anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
मास्टर वाझ

जुझे वाझ हो एक तियात्रीस्त.
जल्म.
जुझे लोरेन्स वाझ हांकां सगळे फामाद मास्टर वाझ ह्या नांवान वळखतात.हो अरोरा आनी बेंजामीन हांकां सप्टेंबराचे 6 तारकेर 1927 ह्या दिसा म्हापश्यां तियात्रिस्तांचे फामिलींत जल्मलो.
वावर.
आयज तो 84 वर्साचे पिरायेर सर्गेस्त मिंगेल रोड हांचो एकूच जीवंत शिश्य. तो थोड्या भोव जीवंत कलाकारां मदलो असो एक कलावंत जाणे तियात्राच्या क्षेत्रांत पाय तियात्रिस्त जुआंव आगुस्तीन फेर्नांडीस, सायब रोशा, दियोगीन डिमेलो, कीड बॉक्सर आनी हेर म्हालगड्या तियात्रिस्तांच्या तियात्रांनी अभिनय केला.
अर्नस्ट रिबेलो हाणें आपल्या ‘बोंबोयची इश्टील’ह्या तियात्रांत मास्टर वाझ हांची बाल कलाकार म्हूण माचयेर वळख करून दिली. ताच्या बापायक तियात्राचे माचयेर मास्टर वाझ म्हूण वळखताले देखून ताच्या चल्याकूय मास्टर वाझ हें नांव दिलें.
तो बायलेच्या भुमिके खातीर चड गाजलो आनी ताची उमेद आनी कृती आधुनीक काळांतल्या जायत्या बायल कलाकारां परस खूब बरी आशिल्ली. ताची उलोवपाची आनी चलपाची तरा, आदी. थोडक्यांत ताणें केल्ली बायलेची पूशेणटेलेर्णत्व वागणूक खंयच्याय मनशाक ताचो बिनचूक बायलेचो अभिनय नदरेक फटोवन वतालो.
मास्टर वाझान आपली प्रतिभा अभिनया पुरतीच मर्यादीत दवरूंक ना.पूण ताणें आपल्याक उत्तम संहिता लेखक म्हूण विकसीत केलो. ताणें बरयिल्लो पयलो तियात्र ‘जॅक आनी मॅक तारवार जाले पॅक’ हो हांसयाळो विनोदी तियात्र आशिल्लो.
योगदान.
ताणें सगळे मेळून 25 तियात्र बरयल्यात आनी दिग्दर्शीत केल्यात. ‘बापूय’, ‘मालगोडो पूत फुलगोडो’, आनी ‘घोराचो दिवो’ हे तांचे सगळ्यांत बरे तियात्र जावन आसात. ताणें तियात्र सादर करपाक गोंयांतूच प्रवास करूंक ना तर भारताच्या वेगवेगळ्या भागांनी तो गेलो. जशें पुणे, मालवण, वेंगुर्ला, सावंतवाडी,बेळगांव ,दिल्ली आनी दामान. तशेंच ताणें आपली नाटकुलीं काराची आनी आफ्रिकेच्या वेगवेगळ्या शारांनी जशें मुंब्बासा, नायरोबी, नाकुरू आनी काम्पाला हांगां सादर केलीं.
तो एक उत्तम कांतारां रचपी आनी ताणें आपल्या लांबदीक जिवितांत हजारांनी कातारां रचलीं.तांच्या कांतारांचीं उतरां सदांच आकर्शक आनी अर्थपूर्ण आसतालीं आनी ताकाच लागून ताचीं जायतीं कांतारां खास करून ताचे डुयेट चड गाजले.
मोगाचो आंवडो’ ह्या पयल्या कोंकणी फिल्माच्या सुरवातेच्या गिताचीं उतरां मास्टर वाझ हांणी रचलीं.तशेंच ताणें ‘म्होजी घोरकान्न’ ह्या आनीक एका कोंकणी फिल्माच्या गिताचीं उतरां स्वता बरयली. आपूण एक गीतकार आशिल्ल्यान तो बायलेच्या भुमिकेन डुयेट कातारां गायतालो. ताणें कोंकणी माचयेर बळिश्टपणान डुयेट कातारां गायलीं.मास्टर वाझान‘ऑल इंडिया रेडियोचेर’ जायती लोक-नाटकुलीं बरयलीं आनी सादर केलीं आनी आपल्या नाटकी प्रतिभेचो लाब ताणें गोंयच्या लोकांक दिलो. ‘विस्वाशी घोरकान्न’,‘विज्मीत’, गांवची सेवा’,आदी हीं थोडीं नाटकुलीं ‘ऑल इंडिया रेडियोचेर प्रसारीत जाल्यांत.
