आनी कवितांचें लिखाण करून योगदान दिला. आपल्या हेर तीन वांगड्या बरोबर तांणी ‘हो तो मनीस’ आनी ‘सोडवोंडार मेळ्ळो’ ह्या क्रिडांचें लिखाण आनी दिग्दर्शन केला.
बरपावळ आनी तियात्राचें लिखाण करपा वांगडाच तांका कोंकणी पुस्तकां आनी तियात्राच्यो जायराती एकठांय करपाची आवड आसा. आजवेर तांच्या व्यक्तीगत ग्रथालयांत सुमार 2000 कोंकणी पुस्तकां आनी पुर्तुगेज काळा वयल्यो सुमार हजारा वयर हातांनी वांटप जाल्ल्यो जायराती आसात. 2007 वर्सा कुवेत शारांत, ‘कुवेत गोवंस तियात्रीस्तांची संस्था’ हिच्या आपोवण्या निमतान तांका ह्या जायरातींचें तशेंच तियात्र पुस्तकांचें प्रदर्शन करपाक एक संद मेळ्ळी.
पुरस्कार.
त्याभायर तांचे प्रतिश्ठेक जायत्या पुरस्कार आनी सत्काराचो वांगड आसा. तांच्यांतले नांव घेवपा सारके कांय पुरस्कार म्हळ्यार ‘कला आकादेमीच्या तियात्र सर्तीचो रुप्या महोत्सव पुरस्कार’, दालगाडो अकादेमीचो ‘दायज पुरस्कार’, ‘जॅक सिक्वेरा पुरस्कार’ आनी ‘गुलाब’मासिका कडल्यान सत्कार. तशेंच ते साहित्य क्षेत्राच्या ‘राज्य संस्कृताय पुरस्कारा’चे धारक आसात।
आंगले, श्रीकांत वासू पै

आंगले, श्रीकांत वासू पै.
(जल्मः 20 फेब्रुवारी 1934, मडगांव-सालसेत).
गोंयचो सुटके झुजारी. नॅशनल काँग्रेस गोंय संघटनेचो तो वांगडी आसलो. 6 एप्रिल 1955 त ताणें मडगांव सत्याग्रहांत वांटो घेतिल्लो.थंय ताका पोलिसांनी धरलो, बरोच मार दिलो आनी 11 वर्सां बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. साडेचार वर्सां बंदखणीची ख्यास्त भोगतकच ताची सुटका जाली. विष्णू आंगले, कमलाकर केणी,सदानंद कुंदो, श्यामसुंदर कुंदो, खुशाली नागू देसाय आनी शरद केणी हे ताचे सुटके झुजांतले वांगडी आशिल्ले. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केला.
अणकार

अणकार म्हळ्यार एके भाशेंत उच्चारिल्लें वा बरयल्लें उतर वा वाक्य वा साहित्य दुसरे भाशेंत बरोवप वा सांगप. मूळ भाशेंतले सगळे गूण मतींत दवरून ताका दुसरे भाशेंतल्यान उक्तावप. दरेक भाशेक आपआपलें खाशेलें वावुपरपाचें वातावरण आसता. निजाच्या भौतिक भोंवतणींतली प्रजेची अर्थीक, समाजीक, संस्कृतीक, नैतीक मांडावळ जशी थिरावल्ली आसता, आनी जीं साबार मळा वयलीं मुल्यां सांठयल्लीं दिसतात तीं तशाक तशीं दुसरे भाशेंतल्यान स्पश्टपणान दिसूंक जाय.इतिहास आनी सांस्कृतीक परंपरा, लोकांची जीणे कडेन पळोवपाची नदर, चाल-चलणूक, आचार-विचार, रित-रिवाज, दरेक भाशेच्या उच्चारपाच्या आनी बरोवपाच्या साधनांचो म्हत्वाचो वांटो आसता आनी सगळे घटक अणकार करतना दुसरे भाशेंतल्यान पुरायपणान चित्रीत करप म्हत्वाचें थारता.
दरेक भाशेची आपली खास वाक्य बांदावळ, व्याकरण, अर्थ आनी हेर बारीकसाणीचे जे मुद्दे आसतात, तांचो खोलायेन अभ्यास केल्यार अणकार करतना चुकी उण्यो जातात. खंयचेय भाशेंत आनी पर्यायान संस्कृतायेंत खंयच्या गजालींक कसले संदर्भ आसतात हें तपासून पळोवप म्हत्वाचें आसता. अणकार केल्लें साहित्य त्या त्या भाशेंतल्या मूळ बरोवपावरी दिसूंक जाय, जाल्यार ताका बरो साहित्यीक गूण लाबता.अणकार करतना मूळ भाशेचीं सगळीं आंगां, अलंकार आनी सोबीतकाय अणकार केल्ले भाशेंतूय उक्ताडाक येवप गरजेचें आसता. -डॉ. ओलिव्हिन्यु गोमिश
अय्या, त्रिविक्रम दत्ताराम

अय्या, त्रिविक्रम दत्तारामः (जल्मः 23 मार्च 1937, बेलवाडो- पैंगीण-काणकोण).
गोंयचो सुचके झुजारी.ताणें मराठींतल्यान माध्यमिक मेरेन शिक्षम घेतलां. नॅशनल काँग्रेस गोंय हें संघचनेचो तो वांगडी आशिल्लो. 26 जानेवारी 1955 ह्या दिसा गोविंद नारायण प्रभुदेसाय हाच्या फुडारपणाखाल ताणें सत्याग्रहांत वांटो घेतिल्लो. तेन्ना पोलिसांनी ताका धरलो. उपरांत प्रादेशीक लश्करी दंडाधिकाऱ्या मुखार ताची चवकशी जावन ताका चार वर्सां बंदखणीची खर ख्यास्त फर्मायली. तशेंच दर दिसा 30 इस्कूद ह्या प्रमाण दोन वर्सां दंड भरूंक लायलो वा दंडभरपाये बदला दोन वर्सां बंदखणीची ख्यास्त दिली. 31 डिसेंबर 1954 ह्या दिसा ताची बंदखणीतल्यान सुटका जाली. 1972 भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन सुटके झुजांतल्यान ताच्या वावराचो भोवमान केला.
Bhagivont Gerard Majella

Bhagivont Gerard Majella zaun aslo ek Redemptorist brother. To Katolik firgojecho ek sant zaun asa. Bhurgeank, gorban aslolea bhurgeank, avoiank ani avoiponache besar aslelea ostoreank khatir tache magnneacho adar magtat.
Jivit.
Gerard Majella Italiant Muro Lucano, Basilicata, hanga zolmololo 6 Abril 1726. Tannem zaiteo milagri kelleo:
Sant Gerard Majella 16 Otubr 1755, Italiant melo. Taka 29 Janer, 1893 vorsant Roma xarant Pap saib Leo XIII an bhoktivontacho mann favo kelo ani Dezembrache 11er, 1904, Pap saib sant Pius X an taka santacho mann favo kelo. Saint Gerard Majellacho fest Otubrachea 16er zaun asa.
Avoiancho patrão.
Ekdam Sant Gerardan Pirofalo familik bhett dilo ani thoisor tacho rumal soklla podlo. Tea familichea eke cheddvan jednam taka tem portun dilem, Sant Gerardan taka mhonllem "Tujem kodem dovor. Ek dis tuka hachi goroz podot".
Khup vorsanim, Gerard Majella somplea uprant, tea ostoreche bhurgem zolmotana moronk paulelem. Taka brother Gerardachim utrancho ugdas ailo ani tannem to rumal apleaxim haddunk lailo. Teach vellar, tacho dukh somplo, ani tannem borea bolaikechea bhurgeak zolm dilo. Hea ghodnnek lagon Sant Gerardak "il santo dei felice parti", mhonnge "borea zolmacho sant", mhonnon pachartat.
खडपार बांदललें घर वपार

खडपार बांदललें घर वपार.
Khoddpar Bandlolem Ghor Vopar - The Two Builders ( parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
खडपार बांदललें घर वपार.
पवित्र पुसतक ː मातेव ७ ː २१-२९
२१ "म्हाका समिया, समिया! म्हणून कण सर्गाराज्यांत भितोर सर्तलीं म्हण नांत, पूण सर्गार आसत्या म्हज्या बापाची खुशी कर्तात तिंच सर्गाराज्यांत भितोर सर्तलीं.
२२ तो दीस येतोच सबार जाणा म्हाका म्हणटलीं: 'समिया, समिया, तुजो संदêश आमी पर्गोटलो, न्हय? आनी तुज्या नांवान आमी देवचार काडले, न्हय? आनी तुज्या नांवान सबार विस्मितां आमी केलीं, न्हय?'
२३ आनी तेदनां हांव तांच्या तनडार मार्तलं: 'खटेपण कर्तल्यांनो, म्हजê सर्शिलीं कडसरात, कित्याक हांवें तुंकां केदनांच वळखुंक नांत.'
२४ देखून, हीं म्हजीं उत्रां आयकतात आनी तांचê पर्माणें चल्तात तीं आपलें घर खडपार बांदलल्या एका शाण्या मनशा सार्कीं.
२५ पावस पडलो, उदकाचे लट आयले, वादळ सुटलें आनी त्या घरार मारलें, तरी तें मòड्लें ना, कित्याक तें खडपार बांदललें.
२६ पूण हीं म्हजीं उत्रां आयकून, तांचê पर्माणें चलनांत तीं आपलें घर रेंवेर बांदलल्या एका पिसाट मनशा सार्कीं.
२७ पावस पडलो, उदकाचे लट आयले, वादळ सुटलें आनी त्या घरार मारलें, आनी तें मòड्लें, आनी ताचें सार्कें घर्टाण जालें!"
२८ जेजून आपलें उलवप संपयलें आनी ताची शिकवण आयकून लोक जबोर अजाप जातालो,
२९ कित्याक तांच्या शासत्रियां भाशेन न्हय, पूण अधिकारान तो तांकां शिकवण दितालो.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ.
The Two Builders, Commentary &amp; Meditation
Kuvempu

