anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
ಬಳಿಶ್ತ್ ಮನಿಸ್ ಬಾಂದ್ಲೆಲೊ ವಪಾರ್

Bollixt Monis Bandlelo Vopar - The Strong Man Bound (Parable)
ವಪಾರಿಂಚೊ ಹೆತು.
ತೆದ್ನಾಂ ಶಿಸಾಂನಿಂ ಲಾಗಿಂ ಸರುನ್ ತಾಕಾ ವಿಚಾರ್ಲೆಂ: “ವಪಾರಿಂನಿಂ ತಾಂಚ್ê ಕಡೆ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಉಲಯ್ತಾಯ್?” ತಾಣೆಂ ಪರ್ತಿಪಾಳ್ ಕೆಲೊ: “ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಸರ್ಗಿಂಚ್ಯಾ ರಾಜ್ಯಾಚೆ ಗುಟ್ ವಳ್ಖುಂಚೆಂ ದೆಣೆಂ ತುಂಕಾಂ ದಿಲ್ಲೆಂ ಆಸಾ; ತಾಂಕಾಂ ಹೆರಾಂಕ್ ನಾ. ಆಸಾ ತಾಂಕಾಂ ದೆವ್ ಆನಿಂಕ್-ಉಯ್ ದಿತಲೊ ಆನಿ ತಾಂಚೆಂ ಮಾಪ್ ಭರನ್ òತ್ತಲೆಂ; ಪುಣ್ ನಾ ತಾಂಕಾಂ, ಆಸಾ ತೆಂ ಪರಿಯಾನ್ ತಾಂಚ್ê ಕಡ್ಲೆಂ ದೆವ್ ಕಾಡುನ್ ಘೆತಲೊ. ದೆಖುನ್ ಹಾಂವ್ ವಪಾರಿಂನಿಂ ತಾಂಚ್ê ಕಡೆ ಉಲಯ್ತಾಂ, ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಪಳೆವ್ನ್-ಉಯ್ ತಾಂಕಾಂ ದಿಸನಾ, ಆನಿ ಆಯ್ಕುನ್-ಉಯ್ ತಾಂಕಾಂ ಆಯ್ಕನಾ ಆನಿ ಸಂಜೊಯ್ ನಾ.
ಇಜಾಯ್ಾಸಾನ್ ಅಶೆಂ ಆದಿಂಚ್ ಸಾಂಗ್ಲಲೆಂ ತೆಂ ತಾಂಚ್ê ಸವೆಂ ಪಾಳನ್ ಯೆತಾ:
"‘ಆಯ್ಕುನ್-ಆಯ್ಕುನ್ ತುಂಕಾಂ ಕಾಂಯ್, ಸಂಜಚೆಂ ನಾ; ಪಳೆವ್ನ್-ಪಳೆವ್ನ್ ತುಂಕಾಂ ಕಾಂಯ್ ದಿಸ್ಚೆಂ ನಾ. ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಹ್ಯಾ ಲಕಾಚೆಂ ಕಾಳಿಜ್ ಜಡ್-ನಿಬರ್ ಜಾಲಾಂ, ತಾಂಚೆ ಕಾನ್ ಭೆರೆ ಜಾಲ್ಯಾತ್, ತಾಂಚೆ ದಳೆ ಧಾಂಪ್ಲಲೆ ಆಸಾತ್; ನಾ ತೊರ್ ದಳ್ಯಾಂನಿಂ ತಾಂಕಾಂ ದಿಸುಂಕ್ ಲಾಗ್ತಲೆಂ, ಕಾನಾಂನಿಂ ತಾಂಕಾಂ ಸಾರ್ಕೆಂ ಆಯ್ಕುಂಕ್ ಮೆಳ್ತಲೆಂ, ಮನಾನ್ ತಾಂಕಾಂ ಸಂಜತಲೆಂ, ಆನಿ, ತಿಂ ಮ್ಹಜ್ê-ಶಿಂ ಪರ್ತುನ್ ಯೆವ್ನ್, ಹಾಂವ್ ತಾಂಕಾಂ ಬರಿಂ ಕರಿನ್ .’"
ಬಳಿಶ್ತ್ ಮನಿಸ್ ಬಾಂದ್ಲೆಲೊ ವಪಾರ್.
ಪವಿತ್ರ್ ಪುಸ್ತಕ್ ː ಲುಕಾಸ್ 11:15-26 (ಮಾರ್ಕ್ 3:24-27; ಮಾತೆವ್ 12:29)
“ವಪಾರಿಂನಿಂ ಉಲಯ್ತಲಂ, ಸಂವ್ಸಾರ್ ರಚ್ಲಲ್ಯಾಕ್ ಗುಪಿತ್ ಆಸ್ಲಲೆೊ ವಸ್ತು ಉಕ್ತೆೊ ಕರ್ತಲಂ”, ಹೆಂ ಪ್ರವಾದಿಯಾಚೆಂ ಉತರ್ ಅಶೆಂ ಖರೆಂ ಜಾಲೆಂ. (ಮಾತೆವ್ 13:35)
Polleiat Niall.
The Strong Man Bound, Commentary &amp; Meditation
Mitt ani Uzvadd Vopar

Voparincho hetu.
Tednam xisamnim lagim sorun Taka vicharlem: “Voparimnim tanchê kodde kiteak uloitai?” Tannem portipall kelo: “Kiteak Sorginchea Rajeache gutt vollkhunchem dennem tumkam dil’lem asa; tankam herank na. Asa tankam Dev anink-ui ditolo ani tanchem map bhoron òt’tolem; punn na tankam, asa tem porian tanchê koddlem Dev kaddun ghetolo. Dekhun Hanv voparimnim tanchê kodde uloitam, kiteak polleun-ui tankam disona, ani aikun-ui tankam aikona ani somzo-i na.
Izaiasan oxem adinch sanglolem tem tanchê sovem pallon ieta:
"‘Aikun-aikun tumkam kãi, somzochem na; polleun-polleun tumkam kãi dischem na. Kiteak hea lokachem kalliz zodd-nibor zalam, tanche kan bhere zaleat, tanche dolle dhamplole asat; na tôr dolleamnim tankam disunk lagtolem, kanamnim tankam sarkem aikunk melltolem, monan tankam somzotolem, ani, tim Mhojê-xim portun ieun, Hanv tankam borim korin .’"
Mitt ani Uzvadd.
Mark 9ː50; Luke 14ː 34-35
Jezu mhunta, " Tumi prithumechem mitt. Punn mittachi kharsann bigoddli zalear, ti taka koxe bhaxen portun diunk zait ? Tem fokot bhair uddouchem ani paiam tolla mostunchem, anik kiteakuch upkarona.
Tumi sonvsaracho uzvadd. Dongrachea mathear bandlolem xar lipon urona. Paile pondak dhampun dovrunk konnuch ponntti laina; ghorant astea soglleank ticho uzvadd poddunk, ti eka peddar dovortat. Tech porim tumcheo boreo kornnio polleun sorgar astea tumchea Bapak mon'xamnim vakhannche khatir tumcho uzvadd tanche mukhar porzollum-di.
“Voparimnim uloitolom, sonvsar rochloleak gupit asloleô vostu ukteô kortolom”, hem provadiachem utor oxem khorem zalem. (Matev 13:35)
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरून ताका विचारलें: “वपारिंनीं तांचê कडे कित्याक उलयताय?” ताणें पर्तिपाळ केलो: “कित्याक सर्गिंच्या राज्याचे गूट वळखुंचें देणें तुंकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनिंक-ऊय दितलो आनी तांचें माप भरन òत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें परियान तांचê कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारिंनीं तांचê कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-ऊय तांकां दिसना, आनी आयकून-ऊय तांकां आयकना आनी संजोय ना.
इजाय्ासान अशें आदिंच सांगललें तें तांचê सवें पाळन येता:
‘आयकून-आयकून तुंकां कांय, संजचें ना; पळेवन-पळेवन तुंकां कांय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दळे धांपलले आसात; ना तोर दळ्यांनीं तांकां दिसुंक लाग्तलें, कानांनीं तांकां सार्कें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां संजतलें, आनी, तीं म्हजê-शीं पर्तून येवन, हांव तांकां बरीं करीन .'
मीट आनी उज्वाड.
मार्क ९ː५०; लुके १४ː ३४-३५
जेजू म्हुंता, " तुमी प्रिथुमेचें मीट. पूण मिटाची खार्साण बिगडली जाल्यार, ती ताका कशे भाशेन पर्तून दीवंक जायत ? तें फकत भायर उडवचें आनी पाय्ां तळा मसतुंचें, आनीक कित्याकूच उपकारना.
तुमी संवसाराचो उज्वाड. दंग्राच्या माथ्यार बांदललें शार लिपन उरना. पायले पंदाक धांपून दवरुंक कणूच पणटी लायना; घरांत आसत्या सगळ्यांक तिचो उज्वाड पडुंक, ती एका पेडार दवर्तात. तेच परीं तुंच्यो बऱ्यो कर्णियो पळेवन सर्गार आसत्या तुंच्या बापाक मनशांनीं वाखाणचे खातीर तुंचो उज्वाड तांचे मुखार पर्जळुंदी.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
Polleiat Niall.
The Discarded Salt, Commentary &amp; Meditation
नोव्हेंबर

नोव्हेंबर हो ग्रेगोरीयन पंचागांतलो तीस दिसांचो, इकरावो म्हयनो.आदल्या रोमी पंचगांत मार्च म्हयनो पयलो आशिल्लो.देखून हो णववो म्हयनो आशिल्लो. तेखातीर 'नोव्हेंम' म्हळयार णव ह्या अर्थाच्या लॅटीन उतरावयल्यान 'नोव्हेंबर' हें नाव पडलें.अॅंग्लोसॅक्सन हाका 'विड मन्थ' वा 'ब्लड मन्थ' म्हण्टात. रोम्युलस हाच्या धा म्हयन्यांच्या वर्सात नोव्हेंबर हो म्हयनो आशिल्लो आनी ताका तीस दीस आशिल्ले.रोमाच्या कायदे करपी धा जाणांच्या मंडळान नाव्हेंबराचे एकुणतीस दीस केले. ज्युलियस सिझर हाणें ताचें एकतीस दीस केलें.ऑगस्टस हाणें ऑगस्ट ह्या आपल्या नांवाच्या म्हयन्याचे एकतीस दीस केले, तेन्ना मंडळान नोव्हेंबराचे परत ३० दीस केले.कांय क्रिस्तांव लोक एक नोव्हेंबर हो 'सगळ्या संतांचो दीस'आनी दोन नोव्हेंबर हो 'सगळ्या आत्म्यांचो दीस' म्हणून मनयतात. इकरा नोव्हेंबरहो अमेरिकेंत वॅटरन्सडे, कॅनडांत रिमेंब्रन्स डे, तशेंच म्हाझूज सोंपपाचो दीस आनी हुतात्म्याचो स्मृतिदीस म्हणून मनयतात. हिंदू पंचांगाप्रमाण नोव्हेंबर म्हयनो कार्तिक-मार्गशीर्ष म्हन्यांत येता,चवदा नोव्हेंबर हो पंडीत जवाहरलाल नेहरू हाचो जल्मदीस, बालदीस म्हणून मनयतात.
भाऊसाहेब बांदोडकार

