anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
Assizacho Bhagivont Francisk Achem Magnnem

Assizacho Bhagivont Francisk Achem Magnnem.
Prayer of Saint Francis of Assisi
"Dhonia tuje xantichem hatiar Tum mhaka kor,"
"Zoim rag-dves zollta, thoim havem priti vompum;"
"zoim opman kortat thoim hanvem mafi korum,"
"zhoim dubhav rigla thoim hanvem bhavart thiravvum,"
"zhoim visvas bhongla thoim ami visvas pettom."
"Zhoim kalluk poddla thoim hanvem uzvadd fankoum,"
"zhoim khont-dukh bhorlea thoim hanvem sontos vaddoum,"
"Eh ! Deivik Guruji, nirminakai hanvem mhakach bhuzvonn sodhunk,"
"punn hanvem dusreank bhuzvonn diunk,"
"nhoich mhakach som'zunk, punn hanvem dusreank som'zunk,"
"nhoich mhozoch mog korunk, punn dusreancho -i hanvem mog korunk,"
"kiteak jea mapanami dhi-in teach mapan ami ghein;"
"jea mapan ami dusreak bhogxim teach mapan amkam bhogsonnem melltelem,"
"ami dusream khatir morun sasnnachea jivitak ami porot zolmoteleanv."
Amen
Polleiat.
Saint Francis of Assisi
Prayer of Saint Francis of Assisi
किशोर छोटुभाई जोशी

किशोर छोटुभाई जोशी हाचो जल्म २९ जुलय १९३५ दमणांतल्या भीमपूर वाठारांत जालो. तो गोंयचो एक सुटके झुजारी जावन आसलो.ताणें बी.ए.मेरेन शिक्षण घेतलें.दमण आनी दीव वाठाराचे शिमेचेर डेप्युटी जनरल आनी स्टेट रिझर्व पोलीस हांच्या मार्गदर्शनाखाला पोर्तुगेज सरकारान दमण वाठारांत नेमिल्लें पोर्तुगेज सैन्य,लश्करी विमानतळ,राजभवन,वीजकेंद्र,लश्करी हॉस्पिटल हांचेविशीं पुराय म्हायती काडून घेवपाचें काम तो करतालो.लोकांक सुटकेविशीं म्हत्व कळचे पासत तो तांकां राश्ट्रवादी साहित्य वाटतालो.शीम हुपता आसतना पोर्तुगेज पोलिसांनी ताका धरपाचे जायते यत्न केले.अखेरेक ३० नोव्हेंबर १९५६ दिसा पोलिसांनी ताका ताच्याच घरांत धरलो आनी १५ मे १९५७ मेरेन ताका दमण बंदखणींत दवरलो.थंय ताका हवा आनी उजवाड हांची फाव ती वेवस्था ना,अशा एकांतवासांत दवरिल्लो.१७ मे १९५७ दिसा ताका पणजे बंदखणींत व्हेलो आनी थंयसावन जून १९५७ त,ताका आग्वाद बंदखणींत दवरलो.उपरांत पणजे शारांत आशिल्ल्या प्रादेशिक लश्करी न्यायालया (Territorial Military Tribunal)मुखार चवकशी करतकच,ताका दोन वर्सा आनी आठ म्हयने खर बंदखणींची ख्यास्त दिली.१७ मे १९५९ दिसा जेन्ना सगळ्या कैद्यांक सूट मेळ्ळी तेन्ना ताचीय बंसखणींतल्यान सुटका जाली.१४ ऑगस्ट १९७४ दिसा भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.१८ जून १९८५ दिसा गोंय सरकारान सुटके झुजांतल्या ताच्या वावराचो भोवमान केलो.
मायकल फॅरेडे

मायकल फॅरेडे हाचो जल्म 22 सप्टेंबर 1791 ह्या दिसा इंग्लंडांत न्यूइंग्टन सरे प्रांतांत जालो. भौतीक आनी रसायन शास्त्रांतलें ताचें ज्ञान अणभवांतल्यान आयिल्लें थरलें.
वावर.
इलेक्ट्रॉ मॅग्नेटिझमांतल्यान ताचे प्रयोग खूब जाणांक उपेगाचे थारले. हॅम्प्रे डेव्हिडाचो तो मजतनीस आशिल्लो. फॅरेडेज लॉ ओफ इंडक्शनाक लागून चुंबकीय आकर्शण मळाचेर बरोच बदल घडून आयलो. सरयेच्या वाटकुळ्या वर्तुळांत लोहचुंबक फिरयलें जाल्यार तातूंत विद्युतप्रवाहाची निर्मिती जाता. चड प्रवाह आसत तर हीच फिरोवपाची क्रिया बेगीन करची, ह्या तत्वाचेर ताणें डायनामो सोदून काडलो. तो विद्युतगुणधर्माच्या मुळाव्या तत्वाचेर आदारला. विद्युत ल्हारांचे प्रकाशाचे ताचे सिध्दांत म्हत्वाचे मानतात. ताचे एक्सपेरिमेंटल रिसर्चीस इन कॅमिस्ट्री ऍन्ड फिजिक्स हें पुस्तक खूब गाजलें. तशेंच ताणें इलेक्ट्रीक मोटार तयार केली. ट्रान्सफॉर्मर करपांत ताणें येस मेळयलें. चुंबकाचो बळरेशाय ताणेंच सोदून काडलो.
मरण.
सरसामान्य मनशाक विज्ञानचें ज्ञान जावचें, ही ताची आंतरीक तळमळ आशिल्ली. ताका लागून ताचीं व्याख्यांनां सरळ आनी समजुपा सारकीं जातालीं. तीं आयकुपाक हजारांनी लोक येताले. इंग्लंडांत विज्ञान ताणेंच लोकप्रिय केल्लें. ह्या म्हान मनशाक 25 ऑगस्ट 1867 ह्या दिसा हॅम्पटन कोर्ट वाठारांत मरण आयलें.
अश्वमेध

अश्वमेध राजान करपाचो एक व्हड सोमयाग. वेद काळामत राजा पुत्रप्राप्ती खातीर आनी सगळ्यो मनांतल्यो इत्सा पूर्ण जावपा खातीर तशेंच उपरांतच्या काळांतले राजा विश्वदिग्विजयान चक्रवर्तिपद मेळपा खातीर हो याग करताले. ‘श्रीर्वे राष्ट्रमश्वमेध’ : अश्वमेध म्हळ्यार राश्ट्र आनी समृध्दी, देखून ताका राश्ट्राचें आनी समृध्दीचे प्रतीक मानलां, अशें अश्वमेध हो सगल्या यज्ञांचो राजा अशेंय म्हळां.ऋग्वेदकाळाआदीं बरींच वर्सां हो यज्ञ प्रचारांत आशिल्लो अशें जाणकारांचे मत आसा. ताचे उत्पत्तीची आख्यायिका शी आसा- एक फावट प्रजापतीच्या दोळ्यांतली एक मुंडली गळून पडली आनी तातूंतल्यान अश्व (घोडो) तयार जालो. उपरांत देवांनी अश्वमेध करून ती मुंडली प्रजापतीच्या दोळ्यांत बसयली. तेन्नाच्यान प्रजापतीक खुश करडपाक अश्वमेध करपाची चाल पडली.
अश्वमेध करपाक ‘श्यामकर्ण’ (काळ्या कानाचो) धवो घोडो लागता. तशेंच ताच्या धव्या आंगाचेर काळे थिपके आसचे पडटा. हो घोडो सजोवन ताका चारीय दिकांनी फिरयतात. वाटेर हेर राजांनी त्या घोड्याक आडायनासतना यज्ञ करपाक मान्यताय दिली आनी एक वर्स भरांत हो घोडो परतो आयलो तरच हो अश्वमेध यज्ञ पुराय जाता. तशेमच जो कोण त्या घोड्याक आडायता ताचेकडेन झुज करून एक वर्सभरांत रुप्यचो पत्रो ताचेर दवरून घोड्याक मारतात. अश्वमेधांत पट्टराणी आनी मेल्ल्या घोड्याचें मैथुन सांगलां. वाल्मीकी रामायणांतूय हाचो उल्लेख मेळटा.
पतत्रिणा तदा सार्ध सुस्थितेन च चेतसा ।
अवसद्रजनीमेकां कौसल्या धर्मकाम्यया ॥
अर्थः (घोड्याक मारतकच) कौसल्येन धर्मकामना मनांत धरून थीर मनान (मेल्ल्या) घोड्या वांगडा एक रात काडली.
घोडो मारतकच ताच्या शरीरांतल्या चंद्र नांवाच्या मेदाचो याग करतात. उपरांत देवाक आहुती दिवन राजाचो अभिषेक करतात. अखेर वरुणाचें प्रतीक समजून टक्कल पडिल्ल्या मनशाच्या तकलेर आहुती दवरतात आनी ताका शंबर गायो आनी बैलगाडी दितात.ऋग्वेदांत अश्वमेधाचो उल्लेख जायते फावट आयला, आनी अश्वमेधाक यम, आदित्य, त्रित, आनी सोम म्हळा. वेदोत्तर काळांत अश्वमेध कमी जायत गेले. भारतांत फुडल्या काळांत अश्वमेधाची प्रथा बंद पडली. जातकांत अश्वमेधाचो उल्लेख येवंक ना. हरिवंशपुराणाच्या मतान जनमेजया उपरांत पुष्यमित्रान अश्वमेध केल्लो (3.192-40-41). त्याच काळांत सातकर्णी हाणें दोन अश्वमेध केल्ले. भारशिंवान धा अश्वमेध केल्ल्याची इतिहासांत नोंद मेळटा. चवथ्या शेंकड्यांत सम्राट समुद्रगुप्तान अश्वमेध केल्लो. इ.स. पयल्या शेंकड्यासावन फुडल्या 7 शेंकड्यांत जी प्रबळ राज्यां वसयल्लीं त्या राज्यांच्या भूपतींनी अश्वमेध केल्लो. ह्या सातखंडाच्या कालखंडाक अश्वमेधाच्या पुनुरुध्दाचें युग अशें मानतात.
देहरादून जिल्ह्यांत कालसी लागसार यमुनेचे देगेर 1953 वर्सा जें उत्खनन जालें, तातूंत अश्वमेधाची यज्ञवेदी तयार करपा खातीर वापरिल्ल्यो विटो आनी श्येवचितीचो कांय भाग मेळ्ळा. ह्या अक्षरवाटीकेवेल्यान हो इष्टकालेख इ.स. तिसऱ्या शेंकड्यांतलो आसूंक जाय अशें दिसता.
एंगेल्स, फ्रेड्रिख

