anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
लगोऱ्यो

एक मैदानी खेळ. हो खेळ 500 – 600 वर्सां सावन प्रचलित आसा. एकनाथाचे गाथेंत ताचो उल्लेख आसा. पेशव्यांच्या काळांत घोड्याचेर बसून हो खेळ खेलप जातालो अशें म्हण्टात. सद्याच्या काळांत गांवगिऱ्या वाठारांनी ल्हान भुरगीं हो खेळ खेळटात. लांकडाचे चेपटे वाटकुळे कुडके वा चेपटे फातर वा नळ्यांच्यो नळकुटयो एकामेकांचेर मांडून दवरपाचे आनी पयसवल्ल्यान पेल मारून हे फातर उडोवपाचे अशे तरेचो हो खेळ आसता. ह्या खेळाखातीर जे फातर उडोवपाचे अशे तरेचो हो खेळ आसता. ह्या खेळाखातीर जे फातर वापरतात तांकांच लगोऱ्यो म्हण्टात. 6 चेपटे वाटकुळे फातर आनी एक कळस मेळून 7 लगोऱ्यो आसतात. सगळ्यांत पोंद दवरपाची लगोर 5 ते 6 इंच व्यासाची आसता, मदल्यो लगोऱ्यो हे लगोरे परस ल्हान ल्हान जावन सगळ्यांत वयल्या कळसाचो व्यास 2 ते 3 इंच आसता.
जंय लगोऱ्यो मांडून दवरतात थंय मध्यबिंदू काडून ताचे भोंवतणीं दोन वाटकुळां आंखून घेतात. वाटकुळाचे मध्य रेगेसावन एक समांतर रेग काडत. हिका नेमरेग म्हण्टात.
ह्या खेळांत दोन पंगड वांटो घेतात. दर एके वटेन 5 – 10 खेळगडे आसतात. एका पंगडांतले खेळगडे पेल्ल मारून लगोऱ्यांची माळ फोडटात आनी ती पडटकच परत लगोऱ्यो मांडपाचो यत्न करतात. हांकां खेळपी वा रचपी म्हण्टात. नेमरेगेचे आलतडीन उबे रावन पेल्ल मारपाचो आसता. दुसरो वटेनचे खेळगडे मुखावयले वटेन ल्हान वाटकुळाच्या भायर उबे रावन पेल्ल जिखपाचो यत्न करतात. पेल्ल लगोरेक लागनासतना जमनीर पडून वयर वता तेन्ना सकयल पडचे आदीं तो जिखल्यार पेल्ल मारपी गडी बाद जाता. पेल्ल जिखलोना जाल्यार दर एकल्यावतीन तीन खेपे मारूंक मेळटा. लगोऱ्यो पड नासतना लेगीत सगळ्यांचें पेल्ल मारून जातकच डाव पुराय जाता.
खेळपी पक्षांतल्या खेळगडयान पेल्ल मारून लगोऱ्यो उडयतकच विरोधी गटांतले खेळगडे सगळ्यो लगोऱ्यो धाकट्या वाटकुळाभितरूच पातळावन घालतात. पूण खेळगडे सगळ्यो लगोऱ्यो परत मांडचेआदीं एकेच फावटीं हें काम करूंक मेळटा. खेळपी खेळगडे पडिल्ल्यो लगोऱ्यो मांडून दवरता आसतना दुसऱ्या पक्षांतलो एक खेळगडो पेल्ल काडून धाकट्या वाटकुळांत उबो रावन लगोऱ्यो मांडप्यांमदीं कोणाचेरूय तो पेल्ल मारता. तो पेल्ल जमनीक लागनासतना लगोऱ्यो मांडप्यांमदल्या कोणाच्याय आंगाक लागल्यार जाच्या नेमाक लागून लगोऱ्यो पडटात तो गडी बाद जाता. उपरांत दुसरो खेळगडो पेल्ल मारता.
लगोऱ्यो उडोवपी गटान लगोऱ्यो उडयतकच पेल्लाक हात लावपाचो नासता. तेचपरी व्हडल्या वाटकुळा भायर वचपाचें नासता. तशें केल्यार तो गडो बाद थारता. विरोधी गटांतल्या खेळगड्यांनी मारिल्लो पेल्ल चुकयत तांणी लगोऱ्यो मांडपाच्यो आसतात. ह्यो लगोऱ्यो रचून जाल्यो म्हण्टकच डाव पुराय जाता.
डाव सुरू करतना खेळपी वाटकुळाच्या अर्द्या भागांत उबे रावतात आनी झेलपी दुसऱ्या अर्द्या भागांत उबे रावतात. लगोऱ्यो पडसर वा डाव सोंपेमेरेन खेळगड्यांनी मुखावयले वटेनच्या अर्द वाटकुळांत पालव घालपाचें नासता. लगोऱ्यो पडटकच मात त्यो मांडीसर वा नेम मारपी बाद जायसर खंयच्याय खेळगडयाक मैदानाच्या (व्हड वाटकुळाच्या) खंयच्याय भागांत वचूंक मेळटा.
दर पंगडाक दोन वा तीन डाव खेळूंक मेळटा. लगोऱ्यो उडयतकच खेळपी पक्षाक 10 गूण मेळटात. लगोऱ्यो परत मांडटकच 5 गूण मेळटात. झेलपी पंगडान मारिल्ल्या दर एका खेळगड्याबदला त्या पक्षाक 5 गूण मेळटात. खेळाचे नेम मोडल्यार त्या त्या पंगडाक 5 गूण उणे करतात. सगळ्या डावांनी मेळिल्ले गूण एकठांय करून ज्या पंगडाचे गूण चड जातात तो पंगड जैतवंत जाता.
-कों. वि. सं. मं.
भलायकेचे सायबिणीक नवेन

भलायकेचे सायबिणीक नवेन.
Novena to Our Lady of Vailankanni
एह भव पवित्र आंकवारी, भव पवित्र त्रितवेन तुका सुर्वेक थावन जेजूची आवय जावंक विचून काडली. तुका देव-पुत मनीस जालो ते घडयेक आनी उपरांत ताका नव म्हैने तुज्या कुसव्यांत सांभाळ्लो तेन्नां भोगलो तो संतस हांव आतां नियाळतां. म्हज्यां मागण्याचे खतखत्यान हांव खरेंच ही खुशालकाय आनी हो संतस चडोवंक आनी वाडोवंक सोदतां.
एह दुखवलेल्यांचे माये, तुनवें हे खुशालकायेचो उगडास काडटेल्यांक एक खेरीत शेकाय भासायल्याय तर तीच शेकाय म्हाका ह्यां म्हज्यां गरजांनीं कर. तुज्या पुतान सांगलां; "मागात आनी तुमकां मेळतेलें" तर हाचेर खरो विस्वास थेवेन म्हाका तुजो कान धी म्हण हांव तुजे कडेन विनयतां. देवाची खुशी जाल्यार हांव ह्या नवेनांत मागतां ते उपकार म्हाका मेळशे कर, नां तर म्हाका गरज ती कुरपा मागून घे.
एह देवाचे माये, हे म्हजे नमान तुका गाबरियेल बडव्यान केल्ल्या नमाना सांगातीं मानून घे "नमान कुरपेन भरलेले". हे म्हजे नमान तुज्या वैभवाच्या मोकुटार दाकटीं दाकटीं मत्यां जावं म्हण हांव अत्रेकतां. एह सस्तेल्यांचे भुजवोंडारे, देवाचो पुत मनीस जाळो तेन्नां तुका संतस भोगलो त्याच संतसान हांव मागतां तो उपकार म्हाका मेळून घे. ह्या पासत हांव सगळे म्हज्यो, तुज्या अनोदा खातीर केल्ल्यो बऱ्यो करण्यो तुका भेटयतां. हांव तुजे कडेन खतखत्यान मागतां ह्या खतखत्यान तुजें काळीज जेजूच्या मोगान लासतालें, म्हजीं खालतीं मागणीं आयकूं घे आनी म्हजे मागलेले उपकार म्हाका मेळय.
आमेन
पळेयात.
Vailankanni Saibinniche Basilika
वायलांकाणी सायबिणीचे बासिलिका
ताराबाई शिरोडकर

ताराबाई शिरोडकर हांचो जल्म 1889 या वर्सा जालो. ताराबाई ही गोंयची नामनेची गायिका. भुरगेपणा सवन तिका गायनाची आवड आशिल्ली. पिरायेच्या सोळाव्या वर्सा तिणें गायनाचार्य वझेबुवा हाचेकडल्यान संगीताचें शिक्षण घेतलें. उपरांत पंडीत भास्करबुवा बखलेकडल्यान एक वर्स तालीम घेतली. 1912 वर्स फुडस्या शिक्षणा खातीर ती पुण्यांत गेली. 1913 वर्सा मुंबय स्थायिक जाल्या उपरांत वेगवेगळ्या संगीत मंडळांत तिचे संगिताचे कार्यक्रम जावंक लागले. पदांतल्या कांय आंगांची परीपूर्तताय करपाखातीर तिणें मरहूम नत्यनखा आग्रेवाले हाचे बुधदिमान खाँ साहेब महंमदखाँ हाचेकडेन शिकपाक सुरवात केली. आनी टप्पा, ठुमरी, गझल, आदी प्रकारांचो अभ्यास केली.
अभ्यंकर, अनंत गोविंद

अभ्यंकर, अनंत गोविंदः (जल्मः 12 ऑगस्ट 1932, आंबोडें- सत्तरी).
गोंयचो सुटके झुजारी. ताणें प्राथमिक शिक्षण मराठींतल्यान घेतलें. सुटके चळवळी काळांत तो ‘नॅशनल काँग्रेस गोंय’ हे संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. स्वातंत्र्या उपरांत तो ‘इंडियन नॅशनल
काँग्रेस’ ह्या संघटनेचो वांगडी जालो. सुटके चळवळीच्या काळांत ताणें जायतो वावर केला. तशेंच भौजन समाजाक शिक्षण मेळचें महूण तो खूब झटला. 26 जानेवारी 1955 दिसा सत्तरीच्या धावें
वाठारांत जाल्ल्या सत्याग्रहांत ताणें वांटो घेतिल्लो. देखून ताका आठ वर्सां बंदखणींत खर ख्यास्त भोगची पडली. त्या भायर दंडय भरचो पडलो.15 ऑगस्ट 1974 दिसा भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो. 18 जून 1985 दिसा गोंय सरकारान ताचो भोवमान केलो.
देवूळ

देवूळ हें देवाची मूर्त, लिंग वा प्रतीक हांच्या रूपान आशिल्ली देवाची सुवात. म्हापुरसाच्या समाधींकूय देवूळ अशें म्हण्टात. गांवांतलो वेंचीक जागो वा जलाशय, दोंगर, धोली, झाड, कुंज, शिळा ह्यो सुवाती पवित्र मानून थंय देवळां बांदतात. मंत्रपूर्वक स्थलशुध्दी करतकच वास्तूकलेच्या नेमांक धरून त्या जाग्यार मुर्तीची स्थापणूक करतात. मुर्तीची विधिपूर्वक स्थापणूक करप, हें चड गरजेचें आसता. प्राणप्रतिश्ठेउपरांत ते मुर्तीचेर हेर उपचार करतात. फांतोडेर भुपाळ्यो, कांकड आरत्यो म्हणून देवाक जागयतात आनी रातचें शेजारती म्हणून न्हिदयतात. फांतोडेर, दनपरां आनी सांजवेळार ताची पुजा करतात. देवाफुडें तेलाचो वा तुपाचो दिवो लायतात. देवीची खणा-नाल्लान होंट भरतात. कांय देवांफुडें बोकडो, कोंबो हांचो बळी दितात. सिंधु संस्कृतायेंत पयलीं देवतांची पुजा जाताली. सिंधु संस्कृतायेंत पयलीं देवतांची पुजा जाताली.
कांय जमातींभितर देवळां नाशिल्लीं. चड करून हेडपी जनातीं देवांचें माटव वा तंबू आपलें वांगडा घेवन भोंवतालें. जेन्ना त्यो जमातीं एका जाग्यार थिरावल्यो, तेन्ना तंबू, माटव वचून त्या जाग्यार देवळां आयलीं. व्हड मोलादिक मुर्तींखातीरूय देवळांची गरज पडपाक लागली. पूजा, भजन, किर्तन, प्रवचन, धर्मीक ग्रंथाचें पारायण, चर्चासत्रां, धर्मसभा, उत्सव, जात्रा, कौल लावप, कसलेंयदिव्य करप, न्यायनिवाडो करप हांकां लागून देवळांक संस्कारकेंद्राचें तशेंच ज्ञानपिठांचें स्वरूप मेळील्लें. पुण्यप्राप्ती, पापमुक्ती, आंगवण, कीर्त, हेर पंथांतल्या लोकांकडेन सर्त, ह्या हेतूंनी देवळां बांदप जातात. देवूळ बांदप वा ताचो जीर्णोध्दार करप हें हेर कर्मांतलें 'पूर्त' कर्म मानतात. देवूळ बांदपाचो विचार मनांत आयल्यार पंचमहापातकां नश्ट जातात, अशे उल्लेख पुराणांत मेळटात.
पयलीं संस्कृतीक आनी धर्मीक नदरेन गांवांचेर देवळांचें प्रभुत्व आसतालें. मनांक शांती दिवपी पवित्र सुवात म्हणून भाविक लोकांचें जिणेंत देवाक म्हत्वाची सुवात आसता. ग्रीक, रोमन, बॅबिलोनियी, इजिप्तियी ह्या फुडारिल्ल्या सस्कृतायेंत लेगीत देवळांक म्हत्वाची सुवात आसा.
वर्मा, निर्मल

