anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
अभिसारिका

अभिसारिकाः.
अष्टनायिकांमदली नामनेची नायिका. हिची व्याख्या अशी- ‘कान्तार्थिनी तु या याति सङ्केतं साS भिसारिका’ (अमरकोश). अर्थ- वेळकाळ थारावन जी बायल आपल्या मोग्याक मेळपाक वता ती
अभिसारिका. संस्कृत कवी भरत हाणें तिच्या सभावगुणां प्रमाण तिची व्याख्या अशी दिल्याः
उद्दाममन्मथमहाज्वरवेपमाना
रोमान्चकण्टकितगात्रलतां वहन्ती।
निःशङ्किनी व्रजति या प्रियसङ्गमाय
सा नायिका निगदिता त्वभिसारिकेती।।
अर्थ- सळसळपी मोगाच्या उज्यांत तापपी, जिचें आंग मोगाच्या वा कामाच्या इत्सेन भरलां आनी कसल्याच आडमेळ्यांक भिनासतना आपल्या मोग्याक मेळूंक भायर सरिल्ली नायिका म्हळ्यार अभिसारिका.
रसमंजरींत तिचो आनीक एक खाशेलो गूण सांगलाः ‘स्वयमभिसरति प्रियमभिसारयति वा या, स अभिसारिका’. अर्थ – आपल्या मोग्याच्या भेटेक वता वा मोग्याक आपल्या भेटेक आपयता ती अभिसारिका.
अभिसार म्हळ्यार दोन मोगी जीवांनी चोरून एकामेकांक मेळपाक वचप. स्वीया, सामान्या, मुग्धा, प्रौढा, उत्तमा, मध्यमा हे अभिसारिकांचे पोटभेद. अभिसारिकेचो मोगी परपुरूश आसूंकूच
जाय अशें ना. स्वताच्या घोवाक मेळपाक, घरच्या मनशाचो दोळो चुकोवन थारायिल्ल्या जाग्यार वचपी बायल अभिसारिकाच थारता. परकी अभिसारिकेक हाच्याकूय चड भंय आसता. आपली
शिंदळकी उक्ती जाल्यार आपली लज वतली हाची तिका भिरांत आसता. शुक्लपक्षाच्या राती कडेन चान्नें आसता, तेन्ना ती धवें वस्त्र न्हेसता. कृष्णपक्षांत काळें वा निळें वस्त्र न्हेसता.वेगवेगळीं वस्त्रां न्हेसपाचो तिचो हेत म्हळ्यार भोंवतणच्या सैमा कडेन एकरूप जावंचें आनी ताका लागून आपूण कोणाचेच नदरेक पडची न्हय असो आसता.
तिचे भेद अशेतरेन करतात- जी अभिसार करपाक कोणाकूच भिनासतना, कोणाचोच आदार घेनासतना भायर सरता ते अभिसारिकेक ‘उत्तम’ म्हळां. जी आपले वांगडा एकाद्रेचो सांगांत घेवन वता ती ‘मध्यमा’ आनी जी काळाचेर पातयेवन रावता, तिका ‘अधमा’ म्हळ्या.
अष्टनायिकांत अभिसारिका हीच रसिकांक चड आवडटा. अमरुशतकांतल्या तिच्या वर्णनाचो एक श्लोक असो-
उरसि निहितस्तारो हारः कृता जघने घने
कलकलवती कान्ची पादौ रणन्मणिनूपुरौ
प्रियमभिसरस्येवं मुग्धे त्वमाहतडिण्डिमा
यदि किमधिकत्रासोत्कम्पं दिशः समुदीक्षसे।।
अर्थः तुज्या हड्ड्यार फुलांची माळ सळसळटा. धश्टपुश्ट हातांचेर कांकणा किणकिणटात. पांयांत माणकां-मणी आवाज करतात. हे मुग्धे, अशे तरेन हीं वाद्यां वाजयत तूं अभिसाराक भायर सरल्या, जाल्यार कोणूय पळेत ह्या भयान हेवटेन तेवटेन कित्याक पळेता?
कों. वि. सं. मं.
ಜೆರೆಂಯಾಸ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್

Book of Jeremiah.
ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಚ್ಯಾ ಶೆಜಾರ್ಯಾಕ್ ಜಿಯೆತಲ್ಯಾ ಯಾದ್ನಿಕಿ ಘರಾಬ್ಯಾಂತ್, ಜೆರೆಂಯಾಸಾಚೊ ಜಲ್ಮ್ 646 ವರ್ಸಾ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಶಕಾ ಆದಿಂ ಜಾಲೊ. ದುಸ್ರ್ಯಾ ಖಂಯ್ಚ್ಯಾಚ್ ಪ್ರವಾದ್ಯಾ ಪರಸ್, ಜೆರೆಂಯಾಸಾಚ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಚಿ ಆನಿ ತಾಚ್ಯಾ ಸಭಾವಾಚಿ ಆಮ್ಕಾಂ ಅದೀಕ್ ಬರಿ ಖಬರ್ ಆಸಾ. ( 19/1 ಲಾ 20/6; 26; 36; 45; 28-29; 51/59-64; 34/8-22; 37-44). ಜೆರೆಂಯಾಸ್ ಆಪುಣುಚ್ ಆಪ್ಲಿಂ ಕುಂಸಾರಾಂ ಸಾಂಗ್ತಾ (11/18 ಲಾ 12/6; 15/10-21; 17/14-18; 18/18-23; 20/7-18). ಹ್ಯಾ ವರ್ವಿಂ ಜೆರೆಂಯಾಸಾಚ್ಯಾ ಭಾವ್ಣಾಂಚೊ ಅಣ್‍ಭವ್ ಚಾಕುಂಕ್ ಮೆಳ್ತಾ. 626-267 ವರ್ಸಾ, ಜೆರೆಂಯಾಸ್ ತರ್ಣಾಟೊ ಆಸ್ಲೊ ತೇದನಾ ದೆವಾನ್ ತಾಕಾ ಆಪಯ್ಲೊ (1/2). ಜುದಾಚಿ ರಾಜ್‌ವಟ್ಕಿ ಚಲ್ತಾಲಿ ತೇದನಾ ಜೆರೆಂಯಾಸಾನ್ ಆಕಾಂತಾಚ್ಯಾ ಕಾಳಾಕ್ ಫುಡೊ ಕೆಲೊ, ಜೆರೆಂಯಾಸಾನ್ ಪ್ರವಚನಾಂ ಕೆಲಿಂ, ಧಮ್ಕಾವ್ಣ್ಯೊ ದಿಲ್ಯೊ, ನಿಸಂಟನ್ ಜಾತಲ್ಯಾಚಿಂ ಭಾಕೀತಾಂ ಕೆಲಿಂ, ಎಕಾಯ್ಫಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ಏಕ್ ಯೆತಲ್ಯಾ ದಾವಿದಾಚ್ಯಾ ಕುಳ್ಯೆಚ್ಯಾ ರಾಜಾಂಕ್ ತಾಣೆಂ ಖರಾಯೆನ್ ಶಿಟ್ಕಾವ್ಣ್ಯೊ ದಿಲ್ಯೊ. ಮಾಗಿರ್ ತಾಕಾ ಪಿಡಾಪೀಡ್ ದಿತಾತ್ ಆನಿ ಬಂದ್‌ಖಣೀಂತ್ ಘಾಲ್ತಾತ್. ಜೇದನಾ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಚೆಂ ನಿಸಂಟನ್ ಜಾಲೆಂ ತೇದನಾ ಜೆರೆಂಯಾಸ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಇಶ್ಟಾ ಗೇದಾಲ್ಯಾ ಬರಾಬರ್ ಪಾಲೆಸ್ತಿನಾಂತ್ ರಾವ್ಲೊ. ಕಾಲ್ದ್ಯಿಕಾರಾಂನಿಂ, ಗೇದಾಲೀಯಾಕ್ ರಾಜಪಾಕ್ ಮ್ಹಣ್ ನೆಮ್ಲಲೊ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ಗೇದಾಲೀಯಾಚೊ ಖೂನ್ ಕೆಲೊ ತೇದನಾ ಭಿಯೆವ್ನ್ ಥೊಡೆ ಜುದೇವ್ ಆಪ್ಣಾ ಬರಾಬರ್ ಜೆರೆಂಯಾಸಾಕ್ ಘೆವ್ನ್ ಎಜಿಪ್ತಾಕ್ ಪಳುನ್ ಗೆಲೆ. ಚಡ್ ಕರುನ್ ತೊ ಎಜಿಪ್ತಾಕ್ ಮೆಲೊ.
ಜೆರೆಂಯಾಸ್ ಪ್ರವಾದೀಯಾಕ್ ದೆವಾನ್ 'ಉಮ್ಟುಂಕ್ ಆನಿ ಮೊಡುನ್ ಉಡೊಂವ್ಕ್, ನಾಸ್ ಕರುಂಕ್ ಆನಿ ಖಾಲಾ ಉಡೊಂವ್ಕ್, ಬಾಂದುಂಕ್ ಆನಿ ವೊಂಪುಂಕ್' ಆಪಯ್ಲೊಲೊ' (1/10). 'ಜುಲೂಂ ಆನಿ ನಿಸಂತೊತನ್ ಹಿಂ ತಾಚ್ಯಾ ಸಂದೆಶಾಚಿಂ ಮುಖೆಲ್ ಉತ್ರಾಂ ಆಸ್ಲಿಂ (20/8). ಜೆರೆಂಯಾಸ್ ಏಕ್ ಶಾಂತೀಚೊ ಮನಿಸ್, ತರೀಯ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾಚ್ ಲೊಕಾಂಚೆರ್, ರಾಜಾಂಚೆರ್, ಯಾದ್ನಿಕಾಂಚೆರ್, ಖೊಟ್ಯಾ ಪ್ರವಾದೀಯಾಂಚೆರ್, ರಾಷ್ಟ್ರಾಚೆರ್ ಪರ್ಯಾನ್ ತೊ ಸದಾಂಚ್ ಝಗ್ಡಿಂ ಆನಿ ವಾದ್ ಕರ್ತಾಲೊ (15/10). ತಾಕಾ ಏಕ್ ಕಾರ್ಯಾ ದಿಲಲೆಂ ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಕಾರ್ಯಾಕ್ ಲಾಗುನ್ ತಾಕಾ ಜಾಯ್ತೆಂ ಸೊಂಸ್ಚೆಂ ಪಡ್ಲೆಂ ಪುಣ್ ಹೆ ಜಬಾಬ್ದಾರೆಕ್ ತಾಚ್ಯಾನ್ ನಾ ಮ್ಹಣುಂಕ್ ಜಾಲೆಂ ನಾ (20/9). ತಾಣೆಂ ಆಪ್ಲಿ ದುಖ್-ಖಂತ್ ಮಾಗ್ಣ್ಯಾಂತ್ ವರ್ಣಿಲಿ : " ಮ್ಹಾಕಾ ಸದಾಂಚ್ ದುಖ್-ಖಂತ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ?' (15/18).
ಕಶ್ಟಾಂ ವರ್ವಿಂ ಜೆರೆಂಯಾಸ್ ನಿತಳ್ ಜಾಲೊ ಆನಿ ದೆವಾಕ್ ಉಕ್ತೊ ಜಾಲೊ. ನವ್ಯಾ ಕರಾರಾಚ್ಯಾ ಭಾಕೀತಾಂತ್ ಸ್ಪಶ್ಟ್ ಕರ್‍ಚೆ ಪಯ್ಲಿಂ (31/31-34), ಜೆರೆಂಯಾಸಾನ್ ಭಿತರ್ಲೊ ಕಾಳ್ಜಾಚೊ ಧರ್ಂ ಪಾಳ್ಳೊ. ಹ್ಯಾಚ್ ಪಾಸತ್ ತೊ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವಾಂಕ್ ಎಕ್ದಂ ಲಾಗಿಂ ಆನಿ ಮೊಗಾಚೊ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾ. ಹ್ಯಾ ಖಾಸ್ಗಿ ಧರ್ಮಾಂಕ್ ಲಾಗುನ್ ತೊ ಪೊರಾಂಪರೀಕ್ ಶಿಕೊಂವ್ಣೆಚೆರ್ ನವ್ಯ್ನಾ ಚಿಂತುಂಕ್ ಲಾಗ್ಲೊ : ದೇವ್ ಕಾಳೀಜ್ ಪಳೆತಾ (11/20) ಆನಿ ಧರ್ ಎಕ್ಲ್ಯಾಕ್ ತಾಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾ ಪರ್ಮಾಣೆಂ ಮಜೂರಿ ದಿತಾ (31/29-30); ಪಾತ್ಕಾ ವರ್ವಿಂ ದೆವಾ ಲಾಗಿಂ ಇಶ್ಟಾಗಥ್ (2/2) ಆಸಾ ತಿ ತುಟ್‌ತಾ (4/4; 17/9; 18/12).
ಜೆರೆಂಯಾಸಾಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ದೋನ್ ಭಾಗಾಂನಿಂ ವಾಂಟುಂ ಯೆತಾ :
ಪಯ್ಲ್ಯಾ ಭಾಗಾಂತ್ ಜುದಾ ಆನಿ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾ ಆಡ್ ಧಮ್ಕಾವ್ಣ್ಯ್ ಆಸಾತ್ 1/1 ಲಾ 25/13
ದುಸ್ರ್ಯಾ ಭಾಗಾಂತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂ ಆಡ್ ಕೆಲೊಲಿಂ ಭಾಕೀತಾಂ ಆಸಾಂ, 25/13-38; 46-51
रतन टाटा