पुरस्कार.
ताणें तियात्राच्या उदरगतीखातीर दिल्ल्या मोलादीक योगदाना खातीर खास करून कांतारांक आनी संगिताखातीर ताणें जायते पुरस्कार जोडल्यात.गोंय कोंकणी अकादेमीन ताणें तियात्राखातीर जिवीत भर दिल्ल्या योगदानाखातीर 1992 वर्सा सेनेटरी सुवाळ्यां निमतान तांचो सत्कार केलो.कुवेत कोंकणी हेरीटेज ह्या संस्थेन मास्टर वाझाक ताणें तियात्राच्या उदरगती खातीर दिल्ल्या समर्पीत सेवेखातीर तांकां पुरस्कार दिवन तांचो भोवमान केलो. युनायटेड क्लब ऑफ उत्तोर्डान ‘प्राइड ऑफ उत्तोर्डा’ हो माथाळो ताका अर्पण केलो. 2000 वर्सा गोंय सरकारान ताका सगळ्यांत भोवमानाचो गोंय राज्य सांस्कृतीक पुरस्कार भेटयलो.
समकालीन कोंकणी लघुकथा

समकालीन कोंकणी लघुकथा
संपादक.
पुंडलीक नारायण नायक
मुख्यपृष्ठ.
इमेजीश ऑफ गोवा
चित्रकार लक्ष्मण पै हांच्या बरेपणान
मोल.
४५ रुपया
उजवाडावपी.
संचालक, नॅशनल
बुक ट्रस्ट, इंडिया,
ए-५,ग्रीन पार्क,नवी दिल्ली-११००१६
सुकोरीन फिजार्डो

सुकोरीन फिजार्डो ही एक बायल तियात्रीस.
जल्म.
सुकोरीन फिजापडो विनोदी कलाकार जी तियात्राच्या मळार फामाद जाल्ली आसा. तिचो जल्म 31 ऑगस्ट 1950 वर्सा जालो. ती मुळची रांयबंदरा रावपी. तिचो बापूय लिगारीओ डिमेलो एक फाकिवंत गीत बरोवपी आनी आवय नॅटलिना फेर्नांडीस, ती दोगांय मुंबय स्थायीक जाल्ली.
भुरगेपण.
वयाच्या सोळाव्या वर्सा ती अवर लेडी ऑफ फातिमा इगर्जेच्या कोयराची वांगडी जाली. त्या तेंपावयल्या फाकीवंत दिग्दर्शक सर्गेस्त सायब रोचा हांणी ताका इगर्जेंत पळयलें. आनी ताच्या आवय-बापायक सुचयल्ले कि सुकोरीनाक देवान गोड ताळो दिला, ते माचयेर बरे गावपी जातले. तांणी आपल्या तियात्रांत तिका संद दिली.
वावर.
तिचे पयले पद सायब रोचाचे‘पुजा’ह्या तियात्रान आसा. ताचो रचनाकार डॅवीड फर्नांडीस. हे पद इतले फामाद जाले आनी प्रेक्षकाचो इतलो आदार आनी आवड पळोवन ताच्या बापायक स्फूर्त मेळ्ळी. ताणे रोकडेच पदां रचपाक सुरु केले. ताणी आपल्या घराब्याचेर आदारुन एक पद रचले‘माय बाबडी गरीब’. हे पद म्हणपाक ती फाटी फुडे सरताली कारण ते तिच्या फाममीलिचेर आदारुन आसले. पूण उपरांत तांणी केन्नाच फाटी वळून पळोवंक ना.
ताच्या बापायन बरयल्लो आनी दिग्दर्शीत केल्ल्या पयल्या तियात्राचे नांव आसले‘पयल्यो चार वस्तू’. ह्या तियात्रान सुकोरीनान वांटो घेतलो. ताच्या उपरांत तांणी फामाद कलाकार एम. बोयर हांचो‘सोवसार सुदोरलो’. ‘आंगोवणेची व्हंकल’-आलफ्रेड रोझ, प्रेम कुमाराचो ‘खोटो पोयसो’, सी. आलारिसाचो ‘गोंयचो मोग’ आनी बायलां खातीर ‘खुंयचो साकरामेंत’?हांचेभायर रेमी कोलासो, किड बॉक्सर, एच. ब्रिटोन, यंग मिनेझीस, रॉबीन वाज, आदी.तियात्रांनी वांटो घेतलो.