(जल्म: २८ नोव्हेंबर १८२०, बार्मेन-हाईनलॅंड;मरण:५ ऑगस्ट १८८५, लंडन).
जर्मन समाजवादी. कार्ल मार्क्स ह्या व्हड विचारवंताचो सगळ्यांत लागशिल्लो वांगडी आनी शास्त्रीय समाजवादाचो एक प्रस्थापक. हाईनलॅंडांतल्या गिरेस्त कारखानदाराच्या आठ भुरग्यांतलो फ्रेड्रिख हो सगळ्यांत व्हडलो चलो. पिरायेच्या सतराव्या वर्सासावन ताणें आपल्या बापायक उध्येगांत हातभार लावपाक सुरवात केली. उपरांत कांय काळ ताणें सैन्य दलांत काम केलें. १८४८-६९ ह्या काळांत बापायच्या मॅंचेस्टर वाठारांत आशिल्ले कापड गिरणीत ताणें कर्मचारी म्हूण काम केलें. उपरांत तो थंयचो भागीदार जालो आनी फुडें संचालक म्हूण ताणें रथंय काम केलें. फाविल्ल्या वेळांत तो वाचप आनी बरप करतालो. पिरायेच्या ४९ व्या वर्सा तो उध्येग वेवसायांतल्यान मेकळो जालो आनी फुडें ताणें आपलें पुराय लक्ष राजकारण आनी बरप हातूंत घालें.
पिरायेच्या २१ व्या वर्सा, मिझेस हेस ह्या विचारवणताच्या विचारांनी तो प्रभावीत जालो आनी समाजवादी चळवळीचो बारकायेन अभ्यास करून तेविशीं बरप करूंक लागलो. तेन्नाच ताणें कार्ल मार्क्स संपादन करतालो त्या नेमाळ्यांत ‘खाजगी मालमत्तेवेलो हक्क काडून उडोवचो’अशें मत परगटावपी लेख बरयलो. ह्या लेखाच्या निमतान ताचो मार्क्साकडेन पत्रवेव्हार सुरू जालो. फुडें १८४४ त जेन्ना पारिसांत दोगूय एकामेकांक मेळ्ळे, तेन्ना दोगांयचेय विचार एक आशिल्ल्याचें तांकां कळून आयलें. फुडें तांची इश्टागत जाली आनी फ्रेड्रिखान ताका अखेरमेरेन सगळेपरीनसांगात दिलो गरिबींत त्रास काडपी मार्क्साक ताणें दुडवांचो आदार दिलोच, पूण मृत्युपत्रावरवीं आपली सगळी आस्पत ताच्या भुरग्यांच्या नांवार केली.
मार्क्सान फ्रेडिखाच्या आदारान जायते ग्रंथ बरयल्यात. तांच्या ‘द कम्युनिस्ट मॅनिफेस्टो’(१९४८) ह्या निबंदाक संवसारीक नामना मेळ्ळ्या. मार्क्साच्या मरणाउपरांत ताणें बरोवन दवरिल्ल्या अर्दकुट्या आनी उजवाडाक येवंक नाशिल्ल्या ग्रंथांची हातबरपां फ्रेड्रिखान संपादित केलीं. तशेंच तांकां प्रस्तावना दिवन तीं उजवाडाकूय हाडलीं. ‘द कॅपिटल’ ग्रंथाचो दुसरो खंड ताणें
संपादित केलो. तशेंच मार्क्सान दवरिल्ल्या आराखड्याचेर तिस-या खंडाची मुद्रित प्रत तयार केली.
तो मार्क्साच्या व्यक्तिमत्वान जरी स्वतंत्र विचारशक्तीची गवाय मेळटा. पिरायेच्या २४ व्या वर्सा कामगारांची परिस्थिती लागशील्ल्यान पळोवन ‘द कंडिशन ऑफ द वर्किंग क्लास इन
इंग्लंड’ (१८४५) हें पुस्तक ताणें बरयलें. ताच्या ह्या पुस्तकाची खूब तोखणाय जाली. ‘द पेझंट वॉर इन जर्मनी’ (१८५०); ‘ जर्मनी: रेव्होलूशन अंड काउंटर रेव्होलूशन (१७५१); तशेंच कार्ल ड्यूरिंग (१८३३-१९२१) ह्या जर्मन समाजवाध्याचें खंडन करपी ‘हेर ऑइगेन ड्यूरिंग्ज रेव्होलूशन इन सायन्स’ (१८७८), शास्त्रीय समाजवादावयलो ‘सोशलिझम: यूटोपियन अंड सायंटिफिक’ (१८८४)ह्या ताच्या ग्रंथांक साम्यवादी वाड्.मयांत म्हत्वाची सुवात आशा. पिरायेच्या ७५ व्या वर्सा ताका लंडन हांगा कर्करोगान मरण आरलें. ताचे निमणे इत्सेप्रमाण ताचें मडें लासलें.
सांगोंड्ड

जून हो सांताचो म्हयनो म्हळ्यार अतिताय जावची ना(क्रिस्तांव धर्म).ह्या म्हयन्यांत तीन म्हत्वाच्या सांताची परबो आसतात.जूनाचे १३वेर सांत आतोन ह्या सांताचे फेस्त आसता.तो पुर्तुगालाचो म्हत्वाचो सांत आनी पुर्तुगेजाची राजधानी लिजबोनाचो धनी(PATRON). तो गोयांत पासून फार्माद आसा.
`जूनाचे २४ वेर इगर्जे सांत जुवांव द बापतीज हांची परब मनयता.ती परब गोंयची एक पंरपरा आसा.निमाणे सांत पॉल आनी सांत पिटर जो पयलो पाप सायब आनी स्वर्गाचो व्दारपाळ(GATEKEEPER) अशें मानतात.हे जूनाचे २९ वेर मनयतात.
सांत पिटर नुस्तेकाराचो धनी अशें मानतात.तो जेजूचो एक धर्मप्रचारक(APOSTLE)आसलो.तो आपूणच एक नुस्तेकार आसलो.जेजूक जेन्ना मारपाचे आसतात तेन्ना जेजूच्या धर्मप्रचारक धरतात आनी विचारतात की ते जेजूक वळखतात काय म्हण ह्या वेळार तो जेजूक आपूण तीन फावटी वळखना म्हण सांगता हे जेजूक पयले खबर आसून पासून जेजू क्रिस्त ताका विचून काडटा.
सांत पिटर नुस्तेकाराचो धनी.नुस्तेकार ही परब चड उमेदीन खोशयेन मनयतात.गोंयात शियोली,रायबादर,आगशें आनी काणडेला हे काय गांव जे ही परब झेतान मनयतात.
व्हडें न्हंयचेर.
सकाळचे इगर्जेत मीस जाता फेस्ताक म्हत्वाची गांवची पंरपरा आसा.रंगाळ बोटीची परब दनपारच्या वेळार जाता ताका सागोंड म्हणटात.
ऑरडा कांदोळी.
ऑरडा कांदोळी ह्या गांवांत दोन व्हडी बादून ताचेर माची करतात.ताचेर इगर्जे सारके बांदावळ करून दवरतात.दोन व्हडीं बांदतात ताका सागोंड म्हणटात.नुस्तेकार रंगीन कपडे घालून मेळ करतात.तातूंत संगीत,नाच,नाटक आनी गितां आसतात.जो लोक हे पळोवपाक येतात ते ताका बोटीचेर सांगात दितात वा न्हंयचे देगेर रावन पळयतात.व्हडी येवजील्या जाग्यार येवन रावतात.थंय ते मेळ करतात.
कादोळी गांवचे हेर वाडे.
कादोळी ह्या गांवचे दोन वाडे ऑरडा आनी शेंपें दोनूय मेळून हे फेस्त करतात.जेन्ना एका येवजील्या जाग्यार तिनूय सांगोंड्ड मेळटात तेन्ना फोगोट्यो मारून लोकांक कळयतात.तिनूय सांगोंड्ड म्हळ्यार एक-एक वाड्यावेले एक एक सांगोंड्ड आसता.
ते येवन सांत पिटर ऑरडा कपेलाकडेन येवन रावतात.गांवचे लोक येवन कपेलाच्या मुखार एकठांय जातात आनी मागणें करतात.ती बोवाळ मारतात "विवा सां पेद्रू!विवा"कपेलाच्यो घाटी मारून उत्सवाक सुरवात करात म्हूण कळीत करतात.तेन्नाच बेण्ड सुरू जाता.गांवचे जाणटे कपेलाकडेन ल्हान मागणे करून पांरपारीक गीत सोपयतात.तशेंच जेजूक कुरसार मारिल्या वयल्यान म्हणटात ती कथेच्या रूपान.
ही गीतां दाखयतात ती कसो जेजूक कुरसार मारलो दनपाराच्या तीन वरांचेर.उपरांत सगळो लोक आपल्याक आदार कर म्हण मागतात. ह्याच उपरांत ते सांगोंडाचेर चडटात.ते सांगोंडाक न्हंयत भोवडायतात.फकत दादले सांगोंडाचेर चडटात भुरग्याक चडूक मेळना.बायलाचे रूप घेवन दादले नाचतात.
रायबादाराचे सांगोडाचे फेस्त.
रायबादर हो पणजेचो एक वाडो.थंयचे नुस्तेकार सांत पिटराचे फेस्त करतात.मीसाचे पयली पाद्री सागोंडाचेर आर्शिवाद घालता.जे रायबादार-चोरांव फेरीकडेन बादिल्ले.सांत पिटराचो फोटो कोण्याक बादून सागोंडाक बादिल्ले आसता.जेन्नां पाद्री आनी लोक सांगोडाकडेन वयता तेन्ना पितूळचीं वाद्या वाजयतात.व्हड्याचेर पाद्री चडटा आनी न्हंयक आर्शिवाद दिता आनी सुपारेचे खांबे म्हळ्यार आरयो जी जाळ करपाक वापरतात.उपरांत सांगोड पातो उपरांत रायबादार येतात.तशेंच पाद्री न्हंयेचे देगेर आशिल्ल्या सांत पिटर कोपेलाचेर बेसांव घालता.
उपरांत लोक आनी पाद्री इगर्जे कडेन मिसाक येतात.दनपाराच्या वेळार गितां म्हणीत न्हंयचे देगेर चलतात.हे सगळे जाल्या उपरांत सांगोंड्ड मोडटात आनी कोण्डयाच्या बड्याची पावणी घालतात.सांजेच्या वेळार पूराय दिसाचो कार्यक्रम सोपोवपाक एक लार्दीन करतात.
न्यूझीलंड