रतन नवल टाटा हे भारतांतले सगऴ्यांत व्हड उद्देग समुहाचे अध्यक्ष आसात.
जल्म.
रतन नवल टाटा हांचो जल्म सूरत हांगासर 28 डिसेंबर 1937 ह्या दिसा जालो.
वावर.
रतन टाटा हे भारतांतले सगऴ्यांत व्हड उद्देग समुहाचे अध्यक्ष आसात.हो उद्देग समुह जमशेदजी टाटा हांणी स्थापन केल्लो. तांच्या फुडल्या पिऴग्यांनी हो धंदो आनी उद्देग साबार आंगानी वाडायलो. 1971 वर्सा रतनजीक टाटाच्या राष्ट्रीय रेडियो आनी इलेक्ट्रोनीक्स (नल्को) चो डायरेक्टर इन चार्ज म्हूण नेमणूक केली. त्यावेळार ही आर्थिक संकटांत आशिल्ली आनी सामकी बुडूंक पाविल्ली. रतन टाटान तेन्ना सल्लो दिलो की कन्झुमर इलेक्ट्रोनीक्सा परस कंपनी जर हाय इंड्सट्रियल इलेक्ट्रोनीक्साच्या निर्मिती कडेन वळत जाल्यार बरें जातलें. कारण त्या वेळार कंपनीचो मार्केटातलो हिस्सो 2% आनी लुकसाण 20 % आसले. साबार वर्सा समभागधारांक बोनस, लाभांश दिवंक नाशिल्लो. जेरडीक कंपनीन आपले निर्मिती क्षेत्र बदलप आवडूंक ना. तरीय बी तांणी रतनांक तेंको दिलो. तीन वर्सा भितर रतनान कंपनीचो मार्केटातलोहिस्सो 20 टक्कया वयर व्हलो आनी जाल्ले लुकसाण भरून काडले.
आणिबाणी लागू जाले उपऱांत आयिल्लया मंदितल्यानूय कंपनी वयर सरली. ही कामगिरी पळोवन रतना कडेन ऐम्प्रेस मिल्साचो ताबो दिलो, ही कंपनीय बी रतनान फायघांत हाडली.
यॅमॅन

यॅमॅन अरब रिपब्लिक. अक्षांश- १२.५-१८.0 रेखांश ४२.५-५३.५ (सादारण), राजपाटणः साना. उत्तर यॅमॅन आनी दक्षिण यॅमॅन एकठांय येवन घडिल्लो देश. दक्षिण यॅमॅनाक पिपल्स डॅमॉक्रेटीक रिपब्लीक ऑफ यॅमॅन जाल्यार उत्तर यॅमॅनाक यॅमॅन अरब रिपब्लिक म्हण्टाले. सदया ह्या दोनूय देशांक एकवटीतपणान रिपब्लीक ऑफ यॅमॅन म्हणून वळखतात.
दक्षिण यॅमॅनाचो आवांठ ३,३६,८६९ चौ.किमी.उत्तरेक उत्तर यॅमॅन आनी साउदी अरेबिया, उदेंतेक ओमान, दक्षिणेक गल्फ ऑफ एडन. अस्तंतेक उत्तर यॅमॅन बाब अल् मंडबचो दर्या दक्षिण यॅमॅना भोंवतणी आसात.
उत्तर यॅमॅनाचो आवांठ १,९५,००० चौ.किमी.ह्या देशाचे (आदलो देश) उत्तर आनी उत्तर उदेंतेक साउदी अरेबिया, दक्षिणेक दक्षिण यॅमॅन आनी अस्तंतेक बाब अल् मंडबचो दर्या आनी तांबडो दर्या (रॅड सी) आसात.
बालगंधर्व

बालगंधर्व नारायण श्रीपाद हे नाटकान भुमिका करपी.
जल्म.
राजहंस हांचो जल्म दि.26 जून 1888 या दिसा पण्यांत जालो.नारायण श्रीपाद राजहंस हांचो जल्म 26 जून 1888 दिसा पूण्यांत जालो.
शिक्षण.
भावदर्शी चेहरो आनी गंधर्वाभाशेन आवाजाची देणगी ताका जल्मपशुनूच मळिल्ली. 1898 वर्सा लोकमान्य टिळकान ताचे पयले फावटीं पद आयकलें आनी हो तर बालगंधर्व अशे सहजस्फूर्त उद्र काडले .मुखार नारायण बालगंधर्व म्हण वळखुपाक लागले .
1905 वर्सा गुरूदुवादशीक बालगंधर्व किर्लोस्कर नाटक मंडळींत प्रवेस केलो .1906 वर्साचे सुरवातीक बालगंधर्वान अण्णासाहेब रंगमदिरांत गर्दी जावपाक लागली . 1911 वर्सा कृषणाजी प्रभाकर खाडिलकराल्या मानापमान नाटकांत बालगंधर्वान भामिनीची भुमिका केली.
काम.
तेवापसुन एक प्रतिभांवत नट म्हणन ताची नामणा जाली .गोविंदराव टेंबें हाणें संगीत दिग्दर्शन केल्ल्या ह्या नाटकांतली पदां खुब गाजाली. किर्लोस्कर नाटक मंडळींतले मुखेल नट गणेश गोविंद बोंडस (गणपतराव बोडस) आनी गोविंदरोव टेंबें हाचें वागंडा बालगंधर्वान 5 जुलय 1913 दिसा गंधर्व नाटक मंडळाचीची स्थापणूक कली . 
1935 वर्सा बालगंधर्वान वेवसायांत करून नामनेच्या प्रभात एकनाथाची भुमीका केली . पूण चित्रपटसृश्टींत ताचे मन रमूत्त्क नाशिल्ल्यान 1936 वसर्ग तो परत रंगमाचयेवटेन आयली. 1939 वसर्ग मानापमान नाटकांत धैर्यधर आनी मृच्छकटिक नाटकांत चारूव्दत्त हो दादले भूमिका ताणें केल्यो. अण्णासाहेब किलों स्कर हाच्या शकुंतल आनी सुभद्र गोविंदा बल्लाळ देवल हाच्या मृच्छकटिक ,शारदा आनी संशयकल्लोळ ह्या नाटकांतली अनुक्रमान वसंतसेना, शारदा आनी रेवती श्रीपाद कृष्णा कोल्हटर हाच्या मूकनायक विघाहरण आनी स्वयंवर ह्या नाटकांतल्यो अनुक्रमान भामिनी ,
== संर्दभ भांगार भूंय
२६ जून २०१७ सोमार ==
नमान मारये मागणें

नमान मारये मागणें.
Noman Marie - Hail Mary - Ave Maria
नमान मारये,
कुरपेन भरलेले सर्वेस्पर तुजे थांय आसा,
अस्तरयां मदें तूं सोदैव,
आनी सोदैव तुजो पुत जेजू.
भागेवंत मारये,
देवाचे माये आमां पापयां खातीर
विनती कर आतां आनी आमच्या मरणाच्या वेळार.
आमेन
English Bhaxen.
Hail Mary
The Hail Mary, also commonly called the Ave Maria (Latin) or Angelic Salutation, is a traditional Catholic prayer asking for the intercession of the Virgin Mary, the mother of Jesus. In Roman Catholicism, the prayer forms the basis of the Rosary and the Angelus prayers. In the Eastern Orthodox and Eastern Catholic Churches, a similar prayer is used in formal liturgies, both in Greek and in translations. It is also used by many other groups within the Catholic tradition of Christianity including Anglicans, Independent Catholics, and Old Catholics. Some Protestant denominations, such as Lutherans, also make use of a form of the prayer.
Based on the greeting of the angel Gabriel to the Virgin Mary in the Gospel of Luke, the prayer takes different forms in various traditions. It has often been set to music, although the most famous musical expression of the words "Ave Maria" by Schubert does not actually contain the Hail Mary prayer.
Roman Catholic use.
The Hail Mary is the essential element of the Rosary, a prayer method in use especially among Latin Rite (Western) Catholics. The Eastern Catholic Churches say a similar version of the Hail Mary. The Rosary consists traditionally of three sets of five Mysteries, each mystery consisting of one "decade" or ten Ave Marias. The 150 Ave Marias of the Rosary thus echo the 150 psalms. These meditate upon events of Jesus' life during his childhood (Joyful Mysteries), Passion (Sorrowful Mysteries), and from his Resurrection onwards (Glorious Mysteries). Another set, the Luminous Mysteries, is of comparatively recent origin, having been proposed by Pope John Paul II in 2002. Each of these Mysteries is prayed as a decade (a unit of ten), consisting of one Our Father ("Pater Noster" or "The Lord's Prayer"), ten Hail Marys, and one 'Glory Be' ("Gloria Patri") (Doxology).
The Hail Mary is also the central part of the Angelus, a devotion generally recited thrice daily by many Catholics, as well as some Anglicans and Lutherans.
In English:
पळेयात.
Hail_Mary
Kainch Karann Nam - Dekhni