भाऊसाहेब बांदोडकार
जल्म.
तांचो जल्म गोंयांतल्या पेडणें गावांत 12 मार्च 1911दिसा जालो. बापायचें नांव बाळकुष्ण आनी आवयचें श्रीमती. तांच्या ल्हानपणांत आवयबापायक मरण आयलें.
शिक्षण.
मुळावें मराठी शिक्षण म्हापश्यां आनी माध्यमीक पुर्तुगेज आनी मराठी भाशां वांगडाच फ्रॅत्र्च आनी हिंदी ह्योय भाशा शालेयल जिवितांतूच ते शीकले. मागीर तांणी आपल्या घराण्याचो वेवसाय वाडयलो आनी मुखार खण धनी म्हणून नांव मेळयलें.
लग्न.
तांचें लग्न सुशिलाबाय लक्ष्मण पेडणेंकार ह्या एका वेपारयाचे धुवे लागीं जालें (जून 1931).तिचें कुळाराचें नांव सुनंदा तांकां शशिकला, उषा, क्रांती आनी ज्योती ह्यो चार धुवो. तांका सिध्दार्थ हो पूत आशिल्लो ताका तरणेपणार मरण आयलें.
1942चें छोडो भारत आंदोलनान.
1942चें छोडो भारत आंदोलनान बांदोडकरांचें राजकी मळाचेर पदार्पण जालें. तरणेपणार रायवादी विचारसरणे कडेन तांचो ओड आशिल्लो. तातुंतल्यानूच तरूण वर्गाक एकठांय हाडून गोंयांत समाज प्रबोधनाचें कार्य हातांत घेवपाची तांकां प्रेरणा मेळ्ळी. भारत स्वतंञ जातकच गोंय मुक्ती आंदोलनाक चालना मेळ्ळी. ह्या आंदोलनांत ताणी सक्रीय वांटो घेतलो. जायत्या भुयगतांक सगळ्या प्रकारांचें सहकार दिलें आनी खेड्यांनी पुर्तुगेजां आड प्रचार केलो. ग्रामीण भागांत मराठी शाळा चलच्यो म्हणून मदत केली.ताका लागून तांकां 1956 वर्सा तीन म्हयने बंदखण भोगची पडली.
गोंयचे पयले मुख्यमंत्री.
दयानंद बाळकुष्ण बांदोडकार हे गोंय, दमण आनी दीव ह्या केंद्रशासीत प्रदेशाचे पयले मुख्यमंञी जाल्ले.बांदोडकारान वेंचणूक लडोवंक नाशिल्ली पूण कार्यकत्यांच् आगर्या खातीर ते गोंयचे पयले मुख्यमंत्री जाले. खंयच्याय विधायक समाजीक कार्याक सदळ हातान मदद करपांत ते मुखार आशिल्ले. गरिबांचे प्रश्न ते स्वता लक्ष घालून सोडयताले. क्रिकेट, शिकार, वाचन, सुग्रास जेवण ह्यो गजाली तांका मनांपासून आवडटाल्यो.रसीकतायेचें राजस जिवन जगत आसतनाय तांणी आपले खणींतल्यान मजुरां कडेन वा मंत्रालयांतल्या फायलीं कडेन केन्नाच आडनदर केली ना. सगल्या गोयकारांच्या काळजांत विराजमान आशिल्ल्या भाऊसाहेबाक काळजाच्या आताकान पणजे 12 आगस्ट 1973 दिसा मरण आयलें.
सर्वेपल्लि राधाकृष्णन

सर्वेपल्लि राधाकृष्णन
जीवनचारित्र्य.
सुरुवातीचे जीण
सर्वेपल्ली राधाकृष्णन हांचो जल्म मद्रासांत जालो .ते तेलुगु भाशा उलयताले .
ग्रंथ संपदा.
राधाकृष्णन हांचें ग्रंथलेखन
संदर्भ.
https://web.archive.org/web/20170615080326/http://www.orinst.ox.ac.uk/administration/trust_funds/radhakrishnan_memorial_bequest.html
https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%A8
http://www.uramamurthy.com/srk_phil.html
ಜುಾಂವಾಚೆಂ ತಿಸ್ರೆಂ ಪತ್ರ್

Third Epistle of John.
ಜುಾಂವಾಚೆಂ ತಿಸ್ರೆಂ ಪತ್ರ್.
ಜುಾಂವಾನ್ ಆಪ್ಲೆಂ ತಿಸ್ರೆಂ ಪತ್ರ್ ಗಾಯ್ುಸ್ ಮ್ಹಣ್ಲಲ್ಯಾ ಕಣ್-ಎಕ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬರಯ್ಲೆಂ. ಹೊ ಗಾಯ್ುಸ್ ದ್.ಇ. 19/29 ಆನಿ 20/4 ಹಾಂಗಾ ಮೆಳ್ತಾ; ತೊ ಎಕ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಮನಿಸ್ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಸಾರ್ಕಿ ಖಬರ್ ನಾ.
ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ಕೆದ್ನಾ ಆನಿ ಖಯ್ ಬರಯ್ಲೆಂ ತೆಂಬಿ ಸಾರ್ಕೆಂ ಕಳನಾ. ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚೊ ಸಂದೆಶ್ ಆನಿ ರುಪ್ ಮನಾಂತ್ ಧರ್ಲ್ಯಾರ್, ದುಸ್ರೆಂ ಪತ್ರ್ ಬರಯ್ಲೆಂ ತೆದ್ನಾ ಹೆಂಯ್ ತಿಸ್ರೆಂ ಬರಯ್ಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಸುಮಾರ್ ಕರುಂಯೆತಾ.
ಹೆಂ ಪತ್ರ್, ಜರಿ ಎಕ್ದಂ ಮಟ್ವೆಂ, ತರಿ ಪುರ್ವಿಲೆ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆಚೆ ಥಡೆ ಆಕಾರ್ ಚಿತಾರುನ್ ದಿತಾ. ಗಾಯ್ುಸ್ ಬರೊ ಪರಾಮಸ್ ಕರ್ಪಿ ಆನಿ ಸತಾನ್ ಚಲ್ಪಿ ದೆಖುನ್, ತಾಚಿ ತುಸ್ತ್ ಕೆಲ್ಯಾ. ಪುಣ್, ತೆಚ್ ಗುಣ್ ದಿಯೊತ್ರೆಫೆಸಾ ಸವೆಂ ದಿಶ್ಟಿ ಪಡನಾಂತ್ ಮ್ಹಣ್ ಹಾಕಾ ತೊ ಶಿಡ್ಕಾಯ್ತಾ. ದೆಮೆತ್ರೀವ್ಸ್ ಹಾಕಾಯ್ ತಾಚ್ಯಾ ಗುಣಾಂ ಪಾಸತ್ ವಾಖಾಣ್ಣಿ ದಿಲ್ಲಿ ಮೆಳ್ತಾ.
ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಮಾನ್ಡಾವಳ್ ಅಶಿ :.
ಪ್ರಸ್ತಾವ್ನಾ : 1-4
ಗಾಯ್ುಸಾಕ್ ವಾಖಾಣ್ಣಿ ಫಾವೊ : 5-8
ದಿಯೊತ್ರೆಫೆಸಾಕ್ ಗುನ್ಯಾಂವ್ ಆಸಾ : 9-10
ದೆಮೆತ್ರೀವ್ಸಾಕ್ ತುಸ್ತ್ ಫಾವೊ : 11-12
ಸಂಪಾದ್ಣಿ : 13-16
केशव प्रभुदेसाय

केशव प्रभुदेसाय हो गोंयांतलो अदिलशहाच्या काळांतलो एक सरदार.ताचें मुळचें उपनांव प्रभु.
जिवीत.
ताका अदिलशाहाक्डल्यान पेडणेंच्या अस्तंत वाठाराची देसायकी मेळिल्ल्यान ताका देसाय म्हणूंक लागलें.पर्शे हो तांचो गांव.सघाचे पार्से देसाय हे तांचे वंशज.सांवतवाडीच्या लखम सावंत भोसलें सरदेसाय हांच्या अधिकाराखालो आशिल्लो. वाडकारांक ताका सारावसुलीची रक्कम दिवंची पडटाली.
वाडकार हें विजापूरकारांचे सरदेसाय आशिल्लें.हो वाठार अदिलशाहा कडल्यान शिवाजी कडेन गेल्लयान आनी परतो शिवाजी कडल्यान अदिलशहाकडेन गेल्लयान लखम सावंत सरदेसाय आनी पेडणें, भतग्रा, कुडाळ आदी वाठारांतल्या देसायांक त्रास जातालें. देखून लखम सावंत पुर्तुगेजांक वचून मेळ्ळो. तरीय शिवाजी महाराजन परतो एक फावट 1963 त कुडाळ वाठार घेतलो.
वावर.
अदिलशाहाकडल्यान ताच्या त्र्यंबक काळो नांवाच्या फोंडेच्या किल्लेदाराक हुकुम जालो, लखम सावंत सरदेसाय,केशव प्रभू,केशव नायक,रवळू शेवणी. चंदा राणें आनी देसाय मंडळीच्या आदारान शिवाजीकडेन गेल्लो वाठार परतो मेळोंवचो. पूण ताका ते जमलें ना. शिवाजीन बारदेसाचेर घुरा घाली तेन्ना देसाय मंडळी पुर्तुगेजावटेन लाडली तेन्नाय शिवाजीक जैत मेळ्ळे.
तेन्ना केशव प्रभु आनी केशव नायक हे पुर्तुगेजाच्या आलाशि गेले आनी कोलव्या वचून रावलें .फुडे पुर्तुगेज आनी शिवाजी हांचें मदीं कबलात जातकूच पुर्तुगेजांनी ताका पयस केलो.
प्रभाकर जनार्दन दातार

जल्म.
एक नामनेचो शाहीर. ताचें पुराय नांव प्रभाकर जनार्दन दातार. तो जातीन चित्पावन ब्राह्मण आशिल्लो.ताचो जल्म नाशिक लागशिल्ल्या गंगापूर गांवात जालो.पिरायेच्या पंदरा-सोळा वर्सासावन तो कविता करुंक लागलो.
जिविताची वाट.
गंगापूरलावन पुण्याक वतकच तो रास्ते हाचेकडेन कारकून म्हणून काम करुंक लागलो.
कवनांची खाशेलपणां.
थोड्याच काळांत ताच्या कवनांची नामना सगळेकडेन पातळ्ळी. तमासगीर लोकूय ताच्या कवनांची मागणी करूंक लागले,तेन्ना तो गंगू हैवनीच्या फडांत गेलो. सवाई माधवराव आनी दुसरो जीराव हांच्या काळांत ताची नामना पेशव्याच्या दरबारांत पावली. बाजीरावाचेर ताणें 30-40 लावण्यो बरयल्यो . पुराणीक कथांचेर आनी देवदेवतांचेरूय ताणें जायतीं पदां रचल्यांत . तेभायर ताणें चडशे वीर, श्रुंगार आनी करुणा अशें तीन रस आळयल्यात. अचूक शब्दयेवजण, रेखीव रचना आनी चितवेधक वर्णनशैली आदी उल्लेख करपासारखीं खाशेलपणां ताच्या कवनांनी दिसतात. पेशवाईविशीं ताका खुबूच ओड आशिल्ली. देखूनूच ताणें खडर्याचे झूज, रंगाचे दरबार, सवाई माधवरावाचें मरण, बाजीरावाचो राज्यनशा आदी विशयाचेर भरपूर पोवाडे रचल्यात. पेशवाईचो अस्त जातकच प्रभाकराचेर खुबूच वायट दीस आयलें . पोट भरपाखातीर फुडें ताका मुंबय, ठाणें, बडोदें शारांनी भोंवडी करची पडली.ह्या काऴांत तो व्हड व्हड वेपारी आनी श्रीमंत लोक हांचेरूच कवनां करून गावंक लागलो.निमाणच्या काऴांत तो दारादारांनी डफ घेवन भोंवतलो. प्रभाकराक हिंदी आनी उर्दू भाशांचेंय गिन्यान आशिल्लें . ताच्यो कांय हिंदी कविताय उपलब्ध आसात.
चाको

चाको गोंयच्या जेवणांतलो एक जिन्नस. चाको "कुवंलो" (म्हळ्यार तन्नो पणस) घालून केल्ली भाजी. चाक्यांत कुवंल्या वांगडा नाल्लाची सोय, गोड आनी दाळ वा चणे हांचो चड करून आस्पाव जाता. चाको शिवराक वा नुस्त्याचो (सुकीं सुंगटां घालून) अशा दोनूय तरांनी करपाक जाता.
Kolvontam Ami Borie Sokoilim (Hatak Ghalun Kanknnam) - Dekhni