वर्मा, निर्मल : (जल्म: ३ एप्रिल १९२९, सिमला).
ज्ञानपीठ पुरस्कार फाव जाल्लो नामनेचो हिंदी कथाकार. ताचें भुरगेंपण दोंगुल्ल्याच्या वाठारांत गेलें. दिल्लीच्या सेंट स्टीफेंस कॅालेजीत ताणें इतिहास विशयांत एम्.ए. ची पदवी मेळयली. उपरांत तो कांय वर्सां अध्यापनाचें काम करतालो. १९५९ वर्सा ताका चेकोस्लोवकिया हांगा प्राच्यविद्या संस्थान आनी चेकोस्लावाक लेखक संघ हाचेवतीन ताका आमंत्रण आयलें. थंय तो सात वर्सां उरलो. ताणें थंय चेक कथांचो अणकार केलो. उपरांत तो लंडनांत गेलो. ताचे युरोप भोंवडेवेळार ताणें टाइम्स ऑफ इण्डियाखातीर थंयचे संस्कृतीक राजनितीक अडचणींचेर लेख बरयले. १९६८ वर्सा तो भारतांत आयलो. कांय तेप तो निराला सृजनपीठ आनी यशपाल सृजनपीठ हांचो अध्यक्ष आशिल्लो.
ताचो पयलो कथासंग्रह 'परिंदे' १९५८ वर्सा उजवाडाक आयलो आनी तेन्नाच्यान ताका खर संवेदनाचो रचनाकार म्हूण नामना मेळ्ळी आनी कथांच्या मळार तो सर्वश्रेश्ठ कथाकार थारलो. ताच्यो नामनेच्यो कथा अशो : माया दर्पण, देढ इंच उपर, धूप का टुकडा, अँधेरे में, लंदन की एक रात, जलती झाडी, जिन्दगी यहाँ और वहाँ आदी.
- कों. वि. सं. मं.
इंफाळ

इंफाळ आदल्या मणिपूर संस्थानाची आनी आतांच्या मणिपूर राज्याची ही राजधानी.इंफाळ आनी नंबुल न्हंयांमदल्या एका सुंदर देगणांत, समुद्रथरासावन सुमार 800 मी. उंचायेचेर हें शार वसलां.
दाट गांवगिरे वस्तीच्या मदीं आशिल्ल्या ह्या थळाक नामना मेळ्ळी, ती थंयच्या थळाव्या राजाच्या किल्ल्यान. पूण 1891 वर्सा जेन्ना हांगा ब्रिटिशांनी आपले राज्य वसयलें तेन्नाच तांकां नगराचें रूप मेळ्ळें. विस्तार 240 50’ उत्तर 930 59 उदेंत, लोकसंख्या: 10,0,366 (1971).मणिपूर राज्याचें हें एक संस्कृतीक आनी वेपारी केंद्र. हांगाच्या कलाकुसरीच्या वस्तूंक आनी हातमागावेल्या कपड्यांक नामना आसा. मणिपुरी नृत्यकलेचें हें मूळपीठ समजतात. तशेंच ‘पोलो’ खेळाचें हें
मूळस्थान आसतलें सोय समज आसा.
ईशान्य रेल्वेच्या मणिपुरी रोड (दिमापूर) स्थानकाच्या 215 किमी. दक्षिणेक हें शार आसून हांगाच्यान सुमार 107 किमी. उदेंतेक ब्रह्मदेशाची शीम लागता. जिल्ह्यांतल्या मुखेल शारांकडेन हें शार रस्त्यान जोडलां. दोंगराळ वाठाराखातीर तशेंच राज्यांतल्या कांय नागा लोकांच्या घातपात कारवायांक लागून तेचपरी हें शार ब्रह्मदेशाचे शीमेलागसार आशिल्ल्यान हांगाच्या विमानतळाक खूब खूब म्हत्व आयलां. दुसऱ्या म्हाझूजांत सुभाषचंद्र बोस हाची आझाद हिंद फौज इंफाळ मेरेन आयिल्ली.
बायलांच्या अभुशणां खातीरनामनेक पाविल्लो भारतांतलो सगळ्यांत व्हड बाजार ‘खवैरामबंद’, श्री गोविंदजीचें देवूळ आनी राजवाडो पळोवपा सारको आसा. हांगा महाविद्यालयां तशेंच खुबश्यो शाळा आसात.
Chitr Prodorxon.
Kangla Fort is on the banks of the Imphal River, and is also known as the Palace of Kangla. "Kangla" means "dry land" in the Meitei language. The fort was the palace of King Pakhangba, and also has religious significance. In the fort are a number of temples, and it is surrounded on three sides by a lake.
विलाप हें पुस्तक

विलाप हें पुस्तक.
Book of Lamentations
हेबरेव भाशेंतल्या पवित्र पुस्तकांत, जेरेंयास प्रवादयाचे विलाप 'बरपावळ' (हाग्यगरापहा ह्या घटांत घातल्या. आनी ही मुखेल परबां समयार वाचतल्या पांच 'मॅगिळत' व कवळो हांचे मदलो एक अशें धरतात. ग्रेग भाशेंतल्या आनी वुलगात पवित्र पुस्तकांत, जेरेंयास प्रवादीयाच्या फाटोफाट हें पुस्तक घेवन ताका 'जेरेंयास प्रवादयाचे विलाप' असो म्हाताळो दिला. हें पुस्तक कोणें बरयलां ताचो अरंब २लत्/ ३५/२५ हांतुंत मेळता आनी तांतूंतल्यो कविता त्या विशीं तेंका दितात. हांतुंत विशय नदरेक येता तो म्हळ्यार जेरेंयास प्रवादीयाच्या काळावयलो. तरीपुण हें पुस्तक जेरेंयासान बरयलां म्हण सांगूंक जायना. कित्याक जेरेंयासाचो सभाव वेगळेच तरेचो. भाकीत करपाचो आवाज बंद केला (२/९) अशें जेरेंयास केदनांच म्हणचोना, तशेंच तो जेदेकीयाअक वाखाण'चो ना (४/२०), न्हय म्हण एजीपत्कार आदार दितले म्हण विस्वास (४/१७) दवरचो ना.
अवेस्वर १, २, आनी ४ मेलल्यां खातीर विलाप कशे बरयल्यात. अवेस्वर ३ एक खासगी विलाप आनी अवेस्वर ५ (जेरेंयासाचें मागणें) जावन आसा एक समुदायक विलाप. ते चड करुन जेरुसाल्याचें निसंटन जाल्या उपरांत पालेस्तीनांत ५८७ वर्सा बरयलले जावंक जाय. तशें पळेवंक गेल्यार हें पुस्तक एकाच मनशान बरयलां जो शाराचें तशेंच लोकांचें दूख बरे तरें वर्णिता. पूण ह्या काळोखांतल्यान देवाचेर नीज भरवानसो दवरपाचो फोलेर आनी सगळ्या काळजान देवा-शीं परत येवपाचें दिसून येता. हाकाच लागून हें पुस्तक खूब मलाचें जावन आसा. देव-मंदीराचें निसंटन केलोल्या दिसाचो उगडास करुन उपास करतात तेदना जुदेव लोक गायन करुन हें पुस्तक वाचतात.
पळेइयात.
Book of Lamentations
Books_of_the_Bible
Bible
ಫಿಲಿಪ್ಕಾರಾಂಕ್ ಪಾವ್ಲುಚೆಂ ಪತ್ರ್