Kainch Karann Nam.
For no reason at all
Type: Deknni
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Kainch karann nam,
For no reason at all,
Morhkeam (moddkeant) tandull nam.
There is no rice in the pot.
Potta´ lagoly (lagolea) buko.
I am hungry.
Y atam y amim vosum (vosunk) ya rê,
Let us go now,
Baiku mellinko.
And call on the women (prositutes).
Baiku rupoi ditai retiko.
The woman charges a rupee a night.
Baiku y ambery tum y ek vellu ravo.
Do stay one night with us (lit. for a while at our house), lady.
Polleiat.
Dekhnni
सॅंमसन गॉमीस

सॅंमसन गॉमीस हो एक तियात्र कलाकार.
जल्म.
सॅंमसन गॉमिसाचो जल्म जानेराच्या 3 तारखेर 1953 वर्सा पणजे शारांत जाल्लो.
वावर.
16वर्साचे पिरायेर ताणे जुआंव पॉल परेरा हांच्या ‘ती म्हजी मांय’ ह्या तियात्रांत भाग घेवन तियात्र माचयेर पयले पावल दवरलें. ह्या तियात्रा-उदेशी ताका तियात्र पळोवप्यांची बरीच शाबासकी मेळ्ळी आनी ताका हेर वेगवेगळ्या तियात्रानीं भाग घेवूक आपोवणे येवपाक लागली.
नांववस्ती तियात्र बरोवपी जासींत वाझ, एरिस्तीदेस डायस,सेझार दिमेलो, कायतान परेरा आनी हेरांच्या तियात्रानी ताणे साबार भूमिका केल्यात, तशेंच मालगडे तियात्रिस्त सी. दी सिल्वा, पास्कुवाल रॉडिगीस आदी हाच्या पंगडानी तो बरीच वर्सा वावुरला.
सॅंमसन बाबान आपल्या पेन-चेर ‘भिकारी’ आनी ‘घरकान्न’ हे दोन तियात्र सादर केल्यात तशे साबार तियात्रदिगर्दोशीत करून तियात्र मोग्याचीं काळजां धादोशी केल्यात.
सॅमसन बाबान गावपांतूय आपली हुशारकाय दाखयल्या ताणे आपली घरकान्न कॉसेसाव हिच्या वांगडा गायलेली ‘डूयेट’ लोकांनी बरीच वाकाडल्यात.
ऍन्थनी मार्टीन फेर्नांडीस

एॅन्थनी मार्टीन फेर्नांनडीस हो एक तियात्रिस्त.
जल्म.
तो मुळांत तुयें, पेडणें, गांवचो.ताचो जल्म 23जुलाय 1950 ह्या दिसा मुंबय शारांत जालो.ताच्या बापायचें नांव श्री.जोसफ कायतान फेर्नांडीस आनी आवयचें नांव श्रीमती. उबालदीना फेर्नांडीस.
वावर.
टोनीन आपलें पयलें पावल तियात्राच्या माचयेर 7(सात) वर्सांचे पिरायेर ‘शिमरी ओकोल’ हया तियात्रांत केलें. जो तुयें, पेडणें, गोंय हांगा जालो.थंय ताणें ‘उगडापें कोरूक तुजें खोरें काळीज तुका दाखय’ हें आल्फ्रेड रोजाचें कांतार ताणें गायलें. माचयेर तियात्र हाडपाचें काम ताणें बोर्डींग शाळेंत आसतना सुरू केल्लें.
आपलें शिकप करून तो मुंबय वचूंक भायर सरलो आनी 1967 वर्सा ताच्या बापायन एक तियात्र बरयलो आनी टोनीक ह्या तियात्राचें दिग्दर्शन करूंक सांगलें, जो तियात्र जुहू बाल कल्यान संस्था, मुंबय(जुहू च्याल्ड वॅलफॅर असोसियेशन,मुंबय) हांगां जालो. हातूंत ताणें विनोदी पात्राचो अभिनय केलो. ह्या तियात्रांत सी.आल्वारीस, आंतोनेत मेन्डीस, फिलोमेना भ्राझ, टीटा प्रेटो, बॅटी फर्नस, प्रेम कुमार, यान्ग मेन्डीस, एच ब्रिटन, मेन्डीस ब्रदर्ज, रोबीन वाझ आदी. ह्या सारकेले फामाद तियात्रीस्त आयिल्ले आनी ह्या तियात्रीस्तांक तो तियात्र पळोवंक हाडिल्ल्या बद्दल टीटा प्रेटो हाचो खूब आभारी आसलो. ह्या दिसा सावन फाटल्यान आनीक वळून पळोवंक ना.
टोनीन आपले अभिनय तियात्र माचयेवयल्या नामनेच्या बरोवपी तशेंच दिग्दर्शकां बरोबर केला. देखीक, प्रेम कुमार, सी.आल्वारीस, क्रिस पेरी, सेबी कुतिन्हो, रॉबीन वाझ, आल्फ्रेड रोज, आदी.
दुसऱ्याच्या तियात्रांत अभिनय करून आनी गावन लेगीत टानीन आपणें स्वताचे तियात्र बरयल्यात आनी दिग्दर्शन केलां. जशें की 'मदर तेरेझा दुर्बोळांची आवय’,‘मोग फोग आतां भोग’,‘पाय धुवेचें काजार’,‘लोलो’, ‘शेजान्नीची कोंबी’,‘म्होजें भुरगें म्हाका जाय’,‘युरोपाची व्होकोल’,‘तुजें म्हाका म्होजें तुका’, आदी. ताणें चार कोंकणी सी.डी.काडल्यात,‘टोनी मार्टीन कोंकणी हिटस’, ‘सातवो साकरामेंत’,‘गुन्यांव कोणाचो’, ‘टोनी मोर्टीन 51 हिटस’, ‘मेमोरीयल हिटस’, ‘वो मोग कोसलो’ (VCD) आदी. एक तियात्र कलाकार कसो टोनीन आपली भोंवडी लंडन,कुवेत आदी कोंकणी प्रदर्शनाक लागून केल्या. ताणें आपल्या आवाजान सुमार 50 सी.डी.त गितां गायल्यांत.
गोंयांतल्यान तियात्राचे पंगड थंय व्हरून तियात्र सादर करपाक आनी पुराय तियात्र वेवस्थीत तरेन जावपाक एक म्हत्वाचो ताणें कितल्याश्याच वेळार आपल्या खांदार मारला..
सांत जुजेक मागणें

सांत जुजेक मागणें.
Prayer to Saint Joseph
एह भागेवंत भक्ता सांत जुजे, म्हज्या सोडवंडाराच्या विस्वाशी राखण्या, आनी देवाचे मायेच्या निरमळ पती, आयजच्या दिसा हांव तुका विंचून काडतां, म्हजो एक खेरीत आस्कारी आनी शॅराती कसो, आनी घट निचेव करतां आयज थावन सदानकाळ असो तुका मान दिंवक. ह्या पासत हांव तुका विनयतां, तुजो एक चाकर कसो म्हाका घे म्हण, सगळ्यां म्हज्यां दुखींनीं म्हाका भुजवण दी म्हण आनी आकरेक, म्हज्या मरणाच्या वेळार म्हाका सांबहाळ आनी राख म्हण.
आमेन
पळेयात.
Prayer_to_Saint_Joseph
सांताचें पुरसांव

सांताचें पुरसांव इतिहासीक नदरेंत पळयत जाल्यार ‘व्हडलें गोंय’ ह्या गांवाक खूब म्हत्व आसा. कदंब राजवटिच्या काळार तें गोंयचें राजपटण आशिल्लें (गोवापुरी). हांगासर पयलीं वेग - वेगळे वेपार जाताले. सांताचें पुरसांव ‘व्हडलें गोंय’ ह्या गांवांत जाल्लें आमकां पळोवपाक मेळटा. क्रिस्तांव धर्माच्या धर्मीक कॅलेंडरा प्रमाण प्राचीन काळाच्या पांचव्या सप्तकांत, सांताचें पुरसांव जाता. इटलीक रोम शारांतूय सांताचें पुरसांव जाता. ह्यो दोन सुवाती सोडल्यार संवसारांत आनीक खंयचेच कडेन असले तरेचें पुरसांव जायना. ह्या पुरसावांक क्रिस्तांव लोकांभायर हिन्दू लोकूय आयिल्ले दिश्टी पडटा.
पुरसांव भायर काडपाची परंपरा १७ व्या शेकड्यांत सावन चलत आयल्या. १६ व्या शेकड्यांत जेन्ना पुर्तुगेज गोंयांत आयले तेन्ना क्रिस्तांव धर्माचो प्रचार करपाचो वावर ताणी सुरू केलो. हेर धर्माच्या लोकांक धर्मांतरीत करून तांकां ताणी क्रिस्तांव धर्मांत भितर काडले असल्या, नव क्रिस्ती लोकांचो तेचपरी मूळ क्रिस्ती लोकांचो भावार्थ थीर करपाखातीर जेजुइत पाद्रिनी हें पुरसांव काडपाचें थारायलें. सांताचें पुरसांव म्हळ्यार फेस्त न्हय पूण एक प्रायश्चिताची रीत, पुरसांव म्हळ्यार एक मोर्चा. पयलिंच्या काळार पुरसांव काडपा फाटल्यान कांय हेतू आशिल्ले. लोकांच्या मनांत बदल हाडप, हो ह्या पुरसांवांचो पयलो वयलो हेतू आशिल्लो. व्हडले गोंयचो लोक पातकी जीण जियेतालो, हें जेन्ना पिलार रावतल्या एका पाद्रीन पळयलें तेन्ना, ह्या लोकानी आपली जीण बदलपाक आनी तांकां सगळ्यांक उजू मारगार हाडपाखातीर ताणें सांताचे पुरसांव काडपाक थारायलें.
ह्या सांतानी देवाचेर सदांच भावार्थ दवरलो, ह्या संवसारांत तांच्यानी जायतीं बरी कामां केल्ली, तांचीच देख घेवन आमी तांच्या सारकी जीण जियेवपाक जाय हो ह्या पुरसांव करपा फाटलो आनीक एक हेतू. १८व्या शेकड्यांत ७५ मुर्त्यो पुरसांवांक भायर काडटाले. पुरसांवां दिसा मूळ क्रिस्ती लोक (दादले) सांतांची पालकी खांदार घेतात. ह्यो मुर्त्यो मनशाच्या येद्यो व्हड आशिल्लयान सांतांची पालकी सांभाळपाक चार वा पांच कोंफ्रारिची गरज पडटा. १८३५ वर्सा मार्कीस द पोंमबाल हाणें ह्या पुरसांवाचेर बंदी हाडली. पूण १९ व्या शेंकड्याच्या सोंपत्यार हें पुरसांव परतून जावपाक लागले. ज्या इगर्जेंतल्यान हें पुरसांव भायर सरता ती इगर्ज सांत आंद्रेक भेटयल्ली आसा. पुरसांव बाजारांतल्यान वता आनी सोजीकडेन भितर सरता, आनी थंयच कांय अंतराचेर आशिल्ल्या बांदावयल्यान पुरसांव परतून इगर्जेंत भीतर सरता.
पयलीं सांगिल्ल्या प्रमाण ज्या म्हयन्यांत हें पुरसांव जाता तो क्रिस्तांव लोकांचो प्राचीत काळ आसता तरी आसताना हजारानी लोक ह्या पुरसांवांक आयिल्लो पळोवपाक मेळटा. पुरसांवाच्या दिसा इगर्जेच्या भायर मीस जाता. मीस जाल्या उपरांत एक पाद्री मायकार सांताचें नांव घेता, तशे कोंफ्रारी त्या सांताची मुर्त आलतारा मुखार हाडटा, उपरांत पाद्री त्या सांताचें जिवनकार्य सांगता.
ह्या पुरसांवांक एक परंपरा वर्सान वर्स आमकां पळोवपाक मेळटा ती म्हळ्यार पुरसांव भायर सरले म्हणटकच लोक त्या सांताच्या पालके पोंदच्यान पासार जाता. पालके पोंदच्यान गेल्यार त्या सांताचो आशीर्वाद मेळटा असो लोकांमदीं भावार्थ आसा. पुरसांव जाल्या उपरांत तीन दिस पासून हे सांत इगर्जेंत दवरतात. ह्या दिसानी लोक आपल्या घरच्या सयत हांगा येवन भावार्थान मागतात आनी त्या सांताचो उमो घेता.
पुरसांवा दिसा व्हडली फेरी येता, कपडे, कांकणां, वाझ, प्लास्टीक फुलां, मातयेच्यो वस्तू, खेळण्यो, चणें, लाडू, कापां, खाजें सोडल्यार हेर खावपाच्यो वस्तूय ह्या फेरयेक येतात. ही फेरी तीन दिस पासून आसता.
मालवणी जेवण खाण