Kolvontam Ami Borie Sokoilim (Hatak Ghalun Kanknnam).
We are dancing girls from Lower Borim (Wearing bangles on our hands)
Type: Deknni
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by Romano Abreu, Moira, Goa, June 2003
Kolvontam ami Borie sokoilim
We are dancing girls from lower Borim.
Borie vetanam ami
When we were going to Borim,
Marvank(u) sampoddllim.
We were caught by Marva [40].
Amguel jevonn(u) tup ani lonni
Our meal butter and cream.
Almusak khatai ami pan(u) supari.
We eat betel leaves and betel nuts for breakfast.
Hatak ghalun kanknnam, paink painzonnam
Wearing bangles in hands and anklets with bells on our legs,
Choi, choi, choi, choi, choiai rê tumi ami
You look, look, look, look at us,
Deknni nachtanam.
While we are dancing deknni dance.
Polleiat.
Dekhnni
Zaito Tempo Bõuleão Mogan (Sõunsar Cortubancho) - Mando

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”"
Zaito Tempo Bõuleão Mogan (Sõunsar Cortubancho).
We walked (went about) together in love for a long time
Type: Mando
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo: André Xett (1884-1980).
Musical form: Ternary
Literary form: Monologue
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982)
"Zaito tempo bõuleã mogan,"
We walked together in love for a long time,
Modench pavun nadlim dusmanan.
Halfway we were cheated by an enemy.
Atam bõutam rê fugar zaun,
I am now going about suffocated,
Dusman bõutat mun amchê patlean.
Our enemies are following us.
Chusmo/ Refrain:
Môg ãvem côrun tujo dusman zalo ré ubo,
After falling in love with you my enemy got active (lit. stood up),
Sõvnsar foroch cortubancho.
This world is indeed full of troubles.
Rod'tam rod'tam rogtachim ducam.
I am weeping and weeping tears of blood.
Dusmananc moga borem magtam.
I am wishing the enemy well, my dear.
Sõvnsarachi axea maca nam,
I have no desire to live in this world,
Bogor sorguincho rosto tanctam. (Chusmo)
I am just walking the road to heaven. (Refrain)
Nident ratchim ãum sopnetam,
I sleep at night and dream,
Tujea rupcaralaguim keutam,
I play with your shadow (lit. resemblance),
Vonttanc-vontt tencoun beiju diunc vetam,
I try to bring my lips near to yours and kiss you,
Zaguim zaun moga fotoutam. (Chusmo)
Waking up I feel deceived. (Refrain)
The Mando
"The mando is a dance song from Goa in Konkani. Although it is popular among all the social stratas of the Konkani-speaking peoples and many of the composers have remained anonymous, it should not be classified as a folk song. It is an art song composed for particular occasions. There have been many attempts to explain the origin of the word mando. One of them refers to the mand which was traditionally an open space of about 100 sq.m. where religious ceremonies were held and folk dances were performed. The text form of the mando is based on that of the traditional Konkani song ovi, which was usually sung at weddings"
"Most of the the traditional mandos, which gained the term “classical”, were composed in the 19th century. The polka and the valsavina (Vienna Waltz) with its three-four rhythm seem to have found their way to Goa. The mando was originally composed and danced by the Brahmin aristocracy of Goa, mainly of Salcete, whose spacious mansions had a big hall for festive occasions. A memorable moment in the history of the family was the 
bridal mando. The mando reflects the tranquil and leisurely character of this aristocracy. The Goan woman in the mando reflects the ideals and virtues then ascribed to her, namely self-sacrifice, piety and motherhood."
"As a dance the mando is a square type (double file), men facing the women. When the partners come face to face in the centre, they retreat to the starting point, then move forward again crossing to the opposite side. The men then flick their handkerchiefs while the women open their fans. All in all, it is a stately and leisurely dance. The melody of the mando is slow in movement, with a soft and languishing atmosphere."
Polleiat.
Goemche Mandde
जहनास आचें पुस्तक

जहनास आचें पुस्तक.
Book of Jonah
दुसऱ्या प्रवादयांच्या पुस्तकां परस, जनासाचें पुस्तक एक कथन. हुकूम मोडता तसल्या प्रवादयाची ह्या पुस्तकांत काणी आसा. पयलीं-पयलीं तो आपलें देयविक कारीया चुकोंवक प्रयत्न करता आनी मागीर आपले अपेक्षे आड आपलें कारीया येसेस्वी जालां म्हण दो देवाक तक्रार करता. ह्या धाडसाच्या वावरांतलो वीर मनीस राजांच्या दुसऱ्या पुस्तकांत आसा (२राज. १४/२५) जो यी हाचे राजवटके काळार जियेलो.
ह्या पुस्तकाचो हेतू म्हळ्यार वाचतल्याक मौजा हाडुंक आनी बराबर शिकोंवक. सर्वेस्परान ताका
निवेनेह शारांत वचूंक सांगललें. निनेवेह शार हें इसरायेलाच्या दुस्माना, आससिरियेचें मुखेल शार आसलें. पूण हो संदेश घेवन जनासाक थंय वचूंक नाका आसलें. कित्याक देव निनेवेहचो केदनांच भस्म करचो ना म्हण ताका खात्री आसली. तरी पूण आपले खुशे आड ताणें देवाच्या उतराक पाळो दिलो. पूण शेवटाक ताका एकदम दूख भोगली कित्याक,ताणें भस्म जातलो हो जो संदेश दिलोलो त्या परमाणें घडलें ना.
देवाक आपले रचणेचो खूब मोग आसा हें ह्या पुस्तकांत दिसून येता. पूण त्या वन चड म्हळ्यार देव इतलो दयाळ आनी मोवाळ ,तो आपले पर्जेचे जे दुस्मान आसात तांचो पोरयान भस्म करूंक फाटीं रावता. परतेंच जाल्यार तांकां भोगशिता, तांकां नव्यना सुटका दिता, हें ह्या पुस्तकांत दिसून येता.
पळेइयात.
Book_of_Jonah
Books_of_the_Bible
Bible
ರಂಕಾರಾಂಕ್ ಪಾವ್ಲುಚೆಂ ಪತ್ರ್

ರೊಮಾಗಾರಾಂಕ್ ಪಾವ್ಲುಚೆ ಪತ್ರ್.
ನವ್ಯಾ ಕರಾರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂ ಮದೆಂ ಪಾವ್ಲುನ್ ರೊಮಾಗಾರಾಂಕ್ ಬರಯ್ಲಲ್ಯಾ ಪತ್ರಾಕ್ ಎಕ್ ಮಾನಾಚೊ ಜಾಗೊ ಫಾವೊ.
ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂತ್ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಂಚಿ ಆನಿ ಮನ್ಶಾಂಚಿ ಜಿ ತೊ ಖಬರ್ ಕರ್ತಾ, ತಿ ಮನಾಂತ್ ಧರುನ್, ಆನಿ ತಶೆಂಚ್ ತಿಸ್ರೆಂ ಧರ್ಮ್‌ಪರ್ಗಟ್ಣೆಚೆ ಭೊಂವ್ಡೆಚ್ಯಾ ಶೆವಟಾಕ್ ಪಾವ್ಲು ಕೊರಿಂಥಾಂತ್ ಆಸ್ಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಥಂಯ್ಚಿಯ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಲಕ್ಷಣಾಂತ್ ಘೆವ್ನ್, ಹೆಂ ಪತ್ರ್ ತಾಣೆಂ 57-58ವ್ಯಾ ವರ್ಸಾ ಬರಯ್ಲೆಂ, ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣ್ತಾಲ್ಯಾಂಚಿ ಖಾತ್ರಿ ಜಾತಾ.
ಧರಂಪರ್ಗಟ್ಣೆಚೊ ವಾವ್ರ್ ಕರ್ತಾನಾ, ಹ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಉದೆಂತಿವಾಟಾರಾಂತ್ಲೆ ಸಗ್ಳೆ ಗಾಂವ್ ತೊ ಭಂವ್ಲಲೊ ಆನಿ ಅಸ್ತಂತೆಕ್ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್ ಪರ್ಗಟ್ ಕರುಂಕ್ ಸದ್ತಾಲೊ. ದೆಖುನ್, ಜೆರುಸಾಲೆಮಾಕ್ ಭೆಟ್ ಕರ್ತಚ್, ರೊಮಾ ಶಹರಾಂತ್ ಮಾತ್ಸೊ ರಾವುನ್, ಇಸ್ಪಾನಿಯೆಕ್ ವಚುಂಕ್ ತಾಣೆಂ ಥಾರಾಯ್ಲೆಂ. ಹೆ ಭೆಟೆಚಿ ಖಬರ್ ತೊ ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂತ್ ಸಾಂಗ್ತಾ ಆನಿ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ನಿಯಾಳಾಂಚೊ ಫಳ್ ಆನಿ ತ್ಯಾ ಕಾಳಾಚೆ ಧಾರ್ಮಿಕ್ ಪ್ರಶ್ನ್ ತೊ ತಾಂಚೆ ಮುಖಾರ್ ದವರ್ತಾ. ತೆ ಪ್ರಶ್ನ್ ಹೆ: ಮನ್ಶಾಂ ದೆವಾಕ್ ಮಾನ್ವಾಲಾಲಿಂ ಜಾತಲಿಂ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಭಾವಾರ್ಥ್ ಗರ್ಜೆಚೊ, ಆನಿ ದೆವಾಕ್ ಮಾನ್ವಾಲಾಲಿಂ ಜಾವ್ಪಾಚೆ ಹೆ ನವೆಂ ಪದ್ದತಿ ಆನಿ ಮಯ್ಜೆಸಾಚೆ ಸಮುರ್ತಿ ಮದೆಂ ಸಂಬಂದ್ ಆಸಾ. ಹ್ಯಾ ದೊನಿ ಪ್ರಶ್ನಾಂಚಿ ತೊ ಬಾರಿಕ್ಸಾಣೆನ್ ಸಮ್ಜಣಿ ದಿತಾ.
ಜರುಯ್ ಆದಿಂ ಗಾಲಾತ್‌ಗಾರಾಂಕ್ ಬರಯ್ಲಲ್ಯಾ ಪತ್ರಾಂತ್ ತಾಣೆಂ ಹ್ಯಾ ಪ್ರಶ್ನಾಂಚಿ ಥೊಡಿ ಶಿಕೊವ್ಣಿ ದಿಲ್ಲಿ, ತರಿ ಹೆಂ ನವೆಂ ಶಿಕೊವ್ಣೆಚಿ ಖಬರ್ ಇಸ್ಕುಟಾವ್ನ್ ದೀವಂಕ್ ನಾಸ್ಲಿ. ರೊಮಾಗಾರಾಂತ್ ಆಪ್ಲಿ ವಳಕ್ ಕರುನ್ ದಿತಾನಾ, ತೊ ಹ್ಯಾ ಸೆಗಾಚೊ ಬರೊ ಫಾಯ್ದೊ ಕಾಡ್ತಾ ಆನಿ ಆಪ್ಲಿ ಶಿಕೊವ್ಣ್ ಕಶ್ಲಿ ತಿ ಅದಿಕ್ ಬಾರ್ಕಾಯೆನ್ ಸಾಂಗ್ತಾ. ಆನಿ ಹೆಂ ತೊ ಕರ್ತಾ ನ್ಹಯ್ ಫಕತ್ ರೊಮಾಗಾರಾಂ ಖಾತಿರ್, ಪುಣ್ ಸಂಸಾರ್‌ಭರ್ ಶಿಂಪಡ್ಲಲ್ಯಾ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಸಭಾಂ ಖಾತಿರ್.
ಹ್ಯಾ ಪತ್ರಾಚಿ ಮಾಂಡಾವಳ್ ಅಶಿ :.
ಪ್ರಸ್ತಾವನ್ ಆನಿ ವಿಶಯ್ : 1 : 1-17
ಪಾತ್ಕಿ ಮನ್ಶಾಂಕ್ ಸೊಡ್ವಣೆಚಿ ಗರ್ಜ್ : 1 : 18-3:20
ದೆೇವ್ ಆಪ್ಣಾಚೆರ್ ಭಾವಾರ್ಥ್ ದವರ್ತಲ್ಯಾಂಕ್ ಜೆಜುಚ್ಯಾ ಮರ್ಣಾ
ಆನಿ ಪುನರ್ಜಿವಂತ್ಪಣಾ ವರ್ವಿಂ ಸೊಡ್ವಣ್ ದಿತಾ : 3:21-4:25
ಜೆಜು ಕ್ರಿಸ್ತಾ ಸವೆಂ ನವೆಂ ಜಿವಿತ್ : 5: 1-8:39
ದೆವಾಚೆ ತಾರಣಿಕ್ ಮಾಂಡಾವಳಿಂತ್ ಇಸ್ರಾಯೆಲ್-ಪರ್ಜೆಚೊ ಜಾಗೊ : 9:1-11:36
ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಜಿಣೆಚಿ ಚಾಲ್ : 12:1-15:13
ಸಂಪಾದ್ಣಿ ಆನಿ ಖಾಸ್ಗಿ ನಮಾನ್ : 1-14-16:27
आयुवेदांतलो अक्षय्यवट