, ओशनिया च्या बेट देश आसा। ताची राजधानी वेलिंग्टन नगर आसा।
जगन्नाथ रघुनाथ आजगांवकर

जगन्नाथ रघुनाथ आजगांवकर
ताचो जल्म.
जगननाथ रघुनाथ आजगांवकर हांचो जल्म 16 आँगस्ट 1876 दिसा मालवणांतल्या वराडांत जालों.तांचो मुळ गांव सावंतवाडी लागीं आशिल्लें आजगांव.थंयच तांचें मुळावें शिक्षण पाचवे मेरेन जालें.फुडें पोट भरपा खातीर तांणी मुंबय,पुणें,कोल्हापुर ह्या सुवातांचेर ल्हानव्हड नोकर्यो केल्यो.तांचे भितरलो लेखक तांकां स्वस्थ बसूंक दिनाशिल्लो.
ताची पात्रा आजगांवकरांनी पत्रकारितेक सुरवात केली.पुण्यांत ज्ञाप्रकाश आनी मुंबयलृच्या इदुप्रकाशांत तांणी संपादकी विभागांत काम केलें.28डिसेंबर 1928 दिसा आजगांवकर आनी रामकृण्ण विठ्ठल मतकरी हांणी सुदर्शन नांवाचें साप्ताहीक सुरु केलें.आजगावकर हांणी ज्ञानांजन नावांचें मासिकूय चलतालें.आजगावकर हांणी ज्ञानांजन नावांचें मासिकूय चलतालें.अच्युतराव कोल्हटकरांचे संदेश हें पत्र,तशेंच सुधाकर आनी रणगजना ह्या पत्रांचे अप्रकट संपादक म्हणून तांणी कांय काळ काम केलें.1901 वर्स।तांणी कवनकुतूहल नावांचें दीर्घकाव्य बरयलें.प्रणयविकसन आनी प्रणयानंद अशीं दोन नाटकांय बरयलीं.पूण जे खातीर आजगांलकरांक वळखतात तें तांचें व्हड कार्य म्हणल्यार महाकारष्ट्र कविचरित्रमाला.
1908 वर्सा हे चरित्रमालेंतलो पयलो खंड प्रकाशीत जालो आनी मागीर हे चरित्रनालेचे वटट इकार खंड प्रकाशीत जाले.1939 वर्सा तांणी महाराष्ट संत कवयित्री हो चरित्रपर ग्रंथूय बरयलो.27आँगस्ट 1955 दिसा मुंबयंत तांकां मरण आयलें
छत्रपती शाहू महाराज

छत्रपती शाहू महाराज हांचो जल्म दि. 16 जुलय 1874 या दिसा कागल हांगासल्ल्या घाटगे कुळांत जालो.
छत्रपती शाहू महाराज हांचो जल्म दि. 16 जुलय 1874 या दिसा कागल हांगासल्ल्या घाटगे कुळांत जालो. तांचे नाव यशवंतराव अशें आशिल्लें. बापायलें नांव दयसिंगराव आनी आवयचें नांव राधाबाईसाहेब. कोल्हापूरचो त्या काळांतलो चवथो शिवाजी हाका अकाली मरण आयिल्ल्या कारणात ताची बायल महाराणी साहेब हाणी दि. 17 मार्च 1884 ह्या दिसा यशवंतरावाक पोसको घेतलो आनी ताका शाहू छत्रपती अशें नांव दवरलें. होच फुडे वचून कोल्हापूर संस्थानाचो अधिपती आनी समतेच्या तत्त्वाचेर समाज सुधारणेचे भावनेन, प्रजेचे कल्याण सादपी एक उदारमतवादी राज्यकतों जालो. इ. स. 1885 वर्सा शाहूमहाराजाक राजकोट हांगाच्या राजकुमार कॉलेजांत धाडलो. थंय इ. स. 1889 मेरेन अभ्यास करून तांणे आपलें शिक्षण पुराय केलें. फुडें सर फ्रेझर हाचे देखरेखीखाल फुडल्या शिक्षणाखातीर तो धारवाड हांगा रावलो. थंय ताणें इंग्लीश, संस्कृत ह्यो भाशा, राज्यकारभार, जगाचो इतिहास ह्या विशयांचें अध्ययन केलें. 1891 वर्सा बडोदाच्या गुणाजीराव खानविलकर हाची आशिल्ल्या श्रीमंत लक्ष्मीबाईसाहेब हांच्यालागी तांचे लग्न जालें. दि. 2 एप्रिल 1894 या दिसा शाहू महाराजान संस्थानाचीं अधिकासुत्रां हातांत घेतलीं. सातव्या एडवर्ड बादशहाच्या राजरोहणाच्या समारंभाक हाजीर रावपाखातीर तो इंग्लंडाक गेलो. हे भोंवडेंत ताका खूब अणभव मेळ्ळे. ताचे पयली ताणें अखिल भारताची भोंवडी करून देशाचे राजकीय धर्मीक आनी समाजीक परिस्थितीची बारीकसाणेन पळोवणी केल्ली. शाहू महाराजान उपरांत डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीचें अध्यक्षपद आपणावन व्हड अर्थीक आदार केलो. वेदोक्त प्रकरणा मेरेन लोकमान्य टिळक आनी शाहू महाराजाचे खूब बरे संबंद आशिल्ले. इ. स. 1899 वर्सा सावन शाहू महाराजान वेदोक्ताचो आग्रह धरलो आनी वेदोक्त न्हयकारपी ब्राह्मण उपाध्यांची इनामां जप्त केलीं. ताचे पयली , न्याय दिवपाचो संस्थानाचो काडून घेतिल्ले अधिकार ताणें मुंबय सरकारा कडल्यन परतून घेतले.
खार्साण नासललें मीट वपार

खार्साण नासललें मीट वपार.
Kharsann Naslolem Mitt Vopar - The Discarded Salt ( parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
खार्साण नासललें मीट वपार.
पवित्र पुसतक ː मातेव ५ : १३-१६ (मार्क ९ : ५०, लुकास १४ : ३४ फ.)
१३ "तुमी प्रिथुमेचें मीट. पूण मिटाची खार्साण बीगòड्ली जाल्यार, ती ताका कशê भाशेन पर्तून दीवंक जायत? तें फकत भायर उडवंचें आनी पांय्ां तळा मसतुंचें, आनिंक कित्याकूच उपकारना.
१४ तुमी संवसाराचो उज्वाड. दंग्राच्या माथ्यार बांदललें शार लिपन उरना.
१५ पायलê पंदाक धांपून दवरुंक कणूच पणटी लायना; घरांत आसत्या सगळ्यांक तिचो उज्वाड पडुंक, ती एका पेडार दवर्तात.
१६ तêच परीं तुंचेो बरेो कर्णीो पळेवन सर्गार आसत्या तुंच्या बापाक मनशांनीं वाखाणचê खातीर, तुंचो उज्वाड तांचê मुखार पर्जळुंदी."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ.
Salt and Light, Commentary &amp; Meditation
जॉन व्हायोलेट रॉबीन्स

जॉन व्हायोलेट रॉबीन्स (जल्म - 1903, स्परे, इंग्लंड; मरण - ऑगस्ट 1983, लंडन) एक नामनेची अर्थशास्त्रज्ञ. अध्यापनाच्या वावराक तिणें 1931 वर्सा सावन सुरवात केली. केंब्रिज विद्यापिठांत तिणें सुरवेक प्रपाठक म्हणू काम केलें. पूण 1965 त ती त्याच विद्यापिठाची प्राध्यापक जाली. कांय तेंप तिणें भारतांत ग्वाल्हेर शारांत राबितो केल्लो. इकॉनॉमिक्स ऑफ इम्परफॅक्ट काँपिटिशन हें 1933 वर्सा तिणें बरयल्लें पुस्तक खूब गाजलें. 1942 त मार्क्सवादी अर्थशास्त्रीय येवजणेचेरुय तिणें निबंद बरयलो. 1933 ते 1962 मेरेन तिणें आपलो चडसो वेळ लिखाणांतूच सारलो. तिणें अर्थशास्त्रीय मळार मोलादीक भर घाली. 1970 त फ्रीडम अँड नेसिसिट हें अर्थशास्त्र, समाजशास्त्र आनी मानसशास्त्र विशय आशिल्लें तिचें पुस्तक उजवाड आयलें.
दुसऱ्या म्हाझुजाउपरांत विकासशील देशांतले अर्थवेवस्थेंत सुदारणा घडोवन हाडपाखातीर ती खूब वावुरली. तेच प्रमाण समाजवादी देशांतले अर्थवेवस्थेचोय तिणें खोलायोन अभ्यास केलो. तिणें सोव्हियट रशिया आनी चीन अर्थवेवस्थांचो तुळात्मक अभ्यास केल्लो. चीन देशाची व्हड लोकसंख्या, दळडीर आनी रुढीप्रिय मतां, ह्या सारकिले विचार अर्थीक विकासोचे प्रक्रियेंत आडमेळीं आशिल्ल्यान चीनांतलो माओन आपणायल्लो साम्यवादी प्रयोग आशादायी आशिल्लो अशें तिचें मत आसलें. रॉबिन्सनाच्या मतान शीतझुजावेळार शास्त्रास्त्रसर्तीक लागून चडशा देशांक रोजगाराची पातळी येवपाक शक्य जालेंना. सरकारी हस्तक्षेपान मंदीचें ल्हार पयस करपाक जाता. पूण अशे परिस्थितींत सरकार खंयच्या बाबींचेर खर्च करता हो प्रश्न म्हत्वाचो थारचा. तेच प्रमाण सरकार ज्या बाबींचेर खर्च करता ताचो परिणाम फायदो, पगार, मजुरी आनी खंड हातूंत उत्पन्नाची वांटणी जे पद्दतीन जाता ताचेरुय आदारुन आसता अशें तिचें मत आशिल्लें. ‘सिमांत परिव्यय’ (marginal cost), ‘सिमांत आय’ (marginal revenue), ‘ एकक्रयण’ (monopsony) ह्यो अर्थशास्त्रांतल्यो म्हत्वाच्यो संज्ञा तिणें वापरामत हाडल्यो. श्रम ह्या घटकांचो अभ्यास करतना तिणें कामगार संघटना आनी किमान वेतन कायदो हांचें म्हत्व स्पश्ट केलां.
डेविड रॉकफेलर