ಫಿಲಿಪಿಗಾರಾಂಕ್ ಪತ್ರ್.
ಫಿಲಿಪಿಚಿ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಪಾವ್ಲುನ್ ಎವ್ರಪಾಚ್ಯಾ ಗಾಂವಾಂನಿಂ ಸ್ಥಾಪ್ಲಲಿ ಪಯ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಸಭಾ. ಮಾಸೆದನಿಯೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಎಕಾ ಮನ್ಶಾಚ್ಯಾ ದರ್ಶನಾಕ್ ಲಾಗುನ್, ಪಾವ್ಲು, ತಿಮತ್ ಆನಿ ತಾಚೆ ಭಾಗೆಲಿ ಆಜಿಯೆಕ್ ಥಾವ್ನ್ ಎವ್ರಪಾಕ್ ಪಾವ್ಲೆ.
ಫಿಲಿಪಿ ಶಾರಾಂತ್ ಕಾಯ್-ಕಾಯ್ ಮನ್ಶಾಂನಿಂ ಜೆಜುಚೆರ್ ಭಾವಾರ್ಥ್ ದವರ್ಲೊ, ದೆವ್ಚಾರ್ ಬಸ್ಲಲೆಂ ಎಕ್ ಚೆಡುಂ ಬರೆಂ ಜಾಲೆಂ. ಪಾವ್ಲುಕ್ ಬಂದ್ಖಣಿಂತ್ ಘಾಲೊ, ತಾಕಾ ಸಡ್ಲೊ, ಆನಿ ಉಪ್ರಾಂತ್ ತ್ಯಾ ಶಾರಾಂತ್ಲೊ ತೊ ಕಡ್ಸರ್ಲೊ – ಹಿ ಸಗ್ಳಿ ಖಬರ್ ಲುಕ್ ಧರಂದುತಾಂಚೊ ಇತಿಹಾಸ್ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ದಿತಾ (ದಿ 16, 11-40 ಪಳೆ ).
ಲಕಾಕ್ ಪಾವ್ಲುಚೊ ಖುಬ್ ಮಯ್ಪಾಸ್ ಆಸ್ಲೊ ಆನಿ ಧರಂಪರ್ಗಟ್ಣೆಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಕ್ ತಾಣಿಂ ತಾಕಾ ಆದಾರ್ ದಿಲ್ಲೊ; ಪಾವ್ಲುಯ್ ತಾಂಚಿ ಖೆರಿತ್ ಅಪುರ್ಬಾಯ್ ಕರ್ತಾಲೊ ತಿ ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂತ್ ದಿಶ್ಟಿ ಪಡ್ತಾ. ಜಾತಾ ತಿತ್ಲೆ ವೆಗಿಂ, ತಾಂಕಾಂ ಭೆಟ್ ಕರ್ತಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಪಾವ್ಲು ಭರ್ವಾನ್ಸೊ ದಾಖಯ್ತಾ.
ಕಸ್ಲ್ಯಾ ಸೆಗಾಕ್ ಲಾಗುನ್ ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ಬರಯ್ಲೆಂ ತೆಂ ಪತ್ರಾಂತುಚ್ ತೊ ಸಾಂಗ್ತಾ. ಪಾವ್ಲುಕ್ ಬಂದ್ಖಣಿಂತ್ ಘಾಲಾ ಮ್ಹಣ್ ಆಯ್ಕುನ್, ತಾಚ್ಯಾ ಗರ್ಜಾಂಕ್ ಪಾವುಂಕ್, ಥಡೆ ಪಯ್ಶೆ ದೀವ್ನ್, ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಫಿಲಿಪ್ಕಾರಾಂನಿಂ ಎಪಾಫ್ರದಿತಾಕ್ ಧಾಡ್ಲೊ ಆನಿ ಪಾವ್ಲುಚೊ ಸಾಂಗಾತಿ ಆನಿ ಸೆವಕ್ ಕಜೊ ತಾಚೆಶಿಂ ರಾವ್ ಮ್ಹಣ್ ತಾಣಿಂ ತಾಕಾ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ. ಹೆ ಭಾಶೆನ್ ವಾವ್ರ್ ಕರ್ತಾನಾ, ಎಪಾಫ್ರದಿತ್ ಪಿಡೆಂತ್ ಪಡ್ಲೊ ಆನಿ ಸಾರ್ಕೊ ಮರುಂಕ್ ಪಾವ್ಲಲೊ. ತೊ ಸಮಾಧಾನ್ ಜಾತಚ್, ತಾಕಾ ಪರತ್ ಫಿಲಿಪಿಕ್ ಧಾಡುಂಕ್ ಪಾವ್ಲುನ್ ಚಿಂತ್ಲೆಂ. ಫಿಲಿಪ್ಕಾರಾಂಚೆ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆನ್ ಆದಾರ್ ದಿಲ್ಲ್ಯಾ ಪಾಸತ್, ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂತ್ ಪಾವ್ಲು ತಾಂಚೊ ಉಪ್ಕಾರ್ ಆಟಯ್ತಾ, ಆನಿ ಎಪಾಫ್ರದಿತಾನ್ ಆಪ್ಲಿ ಸೆವಾ ಕೆಲಿ ಮ್ಹಣ್ ತಾಚಿ ತುಸ್ತ್ ಕರ್ತಾ. ತ್ಯಾಚ್ ಬರಾಬರ್, ಹ್ಯಾ ಸೆಗಾಚೊ ಫಾಯ್ದೊ ಕಾಡುನ್, ಭಾವಾರ್ಥಿಯಾಂ ಮದೆಂ ವೆಫ್ಳಚಾರ್ ಆಸಾತ್ ತೆ ಮಡುನ್ ಉಡವಂಚೆ ಮ್ಹಣ್ ಪಾವ್ಲು ತಾಂಕಾಂ ಬುಧ್ ದಿತಾ, ಆನಿ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಜುದೆವ್ ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚ್ಯೊ ಚಾಲಿರಿತಿ ಕಾಯ್ದ್ಯಾಶಿರ್ ಕಶ್ಯೊ ಪಾಳುಂಕ್ ಬಳ್ ಕರ್ತಾಲೆ ತೆ ವಿಶಿಂ ತಾಂಕಾಂ ಶಿಡ್ಕಾಯ್ತಾ. ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ಪಾವ್ಲು ಬಗರ್ ದುಸ್ರ್ಯಾನ್ ಬರಯ್ಲೆಂಶೆಂ ದಿಸನಾ. ತೆಂ 63 ವರ್ಸಾ ರಮಾ ಶಾರಾಂತ್ ಬರಯ್ಲಾಂ.
ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಮಾನ್ಡಾವಳ್ ಅಶಿ :.
ಪ್ರಸ್ತಾವ್ನಾ 1 : 1-11
ಪಾವ್ಲುಚಿ ಖಾಶಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ : 1 : 12- 26
ಕ್ರಿಸ್ತಾ ಸವೆಂ ಜಿವಿತ್ : 1: 27 – 2 : 18
ತಿಮತಾ ಆನಿ ಎಪಾಫ್ರದಿತಾ ವಿಶಿಂ ಯೆವ್ಜಣ್ : 2 : 19-30
ದುಸ್ಮಾನಾಂ ಆನಿ ಸಂಕಶ್ಟಾಂ ವಿಶಿಂ ಶಿಡ್ಕಾವ್ಣಿಯೊ : 3 : 1-4:9
ಪಾವ್ಲು ಆನಿ ತಾಚ್ಯಾ ಫಿಲಿಪ್ಕಾರಾಂಚೆ ಇಶ್ಟಾಗತಿಚಿ ಖುಣಾ : 4 : 10-20
ಸಂಪಾದ್ಣಿ : 4 : 21-23
लक्ष्मीकांत प्रभू भेंब्रे

लक्ष्मीकांत प्रभू भेंब्रे हो सूटकॆ झूजारी आशिल्लॊ.
जल्म आनी शिक्षण.
स्वातंत्र्य सैनिकाचो जल्म २ ऑगस्ट १९०६ दिसा रिवण गांवांत जालो .
त्या काळार घरांत मास्तर दोवरून गांवांतल्या भुरग्यांक शिक्षण दिवचें पदटालें . कुसमणा पुर्तुगेज दुसरी यत्ता पास करतकच तांकां लिसेवाचें शिकप करचे पासत मडगांवां रावचें पडलें. 
लिसेवाचें शिकप घेतना तांच्या स्वाभिमानाक वेर वचपी एक घडणूक घडली. आयज जंय मडगांवचें गार्डन आसा त्या गार्डनाच्या बांकार एक दिस धाकटूलो लक्ष्मीकांत वारें खावपाक बशिल्लो . इतल्यान थंय दोन इंडो-पुर्तुगेज ( गोवन पुर्तुगेज ) मिसतीस भुरगे आयले आनी ताका धुकलून , ए कोंकण्या , एक शेंडया , म्हूण चाळोवंक लागले . ते दोगूय घटमूट आशील्ल्यान लक्ष्मीकांत कांय करूंक शकलो ना . पूण हे परदेशी आमचेंच खावन आमचेरच जुलूम अत्याचार करतात अशे तरेची मन दुखोवपी भावना सासणाची तांच्या मनांत निर्माण जाली
सुटके खातीर वावर.
१८ जून १९४६ दिसा लोहियांच्या सत्याग्रहांत ते वांटेकार जाले . तांकां बंदखणीची ख्यास्त मेळळी . तांकां बद्द लिस्बनाक व्हरून थंयच्या पॅनीशच्या किल्ल्यांतले बंदखणींत दवरले . थंय आसतना सातोसकारांनी सुरु केल्ल्या ‘दूध – सागर ‘ पाक्षिकांतल्यान ते ‘ लिस्बन वृत्त ‘ नांवाचें सदर बरोवन गोंयकारांमदीं पुर्तुगेजांचे आड लढपाक , क्रांतीची फाटभूंय तयार करताले. 
दादरा नगर हवेली सालाझाशायेंतल्यान मेकळे जाल्ली . आनी १९५८ उपरांत राजबंधांक मेकळे करपाचें धोरण सालाझारान आपणायले . मेकळे केले नंतर भोंवत भोंवत तांणी भारतांत वचप अशें तांणी राजबंधांक कडल्यान तशें बरोवन घेतलें . अशे तरेन खुबशे राजबंदि मायदेशांत परतले
हेर वावर.
लक्ष्मीकांत भेंब्रे गांधीवादी , सत्यवाडी , तत्वनिेश्ठ . जशे पुर्तुगेजांनी बंदी करून व्हेल्ले तशेच तांकां मेकळे करून मायदेशाक पावोवप ही पुर्तुगेजांची लागणूक आसूंक जाय हाचेर ठाम राविल्ल्यान ते आनीक चार वर्सा लिस्बनांत उरले आनी गोंय मुक्ती उपरांत १९६२ वर्सा गोंयांत परतले.
मरण.
तत्वनिेश्ठ जिविताचो आदर्श बालगुपी कठीण आनी दुर्मीळ असो हो गूण . तांच्या जिवितांचे मोटेंपण ह्याच गुणांत आसपावलां . आयज ते आमचे मदिं नात . पूण ध्येनिेश्ठ आनी तत्वनिेश्ठ म्हूण ते जिवीत जगले.१ सेप्टेंबर १९८५ ह्या दिसा ते संवसाराक अंतरले .
Museum of Goa (Goencho Songrahloi)

Museum of Goa (MOG) mhonnche Goencho songrahloi, ek khasgi malkecho somkalin kolechi agaxi asa ji Bharotachea Goenchea Pilerne Udheogik Vosahotint Kalangut lagsor asa.. Tichi kaiomchi punji oxem na.[1] 1,500 chourast metr (16,000 cho.q ft) zagear asun,[1][2]ti ti Bharotantli vhoddant vhodd khasgi kolecho zago zavn asa.[3][dubious – discuss] Tichi sthapnni Goenkar kolakar Subodh Kerkar hannem kelea.
Agaxi proiogachea dakhovnnechea ievzonneank ut’tejon dita.
Itihas.
Tin mallianche agaxichi imarot Dean D'Cruz hannem ankhlea ani ti 2015 vorsa purnn zalea zoim Kerkarachi adli chitrsall asli.[1][2] Ek kantoiloli bag tea zagear asa.[4] Mog, songrahloiachem sonkxepit nanv, ek Konknni utor mhonnche mog zavn asa, ".
Agaxechi ugtavnni 6 Novembr 2015 zali ek 'Gopalapatanam' nanvanchem prodorxon zavn zali, zo vavr Goenchea itihasachea vixoia voir 20 Bharoti kolakaramni kela – zantunt Kerkaracho somavex asa –.[2][6] MOG hachim amontronna xarantlea iskolank ani kolejin patthovpant ailolim
Dutch kolakar Karin van der Molen hacho vavr Mind Bubbles MOG hantunt dakhovpant ailolo..
बी. जे. मेडिकल कॉलेज

बी.जे. मेडिकल कॉलेज (BGMC) येक वयजुकी कलेज जी पुण्यांत आसा. जी भारताच्या म्हाराश्ट्रांत पडटा. कलेजिचो कार्भार म्हाराश्ट्राचो सर्कार चलयता जांतुंत तपासप आनी बीन/आल्द्लें तपास्पाचे विभाग आसात जे सासन गेनेराल हस्पिताला सांगाताक वावुर्तात. ही कलेज बिरांजी जिजिभय हाणें १८७८ वर्सा स्थापलली..
इतिहास.
ब.ज. मेदिचाल शाळा १८७८ वर्सा सुरू जाली आनी ती उपरांत पूर्ण ब.ज.मेदिचाल कलेज कशी १९४६ वर्सा बदल्पांत आयली.
योगिनी जोगळेकर

 योगिनी जोगळेकर 
जल्मः 6 आँगस्ट 1925
वेवसाय : लेखिका 
राष्टीत्व: भारतीय
काम: संगीतकार गायक
पुरस्कार.
निरागस, शिलांगण, कुणासाठी, कुणीतरी, जाग, चौतन्या, पायगुण, आस्वाद, दहीङही,साश्रात्कार,ऊमाळा,चिमखङे अथात बङबङगीत,ऊपहार,स्वाहा,नादबह्ऩ,शय्त,नवी वाट, बापलेक,अश्र्वत्य,चारुची आई.
गीता बरयल्ला.
मघुर स्वरलहरी या, सखे बाई सांगते मी, हरीची ऐकताच मुरली,हे सागरा नीलांबरा.
शिक्षण.
बिए पुराय केले. 
 बिए मेरेनचें शिकप पुण करतकच 1948 ते 1953 ह्या काळांत ताणी शिक्षिका म्हणून नोकरी केली. तशेंच ‘’राष्ट्रसेविका समितीच्या माध्यमांतल्यान ताणी जायती कायूय केले.
वळख.
प्रसिध्द लेखिका योगिनी जोगळेकर हाचें जल्म 6 आँगस्ट 1925 ह्या दिसा पुण्यांत जालो. नाटकायं प्रसिध्द जाली. पंडीत भास्करबुवा बखलें हांच्या जिवनाचेर. राम प्रहर ह्या चरिश्राचें ताचें लेखन वेगळें थारलें. पिरायेच्या आठव्या वसा सावन योगिनीबाई शंकरबुवा अष्टेकर हाचें कङेन संगोत शिकताल्यो. ऊपरातं योगिनीबाईन राम मराठे हाचें शिश्यत्व पत्करलें.
आकाशवाणी आनी खाजगी बैठकी वांगङाच योगिनीबाई पयली मंगळागौर ह्या चलचिश्रा खातीर पाश्र्वगायन केलें. पन्ऩासां परस चङ कादंबत्यो, तिसां परस चङ कथासंगह बालकुमारां खातीर 13 पुस्तकां, कविता आनी हेर साहित्य मेळून तांचीं 110 पुस्तकां प्रकाशीत जाल्यांत. तांच्या कथाकथनान.
मरण.
1 नोव्हेंबर 2005( पिराय 80 ) पुणा म्हारष्ठ्र
Vochum-ia Ami Somest. - Gaion