ह्या नव्या पिळगेतल्यातियात्रिस्तां मदीं सुकोरीनान सुकोरीनान कॉमेडियन डॉमनीक, मारीयान फेर्नांडीस, जॉन मॉरायस, सेमुयल कारवालो आनी जायते.
जायत्या जाणाच्या तियात्रानी अभिनय केला. तिणे एम. बोयाराचो भेस करुन ताच्या भशेन गायला. 
सुकोरीनान जायत्यो ऑडीया कॅसेटस आनी सी. डी. चेर पदां म्हटल्यांत जी पदां तिचो बापूय लोगोरीओ, टॉनी मार्टिन्स आनी सर्गेस्त मारीयान, बाबूश फेर्नांडीस, रॉनी मोनसेरात, मोयेस्ट्रो जोसीन्हो, नॉरमन आनी जायते जाणांचे संगीत आसा. तिच्या थोड्या रचनाची नांवां अशीं आसात. ‘पिशे’, ‘बच के रहना’, ‘बार्बी डॉल’. तिणे 200 वयर सी.डी. नी पदां गायल्यात.
तिची भोवडी गोंयांतच न्हंय पूण जगभर जाल्या.दुबय, दोहा, कुवेट आदी. गल्फ देशांनी ती भोंवल्या. तिणे जर्मनींत, लंडनान, कॅनडान सुध्दा आपल्या कार्यावळी केल्यात.
भोवमान.
कोंकणी तियात्राच्या माचयेर तिच्या गायक आनी अभिनत्री म्हण दिल्या योगदाना खातीर तियात्र दिसाच्या कार्यावळींत कला अकेदामीन तिचो भोवमान केला. 
ती देवाक चड मानता. ती आपल्याक गावोंक दिल्या ताळ्याक आनी बुध्दीक लागून ती देवाक दिनवासता. ती तोखणाय करप्यांची, प्रेक्षकांची आनी तियात्र मोग्याची उपकार मानता.
पोपाय

पानांचे विशिश्ट मांडावळी खातीर हें झाड एखादें फुलयल्ले
सत्रेवरी उबें आसाता. माडयेवरी नीट वयर वचपी ह्या झाडाक पोपाय मात
चुमड्यांनी लागतात. हरवी पोपाय कापतकच तातूंचल्यान चड प्रमाणांत
दीक भायर येता. पोपाय कापतकच तिचो रंग हळडुवो जाता. हे पोपायेंत
भितर बारीक काळ्यो बुळबुळीत बिंयो आसतात. पिकिल्ले पोपायेची
रूच वेगळीच आसता . हे पोपायेची पोपाय, बिंयो, पानां तशेंच तिचो
दीक ह्या सगळ्यांचो घरगुती वखदां खातीर उपेग करतात. पोटांतल्या
साबार दुयेंसां खातीर पिकिल्ले पोपायेचो हमखास उपेग जाता. पोपायेंत
पाचक तत्व चड प्रमाणांत आशिल्ल्यान पचना संबंदांतल्या विकारांचेर
हाचो वापर जाता. भूक कमी लागप, अजीर्ण जावप, पोटांत दूख पडप, 
फिग्दाच्या दुयेंसांत वा फिग्दाक लागून जावपी पोटांतली दुयेंसां वाडल्यार 
पिकिल्ली पोपाय खावची. पोपाय खाल्यार पोट साफ जाता. दंत जावप
तशेंच हेर त्रास जाल्यार ही पोपाय उपेगी पडटा. हरवे पोपायेची भाजी
करून खाल्यार दंतांचो त्रास कमी जाता.
पोपायचे गुणां.
पिकिल्ली पोपाय खाल्यार रगत शुध्द् जाता. 