Kuvempuche sarkem nanv Kuppali Venkatappa Puttappa. Tacho zolm Dezembrache 29ver, 1904 zalo ani to Novembr 11, 1994 poreant jielo. Kovi, kadomborikar, nattok‌kar, vimorsokar hea vixoiant mhaitikar ponchis‌vea xekddeant Daitya Protibhe, Vorkovi Bendre hanche savn iugod kovi zogo kovi nanv mell'llem. Kon'noddocho dusro raxttokovi. Jneanpitth proxosti, Kendr Sahiteo Akademi proxosti poile pavttim kon'noddok haddun dil'lo zavn asa.
Bhurgeaponn.
Kuvempu tachea avoichea kullar Chikkmangalru jil'lecha Koppo talukent Hirekoddi mholl'lle kodden Dezembrache 29, 1904 ant zolmolo. Bapaiche nanv Venkatappa Gowda. Avoichem nanv Seethamma. Tachem bhurgeponn bapaicha ganvant Shimoga jil'lecha Thirthahalli talukent Kuppali mholl'lle kodden jielo.
Xikxonn.
Kuvempuche lhan‌ponnachem survilem xikop kulimotthant mholl'lle kodden zalem. Uprantle xikop Thirthahalli mukhar zalem. Moisurcha Weleyan Mission xallent xikop mukhar zalem. Moisurcha Mharaja kolejint B.E. podvi, Kon'noddant M.E. podvi xikop zoddli.
Kam.
Kuvempun Moisurchea Maharaja kolejicho xikxok, uprant Principal zavn vavr kela. Uprant Moisurcha Vixvvidealoiacho UpKulpoti zavn vavr kela.Manos Gongotri bandun mukar xikla. Vixvvideloianti odhyoinang, sonxodhonang ani prosarang monon vingodd kelam. Unnea vellar Kon'noddant pattheopustok borovn Kon'nodd madheom klas arombh kel'lem.
Kazari jivon.
Kuvempu Hemavati mholl'llea cheddvakodde kazar zal'lo. Bhurgeanchi nanvam- Poornachandra Tejaswi, Kokilodaya Chaitra, Indukala ani Tarini mholl'llim chougam bhurgim. Poornachandra Tejaswi ti Kon'noddachea agromaneo sahitint ekli zavn asa. Kokilodaya Chaitra ti iznerponnachem xikop zoddun Australiant asa.
Moronn.
Kuvempu Novembr‌ache 11 ver, 1994 isvent Moisurant devadhin zalo. Tachea zolmololea ganvant Kupali moll'lle kodden mornnachi rit zali. Kupali ganvant tachi somadhi bandlea.
Vixv manov dis.
Kornattok sorkaran 2015 nt Dezembrant Kuvempu zolmdis Dezembr‌ 29 "Vixv Manov" dis achorisuk adex kela. Hea savn vixvmanov sondex sarpoilea kovik onek gourov sondai kele.
रगतपेढी(Blood Bank)

रगतपेढीचे वैजकी उपेग करपाखातीर रगत सांबाळपाचो जागो. रगत आनी ताचे घटक हांगाच वेगळे करतात. रगत बरें उरपाक ४-८0 से. तपमानांत दवरपाक जाय. हे पेढयेंत वेगवेगळ्या रगत पंगडाच्या रगताचो सांठो आसता. सांठवन दवरिल्लें रगत पिडेस्तांक रोखडेंच मेळूं येता.
रगत पेढयेचे मुखेल वैज रगत दात्यांची वळेरी सांबाळटात. रगत सांठावपाक रगतदानाची कार्यावळ आंखतात आनी रगत पेढयेंत ना जाल्यार लेगीत पिडेस्ताक रगताची वेवस्था करतात.
दर व्हड हॉस्पीटलांत एक तरी रगताची पेढी आसताच.
-डॉ. अवधूत गो. बोरकार
जांब

जांब हाका मराठीन -जांब गुलाबी,हिंदी-गुलाब जामन;गुजराती-गुलाब जांबु;संस्कृत-जंबू,जंबुराज;इंग्लीश-रोझ अॅपल,लॅटीन-सायझिजियम जांबोस,यूजेनिया जांबोस;कूळ-मिर्टेसी अशें म्हण्टात.
सदांच पाचवेचार आसपी हें झाड सादारणपणान ९ मी.मेरेन वाडटा.पानां लांबट आनी अरूंद आसतात.पानांची लांबाय सादारण १२ ते २० सेमी.इतली आसत.फुलां पाचव्या रंगाचीं.फळां सादारण हळडुवसार ते धवसार गुलाबी रंगाचीं आसतात.फळांत १-२ बियो आसतात. इस्ट इंडीज सिक्कीम,भारत हांगा हो रूख सांपडटा.हरशीं हें एक रानवटी झाड;पूण बंगाल,आसाम,मणिपूर सारक्या राज्यांनी ह्या पिकाची पद्धतशीर लागवड केल्ली दिसून येता.गोयांत बरेचकडेन हें झाड पळोवंक मेळटा. ह्या झाडाची गुटी कलम पद्धतीन लागवड करतात.हें झाड फेब्रुवारी-एप्रिल म्हयन्यांत फुलता आनी जून ते ऑगस्ट म्हयन्यांत फळां तयार जातात.दक्षिण भारतांत मात झाड बेगीन फुलता आनी फळांय बेगीन तयार जातात. फळाचो आकार सादारण बारीक सफरचंदायेचो आसता.फळाक व्हडलीशी रूच आसना; पूण गुलाबासारको वास येता.फळाचो रोस मेंदू आनी यकृताक पुश्टीक आसता. गुलाबी जांबावांगडा जांबाची आनीक एक जात म्ह्ळ्यार मलाका जांब.हाका मलाखी जांब,मौटन अॅपल,युजेनिया मलाकेन्सिस,सायझिजियम मलाकेन्सिस अशीं नांवां आसात.कूळ मात मिर्टेसी हेंच आसा.हें झाड सादारण ९-१५ मी.मेरेन वाडटा.पूण भारतांत हो रूख दोन ते अडेज मी. परस चड वाडना.हाका मे-जून च्या काळांत फळां येतात. -विश्राम गांवकार.
Wikipidia

Wikipedia zaun asa "internetacher" ek mukt vishwakosh zaka Wikimedia Foundation choloita. Hacher konnacheanui sompadon vo bodol korunk zata. Jimmy Wales ani Larry Sanger, hannim Wikipidia Janer 2001 an suru kel'lem. Poilem, fokot Ingles Wikipedia asli, pun vel sarta-sarta, vegleo bhasani zaleo.
Konknni Wikipidia.
Konknni Wikipidia Jun 2015 an sthapit zalem. Hacher kam 2006 vorsan "Incubatoran" suru kel'lem. India Access to Knowledge, Goem Vishwavidhyalay, Nirmala Institute of Education ani Dalgado Konknni Akademi che adaran tem uzvaddak ailem.
Konknni Wikipidia tin lipiencho Wikipidia zaun asa; hantun Devanagari, Romi, ani Konnod lipien panam asat. Fokot panach nhoi, pun "interface" ani "menus" ui don lipient toiar asa: Devanagari ani Romi. Fuddarak "script converter" toiar korpacho ui prostav asa, zachem adaran, khuimchea-ui lipien boroil'lem pan dusrea khuimchea-ui lipien vazunk zatelem.
ಲೇವಿ-ಶಾಸ್ತ್ರ್ ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್