Vochum-ia Ami Somest. - Gaion.
http://www.songs-from-goa.at/info14-music-with-staffnotation.html
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Vochum-ia_ami_somest._A_Almeida.jpg
Polleiat.
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
जॉन डुई

जॉन डुई हे एक शिक्षणतज्ञ.
जीण.
जॉन डुई हांचो जल्म अमेरिकेंत वर्मंटाच्या बर्लिंटन गांवांत जालो.तांच्या बापायचे नांव आर्चीबल्ड आनी आवयचे नांव लुसिना.
शणै गोंयबाब

शणै गोंयबाब हांचें पुराय नांव वामन रघुनाथ शणै वर्दे वालावलिकार. तांचो जल्म २३ जून १८७७ ह्या दिसा दिवचलचे भितरले पेठेंत जालो. घरचे परिस्थितीक लागून तांकां फुडलेें लिसेवाचें शिकप घेवंक जमलेंना. देखून ताणीं घरा कडेन इंग्लीश आनी संस्कृत भासांचो अभ्यास स्वाध्याय पध्द्तीन सुरु केलो. उपरांत फुडल्या शिक्षणा खातीर ते आपल्या काका वांगडा मुंबय गेले. थंय ताणीं जायतीं पुस्तकां वाचून काडलीं, जायतें गिन्यान जोडलें. वाचन, लेखन, चिंतन आनी मनन हो तांच्या रगताचो गूण आशिल्लो म्हळ्यार जाता.
स्वाभिमानी शणै गोंयबाब.
लेखना भाशेनच स्वाभिमान होवूय तांचो म्हत्वाचो गूण. तांच्या स्वाभिमानी सभावाची देख म्हळ्यार मुंबय काम करताना तांच्या वांगडच्या सगळ्या कारकुनांक वर्सुकी पगारवाड जाली. पूण गोंयबाबाक मात ती जाली ना. हाचेर तांच्या सायबान आपूण जावन सांगलें, हांव जेन्ना ऑफिसात भितर सरता तेन्ना सगळे जाण उठून उबे रावतात आनी तूं काम करीत बसतात. देखून तुमकां पगारवाड दिवंक ना. हें आयकना फुडें गोंयबाबान सोडचीट दिली. त्यावेळार ते ४८ वर्साचे आशिल्ले. उपरांतची पुराय जीण ताणीं कोंकणी भाशेचे आनी समाजाचे सेवेखातीर ओंपली.
शणै गोंयबाबाचो साहित्यीक वावर.
कोंकणींत पुर्तुगेज मिशनरी पाद्रीनीं साहित्य निर्माण केलें. व्याकरणीक वावरूय जाल्लो. कोंकणीक साहित्यीक आनी व्याकरणीक मान्याताय मेळूंक लागली. पूण सामाजीक मान्यताय मेळूंक नाशिल्ली. लोक कोंकणींतल्यान उलोवंक,वेव्हार करूंक लजताले. अशा वेळार भाशेची जाल्ली अवतिकाय पळोवन शणै गोंयबाबान आपल्या साहित्यांतल्यान कोंकणीची गिरेस्त उतरावळ तिच्या उतरांचें सामर्थ्य आनी सौंद्रर्य तशेॆच तिचें इतिहासीक पोन्नेंपण लोकां नदरेक हाडलें.
इतिहासकार शणै गोंयबाब.
शणै गोंयबाबांनी कोंकणी मनशाचो, कोंकणी भाशेचो आनी कोंकणी भुंयेचो इतिहास अभ्यासून साहित्य निर्मणी केली. ते खातीर तांकां जायतें वाचन करचें पडलें. ताणी 'गोंयकारांची गोंयाभायली वसणूक' (१९२८), 'आल्बुकेर्कान गोंय कशें जिखलें (१९५५) आनी वलिपत्तनाचो सोद ' (१९६२) हीं पुस्तकां बरोवन गोंयच्या इतिहासाचेर उजवाड घालो . 'गोंयकारांची गोंयांभायली वसणूक' ह्या पुस्तकांत तांच्या इतिहासीक विशयावेल्या उलोवपांचो आस्पाव जाला.
नाटककार शणै गोंयबाब.
गोंयबाबाच्या तेपार लेगीत लोकांमदीं कोंकणींतल्यान बरीं नाटकां जावंकच शकनात असो गैरसमज आशिल्लो. हेर भासांवरीच कोंकणींतल्यान बरीं नाटकां जावं येतात आनी कोंकणीची तांक दाखोवचे खातीर गोंयबाबान नाट्य लेखन केलें. आपल्या नाटकांतल्यान ताणीं समाज प्रबोधन करुन कोंकणी विशीं जागृताय निर्माण केली. ताणीं रोमी लिपयेंतल्यान शेक्सपियराच्या नाटकांच्यो काणयो अणकारींत केल्यो. मोलियेराचीं नाटकां ताणीं मोगाचें लग्न १९१३ आनी पोवनाचें तपलें १९४८ ह्या नांवान कोंकणींत हाडली. तेचप्रमाण ताणीं अरेबियन नाय्ट्सातले अबू हसनाचें काणयेच्या आदारान झिलबा राणो १९३७ हें नाटक रचलें. हीं नाटकां इतलीं बरी रुपांतरीत जाल्यात की कोणूय म्हणचोना ती परक्या भाशेंतलीं म्हण.
व्याकरणकार आनी भासशास्त्री गोंयबाब.
गोंयबाबाचो चड म्ह्त्वाचो आनी विस्तारान फोडणीशी केल्लो वावर म्ह्ळ्यार व्याकरणीक वावर.कोंकणीचो दुस्वास करुन तिका नाका आशिल्ली दुशणां दिवप्याची तोंडा ताणी आपल्या व्याकरणीक वावरान बंद केली. व्याकरणीक मळावयलो तांचो ओडलायाणो वावर म्ह्ळ्यार कोंकणीची व्याकरणीक बांदावळ १९४९ ह्या पुस्तकांत ताणे कोंकणी ही मराठीची बोली नासून ती एक स्वतंत्र भास म्ह्ळां. हातूंत ताणी कोंकणीचे नाद, उतरां, लींग-वचन, विभक्ती धातू हांच्या आदारान कोंकणीचें वेगळेपण दाखयलां.
तांणी कोंकणीखातीर केल्या मोलादीक वावराक लागून तांका कोंकणी भाशेचे जनक मानतात.
संयुक्त राश्ट्रसंघटना

संयुक्त राश्ट्रसंघटना दुसऱ्या म्हाझुजा उपरांत भक्षक झुजां पयस दवरून, आंतरराश्ट्रीय शांतताय आनी सुरशा बाळगूपाच्या हेतान अस्तित्वांत आयिल्ली एक जागतीक संघटना. हाचें headquarters आमेरिकेचें नीउ यॉर्क शारान स्थीत आसा।
Aguê Nari - Dekhni

Aguê Nari.
Oh! You woman!
Type: Dulpod (In Barreto Vol. 2: Deknni)
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo André Xett (1884-1980). Album Cantarancho. Song No. 107. Chorão
Musical form: Ternary
Literary form: Dialogue, Ethnological aspects
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Chorão, July 1981
Lover:
Aguê nari
Oh you woman!
Tujea nacanto nôti naca sôrim.
There is a golden ring in your nose.
Chusmo/ Refrain. Woman:
Aum saiba pelê toddi vettam.[6]
I am going across the river.
Domuléa lognãnco vettam.
I am going for Domulo’s wedding.
Maca saiba vattu collonam.
Sir, I do not know the way.
Domuléa cazrac,
At Domulo’s wedding,
Colvontacho[7] kêllo.
The girls will be dancing.
Lover:
Aguê nari,
Oh you woman!
Tujéa gollantum gollsôri goiéa sorim. (Chusmo)
There is a gold chain on your neck. (Refrain)
Aguê nari,
Oh you woman!
Tujéa gollantum gollsôri goiéa sorim. (Chusmo)
There is a gold chain on your neck. (Refrain)
Aguê nari,
Oh you woman!
Tujéa paianto paimzonam paiam sorim. (Chusmo)
There are gold anklets on your ankles. (Refrain)
Aguê nari,
Oh you woman!
Tujéa paianto paimzonam paiam sorim. (Chusmo)
There are gold anklets on your ankles. (Refrain)
Polleiat.
Dekhnni
Patkeam Khatir Magnnem

Prayer for sinners
Oh Jesu, sasnnik Sota, amchea Jivita, dolldirea patkean khatir, Tuji kakut magtam. Mhojea Dhoniachea doien ani ogonit kakutin bhorlelea oti-konvall Kallza hanv patkeam khatir magtam. Oti-Povitr kallza, kakutiche Zhorit, tosle kurpechim kirnnam vhanvtat, doldirea patkeam khatir tujekodde uzvadd magtam. Oh Jezu, Tujea koddu koxttmornnacho ugdas kor. tujea Oti-Povitr Rogtachea punean soddoilelea otmeancho ibadd zaunk dium-nka. Oh Jezu, Tujea Rogtachea molacho ugdas kortam tednam, Tachi sufollai nihalltam, iekach thembean sogllea patkeank salvar korun-ietat. zori patok noxtteponnacho ani onupkarponnacho sagor, tache khatir khorchilelem punem tache kodde sor zaina. Teach pasot, dor ieka monxeak dhoniachea Koxtt-Mornacher patieum-di, aani Tache kakuticher visvas thevum-di. Dev konnakuch apli kakut nakarchona. sorg ani sonvsar bodlot pun Devachi kakut sompchina. Oh Jezu, Tujem ogonit bholeponn nijalltam tednam mhojea kallzant ieki vhoddli khoxealkai vosta, sogllea patkeank Tujea painxim haddunk hanv anvddetam. Tannim sasnnachea sasnak Tuji kakut vakhannum.
"Amen"
आमोणकार, किशोरी