ह्या तिच्या गुणांक लागून रगत इबाडून जाल्ल्या तशेंच
खोरूज वा हेर कातीच्या दुयेंसा वेळार ही पोपाय खावची. कातीक 
सूज येवप वा त्या जाग्यार दुखप अशा वेळार पोपायेची पाना वा
बिंयो बारीक वाटून त्या भागार लेप काडचो. आंगाक गांठी जायत
जाल्यार वा सूज येवन दुखत जाल्यार ह्या लेहाचो वापर करचो. वेंचू
चाविल्ल्या जाग्यार तात्काळ उपाय म्हण पानां वांटून केल्लो लेप पांयांक
करून लावच्यो. तशेंच हत्तीरोगांत पानां वांटून केल्लो लेप पांयांक
लावचो. वताच्या दुयेंसांत सांद्यांक , आंगाक सूज वा दूख आसत
जाल्यार पोपायची पानां गरम करून तांचो शेक मारचो. तशेंच बिंयां
पासून तयार केल्लें तेल आर जाल्यार वा तोंड वांकडें जालें जाल्यार
तशेंच कातीच्या विकारांचेर लावपाक मेळटा. मुतपाक कमी जायत
जाल्यार पोपायेची पानां कांय वेळ गरम उदकांत दवरून तें उदक पियेवचें.
बायलांक खातीर पोपायचो उपेग.
बायलांक म्हयन्याची पाळी वेळार येना जाल्यार, पाळये वेळार
त्रास जायत जाल्यार हरवी पोपाय वा बिंयो खावच्या. गुरवार बायलांनी
हरवी पोपाय खावची न्हय. बाळतणींक दूद येना जाल्यार पिकिल्ली
पोपाय खावची. गूण मेळटा. पोटांत उदक जावप, (Ascites) 
सारक्या दुयेंसावेळार पोपाय पथ्य म्हण वापरतात. पिकिल्ले पोपायेचो गर
मुखामळार लायत जाल्यार कातीचेर आशिल्ले दाग वचून रंग सुदारता 
आनी मुखामळार वेगळीच चमक येता. हाचे खातीर पोपायेचो गर तोंडाक
लावन कांय वेळान तोंड धुवन घेवचें.
Old Trafford

Old Trafford, he Inglandatlea Manchester sharan aslelem ek futbol moidan. He Manchester Unitedachem thollavem moidan asa, zatunt 75,000 lok bospachi xomta asa.
Futbol

Futbol zaun asa sounsaracho sogleantlo avodlolo khell, zaka 200 voir desanim, 250 million log khelltat. Ho khell ek moidanant khelltat, zachea donui vordank "gol" asat. Khellacho udexyo mhonnlear dusrea teamachea golant futbol bhitor ghalunk. Futbolak akhea sonvsaran FIFA rajkaran choloita, zalear Indiek All India Football Federation choloita, ani Goeant, Goa Football Association. Futbolacho prosidh mukhel spordha zaun asa World Cup.
Goenkarank futbol khup avodta. Goeant GFA mukhel spordha choloita tem Goa Professional League. Desachea sthorar, Goem futbol team Santosh trophint khelta zalear FC Goa Indian Super Leagueant, and Goenche teami I-Leagueant ui khelltat.
कवासो (हातो)

(मराठी-केवडा, केतकी; हिंदी-केवरा,केटंगी; गुजराती-केवडी; कन्नड-केदगे, मुंडिगे; संस्कृत-केतक;गंध-पुष्प; इंग्लीश-स्क्रू पाइन;लॅटीन-पॅंडॅनस ओडोरॅटिसीमस;कूळ-पॅंडॅनेसी). भारतीय व्दीपकल्पाचे उदेंत आनी अस्तंत देगेर,तेचपरी ओरिसा, मध्यप्रदेश, सुंदरबन, ब्रह्मदेश, दमान जुंवे आदी वाठारांनी कवासो जाता.