Leviticus.
ಪ್ರಸ್ತಾವನಾ ಲಾ ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಪಾಂಚ್ ಪುಸ್ತಕಾಂ (ಪೆಂಟ್ಯುಕ್), ಹಾಚೊ ವಾಂಟೊ. ಲೇವಿ-ಶಾಸ್ತ್ರ್ ವೊ ಲೇವಿತಿ‌ಚೂಸ್ ತಾಚೆಂ ನಾವ್. ಹೆಬ್ರೆವ್ ಭಾಶೆನ್ ಪಯ್ಲಿಂ ಉತ್ರಾಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಆಯ್ರಾ, "ಆನಿ ತಾಣೆಂ
ಆಪೊಲೆ".
ಲೆವೀಚ್ಯಾ ಯಾದ್ನಿಕಾಂಕ್ ತೆಂ ಏಕ್ ಸೇವಾಧರ್ಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಕಶೆಂ ದಿಲಾಂ. ಸಪಾದ್ಪಿ ಕಣ್ ? ಕಿತೆಂ ಶಿಕಯ್ತಾ ? ದೆವಾನ್ ವಿಂಚುನ್ ಕಾಡ್ಲೊಲೆ ಪರ್ಜೆನ್ ﻿ ಟಾಂಚ್ ಮಾರುಂಕ್ ಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಶಿಕಯ್ತಾ. ಹೆ ನೇಮ್ಕಾಯ್ದೆ, ರಿತಿ ಆನಿ ಪರ್ಬೊ ಸಭಾರ್ ಶೆಂಕ್ಡ್ಯಾಂನಿಂ ಆಖಾರುನ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾತ್. ಯಾದ್ನಿಕಿ ಪರಂಪರೆಂತ್ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಜಲ್ಮ್ ಘೆತ್ಲಾ.
ಅಸಲೆ ಕಾಯ್ದೆ ಸುಟ್ಕೆಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಮೆಳ್ತಾತ್ (ಸೂಟ್. 25 ಲಾ 31; 35-40). ಹೆ ನೇಂ-ಕಾಯ್ದೆ ಮೈಜೆಸಾಚ್ಯಾ ಕಾಳಾ ಥಾವ್ನ್ ಯೆತಾತ್, ಜೇದನಾ ತೊ ಪರ್ಜೆಕ್ ಅರಣ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಹಾಡ್ತಾಲೊ (ಸೂಟ್. 20/34; ಲೇವ್. 1/1; ಲೋಕ್. 1/1). ದೆಖುನ್ ಮೈಜೆಸಾಚ್ಯಾ ಅಧಿಕಾರಾ ಖಾಲ್ ತೆ ಯೆತಾತ್. ಆದ್ಲೆ ಕಾಯ್ದೆ ಆಸಾತ್, ಪರ್ದೆಸಾಂತ್ ಥಾವ್ನ್ ಯೆತ್‌ಚ್ ಹ್ಯಾ ಕಾಳಾಚೆ. ಯಾದ್ನಿಕಿ ಕಾಯ್ದೆ, ದುಸ್ರ್ಯಾ ಮಂದಿರಾಚೆ, ಲೇವ್. 1-7 ಅವೆಸ್ವರಾಂನಿಂ ಮೆಳ್ತಾತ್. ﻿ ಯಾದ್ನಿಕಿ ಮಾಖ್ಣಿ, ನಿತಳ್‌ಸಾಣೀಚೆ ಕಾಯ್ದೆ, ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಥಾವ್ನ್ ಯೆತಾತ್, ಆನಿ "ಫಾರೀಕ್‌ಪಣಾಚೊ ದೀಸ್" ಲಾ ಹ್ಯಾ ದಿಸಾಕ್ ತಯಾರಿ ಕರ್ತಾತ್. ﻿ ಗ್ರಂಥಾಂತ್ (ಲೇವ್. 17-26) ರಾಜ್ಕಿ ಕಾಳಾಚ್ಯೊ ಖುಬ್ ರಿತಿ ಮೆಳ್ತಾತ್. ﻿ ಖಬರ್ ಪುರ್ತೆಪಣಿಂ ಎಕುಣಿಸ್ವ್ಯಾ (19) ಅವೆಸ್ವರಾಂತ್ ಮೆಳ್ತಾತ್, ಆನಿ ಸತ್ತಾವೀಸಾವ್ಯಾ (27) ಅವೆಸ್ವರಾಂತ್ ಏಕ್ ಆಡಾವ್ಣಿ ಆಸಾ, ತಿ ಮಂದಿರಾಕ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ದೆಣ್ಯಾಂಚಿ ಖಬರ್ ಕರ್ತಾ.
उदयपूर

आदल्या उदयपूर संस्थानाची राजधानी आनी सद्याच्या राजस्थान राज्यांतल्या उदयपूर जिल्ह्याचें मुखेल ठिकाण. हें शार अहमदाबाद-हिंमतनगर-उदयपूर रेल्वेमार्गान अहमदाबाद सावन 297 किमी. अंतराचेर आसा. तेचपरी जयपूरसावन नैर्ऋत्य दिकेक रस्त्यान 336 चौ. किमी. अतंराचेर आसा. लोकसंख्या: 2,32,588 (1981). आवांठ 59.21 चौ. किमी.समुद्रथरासावन उदयपूर 762 मी. उंचायेचेर आसा. हांगाची हवा समशीतोश्ण आनी भलायकेक बरी. 1567 त तेन्ना अकबर बादशहान तिसरे फावट चित्तोडचेर चाल केली, तेन्ना महाराजा उदयसिंह हाणें चित्तोड सोडलें आनी चित्तोडचे अस्तंतेक साठ मैलांचेर अरवली पर्वतीचे मदीं पिचोला तळ्याचो देगेर आपलें नगर वसयलें. ताच्या नांवावेल्यानूच ह्या शाराक ‘उदेपूर’ वा ‘उदयपूर’ अशें नांव पडलें.
सतराव्या शेकड्यांत अमरसिंह, संग्रामसिंह आदी राजपुतांनी उदयपूरचे उदरगतींत भर घआली. अठराव्या शेंकड्यांत शिंदे, होळकर, पेशवे हांचे मदीं वेगवेगल्या कारणांक लागून झुजां जातालीं. 1817 वर्सा जेन्ना पेंढऱ्यांचें झूज सुरू जालें तेन्ना भीमसिंहान आपल्या वाठाराची राखण करचेपासत ब्रिटिशांचें मांडलिकत्व मान्य केलें. 1930 वर्सा, भूपालसिंह हो निमणो राजा उदयपूर संस्थानाचे सत्तेर आयलो. तेन्ना ताका ल कर्नल हो हुद्दो आशिल्लो. फुडें राजस्थान राज्यांतल्या हेर संस्थानांच्या विलीनीकरणावेळार उदयपूर संस्थानाचेंय विलीनीकरण जालें. ताचेउपरांत
राजस्थान संघाची थापणूक जाली आनी 18 एप्रिल 1948 दिसा पंडीत नेहरू कडल्यान ताचें उक्तावण जालें. ह्या वेळार भूपालसिंग हो राजमुखेली आशिल्लो.
उदयपूर शार हें एक वेपारी केंद्र जावन आसा. हांगा हातमागावेले कपडे, ‘बांदणी’ हो साडयेचो प्रकार, कपड्यावेलें भरतकाम, भांगराच्यो आनी चंदीच्यो वस्ती, हस्तीदंती वस्तू, नश्रीकाम,
हत्यारां, मूर्ती, कपडे, लांकडी खेळणू आदीचे तरेकवार उद्येग चलतात. चिकण मातयेचे कारखाने आनी सुती लुगटाच्यो गिरणीय ह्या शारांत आसात. नामनेचें उदयपूर विद्यापीठ ह्या शारांत आसा.
गांवाचे अस्तंतेक आशिल्लें नामनेचें पिचोला तळें चवदाव्या शतमानांत वंजारा लमाणान बांदलें अशें म्हण्टात. ताचो आवांठ 10.36 चौ. किमी. आसून तो सज्जनगढ दोंगुल्लेच्या मुळसाकडेन आशिल्ल्या उत्तरेकडल्या फत्तेसिंह तळ्याक कालव्यान जोडला. तळ्या भोंवतणी डांबरी रस्तो आसून तळ्यांत नौकाविहार करपाची वेवस्था आसा. पिचोला तळ्यांत दोन ल्हान जुंवे आसून तांचेर राजप्रसाद उबे आसात. दक्षिणेक जगंदीर राजवाडो आसून उत्तरेक जगनिवास राजवाडो आसा. ह्या राजवाड्यांतलें बागकाम आनी कलाकुसर ओडलायणें आसून सद्या ताचें रुपांतर हॉटेलांत केलां. पिचोला तळें सोडून उदयपूर शारांत स्वरुपसागर, रंगसागर हीं तळीं आसून तीं एकमेकांक जोडिल्ल्यान ह्या शाराक ‘राजस्थानचें व्हेनीस’ अशें म्हण्टात. धव्योफुल्ल इमारती आशिल्ल्यान ह्या शाराक ‘धवें नगर’ अशेंय म्हण्टात.
हांगाची ‘सहेलियों की बारी’ ही बाग आनी थंयचें वातावरण पळोवपासारकें आसा. हांगाच्या सज्जननिवास वा गुलाबबागेंत वस्तुसंगर्हालय, जनावरांचें संग्रहालय आनी ग्रंथसंग्रहालय आसा.उदयसिंहान बांदिल्ल्या महालाच्याजाग्यार महाराणा प्रतापसिंहाचो व्हड पुतळो आसा. तशेंच ह्या शारांतलें जगन्नाथाचें देवूळ, 23 किमी. चेर आशिल्लें एकलिंगजीचें देवूळ आनी 27 किमी. चेर आशिल्लें नाथव्दाराचें श्रीकृष्ण देवूळ हीं देवळां पळोवपासारकीं आसात.
Emirates Stadium