डेविड रॉकफेलर (जल्म - 12 जून 1915, न्यूयॉर्क) जॉन डी. चो सगळ्यांत धाकलो आनी पांचवो पूत. 1936 वर्सा ताणें हार्वर्ड विद्यापिठांततल्यान बी. एस् सी. ची पदवी मेळयली. हाचेभायर ताणें न्यूयॉर्क आनी लंडन अर्थशास्त्र संस्थेंत अर्थशास्त्र विशायाचो अभ्यास केलो. शिकागो विद्यापिठांतल्यान ताणें अर्थशास्त्रांतली डॉक्टरेट ही पदवी मेळयली (1940). 1942- 45 ह्या काळांत तो भूंय दळांत आशिल्लो. 1946 वर्सा सावन तो न्यूयॉर्क सिटींतले चेस नॅशनल बँकेंत काम करुंक लागलो. 1952 वर्सा तो बँकेचो ज्येश्ठ उपाध्यक्ष जालो. चेस नॅशनल बँक आनी बँक ऑफ मॅनहॅटन कंपनी हांच्या विलिनीकरणांत आनी चेस मॅनहॅटन बँकेचे स्थापनेंत ताचो मोलादीक वांटो आसा. 1969- 81 ह्या काळांत तो हे बँकेच्या संचालक मंडळाचो अध्यक्ष आशिल्लो. ताका जायत्या विद्याविठांतल्यान डॉक्टरेट आनी हेर मानसन्मान मेळिल्ले आसात. अनयूज्ड रिसोर्सोस अँड इकॉनॉमिक वॅस्ट (1940), क्रिएटिव्ह मॅनेजमँटट इन बँकिंग (1964) हे ताचे नामनेचे ग्रंथ.
रॉकफॅलर घराण्यान वैजकी, शिक्षण, कला, संस्कृतीक घडणुको ह्या आनी अशा जायत्यो मळांचेर व्हड प्रमाणाचेर अर्थीक आदार दिवन मनीस जातीचें कल्याण आनी उदरगत जावपाचे नदरेन प्रतिश्ठानां आनी वेगवेगळे निधी उबारुन आपलो वावर अखंड चालू दवरला.
गोयच्यों परबो

गोंयच्यों परबो जायत्यो असात. जशें चवथ, दिवाळी, नातलां,आनी तशेच गोंयच्या वेगवेगळया जाग्यानी साबार जात्रा आनी काले जातात. देखीक शिरगांवची जात्रा, जांबावलेचो गुलाल, वास्को सप्तह, मडगांवची दिंडी, पेडणेचो दसरो, आदी हें उत्सव मनयतात.
गोंय हें सोबीत राज्य म्हूण जगभर फामाद आसा. गोंयांत चवथ व्हडा उमेदीन मनयतात.चवथ भाद्रपद म्हयन्यात येता.चवथीची तयारी लोक आदींच एक म्हयनो भर करतात, घर झाडप, रंग काडप, घरांत सगळे सामन भरप, नवें कपडे घेवप आदी. भुरगीं तर भोंवच खोशी आसतात. चवथी दिसां लोक गणपतिची मुर्ति पुजतात. गणपती देड दीस, पांच दीस, णव दीस, इकरा दीस, तशेंच एकवीस दीस अशें पुजतात. चवथी दिसांनी सगळयाच्या घरांनी तरेतरेची खाणा-जेवणां करतात. चारुय दिकांनी उजवातीचो परमळ पसरिलो आसता. तशेंच संगीताचो आवाज कानार पडटा. सगळया कडेन खोशयेचे वातावरण दिसता. अशें तरेन लोक चवथ व्हडा उमेदीन मनयतात. चवथ जातकच हिंदू लोकांची नदर दिवाळी कडेन आसता. दिवाळी म्हळयार उजवाडाचो सण. सगळे कडेन घरांघरांनी आकाश दिवें तशेंच आंगणात लायटी दिसतात. सगळ्या घरांनी फोव करतात देखीक गोड फोव, तिख फोव, दुदांतले फोव, बटाट फोव, रोसांतले फोव, इतलेंच न्हय तर आनी खूब तरेचें फोव आसा. आदीं घरांतली जाण्टी खूब तरेचे फोव करताली आनी दिवाळी येवचे पयली तयारेक लागताली. वातावरण खूब उत्साही जातालें.
चीन

चीन हो अधिकृतपणान चीनाचो लोक प्रजासत्ताक (PRC) हो उदेंत आशियांतलो एक देश. १.४ अब्ज परस चड लोकसंख्या आशिल्लो हो भारत भारता उपरांत दुसरो सगळ्यांत चड लोकसंख्या आशिल्लो देश आसून संवसारांतल्या लोकसंख्येच्या १७.४% लोकसंख्येचें प्रतिनिधित्व करता. चीन पांच वेळ क्षेत्रां समतुल्य पातळ्ळा आनी सुमार ९६ लाख चौखण किलोमीटर (३,७००,००० चौखण मैल) क्षेत्रफळाचेर जमनीवयल्यान चवदा देशांची शिमो आसा आनी जमनीच्या क्षेत्रफळाप्रमाण तो दुसरो सगळ्यांत व्हडलो देश आसा. देशाचे ३३ प्रांत पातळेचे विभाग केल्यात: २२ प्रांत, ५ स्वायत्त प्रदेश, ४ नगरपालिका आनी २ अर्दस्वायत्त खाशेली प्रशासकीय प्रदेश. बीजिंग ही देशाची राजधानी, जाल्यार शांघाय शार शार वाठाराप्रमाण सगळ्यांत चड लोकसंख्या आशिल्लें आनी सगळ्यांत व्हडलें अर्थीक केंद्र.
चीन हो संस्कृतायेच्या स पाळण्यांतलो एक मानतात आनी ह्या वाठारांतले पयले मनीस लोक पुरापाषाण काळांत पावले. इ.स.प.२ व्या सहस्त्रकाच्या निमाणेमेरेन हळडुव्या न्हंयच्या देगणांत सगळ्यांत पयलीं राजवंशीय राज्यां उदयाक आयलीं. इ.स.प.आठव्या-तिसऱ्या शेंकड्यांत झोऊ राजवंशाच्या अधिकारांत खंड पडलो आनी ताचेवांगडाच प्रशासकीय आनी लश्करी तंत्र, साहित्य, तत्वगिन्यान आनी इतिहासलेखन हांचो उदय जालो. इ.स.प.२२१ त चीनाक एका सम्राटाखाला एकवटीत जावन किन, हान, तांग, युआन, मिंग, किंग ह्या दोन सहस्त्रकांपरस चड साम्राज्य राजवंशांची सुरवात जाली. बारूद आनी कागदाचो सोद, रेशमी रस्तो स्थापन जावन व्हड वण्टी बांदून चीनी संस्कृतायेची उदरगत जाली आनी ताचो शेजारी आनी पयसुल्ल्या जमनीचेर व्हड परिणाम जाला. पूण चीनान एकुणिसाव्या शेंकड्याच्या शेवटाक असमान कबलातींच्या माळेवरवीं देशाचे कांय भाग वेगवेगळ्या युरोपीय सत्तेक दिवपाक सुरवात केली.
Sokanny'm Furhem Uttun Cherh'm Mujem - Dekhni

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”"
Sokanny'm Furhem Uttun Cherh'm Muj'm
Getting up early in the morning
Type: Deknni
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,
Musical form: Ternary
Literary form: Narrative
Translated by José Pereira
Sokanny'm furhem uttun cherh'm (cheddum) muj'm (mujem)
Rising up early in the morning, my girl,
San-nim mat-talem
Was sweeping the floor.
Sannam sannam sannam (sannam) sa!
(This is how it sounded:) Sanam, sannam, sannam, (sannam), sa!
Tem maka deknam furhem (fuddem),
No sooner did she see me,
San-nintum nipolem.
Then she hid in the broom.
Sokanny'm furhem uttun cherh'm muj'm,
Rising up early in the morning, my girl,
Vatlleo ganxtalem.
Was scrubbing the dishes.
Sannam sannam sannam (sannam) sa!
(This is how it sounded:) Sannam, sannam, sannam, (sannam), sa!
Tem maka deknam furhem,
No sooner did she see me,
Vatllintum nipolem.
When she hid behind the plates.
Sokanny'm furhem uttun cherh'm muj'm,
Rising up early in the morning, my girl,
Tambyo ganxtalem.
She was scrubbing the little copper pot.
Sannam sannam sannam sa!
(This is how it sounded:) Sannam, sannam, sannam, sa!
Tem maka deknam furhem,
No sooner did she see me,
Tambyantum nipolem.
When she hid inside the pot.
Cherh'm cher'm cher'm cumparilem,
The girl, my mate's girl,
Cherh'm cumparilem.
My comrade's girl.
Chintloly'm (chintlolem) kam zaly'm (zalem) ga mugelem.
I got from her what I wanted (lit. the work I had thought of happened).
Polleiat.
Dekhnni
यल्लमा