कवाशाक ‘हातो’ अशेंय म्हण्टात. कवाशाचें झाड सावें उदक आशिल्लया न्हयंयां-व्हाळांचे देगेरजाता. ताका झाड म्हणच बदला ‘झील’ म्हणपच जातले. ताचें कांड लांबट वाटकुळें आसता. मूळ कांडाक खांदयो चड नासतात, फांट्याक मात चड आसतात. पानां सुकून झडटकच कांडाक वाटकुळे उपरांत ह्या कोंबांची खांदी जाता. दोन पानांमदीं जागो साप उणो आशिल्ल्यान,पयसुल्ल्यान पळेतल्याक कवाशाचें झाड म्हळ्यार सगळीं पानांच-पानां कशें दिसता. कांडाच्या मुळाकडल्या भागाक भायल्यान बारीक-बारीक लांब पाळां येतात. ह्या पाळांचो अर्दो भाग जमनींत भितर वता जाल्यार अर्दो भाग वयर दिसता. हीं पाळां खूब बारीक-बारीक आशिल्ल्यान तीं झाडाक घट धरतात; तशेंच हीं पाळां मातयेक घट बसतात, देखून माती व्हांवन वचूंक पावना.कवाशांची पानां लांब आसतात. पानांचो रंग पाचवो आसता. ताच्यो दोनूय कुशी पातळ ब्लेडीभशेन आसतात. खरवतीच्या दांतांभशेन त्यो खरखरीत आसतात. पानांक मदीं एक कांटयाळी शीर आसता. कवाशाचें झाड तेंगशेर फुलता. सादारणपणान जाका लोक कवाशाचें फूल म्हण्टात तें खरेपणान एक बोण. केळीच्या बोणाभशेन ह्या बोणाक चारूय कुशींनी एकार एक अशीं पातीं दाटिल्लीं आसतात. ह्या पातयांचो रंग हळडुवो आसता. दर एके पातयेपोंदा एक एक स्वतंत्र फूल आसता. ख-या अर्थान कवाशाची ही पाती म्हळ्यार एक पानच. पूण तें फुलावांगडा आशिल्ल्यान ताचो रंग हळडुवो आसता. सगळ्यांत वयली कवाशाची पाती आनी ते पातये पोंदचें फूल आकारान मोटें, रंगान गाड आनी वासान बरें आसता. जशी जशी एक एक पाती काडली, तसो तसो पातयेचो आनी फुलाचो आकार, रंग आनी गंध कमी कमी जायत वता. कवाशाचें फूल पळोवपाक एक कणस कशें दिसता ताच्या आंगाक बारीक बारीक कुसां कशीं आसतात. हें कणस फांफडीत जाल्यार तातूंतल्यान धवो पिठो कसो झडटा. वास येता तो ह्या पिठ्याकूच. फूल काडनासतना उल्लें जाल्यार ताच्यापसून अनसासारकें दिसपी फळ जाता. हें फळ पिकतकच फुटना. पूण आपोआप सुकूंक लागता. तें गोड नासता आनी तें खायनात. कवाशाच्या फुलाचो बायलांक माळपाखातीर आनी देवाक घालपाखातीर उपेग जाता. पुराय तेयार जाल्ल्या कवाशाच्या फुलापसून तेल काडटात. ह्या तेलापसून कवाशाचें अत्तर तयार करतात. पूर्विल्ल्या काळार लेगीत हें उत्तर लोक काडटाले. शाबू,सौदर्यप्रसाधनां, तंबाखू,उजवाती हातूंत वासाखातीर ह्या तेलाचो उपेग जाता. जेवणा-खाणाच्या कांय पदार्थातूय वास हाडपाखातीर ह्या तेलाचो वापर करतात. तकली उसळप आनी संधीवात ह्या सारक्या दुखण्यांचेर कवाशाच्या तेलाचो उपेग जाता.घराचें पाखें, शेंद-यो,दोरयो,तोपयो,पांटले,पोतयो ह्यो वस्तू पानांपसून तयार करतात. मूळांपसून रंगोवपाचे ब्रश करतात. देवी, कुश्टरोग, उपदंश, खोरोज, कोड आदी दुयेंसां बरीं करपाक कवाशाच्या पानांचो उपेग जाता. बोणकी ही कवाशाचीच एक जात. तिच्या फुलाचो वास कमी आनी रंग धवसार हळडुवो आसता.
अझीम हशिम प्रेमजी

अझीम हशिम प्रेमजी हाचो जल्म 24 जुलय 1945 दिसा जालो भारतीय उघोगपती आनी विपो कपनींन अध्यश आसात.फोबर्म नेमाळ्यान जाहीर केल्लान भारतीय गिरेस्ताचे वळेरेंतते तिसरया स्थानाचेर आसात जाल्यारसवसारांत 41व्या स्थानाचेर आसात.सवसारीक पावड्याचेंर बुदवंतांचें 100 जाणाचें वळेरेंत अझीम प्रेमजी हाचों आसपाव आसा.
वावर.