Emirates Stadium, he Inglandatlea London sharan aslelem ek futbol moidan. He Arsenal Football Clubachem thollavem moidan asa, zatunt 60,272 lok bospachi xomta asa.
Ami Bicari - Dulpod

Ami Bicari.
We are real beggars
Type: Dulpod
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo: André Xett (1884-1980). Album Cantarancho. Song No. 108. Bogtavaddo, Chorão
Musical form: Binary
Literary form: Sacrastic comment on "marginals" [3]. Monologue
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Pandavaddo, Chorão, July 1981
Amim bicari foré,
We are real beggars,
Rozra boré, amcam tandu podtai toddé.
We pray/ beg well, but we get little rice.
Tandu amcam podtai boré,
We get a lot of rice,
Morgovam odleã garam-coddé.
At the big house in Margão.
Podlolé tandu soreac kailé,
The rice which we receive, we use for buying drinks,
Morgovam apcarê coddem.
At the liquor shop at Margão.
Atant dand'dó hankeant ôrli,
With a rod in the hand, and a basket at the elbow,
Bicareanco tiksanum choddi.
The rage of the beggar is violent (hot/ pungent).
Matear fottem paianc zotem,
Rag on the head, slippers on the legs,
Bicareanco jêuno meuta aitem.
The beggar gets food without working.
Polleiat.
Dulpod Goenche
बॅ.नाथ पै

जल्म.
नाथ पै हांचो जल्म 25 सप्टेंबर 1294 दिसा वेंगुर्ल्यां जालो. नामनेचो सुटकेझुजारी आनी संसद सदस्य. ताचो बापूय भुरगेपणांत भायर पडलो. आवय तापी आनी व्हडलो भाव अनंत हांच्या संस्कारांचोच नाथाचे व्यक्तीमत्वाचे घडणेंत व्हड वाटो आशिल्लो.
शिक्षण.
वेंगुर्ल्यांत ताचे मुळावें शिकप जालें. बेळगांवच्या लिंगराज कॉलेजींतल्यान अर्थशास्त्र घेवन तो बिए (1947) जालो. उपरांत लंडनच्या लिंकन्स ईनांतल्यान बार एट लॉ (1955) मेरेन ताणें शिकप केलें. संस्कृत, मराठी, इंग्लीश ह्या भाशांचेर ताणें भुरगेपणांतूच प्रभुत्व मेळयलें. विल्यम शेक्सपियर, पर्सी शॅली, जॅर्ज बायरन हांच्या साहित्याचो तशेंच विदग्ध संस्कृत वाड्मयाचो अभ्यास ताणें केल्लो.
लग्न.
1960त तो क्रिस्टल मिशॅल हे ऑस्ट्रलियी चलये कडेन लग्न जालो.
वांटो.
म्हाविध्यालयांत आसतनाच ताणें स्वातंत्र्य चळवळींत वांटो घेवपाक सुरवात केली. भूंयगत चळवळिंतूय ताचो वांटो आसलो. टपाल कचेऱ्यो आनी पुलीस चौकेर हल्लो केलो म्हणून जायते खेपे ताचेर खटलो भरलो. 1946च्या मुळाव्या शिकोवप्याच्या संपांत तशेंच गोंय मुक्ति आंदोलनांत ताणें वांटो घेतलो. तो बेळगांवां ‘राष्ट्रीय सेवा दल’ ही संघटणा चलयतालो. सोशलिस्ट यूथ इंटरनॅशनलाचो तो स वर्सां अध्यक्ष आसलो. ताणें 6 आनी 7 मे 1955 दिसा आझाद गोमंतक दलाची गुपीत बसका, बेळगांवा लागीं कानबर्गींत घेवपाक मार्गदर्शन केलें.15 ऑगस्टा दिसा गोंयात भितर सरपी सत्याग्रह्यांक मार्गदर्शन करपाक बाकीच्या मुखेल्यां वांगडा तो सावंतवाडी शिमेर येवन रावलो.1957 ते 1971 ह्या काळांत तो प्रजासमाजवादी पक्षाचो खासदार म्हणून लोकसभेंत गेलो. गोंयाक बेगीन स्वतंत्रताय मेळची म्हणून तो आपल्या उलोवपांतल्यान संसदेंत तशेंच भायरूय लोकां मदीं गोंयची बाजू मांडटालो. ओपिनियन पोला वेळार ताणें महाराष्ट्रा वतीन भाशणां केल्लीं.
मरण.
17 जानेवारी 1971त हुतात्म्यांक आर्गां ओंपपाक बेळगांवां गेल्ले कडेन सभेंत भाशण जातकच काळजाचो आताक आयलो.19 जानेवारी 1971 ह्या दिसा खबरा पत्रातल्यान लोका बॅ. नाथ पै हाका अचकीत मरण आयलें हाची खबर पावली.
गोंय, दामांव आनी दीव

गें, दामांव, आनी दीव एक भारतआचो संघ प्रदेस १९ देजेंबर १९६१ तें ३० माय १९८७ पऱ्यांत आसलो. संघ प्रदेसांत आतांचें गें राजियो आनी दन दऱ्यादेगेचे दन जागे दामांव आनी दीव, गुज्रातच्या दऱ्यादेगेचे आसले. ह्या जाग्यां मदें दाद्रा आनी नागार हावेली, पुर्तुगेज भारताचो आस्पाव आसलो.
भारतआंत १९६१ वर्सा पुर्तुगेज भारताचें सामिलिकरण जाल्या उपरांत ताचो भारतआंत आस्पाव कर्पांत आयलो.
प्रशासना खातीर, जागो तीन जी'ल्यांनी वानट्पांत आयलो, गें, दामांव आनी दीव जांची राजधानी पणजी आसली. १९८७ वर्सा गयांक राजियाचो दर्जो दिवपांत आयलो आनी दामांव आनी दीव हांकां एक वेगळो संघ प्रदेस कर्पांत आयलो.
Kanyakumari

Ek namnechem tirthokxetr. Bhartachem samkem dokxinnekoddolem tonk. Orbi somudr, hindi mohasagor ani bongalocho upsagor hanche songomsrn. Kaim vorsa adim' hem bhuxir tomill rajeant aslem , zalear sodhea cho aspavo keroll rajeant asa. Bharotantlea 51 xoktipitthampoikim ek,mhunn hindunche nodren povitr axil'lem hem tthikann, trivendromoche agneyik sumar 80 kimi. Ani nagrokoilache dokxinnek 13 kimi. Ontracher asa. Hem ek mukhel nustem marachem kendr asun thoim nusteamvixinchem sonxodhonokendr asa. Inglix lok he suvatek ‘kep komorin’ oxem mhonnttale.
Hanga bhomvddekar yarik chomeamni yetat. Tirtham nhann gheunopovitr zaupache bhaunen yeupi bhavikank nhaupakhatir hanga ghatt bandleat. Xradhdachim kriteam, pindd'dan sarke pirank horaupi moronn uprantoche dhormik somskar ani vidhi hanga kortat. Doreachea samkea tokhar zom-i bhartobhum-i sompta thoim deger koneakumarichem sobit devull asa. Doreachea udkant don vhoddlea khonddpancher bosun svami vivekanond apli sadhna kortalo mhunn taka ‘vivekanond khoddop’ oxem namv poddlem .Hangach 1970 to vivekanondachem vhoddlem yadstik bandlem. Doreadegekoddolem mhatma gandhichem yadstik bandtona korun dourlea. Monozhaitt ani ilmenaitt hea khonizank lagun hangachi remv motti ani rongealli asa. Hangachem anik ek khaxeleponn mhollear hanga doreantlean sureodoi ani sureast zata to pollounk melltta; toxench punve rati ekach borobor doreantlean sureodoi ani sureast zata to pollounk melltta; toxench punve riti ekach borobor doreantlean sureodoi ani chondrodoi pollounk melltta. Ho opurv khinn polloupak bhomvddekar gordi kortat.
He suvatek koneakumari namv koxem poddlem, tachevixim ek akheatika asa ti oxi:pourannik kothepromann bannasur hea bhirankull rakxosacho somhar korpi hangachi poraxkti hi kumari konea kalichoch ovtar asa. Bannasur he kumari lonyeche hamlean morpacho asta. Ti tap korun xonkrak lognakhatir prosn'n korta mhunn devo koneakumarisaun 32 kimi. Ontracher axil'lea xuchondrom' hanga xonkracho mhurt chukeat. Bannasur tika magnnighalopak vota ani tatuntlean upraxil'leam zhunzant ka moronn yeta. Uprant yoch topak bosta. Ankvar konyeche he suvatek ghetil'li ani xonkrachi vatt pollet axil'li poraxktichi sundor morurt koneakumarichea deullant asun nouratrant thoim utsou zata. Koneakunarichem devull korivkamoyukt, dakxinnaty podhdotichem asa. Aiz koneakunari hem bhartantolem ek oddlainnem poryotton kendr zalam.Ek namnechem tirthokxetr. Bhartachem samkem dokxinnekoddolem tonk. Orbi somudr, hindi mohasagor ani bongalocho upsagor hanche songomsrn. Kaim vorsa adim' hem bhuxir tomill rajeant aslem , zalear sodhea cho aspavo keroll rajeant asa. Bharotantlea 51 xoktipitthampoikim ek,mhunn hindunche nodren povitr axil'lem hem tthikann, trivendromoche agneyik sumar 80 kimi. Ani nagrokoilache dokxinnek 13 kimi. Ontracher asa. Hem ek mukhel nustem marachem kendr asun thoim nusteamvixinchem sonxodhonokendr asa. Inglix lok he suvatek ‘kep komorin’ oxem mhonnttale.
Polleiat.
Kanyakumari
आल्डर, कूर्ट