आयुवेदांतलो अक्षय्यवट
वड हें एक पवित्र झाड आसून ताच्या धर्मीक म्हत्वाक लागुन तें आमच्या सगळ्यांचे वळखीचें. वडाचें झाड बरींच वर्सां जगता. हाका लागून आयुवेदांत ताका `अक्षय्यवट’ अशेंय म्हणटात. ह्या झाडाच्यो खांदयो अयसपयस पसरतात. ताच्या खांद्यांतल्यान पाळां जमनींत वचून घट्टट जातात. ह्या पाळांखातीर वडाच्या झाडाक तांचो बरोच आदार जाता.
वडाचे महत्व
वडाच्या झाडाचीं पाना लांब - गोल आनी दाट आसून ताचीं फळां गोल आसतात. पिकतकच तीं तांबड्या रंगाचीं जाता. पूण खरें म्हळ्यार हीं फळां फळां नासून तातूंत खूब बारीक फुलां आसतात. वडाची पानां, साल, दीख, फळां, पाळां (प्ररोह) तशेंच वडाच्या झाडाक जो आंकूर फुट्टटा वा कोंब येता ताक आयुर्वेदांत बरेंच म्हत्व आसा. सादेदुखींत तशेंच सांदेसुजींत वा आमवातासारक्या दुयेसांत वंडाच्या झाडाच्या कांडांतल्यान येवपी दीख लायता. तशेच सांधेदुखींत वडाचीं पानां सांद्दांचेर बांदपाक वापरतात. ते भायर काडिल्ल्या `ग्रंथी शोथ ‘(lymph node enlargement) ह्या सारक्या लक्षणांचेर लेगीत वयलो दीख लायतात. कान व्हांवप, दुखप, दांत दुखप वा दोळे येवपासारक्या दुयेंसावेळार हो दीख भायल्यान लायतात. बिकांत लेगीत हो दीख लायतात पातळ परसाकडेन जायत वा संडासातल्यान रगत पडत जाल्यार वडाचो दीख पोटांत घेवंक दितात. घाव्यार तशेंच कांय तरांच्य कातीचे विकारांत वडांची पाळां बारीक वाटून ताचो लेप त्या भागार लायतात.
वडाच्या सालीचो उपयोग
बांयलाक आंगार धवे वा तांबडें चड वचत जाल्यार वडाचे सालीचो वापर करतात. गर्भाशयांत गर्भ स्थीर करचेखातीर आयुर्वेदांत ‘पुसंवन विधी’ सांगला. तांतूत वडाचो कोंब (वटशृंग) वापरतात. ह्या वटशृंगार कांय संस्कार करून तो वयल्या ‘विधी ’ खातीर उपेगांत हाडता. कांय जाणांच्यो पांयांच्यो शिरो मोट्यो जावन रगत सांठवल्ले भशेन जावन गुटलां तयार जाता (vericose vein) अशा लक्षणावेळार वडाच्या पाळांपासून तयार केल्लें तेल लावपाक वापरतात.
दांगर

दांगर भारतांतल्या गोंय राज्याच्या नुस्त्याच्या जेवणांतलो एक जिन्नस. दांगर कटलेट कशे दिसतात, आनी तशेच तरेन तव्याचेर तेलांत तळून रांदतात. दांगर चड करून सुंगटां जांव कालवां पासून करतात, आनी तातूंत कांदो, नाल्लाची सोय, तांदळाचें पीठ, सांबार मसालो हांचो मुखेलपणान आस्पाव आसता.
राजस्थानी लिपी

लिपीः राजस्थानी लिपी चडकरून देवनागरी लिपी वरीच दिसता.थोड्या अक्षरांचें वंण मातशें वेगळें आसा. पूण दिसान दीस हो फरक उणो जायत चल्ला. ही लिपी रेग ओडून बरयतात. सरकारी वा न्यायालयिन कामकाजा खातीर हे लिपीचो उपेग करतात. पूण वेपारी लोक आपलो हिशेब बरयतना महाजनी वा वाणियावटी हे लिपीचे शेलीचो उपेग करता. हे लिपीच्या अक्षरांक ‘मुडिया’ नांवानीवळखतात. ह्या अक्षरांक मात्रा नासा. ही लिपि एक प्रकरचें शेदटहॅन्डचें काम करता. मुडिया अक्षरांचो सोद मोगल सम्राट अकबराचो अर्थ सचीव राजा टोडरमल हाणें लायलो असो उल्लेख वालचंद मोदीच्या ‘देश के इतिहास में मारचवाडी जातीका स्थान’ ह्या पुस्तकांत मेळटा.
ಅಂಜುಂ ಚೋಪ್ರಾ

ಅಂಜುಂ ಚೋಪ್ರಾಚೆ ಜಲ್ಮ್ ೨೦ ಮೇಯ್ ೧೯೭೭ ಎಕ್ ಇಂಡಿಯನ್ 
ಕ್ರಿಕೆಟ ಕೆಳ್ಗಾಡಿ 
=ಸಧನ್=
"ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ" - ೧೨ಪಂದ್ಯ ಕೆಲ್ನೆ ೫೪೮ ದಾಖಲ್ ಕೆಲೀ,
೩೦.೪೪ ಸರಾಸರಿ,
೪ -ಅರ್ಧ /ಶತಮಾನ,
ಅಗ್ರ ಸ್ಕೋರ್-೯೮,
ಚೆಂಡು ಎಸೆ-೨೫೮ ,
ವಿಕೆಟ್- ೨,
ಬೌಲಿಂಗ್ ಸರಾಸರ್-೪೪.೦೦
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೌಲಿಂಗ್-೧/೯,
ಕ್ಯಾಚ್/ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್-೧೩,
ಪಯ್ಲೆ ಟೆಸ್ಟ್-೧೭
ನವೆಂಬರ್೧೯೯೫ "ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್" ವಿರೊದ್ ಜಾವ್ನಾಅಸಾ "ಒಡೀ ಖೆಳ್"-೧೨೭,
ರನ್ಗಳು-೨೮೫೬,ಅರ್ಧ /ಶತಮಾನ-೧/೧೮
ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿ-೩೧.೩೮,
ಅಗ್ರ ಸ್ಕೋರ್-೧೦೦,
ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಎಸೆ-೬೦೧,
ವಿಕೆಟ್ಗಳು-೯
ಟಿ-೨೦=ಪಂದ್ಯ-೧೮,
ದಾಕಲ್ ಕೆಲೀ-೨೪೧,
ಅಗ್ರ ಸ್ಕೋರ್-೩೭ ,
ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಸರಾಸರ್ ೧೭.೨೧
=ವಯಕ್ತಿಕ್=
ಬಾಬ್ ಕೃಷ್ಣ ಬಾಲ ಚೋಪ್ರಾ ಎಕ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಖೆಳ್ಗಡಿ. 
ಬಾವ್ ರ್ವಾನ್ ಚೋಪ್ರಾ ಎಕ್ ಕ್ರಿಕೆಟ ಖೆಳ್ಗಡಿ ,
ಬಪ್ಪು ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಖೆಳ್ಗಡಿ,ತೊ ಎಕ್ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಅನಿ ಎಕ್ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್.
ಅಂಜುಮ್ ಎಕ್ ಖೆಳ್ ಕುಟುಂಬ ಥಾವ್ನ್ ಅಯಿಲ್ಲೆ. ಭಾರತಾಚ್ಯ ತಂಡಾಚೆ ನಾಯಕ ಜಾವ್ನ್ ಸೆವಾ ದೀಲ್ಯಾ.
पाताळ

पाताळ हो पुराणांत वर्णिल्लो एक लोक.ताका अधोलोक अशें म्हणटात.'पतन्ति अस्मिन् दुष्क्रियावन्त:' = वायट कृत्यां करपी लोक जातूंत वतात अशीं स्थानां म्हणजेच पाताळ,अशी ताची व्याख्या आसा.पाताळाक अधोभूवन,असुरभूवन,वलीसद्म,रसातल,नागलोक अशीं जायतीं नांवां आसात.हीं सगळीं स्थानां धर्तरेच्या सकयल आसात.
पाताळांचो आंकडो सात मानिल्लो आसून अतल,नितल,वितल,गभस्तिमान,तल,सुतल आनी पाताळ अशीं तांची नांवां आसात.पद्म पुराणांत हीं नांवां मातशीं वेगळीं दिल्लीं आसात.तीं अशीं- असल,वितल,सुतल,तलातल,महातल,रसातल आनी पाताळ.
लश्र्मण रामचंद्र पांगारकर

लश्र्मण रामचंद्र पांगारकर
प्राचीन मराठी वाडमयाचे इतिहासकार,मराठी संतचरीत्रकार,हरीभत्तपरायण भागवतछर्मप्रचारक आनू रोसाळ उलोवपी.
जल्म.
हाचो जल्म चिपळूणांतलो
जिण.
तांच्या घराण्याचो मूळ गांव पांगरी.(ता .बार्शी जिल्लो सोलापूर) पूण तांचे घराणें पुण्या लागी पौडाक रावपाक लागलें पांगारकराच्या बापायचें नाव कृष्णाजी.पागारकर हाका आपल्या चुलत्या क़डेन महणल्यार रामचद्रपत हाचे कडेन पोसको दिल्लो.
शिक्षण.
 पांगारकरांचे मुळावें शिक्षण पौडाक माध्यमीक शिक्षण पुणयाच्या न्यू इगिलश सकुलांत आनी शिक्षण पुण्यांतल्या फगर्युसन महाविहालयांत जालें. ताजे मागीर पंढरपूर पुणे अमरावती ह्या सुवातांचेर ते शिक्षक म्हणून काम पळयताले.शिक्षकी पेशो सोडून 1907 वर्सा ते भतितज्ञानवैराग्यविवर्धक विचारांच् लहरी स्वधर्म बांधवांत वाडीक लावच्यो हया हेतून मुमुक्षु नांवाचे साप्ताहीक तांणी धुऴें गावांत काडलें. फुडें हया साप्ताहिकाचें मासिकांत रंपातर करूक ते ताणी पुण्याक हाडलें
वावर.
मुनक्षूचे 1930 सावनचे अंक नाशिकाच्यान प्रकाशीत जाले मुमुक्षु काडले उरात लेखन सशोधन प्रवचन हरिभतिप्रसार अशा कार्याक तांणी जीवन अर्पिलें.
Bharot

Bharot zaun asa zogantlo soglleant vhod lok-shai prodhan des ani China uprant dusro soglleant chod loksonkhya aslolo des. Bharotache 28 rajya ani 8 kendr-xasit prodes asat.
महाकोसल