(जल्मः1931).
एक नामनेची हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीत गायिका. जयपूर घराण्याची नामनेची गायिका गानतपस्वीनी मोगुबाय कुर्डीकार हिची धूव आनी शिश्या. मुंबयच्या जयहिंद महाविद्यालयांत पदवीमेरेनचें शिकप. इंग्लीश, हिंदी, मराठी, उर्दू ह्या भासांचेर प्रभुत्व.
ल्हानपणासावन किशोरीक गायनाची आनी सुरांची उपाट आवड आशिल्ली. आवय मोगुबाय हिचेकडसून तिणें जयपूर घराण्याची गायकी मेळयली. खाँ सायब अन्वर हुसेन खाँ. पं. गोपाळराव, मोहन पालेकार, पं. हुस्नलाल हांचेकडल्यान तिणें शास्त्रीय संगीताचें शिकप घेतलें. इंदोर आकाशवाणीन तिच्या गायनाचो जलसो घडोवन हाडल्या उपरांत अमृतसरच्या कांय संगीत मोग्यांनी तिची जाहीर कार्यावळ केली. तेन्नासावन आयजमेरेन सुमार 35 वर्सां तिणें देशांतल्या कितल्याशाच शारांनी आपणाल्या गायनाच्यो कार्यावळी सादर केल्यात. आकाशवाणी आनी दूरदर्शनचे राश्ट्रीय कार्यक्रम तशेंच संगीत संमेलनां हांचेवरवीं तिणें श्रेश्ठ गायिका म्हूण नामना जोडल्या.
आपणाल्या गायन तपश्चर्येवांगडाच संगीत शास्त्रावेल्या ग्रंथांचें वाचन, शब्द, काव्य, रस,भाव, सूर, ताल, लय, गुरुशिश्य परंपरा, घराणी, चीज, बंदीश, नृत्य, नाटक ह्या गजालींचें गिन्यान गावप्याक आसूंक जाय अशें तिचें मत आसा. उपाट वाचनान तिणें आपलें गायन समृध्द केलां. ख्याल मांडपाची रता, अस्ताई, अंतरो, बोलतानो, द्रुत लयींतली चीज म्हणपाची खाशेली पध्दत अशे विंगड विंगड सोबीत आविश्कार तिच्या गायनांतल्यान दिसून येतात. आपणाले आवयविशींचे गुरुभक्तीचो तिका आदर आसा. ‘ स्वर होच ईश्वर ’ हो तिचो भावार्थ. शास्त्रीय गायनावांगडाच अशास्त्रीय गायन, ठुमरी, भजन, भावगीत हे प्रकार गावपांतूय फिशाल आसा. ‘गीत गाया पत्थरोंने ’ हें तिचें फिल्मी गीतूय बरेंच गाजलें. पूण फिल्मांतल्यान गावप हें आपलें ध्येय न्हय हें जाणून तिणें तो मार्ग सोडलो. संत ज्ञानेश्र्वराच्या जिविताचेर ‘ तोचि नादु सुस्वरु आला ’ आनी मीरेच्या भजनांवयलो ‘ म्हारो प्रणाम ’ हो कार्यक्रम तिचे ईश्वरभक्तीची गवाय दिता.
तिणें देश-विदेशांत आपणाल्या गायनान उपाट कीर्त मेळयल्या. 1958 वर्सा ‘ फेस्टिव्हल ऑफ इंडिया ’ कार्यक्रमावरवीं अमेरिकेंत ‘ लिंकन थिएटरांत ’ तिचें गायन जालें. पारिसांत ‘ विंटर फेस्टिव्हलां ’त गावपाचो भोवमानूय तिका फाव जाला. 1986 वर्सा संगीत नाटक अकादेमीन तिचो भोवमान केलो. 1987 वर्सा भारताच्या राश्ट्रपतींकडल्यान ‘ पद्मभूषण ’ ही पदवी तिका फाव जाली. 1987 वर्सा तिका ‘ यंग इंडियन ’ हो पुरस्कार फाव जालो. ‘ गोमन्तक मराठा समाज ’-मुंबय हांणी मानपत्र दिवन तिचो गौरव केला. ‘ गोमन्त विद्या निकेतन ’ (मडगांव) हे संस्थेन तिका आजीव सभासदाचो मान दिला. 1987 वर्सा ‘ वनिता समाज ’ – मुंबय तशेंच ‘ वसन्तराव नाईक ’ पुरस्काराचो मान तिका फाव जालो.
तरणे पिळगेमदीं शास्त्रीय संगीताची आवड निर्माण करपाक तिका यश आयलां. स्वरांतली सिध्दी, अणभव, चिंतन आनी अभ्यास हाका लागून तिचें गायन संपन्न जालां. गायन विद्येभायर ती एक बऱ्यापैकी कवयित्री. तशेंच चित्रकाम आनी रांगोळेचे कलेंतूय ती प्रवीण आसा. मानभोवमान, लोकप्रियता आनी उपाट यश मेळयल्ली ही प्रज्ञावंत गोंयकार गायिका आयज आंतरताश्ट्रीय नामनेची एक म्हान संगीत जाणकार म्हूण तोखणायेक पात्र थारल्या.
ಶಿಂವ್ತಿ

ಪರಿಚಯ್.
ಶಿಂವ್ತಿ ಆಸ್ಟರೇಸಿಯಿ ಕುಟ್ಮಾಚಾ ಕ್ರಿಸ್ಯಾಂಥಮಮ್ ಜಾತಿಚೆಂ ಪುಲಾ ಜಾಂವ್ಚೆ ಏಕ್ ಝಡ್. "ಏಷ್ಯಾ" ಆನಿ "ಈಶಾನ್ಯ" ಯೂರೋಪಾಂತ್ ಜಾಂವ್ಚಿ ಝಡಾಂ.ಚೀನಾಂತ್ ಹೆಂ ಝಡ್ ನಾವಾಡ್ದಿಕ್ ಜಾಲಾಂ.
ಉಪಯೋಗ್.
ಶಿಂವ್ತಿಕ್ ಮೊಸ್ತು ರಂಗ್ ಅಸಾತ್. ಹಳ್ದಿವಿ ಶಿಂವ್ತಿ ಚಡ್ ಜಾವ್ನ್ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಮೆಳ್ತಾತ್. ಜಾಂಬ್ಳಿ ರಂಗಾಚಿ ಫುಲಾಂ ಚಡ್ ಜಾವ್ನ್ ಮೊರ್ಣಾಚಾ ಪೆಟೆಕ್, ಮೊರ್ಣಾಕ್ ಉಪ್ಯೋಗ್ ಕರ್ತಾತ್.ಥೊಡಿಂ ಧವಿಂ ಶಿಂವ್ತಿ, ತಾಂಬ್ಡಿ ಶಿಂವ್ತಿ ಅಶೆಂ ಥರಾವಳ್ ರಂಗಾಚಿ ಶಿಂವ್ತಿ ಅಸಾತ್. ಫೆಸ್ತಾಚಾ ವೆಳಾರ್ ಡೆಕೊರೇಶನಾಕ್ ಚಡ್ ಶಿಂವ್ತಿ ಉಪಯೋಗ್ ಕರ್ತಾತ್. ಅಲ್ತಾರಿ ಸಭೊಂವ್ಕ್ ಪಾಳ್ಣೆಲಾ, ಇಮಾಜಿಕ್ ಸಭೊಂವ್ಕ್ ಶಿಂವ್ತಿ ವಾಪಾರ್ತಾತ್.&lt;br&gt;
"ಅಂಗೊವ್ಣ್ ಗಲ್ನ್" ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಶಿಂವ್ತಿ ಘುರ್ತು ಜಾವ್ನ್ ದಿತಾತ್.ಶಿಂವ್ತಿ ಚಡ್ ಜಾವ್ನ್ ಚಾರ್, ಪಾಂಚ್ ದೀಸ್ ಸುಕಾನಾಸ್ತಾಸಾ ಬರಿಂ ಅಸ್ತಾತ್. ಎಕಾ ಮುನ್ಶಾಕ್ ಸನ್ಮಾನ್ ಕರ್ತಾನಾ ಶಿಂವ್ತಾಚೊ ಬುಕ್ಕೊ ದೀವ್ನ್ ತಾಕಾ ಸನ್ಮಾನ್ ಕರ್ತಾತ್. ಅಶೆಂ ಶಿಂವ್ತಿ ಮೊಸ್ತು ಉಪಯೋಗ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ.
ಶಿಂವ್ತಾಚಿ ಕ್ರಷಿ.
ಎಕಾ ಇಟಾಳ್ ಜಾಗ್ಯಾರ್ ದೇಡ್ ಇಂಚ್ ಪೊಂಡ್ ಕಾಡ್ನ್,ಮಾತಿ ಪಿಟೊ ಕರ್ನ್,ನೀಟ್ ವಾಟ್ ಪಳೆವ್ನ್ ಜಾಂವ್ಚೆ ಬರಿ ಗುಂಡಿ ಕಾಡಿಜೆ.ಗುಂಡಿಯೆಂತ್ಲೆ ಹಾತಾಂತ್‌ಚ್ಚ್ ಮಾತಿ ಕಾಡ್ನ್ ಎಕೇಕ್ ಝಡ್ ಎಕಾ ಹಾತಾ ತಿತ್ಲೆ ಪಯ್ಸ್ ಲಾಯ್ಜೆ.ಝಡ್ ಲಾಂವ್ಕ್ ಕಶಿಂ ಕರ್ತಾಲ್ಯಾ ಥಾವ್ನ್ ಘೆತ್ಲಾರ್ ಬರೆಂ. ಥೊಡಿ ಕಂಪೆನಿ ಥಾವ್ನ್ ಶಿಂವ್ತಾಚಿ ಝಡಾ ಹಾಡವ್ನ್ ದಿತಾತ್. ಎಕಾ ಗುಂಡ್ಯೆಂತ್ ಎಕ್‌ಚ್ಚ್ ಝಡ್ ಲಾಯ್ಜೆ. ಝಡ್ ಲಾಂವ್ಚಾ ಪಯ್ಲೆ ಅರ್ದಿ ಬಾಟಿ ಗೊಟ್ಯಾಚೆಂ ಸಾರೆಂ ಆನಿ ಗೊಬೊರ್ (ಸುರ್ಮುನ್) ಗಲ್ಯಾರ್ ಝಡ್ ಬರೆಂ ವಾಡ್ತಾ ಆನಿ ಫುಲಾಂ ಮೊಸ್ತು ಜಾತಾತ್. ಮಹಿನ್ಯಾಕ್ ಏಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಮುಳಾಕ್ ಮಾತಿ ಗಲ್ಯಾರ್ ಬರೆಂ. ಝಡ್ ಲಾಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಹರ್ಯೇಕ್ ದೀಸ್ ಹರ್ಯೇಕಾ ಝಡಾಕ್ ಏಕ್ ಲೊಟೊ ಉದಾಕ್ ಗಲಿಜೆ.
ಕಸಿ ಕರ್ಚಿಂ.
ವಿಶೇಸ್ ಮಳ್ಯಾರ್ "ಪಾವ್ಸಾಚಾ" ವೆಳಾರ್ ಹ್ಯಾ ಝಡಾಕ್ ಕಾಂಯ್ ತೊಂದ್ರೆ ಅಸಾನಾಂತ್. ಕೊಲ್ಯಾ ವಯ್ರ್ ಒಟ್ಟೆ ಪಡ್ಚೆ, ಪಾಳಾಂ ಕುಸ್ಚಿಂ ಹೆ ಪೂರಾ ಝಡಾಕ್ ದಿಸೊನ್ ಯೆಂವ್ಚೆ ಪಿಡಾ (ರೋಗ್) ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಪಂದ್ರಾ ದಿಸಾ ಏಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಫುಲಾಂಚಾ ಮುಳಾಕ್ ಕಾಯ್ಬೆವ್‌ಚಿ ಪೇಂಡ್ ಗಲ್ಯಾರ್ ರೋಗ್ ಯೇನಾತ್‌ಲ್ಲೆ ಬರಿ ಅಡಾವ್ಯೆತ್.ಝಡಾ ಬಾವೊನ್ ಆಯ್ಲಿಂ ಮಣ್ ಕಳ್ತಾನಾ ಝಡಾಚಾ ಪಾಳಾಂಕ್ (ಮುಳಾಕ್) ವಕ್ತಾಚೆ ಸ್ಪ್ರೇ ಶೆಣಯ್ಜೆ. ಫುಲಾಂಚೊ ಗಾತ್ರ್ ಲಾನ್ ದಿಸ್ಲ್ಯಾರ್, ತಸಲಿ ಫುಲಾ ಕಿಮ್ಸುನ್ ಕಾಡಿಜೆ. ತಾಂಬ್ಡಿ ಮಾತಿ ಆನಿ ಗಾದ್ಯಾ ಮಾತಿ ಗಲ್ಯಾರ್ ಝಡ್ ಬರೆಂ ವಾಡ್ತಾ. ವೋತ್ ಅಸ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಮಣ್ಜೆ ಗಿಮಾಂತ್ ಮೊಸ್ತು ಫುಲ್ ಜಾತಾ.ಝಡಾಂಕ್ ಮೊಸ್ತು ವೋತ್ ಅಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಬರೆಂ. ಪಯ್ಸ್ ಪಯ್ಸ್ ಶಿಂವ್ತಾಚಿ ಝಡಾ ಅಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಫುಲಾಂ ಮೊಸ್ತು ಜಾತಾತ್. ಶಿಂವ್ತಾಚಿ ಝಡಾ ಆಡ್ ಪಡನಾತ್ಲಾಬರಿ ಜಾಗ್ರುತ್ ಕರಿಜೆ. ಹಿಂವ್ ಅಸ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಪುಲಾಂ ಕಾಡ್ಚಾಪಯ್ಲೆ ಉದಾಕ್ ಝಡಾಂಕ್ ಗಾಲ್ಯಾರ್ ಬರೆಂ.
Sontosacheam Ul'lasamnim - Gaion

Sontosacheam Ul'lasamnim - Gaion.
Sontosacheam ul´asamnim
Contentment of happiness
Type: Hymn
Source: Gaionacho Jhelo, 1995 edition, T-47, p. 223
Lyrics: Vasco do Rego, Panaji, Ilhas, Goa
Music: Santana Faleiro, Raia, Salcete, Goa
Publisher: Goychi Sevadhormik Somoti (Pastoral Institute), Old Goa, Goa 403 402
Translated by: Alfred Noronha, Pandavaddo, Chorão, Goa 403 102. August 2005
Sontosacheam ul´lasamnim
Let us all spread,
somrombhum-ia sogllim ami
the feeling of joy,
zolma dis ho anondacho
on the day of her birth,
Sodam-Ankvar Deva-Maicho!
the Virgin Mother of God!
Kallkia patkia sonvsaracher
The darkness of this sinful world,
Mariê vorvim udeun ailo
was brightened by Mary,
Promannikponnacho Surio
Like the unfailing brightness of the Sun
Somi Jezu, Tarôk amcho!
is our Saviour, Lord Jesus!
http://www.songs-from-goa.at/info14-music-with-staffnotation.html
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sontosacheam_ul%27lasamnim._S._Faleiro.jpg
Polleiat.
Gaionnam
टिट्टा प्रेटो