(जल्मः 10 जुलय 1902, कनिगशूट – जर्मनी; मरणः 2 जून 1958, कोलोन).
नामनेचो जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ. ताचें भुरगेपण उद्येगीक वसाहतीच्या वाठारांत गेलें. पयलें म्हाझूज सोंपतकच ताका घर सोडून वचचें पडलें. ताणें रसायनशास्त्राचें शिकप बर्लिन आनी कील विद्यापीठांत केलें. 1926 त, ताणें कील विद्यापीठाची डॉक्टरेट मेळयली. कील विद्यापीठांत प्राध्यापक म्हूण (1934-36) आनी आय. जी. फाबॅन हाच्या लिव्हरकुशेन हांगाचे संशोधन प्रयोगशाळेंत (1936-40) मुखेली म्हूण काम केलें. हे प्रयोगशाळेंत आसतनाच संश्र्लिश्ट (synthetic) रबराच्या संरचनेविशीं आनी प्राप्तीविशीं ताणें संशोधन केलें. कोलोन विद्यापीठाच्या रसायनशास्त्र विभागांत तो 1940 त प्राध्यापक आनी उपरांत विभागाचो मुखेल जालो.
कार्बनी रसायनशास्त्रांतल्या ‘ डाइन ’ (diene) ह्या म्हत्वाच्या वर्गाच्या संश्र्लेशणाविशींच्या (synthesis) संशोधनाखातीर ताका ताचो गुरू ओटो डील्स हाच्या वांगडा 1950 वर्सा रसायनशास्त्राखातीर आशिल्लो नोबेल पुरस्कार वांटून मेळ्ळो. मॅलेइक अम्ल (maleic acid) वा क्विनानां (quinines) हातूंत ब्युटाडाइनांसारकीं दोन एकांतरित द्विबंध (alternate double bonds) आशिल्ल्या संयुगांचो आस्पाव करप ही डाइन संश्र्लेशणातली गरजेची विक्रिया आसा.डील्स आनी आल्डर हांणी डाइन आनी क्विनोन हांच्या विक्रियेविशींचो एक निबंद 1928 त उजवाडायलो. तांणी हे विक्रियेचें स्वरूप प्रयोंगावरवीं पयलेच फावट सिध्द केलें आनी बऱ्याच वलयी (cyclic) संयुगांच्या संश्लेशणाखातीर हे विक्रियेचो वापर करून दाखयलो. कापराचो रेणू,प्लास्टिक, कँथॅरीडीन, अर्गोस्टेरोल आनी व्हिटामिन-डी ह्या पदार्थांचें संश्र्लेशण करपाखातीर हे विक्रियेचो खूब वापर जालो. क्रियाशील रसायनीक कारकाबगर ही विक्रिया जावं येता, हें तिचें खाशेलेपण.
1938 त, ताका जर्मन केमिस्ट संस्थेकडल्यान एमिल फिशर यादस्तीक पदक मेळ्ळें. त्याच वर्सा हॉल हांगाच्या (German Academy of Natural Philosophers) हे संस्थेचो तो वांगडी जालो. 1950 त, कोलोन विद्यापीठाच्या वैजकी विभागान ताचो भोवमान करून ताका एम्. डी. पदवी दिली. 1954 त सालामान्का विद्यापीठान ताका डॉक्टरेट दिली.
लजेझाड

लजेझाड (मराठी - लाजाळू, लाजरी, संकोजी; हिंदी - लाजवती, लज्जावंती; गुजराती - लजमणी, शिशामणी; कन्नड - नाचिके गिड, मुट्टिदरे मुनि; संस्कृत - लज्जिका, लज्जालु; इंग्लीश - सॅन्सिटिव्ह प्लांट; लॅटीन - मिमोजा पुदिका; कूळ; लेग्युमिनोजी).
फुलझाडांतलें पातळत वाडपी, कांटेरी आनी केसाळ अशें ल्हान झोंप. हाचें मूळ स्थान ब्राझील हें आसून ताचो प्रसार अमेरिकेंत आनी भारतांत सादारणपणान उश्ण आनी दमट हवामानांत चड करून दर्यादेगेर जाल्लो आसा. ताच्या मिमोजा हें प्रजातींत वटट 450 जाती आसून तातुंतल्यो भारतांत फकत आठ जाती मेळटात.
हें झोंप सुमार 50 – 90 सेंमी. ऊंच आसून ताका जायत्यो कांटेरी आनी केंसाळ खांदयो आसतात. पानां संयुक्त आनी स्पर्शग्राही आसतात. पानाक कसलोय स्पर्श जालो तर पानांचीं दलां कवळटात. तेन्ना पानाच्यो कडो एकमेकांक तेंकता आशिल्लयान तीं आपलें तोंड लजेन धापतात असो भास जाता. ताचेवयल्यान ह्या झाडाक लजेझाड हें नांव पडलां. एका देंठार दोन तें चार दलां आसतात आनी दर एक दल हें संयुक्त आनी पिसावरी आसता. सप्टेंबर – ऑक्टोबरांत तांबसार वाटकुळीं, बटनावरी 6 – 8 मिमी. व्यासाचीं, फुलां पानांचें खांचींत येतात. सांगो गाड तपकिरी, चेपट्यो, सुमार 1.3-2 सेंमी. X 3.4 मिमी. ल्हान आनी केंसाळ आसतात. 3 – 5 बियो दोनूय वटांनी फुगीर आसतात. फुलांची संरचना आनी हेर सामान्य शारिरीक लक्षणां लेग्युमिनोजी कुळांत आनी मिमोनॉयडी उपकुळांत वर्णन केल्लेवरी आसतात.
हें झाड थंड आनी कोडू आसून शारिरांतलें पित्त आनी कफ ह्या विकारांचेर गुणकारी थारता. भारतीय वैजकी ग्रंथांत हाच्या गूणधर्माची चिकित्सा केल्ली आसा, बिकाचेर पानाचें चूर्ण दुदावांगडां दितात. मुळांचो काडो मुतखडो आनी हेर मुताविकारांचेर दितात. भुरग्यांच्या मोडण्याचेर ह्या झाडाचो उपेग मॅलॅगॅसींत करतात. ब्राझीलांत मुळांचो वापर गंडमाळेचेर आनी वांतिकारक म्हणून करतात. गोरवां हाचीं पानां खातात. फिजींत ताची चरपाखातीर कुरणां तयार केल्यांत. तांकां लागून गोरवांचें मास आनी दूद वाडटा असो अणभव आसा. ही वनस्पत तणावरी त्रासदायक थारिल्ल्यान तिचो नाश करपाखातीर एमसीपीए हें तणनाशक दर हॅक्टेरी 0.8 – 1.2 किग्रॅ. वापरतात. हाच्या बियांनी श्र्लेश्मल द्रव्य आनी पाचवेंसार हळदुवें तेल आसता. ताचो उपेग लेप दिवपाच्या पदार्थाखातीर जावंक शकता.
हें वनस्पतीच्या पानांक हात लायल्यार दलां आनी दलकां एकामेकांचेर पडून धांपतात आनी निमाणें सगळींच पानां सकयल लांबतात. हाचें कारण म्हळ्यार दलकाच्या फुगीर तळभागांत पातळ थर आशिल्ल्या पेशींतल्या उदकाचो अंश उणो जाता आनी तेखातीर ह्यो पेशी लुळ्यो पडून दलकां धांपतात आनी पानां सकयल बागवतात. स्पर्शाचो परिणाम जसो जसो जाता उणो जाता तशेंतशें तें पाना आशिल्लें तशें जाता. खर उजवाडांत वा काळखांत अशीच प्रतिक्रिया घडटा. हें हालचालीचो खाशेलो प्रायोगिक अभ्यास सर जगदीशचमंद्र बोस हाणें केल्लो. वनस्पती उण्या अदीक प्रमाणांत संवेदनक्षम आसतात आनी प्राण्यांवरी त्यो प्रतिसाद दितात अशें सिध्द केल्लें.
Lebanon