यल्लमा.
दक्षिण भारतांतली एक ग्रामदेवता. हिच्या नांवाच्यो कांय व्युत्पत्ती आसात. त्यो अशो- १.एक खेपे रेणुकादेवी कानडी प्रदेशांतल्या सौंदत्ती गांवांत गेली. थंय तिच्या भक्तांनी तिका 'यल्ल अम्मा?' म्हणून प्रस्न केलो. यल्ल म्हणजे कोणागेर आनी अम्मा म्हणजे आवय. हाचेवयल्यान तिका यल्लमा हें नांव मेळ्ळें. २. यल्ल म्हणजे सगळे आनी अम्मा म्हणजे आवय. सगळ्यांची आवय वा जगदंबा.३.कर्नाटकांत सप्तमातृकांक योळुअम्मा म्हण्टात. यल्लम्मा हो त्या योळुअम्माचोच अपभ्रंश आसुंये.यल्लम्मा म्हणजेच रेणुका. हिचे विशीं जायत्यो दंतकथा आसात. तातुंतली एक अशी-
रेणुका ही जमदग्नी ऋषीची बायल आनी परशुरामाची आवय. बापायचे सांगणेवयल्यान परशुरामान रेणुकेचो शिरच्छेद केलो आनी तिचेवांगडा एके मांग बायलेचोय शिरच्छेद जालो. उपरांत परशुरामान त्या दोगिंकुय जित्यो केल्यो. पूण धड आनी तकली जोडटना ताची एक चूक जाली. रेणुकेच्या धडाचेर ताणें मांगिणीची तकली चडयली आनी मांगिणीच्या धडाचेर रेणुकेची तकली बसयली. तीं दोगांय जितीं जालीं आनी तांकां मरिअम्मा आनी यल्लम्मा हीं नांवां फावो जालीं.
बेळगांवा लागीं सौंदत्ती गांवांत रेणुकेचें मुखेल स्थान आसा. थंयच्या दोंगुल्ल्यांक यल्लमाचे दोंगर म्हणटात. तातूंत एके दोंगुल्लेचेर सरस्वती नांवाचे न्हंयेचे देगेर एके देवीचें देवूळ आसा. देवळाच्या बांदकामावयल्यान तें इ.स.च्या तेराव्या शेंकडयांतलें आसुंये अशें दिसता. मार्गशीर्ष आनी चैत्र म्हयन्यांतले पुनवेक हांगा व्हडली जात्रा भरता. तेन्ना आंगवणी पावोवपाखतीर जायते भक्त थंय येतात.
यल्लम्माच्या उपासकांक जोगती वा जोगतीण अशें म्हण्टात. कर्नाटकांत 'यल्लमन कुणी तू' हया नांवाचो एक लोकनाच आसून तो हे देवीखातीर करतात. यल्लमाचीं कांय पदांय आसात. तशेंच देवीक ओंपील्ल्यो चलयोय देवदासी वृत्तीन जगतात.यल्लमाची मूर्त बशिल्ले स्थितींत आसता. तिचें मुखामळ उग्र आसता. ती चार भुजांची आसून, तिच्या हातांत डमरू, त्रिशूल, पाश आनी ब्रह्मकपाल हीं आयुधां आसात.तिचे तकलेचेर मुकूट आसता. तिचे भोंवतणीं जमदग्नी, रेणुका, परशुराम ह्या देवतांच्यो मूर्ती आसतात. संकटाच्या वेळार हिका कोंबे वा बोकडे बळी दितात.
ईस्टर

किरिस्तांव लोकांची म्हत्वाची परब. हाका ‘पास्कांची परब’ अशेंय म्हण्टात.पालोस्तीन देशांत रोमन आनी ज्यू लोकांनी एकठांय येवन जेजू क्रिस्ताक खूरसार जिवेशी मारलो. उपरांत तिसऱ्या दिसा (आयतार) जेजू क्रिस्त परतो जिवो जालो. ह्या प्रसंगाची याद म्हूण ईस्टर मनयतात.
वसंद ऋतूंत पयले पुनवेउपरांत येवपी आयताराक ही परब मनयतात. ईस्टर खंयच्या आयताराक मनोवचो हेविशीं जायते मतभेद आसले. इ.स. 325 वर्सा किरिस्तांव धप्मगुरुंनी हो वाद मिटयतना 21 मार्च उपरांत येवपी पुवनेक ही परब मनोवची अशें सांगलें. लीग ऑफ नेशन्सचे कॅलेंडर कमिटीन हे विशीं आनीक एक फावट विचार केलो. तेवरवीं 1928 वर्सा संसदेन एक कांयदो संमत केलो. तातूंत एप्रिलाच्या दुसऱ्या शेनवारा उपरांत येवपी आयतार, ईस्टरच्यो दीस म्हूण मानचो हो थाराव संमत केलो. दुसऱ्या शतमानासावन ‘जेजू क्रिस्त परतो जिवो जालो,देखून सगळ्यांक दिल्ली समरदना’ ह्या अर्थान हो दीस मनयतात.
अस्तंतेच्या राश्ट्रांनी ईस्टरविशीं जायत्यो आख्यायिका आनी समज चलतात. पूर्विल्ल्या अँगलो सॅक्सन लोकांच्या मताप्रमाण ईस्टर ही ऋतूची देवता आसून तिच्या उगडासाक ही बरप मनयतात. हे लोक एप्रिल-मे म्हयन्यांत ही परब मनयताले. कांय जाण हे परबेक पूर्विल्ल्या काळांत चलतल्या विशुवदिसाच् (equinox) परबेचो वांटो मानतात. पोरने चालीचो इंग्लीश लोक ह्या दिसा सूर्य नाचता, अशें मानतात. त्या दिसा ते सुर्यवटेन तोंड करून बसतात. कांय हालतकच ताचेवेलें किर्ण हालता आनी तें किर्ण नाचिल्ल्यावरी दिसता. हेच तरेची चाल आयर्लंड देशांतूय दिसता.
संवसारांतले सगळे किरिस्तांव लोक ही परब व्हडा उमेदीन मनयतात. इगर्जांचेर रंगरंगयाळी रोशणाय करतात. सगळे नवे नवे भेस करून इगर्जांनी वतात. घरांत बरें जेवणखाण करतात. ह्या दिसा खुरीस, तांतीं, बोकडेपेटो हांच्यो कुरो करतात. ह्या दिसा तांतीं वांटपाची चाल चलता. तांतयांतल्यान नवो जीव जल्मता, देखून जेजूच्या जिवो जावपाकडेन ताचो संबंद लावन हे गजालीकडेन तांतीं ‘कुरू’ वा ‘प्रतीक’ हे नदरेंतल्यान पळेतात.
भव फळादीक मागणें सांत आंतणीक

भव फळादीक मागणें सांत आंतणीक.
Very Fruitful Prayer to Saint Anthony of Padua
हे भागेवंता सांत आंतोन, भक्तां मदें भौ बळया आनी मोवाळा; त्या उलोवपाच्या मोगा पासत जो तुनवें देवा केलोय; त्यां तुज्यां वाखाणलेल्यां शेगुणां पासत आनी सावरनासलेल्या मोगा पासत, जो पेल्या सवें तुनवें दाखयलोय; फावो जालें तुका तें देणें व्हड आनी विचित्र मिलागरी करचें ह्याच सौंसारांत आसताना, ह्या परीं आनिंक कोणुंच भक्ताक दिलें नां. तुज्या उतराकूच मिलागरी घडत आनी तूं सदांच आयतो आसलोय उचारुंक तें उतर, गरजेवंताचें मागणें आयकुंक. उपोदऱ्यांक सांपडलेल्यांचीं, उल्लासांचीं मागणीं, तुजे सवें केदनांच निर्फळ जालीं नांत, पिडेवंतांक तूं भलायकी दितालोय, सांदलेल्यो वस्तु परत्यो मेळत, दुखान चडफडत्यल्यां सवें तुजें काळीज चुरचुरतालें, दुखोवलेल्यां काळजांतलीं विलापांचीं मागणीं आयकून, मेलेल्यांक पोरयान तुनवें जिवे केलेत.
ह्या सौंसारांत आसलोय तेदनां, तुजेन करी नेजो तसली वस्त नासलीयी, बारावन पातक; पेल्याचें दूख आनी कोणिस्ताय पळेवन, ताका आदार दिल्या बगर तुज्यान राव नेजो आसलें.
धिरावन ह्यां नियाळांनीं आनी तुजें मागणें देवा थांय भोवूच फळादीक म्हुण जाणो जावन, हांव दिंबयेर पडतां, तुजे इमाजी मुखार आनी सगल्या विस्वासान म्हज्या काळजाच्या, तुका प्रार्थ्तां कर म्हुण म्हाका हो उपकार, जाची म्हाका चड गरज. ( हांगा तुजी गरज सांग )﻿. हांव मागतां ती वस्त म्हाका मेळूंक, एके मिलागरीची पोरयान गरज पडली जाल्यार, तरूय तुजेर म्हजो विस्वास उणो जावनचो नां कित्याक तूं जावन आसा मिलागरींचो धनी जो ह्या संवसारांत आसताना तुज्या एकाच उतरान व्हडांतल्या व्हड मिलागरी करतालोय. एह भव मोवाळा आनी मोगाळा भक्ता, सांत आंतोन, तुजें काळीज सदांचो दयाळ आनी चुरचुरयांचें जावन आसलें तर त्याच दयाळपणान आनी चुरचुरयांनीं, उलय एकूच उतर, बाळका जेजूच्या कानांत, जो धादोसतालो तुजे वेंगेंत खेळूंक. तुजें एकूच उतर पुरो म्हज्या मागण्याक फळ मेळ्वक. उलय व्हडा भक्ता तें उतर, आनी म्हजें किरकळ आनी धिंवाशी काळीज सदांच तुज्या उपकारांत रावतेलें!
आमेन.
एक आमच्या बापा, नमान मोरये आनी अनोद बापाक सांत आंतोनीच्या मानांक
गायन.
सांत आंतोनी भक्ता
सांत आंतोनी भक्ता,
फिंरजांचे कुळयेच्या,
तुज्या ग्रंथात खेळता
बाळोक जेजू राजा.
बाळोक खेळता म्हणून
सांतान घाळी दिंबी
समरण प्रार्थन करीयी
भक्ता सांत आंतोनी
सांत आंतोनी भक्ता,
अचोरयां तुजीं तेरा :
चवदावें कर, भक्ता,
आमा पापयांच्या घारा.
पळेयात.
Anthony_of_Padua
केशव महादेव टेंगसे