टिट्टा प्रेटो हो एक तियात्रीस्त
जल्म.
टिट्टा प्रेटो हाचो जल्म 4 जानेर 1933 आल्दोना, गोंय ह्या गांवांत जालो. तो सद्याक मुंबय रावता.
वावर.
15 वर्सांचो आसतना 1948 ह्या वर्सा ए. एम. बेंगालो हाणे बरयिल्ल्या 'चिकोट पांकोट' ह्या तियात्रांत ताणें पयले फावट अभिनय केलो.
रोकडेंच ताणें आतांचीं काजारां हो तियात्र बरोवन ताचे दिग्दर्शन करून सादर केलो जो खूब फामाद जाल्लो. 'मोगाक लागून' 'दीसग्रास' आनी 'सोयतानाची ताळणी' हे ताचे कांय हेर फामाद तियात्र.
तो एक भोवगुणी विनोदी कलाकार आनी ताणें कांय नामनेच्या दिग्दर्शकां खातीर तांच्या तियात्रांनी अभिनय केला. देखीक सायब रोशा, सौजालीनो, सी. आल्वारीस, एम. बॉयर, रॅमी कुलासो, मिंगेल रॉड, जासिंतो वाझ, रिको रॉड, प्रेम कुमार, आल्फ्रेड रोज, कीड बॉक्सर, ऑफेलीया, बाब पीटर, आदी.
ताणें गोंय, मुंबय आनी जगाच्या हेर भागांनी सुमार हजार तियात्रांनी अभिनय केला.
तो एक बरो गावपी आशिल्लोच वांगडाच ताणें 'गोवा आमचो गांव' 'डोंट वरी बी हॅप्पी' आनी 'रिटायर्ड तारवोटी' अशें तीन ऑडियो आल्बम्स् तयार केल्यात जाणे संगीत मोगी गोंयकारांचें काळीज जिखलां.
टिट्टा प्रेटो हाणें अभिनया भायर हेर कांय दिग्दर्शकांक तियात्राचो प्रयोग मुंबय शारांच्या वेगवेगळ्या भागांनी करपा खातीर मदत केल्या.
ताणें तियात्र माचयेची 59 वर्सां सेवा केल्या आनी आजून मेरेन करीत आसा.
पालयेंकार, अनंत तुकाराम

पालयेंकार, अनंत तुकाराम सुटकेझुजारी
जल्म:२० मार्च १९२४,कायसूव-बारदेस
पालयेंकार,अनंत तुकाराम, 'नॅशनल कॉंग्रेस गोवा' हे संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. सुटके चळवळीच्या काळांत तो पत्रकां वांटप,वण्टी पत्रकां लावप असलीं कामां करतालो. २६ जानेवरी १९५५ ह्या दिसा,कायसुवा जो सत्याग्रह जाल्लो तातूंत ताणें वांटो घेतिल्लो. पोलिसांनी ताका धरलो,खूब मार दिलो आनी एक वर्स पणजे बंदखणींत दवरलो.उपरांत ताका १० वर्सां बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली.फुडें पांच वर्सांनी ताची बंदखणींतल्यान सुटका जाली. भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केला.
टुवालु

, ओशनिया च्या बेट देश आसा। ताची राजधानी फूनाफुती नगर आसा।
एकलव्य

निषादराज हिरण्यधनू हाचो पूत. कौरव पांवांचो धनुर्विध्येंतलो गुरू द्रोणाचार्य हाचेकडेन धनुर्विध्या शोकपाखातीर एकलव्य गेल्लो. तेन्ना तो हीन कुळांतलो आसा अशें सांगून द्रोणचार्यान ताका विध्या दिवपाचें न्हयकारलें. एकलाव्यान द्रोणचार्याचो मातयेचो पुतळो केलो आनी ताका गुरू मानून व्हड भावार्तान धनुर्विध्येचो स्वताच अभ्यास केलो.
ह्या प्रसंगाउपरांत, एकदां द्रोणाचार्य कौरव आनी पांडव हग्या आपल्या शिष्यांवांगडा रानांत भोंवता आसतना तांच्या वांगडा आयिल्ल्या कुत्र्याचें तोंड सात बाण मारून कोण तरी बंद केल्लें
तांकां दिसलें. धनुर्विध्येंतलो तो चमत्कार पळोवन द्रिणचार्यासकट सगळ्यांक अजाप जालें. ही करामत एकलव्याची आशिल्ली. द्रोणचार्यान आपणाक धनुर्विध्या दिवपाचें न्हयकारलें, तरी
आपणे ताका गुरू मानून धनुर्विध्येची साधना केली आनी ही विध्या प्राप्त केली. अशें सांगून,ताका आपलो शिष्य नानून घेवचो अशें द्रोणाचार्याक एकलव्यान वेनयलें. एकलव्याची गुरूभक्ती
पारखुपाखातीर आसूंये, द्रोणाचार्यान धनुर्विध्येंत सामको गरजेचो असो उजव्या हाताचो आंगठो गुरूदक्षिणा म्हूण एकलव्याकडेन मागलो. एकलव्यान रोखडोच तो कापून दिलो. धनुर्विध्येंत
अर्जुनापरस एकलव्य व्हड जायत ह्या भयान एकलव्याचो आंगठो मानलो आनी एकउव्याचेर व्हड अन्याय केलो, असो आरोप कांय जाणाकसून द्रोणाचार्याचेर जाता. कौरव-पांडव मदल्या
भारतीय झुजांत एकलव्य कौरवांचे वटेन पांडव आड झुजलो.
Polleiat.
Ekalavya
ओंवो

(मराठी-ओव, अजवान; हिंदि- अजोवान, अजवैन; गुजराती-अजमो; कन्नड- ओमा; संस्कृत- अजमोदा, तीव्रगंधा; इंग्लीश-बिशप्स बीड, लोवेज; लओन-ओकिस्पर्मम अम्मी, कॅरम कॉप्टिकम. कूळ-अंबेलिफेरी). उंचाय- सुमार ०.३ ते १ मी. हें एक वर्सभर उरपी वखदी झाड. भारतांतल्या सगळ्या वाठारांत ह्या झाडाची लागवड करतात. तशेंच बलुचिस्तान, इराण, ईजिप्त आनी युरोप ह्या वाठारांनीय ताची लागवड करतात.
ह्या झाडाच्या कांडाक जायत्यो ताळ्यो आसून तांकां कात-या कात-याचीं पानां आसतात.एप्रिल म्हयन्याच्या सुमाराक ल्हान , धवीं आनी चंवराभशेन फुलां येतात. उपरांत शिरो आशिल्लें
बारीक आनी उबें फळ येता, ताकांच ओंवो म्हण्टात.
ओंवो उश्ण, तीख आनी कोडू आसता. तो उत्तेजक आनी पुश्टीक आसून ताचेपसून भूक वाडटा. ल्हान भुरग्यांक जावपी ‘घडस’ दुयेंसाचेर ओंवो उपेगी पडटा. तेभायर ओडी येवप, वाय, एकसारकें परसाकडेन जावप, पोटांय किसकिसप, मुताचो त्रास जावप, अपचन जावप आदींचेर ओंवो खावपाक दितात.ओंव्यांत ४ ते ५ टक्के उडून वचपी (volatile) तेल आसता. तशेंच ४५ ते ५५ टक्के थायमॉल आसता. इंग्लंड आनी जर्मनी हांगा थारमॉलाच्या उत्पादनाखातीर ओंव्याचो उपेग करतात.थायमॉल हें एक जंतूनाशक. महाराष्ट्रांतल्या जळगांव जिल्ह्यांत मुखेल पिकावांगडा दुसरें पीक म्हूण ह्या झाडाची लागवड करतात. मसाल्यांत आनी रांदपांत ओंव्याचो उपेग करतात.
‘ट्रॅकिस्पर्मम रोक्सबर्धियानम’ हे जातीकूय ओंवो ह्या नांवान वळखतात. ताची लागवड भारतांत चडशी गुजरात आनी महाराष्ट्र हांगा करतात. ओंकारो आनी खेळणी हांचेर ओंवो उपेगी पडटा.
Amgeri Eke Choli Asa Munn - Dulpod

Amgeri Eke Choli Asa Munn.
That we have a young lady at home
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1, p. 24
Musical form: Binary
Literary form: Narrative
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Goa, 26.05.2005
Amgeri eke choli asa munn,
That we have a young lady at home,
Tumkam konnem sangilam.
Who has told you.
Amgeri eke choli asa munn,
That we have a young lady at home,
Tumkam konnem sangilam.
Who has told you.
Amgeli choli tumger divchi munn,
We decided that we should,
Oxem ami eujilem.
get our daughter married in your house.
Amgeli choli tumger divchi munn,
We decided that we should,
Oxem ami eujilem.
get our daughter married in your house.
Bailegeri xinkrum zata,
There is excitement in the lady's house
Taka matre polleat.
Old men are falling for her.
Bailegeri xinkrum zata,
There is excitement in the lady's house
Taka matre polleat.
And old men are falling for her.
Bailu mhuji bhurgi dekhun,
Because my wife is young,
Tika matxe samballiatu.
Please take care of her.
Bailu mhuji bhurgi dekhun,
Because my wife is young,
Tika matxe samballiatu.
Please take care of her.
Polleiat.
Dulpod Goenche
ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನಾಚಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನ್

 
ಭಾರತಾಚ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನಾಚಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನ್.
ಆಮಿ ಭಾರತಾಚಿ ಪ್ರಜಾ , ಭಾರತಾಕ್ ಸಾರ್ವಭವ್ಮ್ , ಸಮಾಜ್‌ವಾದಿ , ಧರ್ಮ್ ನಿರೆಪೇಕ್ಷ್ , ಲೋಕ್‌ಶಾಹಿ ಗಣತಂತ್ರ್ ಜಾವ್ನ್ ರಚುಂಕ್ ಆನಿ ತಾಚ್ಯಾ ಸರ್ವ್ ನಾಗರಿಕಾಂಕ್ :
ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಆರ್ಥಿಕ್ ಆನಿ ರಾಜಕೀಯ್ ನ್ಯಾಯ್ 
ವಿಚಾರಾಚೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಚೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾಚೆ, ಭಾವಾರ್ಥಾಚೆ ಆನಿ ಆರಾಧಾನಾಚೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ 
ದರ್ಜ್ಯಾಚಿ ಆನಿ ಸಂದೆಚಿ ಸಮಾನತಾಯ್ 
ಹ್ಯಾ ಸರ್ವಾಂ ಮಧೆಂ 
ವೈಯುಕ್ತಿಕ್ ಘನ್ ತಶೆಂಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಚೊ ಎಕ್ವಟ್ ಆನಿ ಎಕ್ವಟಿತ್‌ಪಣಾಕ್ ಪಾಟಿಂಬೊ ದಿವ್ನ್ ಸಮೆಸ್ತಾಂ ಥಂಯ್ ಭಾವ್ ಬಾಂದವ್ಪಣ್ ಆಸಾ ಕರುಂಕ್.
ಹ್ಯಾ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನಾಚ್ಯಾ ಸಂರಚನ್ ಸಭೆಂತ್ ಹ್ಯಾಚ್ ನವೆಂಬರಾಚ್ಯಾ 26 1949 ವೆರ್ ಹ್ಯಾ ಮಾರಿಫಾತ್ ಅಮಿ ವಯ್ಸಿತಾಂವ್, ಶಾಸನ್ ಕರ್ತಾಂವ್ ಆನಿ ಆಮ್ಕಾಂಚ್ ಹ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನಾಕ್ ಸಮರ್ಪಿತ್ ಕರುನ್ ಘೆತಾಂವ್.
इंदूर