, आशीयांतलो देस आसा। ताची राजधानी बेरूत नगर आसा।
Polleiat.
Lebanon
बसवेश्रवर

बसवेश्रवर
जल्म.
बसवेश्रवर वीरशैव धमाचो संस्थापक. ताचो चल्म वैशाखांतले अक्षय्य तृतियेक मानतात आनी त्याच दिसा बसवजयती मनयतात. ताचो जल्म शैव ब्राहाण कुटुंब जालो. ताच्या बापायचें नांव मादिराज आनी आवयचें नांव मादलांबिका आशिल्लें. ताचे व्हडले भयणीचे नांव अक्कनागम्मा आनी घाकल्या धाकल्या भावाचें नांव देवराज मुनिप. ताचे पयले बायलेचें नांव गंगाबिके हिच्या नांवाविशीं मतभेद आसात. बालसंगय्य अशें ताच्या चल्याचें नांव आशिल्ले असो उल्लेख मेळटा . बसवेश्रवराचे शिवभक्तिक लागून भक्तिभांडारी अशेंच तांका नांव मेळील्लें. तो कुडलसंगम हांगच्या संगमेश्रवराचो निश्ठावन भक्त आशिल्लो. लिंगायत लोक ताका शिववाहन नंदीचो अवतार मानतात. बसव (सं.वृषभ म्हळ्यार बैल) ह्या नांवातल्यानूय हें समजता. बसवेश्रवराच्या पिरायेच्या आठ वर्सांचेर जैना ताच्या आवय बापायन न्हयकार दिलो . आपल्याक पयलींच लिंगदिक्षा मेळ्ळया अशें सांगलें आनी घराचो त्याग करून तो कुडालसंगम ह्या शैव क्षेत्रात वचून रावलो .कुडालसंगम ह्या विधाश्रेत्राचो स्थानपती जातवेदिमूनी (ईशान्य गुरू) हाच्या मार्गदर्शनाखाला बसवेश्रवराचें अध्ययन जालें .थंय ताणें विंगड भाशा, धर्म , तत्वज्ञान तशेंच वेदांगांचें, षडदर्शाचें, इतिहास - पुराणांचे अध्ययन केलें . जैना आनी बौध्द दर्शनांय समजून घेतलेीं संस्कृत , तामीळ, पाली ह्या भाशांतले मुखेल ग्रंल वाचले . कुडसंगमा सावन तो मंगळवाड हांगा म्हळ्यार सघाच्या सोलापूर जिल्हांतलें मंगळवेढ गांवांत बिज्जल नांवाच्या महामंडलेश्रवराकडेन गेलो , अशें कांय जाणकारांचें मत आसा .पूण संप्रदायीक पूराणांत मात तो कल्याणाक गेलो अशें म्हळां बिज्जल हो फुडे राजा जातकच बसवेश्रवरान ताचेकडेन कारकुनाचे नोकरेसून , ककोषागार -मंत्री म्हणून लेगीत काम केलें. कल्याणाक ताणें धर्मसुदारणेचें कार्य केलें तांका वर्णभेद, जातीभेद तशेंच यज्ञ -यागांत केल्ली पशुहत्या मान्य नाशिल्ली . ताका लागून कांय सनातनी लोकांनी ताचे आनी बिज्जलामदीं दुसमानकाय निर्माण करपी वातावरँ तयार केलें. निमणें बिज्जलाचें सैन्य आनी बसवेश्रवराच्या अनुयायांमदीं झगडीं सुरू जालीं . ह्या झगड्यांक विटून परतून कूडलसंगमांक आयलो आनी थंय ताणें समाधी घेतली.
Andlleanchim Gorvam Dev Rakhta, Bhaddea Boilak Dev Rakonno - Mhonni’ni

Andlleanchim Gorvam Dev Rakhta, Bhaddea Boilak Dev Rakonno - Mhonni’ni.
Mhonnge - Meaning
God takes care of Herd belonging to the blind. A hired Bull is not taken care by God as
the hirer neglects it. The orphan must look to God for protection.
Bhaillo Adhar ani Guntn'ni.
Dinvas Edskantaram aka
Souza Ferrao

…. Page needs to be Edited.
Agostin Remedeos Souza Ferrao hakach tiatr macher souzha ferramv mhunn vollkhotale.Zolm' 1 zun 1909 disa ambora saxtti talukeant zalo.To poilech fautt basilo furtado hanchea ‘naddponn amigache’ hea tiatrant dislo.Tanne aplea jivitant fokot 8 tiatr boroile.Te mhollear:‘almam sorgar vetat ‘kazari vhokol,’ ‘ghatkiponn,’ ‘zotkaxi,’‘santan bauddi,’ ‘visvasoghat,’ adi.
Tiatr macher obhinoya bhair khubxim kantaram tanne gaileant chodd korun gõychea lokvedancher to kantaram gaitalo.(Folk songs).Si.Alvaris, alfed rojh, em'.Boir,je.Pi.Souzhalin, enttni de sa, masttor zho hea famad tiatristanchea tiatrant tanne kam' kelam.Teach borobor ‘amche noxib,’ ‘nirmonn,’ ‘sukhache sopon,’ ‘moji ghorkan'n,’ ‘boglantt,’‘kortubancho somvsar’ hea konknni filmanimapoli obhineachi kola dakhoili.6 march 1978 disa ho famad tiatrist somvsarak ontorolo.[2]
Akkalkot Swami Samarth Maharaj

... to be edited.
Akkalkot Swami Samarth Maharaj.
Akkolkottokor Svamih (zolma ? - somadhi 1878). Zaka dut'tacho ovtar mantat oso ek sotpurux. Dutt sompordaiachea itihasant haka mhotvachi suvat asa. Hache survatiche jinnevixim kainch khobor mellna. 1857vorsak to Akkolkott hanga ailo ani okher meren thoinch ravlo. Lok taka Akkolkottche Svami heach nanvan vollkhotale. Ekdam konne tori tachea mull sthana vixim jedna taka prosn kelo tedna tannem zap dili- "ami kordollibonantlean bhair sorun Bangal dex, Ganga- godat'ttak him thollam bhomvt bhomvt nimnne hanga aile." kordollibonantlean bhair sorle, he tache sangnne velean tachea bhoktamni 1458 vorsa kordollibonant (xrixoil) nizanondak gel'lo norsinh sorsvotich hea Svamichea rupan porot ovtar ghevun aila oxench nixchit kelem.
Oprupancheo lila ani chomtkar hanni tachi jinn purai bhorlea. Tachem ulovp- vagop ek ekdam lhan bhurgea sarkem ani ek ekdam pixam sarkem astalem. Xenkddeani bhavik lok tachea dorxona khatir ietale. Tatunt Raje - Mharaze hanchoi aspav astalo. To konnacheach prosnank sarki zap dina axil'lo. Tannem kel'lea vavrak lagun Mharaxttrant dutt upasnecho prosar mottea promannant zalo. Svamichem ek avddinchem bhozon axil'leh- Xiv Xonkor nomami xonk Xivoxonkor xombho ie girizapoti bhovanixonkor xombho|| sontmhotam hoti bhetti horuxem nachum vallvontti|
Dheanost ovosthent Svami virai Xivachem dhean kortalo osem sangtat. tannem sobond maharaxttrant gurusomprodai vaddoilo. Chaitr vodio xoke 1800 disa to nizanondant vilin zalo. Akkolkott hanga tachi somadhi asa.
Polleiat.
Akkalkot Swāmi Samarth Mahāraj
शांता शेळके

शांता शेळके ह्यो ख्यातनाम मराठी लेखिका, कवयित्री, अनुवादक आनी गीतकार.
जल्म.
शांता शेळके हांचो जल्म 12 ऑक्टोबर 1922 दिसा पुणें जिल्ल्यांतल्या इंदापूरांत जालो.
शिक्षण.
पुण्याच्या हुजूरपागा शाळेंतल्यान मुळावें शिक्षण घेतले उपरांत पुण्यांतूच सर परशुरामभाऊ महाविध्यालयांत फुडलें शिक्षण घेतलें.एमएचे परिक्षेंत मराठी हो विशय घेवन तात्यासाहेब केळकर सुवर्णपदक तांणी मेळयलें (1944).
संवसारीक जीण.
संपूर्ण नांव शांता जनार्दन शेळके.श्री.म.माटे, के.ना.वाटवे हे प्राध्यापक म्हणून तांकां लाबले. ह्याच सुमाराक प्रा.रा.श्री.जोग फर्ग्युसन महाविध्यालयांत आयले. काव्यलेखना विशीं तांचें मार्गदर्शन आनी उत्तेजन मेळ्ळें. मागीर मुंबय थोडो वेळ आचार्य अत्रे हांच्या नवयुग साप्ताहिकांत नोकरी केली. फुडें नागपुर आनी मुंबय ह्या सुवातां वयल्या महाविध्यालयांतल्यान मराठीचें अध्यापन केलें.
वावर.
कविता, कथा, कादंबरी, व्यक्तिचित्रां, बालसाहित्य, चित्रपटगितां, समिक्षा, आत्मकथन, अनुवाद अशा विवीध साहित्यप्रकारांनी तांणी लेखन केलें. पूण कवयित्री आनी गीतकार म्हणून तांकां चड प्रसिद्दी मेळ्ळी.
मुक्ता आणि इतर गोष्टी (1944) हो तांचो पयलो कथासंग्रह; स्वप्नतरंग (1945) ही तांची पयली कादंबरी; शब्दांच्या दुनियेत (1959) हो तांचो पयलो ललितलेख संग्रह.
मरण.
6 जून 2002 दिसा शांता शेळके काळाच्या पडड्या आड गेल्यो.
Uday Shankar