भारतांतलें एक पुर्विल्लें जनपद. कोसल, कौसलक, सकल-कोशल, दक्षिण कोसल ह्याय नांवांनी ह्या जनपदाचो उल्लेख कितल्याशाच पुराणग्रंथांनी आनी शिलालेखांनी मेळटा. महाकोसलचे सुवातेविशीं तशेंच ताच्या विस्ताराविशीं अभ्यासकां भितर विंगड विंगड मतां आसात.
1) उत्तरेकडे अमरकंटक हांगाचे नर्मदेच्या उगमासावन दक्षिणेकडे महानदी, अस्तंतेकडे वैनगंगा आनी उदेंतेकडे हर्दा आनी जोंक ह्या न्हंयांनी घेराव घाल्लो प्रदेश महाकोसल म्हूण वळखतात. थंय कलचुरी वंशाचें राज्य आशिल्लें.
2) ब्रह्मांड आनी मार्कंडेय पुराणांच्या आदरांवयल्यान विंध्य पर्वताच्या उदेंत आनी आग्नेय देंवतेवयल्या ब्राह्मणी आनी महानदी ह्या न्हंयांच्या उदकाच्या प्रदेशांतलें एक जनपद.
3) कनिंगहॅम हाच्या मताप्रमाण महानदी आनी गोदावरी न्हंयांच्या वयल्या देगणांतलो गोंडवनाचो प्रदेश होच महाकोसल आसा. दलपतशाहाचे राणयेची दुर्गावतीची ह्या प्रदेशाचेर सत्ता आशिल्ली.
4) मध्द प्रदेश आनी ओरिसा राज्यांतल्या बिलासपूर, रायपूर आनी संबळपूरच्या कांय वाठाराक महाकोसल म्हणटात. हांगा सोमवंशी क्षत्रिय घराण्याचें अधिपत्य आशिल्लें.
5) फर्ग्युसन हाच्या मताप्रमाण, , आर्विल्ल्या छत्तीसगढाचो प्रदेश हो महाकोसल देश आसून, बिलासपूर जिक्ह्यांतलें आर्विल्लें तुमान ही ताची राजधानी आशिल्ली. कलचुरी आनी हैहय वंशांची हांगा सत्ता आशिल्ली. रत्नपूर (मणिपूर) ) ही तांची त्या काळांतली राजधानी आशिल्ली. तांणी खूबशीं शिवाचीं देवळां आनी मठ बांदले. - कों. वि. सं. मं.
संजीव वेरेंकार

संजीव वेरेंकार हांचो जल्म २९ ऑगस्ट १९५९ वर्सा सावयवेरें गांवांत जालो.
शिक्षण.
मुळावें शिकप सावयवेरेंच्या सरकारी प्राथमिक शाळेंत जालें जाल्यार माध्यमिक शिक्षण उत्कर्ष विद्यालय सावयवेरें (कृष्णा शेटये सावयकार विद्यालय) जाल्यार पदवी मेरेनचें शिकप पणजेच्या कला आनी विज्ञान महाविद्यालयांत जालें.जंय कोंकणीचो वावर चलता थंय संजीव आसपाकूच जाय अशें डॉक्टर. मनोहरराय सरदेसाय म्हणटखत. ते एक असले कवी जाची कविता केन्ना मोगरे कळ्यावरी परमळटा तर केन्ना कट्टेच्या इंगळ्या वरी धगधगता.
भावझुंबरहो जावन आसा तांचो पयलो कविता संग्रह जाचे अस्तितवांत येवपाचे कारण स. लक्ष्मणराव सरदेसाय हे जावन आसले. ह्या कविता संग्रहांत ताणी वेगवेगळ्या विशयांचेर बरयील्ल्यो ल्हानल्हान कविता आसात.
वेवसाय.
संजीववेरेंकार 1976 वर्सा सावन कविता बरयता, म्हणटा आनी जिययेता. तांच्या दोळ्यानी कोंकणी भाशेचे आनी रयताच्या जैताचे सपन आसलें. संजीव वेरेंकार व्ययसायान पत्रकार आसलो तरी पिंडान कवी. समाजीक जाणीवेचो एक बरोवपी. कोंकणीची चळवळ ही आपल्या गावांतल्यान आरंभ करपाकज्या काय गांवगिर्या तरनाट्यांक जालो तांतुंतलो एक संजीव.
संजीव वेवसायान पत्रकार आसलो तरी पिंडान कवी, बदलत्या काळाचो वेध घेवपी सामाजिक जाणीवेचो एक बरोवपी.
प्रकाशीत साहित्य.
तांचे हाचे आदी भावझुंबर ,मुंबर हे कविता संग्रह जाल्यार मांड ओसड जातना हो एकांकी संग्रह मेळून तीन पुस्तकां उजवाडाक आयल्यात. ते भायर ताणी आनींक साबार कविता संग्रह अजवाडाक हाडल्यात ते म्हणल्या रमुंबर, गावांतली सांज, पडवे वयलीं सवणीं जातून भुरग्याखातीर कविता आसात, चेतन्याच्यो पावळ्यो, अस्वस्थ सूर्य, व्हिलेज इव्हिनिंग जीतांच्या कोंकणी कविता संग्रहाचे अणकारीत रूप जावन आसा आनी स्मरण. ते भायर ताणी मनपाखां, माड ओसाड जातना आनी तिपय हें जावन आसा तांच्यो एकांकीका.
हेर वावर.
आपली कविता फक्त पुस्तका पुरती मर्यादीत उरनासतना ती प्रत्यक्ष लोकांच्या काळजा मेरेन पावची ह्या हेतून सिताराम नायक हांचें निवेदन लाभिल्ल्या काव्य झाडाझडतीचें ह्या कार्यक्रमाचे गोंयच्या वेगवेगळ्या महाविद्यालयांनी ताणी प्रयोग सादर केल्यात आनी ताका रसिकांकडल्यान बरो प्रतिसाद मेळ्ळा. संजिवाच्या कवितांचो पाठय पुस्तकांतय आस्पाव जाला. कोंकणी राजभास आंदोलनात (१९८५) तांचे योगदान आसा. नायलॉन ६६ आडच्या आंदोलनांत भूमिपुत्राचे सक्रीय भावनेत तो वावुरला.कोंकणी राजभास आंदोलनांत 1985 सावयवेरें-वळवय वाठारांन जें म्हत्वपूर्ण योगदान दिलें तांतून संजीवाचो मोलाचो वांटो आसा. नायलॉन 6 6 आडच्या आंदोलनांत भूमिपुत्राचे सक्रिय भुमिकेन तो वावुरलो. भाशीक, समाजिक, सांस्कृतिक कार्यांत आपणाले सत्व तिगोवन वावुरपाची तागेली वृत्ती तोखणायेची.
प्रवास हो तांचो आवडटो छंद भारतीय साहित्य अकादेमीचे प्रवास अनुदान योजनेचे लाभ तांका मेळ्ळा. १९७९ वर्सा गोंय ते बिचापूर ही सायकल भोंवडी जाल्यार १९८१ वर्सा गोंय ते मंगळूर मेरेनची पदयात्राय ताणी केल्या.
कारिदाद फेर्नांडीस

कारिदाद फेर्नांडीस हो एक तियात्रीस्त. ताका बाबुश म्हूण वळखतात.
जल्म.
कारिदाद फेर्नांडीस हांचो जल्म 18 सप्टेंबर 1940 ह्या वर्सा आराम्बॉल म्हालांत जाल्लो. ताच्या बापायचें नांव श्री बँनडिक्टो फेर्नांडीस आनी आवयचें नांव श्रीमती मारीया विटोर ब्रिटो.
शिक्षण.
ताणीं पुर्तुगेज भाशेंत शिक्षण (प्रिमायरो ग्राओ) घेतलें आनी इंग्लीश भाशेंत तिसरे मेरेनचें शिक्षण ताणीं माउंट कार्मेल माध्यमीक शाळा आराम्बॉल हांगा केलें. 12 वर्सांचे आसतना ताणीं संगीत (सोल्फागीऒ) शिकपाक सुरवात केली. ताणीं संगीताचें शिक्षण आराम्बॉल रावपी सर्गेस्त मेस्त्री कायतान डिसौझा हांच्या कडल्यान घेतलें.
वावर.
ते एक फामाद संगीतकार. ताणीं पयल्या फावट सर्गेस्त सी. आल्वारीस हांच्या तियात्राक 1967 वर्सा संगीत दिलें. उपरांत ताणीं नामनेच्या तियात्रिस्तांच्या तियात्रांनी काम केलें, जे फामाद लेखक आनी दिग्दर्शक आशिल्ले आनी जांणीं तियात्राची माची गाजयली जशें एम बॉयर, आल्फ्रेड रोझ, जेमी कुलासो, रिको रॉड, जॉ रोझ, रोबीन वाझ, रोजफर्न्स, विल्फी रिबिम्बस (मंगळुर) हांकां ताणीं 25 वर्सां संगीत दिलें.हॅनरी डिसौझा आनी मेल्वीन डिसौझा हांच्यां खातिरूय तांणीं काम केलां.
तांणीं तियात्र आनी संगीत कार्याळींनी आपलें संगीत सादर केलां. त्याभायर तांणींजायते कोंकणीं ऑडयो आल्बमांखातीर आपलें संगीत दिलां.
पुरस्कार.
तांच्या तियात्रांतल्या संगीत योगदानां खातीर तांचो कांय संस्थांनी सत्कार केला. जशें ‘तियात्र दिसा’ निमतान कला अकादमी गोंय, गुलाब पुरस्कार, कांदोळे जाल्ल्या रुप्यामहोत्वा वेळार तांकां ‘कला मोगी’ पुरस्कार भेटयला.
रानडे, मोहन

मोहन रानडे (जल्म - 25 डिसेंबर 1930, मिरज- सांगली) सुटकेझुजारी. ताणें बी. कॉम आनी एल्. एल्. बी. चें शिक्षण घेतिल्लें. ताचें खरें नांव मनोहर आपटे. पूण सुटके चळवळी वेळार ताणें मोहन रानडें हें नांव घेतलें आनी तेंच उरलें. तो आझाद गोमंतक दल संघटनेचो वांगडी आशिल्लो. सावयवेरें (वळवय) हें ताचें कार्याचें ठाणें आशिल्लें. थंय तो लोकामंदी राजकीय जागृताय हाडपाचें काम करतालो. गोंयच्या शिमें वयल्यान पत्रकां हाडून तीं सुटके खातीर सशस्त्र हल्लो करपांत ताणें वांटो घेतिल्लो. हाचे भायर जायत्या पुलीस ठाण्यांनी, मीनाखणींनी हत्यारां आनी स्फोटकां हस्तगत करपाक तो सशस्त्र हल्ले करतालो. बाणस्तारी पुलीस ठाणें (9 जानेवारी 1955); गुळेली कस्टम आऊट (9 फेब्रुवारी 1955); कळंगुट पुलीस ठाणें (11 फेब्रुवारी 1955); अस्नोडा पुलिस आवटपोस्ट (12 फेब्रुवारी 1955); रावण पुलिस आऊट पोस्ट (19 मार्च 1955); हळदोणे पुलीस आऊट पोस्ट (27 मे 1955); शिरगांव मिनाखण (3 ऑक्टोबर 1955); बेती पुलीस ठाणें (15 ऑक्टोबर 1955); अशा सुवातींचेर ताणें हल्ले केल्यात.
18 जून 1955 दिसा ताणें पुर्तुगेजांचो हस्तक कास्तदियो फेंर्नांडीस हाचेर फार पेटयलो. बेतीं पुलीस ठाण्यार जाल्ल्या हल्ल्यांत तो जखमी अवस्थेंत पुर्तुगेजांचे तावडींत सांपडलो. उपरांत प्रदेशीक लश्करी न्यायालयामुखार उब करुन 29 डिसेंबर 1956 ह्या दिसा ताका खर बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. ताका पुर्तुगालाक धाडलो. उपरांत 23 ऑगस्ट 1960 ह्या दिसा ताका फुडली बंदखण भोगूंक काशियस बंदखणींत दवरलो. स वर्सा ताका एकोडे बंदखणींत दवरल्लो. तातुंतलीं दोन वर्सां ताका बेड्यो घालून दवरिल्लो. ताकालागून ताका चलूंक लेगीत येनाशिल्लें. ताची सुटका 25 जानेवारी 1969 दिसी जाली. गोंय सुटके उपरांत ताका बंदखणींत दवरिल्ल्यान पुराय भारतांत निशेध परगटायिल्लो. 1969 वर्सा तो गोंयांत येतकच लोकांनी ताचो भोवमान केलो. उपरांत ताणें आपलें फुडलें शिक्षण पुराय केलें आनी तो समाजीक वावर करुंक लागलो. ताणें सतिचे वाण नांवाची मराठीतल्यान आपजीण बरयली.
हांतूत ताणें आपले सुटके झुजांतले आनी बंदखणींतले अणभव सांगल्यात. 15 ऑगस्ट 1972 ह्या दिसा भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन सुटके झुजांतल्या ताच्या वावराचो भोवमान केलो.
ऍडी मास्कारेन्हस