मालवणी जेवण खाण म्हाराष्ट्राच्या दक्षीण कोंकण आनी गोंयच्या भागाचें एक म्हत्वाचें जेवण जावन आसा. जरूय मालवणी जेवण खाण, चड करून मांसाहारी, तातूंत जायत्योच शिवराकाचे प्रातूय आसात जरूय तें एक स्वतंत्र जेवण खाण, तें म्हाराष्ट्रीय गोंयच्या जेवण खाणा सांगाताक, एकाच वेळार वापरपांत येता. मालवण एक म्हाराश्ट्राच्या असतंप्त दऱ्या देगेचो सिंधुदूर्ग जिल्ल्याचो गांव जावन आसा.
मालवणी जेवणा खाणांत खबरें उदारपणी जशे परीं कांतयल्लें, सुकें कांतयल्लें, भाजलेलें, खबऱ्याचो खळ आनी नाल्लाचो रोस वापरपांत येता.जायत्याच मसाल्यांत सुक्यो तांबड्यो मिरसांगो आनी हेर मसालो जशे परीं कथमीर, मिरयां, जिरें, लसूण, आदी आसता, थोड्या प्रातांनी आमसूल, आमटाण आनी तोरां आसतात. मालवणी मसालो, एक सुको पिठाचो मसालो जातूंत 15 तें 16 सुक्या मसालाचो मिसतूर वापरपांत येता. हो मसालो धाडावन पिठो करून बुयांवानी भरून जाय तेन्ना वापरपांत येता.पूण सगळेंच जेवण खाण तीख नासता. 'कोंकणस्थ बामण' जेवणाची तरा फिकी आसून तरूय तें शिवराक जावन रुचिचें जावन आसा.
मालवणी जेवण खाणांत नुसतें चड वापरपांत येता[1] सोलकडी एक गुलाबी पाचकाचें भिंण्णाच्या फळाचें (Garcinia indica) पियोप आनी नाल्लाच्या रोसाचें करतात.
जुझे मासकारेनस

जुझे मासकारेनसाचें पुराय नांव बवेंतुरा नातविदाद जुझे इनासियो मासकारेनस. 8 वर्सांचे पिरायेचेर तियात्र माचयेर पयलें पावल दवरलें. सर्गेस्त कासिआनो दाकोस्ता हांच्या ‘ती म्हजी जाव’ ह्या तियात्रांत ताणी ‘ओपनींग कोरस’ गावन तियात्र पोळेणारांक बरेच दिपकायले.
1962 वर्सा ताणी ‘आतांचो संवसार’ हो आपलो पयलो तियात्र बरोवन कोलवा गावांत सादर केलो. आतां मेर्येन ताणीं 16 तियात्र बरोवन आनी निर्देशीत करुन तियात्र मोगयांक धादोशी केल्यात. ताच्या काय तियात्रांची नावां अशीं आसात ‘पांचवो मानामेंत’,’फटकिरी आशा’, ‘नागवण्याचें फारिकपण’, ‘दुस्मानकाय’, ‘सत कोडू’, ‘क्रिम केदींच भोगसोना’, ‘जल्माच्या दिसाक’, ‘वायट येता बऱ्याक’, ‘तुंच तो जाबाबदार’, ‘कितें हांवें केलां?’, ‘तुकाच लागोन’, ‘आडेचो सोयरो, ‘तूजी उतरां म्हजे दोळे’, ‘देव दोतोर दुडू’, ‘1993 वर्सांत’ आदी.1977 वर्सा ‘डबल स्टेज’ वापरून सादर केल्ल्या ‘तुजीं उतरां म्हजे दोळे तियात्राच्या पळेणारांनी बरीच तखणाय केली.
जुझे बाबान गांवाच्या भुरग्यांक खेळ शिकल्यात, तशेंच गांवच्या तियात्रांनी भाग घेतला. नांवादीक तियात्र बरोवपी सर्गेस्त कासिआनो दाकोस्ता, सर्गेस्त पाद्री पलेंटन फार्या आनी हेरांच्या तियात्रांनी ताणें भुमिका करचे करून कांतारंय गायल्यांत.
‘इम्टो बाकार’, ‘जाता तें जांव’ आनी ‘नोवरो शेंकर’ हे खेळ बरोवन जुझे मासकारेनसान तियात्र मोग्यांची काळजां जिकल्यांत.
ताणें ‘देव दोतोर दुडू’ नांवाचे एका सिनेमा निर्मिती केल्या. ओल ईंडया रेड्यो आनी गोवा दूरदरशनाचेर ताणें गायलेलीं कांतारां आयज पासून कानार सादवतात.
साळीक

साळीक
तळ्यांत वा शेतांनी आशिल्ल्या ल्हान होंडक्यांत वा तळयेच्या उदका वयर फुलिल्लीं साळकां आमचें सगळ्यांचें लक्ष ओडून घेतात.धवीं आनी तांबडीं साळकां अशे तांचे दोन मुखेल प्रकार आसात.
साळकांचें उपयोग
सोबीत सुंदर साळकां आमच्या दोळ्यांक भुलयतात हें जरी खरें आसलें तरी ताचीं मुळां,फुलां आनी बिंयांचो उपेग कांय दुयेंसाखातीर जाता.आंगाक जळजळ पडल्यार वा कातीच्या एकाद्या रोगाक लागून कातिचो रंग इबाडला आसत जाल्यार साळकां बारीक वांटून केल्लो लेप त्या जाग्यार लायतात.ओंकारे आयल्यार साळकाच्या पंचागाचो रोस काडून पियेवपाक दिवचो.तशेंच परत परत तान लागल्यार वयलो रोस पियेवंपाक दिवचो.पातळ परसाकडेन जायत जाल्यार साळकाच्यो पांकळ्यो वा ताच्यो मुंडल्यो वांटून ताचो रोस पोटांत घेवचो.काळजाची क्रिया सुदारचे खातीर तशेंच रगत शुध्द जावचेखातीर साळकाच्या पाकळ्यांचो रोस पोटांत घेवचो.मेंदवाचें कार्य सुदारपाक साळकाच्या पंचांगाच्या रोसाचो उपेग जाता.मेंदू दुर्बळ जावन घुंवळ येवप,न्हीद पडना जावप अशा वेळार हो रोस पोटांत घेतल्यार वयल्या दुयेंसांनी थाकाय मेळटा.
पिंताक लागून वा गोड्या मुताच्या दुयेंसा वेळार मुताच्या रंगांत बदल जालो जाल्यार वयलो रोस उपेगी पडटा.मुतपाक त्रास जावप वा मुतूंक कमी जाल्यार हो रोस घेवचो.जोर येवन आंगाक जळजळ पडपा वा तान चड प्रमाणांत लागल्यार
साळकाच्यो बिंयो उदकांत शिजोवच्यो आनी तें उदक पियेवंपाक दिवचें.क्षय रोगा सारक्या दुयेंसावेळार एखादे व्यक्तीक अशक्तपण आयल्यार साळकाच्या पंचांगाचो रोस पोटांत घेवचो.‌वयल्या दुयेंसाखातीर साळकांचो वापर करचें खातीर तळ्यांतल्या ताज्या साळकांचो वखदी उपेग करचो.साळकां हीं रेब्यांतल्यान वयर सरतात.ताका लागून तळ्यांतल्यान साळकां काडटना तीं जतनायेन काडचीं.
विष्णूदास भावे

विष्णूदास भावे
वळख.
विषणूदास भावे हांचो जल्म 1818 ह्या वर्सा जालो. तांचो पुराय नाव विष्णू अमृत भावे. भावे हे चितामणराव म्हणजेच अप्पासाहेब पटरदन हांचे लागी काम करताले. तांका काणयो, कविता बरवपाचो पयली पासून नाद आशिल्लो.
कॆल्ली कामा.
1842 वर्सा जेन्ना भागवत नावाची कर्नाटकांतली कानडी नाटक कंपनी सांगलींत आयल्ली, तेन्ना तांचे नाटक कंपनी सांगलींत आयल्ली, तेन्ना तांचे नाटक पळोवन पटवर्दन हांका हेंच नाटक मराठींत केलें जाल्यार बरें जातलें अशें दिसलें. तांच्यानी तें काम भावे हाणी अणकार करच्या परस स्वताच एक नाटक बरयलें आनी पटवर्दनाक दाखयलें हेंच तें पयलें नाटक 1843 ह्या वर्सा तयार जाल्लें सीता स्वयंवर. ताचे उपरांत भावे हाणी रामायण या विशयाचेरूच दा नाटकां बरोवन सांगली संस्तानांत सादर केलें. भावे हांच्या नाटकांनी पघ बरेंच आसतालें.
जाल्ल्यो अडचणी.
फुडें पटवर्दन हांका मरण आयले उपरांत तांका सांगली संसस्ताना कडत्यलान पयशे मेळना जाले. तेन्ना भावे हाणी गांवांगांवांनी नाटका व्हरपाचें तारायलें.बरीच अडचण येताली तरी ताणी ही नाटकां सगल्या गांवांगांवांनी व्हेली.1861 मेरेन भावे हाणी हो नाटकाचो वेवसाय केलो. उपरांत तांचेकडेन जाण्टेपणांत शक्य जायना जालो.भावे हांचे मरण प्लेग ह्या पसरपी रोगान 09 ओगस्ट 1901 या दिसा जालें.
पांडुरंग नारायण जोशी