तें अमरिकेंतल्यान स्टनफोर्ड विघापिठांत शिकतना 1966त ताचें बापूय भायर पडलो.ताका लागून ताचेर शिकप सोडुन कंपनीच्या वेवस्थापनाची जबाबदारी आयली.उपरांत कंपनीच्या पयलेच सर्वसाधारण सभेंत समभागधारकांनी, तांणी आपलें कपनीतलें भांडवल विकून भायर सरचें आनी कोणा तरी जाणकाराच्या हातांत कंपननीची सुत्रा दिवची अशी सुचोवणी केली.कारण,इतलें ल्हान पिरायेचेंर ताचें विशीं भागधारकांक दुबाव आशिल्ल्यो. पूण भागधारकांचो सल्लो अझीम हांणी मानलो ना कंपनीची उलाढाल आशिल्ली सुमार सात कोटी रुपया.प्रमजी हांणी कंपनी बदलूनच उडयली आनी विरपो ही तत्रज्ञानाचेंर आधारीत कंपनी म्हणून संवसारीक नकाशाचेर परजळपाक लागली.आज विरपो ही देशांतली तिसरी आनी जगांतल्या टॅक्नोलॉजी कंपनी पयल्यान शबरांनी आसा.ताणी आपल्या भागधारकांनी उत्कायिल्लयो दुबाव फट थारायलो.तांणी कंपनीचो फोकसच पुरायपणान बदलून शाब्वा वयल्यान माफ्टवर पळोवन आपणें तों जागो घेवचो अमो विपोरचो हेतु आशिल्लो.तांचें हें धोरण येशस्वी थारालें.सुरवातीक विपोन कप्यटर हाडवर आनी उपरांत सोफ्टवँरमळाचेर पावल घालें.
संपादणूक.
2000त एशियाविकान तांची संवसारातल्यान 20 सगळ्यांत शतिकशाली दादल्याचें वळेंरेंत निवड केली.टायम नेमाळ्यान दोनदां तांकां 100 प्रभावशानली व्यत्की मदीं नेंमाळ्यात.2005 वसा भारत सरकारान तांकां पघभूषण पुरस्कारान सन्मानीत केल्यात तशेंच 2011 वसा तांका पघभूषणपुरस्कार दिवनूय भोवमानीत केल्यात.
मांण

मांण गावडा समा़जाची एक पवित्र सुवात. क्रिस्तांव तशेंच हिन्दू गावडा समाज ही सूवात पवित्र मानतात. तशेंच कांय लोक मांड अशेंय पाचारता. क्रिस्तांव गावडा समाजाचे चड शे लोक-उत्सव ह्या मांणार जाता. देखीक धालो, जागोर आदि. तशेंच उत्सवा वेऴार जावपी नाच, गीता, वाद्या वाजोवपाची कला मांणाक लागून फूलपाक पावला.
कराटे

कराटे म्हळयार जपानी भाशेंत मोकळे हात. शस्त्रासारक्या खंयच्याच भायल्या साधनाचो वापर करिनासतना फकत मनगटाच्या नेटाचेर आत्मसंरक्षण आनी चढई करपाच्या हया तांत्रिक खेळाक पडिल्लें हें नांव उद्बोधक आसा. नि:शस्त्र स्थितींत आत्मसंरक्षण कशें तांत्रिक खेळाक पडिल्लें हें नांव उद्बोधक आसा. नि:शस्त्र स्थितींत आत्मसंरक्षण कशें करपाचें आनी सशस्त्र घुरी घालतल्यातेर चढाई कशी करपाची, हाचें शिक्षण घेतां घेतां कराटे हया खेळाचो पयली चीनांत उदय जालो, अशें म्हणटात .इ स. च्या पांचव्या –सव्या शतमानांत दारूमा तैशी नांवाच्या भारतीय बौध्द भिक्षून ही विघा चीनी लोकांक शिकयली.
रिऊक्यू जुंव्यावयल्या ओकिनावा वाठारांतले आक्रमक ,दुबळ्या लोकांचेर सशस्त्र हल्ले करताले. अशा हल्लेखोरांपसून बचाव करपाचे गरजेंतल्यान सतराव्या शतमानासावन कराटेची
उदरगत जावपाक लागली. 1916 सावन जपानांत कराटेचें तंत्र बरेंच उदरगतीक पावलें फुनाकोशी गिचिन (1861-1957) हाका आर्विल्ल्या कराटेचो जनक अशें मानतात.
जपानांत हो खळ चार प्रकारांनी खेळटात. ते चार प्रकार अशें: शोटोकान ,वाडो –र्यु, गोजु-र्यु आनी शिटो –र्यु .थंय हया खेळाच्यो नाकायमा राश्ट्रीय सर्ती जातात. हीरोकाझ कानाझावा,
मासाटोशी आनी यामागुची गोगेन हे तीन नामनेचे कराटेपटू आसात. कसल्या शस्त्राचो वा हेर साधनांचो आदार घेनासतना फकत मनगटाचो ,मुठीचो ,कोपराचो आनी पांयांचो वापर करून प्रतिपक्षाचेर