ऍडी मास्कारेन्हस हो एक तियात्रीस्त.
जल्म.
ऍडी मास्कारेन्हस हाचें खरें नांव आन्द्रे एदुआरडो रोक मासकरेनस. ताचो जल्म नोव्हेंबराचे 10 तारकेर 1941 ह्या वर्सा कुंकळ्ळी ह्या गांवांत जालो. तरणें पिरायेर असतनाच ताका तियात्राविशीं खूब उमळशीक आशिल्ली. तो गावांनी संगीत खेळ आनी शारांत तियात्र पळोवंक वतालो.
शिक्षण.
तो एक बरो गायक आनी संगीत रचपी. आठ वर्सांच्या पिरायेर आसतना ताच्या चुलत भावान म्हळ्यार मिस्टर ए.सेरावांन ताका (कामत दे आसोलना आनी लुकस फेर्नांडीस ग्रुप हाचो सदस्य) कोलवा फामा आंतोनीयो सीनफोरीयानो हांच्या तियात्रांत गीत गावपाखातीर संद दिल्ली. शाळेच्या संगीत सुवाळ्यांत तो वांटो घेतालो. गार्डीयन एंजल माध्यमीक शाळेंत, कुरचेरीम,सावोर्डें हांगां तो आपलें शिकप करतालो, आनी प्राध्यापकाच्या जल्मा दिसा तो संगीत मेळावे रचतालो आनी कांतारां गायतालो, जाका लागून प्रेक्षकांकडल्यान शाबासकीय ताका मेळटाली. पोल स्टार ड्रॅमेटीक आनी स्पोर्टींग क्लब ऑफ डानदोरा, कुंकळ्ळीह्या पंगडांत ताणें पयलेफावट अभिनय करून दोन कांतारां आपल्या गांवांत गायलीं आनी उपरांत‘द ड्रमेटीक स्टार ऑफ कुंकळ्ळी हांगाताका लोकांनी व्हडा सम्मानान ताळयो वाजयल्यो.
वावर.
कोंकणी तियात्राचे माचयेक ताणें गावपी, बरोवपी, दिग्दर्शक अशें आपलें जायतें योगदान दिलां. 1960 ह्या वर्सा सावन ताणें तियात्रांत काम करपाक सुरवात केली. ताणें पंच्यात्तरां वयर फामाद दिग्दर्शकांच्या तियात्रांनी काम केलां. तांच्या कांय तियात्राची वळेरी अशी आसा“ रगताची भेट, शेजारी कोंबो, ओर्राद गोंयकार, पिसो, तो बावटो धोर्माचो,म्होजो घोव बासूरकार, भोगणार, गिरेस्तकायेक लोब्दोन,तिगांयकूंय फाशी फावो,इमट्याचे भोगणार, रिणकारी, तूं काजारी?, आमचें गिरायक तुमगेर कित्याक?, शिमित्रीची वाट, जिमी, फ्लोरीयेन वाझ पोयलो मार्तीर, हो तो घातकी, माय हांव न्हूय पुत तुजो?, वालोर रगताचो, घाम, रगत आनी दुखां, पुर्वोजांची मूदी, कोण रिणकारी?, ओस्तूरी सोवंसार चोलोयता, आमचो एकवोट”, आदी. 1964 ह्या वर्सा तो मुंबय शारांत काम सोदपाखातीर गेलो.थंय ताका रोबीन वाझ हाणें दोन कातांरां आपल्या तियात्रांत गावपाची संद दिली. तियात्र आसले ते सादर जावपाचे आशिल्ले ते म्हळ्यार “शांतीचें लोगीन" जे पी. टी. भागवाडी हांगां जाल्ले. हांगां लेगीत ताका प्रेक्षकांकडल्यान व्हडा दबाज्यान ताळयो मेळ्ळ्यो. ताणें कांतारां रचल्यांत. तशेंच ताणें डुयेट्स आनी त्रियोज सिसीलीया माचाडो, फिलोमिना, झेना आनी डुओ जॉन गोम्स(कोकोय) हांच्या वागंडा गायल्यांत. 
ऍन्थनीडीसा, सी.आलवारीस, प्रेम कुमार, रोबीन वाझ, ऍलेक्सीन्हो दे कांदोलीं, एम.डोड दे वार्ना, कार्मो रोड, ज्यो रोझ,डायगो कार्दोझ,डोमनीक दे कालांगूट, फ्रासींस दे पार्रा, मिनिनो दे बांदार, मिलाग्रीस दे चांदोर, आदी. सारक्या व्हड दिग्दर्शकांखातीर ताणें अभिनय केला आनी कातांरांगायल्यांत. 
अभिनय आनी तियात्रांत गावप हाचेपरस आनीक ताणें आपणें बरयिल्ले आनी दिग्दर्शीत केल्ले तियात्र म्हणल्यार‘ मोयपाशी भाव’, ‘भावनां',आनी ‘ मोगाक लागोन.‘.
1974 ह्या वर्सा ताका आपल्या कामाखातीर दुबय वच्चो पडलो. जेन्ना तो दुबय आसलो तेन्ना ताणें थंय ज्यो फ्रॅन्क आनी ओस्वी वियेगस हांच्या आदारान एक ट्रियो तयार केलो , तिगूय सदांच दोन म्हयने माचयेर आपले तियात्र करताले आनी तांकां तांच्या ट्रियो खातीर तांकां प्रेक्षकां कडल्यान प्रतिसादूय मेळटालो.
पुरस्कार.
खुबश्या सुवाळ्यांनी तांकां सम्मानीत केल्ल्यात.ताका फावो जाल्ले हेर भोवमान म्हणल्यार:-
आंजिराच्या झाडाची वपार

आंजिराच्या झाडाची वपार.
Anjirachea Zhaddachi Vopar - The Budding Fig Tree ( parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
आंजिराच्या झाडाची वपार.
पवित्र पुसतक लुकास २१ ː २९-३३ (मातेव २४:३२ फ.; मार्क १३:२८ फ.)
२९ आनी ताणें एक वपार सांगली: "आंजिराच्या झाडाक आनी हेरां सगळ्या झाडांक पळेइयात. ३० तांकां कंबरी फूटतात तेदनां गीं लागीं पावला म्हण तुंकां कळून येता; ३१ तशेंच ह्यो सगळ्यो वसतू घडलेल्यो तुमी पळेतोच, देवाचें राज लागीं पावलां म्हण जाणो जायात. ३२ हांव तुंमकां खरेंच सांग्तां: हें सगळें घडले बगर ही पिनड्का अंतर्ची ना. ३३ अंत्राळ आनी प्रिथूंम सर्तलीं, पूण म्हजीं उतरां सर्चीं नांत."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसलेल्यो वसतू उक्त्यो कर्तलो”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेयात न्याळ.
The Budding Fig Tree, Commentary &amp; Meditation
एम्. माधव पै

एम्. माधव पै
आपण्याली आवय भास कोंकणी खतीर सदा चेन्तूपचे आनी ताचे खातीर सदा वावर काडपी मंदर्के एम्. माधव पै, हांचे जनन २१-१२-१९३०. जन्मस्थळ- कार्कळ (दक्षिण कन्नड जिलो) एम्. ए,ːडीिप्लोमा इन् कन्नड, विद्वान साहित्यरत्न, यो पदवी पाविल्ले हान्नी ३६ वरस शिक्षण क्षेत्रान्तु सरकारी सेवा करनु निवृत जालीं. को.कोंकणी आनीक कन्नड दोनूय भासेन्तु बरोवपी|श्री अरविंद महर्षी हेंचे ˈमदरˈ आनीक ˈसावित्रीˈ महाकाव्याचे भाषांतर, बोळंतकोडी शंकर भट्ट (जीवनी), चेन्निग कवी मुद्दण्ण (नाटक), ˈशब्दांर्थ गौरवˈ (जटीिल शब्दांचे व्याख्यान) आदिलीं कन्नड भाषान्तु बरयले। हान्नी कोंकणी भाशान्तुˈकोंकणी भाशाचे अस्तित्वˈ (भाशा विज्ञान), बसवामृत, पुरुषसूक्त, नारायण सूक्त, श्री शंकराचार्याली गीतां (भाषांतर),आमगेल्यो हुमण्यो (लोकवेद) आदिली पुस्तकां बरसल्यांती। विश्वप्रख्यात मनोवैजु डा.के.ए. अशोक पै हाचे मनोवैज्ञानिक पुस्तकांचे भाशांतर परगटायत आसती। ३७ वरस धरनु कोंकणी मासाळ्यांतु निरंतर लेखनां बरयत आसून ˈचिर परिचित लेखकˈ म्हणु नांव पाव्लेती। कर्नाटक कोंकणी अकाडमिची २००२ वरसाची साहित्य प्रशस्ती प्राप्त जाल्या।
पंच्कदायी मासाळ्याचो रजत महोत्सव सम्मानूयी हांका प्राप्त जाल्ला। कर्नाटक कोंकणी अकादमीचे स्थाय़ी समिती सांदो जावनु तीन वरस काम केल्ला। अकादमीन उजवाडायले ˈसमांतर शब्दकोशˈ रचनांतूु हांचे सक्रिय योगदान प्रशंशनीय म्हणून सांगूकाची पडता। पावूण्शे वरस पिरायाचे हे संदर्भारी हें ˈकोंकणी (तभ्दव) संस्कृत शब्दकोशˈ पुस्तक परगट करनु तुमचे मुखात दवरूंक आमी संतोसु भोगताती।
ಬಾಂಬೊಲೆಚ್ಯಾ ಖುರ್ಸಾ ಮುಳಿಂ ಪವಿತ್ರ್ ತ್ರಿತ್ವೇಕ್ ಮಾಗ್ಣೆಂ