केशव महादेव टेंगसे
केशव महादेव टेंगसे हांजो जल्म दि. 22 जुलै 1929 या दिसा काणकोणांतल्या लोलयें गावांत जालो.सुटकेझुजारी.ताणें मुळावें शिक्षण मराठींतल्यान घेतलें.1955-56 ह्या काळांत तो ‘नॅशनल काँग्रेस गोवा’ हे संघटणेचो वांगडी आशिल्लो.उपरांत तो गोंय सुटके सैन्याचो वांगडी जालो.तो सत्यारग्रह्यांक मार्गदर्शन करतालो.तेचपरी भूंयगत घातकी वावरांनी वांटो घेतलो.पुर्तुगिजांविरुद्द जायत्या क्रांतिकारी कार्याँत ताणी वाटो घेतलो. क्रांतिकारी मार्गान हादरे दिवन पुर्तुगेज सरकाराक नामोहरम करून स्वातंत्र्य मेळवपाचे ताणी थारायल्लें.भारताक स्वातंत्र्य मेळोनूयबी गोंय स्वतंत्र जाय ना हाजी खंत तांका उगी बसोंक दी नाशिल्ली.ताका लागून ताणी जायत्या सुटका झुजांनी वाटो घेतलो.इतलेंच न्हय तर ही झुजां येशस्वी करून दाखयली.1955 ते 1957 इतल्या वर्साँमजगती ताणी जायत्या फावटी पुर्तुगीजांविरूद्द झुजां दिली.पूण फेब्रुवारी 1957 मेरेन ते पुर्तुगिजांच्या हाताक मेळ्ळे ना. दि.15 जुलै 1956 ह्या दिसा काणकोणच्या सुपनगुडी पोलिस ठाण्याचेर हल्लो करपांत ताणें वांटो घेतिल्लो.दि.18 ऑक्टोबर 1956 ह्या दिसा पैंगीण पुलाचेर ताणें स्फोट घडोवन हाडलो. दि.19 फेब्रुवारी 1957 ह्या दिसा शिरगांव मिनाखणीचेर दुसरे फावट हल्लो केलो.सप्टेंबर 1957 त पोलिसांनी ताका धरलो आनी बंदखणींतल्यान सुट्टकच तो परत भूंयगत वावरांनी वांटो घेवंक लागलो. दि.19 मार्च 1957 ह्या दिसा सुपानगुडी पोलिस ठाण्यालागसार ताणें स्फोट घडोवन हाडलो. दि.15 ऑगस्ट 1972 या दिसा भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो.
पंजाबी चित्रपट

पंजाबी चित्रपट मूकपटाच्या काळांत पंजाबांत ए. आर. करदार हाचे युनायटेड प्लेअर्स कार्पोरेशन आनी आर एल्. शोरे हाचें 'पंजाब फिल्म कंपनी' हीं दोन चित्रपटघरां आशिल्लीं. हिंदमाता सेिनेटोन हे संस्थेन १९३५ त ‘इष्क-ए-पंजाब हो पयलोच पंजाबी बोलपट मुंबयंत सादर केली. १९३६ त, ‘शीला' हो एकूच पंजाबी बोलपट कलकत्त्याच्या मादन थिएटर्स लि. हे संस्थेन सादर केली. १९३८ त, ‘हीर सिआल' हो। एकूच पंजाबी बोलपट इंद्र मुव्हिटोन संस्थेन कलकत्त्याक तयार केल्लो. १९३९ त, कलकत्त्यांत चार, मुंबयंत एक आनी पंजाबांत दोन अशे सात पंजाबांत तयार जाल्लो पयलो पंजाबी बोलपट. त्याच वसर्ग कमला नूरजहाँ गाजली. १९४१ सावन पंजाबी बोलपटांची निर्मिती पंजाबांत जावपाक लागली. पंजाबची फाळणी जातकच लाहोर हें म्हत्वाचे शिक्षणीक आनी कमी जाली. दिग्दर्शक जुगल किशोर हाचो ‘जग्गा' (१९६४) आनी दिग्दर्शक पी. पी. महेश्वरी हाघो 'सतलज दे कंडे' (१९६७) ह्या पंजाबी चित्रपटांक रूप्यापदकां मेळ्ळीं. ‘नानकनाम जहाज' (१९६९) ह्या पुरस्कार एस्. मोहिंदर हाका मेळळो. सुरवातीच्या काळासावन १९८८ मेरेन सुमार २४५ पंजाबी चित्रपट तयार जाले.
आख्यायिका म्हार राजाची

कुंकळ्ळी हो शेतीचो गांव.आदले काळार हांगा फक्त शेत रोयताले.कूंक म्हळ्यार कुम-कुम आनी हळ्ळी म्हळ्यार गांव.कन्नडान गांवाक हळ्ळी अशे म्हणटात ,अशे आसूं येत कदंब राजानी आमचेर जेन्ना शेक चलयताले त्यावेळार घडये अशे नांव पडले आसूं येत. हांगा कूम कूम करताले ,म्हणून कुमकुम हळ्ळी आशिल्ले.मागीर पुर्तुगेजानी कुंकोळ्ळींम केलें.कुंकळ्ळीन म्हार ह्या जमातीचो लोक रावताले.तांचो एक मुखेली आशिल्लो तो थंयचो राजा आशिल्लो हे प्रमाण आमकां मेळटा.
'मारकूट' हें एक वाड्या नांव, तो वाडो कुंकळ्या मदीं आसा हो वाडो म्हारलोकांचो म्हार- लोक आनी कूट- तांची वस्ती. आता थंय सारसवताची मसंड आसा.त्या मसंडीत जेन्ना माती खणल्लेली थंय म्हार लोकांची आयदनां मेळ्ळी अशे म्हणटात.आजूनी त्या वाड्यार चार - पांच लोकांची घरां आसात.ह्या ही जमात धर्मातरण वेळार जाले क्रिस्तांव म्हार.
तांचो तो राजा 'ढोम' हो आशिल्लो तो कोणाकच आयकनाशिल्लो. पाड, हुकांर मुख्या, दुसऱ्या जातीचो लोक ताका हात लायल्यार 
भश्टतले अशें चित्तालें.ताका एक सारस्वत प्रभूले चली आवडले आनी तो ताचेकडेन लग्न जावूंक सोदतालो. तर ताचेकडेन ताका दिले जाल्यार ते भश्टतले तरी तें लग्न जाता. मागीर सारस्वत लोक ताका मारपाचे चित्ताले.तर ताणी घाटासावन एक यमन नायक आनी ताच्या वांगड्याक आपयलें.
जेन्ना 'ढोम' राजा हो पांचपर्तना खातीर परततालो तेन्ना यमन नायक आनी ताच्या वांगड्यानी एक युक्ती काडून मारपाचे म्हण चितले. एक बादांर ते कवाथे घालता, ताचेर आपट्या पान घालता,आवाळे घालता आनी परत आपट्या पाना घालून थंय पोन्ना लिपतात. जेन्ना तो निसरुन पडटा तेन्ना यमन नायक आनी ताचे वांगडी लोखणा वारांव (जोगला)घेवुन तयार आसतात.ताका थंय उदकांत मारतात कारण उदका भश्ट ना म्हण, धोतरान गुटलोवन जितो मारतात आनी देगेर पुरतात.ह्या जाग्यार ती जोगला उडयली ताका 'जोगला बांद' म्हणटात.
तें परबाची चली विधवा जाता आनी एक ताका दोंगुल्लीकडेन व्हरता आनी कांकणा फोडटात. ते दोंगुल्लीक 'कांकणा फोंड' म्हणटाले आता 'कांकणामड्डी' म्हणटात.रातभर तिका थंयच लागीच्याच गांवात दवरिले पयली त्या गांवाक 'सावरवेणी' म्हूण वळखताले आता ताका 'पांजरखणी' म्हूण वळखतात.
तर कुंकळ्ळीत दोन न्हयो व्हांवतात तांचेर बारा बांद आशिल्ले.तशेंच बारां कोट्टा आशिल्ले हजार वर्सा पयलिचो एक कोट अस्तित्वांत ना तरी त्या कोटाक घुमटी बांदल्या 'कोटापश्याची' (कोटापश) आनी 'कोट' म्हळ्यार किल्लो.'कोटामळ' ह्या वाड्याचे लोक थंय रोट घालतात. आनी ते मानतात कोटापश देंवचार तांका सदांच पावता.हांग फक्त एकाच धर्माचे लोक नात तर हेर धर्माचे लोक रावता आनी सगळे धर्माचे लोक हिंदू,मुसलमान आनी क्रिस्तांव कोटापशक रोट घालतात.
जेन्ना राणे बंड चलताले तेन्ना थंय तो कोट्टाक रावतालो.जेन्ना राण्यानी मारलो ताका तो देवचार जावन आतां थंयच्या लोकांची रक्षा करता असो तांचो भावार्थ आसा.अशे बारा कोट्ट अस्तित्वांत ना तरी तांची कांय नांव अशी आसात.
1)सुकरेकोट्टो
2)कोंबापारिकोट्टो
3)सावरकोट्टो
4)केगदीकोट्टो.
जॉर्ज एम. मोरायस