पांडुरंग नारायण जोशी हांचो जल्म २९ मार्च १९२९ सत्तरीतल्या धावें वाठारांत जालो. तो गोंयचो एक सुटके झुजारी जावन आसलो.'नॅशनल सुटके झुजारी रामभाऊ काकोडकार हाच्या मार्गदर्शनाखाला ताणें काम केल्लें. २६ जानेवारी १९५५ दिसा गोविंद हरी भावे शास्त्री हांच्या फुडारपणखाला सत्तरी तालुक्यांतल्या धावें वाठारांत सत्याग्रह जाल्लो,तातूंत ताणें वांटो घेतिल्लो.पोलिसांनी ताका धरलो आनी बंदखणीत दवरलो.पोर्तुगेज सरकाराच्या प्रादेशिक लश्करी न्यायालया (Territorial Military Tribunal)मुखार चवकशे उपरांत ताका आठ वर्सां बंदकणीची ख्यास्त भोगची पडली.तेभायर दंडूय भरचो पडलो. १ जुलय १९५९ दिसा जेन्ना सगळ्या कैद्यांक उपरांत सत्तरी शाकेच्या सुटके झुजारी संघटनेचो अध्यक्ष म्हूण ताणें वावर केलो. तो शेतकाम करतालो;तेभायर तो एक शिल्पकार आशिल्लो.१५ ऑगस्ट १९७२ दिसा भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
जिवबा दादा केरकार

जिवबा दादा केरकार पेशव्यांचे मुस्तींतलो झुजारी.
घराबो.
ताचें मूळ घराणें पेडणें म्हालांतल्या मोरजी वाठारांतले. ताचो आजो विठ्ठल शेणवी संजगिरी हो मोरजेचो कुळकर्णी आशिल्लो.ताका गणेश,बळवंत आनी रामकृष्ण अशे तीन चले आशिल्ले.तातूंतल्या गणेश हाचो जिवबा हो व्हडलो चलो.ताका बापोलयो बलवंत हाका पोसको दिल्लो.ताच्या आज्यान केरी वाठारांत जागो घेवन घर बांदलें. उपरांत घरचीं सगळीं मनशां मोजरी सोडून केरी वाठारांत रावंक गेली.ताचें मुळावें शिक्षण घरचेघराच जालें.उपरांत सोळाव्या वर्सा फुडलें शिक्षण घेवंक तो कोल्हापुराक गेलो.थंय एका पंडिताकडेन घरकाम करून संस्कृताचो अभ्यास करूंक लागलो.थंयच ताका व्यायाम करपाची संवय जाली.एका वर्सा उपरांत तो पुण्यांत गेलो आनी पेशव्याचो सरदार बर्वे हांगेर रांवक लागलो. बर्वे हाचेवतीन ताका पेशव्यागेर बाकनीस म्हूण नोकरी मेळ्ळी. बर्वे मरतकच जिवबादादाक ताच्या पथकाचो मुखेल म्हूण नेमलो.हें पथक घेवन पिरायेच्या 21 व्या वर्सा तो सदाशिवराव भाऊ हाच्यावांगडा उत्तरेक गेल्लो.पानिपतच्या झुजांत ताणे बरोच पराक्रम केलो.उपरांत नानासाहेब पेशवा हाणें महादजी शिंदे हाका उत्तरेक सुभेदाराचीं वस्त्रां दिवन जिवबादाक ताचे वांगडा धाडलो. शिंदे हाणें जिवबादादाचो पराक्रम आनी बुदवंतकाय पळोवन ताका मुखेल सेनापतीची सुवात दिली.राजपूत आनी जाट हांचे वांगडा जाल्ल्या शिंधांच्या झुजांत,तेचपरी रामभाऊ पटवर्धन हाचेवांगडा टिपूकडेन जाल्ल्या झुजांतूय ताणें बरोच पराक्रम केलो.सुभेदार गुलाम कादर जेन्ना दिल्लीचेर चाल करूक आयलो तेन्ना दिल्लीचो बादशाह शाह अलम हाणें शिंधाकडेन आदार मागलो.जिवबादादा हाणें तोखणायेची कामगिरी करून बादशाहाक जैत मेळोवन दिलें.तेन्ना बादशाहन शिंधांक वजिरी दिवन ताच्या सरदारांक, जिवबादादा आनी लखबादादा हांकां ‘बक्षीबहाद्दर फत्तेजंग’ आनी ’समशेरजंग बहाद्दर’ अशे किताब दिले. जिवबादादाच्या आदारानूच शिंधान दिल्लीची वजिरी केली आनी उपरांत बादशहक वर्साक णव लाख खंडणी दिवन-आग्रा हो वाठार आपल्या राज्याक जोडलो.महादजी शिंदे हाचेकडेन,ताचो उजवो हात म्हूण तो अखेरमेरेन प्रामाणिक रावलो.तेचपरी पुण्यांत वा हेर खंयचेयकडेन वतना राज्याचो कारभार बादशहक जिवबादादाचेर सोंपोवपाइतलो महादजी शिंदे हाचो विस्वास जिवबाचेर आशिल्लो.
Cholo Choltam Zali Rati - Dulpod

Cholo Choltam Zali Rati.
Walking, walking, it became night
Type: Dulpod
Source: A. da Gama/ C. Xavier. Goemchim Gitam. Mandde anim Dulpodam.Nr. 1, p. 17
Literary form: Ethnological aspects
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Goa, 26.05.2005
Cholo choltam zali rati,
Walking, walking, it became night,
Dolle mhuje jemetati. (bis)
My eyes are drooping. (bis)
Chol dadulea polongari,
Let us go to sleep,
Maddlolim fulam bavotati. (bis)
Flowers in the hair are drooping. (bis)
Polleiat.
Dulpod Goenche
Ami Bhikari Khore - Dulpod

Ami Bhikari Khore.
We are real beggars
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1, p. 28
Musical form: Binary
Literary form: Sarcastic comment on "marginals". Monologue
Translated by Lourenço de Noronha, Vienna, June 2005
Ami bhikari khore.
We are real beggars.
Rezra bore.
We beg hard,
Bhikreank tandull poddtai thodde.
(But) Beggars get little rice.
Tandullu amkam
Poddtai bore,
We get a lot of rice,
Moddgonvam voddllea gharam kodde.
At the big house in Margão.
Poddlo tandull,
The rice which we receive,
Sorea(c) khaile,
We use for palm and caju wine,
Bazrant Apkarekodde.
At the market pub (of Margão).
Poddlo poixe,
When money comes,
Potiant ghaile.
We put it in the pocket.
Kedo pottol choi amkodde.
See what a big purse we have.
Matear fottem,
Rag on the head,
Paiank zotem,
Slippers on the feet,
Bhikreank jevonn mett'a aitem.
A beggar gets food without working.
Hatant dhanddo,
With rod in the hand,
Hankeant ol'li,
A basket at the elbow,
Bhikreank tiksanni choddi.
The rage of a beggar is very harsh.
Polleiat.
Dulpod Goenche
गनिमी झूज

गनिमी झूज: लडाय करपाचें एक तंत्र. ‘गनीम’ हो शब्द अरबी भाशेंतल्या ‘घनीम’ (अर्थ-लुटारु) ह्या शब्दावयल्यान आयला. इंग्लीश भाशेंतल्या ‘गेरिला वॉरफेअर’ ह्या शब्दप्रयोगाक ‘गनिमी झूजतंत्र’ अशें म्हण्टात. स्पॅनिश भाशेंतलो झूजवाचक शब्द ‘ग्युएर्रा’(guerra) हाचेवयल्यान लघुत्वदर्शक शब्द ‘ग्यूएर्रिला’ आयला. ‘गेरिला वॉरफेअर’ हाचो अर्थ ल्हान लडायांचें तंत्र असो जाता. ‘गनीम’ आनी ‘गेरिला’ ह्या दोनूय शब्दांतल्यान गनिमी झूडतंत्राचें एकूच सूत्र सूचित जाता:अनपेक्षित छापे घालप, लुटमार करप आनी चकमकी घडोवन हाडप. दुस्मानापरस आपलें सैन्यबळ आनी शस्त्रबळ खूब कमी आसता, तेन्ना चडसो गनिमी पध्दतीचो वापर करतात.
भारतीय झूजतंत्राचे परंपरेंत असलो झूजप्रकार पूर्विल्ल्या काळासावन दिसून येता अथर्ववेद, रामायण, महाभारत, कौचिल्याचें अर्थशास्त्र हातूंत असल्या प्रकारच्या तंत्राचे उल्लेख मेळटात. जांका ‘असूर’ अशें म्हण्टात ते भारतीय आदिवासी लोक, ‘सुर’ म्हळ्यार ‘आर्य’ लोकांकडेन अधर्मान झुजताले, अशें वर्णन मेळटा. कौटिल्यान ह्या तंत्राक ‘कूटझूज’ हें नांव दिलां. कल्हणाचे राजतरंगिणींत हाका ‘तूष्णीं झूज’ अशें म्हळां (तूष्णीम्=गुपचुप).
महाराष्टांत सतराव्या शेंकड्यांत छत्रपती शिवाजी महाराजान विजापूरकर सुलतान आनी दिल्लीचो मोगल बादशहा हांचेआड जें एक हेच पध्दतीचें झूज केलें, ताका ‘गनिमी कावा’ अशें म्हण्टात. हाकाच ‘मराठी कावा’ अशेंय कांय जाण म्हण्टात.
विसाव्या शेंकड्याच्या पयल्या अर्दांत अमेरिका, युरोप, फ्रांस, जर्मनी, जपान, रशिया, युगोस्लाव्हिया, चीन, व्हिएतनाम, क्यूबा, आफ्रिका ह्या राश्ट्रांतूय ह्या झुजतंत्राचो वापर जालो. इतिहासांत ह्या झुजतंत्राचो उपेग वेगवेगळ्या तीन प्रकारच्या परिस्थितींनी केल्लो तो असो: १. आपलें राश्ट्र जेन्ना बळिश्ट अशा परकी राश्ट्राच्या दास्यांत सांपडटा, तेन्ना ताचेआड मुक्तिसंग्राम ह्याच तंत्रान करतात. २. परकी घुरयेचो प्रतिकार अशक्य वा अयशस्वी जातकच स्वराश्ट्राचें विस्कळीत जाल्लें सैन्य आनी देशभक्त नागरिक संघटित जावन प्रतिकार सुरू करतात आनी आपल्या झुजाक लोक-झुजाचें स्वरुप दितात. ३. स्वकीय पूण जुलमी आनी अन्यायी राजवट हुमटून उडोवपाखातीर शोशित लोक अंतर्गत झूज करतात, तेन्ना ह्या झूजतंत्राचे वापर करतात.
पूर्विल्लो चिनी झूजशास्त्रज्ञ सून झू हाणें आपल्या ‘बुक ऑफ द वॉर’ ह्या पुस्तकांत तशेंच नामनेचो झूजशास्त्रज्ञ क्लाउझेव्हिट्स हाणें आपल्या ‘ऑन वॉर’ ह्या ग्रंथांत गनिमी झूजतंत्राची विस्तारान म्हायती दिल्या. आर्विल्ल्या काळाचे फाटभुंयेचेर आनी समृध्द अणभवांचेर आदारीत गनिमीय झुजतंत्राची अधिक खोलायेन चर्चा माओ त्से तुंग, जनरल जियाप आनी चे गुव्हेरा हांच्या ग्रंथांनी आसा.
सय्यद अहमद खान