Bambolim Cross - Prayer.
&lt;poem&gt;
ದೆವಾ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಬಾಪಾ, ತುವೆಂ ಮನ್ಶ್ಯಾಚಿ ಸೊಡ್ವಣ್ ಕರುಂಕ್, ಖುರ್ಸಾಚಿ
ವಾಟ್ ವಿಂಚುನ್ ಕಾಡ್ಲಿ. ತುವೆಂ ತುಜ್ಯಾ ಪುತಾಕ್ ಖುರ್ಸಾಚೆ ವಳ್ವಳೆ
ಆನಿ ಕಳ್ವಳೆ ಸಸುಂಕ್ ನಿರ್ಮಿಲ್ಯಾಂ, ಆನಿ ತಾಣೆಂ ತುಕಾ ಮೋಗ್ ದಾಖೊಂವಕ್
ಆನಿ ಮನ್ಶಾಚೆಂ ತಾರಣ್ ಕರುಂಕ್ ತೆ ತುಕಾ ಒಂಪ್ಲೆ. ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಂತ್
ಹೆ ಖುರೀಸ್ ತುಂ ಆಮ್ಕಾಂ ಧಾಡ್ತಾಯ್ ತೆ ಸಸುಂಕ್ ಆನಿ ಮನೀಸ್ಕುಳಾಚೆ
ಸೊಡ್ವಣೆ ‌ಖಾತಿರ್ ಅರ್ಪುಂಕ್, ತುಜಿ ಕುರ್ಪಾ ಆಮ್ಕಾಂ ದಿ. ಮೊಗಾಳಾ, ಜೆಜು,
ತುಕಾ ಖುರ್ಸಾರ್ ಉಭಾರ್ತೊಚ್, ತುಂ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂಕ್ ಆಪ್ಣಾಶಿಂ ಒಡುನ್ ಹಾಡ್ಟಲಯ್
ಮ್ಹಣ್ ತುನ್ವೆಂ ಭಾಸಾವ್ಣಿ ಕೆಲಿ. ಅಸೊ ತುಂ ಹ್ಯಾ ಬಾಂಬೊಲೆಚ್ಯಾ ದೊಂಗ್ರಾರ್
ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಜಿನ್ಸಾಚ್ಯಾಂ ಮನ್ಶ್ಯಾಂಕ್ ಒಡುನ್ ಹಾಡ್ತಾಯ್. ತುಜ್ಯಾ ಕಡ್ವಳಾಂತ್ಲ್ಯಾ
ಉದ್ಕಾನ್ ಆಮ್ಕಾಂ ನ್ಹಾಣಯ್, ಆನಿ ರಗ್ತಾನ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಕುರ್ಪಾ, ಆನಿ ಮೋಗ್ ಆಮ್ಕಾಂ ದಿ,
ಇತ್ಲೆಂಚ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಪುರೊ. ಪವಿತ್ರ್ ಆತ್ಮ್ಯಾ, ಜೆಜು ಕ್ರಿಸ್ತಾನ್ ತುಕಾ ಕಾಲ್‌ವಾರ್ ದೊಂಗ್ರಾರ್
ಸಾಯ್ಬಿಣೀಚೆರ್ ಆನಿ ಆಪ್ಲ್ಯಾಂ ಶಿಸಾಂಚೆರ್ ಫುಂಕ್ಲೊ. ಆಯ್ಜ್ ಹ್ಯಾ ಮಳಾರ್ ಆನಿ
ದೊಂಗ್ರಾರ್ ಸೊಬಾರ್ ಧರ್ಮಾಂಚೆ ಮನೀಸ್‌ ಎಕ್ವಟತಾತ್. ತಾಂಚಿಂ ಮನಾನ್ ಉಜ್ವಾಡಾಯ್,
ಕಾಳ್ಜಾಂ ಮೊಗಾನ್ ಪೆಟಯ್, ಜೆಜೂಚೆಂ ರಾಜ್‌ ವಿಸ್ತಾರಾಯ್, ಆನಿ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂ ಮನ್ಶ್ಯಾಂಕ್
ತಾಚ್ಯಾ ರಾಜ್ಯಾಂತ್ ಪಾವ್ಯ್.
ಜೆ ಉಪ್‌ಕಾರ್ ಆಮಿ ಮಾಗ್ತಾಂವ್ ತೆ ಆಮ್ಕಾಂ ದಿ.
"ಮ್ಹಯ್ ಮಾ ಬಾಪಾಕ್ ಆನಿ ಪುತಾಕ್, ಆನಿ ಪವಿತ್ರ್ ಆತ್ಮ್ಯಾಕ್."
 ಆಮೆನ್ 
&lt;/poem&gt;
जल्मी

जल्मी.
जल्माक घालपी,गांवाक जल्म दिवपी वा गांवची वसणूक करपी.मूळ मनशाक 'जल्मी' म्हणपाची चाल पूर्विल्ल्या काळांत गोंयांत आशिल्ली.जल्मी हें उतर दोन संदर्भांत आनी दुसरें पुजारी वा देवस्पण करपी ह्या संदर्भांत. गोंयाभायरूय जल्मी परंपरा आशिल्ल्याची म्हायती मेळटा. केरळ राज्यांत अशे जम्मी(Jammi)मेळटात.गोंयांत जल्मी परंपरा फकत गावडो आनी नायक समाजांमदींच दिसून येता.पूण नायक समाजापरस गावडो समाजामदीं ही चाल चड प्रमाणांत आशिल्ल्याचें दिसून येता. कांय विध्दानांच्या मताप्रमाण,जल्मी-खुंटी ह्यो परंपरा मुळाक गावडो जमातीच्यो.नायक समाजात त्यो उपरांत उखलून धरल्यो. ज्या जाग्यार गांवचो तो मूळ पुरूस वसती करतालो,थंय आपल्या पोटा-पाणयाचो प्रस्न सोडोवपाखातीर शेतवड करतालो,तशेंच नव्या देव-दैवतांचीय थापणूक करतालो. अशेतरेन गांवची वसणूक केल्लो तो मूळपुरूस मेल्या उपरांत ताची वंशावळ,ताची स्थापना, ताचे मुळ मठयेंतच करताली.
उपरांत ताच्या कर्तुपांक लागून,ताका 'देवरूप' प्राप्त जातालें आनी गांव जल्माक घालपी म्हुण 'जल्मीदेव'नांव पडटालें.कांयकडेन जल्म्याक मूळी अशेंय म्हणटात.जायतेकडेन जल्म्यान वसयल्ल्या जाग्यार फकत ताचेच वंशावळीचो राबितो आशिल्लो दिश्टी पडटा,अशा वेळार तो जल्मीदेव त्या घराण्याचो कूळदेव म्हूण उरता.पूण जेन्ना ताणें वसयल्ल्या गांवांत,हेर जाती-धर्माचीं घराणीं येवन राबितो करतात,तेन्ना तो आख्ख्या गांवचो ग्रामदेव जाता.जल्मीदेवाच्या म्हऱ्यांत ताच्या उपरांत मरण पाविल्ले ताचे वंशावळीच्या पुरसांचीय स्थापणूक केल्ली दिसता. आयज जे तरेन मेल्ल्या मनशाक दामार(पयशार)सोडोवन हाडून
अब्दुल कलाम

'ए.पी.जे. अब्दूल कलाम'
अबुल पाकिर जैनुलअब्दीन अब्दुल कलाम (१५ ऑक्टोबर १९३१ - २७ जुलय २०१५) हे भारतीय एरोस्पेस वैज्ञानीक तशेंच राजकारणी आसले. २००२ ते २००७ वर्सा ताणीं भारताचे ११वे राष्ट्रपती म्हूण देशाची सेवा केली. तांचो जल्म आनी भुरगेंपण रामेश्वरम तामीळनाडू हांगा जालें. ताणीं भौतीकशास्त्र आनी एरोस्पेस अभियांत्रिकी केली. चार दशक सुमार तांणी वैज्ञानीक आनी विज्ञान प्रशासक म्हूण रक्षा संशोधन आनी विकास संघटण (DRDO) आनी भारतीय अंतरिक्ष संशोधन संघटण (ISRO) हांगा वावर केलो. तशेंच भारताच्या नागरीक अंतरीक्ष कार्यक्रम (Civilian Space Programme) आनी सैन्य क्षेपणास्त्र विकास वावर (Military Missile Development Efforts) हातूंत भागिदार रावन ताणीं बॉलीस्टीक मिसायल (Ballistic Missile) आनी लॉन्च व्हेहिकल टेक्नोलॉजी (Launch Vehicle Technology) हाचो विकास केलो आनी ह्याच वावराक लागून तांकां ‘मिसायल मॅन ऑफ इंडिया’ अशें म्हणटात.
परिचय.
तो जल्मोन वाड‌ल्लो "तमीळ‌नाडच्या राजेश्वर०त तमीळ मुसलीं" कुटमांत जल्मालो. तो भौतशासत्र आनी अंतरिक्षयान इंजिनियरिंग अध्यायाना उपरांत चाळीस वर्सां पऱ्यांत रक्षणा संशोधने अनी अभिवृद्धी संशोधन (डी.अर.डी.ओ) आनी भारतीय बाह्याकाश संशोधन स०स्थो "इस्रो" म्हळ्या गावांत विज्ञानी अनी विज्ञान व्यावासताक जावन काऱ्यें निर्वाहण केलां. १९९८आंत चल‌ल्ल्या भारतीय पोखरात २ परामाणू परिक्षेंत तांत्रीक जावन, राजकीय जावन, प्रमूख काम केलां. २००२ आंत अडळिता पक्षा आनी भारतीय जनता पक्षा अनी विरोध पक्षा भारतीय राषर्टीय कांग्रेस दोनीय पक्षाचा सहाकारान राषर्टपतिची सेवा दिल्ल्या उपरांत शिक्षण बोरोवपी अनी सर्वाजनीक सेवेच्या जीवानाक पर्तलो.
भुर्ग्यां पणार अनी शिक्षण.
तो जल्मोन वाड‌ल्लो तमीळ‌नाडच्या राजेश्वरांत तमीळ मुसलीं कुटमांत जल्मालो. ताच्या बापुयचे नांव "जैनुलब्दीन". तो बोटिसो मालक जावन आस‌ल्लो. ताच्या आवयचे नांव "अशिमा" घराच्ये काम कर्तलीं. ताका ४ जण भाव आनी भयणीं पयकीं निमाणो पूत जावन अस‌ल्ल्यानी ल्हान पणार काम सुरू केलें. ताच्या बापुयक पयशेचीं कुमक जावचें खातीर इसकोला थावन येवन संजेचे पेपारां विक्तालो. तो ल्हान पणार मसत दुबळ्यो जावन अस‌ल्लो. सकाळिचें ४ व्हरार उटोन आपले शिकाप शिक्तालो. ताका लेक्कांत मसत असक्त अस‌ल्ली. १९५४ इस्वेंत मद्रास विश्वविद्यानिलयांत "भौतशासत्रंत" पदवी अपण‌ल्लीं.
वृत्ती जीवन.
विज्ञानी जावन, एकल्याक सलवोंक मोसत सुलभ जल्यार एकल्याक जिंकोंक मोसत कषट. १९६० आंत मद्रासांत तो रक्षणा संशोधनेंत आनी अभिवृद्धी संस्थेंत वायुयान विज्ञानी जावन नेमक जालो. उपरांत कलां रोहिनी उपग्रह १९८० आंत भूमिचा कक्षेक सेर्वालो आनी भारतचें पयलें उपग्रह उडोंवचे इंजिनांत निर्देशक जावन आस‌ल्लो. १९६५ आंत‍च ताणे एक्सुरो जावन काम केलें. भारत क क्षिपणी आनी राकेट तंत्रज्ञानांत सुरू केल्ले वर्वीं ताका क्षिपणिचो जनक म्हनोन अपयलें. तो २०११ व्या वर्सां भ्रषटाचारा विरोध उलयलो. २००२ राषट्रपती चुनावणेंत "लक्ष्मीसेहेगल" विरोध १,०७,३६६ चडतीक वोटांत जिकलो. २५ जुलै २००२ थावन २५ जुलै २००७ म्हणासर राषट्रपती जावन सेवा दिल्या. भुर्गीं म्हळ्यार ताका मोसत मोग. भुर्ग्या सांगाता भर्सोन तांका महेत दितालो हें ताचें सदांचे काम जावन आस‌ल्लें.
मरण.
डा. अब्दूल कलां जुलै २७ २०१५ व्या वर्सा शिल्लांग शिक्षण दिंवचा संदर्भार "काळजा घाताक" बली जालो. त्या नंतर अस्पत्रेक सेर्सिलें जल्यार‌यी वकात लागानासताना ताणें प्राण सोडलो. ३० जुलै २०१५ आंत डा. अब्दूल कलां जल्माल्ल्या गावांत निकेपिलो.
फुगडी