जॉर्ज मार्क मोरायस (११ मे १९०५ – एप्रिल १९९४) जो जॉर्ज एम. मोरायस ताच्या नांवार २९ वयर इतिहासीक आनी संशोधन ग्रंथ आसात जे ७४ प्रकाशनांनी आनी ५४२ ग्रंथालय होल्डिंगांनी उजवाडाक आयल्यात. ताका गोंयचो एक व्हड बुदवंत आनी इतिहासकार मानतात. मोरायस हाचो ‘द कदंब कुला’ (१९३१) ह्या पुस्तका खातीर चड नामना आसा.
सुरवातीचें जिवीत आनी शिक्षण.
जॉर्ज मार्क मोरेस हाचो जल्म ११ मे १९०५ दिसा बेंकलीमवाडो, कुंकोलीम हांगा जालो. ताणें इंग्लीशींतल्यान तत्वगिन्यानाचो डॉक्टरेट (पीएच.डी.) पुराय केल्लो.
करिअर.
मोरायस मुंबयच्या सेंट झेवियर कॉलेजींत इतिहासाचो प्राध्यापक आशिल्लो. ‘द कदंब कुला’ (१९३१) हें ताचें पुस्तक कदंबवंशाचेर ताणें केल्लें संशोधन. गूगल बुक्साच्या मतान ताचो वावर संस्कृतीक नदरेन म्हत्वाचो आशिल्ल्यान अभ्यासकांनी वेंचून काडलो आनी आतां तो संस्कृतायेच्या संकल्पनेचो एक भाग जाला. तशेंच ताणें ‘हिस्ट्री ऑफ क्रिस्तांव इन इंडिया’, ‘हिस्टोरिओग्राफी ऑफ इंडियन लँग्वेज’ आनी हेर जायते पुस्तक बरयल्यात आनी तीं जायत्या आवृत्त्यांनी उजवाडाक आयल्यात.
तशेंच, रॉयल एशियाटिक सोसायटी आनी इंडियन हिस्टोरिकल रिसर्च कमिशन ह्या सारक्या वयल्या पांवड्यावेल्या संस्थांनी मोरेसाचो काम आशिल्लो.
लिगसी.
मोरेसाच्या सन्मानार्थ वाचनालय स्थापन करपाचो यत्न थळाव्या थोड्याच लोकांनी केलो. 18 जुलय 2020 दिसा थळाव्या लोकांनी नव्यान बांदिल्ले गोंय राज्य शार उदरगत एजन्सीचे इमारतीचें नांव ताच्या नांवान दवरपाची मागणी केली.
उपरांतचो परिणाम.
बेंकलीमवाड्डो, कुंकोलीम हांगाचें मोरेसाचें दायज घर 17 जुलय 2020 दिसा सतत पावस पडपाक लागून कोसळ्ळें. जायतीं वर्सां ती वायट स्थितींत आशिल्ली आनी काळा प्रमाण ती वायट जायत गेली. 2019 वर्सा पावसाच्या दिसांनी घराची कमान कुसकुसली आनी उरिल्लो घर कुसकुसलो.
मोरेसाचे पयसुल्ले नातेदार ही मालमत्ता विकपा खातीर मालकी हक्क सांगपाचे प्रक्रियेंत आशिल्ले. पूण कुंकोलीमच्या थळाव्या लोकांनी कुसकुसपा पयलीं कुंकोलीम पालिका मंडळाक जमीन आनी उल्लेख केल्लें दायज घर मेळोवपाचें आवाहन केल्लें की मोरेसाच्या नांवान भुरग्यांचो उद्यान बांदचें.
उपरांत थळाव्या लोकांनी अधिकार् यांक प्रस्न केलो की राज्य प्रशासन आनी थळाव्या सरकारान मोरायसाचें घर इतिहासीक दायज म्हूण सांबाळपा खातीर कसलोच फुडाकार कित्याक केलो ना.
Saiba Tanddela - Dekhni

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”"
Saiba Tanddela
Ferryman, Sir.
Type: Deknni
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,
Musical form: (No music / score available)
Literary form: Ethnological aspects
Translated by José Pereira
Saiba tanddela.
Ferryman, Sir.
Amkam tum pau ga.
Please carry us over.
Lognantso (lognancho) sangorh (sangodd)' [59].
Do also send us the wedding raft.
Amkam tum darhy (daddi) ga.
We need that brazier.
Rupiachem agttem.
That silver silver one.
Amkam tem zai ga.
We need that one.
Em amchem magnnem,
This our request,
Augorho (augoddo) nuim ga.
Is not a difficult task, Sir.
Polleiat.
Dekhnni
किरिबाटी

, ओशनिया च्या बेट देश आसा। ताची राजधानी तारावा नगर आसा।
ವಿಲ್ಫಿ ರೆಬಿಂಬಸ್

ವಿಲ್ಫಿ ರೆಬಿಂಬಸ್ ,ಮ್ಹಳ್ಯಾ ನಾಂವಾ ಕಾಲ್ ಫಮದ್ ಜಳ್ಯಾ ವಿಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಜೆರಾಲ್ಡ್ ರೆಬಿಂಬಸ್, ಕೊಂಕ್ಣಿ ಗಾವ್ಪಿ ಅನಿ ಗೀತಕಾರ್. ಹಂಕಾಂ ಕೊಂಕಣ್ ಕೊಗುಳ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆ ಬಿರುದ್ ಅಸ. ಹೊ ೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೨ ವೆರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಲಿನ್ ರೆಬಿಂಬಸ್ ಅನಿ ಮಾಗ್ದೆಲಿನ್ ಮೆನ್ದೊನ್ಸಾಕ್ ಜಲ್ಮ್ಲೊ.
ಆರಂಭಿಕ್ ಜೀವನ್ ಅನಿ ಕುಟಮ್.
ವಿಲ್ಫಿ ೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೨ ವೆರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಲಿನ್ ರೆಬಿಂಬಸ್ ಅನಿ ಮಾಗ್ದೆಲಿನ್ ಮೆನ್ದೊನ್ಸಾಕ್ ಜಲ್ಮ್ಲೊ. ತೊ ೬ ಜಣಾ ಭುರ್ಗ್ಯ ಪೈಕಿ ನಿಮಾಣೊ ಜಾವ್ನ್ ಜಲ್ಮ್ಲೊ. ತಚೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ್ ಅನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ್ ಮಿಲಾಗ್ರೆಸ್ ಇಸ್ಕೊಲ್ ಕೊಡಿಯಾಳ್ ಹಂಗಾಂ ಸಂಪೈಲೆ. ೧೦ವಿ ಸಂಪ್ಲ್ಯ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಐ.ಟಿ.ಐ ಶಿಕಪ್ ಜೊಡ್ಲೆ. ತಚ್ಯ ಭುರ್ಗ್ಯಪಣಾರ್ಚ್ ತೊ ತಲೆಂತ್ವತ್ ಗಾವ್ಪಿ ಜಾವ್ನ್ ಅಸ್ಲೂ ಅನಿ ಸಬಾರ್ ಇನಾಮಾ ಜೊಡ್ಲ್ಲಿ. ಸಾಂಜ್ ಜಾತಚ್ ಭಕ್ತಿಕ್ ಗಿತಂ ಅನಿ ಲೋಕ್ ಗಿತಾಂ ಗಾಂವ್ಚಿ ರಿವಾಜ್ ತಾಂಚಿ. ಅಶೆಂ ಗಾಂವ್ನ್ಕ್ ಶಿಕ್ಲೊ. ತಾಚೊ ವೊಡ್ಲೊ ಬಾವ್ ಗ್ರೇಶಿಯಾನ್ ಬರೊ ಹಾರ್ಮೊನಿಯಮ್ ವ್ಹಜೊವ್ಪಿ ಅನಿ ತಚೆ ಥವ್ನ್ ವಿಲ್ಫಿ ವಾಜಾಂತ್ರ್ ಶಿಕ್ಲೊ. ಅಪ್ಲ್ಯ ೧೪ ವರ್ಸ ಪ್ರಯೆರ್ ತಣೆ ಪದಂ ಬರೊವ್ನ್ಕ್ ಸುರು ಕೆಲೆ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ್ ಜೋಡ್ನ್ ಸಾಂ. ಜುಜೆ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಾಂತ್ ಕಮಾಕ್ ಸೆರ್ವಲೊ. ೧೫ ವರ್ಸ ಪ್ರಾಯೆರ್ ಪಯ್ಸಾಸೊ ಸಂಸಾರ್ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಸ್ವಂತ್ ನಟಕ್ ಖೆಳೊವ್ನ್ ದಕಯ್ಲೊ.
ಗಾವ್ಪಿ ಅನಿ ಪದಾಂ.
೧೯೭೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೧ವೆರ್ ಪುರ ಭವನಂತ್ ಪಯ್ಲೆಂ ವಿಲ್ಫಿ ನೈಟ್ ಸದರ್ ಜಾಲೆಂ. ದುಸ್ರ್ಯ ವಿಲ್ಫಿ ನೈಟ್ ಸಂದರ್ಭಿ ಬಿಸ್ಪ್ ಬಾಜಿಲ್ ಸೊಜಾನ್ ಕೊಂಕಣ್ ಕೊಗುಳ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಬಿರುದ್ ದಿಲೆಂ. ಕೊಂಕಣ್ ಸಂಗೀತ್ ಕ್ಸೇತ್ರಂತ್ ಚಡುಂಣೆ ೩೦೦೦ ಪದಾಂಚೆ ರಚನ್ ಕರುನ್ ಗಾಯ್ಲಾ. ೨೪೮ ವಿಲ್ಫಿ ನೈಟ್ ಸದರ್ ಕೆಲಾಂ. ಕೊಂಕಣಿ ಪದಾಂ ಅನಿ ಭಕ್ತಿಕ್ ಗೀತಾಂಚೊ ೪೭ ಕೊವ್ಲ್ಯೊ ರಚ್ಲ್ಯತ್. ಕೊಂಕಣಿ ಪದಾಂಚೆ ೧೦ ಬೂಕ್ ಬರಯ್ಲಾತ್.
ಬಿರುದ್ ಅನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
೧೯೭೧- ಕೊಂಕಣ್ ಕೊಗುಳ್ ಬಿರುದ್.
೧೯೯೧- ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
೧೯೯೩- ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಪರಿಷದ್ ಆವಾರ್ಡ್.
೧೯೯೬- ತುಳುನಾಡ ಕೋಗಿಲೆ ಬಿರುದ್.
೨೦೦೬- ಸಂದೇಶ ಕಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
೨೦೦೭- ದಾಯ್ಜಿ ದುಬಾಯ್ ಪುರಸ್ಕಾರ್.
೨೦೦೯- ಮಾಂಡ್ ಸೊಭಾಣ್ ಜಿಣೆಯೆ ಸಾದಾನ್ ಪುರಸ್ಕರ್.
ಅಶೆಂ ಸಬಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಿರುದ್ ಪುರಸ್ಕರ್ ಅಪ್ಣಾಯ್ಲ್ಯತ್.
ನಿಮಾಣೆ ದೀಸ್.
ವಿಲ್ಫಿಕ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪಿಡಾ ಲಾಗಲ್ಲಿ.ದುಕಿನ್ ವೊಳ್ವೊಳ್ ತಲೊ ಜಾಲ್ಯರೀ ಹಸ್ತ್ಯ ತೊಡಾರ್ ಅಸ್ಲ್ಲೊ.೨೦೧೦, ಮಾರ್ಚ್ ೯ ತರಿಕೆರ್ ಕೊಂಕಣ್ ಕೊಗುಳ್ ಅಂತರ್ಲೊ.
New Zealand