मध्यप्रदेश राज्यांतलें सगळ्यांत व्हड शार. लोकसंख्या: 8,27,000 (1981). क्षिप्रा न्हंयची उपन्हंय खान आनी सरस्वती हांच्या देगेर इंदूर शार वसलां. मुंबय ते आग्रा ह्या राश्ट्रीय महामार्गाचेर मुंबय सावन 704 किमी. ईशान्येक आनी समुद्रथरासावन सुमार 530 मी. उंचायेचेर इंदूर शार आसा.
1715 वर्सा सुर्वेक कंपालाच्या जमीनदारान हांगा वस्ती केली. 1741 वर्सा हांगा इंद्रेश्वर हें देवूळ बांदलें. ह्या देवळावेल्यान ह्या शाराक इंद्रपूर- इंदोर-इंदौर आनी इंदूर अशीं नांवां पडलीं.होळकरांची राजधानी महेश्वर वाठारांत आशिल्ली, थंयसल्यान 1818 वर्सा तांणी ती इंदूराक हाडली. इंदूर हे शार समृद्ध माळव्याच्या मुखेल जाग्यार आशिल्ल्यान आनी होळकरांची राजधानी जाल्ल्यान ह्या शाराची नेटान उदरगत जाली.वेपारी, उद्देगीक आनी शिक्षणीक नदरेन इंदूर शाराक बरेंच म्हत्व आसा. गंव, बाजरी ह्या सारक्या धान्याची आनी कापसाची, मध्य प्रदेशांतली म्हत्वाची बाजारपेठ म्हळ्यार इंदूर. शारांत सुताच्यो आनी कपड्यांच्यो गिरणी आसात. हांगाच्या इंजूरी साड्यांची खूब नामना आसा. ह्या शारांत तेल, कांबळी, अफू, रसायनां, यंत्रां, फर्निचर, खेळाच्यो वस्तू, धातू, दुदाचे पदार्थ, बॉबिन आदी उद्देग चलतात.
आदल्या काळार राजकुंवरांखातीर बांदिल्ले संगमरवरी डेली कॉलेज, तशेंच शेतवड,अभियांत्रिकी, वैजकी महाविद्यालयां ह्या शारांत आसात. 1964 त सुरू जाल्लें इंदूर विद्यापीठ ह्या शारांत आसा. इंदूर शारांतल्यान खांडवा ते अजमेर रेल्वेमार्गाक जोडलां.
इंदूर शारांत आशिल्लो होळकरांचो प्रासाद, न्हंयदेगेवेलो नक्षीदार सत्र्यो, उद्यानां, ऊंच हवेली हांणी शाराच्या वैभवांत भर घाल्या. हे भायर कंवची, हारसो आनी रंगीत मणी वापरून बांदिल्ल्या जैन मंदिराचें रूप आगळेंच आसा.
ಹೆಬ್ರೆವಾಂಕ್ ಪತ್ರ್

ಹೆಬ್ರೆವಾಂಕ್ ಪತ್ರ್.
ಗೆಲ್ಲ್ಯಾ ಶೆಕ್ಡ್ಯಾಂನಿಂ ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ಪಾವ್ಲುಚೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಧರ್ತಾಲಿಂ. ಪುಣ್ ಪಾವ್ಲುನ್ ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ಬರಯ್ಲಾಂ ಮ್ಹಣ್ ಸಂಪೆಪಣಿ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾ : ಅಶೆಂ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಕಾಳಾಚ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯಾಂಚೆಂ ಮತ್ ಆಸಾ.
ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಭಾಸ್ ಆನಿ ವಿಶಯ್. ಪಾವ್ಲುಚ್ಯಾ ಹೆರಾಂ ಪತ್ರಾಂಚೆರ್ ಮೆಳ್ತಾತ್ ತಸ್ಲಿಂ ನ್ಹಯ್. ಪುಣ್ ಪಾವ್ಲುಚೊ ಪ್ರಭಾವ್ ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚೆರ್ ಆಸಾ, ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣುಯೆತಾ.
ತರ್ ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ಕೊಣೆಂ ಬರಯ್ಲೆಂ ಜಾಯ್ತ್ ? ಜಾಯ್ತ್ಯಾಂಚಿಂ ನಾಂವಾಂ ಸುಚಯ್ಲ್ಯಾಂತ್ : ಬಾರ್ನಾಬಾಸ್, ಸಿಲಾಸ್, ಆರಿಸ್ತಿಯೊನ್, ಆದಿ. ಪುಣ್, ಚಡ್ ಕರುನ್, ಆಪೊಲೊ ಹಾಣೆಂ ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ಬರಯ್ಲಾಂಶೆಂ ದಿಸ್ತಾ. ಲುಕಾನ್ ಆಪೊಲೊಚಿ ಸುಂದರ್ಭಾಸ್, ಉರ್ಬೆವಂತ್ ವಾವ್ರ್ ಆನಿ ಪವಿತ್ರ್ ಪುಸ್ತಕಾಚಿ ವಳಕ್ ವಾಖಾಣ್ಲ್ಯಾಂತ್. ( ದ್.ಇ. 18, 24-28 ಪಳೆ)
ಪುಣ್ ಕೆದ್ನಾ, ಖಂಯ್ ಆನಿ ಕೊಣಾಕ್ ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ಬರಯ್ಲಾಂ ತೆಂ ಉಗ್ಡಾಪೆಂ ಜಾಂವ್ಕ್ ನಾ, ಆನಿ ಹ್ಯಾ ವಿಶಯ್ಯಾಂಚೆರ್ ಉಜ್ವಾಡ್ ಘಾಲುಂಕ್ ಸಂಪೆಂ ನ್ಹಯ್. ತ್ಯಾ ಭಾಯ್ರ್, ಹ್ಯಾ ಪ್ರಶ್ನಾಂ ವಿಶಿಂ ಎಕ್ ಮತ್ ನಾ. ಹೆರಾಂ ಮತಾಂ ಮದೆಂ, ಮಾನುನ್ ಘೆವ್ಪಾ ಸಾರ್ಕೆಂ ಮತ್ ಆಸಾ ತೆಂ ಹೆಂ : 63ವ್ಯಾ ವರ್ಸಾ, ಪಯ್ಲೆ ಪಾವ್ಟಿ ಬಂದ್ಖಣಿಂತ್ಲೊ ಸುಟ್ತಚ್, ಪಾವ್ಲುನ್ ಪಾಲೆಸ್ತಿನಾಕ್ ರಾವ್ತಲ್ಯಾ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಜುದೆವ್ ಲೊಕಾ ಖಾತಿರ್, ತೆಂ ಬರಯ್ಲಾಂಶೆಂ ದಿಸ್ತಾ. ಹಿಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಮನ್ಶಾಂ ಪರ್ತುನ್ ಜುದೆವ್ ಲೊಕಾಚೆಂ ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚೆಂ ಶಾಸ್ತ್ರ್ ಧರ್ತಿತ್ ಮ್ಹಣ್ ಭಿರಾಂತ್ ಆಸ್ಲಿ; ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚೆ ಮಾಂಡಾವಳಿ ಪರಸ್, ನವಿ ಮಾಂಡಾವಳ್ ಅಧಿಕ್ ವರ್ತಿ ಮ್ಹಣ್ ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂತ್ ದಾಖಯ್ಲಾಂ.
ಹಿ ನವಿ ಮಾಂಡಾವಳ್ ದೆವಾನ್‌ಚ್ ಘಡುನ್ ಹಾಡ್ಲ್ಯಾ; ತಿ ದೆವಾಚಿ ಶೆವಟಾಚಿ ಪರ್ಗಟ್ಣಿ. ಹಿ ನವಿ ಮಾಂಡಾವಳ್ ಪ್ರವಾದಿಯಾಂಚ್ಯಾ ನಿರಪಾ ಪರ್ಮಾನೆಂ ಆಸಾ ಆನಿ ಮಯ್ಜೆಸಾಚಿ ಸಮುರ್ತ್ ಖರೆ ಸಂಪುರ್ಣಾಯೆಕ್ ಪಾವಯ್ತಾ. ಮನ್ಶಾಸಂಯ್ಬ್ ಘೆತ್ಲಲೊ ದೆವಾಚೊ ಪುತ್ ಹೆ ನವೆ ಮಾನ್ಡಾವಳಿಚೊ ಪರಂಯ್ಯಾದ್ನಿಕ್ ಆನಿ ಮನ್ಶಾಂಚಿಂ ಪಾತ್ಕಾಂ ಭಗ್ಸುಂಕ್ ತಾಣೆಂ ಶ್ರೆಶ್ಟ್-ಉಟ್'ತಂ ಯೊದ್ನ್ ಕೆಲೊ ತೊ ದೆವಾ ಮುಖಾರ್ ಸುಫಳ್ ಜಾಲೊ. ಕಶ್ಟಾಂಕ್ ಆನಿ ಹಿಣ್ಪಣಾಂಕ್ ತಾಚ್ಯಾ ಜಯ್ತಾಂತ್ ಖುಬ್ ಮ್ಹತ್ವ್ ಮೆಳ್ಳೆಂ ದೆಖುನ್, ತಾಚೊ ಪಾಟ್ಲಾವ್ ಕರ್ತಲ್ಯಾಂನಿಂ ಸಂವ್ಸಾರಾಚ್ಯಾ ಆದಾವಾಚೆರ್ ಲಕ್ಶ್ ಘಾಲ್ಚೆಂ ನ್ಹಯ್, ಪುಣ್ ಸಸ್ಣಿಕಾಯ್ೆನ್ ತ್ರಾಸ್ ಭಗ್ಚೆ ಆನಿ ವಿರ್ಪಣಿಂ ಭಾವಾರ್ಥ್ ಸಾಂಬಾಳ್ಚೊ. ಹ್ಯೊ ಸಗ್ಳ್ಯೊ ಶಿಕವ್ಣ್ಯೊ ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂತ್ ಮೆಳ್ತಾತ್.
ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಮಾನ್ಡಾವಳ್ ಅಶಿ :.
ಪ್ರಸ್ತಾವ್ನಾ : ಜೆಜು ಕ್ರಿಸ್ತ್ ದೆವಾಚಿ ಪರಿಪುರ್ಣ್ ಪ್ರಕಾಸವ್ಣಿ : 1 : 1-3
ದೆವ್ದುತಾಂ ಪರಸ್ ವ್ಹಡ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಚೆಂ ವರ್ತೆಪಣ್ : 1:4-2:18
ಮಯ್ಜೆಸಾಚ್ಯಾ ಆನಿ ಜಸ್ಹುಾಚ್ಯಾ ವರ್ತೆಪಣಾ ಪರಸ್ ವ್ಹಡ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಚೆಂ ವರ್ತೆಪಣ್ : 3 : 1-4: 13
ಕ್ರಿಸ್ತಾಚ್ಯಾ ಇಯಾದ್ನಿಕ್ಪಣಾಚೆಂ ವರ್ತೆಪಣ್ : 4: 14-7: 28
ಕ್ರಿಸ್ತಾಚ್ಯಾ ಕರಾರಾಚೆಂ ವರ್ತೆಪಣ್ : 8 : 1-9:28
ಕ್ರಿಸ್ತಾಚ್ಯಾ ಯೊದ್ನಾಚೆಂ ವರ್ತೆಪಣ್ : 10 : 1 – 39
ಭಾವಾರ್ಥಾಚಿ ಪ್ರಧಾನ್ಕಿ : 11: 1-12:29
ಶೆವಟಾಚಿ ಶಿಡ್ಕಾವ್ಣಿ ಆನಿ ಸಂಪಾದ್ಣಿ : 13: 1-25
तियात्रिस्त सेझेर देमेल