फुगडी गोंय आनी कोकणांतलें बायलांचें एक नृत्य. धालांच्या मांडार आनी चवथी वेळार गणपती मुखार फुगडी घालतात. फुगडे वेळार बायलां घट्ट कांसाट्याचें णववारी कापड न्हेसतात. केंसानी आबोल्यांचे वा हेर कसल्याय फुलांचे वळेसर माळटात आनी आंगार भांगराच्यो वस्ती घालतात. फुगडी घालतना कसलेंच तरेचे वाद्य वाजयनात. फकत हातांनी ताळ्यो मारतात आनी पदां म्हणटात. धालो हो कास बायलांचो उत्सव. धालांच्या मांडार बायलो कसलीच भीड, मुरवत दवरिनासतना फुगडी घालतात. फुगडे वेळार बायलो वाटकुळ्योच उब्यो रावतात आनी हातांनी ताळ्यो मारीत मारीत वाटकुळींच घुंवत घुंवत पदां म्हणटात. फुगड्यांतलीं पदां चड करुन बायलांनीच घडयल्ली आसतात. ही पदां चड करुन बायलांच्या संवसारांतल्या अडचणींचेर आदारीत आसतात. जाल्यार केन्नाय राधा, कृष्णा ह्या थळाव्या देवांची स्तुती करपी आसतात. फुगड्यांचे जायते प्रकार आसतात. सादीफुगडी, कळशी फुगडी हे मुखेल प्रकार आसात. आश्विन म्हयन्यांतल्या महालक्ष्मी व्रतावेळार कोकणस्थ ब्राह्मण बायलो कळशी फुगडी घालतात गोंयांत सत्तरी म्हालांत ही फुगडीपळोवंक मेळटा. हातांत कळश्यो घेवन ही फुगडी घालतात. हे फुगडो वेलार पदां म्हणिनात. फकततोंडाकडेन कळशी धरतात आनी फू- फू करीत वांटकुळेच भोंवर काडटात. कट्टी फुगडेंत दोनायहातांनी दोन कट्ट्यो धरुन ताळयेच्या जाग्यार कट्टेक कट्टी आपटून ही फुगडी घालतात.
आदल्या काळार भुरगें जावंचे म्हणून ‘नागडी फुगडी घालतां’ अशी आंगवण करतालें. भुरगेंजालें जाल्यार सटयेच्या (भुरग्याच्या जल्माच्या सव्या दिसा) बाळतिणीचे कुडींत दारां बंद करुन नागड्यांनी फुगडी घालतालीं. हेर संकश्टावेळारुय गणपती वा हेर थळाव्या देवांमुखार अशे तरेचीआंगवण करतालें. हालींचे तेंपार हो प्रकार बंद जाला. कुणबी- गावडा समाजांत बायलां वागडा दादलेय फुगडी घालतात. हे फुगडेंततघुमट, म्हादळें, कांसाळें हीं वाद्यां वाजयतात. महाराष्ट्रांत एके वेगळे पद्दतीन फुगडी घालतात. दोन बायलो एकामेकां मुखार उब्यो रावतात आनी एकामेकाचे हात धरुन वाटकुळ्योच घुंवतात. नागपंचम, मंगळागौर, हरतालिका सारक्यासणांवेळार ही फुगडी घालतात. देडफुगडी, एका हाताची फुगडी, बल फुगडी, झिम्मा, जातें, नखुल्यो, भुई- फुगडी हे महाराश्ट्रीय फुगड्यांचे प्रकार. गांयातूंच कांय प्रमाणांत फुगड्यांचे हे प्रकार पळोवंक मेळटात.
Dis Tujea Zolmacho

Dis Tujea Zolmacho.
"Evergreen Alfred Rose"
Dis tujea zolmacho, dis vhode khoxecho,
Happy Birthday mhunon ugddas kortanv tuzo
Sorgar kor Anjeamcho, saad ghaltat borea yeneacho
Sonvsar chear disancho, anson khellon sarcho
Fuddar tuzo choddom, ontreg tuje vaddom
Pest pidda pois poddom, tujem sukh urom.
Rup tujem anjeachem, kalliz chodd mogachem
Deva Bapan aplem bessaum tujer ghalchem
Zolmacho dis tuzo, Zolmacho dis tuzo,
Anson khellon sodanch sarcho
Zolmachoooo disssss tujoooooo
काणकोणचो कुणबी

काणकोण हो गोंयचो दक्षिणेकडल्या तोंका वयलो तालुको. ह्या तालुक्याचो वाठार चडसो दोंगरी वाठार. तरी लेगीत ह्या वाठारांत जायतो लोक रावता. काणकोण वाठारांत कुणबी लोकांची वसती चड प्रमाणान पळोवपाक मेळटा.
दोंगराच्या मुळसांनी हे कुणबी घरां करून रावल्यात. ह्या कुणबी समाजांतलो गांवकार म्हळ्यार तांचो गांवचो मुखेली. गांवचे जाणकार जाल्ल्यान तांका व्हड मान आसता. वेळीप कुणबी हे देवाचे पुजारी काणकोणच्या श्रीस्तळ वाठारांतलो मक्कीकार्जुन हें तांचे दैवत कुणबी लोक म्हादेवाक पुजतात. मल्लीकार्जुन हें म्हादेवाचेंच एक रूप.
कुणबी लोकांचो चडसो राबितो श्रीस्थळ, गांवदोंगरे, खोतीगांव, आगोंद, खोल, लोलयें आनी पैंगीण ह्या काणकोणच्या दोंगरी वाठारांत दिसून येता. ह्या लोकांचो मुखेल वेवसाय म्हळ्यार शेतकामती आनी गोरवां राखणो. ताची शेकड्यांनी गोरवां आसता. तांकां घेवन ते दिसा उजवाडांत चरवाखातीर दोंगरार व्हरतात आनी दिस पडलो म्हणटकच तांका वसतेर आमुडटात. पूण एक अजापाची गजाल म्हळ्यार कुणबी गायचे दूद पियेनात गायचे दूद तांच्या पाडकांखातीर आसता असो तांचो खोल भावार्थ आसा.
शेतकामती कुणबी दोंगरार नासणो, वरयो आनी मिरसांग अशे तरेचें पिक रोयतात. कुणबी लोक मांस खाता. पूण तें पोशिल्ल्या जनावरांचे वा कुकडांचे न्हय. रानांतल्या सावजांचे ते मांस खातात.
काणकोणच्या कुणबी समाजांत आमकां जायत्यो परबो पळोवपाक मेळटा. गुडुलो, बाशी, पुनव, पावडो, घेणलो, नागपंचप ह्यो कांय म्हत्वाच्यो परबो आसात. तशेच धालो, फुगड्यो, तोणयां – मेळ, गोफ, तालगडी अशे तरेचे नाच पळोवपाक मेळटा.
हो कुणबी समाज व्हडा दबाज्यान लग्नां मनयतात. एकाच माठवांत सात – आठ लग्नां थारतात. ताच्या लग्नांत न्हवरो येवन व्हकलेच्या घराचेर घुरी घालता.
आयचो कुणबी समाज शिकूंक लागला. नव्यो गजाली आपणांवपाक लागला. तसोच नव्या तंत्राचो उपेग करून पिकावळ वाडोवंक लागला गोंयचे तशेच देशाचे उदरगतीक पालव दिवंक लागला
शशिकला होडारकार आल्मेदा

शशिकला होडारकार आल्मेदाही एक सुटके झुजारी.
जल्म आनी भुरगेपण.
शशिकला होडारकार आल्मदांचो जल्म 23 जून, 1931 दिसा फोंडें तालुक्यांत जालो. तांच्या बापायचें नांव मंगेश होडारकार तर घरकाराचें नांव आनास्तासियो आल्मेदा. आनास्तासियो आल्मेदा हेवूय एक निजाचे सुटके झुझारी आसले. शशिकलेचे शिक्षण बी.ए. मेरेन जाल्लें.भुरगेपणांत 1946 च्या स्वातंत्र लढ्या विशीं तांका विशेश अशी म्हायती जरी नासली तरी तांच्या व्हडल्या भावाचो ह्या लढ्यांत संबंद आशिल्ल्यान घरांत जीं उलेवपी जातालीं ताचे वयल्यान तांकां 1946 च्या लढ्या विशीं आयकून थोडें भोव गिन्यान जाल्लें.
सुटके खातीर योगदान.
1954 त शशिकलेचो प्रत्यक्ष संबंद गोंयच्या सुटके झुजा कडेन आयलो तेन्ना त्यो निकत्योच एस.एस.सी. पास जाल्ल्यो. चली भुरगें तेन्ना नोकरी करनासली म्हूण त्यो घरांतच आसताल्यो. तांच्या व्हडल्या भावाक स्वातंत्र्य चळवळीची खूब आस्त आशिल्ल्यान कॉलेजीक शिकता आसतनाच ते राष्ट्रसेवा दलाच्या कार्यावळींनी वांटेकार जाताले. 1949-51 ह्या काळांत ते नॅशनल काँग्रेस गोंय संघटनेच्या पुणे संघटनेचे कार्यकारी समितीचे वांगडी आशिल्ले. 1954 त तांकां भुंयगत वाठारांनी वांटो घेता ह्या आरोपाखाला अटक केली आनी बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. तांचे वासपुसेक बरेच लोक येताले. त्याच वेळार सिंधुताई देशपांडे तांच्या घरा आयल्यो आनी तांचे प्रेरणेन शशिकलेन सुटके झुजांत वांटेकार जावपाची स्फूर्त घेतली. होडारकार कुटूंब 1948 सालांतल्यान मडगांवां रावतालें. तांणी सत्याग्रहांत वांटेकार जावपाक घरचीं तयार नासली. व्हडलो भाव बंदखणींत तर धकटो भाव पुण्यांत शिकतालो. घरांत फकत ऐवय आनी आजी. तरी लेगीत सिंधुताईची स्फूर्त घेवन 25 नोव्हेंबर 1954 दिसा पणजे जावपा आशिल्ल्या सत्याग्रहांत तांणी वांटो घेवपाचें थारायल्लें. पूण सिंधुताई मडगांव तांच्याच घरांत राविल्ल्यान पुलिसांची खर नदर तांच्या घराचेर आशिल्ली. देखून तांकां सत्याग्रहांत वांटो घेवंक मेळ्ळो ना.
ख्यास्त आनी बंदखणींतली जीण.
उपरांत 17 फेब्रुवारी,1955 ह्या दिसा तांणी विलासिनी प्रभू हांचे वांगडा हातांत राष्ट्रीय बावटो घेवन सत्याग्रहांत वाटो घेतलो. डॉ. गायतोंडेक हद्यपार केल्ली म्हण दुकानां बंद दवरून, संप पाळुया असो मडगांवाच्या दुकानदारांक उलो दीत तांणी जय हिंद, वंदे मातरम् अश्यो घोशणा दिल्यो तेन्ना पुलिसांनी तांकां धरलीं आनी स वर्सांची बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. तांकां आनी विलासिनीक स वर्सांची सुटका जाली. शशिकले बरोबर बंदखणींत लक्ष्मी पैंगिणकार, सुर्यकांती फळदेसाय, मित्रा बीर, कार्लिस्ता आराऊज, कुमुदिनी पैंगिणकार, शारदा सावयकार, शांता हेदे, सुधाताई जोशी, सिंधुताई देशपांडे अश्यो सत्याग्रही बायलो आसल्यो. आठ म्हयने तांकां पणजेच्या बंदखणींत दवरलीं. थंय तांकां तांची आवय मेळपाक येताली आनी येताना तांच्या वांगड्यांक तांकां जाय आशिल्ल्यो वस्तू घेवन येताली.
बेदखणींत तांणी खूब पुस्तकां वाचली आनी त्या वाचनान तांच्या मनाचेर बरें संस्कार जावंक पावले. गोंय पुर्तुगेजांच्या जुलमांतल्यान मेकळें जालें तेन्ना त्यो पुण्यांत आसल्यो. 1966 त त्यो गोयांत आयल्यो. कुटूंब नियोजन खात्यांत नोकरी करूंक लागल्यो. पुण्यांत आसतना 1965 मेरेन त्यो समाजवादी महिला सभा, राष्ट्रसेवा दल ह्या सास्थांच्या कार्यांत वांटेकार जाताल्यो.
फावो जाल्लो सन्मान.
18 जून 1986 ह्या दिसा गोंय सरकारान तांच्या सुटके झुजांतल्या वावराचो भोवमान केलो.