सय्यद अहमद खान
सय्यद अहमद खान भारतांतलो कट्टर इस्लामावादाचो पुरस्कर्तो आनी प्रचार, तशेंच मुस्लिम शिक्षणशास्त्रज्ञ, कायदो पंडीत आनी लेखक. ताणें आपली कारकीर्द कारकुनी नोकरेसावन सुरू काली. अलीगङ शारांत ताणें मोहमदन अँग्लो ओरिएंटल कॉलेजाची स्थापना केली. भारंतातलो मुस्लिम समाज आनी इस्लाम धर्म हांच्या पुनुरूथ्थनाची चऴवऴ ताणें उबारली. सर सय्यद अहमद खान हो एकुणिसाव्या शेंकडयांतलो एक मुस्लिम शिक्षणशास्त्रज्ञ. ब्रिटीश सरकारान सुरू केल्ल्या शिक्षणाचो फक्त हिंदू लोक लाभ घेतात. पूण परंपरीक पध्दतीन शिक्षण घेवप मुस्लिम लोक फाटींच आसा. देखून 1875 त ताणें अलिगड शारांत मुस्लिम स्कुल सूरु केलें. ताचेचं मुखार महाविघालयांत आनी उपरांत मुस्लिम विधापियाठांत रूपांतर जाले. 1887 त ’अखिल भारतीय मुस्लिम शिक्षण परिशदेची’ स्थापना करपांत ताणेंच फुडाकार घेत्तिलो. हे शिक्षणीक संसथेक उपरांत राजकीय परीशदेचें स्वरूप मेऴ्ऴे. मुस्लिम लीग हो संस्थेचें योगदान म्हत्वचें आसा. सैयद खान हाणें मुस्लिम समाजांत शिक्षणाचो प्रसार केलो. धर्मिक जागृताय वाडयली. तशेंच मुस्लम समाजाक ब्रिटीश सत्तेकडे लागीं हाडपाचो वावर तामें केलो. आदी भातांतलो मुसलमान समाज ब्रिटीशाआड आशिल्लो. भारतांतली मुस्लमानांनी सत् नस्ट करपांत ब्रिटीशांचो हात आसा अशें तांका दिसतालें. अशा समाजाक सर सय्यदान इंग्लिश शिक्षणाचें म्हत्व पटोवन दिलें. ब्रिटीश सत्तेकडेन एकनिश्ठ रावल्यार मुसलमान समाजाची प्रगती जातली हें पटोवन दिवपाखातीर ताणें साबार ल्हान व्हड संस्था उबारल्यो. तेखातीर खूब व्याख्यानां आनी लेखय बरयले. सय्यदाच्या यत्नांक लागुनूच ब्रिटीश राजकारभारांत आनी लश्करांत मुसलमानांक म्हत्वाचे हुद्दो मेऴऴे. एकुणिसाव्या शेंकडयाच्या शेवटाक भारतांत जो राष्ट्रवाद उदयाक आयलो ताका सय्यदान सदाच विरोद केलो. 1885 त काँग्रेसची स्थापणूक जाल्या उपरांत हिदूं आनी मुसलमान हाचें एकवटीचे काँग्रसीन जो भर दिल्लो ताकाय विरोध करून,मुसलमानांचे नदरेन ती विधातक आसा. अशें ताणें सांगलें भारतांतल्या मुसलमानांक राष्ट्रीय चऴवऴीसावन पयस दवरपा खातीर यय्यद 1889 त अप्पर इंडियन मोहमडन डिफेन्स असोसिएशन नावांची संस्था उबारिल्ली. ताणें मुसलमानांखातीर विभत्ती मतदार संघ मागलो. ताच्या मताप्रमाण भारत हे एक राष्ट्र नाशिल्लें. एकाच देशांत दोन वोगवेगऴ्या धर्मांचे लोक आसल्यार, तीं दोन राश्ट्रं जातात, असो ताचो व्दिराशट्रवादी सिध्दांत आशिल्लों . सय्यदाच्यो सगऴयो मागण्यो वो यावजण्यो इसलाम धर्म , इस्लाम समाज आनी इस्लाम संस्कृती , भारतीय संस्कृतासावन वेगऴी करपाची मुसलमानांक प्रेरणा दिवपी थारल्यो.
दगां पुतांची वपार

दगां पुतांची वपार.
Dogam Putanchi Vopar - The Two Sons ( Parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
दगां पुतांची वपार.
पवित्र पुसतक ː मातेव २१:२८-३२
२८ तुंकां कितें दिसता? कण-एका मनशाक दग पूत आसले; ताणें पयल्या सर्शें येवन म्हळें: पुता, वच आनी दाकांच्या मळ्यांत आयज कां कोर.
२९ पुतान म्हळें: वेतां, सायबा!, पूण वचुंक ना.
३० मागीर दूसऱ्या लागीं वचून, ताणें तशेंच म्हळें. पुतान जबाब दिलो: ना, वचना!, पूण उपरांत मन बदलून तो गेलो.
३१ ह्या दगां भितोर कणें बापायची खुशी केली? तãणीं म्हळें: निमाण्यान. जेजून तांकां सांगलें: हांव तुंकां खरेंच सांग्तां: दोनड्वसुल्दार आनी शिंदळ बायलो तुंचê आदीं सर्गिंच्या राज्यांत वेतात.
३२ कारण जुांव देवाक मानता तसल्या जिविताची वाट दाखवंक तुंचê-शीं आयलो, पूण तुमी ताचेर भावार्थ दवरुंक ना; पूण दोनड्वसुल्दारांनीं आनी शिंदळ बायलांनीं ताचेर भावार्थ ठेवलो. तें पळेवन तरी, ताचेर भावार्थ दवरुंक तुमी तुंचें मन बदलुंक ना.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ.
The Two Sons, Commentary &amp; Meditation
मुखेल पान

 
&lt;inputbox&gt;
 type=create
 width=40
 bgcolor=#FFFFFF
 preload=Template:Standard content for new page
 editintro=Template:Instructions
 default=
 buttonlabel=पान रचात / Pan rochat
 break=no
&lt;/inputbox&gt;
 सगळे वर्ग / Soglle vorg
 __NOEDITSECTION__
असूर

असूर म्हळ्यार देवांचे दुस्मान. हांकां दुसरींय नांवां आसात, तीं अशीः दितीचे पूत देखून दैत्य. दनूचे पूत देखून दानव. हांणी धर्तरेचेर धा युगां राज्य केलें. तांचीं देवां आड बारा झुजां जालीं. तांणी देवांचेर जायते खेपे जैत मेळयलां. तैत्तिरीय ब्राह्मणांत ‘असूर’ शब्दाची व्याख्या अशी केल्या- ‘तेनासुना सुरानसृजत। तदसुराणामसुरत्वम्।’ अर्थ- त्या असून म्हळ्यार प्राणान (प्रजापतीन) तांकां निर्मिल्ले, देखून तांकां असूर म्हणटात. असूर उतराचो खरो अर्थ म्हल्यार प्राणवान, बळिश्ट, वीर्यवान पराक्रमी.
देव आनी असूर हे दोनूय प्रजापतीचे पूत. असूर व्हडले आनी देव धाकले. प्रजापतीन देवाक दिसाचे आनी असूरांक रातीचे उत्पन्न केले. (शतपथ ब्राह्मण). प्रजापतीन असूरांक अंधकार आनी माया ह्यो गजाली दिल्यो. देखून ते मायेची उपासना करूंक लागले. असूर हें उतर ऋग्वेदांत सुमार १०५ फावट आयलां. तातूंत ९० सुवातींचेर ताचो वापर देव ह्या अर्थान केला. ऋग्वेदांत वरुणाक आनी हेर देवांक असूर अशें म्हळां. अग्निदेवाक लेगीत असूर असो लेखला. हांचे पुरोयतपण भार्गवशुक्र हाचे कडेन आशिल्लें. असूर लोक खंयचे हाचेविशीं चार मतां आसात – असूर म्हळ्यार १. पूर्विल्ले सुमेरियन लोक. २. पूर्विल्ले असीरियन लोक ३. मगध वा दक्षिण बिहारांतले लोक ४. पूर्विल्ले इराणी अहुरमज्दाचे अनुयायी.
भारतांत आर्य संस्कृताय येवचें पयलीं असूर, दैत्य, दानव आनी नाग अशे वेगवेगळ्या संस्कृतायांचे समाज आशिल्ले. हे लोक आर्यांचे विरोधक आशिल्ले. ‘मेरु दोंगराचेर, अमरावती नगरांत देवांचो राबितो आसा. जाल्यार मेरु दोंगराचे खाल इरावती हे असूरांचे नगर आसा’, अशें सायणाचार्य हाणें बरयलां. भारताचे अस्तंत देगेक असूरांचीं राज्यां आशिल्लीं. गुजरातांतलें भृगुकच्छ (भडोच) ‘बलि’ ह्या असुरांची राजधानी आशिल्ली.
असूर लांबायेन ऊंच आनी कुडीन धश्टपुश्ट तशेंच बळिश्ट आशिल्ले अशें मूर्तिंतल्यान आनी फातरापट्यांतल्यान दिसून येता. ते केंस लांब दवरताले आनी खाडूय लांब दवरताले.ज्योतिशशास्त्राचेर तांचो उपाट भावार्थ आशिल्लो. झुजाक वचचे आदीं असूरांचे सैनिक सम्राट सदांच भविश्य पळोवन घेताले.
पूर्विल्ल्या अॅसीरियाची राजधानी म्हळ्यार निनेव्हे शार. ह्या शाराच्या उत्खननांत बाबिलोनी भाशांच्या ‘क्युनिफोर्म’ लिपींत विटांचेर बरयिल्ले कांय ग्रंथ मेळ्ळ्यात. तातूंत असूरांविशींची बरीच माहिती मेळटा. युफ्रातिस आनी तैग्रीस न्हंयचे देगेक रावपी पूर्विल्ल्या लोकांक ‘सेमाइट’ म्हणटात. असूर हे तांचेच वंशज अशें कांय विद्वानाचें मत आसा. सुमेरियन लोक असूरांचे शेजारी आशिल्ले. इ.स.प. १३८० च्या काळांत असूरांची शक्त खुबूच वाडली. तांणी बाबिलोनियाचेर जैत मेळयलें आनी थंय असूर साम्राज्याची थापणूक केली. इ.स.प. ७४६ ते ६२६ ह्या काळांत ज्या असूर सम्राटांनी असूर साम्राज्याचेर शेक चलयलो तातूंत तिग्लथ, पिलेसर, शालमनेसर, सारगन, सेन्नचेरीब, अस्सुरबनिपाल हे सम्राट खूब नामनेचे आसात.
व्हिन्सेंट श्रील हाणें असूर देवतांच्या दिल्ले वळेरेंत ‘असूर मझाझ’ ही एक देवता आसून तिचो संबंद अहुरमज्द ह्या झरतुष्ट्री देवतेकडेन जोडला. इराणी भाशेंत ‘अहुर’ हें उतर ‘असूर’ उतरा कडेन लागींचें आसून तें बऱ्या अर्थान तर कांय उतरां इराणी धर्मग्रंथ ‘अवेस्ता’ हातूंत बऱ्या अर्थान वापरांत आयलीं. हाचे उरफाटें कांय उतरां भारतांत बऱ्या अर्थाचीं जालीं जाल्यार ‘अवेस्ता’ धर्मग्रंथांत वायट अर्थाचीं. देखून, असूर उतराक ऋग्वेदा उपरांतच्या संस्कृतांत वायट अर्थ मेळ्ळो.
असुरांचीं आनी मनशांचीं लग्नां जाल्ल्याचीं उदाहरणां पुराणांत बरेचकडेन आसात. तांची प्रतिभा ऊंच पांवड्याची आशिल्ली. ते कलेचे मोगी आशिल्ल्यान तांकां चित्रकलेची खूब आवड आशिल्ली. असूर कलावंतांनी आपले कुशळ प्रतिभेन फातरांत कोरांतिल्लीं शिल्पां आनी चित्रां पळोवन आयज लेगीत पंडितांक आनी विद्वानांक अजाप जाता.
Trinidad ani Tobago