तियात्रिस्त सेझेर देमेल (1956) गांवांन तिसवाडींतल्या भाटयेचो. पूण सद्या पणजे रावता. इतिहास विशयाचो पदवीधर.
शिक्षणखात्यांत संस्कृतीक कार्यावळींचो आयोजक म्हूण काम करता. सेझारबाब एक बरो तियात्र बसोवपी नट, गीतकार आनी गावपी, णव वर्सांचे पिरायेचेर गांवांतल्या फेस्ता निमतान जाल्ल्या तियात्रांतल्यान माचयेर पावल पडलें. वेवसायीक माचयेर मील-मेल ह्या त्रिकुटांत मेल म्हणजेच सेझार देमेल. फाटलीं बारां वर्सां कला अकादेमीच्या वसुर्की स्पर्धांनी वांटो घेता आनी लेखनाचीं आनी हेर तरेची जायतीं इनामां जोडीत आसता.
आपसुवार्थी ह्या फिल्मांत रोल केला. काल आनी आयज नांवांचें दोन तियात्रांचें पुस्तक उजवाडायलां आतां मेरेन सुमार पंदरा तियात्र बरोवन माचयेर हाडल्यात. ताच्या तियात्रांचीं नांवां के ह्या मुळाक्षरान सुरु जातात. हें अक्षर सुगुव्र्याचें असो ताचो भावर्त आसा. लोकसंगीत, लोककला, हातूंत खूब रस घेता आनी वावर करता.ते निमतान लोकगितां, लोकनाच बी गजालींचो अभ्यास केला.
सेझारररबाबन गोवा आकाशवाणी खातीर सुमार पन्नास संगीत लोकां-खेळ बरोवन वितरायल्यात एक कोंकणी फिल्म आनी गोंयच्या लोकसंगिताची एक कॅसेट काडल्या. ताची घरकान्न आनी दोगां भुरग्यां सांगाता सेझारबाब पणजेंत रावता.
आंतरराज्य संस्कृतीक दिवप-घेवप येवजणेखाला गोंयच्या पंगडाचें फुडारपण करपाच्या निमतान आसाम, नागालॅंड, दिल्ली, तामिळनाडू, केरळ, हिमाचल प्रदेश, मिझोराम, मेघालय, महाराष्ट्र, राजस्थान आदी जायत्या वाठारांनी भोंवला लोकनाचाच्या पंगडा बरोबर दुबय आबू धाबी आनी शारजांत भोंवडी केल्या. सेझार ड्रमॅटिक ट्ररुप नांव जोडला. एवम् इंद्रजीत ह्या मराठी नाटकाच्या आवाज येवजणेचें बक्षीस ताणें जोडलें. मुंबय, दिल्ली आनी गोंयच्या दूरदर्शनाचेरुच कार्यावळींनी वांटो घेतला.
सेझारबाबान एम. बॉयर, जॉन क्लार, बाब पिटर, ऑफेलिया, रॉबिन वाझ, सी. आल्वारिश, बेटी फन्र्स, प्रेमकुमार आदी जायत्या नामनेच्या कलाकारां वांगडा वेवसायीक तियात्रानी माचयेर कामां केल्यांत. कला अकादेमीच्या सर्तींतल्यान ते फुडें आयले. ताचे गाजलेले तियात्र अशें.
वेवसायीक माचयेर ताका फुडें हाडलो तो नेल्सन आफोंस हाणें. ताणें आसरो ह्या आपणाल्या तियात्रावरवीं ताका फुडें काडलो. आपणाल्या दरेका तियात्रांत सेझारबाब कितेंय पूण बरें शिकोवंक वावुरता. काल आनी आयज हातूंत गिरेस्तकाय मनशांक दोळे आसून कशी कुड्डो करता तें तोदाखयता. गिरेस्तकायेचे मिजासींत कोणेंच उडूंक फावना, दुसऱ्याक उणाक लेखूक जायना अशी शिटकावणी दिता.
काळजीवंत नाझिया हातूंत सेझारबाब, घुंवळे वखदांचें वेसन घातकी तें दाखोवपाचो प्रभावी यत्न करता. असल्या वेसनांच्या जाळ्यांत आनी सांपळ्यांत सांपडलेल्यांक तातुंतल्यान सोडोवपाक दुसऱ्यांच्या आदाराची खूब गरज आसता. लोकांनी तें काम करचें असो संदेश तो ह्या तियात्रांतल्यान दिता. आकशवाणीचेर हो लोकां-खेळ लोकांक खूब मानवलो.
फेलसी

फेलसी हांचे पुराय नांव फेलीसीदादे पेरीसीयोसा रुबेलो इ फेर्नांडीस तांचें माचयेवेलें नांव फेलसी हेंच 
ताणी दवरलें.तशेंच तांचो बापूय कांतांरीस आसलें तरी तांणी स्वताक तियात्र माचयेर आपलें नांव कोरातून दवरलें.वेळाच्या नादार आनी वेळाच्या बंदनांचेर कशीं आपली कातां सुरू करची आनी 
सोपोंवचीं हें तांकां भेसबरें कळटालें ह्याच खशेंलपणांक लागून तें इतलें फामाद जावपाक पावलें.ही कांतां गावपाची कला तांकां विरासठांत आपल्या बापायकडल्यान मेळ्ळी. तांणी आपलीं कांतां ऑल इंडीया रेडीयोचेर गायली तशेंच दुर्दशनांचेर तांणी आपल्यो कार्यावळी घडोवन हाडल्यो.फेलसी कातांरीस्तच न्हय तर बरी नटूय आसली
ताका लागून तियात्र दिगदर्शकांची ती नटयेखातीर पयली पसंद आसताली एम.बॉयर.रेमी कुलासो,एरीसटीडीस डायस.जॉन क्लारो,जासींत वाझ.हांच्या तियात्रानी तांणी काम केलां तशेंच तांणीं आपलें स्वताक तियात्र बरयल्ल्यात.तांचो "विख वो थिख" हो खूब गाजील्लो तियात्र जांवन आसा.तशेंच "तुफान" हो तियात्र खुब गाजील्लो आमकां पळोवपाक मेळटा.
गाराणी

गाराणी कोणय दुयेंत आसत जाल्यार गणपतीक सांगून घेवप आंगवण करतात आनी फुडले चवथीक देवाक ओपतात.आरोग्य,संपत,संवसारीक सुख हांचेय खातिर देवाक आंगवण करतात.चवथी वेळार सांगणे आनी शिगम्या धालाकय ते घालतात. सांगण्याच्यो खुब तरा आसात गांवाप्रमाण त्यो बद्लतात पुण सांगण्याचो उद्द्देश एकूच आसता. भवतीक सुखाखातिर आनि दुख निवारण करपाखातीर.
सांगणे चड करुन गांवचो जल्मि,गांवकार वो गांवचो मुखेली घालतात देवळांनी घाडी भगत बी देवाक गाराणे घालतात. ते करतना जाग्याच्या देवाक,गांवच्या देवाक,शीमेच्या देवचाराक,मांडाच्या देवाक,कुळदेवाक,गांवपुरसाक बी उलो घालून त्या सगळ्यांनी हे करचें पडता.
सांगणे घालपाची पद्दत केन्ना सावन सुरु जाली हें सांगप कठीण.
देवाची संक्लपना रुजवणाक आयली आपूण कोणाची तरी निर्मणी हें मनशाक पटले.तेन्ना सावन निर्मात्याक मनीस तरेतरेन होरायता.देवान ही भुंय आनी भुयेंवेले मनिस निर्माण केले असो मनशचो विश्वास आसा. देखुन तो देवाक मानता होरयता तेच तरेन आपुण देवाची स्ंतत असो विश्वास बाळ्गुपि मनिस देवालागी मागणी करता.
सांगणे घालपाचे प्रकार जल्माक अायल्यो गांवांत रावपी गांवकार,आपल्या मूळ पुरसाक देव मानता गांवपुरीस म्ह्ण ताका होरायता गांवात मांड जाल्यार तांचो अधिकार गांवकाऱ्याक आसता. 
गाराणी म्ह्ळ्यार मनिसकुळ्येचे सासायेचो आनी पुण्यायेचो इतिहास.देव आनी मनीस हांचे मद्लें नातें सुरु जालें आनीं गाराणी अस्तित्वांत आयली.मनशाचेर येवपी सैमिक आपत्ती मनशाचे सोसणाये भायर पावल्यो तेन्नाच मनशान देव नांवाची संकल्पना सोदुन काड्ली. वारो व्हांवता,दर्याक सुकती भरती येता,पानां गळ्ता,दीस जाता,रात जाता हे सगळे रच्णूकेफाटाल्यन एका श्क्तीचो हात आसा अशें मनशाक दिसलें आनी ताणें देव,अल्ला,खुदा अशीं नांवां दिवन ताचें अस्तित्व मान्य केलें.त्याच वेळार प्रार्थना,भजनां, तुस्तगितां हांचेवांगडा गाराण्याचो जल्म जालो.
'गा' हो वर्ण ती गावपाची आसा अशें सुचयता. तशें पळोवंक गेल्यार गाराणे आनी देवाची प्रार्थना हातूंत फरक आसा.प्रार्थनेक मध्यस्त आसना कोणूय ती करुंक शकतात. पुण गाराणी करपाक अधिकार आसूं जाय.त्या वेळार समाजान थारायल्ले अधिकार आशिल्लो मनीसूच देखीक भट,वेळीप,गुरव गांवकार हो गाराणे घालपी समाजाचो प्रतिनिधि.ते भायर गाराण्याक फकत शरण वसपाचे भाव नासता जाल्यार देवाकडेन अधिकारान थोडयो गजली मागप आसता.अशे रितीन गराणी म्ह्ळ्यार मनशाच्या भितरल्या मनाक आदार आनी आत्मविश्वास दिवपाखातीर समुह मनान निर्माण केल्ली एक येवजण.
दिसाळें वा नेमाळ्यांतली जायरात

दिसाळें वा नेमाळ्यांतली जायरात दिसाळीं आनी नेमाळयांचें वाडटें म्हत्व, वाडटो वाचक वर्ग हाका लागून उत्पादक आनी वितरणकार आपल्या म्हालाची ल्हान-व्हड जायरात तातूंत उजवाडायता. शारी तशेंच गांवगिऱ्या वाठारांतल्या शिक्षितांक लागून दिसाळयांनी आनी नेमाळयांनी दिल्ली जायरात तांचे मेरेन सहज पावता.
राष्ट्रीय आनी आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेंत म्हाल विकपी उत्पादकांनी आपल्या उत्पादनाची जायरात करपाक दूरदर्शन आनी आकशवाणीचो मुखेलपणान उपेग केलो तरी, साबार देशी-विदेशी भाशांतल्यान नेमाळयां-दिसाळयांचो उपेगूय तो तितल्याच नेटान करतना दिश्टी पडटा. आयज चडावत गिरायकाच्या घराघरांत, तशेंच वेगवेगळया पांवडयांवयल्या वाचपघरांनी दिसाळीं आनी नेमाळीं पाविल्ल्यान तांकां व्हड प्रमाणांत वाचकवर्ग मेळपाक आदार जाता ताकाच लागून उत्पादक आपल्या उत्पादनाची जायरात खबरांपत्रांतल्यान करपाक मुखेलपणान भर दितात. जायरात वाचून उत्पादकाकडेन तशेंच वितरणकारा कडेन संपर्क सादपाचो यत्न करता आनी तो प्रत्यक्ष वचून ऑर्डर दिवन वस्तू विकत घेता.
दिसाळयांनी आनी नेमाळयांनी येवपी जायरात रंग-रंगळया चित्रांनी आकर्शक रितीन सजयतात. माथाळो आनी घोश वाक्यां खातीर व्हड वापरुन वाचकांचें लक्ष ओडपाचो सूफळ यत्न तातूंत आसता. अक्षर साहित्याची जशी एक वेगळी भासशैली आसता तशी ती जायरातीकूय आसता. चित्र आनी भास हीं जायरातीचीं दोन मुखेल आंगां. फक्त चित्र म्हळ्यार जायरात न्हय. तशेंच भाशेचो वापर केलो म्हणून जायरातीक पुरायपण येना पूण चित्रांकीत जायरात शाब्दिक जायराती परस चड ओडलायणी आनी मनभुलोवणी थरता. मनोविज्ञानिकांच्या म्हणण्याप्रमाण मनीस चित्रांचेर चड विस्वास दवरता. ताका लागून परभाशीक वाचक आनी निरक्षरां कडेन चित्रांकीत जायरात संवाद सादूंक पावता. पूण हेंय तितलेंच खरें, सगल्योच कल्पना, भावना, चित्रांतल्यान व्यक्त जातातूच अशें ना. तेन्ना शब्दरचनेचो गरज भासता.
भाशेच्या माध्यमांतल्यान जायरातींतल्यान संदेश गिरायका मेरेन पावोवपाक सोंपें जाता. वाचपी वा आयकुप्यांच्या काळजाक अचळय हात घालपाची तांक फक्त भाशेकूच आसा, अशें म्हळ्यार अतिताय जावंचिना.