(zolm': 8 ddisembor 1900, kolokt'ta). Somvsarik namna mellil'lo bharti-i nrityokar. Pirayechea otthra vorsancher to chitrokolechem xikxonn gheupak inglonddak gelo. Thoim tannem nachacheo kaim kareavolli korun dakhoileo. Hi kareavoll polloun somvsarik namna favo zal'li roxiyn nortika an'na pauholouha hi probhavit zali ani tinnem taka nrityokolekhatir urba dili. Pauholouhachea pongddavagodda tannem vigonddovingodd dexanchi bhomvddi keli. Deddoursa uprant to parisak ailo. Thoim tannem vegvegllea ani chodd korun udentekoddlea somskritayancho ani kolancho kholayen obheas kelo. Nachacheo zaiteo kareavolli polleleo. Ho niall korta astona tachi kola lhoulhou akar ghetali.
Fuddem to inglonddak gelo ani ‘madam' simki’ he aple french xixye vangdda tannem svotontr kareavolli sopru keleo. Videxant astona tannem bhartak khub bhetti dileo ani bharti-i nriteak vavo dilo. Taka bharti-i lokonriteachi audd. Svotache nrityoxoilik tannem favo toxem podlality ani mudrabhinoi hanchi zodd divn hi kola ostontechea lokam'mukhar douroli. Ostontechea dexant ‘udoixonkor mhollear bharti-i nach’ oxi tachi namna zali.
1938 vorsa to bhartant ailo ani tannem olmodda hanga ‘inddia kolchor senttor’ chi thapnnuk keli. He somstheurovim tannem obhizat bharti-i nach xikoupachi veustha keli. Tachea ‘lebor ondd moxinori’, ‘do rhidom' ef do laif’, ‘samany kxoti’ hea sarkea bele nriteamnim khub namna melloili. Tannem nachache kareavollint noveo noveo kolpona haddleo ani rongmachoyecho ochuk vapor kelo.Tache vixy chalu sthitikodden bandil'le astat.Toxench tache kareavऴichi ankhnni-i yeujil'li asta. Tachea nachachim nirmonni muleam unchelea pamvddeachim astat.
Nachachea khoinchyai ekach prokarakodden to eknixtth raulo na.Xastri-i nachant to aple kolponepromann bodol kortalo oso tacher arop zala.Tacher ostontekoddlea ani udentekoddlea nachacho probhavo axil'lo. Paromparik nachaurovim arvil'leo oddchonni orthopurnnotoren lokam'mukhar manddpachem tachem dhyey axil'lem. Hea kamakhatir zai axil'li proyogoxilota tachekodden axil'li. Tannem 'timir boron'hea songitotgoneachea adaran nachadea songitant kitlexech bodol ghoddoile.
Bharti-i poromporek khobor naxil'lo vhodd vadhyourind tannem haddlo। he proyog kortona to ken'nach aplo bharti-i atmo visrolo na, tannem apli veglli nachachi podhdot suru keli.Hatuntlean tachi bail omla xonkor toxench xantirdhon, sochinoxonkor, kamexvor, zouhor soigol, noroindr xorma adi kolaunt nirma kele.Namnecho sotarovadok ponddit rovixonkor tacho bhavo.
1959 vorsa taka songit nattok okademicho purskar favo zalo.Tanne nachacher kolpona namvacho sinema kaddla. Bharti-i nachache poromporent tannem arvil'lea nachacho aspavo kela.Bharti-i nachak arvil'lea tontramni somridhd korpi kolaunt mhunn udoi xonkor hachi kamgiri nachachea itihasant khub mhotvachi asa.
Polleiat.
Uday_Shankar
दादोजी कोंडदेव

दादोजी कोंडदेव (जल्म: १५७७; मरण: ७ मार्च १६४)
शहाजी आनी शिवाजीचो एक लागींचो असो विस्वासू आनी कर्तबगार कारभारी. तो ब्राम्हण आशिल्लो. शहाजीकडेन आशिल्ल्या देशमूखी गांवांमदल्या मलठणचो तो कुलकर्णी आशिल्लो. शहाजीन आपल्या पुणें जहागिरीचो कारभारी म्हणून ताची नेमणूक केली. ताचेपयलीं विजापूरच्या आदिलशहाचो सुभेदार म्हणून तो काम पळयतालो.
शहाजीन ताची जिजाबाई आनी शिवाजी हांचेवांगडा पुण्यालागसार रावपाची वेवस्था केल्ली. शिवाजीच्या शिक्षणाची जापसालदारकी ताचेर सोंपयिल्ली. ताणें शिवाजीक झुजाचें तशेंच राजनितीशास्त्राचें शिक्षण दिलें.
दादोजी हाणें कारभारी म्हणून सुत्रां हातांत घेवंचे पयलीं पुणें जहागिरीची स्थिती सामकी वायट आशिल्ली. विजापूरी सरदार रायाराव हाणें पुणें लागून उडयल्लें तेन्ना शेत कसोवपी लोक पळून गेल्ले.
दादोजी हाणें पळुन गेल्ल्या लोकांक परत आफोवन हाडले आनी तांकां परत शेत कसोवपाक उर्बा दिली. पुणें वाठाराचे सुरक्षितरायेची ताणें बरी वेवस्था केली. देशमुखींतलीं झगडीं मिटोवन तांचो एकवट घडोवन हाडून स्वराज्याच्या वावराक आदार दिलो. शिवाजीचो पालक आनी स्वराज्याच्या सुर्वेच्या काळांतलो शिवाजीचो एक मार्गदर्शक म्हणून मराठ्यांच्या इतिहासांत ताची आगळी अशी सुवात आसा.
Suria Mure Poddlo - Mando

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”"
Suria Murê Poddlo.
"The sun has set"
Type: Mando
Source: A. da Gama/ C. Xavier. Goenchim Gitam.
Musical form: Binary
Literary form: Monologue
Translated by Alfred Noronha, Panaji, Goa
The Mando
"The mando is a dance song from Goa in Konkani. Although it is popular among all the social stratas of the Konkani-speaking peoples and many of the composers have remained anonymous, it should not be classified as a folk song. It is an art song composed for particular occasions. There have been many attempts to explain the origin of the word mando. One of them refers to the mand which was traditionally an open space of about 100 sq.m. where religious ceremonies were held and folk dances were performed. The text form of the mando is based on that of the traditional Konkani song ovi, which was usually sung at weddings"
"Most of the the traditional mandos, which gained the term “classical”, were composed in the 19th century. The polka and the valsavina (Vienna Waltz) with its three-four rhythm seem to have found their way to Goa. The mando was originally composed and danced by the Brahmin aristocracy of Goa, mainly of Salcete, whose spacious mansions had a big hall for festive occasions. A memorable moment in the history of the family was the 
bridal mando. The mando reflects the tranquil and leisurely character of this aristocracy. The Goan woman in the mando reflects the ideals and virtues then ascribed to her, namely self-sacrifice, piety and motherhood."
"As a dance the mando is a square type (double file), men facing the women. When the partners come face to face in the centre, they retreat to the starting point, then move forward again crossing to the opposite side. The men then flick their handkerchiefs while the women open their fans. All in all, it is a stately and leisurely dance. The melody of the mando is slow in movement, with a soft and languishing atmosphere."
Polleiat.
Goemche Mandde
वाळो