, उत्तर अमेरिकेंतलो देस आसा। ताची राजधानी पोर्ट ऑफ स्पेन नगर आसा।
डॉ.प्रभा अत्रे

डॉ.प्रभा अत्रे
भुरगेंपण आनी खासगी जिवित.
प्रभा अत्रे हांचो जल्म 13 सप्टेंबर 1932 दिसा पुण्यांत इंदिराबाई आनी दत्तात्रय (आबासाहेब) अत्रे हांच्या घरांत जालो. प्रभा आनी तिची भयण उषा हांका संगिताची आवड आशिल्ली. पूण तांतूत जीण घडोवपाची आस्त नाशिल्ली. एकदा प्रभाली आवय इंदिराबाई दुयेंत पडली. कोणें तरी सुचयिल्ले प्रमाण ती वखद म्हणून शास्त्रीय संगीत आयकताली.
संगिताची शिकवण.
आठवेंत शिकपी प्रभाक ह्या शास्त्रीय संगितान खूब प्रभावीत केलें. प्रभान गुरुशिश्य परंपरे प्रमाण विजय करंदीकर हांचे कडेन शिकपाक सुरवात केली. पं. सुरेशबाबू माने आनी गानहिरा हिराबाई बडोदेकर हांचे कडल्यान प्रभान किराणा घराण्याची गायकी शिकून घेतली. हिराबाई लागीं शिकत आसतना प्रभाताई हांणी तांकां भारतांतल्या विंगडविंगड भागांनी जाल्ल्या कार्यक्रमांनी साथ केल्या. संगीत शिकता आसतनाच प्रभाताईन विज्ञान आनी कायदो ह्या विशयांनी पदवी मेळयली. तांणी संगितांत डॉक्टरेटूय मेळयल्या.
वेव्हारीक जिवित.
प्रतिभावंत गायिका, संगीत रचनाकार, लेखिका, प्राध्यापिका आनी विदुषी म्हणून प्रभा अत्रे हांचो लोकीक आसा. ख्याल गायकी वांगडा ठुमरी, दादरा, गझल, उपशास्त्रीय संगीत, नाटय संगीत, भजन आनी भावसंगीत हांचेरूय तांचें प्रभुत्व आसा. तशेंच तिणें जायत्या विध्यापिठासंबंदीत पुस्तकांचेर बरोवप केला जी आयच्या काळाच्या संगीताचेर आदारीत आसात. तिचे सगळ्यांत पयले पुस्तक जावन आसा “स्वरमयी” जातून लेख आनी संगीताचो ग्रंथसंग्रह आमका मेळटा तशेंच तिचे दुसरे पुस्तक “सुस्वराली” हाका लेगीत जायते पोत्साहन मेळ्ळा. ही दोनूय पुस्तका हिंदी भाशेंत अणकारीत केल्ली आसात.
पुरस्कार.
अचार्य अत्रे पुरस्कार 1976,
पदमश्री पुरस्कार 1990, 
संगीत नाटक अकादमी पुरसकार 1991, 
पदम भुशन पुरसकार 2002,
कलाश्री पुरस्कार 2002,
राष्ट्रीय कालिदास सम्मान,
टागोर अकादमी रत्न पुरस्कार 2011,
दिनानाख मंगेशकर पुरस्कार,
हफिज अली खान पुरस्कार,
गोदावरी गौरव पुरसकार,
दागर घराना पुरस्कार,
लायफटायम अचीवमेंट पुरस्कार,
स्वरमयी पुस्तकाक राज्य सरकार पुरस्कार,
पींडदान

पींडदान मड्याक वा पितरांक उद्देशून सवादांच्या पिठाचो वा शिताचो गुळो करून दितात, ताका पींड म्हणटात. निरूक्त (३.४) आनी लाट्यायन श्रौतसूत्र (२.१०:४) हातूंत पींड शब्दाची व्याख्या केल्या ती अशी -
'परस्परसंश्लेषाद्विभागं परित्यज्यासङघाततां प्राप्तमननं पिण्ड:'
अर्थ-विभक्तपण सोडून एकमेकांत एकजीव जाल्ले अन्नाचे कण म्हळ्यार पींड. श्राध्दाच्या वेळार पितरांच्या नांवाचो आनी गांवाचो उच्चार करून जें पींड जितात ताका पींडदान म्हणटात।मनीस मेले उपरांत मेल्लो जीव वर्सभर मड्याचें अमस्थेंतूच रावता. हे अवस्थेंत ताका खूब त्रास जातात. तातूंतल्यान ताची सुटका जावंची म्हणून संपिंडी श्राध्दां सांगल्यांत. मेल्ल्या मनशाचें शरीर लासले उपरांत मेल्लो जीव अतिवाहिक नांवाचें एक सुक्ष्म शरीर धारण करता. ह्या अतिवाहिक शरिराक शीं, वोत, पावस, तान, भूक हांचो खूब त्रास जाता.हे अवस्थेंतल्यान ताका मेकळो करपाखातीर पुराणांनी पींडदानाची वेवस्था केल्ली आसा. मेल्ल्या पितरांची पुजा, श्राध्द करप.
हवामान

हवामान
उत्तर यॅमॅनाचें तापमान सादारणपणान २० सॅ.आसता. वातावरण उश्ण आनी रेंवटी स्वरुपाचें. हांगाचे गिमाळे चड कडक आसनात. शिंयाळ्यांत कडक थंडसाण आनी चड-उणया प्रमाणांत बर्फ पडटा. गिमाळ्यांत वायव्य दिकेकडल्यान येवपी आनी शिंयाळ्यांत नैऋत्य दिकेकडल्यान येवपी वारो हांगा थोडोभोव पावस हाडटा. वर्सुकी पावसाचें प्रमाण ५०० मिमी.आसता. दक्षिण यॅमॅनाचें सादारण हवामान अशें आसलें तरी पावसाचें प्रमाण ४०-५० मिमी.इतलें उणें आसता.
टॉनी साक्स

टॉनी साक्स हो एक तियात्रीस्त.
जल्म.
टॉनी फेर्नांडीस हे वास्को, गोंय हांगा रावपी टॉनी साक्स, एक भंयकर आकर्षीत व्यक्तित्व असलेले नट म्हणून फामाद आसा. तांची आपली एक वेगळीच शैली आसा आनी तांचे माचेर आसप आनी ते जशें आपणाक लोका मुखार दवरतात हें खरेंच तियात्रान पळोवपाक सारकें आसा. टॉनी साक्स आता कुळें आपल्या घराब्या बरोबर रावता.
वावर.
टॉनी साक्स हांणी कोंकणी माचयेर खुबशीं पात्रां केल्यांत. ते नायक, खलनायक, कडक बापूय वा शेतकार,हातूतलें कसलें र्पात्र तांणी त्याच सोंपेपणान केलां. टॉनी साक्स हे खलनायक म्हणून भोवच फामाद जाले आनी देखुनूच जाय ते दिग्दर्शक तांकां तेंच पात्र दितात.
टॉनी साक्स तसोच एक बरो आनी ताणेंसोलो आनी ड्यू एटजायतीं पदां स्वता बरयल्यांत आनी गायल्यांत.
टॉनी साक्स हांणी थोडेच तियात्र बरयल्यात. तांचे खूब फामाद जाल्लो तियात्र म्हणल्यार ‘फुलांचोतुरो'. तशेंच तांच्यानी बरयिल्ली आनी माचयेर दाखयिल्ले तियात्र जावन आसा ‘नीजमोग’, ‘आवोयचेंकोर्तूब’,‘तावेर्ना’, ‘सोततेंसोत’,’मायदेसगोवा’, ‘हें आसातें’, ‘सोट्येराती’, आनी 'देवाचेंदेणें’.
अॅलेक्सझीनो दे कादोलीम, दोडदेवेर्णा, जासीन्तवाझ, जे.पी.सोजालीन,अॅरीस्तेडीस, नेल्सनआल्फांसो, प्रेम कुमार,रेम्मीकुलासो, जॉन क्लारोफॅर्नान्डीस,आदी ह्या म्हान तियात्र बरोवप्यांनी बरयिल्ल्या तियात्रांनी टॉनी साक्स हांणी काम केलां.
पुरस्कार.
टॉनी साक्स हांकां तांच्या तियात्राच्या कामाक लागून जायते पुरस्कार लाबल्यात जशें ताच्या तियात्राच्या वावराक लागून तांकां कला अकादेमी गोवा हांचे कडल्यान पुरस्कार फावो जाला.
गोंय सरकाराकडल्यान, गोवा राज्य सांस्कृतीक पुरस्कार मेळ्ळा.
नेल्सन आल्फोंसो हांचे लिखीत ‘डिवोर्स’ आनी जासीन्त वाझ हांणी बरयिल्ल्या ‘पोदवेदार’ आनी ‘आमच्यो बायलो’ हया तियात्रांनी टॉनी साक्स हांकां तांच्या 
कामांक लागून पुरस्कार लाबल्यात.
नवलेखन काळ

नवलेखन काळ: १९६० उपरांतच्या काळांत भारत आनी संवसारांत एक अपूर्व अशा परिवर्तनाक आरंभ जालो. देशाची फाळणी, सामुदायिक रक्तपात, अत्याचार, भारत- चीन झूज, भारत –पाकिस्तान झूज, तंत्रज्ञानाची वाटचाल, सामाजिक, आर्थिक असमता, बायल मनशेची समाजिक व्यथा, सार्वत्रिक अपेक्षाभंग ह्या सगळ्या घटकांनी .क आगळें अशें वातावरण निर्माण करून दवरलें. ताणें एक विद्रोही अशी मानसिकता तयार केली. ह्या नव्या वातावरणाची गरज म्हणून, नवे मानसिकतेची भावना व्यक्त करपी साहित्य निर्माण जालें. ह्या साहित्याचो आस्पाव नवलेखनांत करतात.
कवितेच्या संदर्भात नवलेखन काळांत नवी कविता, साटोत्तरी कविता, अकविता, बिट कविता, अस्वीकृत कविता, विद्रोही कविता, फँटसी कविता, ठोस कविता अशो बऱ्योच काव्य चळवळी जाल्यो. सागर मुद्रा), भवानीप्रसाद मिश्र अंतीम किरण से पहली किरण तक), धर्म म्हणिनात. ती शास्त्रां ह्या
गजानन माधव मुक्तिबोध (चाँद का मुँड टेढा है), अज्ञेय (बावरी आहेरी, इन्द्रधनु, गीत फरोश, अंधेरी कविताएँ, खुशबूके शिलालेख), रघुवीर सहाय (सीढीयोंपर धूप में, हँसो हँसो जल्दी हँसो), धर्मवीर भारती (कनुप्रिया), शमशेर बहादुर सिंह (कुछ कविताएँ), कुंवर नारायण (आत्मजयीचक्रव्यूह), विजय देव नारायण साही मछली घर), जगदीश गुप्त (नाव केपाँव), दुष्यंतकुमार (सुर्यका स्वागत), सर्वेश्वर दयाल सक्सेना (काठकी घांटियाँ), श्रीकांत वर्मा (माया दर्पण) हांणी कवितेच्या मळार नवकवितेच्या संदर्भात क्रांतीकारी योगदान दिलें. तशेंच नरेंद्र मोहन, राजेश जोशी, मंगलेश उबराल, उदय प्रकाश, वेणु गोपाळ, रमेश कुन्तल अवघेश कुमार, चन्द्रकांत देवताले हांणी नवीन कवितेच्या आंदोलनांत सक्रीय वांटो घेवन काव्य निर्मिती केली.
नवलेखनाची ही चळवळ साहित्याच्या सगळ्याच प्रकारांत उण्या-चड प्रमाणांत घडली, नाटकाच्या मळारय फुडें दिल्ल्या नाटककारांनी आपले परीन हे चळवळीक हातभार लायलो.
जगदीशचंद्र माथुर (कोणार्क), मोहन राकेश (आधे अधुरे, आषाठ का एक दिन, लहरोके राजहंस_), नरेश मेहता (खलित यात्रा), विष्णु प्रभआकर (युगे युगे क्रांती), दुष्यंत कुमार (एक कष्ठ विषपायी), धर्मवीर भारती (अंधा युग), सुरेंद्र वर्मा (सूर्ये के अंतीम किरण से पहली किरण तक), सर्वेश्वर दयाल सक्सेना(बंकरी), मणि मधुकर (रस गंधर्व), नाग बोडस (खुबसुरत बहु), कथा नवलकथेच्या मळार फुडें दिल्ल्या साहित्यिकांनी नवनिर्मिती केली. नागार्जुन (बलचमना, नई पौध), फणीश्वर नाथ रेणु (मैला आँचल), संगेय राघव (कबतक पुकारूँ), विवेकी राय (बबूल), शिवप्रसाद सिंह (अलग अलग वैतरणी), हिमांशु जोशी (अरण्य), मार्कण्डेय (अग्नि बीज), मम्मननाथ (बहता पानी), अमृतराय (बीज, नागफनी), अमृतलाल नागर (बँद और सागर), कमलेश्वर (समुद्र में खोया हुआ आदमी), रामकुमार भ्रमर (काँच घर), धर्मवीर भारती (सूरज का सातवाँ घोड़ा), मन्नू भंडारी (आपका बंटी).
कथेच्या मळार नवी कथा, जनवादी कथा, सहज कथा, समकालीन कथा, समांतर कथा, सक्रीय कथा अशा चळवळींनी नवलेखनांत भर घाली. अमरकांत (देश के लोग, जिदंगी, और जॉक), कमलेश्वर (कस्मेका आदमी, इतने अच्छे दीन), निर्मल वर्मा (परिन्दे, जलती झाडी), फणीश्वर नाथ रेणु (ठुमरी), राजेंद्र यादव (लहरें और परछाईयाँ), मोहन राकेश (नये बादल), मार्कण्डेय (पानफूल), उषा प्रियंवदा, कृष्णा सोबती, भीष्म सहानी, शिवप्रसाद सिंह, गंगाप्रसार विमल, धर्मेंद गुप्त, महीपसिंह, कुलभुषण आनी हे कथाकारांनी आपले योगदान दिलां.
डॉ. रवींद्र कात्यायन
श्रीमती वृषाली मांद्रेकर
Aston Villa Football Club

Aston Villa Football Club, ek famad Inglez futbol club asa, zo Inglandatlea Birmingham sharan aslelem asa. Villa Park hem hanchem thollavem moidan, te sodheak Premier League kelltat.
अनुपम खेर

अनूपम खेर दि. 7 मार्च 1955 ह्या दीसा हीमाचल प्रदेशातल्या शिमलात जालो. खेर हांचे घराणें काश्मिरी पंडितांचें. काश्मिरातल्यान ते शिमलाक स्थायीक जाले. ताजो बापूय हो कारकून 
आशिल्लो. अनूपमाचें नुऴावें शिक्षण शिमल्यांतल्या डिऍव्ही स्कूलांत जालें. ताजे उच्च शिक्षण हिमाचल प्रदेशालात युनिव्हसिटीत जाले .ताच्या मागीर तो नशनल स्कुल ऑफ ड्रमात शिकलो. आपले करिअर करपा खातीर तो मुंबय आयलो. थंय ताका नाटकांनी ल्हान ल्हान कांमा मेळ्ळी. पयशे नाशिल्या कारणान ताका रेल्वे प्लेटफॉमाचेर कारणान न्हीदून दीस काडचे पडल्यात.पूण ताणें जिद्द सोडली ना. ताका पयलें काम मेळ्ळें तें 1982 वर्सा आयिल्या महेश भटाल्या सारांश पिक्चरान. हातूंत अनूपम खेरान जाणट्याची भुमिका केल्या, जाचो चलो भायर पडला. ताका पॅन्शन मेळना आनी ती घेवपा खातीर तो लांच दीवपाक तयार ना. ही सामक्या जाणट्या मनशाची भुमिका ताणें केली तेन्ना ताजें वय आसलें फकस्तं 28 वर्सा .ह्या पिक्चरांतल्या बी व्ही प्रधानाचे भुमिका फावो जालो. ताज्या उपरांत आयिल्लो कर्मा हो पिक्चरुय खुब्ब गाजलो. डॉ. डँग हो खलनायक गाजलो. मागीर तांणी खूब पीक्चरांनी खलनायकाच्यो भुमिका केल्यो. 1989 वर्सा आयिल्या डँडी पिक्चरान ताका स्पेशल ज्यूरी अवॉर्ड मेळोवन दिलो. होच अवॉर्ड ताका 2005 पिक्चरा खातीर मेळ्ळा.
मार्सेलिना डिकोस्ता

मार्सेलिना डिकोस्ता हो एक तियात्र कलाकर.
मार्सेलिना डिकोस्ता हिका खेळ-तियात्र/ तियात्र मळार सेलिना ह्या नांवान सगळे खेळ-तियात्र आनी तियात्र मोगी वळखतात.
जल्म.
३० नव्हेंबर १९४२ ह्या वर्सा कानानग्विनी गांवांत तिचो जल्म जालो. तिच्या आवयचें नांव बेनेदीक्ता सिल्वा इ फेर्नांडीस आनी बापायचें नांव रोझेन्डो फ्रांन्सीस फेर्नांडीस.
वावर.
२६ वर्साचे पिरायेची आसताना नानवस्ते खेळ/ खेळ तियात्र बरोवपी आनी दिगदर्स्पी विटोरिनो परेरा हाणी तिचे कलेची आनी गावपाची हुशारकाय वळखली आनी खेळ -तियात्र माचीयेर येवपाक तिका संदी दिली. त्या उपरांत ती आईसीडर डिकोस्ता हाचें लागीं लग्न जाली आनी तिच्या घरकारानूय तिका आपली कला आनी गितां माचीयेर दाखोवपाक कसलींच आडखळ हाडली ना, आनी आपलो सगळो आदार दिलो.
आयज मेरेन सेलिना बायेन सुमार ७५ खेळ-तियात्रांनी भाग घेतलां तातूंतले कांय तियात्र / खेळ तियात्र अशें जावन आसा: पॅटरीक डोवराडो ताचें ‘सुकणें’ आनी ‘मिरा’ लिगोर्यो फेर्नांडीस हांचे ‘जुलिय्स सॅसार’,‘जेजू वाट सत आनी जिवीत’, ए.एम. पाचेको हाचो ‘फातर’. तियात्र पालका वयले कांय नांनवस्ते तियात्र आर्टीस्टे जशे एम.बॉयर, रोजफन्स, प्रिन्स जेकब, क्रिस्टोफर,आदी हाच्या वांगडां वावर करपाची संदी तिका फावो जाल्या. एक तियात्र आर्टीस्टे म्हणून तिणें आपली कला मंबई, पूणे, कारवार, होनवार, कुंमटा, आनकोला, आदीं ह्या गांवांनी जायते खेळ-तियात्रांनी दाखोवन नामना जोडल्या.
पुरस्कार.
तियात्र आनी खेळ-तियात्र मळार केल्ल्या तिच्या वावरा खातीर काला अकादेमी गोवा हिणें २००५ वर्सा,तियात्र दीस संभारंणे निमतान तिका लाय्फटइम कॉन्टरिब्युशन हो कला अकादेमीचो पुरस्कार तिका भेटोवन तिचो सतकार केला.
तियात्र अकादेमी गोवा हिणें तिचो खेळ-तियात्र मळार केल्लो वावर मानून घेतला आनी ‘ लाय्फटाईम कॉन्टरीब्युशन टू खेळ / खेळ तियात्र २०१२ ‘ हो पुरस्कार भेटवन तिजो भोवमान केला.
Deran Ani Unien - Dulpod

Deran Anim Unien.
Brother-in-law and sister-in-law
Type: Dulpod
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo: André Xett (1884-1980). Album Cantarancho.
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Goa, 26.05.2005
Deran anim unien dogainim xeto kellam bagaco. (bis)
Brother-in-law and sister-in-law are jointly tilling the field.
Téach orsaco ga saiba, paus guela mirgaco. (bis)
In that particular year, Sir, the rains were delayed.
Eddem vod´lem xeto ga derá, conn amchem rôitolo. (bis)
Brother-in-law, who will sow such a large field of ours.
Cainch tum bieunaca guê uniem, Dev amcam pautoló. (bis)
Have no fear sister-in-law, God will come to our rescue.
Polleiat.
Dulpod Goenche
गेरहार्ट डोमाक

गेरहार्ट डोमाक हांचो जल्म ३० ऑक्टोबर १८९५त लागो ब्रांडनबुर्क हांगा जालो. मरण:२४ एप्रिल १९६४, बरबर्ग-अस्तंत जर्मनी.