वाळो ही वनस्पत पळोवपाक दाट तणाच्या वा गंजनाचया झोपा वरी दिसता. वाळो हो एक चड करून पाणथळ वा थंडाय आशिल्ल्या जाग्यार जाता. गांवगिऱ्या वाठारांत हो वाळो न्हंयचे देगेर जाल्लो दिश्टी पडटा. वाळयाचीं पाळां सुगंधी आसून तांचो रंग हळडुवो धवसो आसता. धवो वाळो म्हूण वाळयाचो आनीक एक प्रकार आसा. ताचीं मुळां धवीं आसतात. ह्या दोनूय वाळयांनी एक सारके वखदी गूण आशिल्ल्यान आयुर्वेदांत गरमेक वा पित्ताक लागून जावंपी बरयाचशा दुयेंसांनी हाचो उपेग जाता. वाळो सुगंधी आनी थंड आशिल्ल्यान गरमेच्या दिसांनी मुखेलपणान ताचो वापर करचो. गरमेच्या दिसांनी वाळयाचीं पाळां गरम उदकांत घालून दवरचीं आनी तें सुगंधी उदक थंड जातकच पियेवचें आतां जळजळ पडल्यार, चड घाम येवन आंगाक घामसाण माल्लयार, परत परत तान लागल्यार वयल्या सुगंधी उदकाचो पिवपाक उपेग करचो. वाळयाच्या चुर्णांत पासांतल्यान आनी चंदनाचो चूर्ण घालून तें मिश्रण उदकांत शिजोवचें आनी थंय जातकच साकर आनी महोंवावांगडा पियेवपाक दिवचें. अशें केल्ल्यान वयल्या दुयेंसांनी गूण मेळटा. तशेंच वयल्या दुयेंसा वेळार वाळयांचो चूर्ण आंगाक काडचो. नायकों वा हेर कातीचे विकार जाल्यार वाळ्यांच्या चुर्णाचो लेप लावचो. तशेंच वाळ्याचें आनी चंदनाचो चूर्ण घालून शिजयल्लें उदक साकरेवांगडा घेवचें. कांय कारणांक लागून पचनक्रिया इबाडून तोंडाची रूच वता. भूक कमी लागता. अजीर्ण जावन उलटी जाता वा परसाकडेन पातळ जाता अशा कांय दुयेंसां वेळार वाळ्याच्या पानांचो चूर्ण उदका वांगडा पोटांत घेवचो. रगत शुद्ध करप हो वाळ्याचो आनीक एक म्हत्वाचो गूण. गरमेक लागून वा पित्त इबाडून संडासांतल्यान रगत पडल्यार वा पातळ परसाकडेन जावन रगत भायर पडल्यार वाळ्याचो आनी चंदनाचो चूर्ण घालून शिजयल्लें उदक साकर आनी म्होंवा वांगडा घेवचें. आंगाक जोर भरून एखाद्याक घेवंक येवप, जोरान परंवप,तान लागप अशीं लक्षणां दिसून आयल्यार वाळो, चंदन, परिपाटी, किरायतें अशीं वखदां एकठांय घालून शिजयल्लें उदक थंय जातकच पियेवपाक दिवचें. वयलीं लक्षणां कमी जातात. वाळो मेंदूचेर म्हत्वाचें काम करता. एखाद्याक सोरो चड जावन मेंदवाक मार बसून बडबडटा, घुंवळ येता तशेंच हेर कांय दुयेंसां वेळार मेंदू दुर्बळ जाल्यार वाळ्याचो चूर्ण वा ताचे पसून तयार केल्लें उदक पियेवपाक दिवचें. वयल्या लक्षणांची तिव्रताय उणी जावन मेंदवाक बळ मेळटा.
आवयांक शिटकावण्यो.
आवय भुरग्याक दूद दिता आसतना त्या दुदांतल्यान भुरग्याचें पोशण जाता. पूण कांय वेळार आवयक जर पिकाचें दुयेंस आसत जाल्यार ते दोश आवय कडल्यान भुरग्याच्या पोटांत वतात आनी ताका लागून तान लागता. आगांक जळजळ पडटा. तशेंच पातळ परसाकडेन जाता. अशीं कांय लक्षणां भुरग्यां भितर जायते फावट दिसता. ताका लागून आवयन जतनाय घेवची. वयलीं दुयेंसां जाल्यार वाळो घालून शिजयल्लें उदक गाळचें आनी साखर घालून भुरग्यांक दिवचें. आवयन लेगीत हें उदक पिपियेल्यार बरें. गरमेक लागून मुतपाक कमी वा त्रास जावप वा मुताच्यो हेर कागाळींचेर वाळ्या पसून तयार केल्लें उदक साखर घालून घेवचें. वयल्या कागाळी उण्यो जातात. गरमेच्या दिसांनी आंगाक येवपी घाम ओळ्याचेर वाळ्याचें आनी कोथंबिरेचो चूर्ण लावचो. घामोळें वचपाक मजत जाता.
वाळ्याचो उपेग.
केरळ सारक्या राज्यांत कांय कडेन वाळ्याचो मोट्या प्रमाणांत उपेग करता. वाळ्याच्या पाळां पसून खोंपी तयार करून ताचेर उदक शिपडायतांत.अशें केल्ल्यान तें खोपींत थंडाय येवपाक मजत जाता. वाळ्याच्या पसून तयार केल्ली चलपी. जोतीं तशेंच आयलें(हात पंखे) आमकां जायते फावट बाजारांत विकपाक दवरिल्ले पळोवपाक मेळटात. हांच्या वापरान आमचे कुडीक बरोच फायदो जाता. जोत्यांचो वापर केल्यार पांयांच्या विशिश्ट भागांचेर दाब मेळून(acupressure point)ताचो आमचे कुडीक लाव जाता. वाळ्याचो चूर्ण सहजपणान बाजारांत मेळटा. ताचो वयल्या दुयेंसांखातीर उपेग करचो.
Kainch Upai Na - Dekhni

Kainch Upai Na.
There is no solution
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by Romano Abreu, Moira, June 2003
Kainch upai na, paiem ukoina
There is no solution, feet are not rising,
Pottak laglea bhuk(o)
We are hungry,
Tumkam naka tor votai rê ami
If you don't want (us), we are leaving
Baiek(o) mellunk(o).
To meet the Madam.
Baiko' rupoi ditai ratik(o)
We give money (pay a rupee) to Madam at night.
Oi baiko' rupoi ditai ratiko(o).
Yes, we give money (pay a rupee) to madam at night.
Polleiat.
Dekhnni
वत्सला आर । शेणै

वत्सला आर शेणैहांचो जल्म १९२६ वर्सा मुवाटुपपुषा गावांत जालो।
१९४१ वर्सा पळळुरुत्ती श्री पी एस रामचंद्र शेणै हांचे कडेन लग्न जाले।१९७८ धरुन साहित्यसेवा करीत आसा।म्याळम आनी कोंकनी भाषेंत जावन साबार रचना आसात।काणयो,यात्रा,विवरण,नोवलेट,इत्यादी मौलिक रचनां
Portugala' Saun - Dekhni

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”".
Portugala' Saun
From Portugal
Type: Deknni
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,
Musical form: Pereira
Literary form: Political agitation
Translated by José Pereira
Portugala' saun,
From Portugal
Aila ek firngi.
A Portuguese has come.
Bollsantum galnum dada,
Having in his pocket, father,
Ottra rupoi-i.
Eighteen rupees.
Polleiat.
Dekhnni
आससिजाचो भागिवंत फ्रांचिस्क आचें मागणें

आससिजाचो भागिवंत फ्रांचिस्क आचें मागणें.
Prayer of Saint Francis of Assisi
"धनया तुजे शांतिचें हातयार तूं म्हाका कर,"
"जंय राग-दवेस जळता, थंय हावें पृती वोंपूं;"
"जंय अपमान करतात थंय हांवें माफी करूं,"
"झंय दुभाव रिगला थंय हांवें भावार्त थिराव्वूं,"
"झंय विस्वास भंगला थंय आमी विस्वास पेटों."
"झंय काळूक पडला थंय हांवें उजवाड फांकवं,"
"झंय खंत-दुख भरल्या थंय हांवें संतस वाडोवं"
"एह ! देयविक गुरूजी, निर्मिनाकाय हांवें म्हाकाच भुजवण सधुंक,"
"पुण हांवें दुसऱ्यांक भुजवण दिंवक,"
"न्हयच म्हाकाच संजूंक, पूण हांवें दुसऱ्यांक संजूंक,"
"न्हयच म्हजच मोग करूंक, पूण दुसऱ्यांचो य हांवें मोग करूंक,"
"कित्याक ज्या मापानामी धीयीन त्याच मापान आमी घेयन;"
"ज्या मापान आमी दुसऱ्याक भोगशीं त्याच मापान आमकां भगसणें मेळतेलें,"
"आमी दुसऱ्यां खातीर मरुन सासणाच्या जिविताक आमी परत जल्मोतयल्यांव."
आमेन
Polleiat.
Saint Francis of Assisi
Prayer of Saint Francis of Assisi
बारूक आचें पुस्तक

बारूक आचें पुस्तक.
Book of Baruch
हें पुस्तक हेबरेव पवित्र पुस्तकांत मेळोना. ग्रेग पवित्र पुस्तकांत तें जेरेंयास आनी विलाप हांचे मदें घातलां. प्रस्तावना (१/१-१४) परमाणें हें पुस्तक बारुकान, बाबिलनयेंत बरयललें. बारूक, जेरेंयासाचो चिटनीस आसलो. तांतूंत : अप्राध मांदून घेवन केलोलें मागणें आनी भरवानसो आसा (१/१५- ३/८); 'जाणवायेची' कविता आसा ( ३/९ -४/४). हे कवितेंत जाणावाय समूर्तीक सोर केल्या; एक प्रवादीक उतारो (४/५-५/९) आसा जांतुंत जेरुसालें पर्देस भगतल्यां-शीं उलयता आनी बारूक प्रवादी फुडाराचो भरवानसो दीवन तिका भुजवण दिता.
प्रस्तावना, ग्रेग भाशेंतल्यान बरयलली, मागणें १/१५-३/८ दुबाव नासताना हेबरेव भाशेन बरयललें. सव्या अवेस्वरान्त आसा तें जेरेंयासाचें पत्र मूर्ती पुजा करतात तांचेर आड आसां. ह्या पत्रांतले थोडे विशय इज. ४४/९-२० आनी जेर. १०/१-१६ हांतुंत मेळतात.
हें पुस्तक जुदेव पर्जा शिंपडन पडलली तेदना आपलें धर्मिक जिवीत सांबाळूंक ताणीं कसले उपाय घेतले त्या विशीं म्हत्वाची म्हायती दिता. तशेंच, जेरुसाल्या-शीं संबंद, मागणें, समूर्तीक विस्वाशीपण, प्राचीत करपाचें मन, फुडाराचो भरवानसो हेंय विशय आसात.
पळेइयात.
Book_of_Baruch
Books_of_the_Bible
Bible