, ओशनिया च्या बेट देश आसा। ताची राजधानी वेलिंग्टन नगर आसा।
मादन, जमशेटजी

मादन एक नाट्य-चित्रपट वेवसायीक.
वावर.
. ताचो गुरू कुंवरजी नाझीर हाच्या एल्फिन्सटन नाटक मंडऴींत ताणें 1868 वर्सा प्रवेश घेतलो. हे नाटक कंपनीवांगडा ताणें देशभर बोंवडी केला. एक बरो नट आनी नाट्यवेवसायाचे कसबी जाणकार म्हणू ताची सगऴ्याक नामना जाली . ही कांपनी जेत्रा नुकसानींत चलपाक लागली, तेत्रा जमशेटजीन कलकत्याक व्हेलें.
साहित्यक वावर Heading text.
कलकत्याच्या मैदानाचेर 1920 वर्सा एक तंबूचें चित्रपटघर सुरु केलें.
ताच्यो नाटककंपन्यो आनी हेर वेवसाय तेत्रा चालूच आशिल्ले.जसो चित्रपटाचो प्रेक्षकवर्ग वाडूंक लागलो तशें जमसेटजीन आनीकूय कांय तंबुंचीं चित्रपटघरां सुरु केलीं. 1907 वर्सा एल्फिन्स्टन हें भारतांतलें पयलेंच कायम स्वरुपाचें चित्रपचटघर कलाकत्याक सुरु केंलें.
वावर.
उपरांक ताणें भारतांत खूबकडे चित्रपटघरां सुरु केल 1920 वर्सा मेरेम वेवस्थापनाखाल वट्ट 51 चित्रपटघरां आशिल्लीं. आपल्या चित्रपटघरावांगडा फिल्म आयात करपाचें काम जमशेटजीमूय सुरु केलें. बरयांतलें बरें पाश्रचात्य चित्रपट दाखोवंक मेऴचें म्हणू जमशेटजीन पॅरिस, बर्लिन, लंडन न्यूयॅर्क हांगा मायती मेऴपाखातीर खास प्रतीनिधीदी नेमणूक केली. 1917 वर्सासावन ताणें दादासाहेब फाऴकेच्या देशी चित्रपटांची स्फूर्त घेवन मादन थिएटर्सचेवतीन देसी चित्रपटांची निर्मिती सुरु केली.
राजहंस

राजहंसः अॅनॅटिडी पक्षीकुलाच्या अॅन्सरिनी उपकुळांत राजहंस ह्या सोबीत पक्षाचो आस्पाव जाता. विशिश्ट थाटाची लांब मान, लांबशें – बारीक पूण घटमूट शरीर आनी व्हड पांय अशी ताची
Rajhauns.PNG
सादारण रचना आसता. चोंच चेपटी, मोटी आसून तोंडाकडेन कांय प्रमाणांत वयर आयिल्ली आसता. केन्ना केन्नाय तिच्या तलाक मासाळ, गुळयेवरी वाड जाल्ली आसता. अॅनॅटिडी पक्षीकुळांतल्या आनी उदकांत रावपी सगळ्या सुकण्यांमदीं राजहंसाचो आकार व्हड आनी वज़न चड आसता. राजहंस खुबूच वेगान आनी लांब अंतरामेरेन पेवंक वा उटूंक शकता. तो चडसो समशीतोश्ण कटिबंधांत, उदकांत वा उदकाच्या लागसार दिश्टी पडटा.
सामान्य राजहंसाचें शास्त्रीय नांव सिग्नस सिग्नस. ताचें शरीर व्हड, लांबाय सुमार 150 सेंमी. आनी मानेची लांबाय 75 सेंमी. आसता. रंग धवोफुल्ल, चोंच हळदुवसार आसून तोंकाकडेन मातशी काळी आसता. चोंच आनी दोळो हांचे मदल्या भागाचेर पिसां पड्डो आसता. नर आनी मादी पळोवंक सारकींच दिसतात. पूण मादी नरापरस आकारान म्हान आसून तिचें वज़न सुमार 6- 10 किग्र. जाल्यार नराचें वज़न 7 ते 12 किग्र. आसता.
सिग्नस प्रजातींतल्यो आनीक दोन जाती भारतांत मेळटात. ते गिमी दिसांनी भारतांत सोयरे कशे येतात. तातुंतलो शिळोणी घालपी राजहंस दिल्ली आनी कच्छ ह्या वठारांनी मेळटा. ताचें शास्त्रीय नांव सि. कोलंबियानस. हो रंगान धवोफुल्ल, चोंच हळदुवसार आनी चोंचीच्या मुलांत हळदुव्या रंगाचो दाग आसता. ताचे चोंचीचें तोंक काळें आसता. मोनो राजहंस सिंधू न्हंयेचे देगेर आनी पंजाबांत मेळटा. ताचें शास्त्रीय नांव सि. ओलोंर. ताचे चोचीकडेन मुळांत व्हड काळी गुठली आसता. राग येतकच तो मान शरिराकडेन दोडून ओडून घेता आनी पांखां पातळावन शरिराक चिकटावन उबो रावता.
काळो राजहंस चड करून ऑस्द्रटलियांत मेळटा. ताचें शास्त्रीय नांव सि. मेलँकोरीफस. ताचें पुराय शरीर कालेंकिट्ट आसून ताचेर पाचविचार सया मारता. ताची चोंच तांबडी आसून तुच्या तळाक तांबड्या रंगाची मांसाची गुठली आसता.
राजहंस पेंवता आसतना मोटे ऐटीन पेंवता. पेंवता आसतना कांय सुकण्यांची मान सरळ उरता जाल्यार कांय जाणांचे मानेक इंग्लीश –थ- (एस) अक्षरावरी आकार येता उडटा आसतना तो आपली मान फुडें लांबोवन सवकासायेन पांखां वयर – सकयल हालयत थंडसाणेन उडटा. स्थलांतर करता आसतना हाचो थवो इंग्लीश(1) (व्ही) अक्षराच्या आकारान उडत वता. ताचे पांय शरीराचे बरेच फाटले वडेन आशिल्ल्यान तो चलता आसतना कुरूप दिसता.
राजहंस वेगवेगळे तरांचे आवाज काडूंकशकता. त्या आवाजांवयल्यान तांकां श्रृंगवाकू (ट्रंपेटर), शिळोणी घालपी (व्हिसलिंग), खोंकपी (व्हूपर) अशीं वेगवेगळीं नांवां दिल्लीं आसात. मोनो (म्यूट) हंस म्हणून वळखतलो राजहंस फुत्कारिल्लेवरी, गुरगुरिल्लेवरी आनी घोरेल्लेवरी आवाज काडटा.
राजहंसाचे व्हड व्हड थवेच दिश्टी पडटात. प्रजोत्पादनाच्या काळांत मात नर- मादयेच्यो जोडयो दिसतात. ताची नरमादयेची जोडी जल्मभर तिगता. जमनीर, फोंडांत पानांची रास जमोवन घोंटेर बांदतात. मादी एके खेपेक सुमार 6-8 लेव हळदुवसार रंगाचीं तांतयां घालता. मादी तातयां उबयता तेन्ना नर तिच्या तांतयांची राखण करता. दुस्मानाक धांवडायतकच नर आपलें जैत उक्तावपाशातीर व्हड आवाज करता. पिलां आंखूड मानेचीं आसून तांकां मोव ल्हंवदार पिसां आसतात. पिलांचो रंग लेव तपकिरी, लेव हळदुवसार- करडि आसता. जल्मतकच कांय वरां भितर पिलां पेवंक वा उडूंक शकतात. कांय जातींनी पिलां व्हड जायसर मादी तांकां पेंवतना आपले फाटीर घेता. तिसऱ्या ते चवथ्या वर्सा राजहंस पिरायेत येता. सैमीक परिस्थितींत राजहंस सुमार 20 वर्सा आनी पोशिल्ले सुमार 50 वर्सा जगतात.
उदकांतली वनस्पत हें राजहंसाचें मुखेल खाण. पोशिल्ले राजहंस तृणधान्यां (तणाचें बीं ) खाता.
वत्स

वत्स :एक पुर्विल्लें जनपद. सनआदीं ६ व्या शतमानाचे सुरवातेक उत्तर भारतांत सोळा महाजनपदां आशिल्लीं. तातुंतलीं मगध, कोसल आनी वत्स हीं चड म्हत्वाचीं आशिल्लीं. वत्स हो वाठार समृध्द आसून ताची तलम सुती वस्त्रांखातीर नामना आशिल्ली. कौशांबी ही त्या वाठाराची राजधानी. संशोधकाच्या मताप्रमाण यमुनेचे देगेर प्रयागसावन ३० मैलांचेर कोसाम नांवाच्या गांवांत हें पुर्विल्लें नगर आशिल्लें.
काशीचो राजा दिवोदास हाचो नातू वत्स हाणें आपल्या राज्याचो विस्तार करता आसताना कौशांबीच्या भोंवतणच्या वाठाराचो तातूंत आस्पाव केलो आनी ताका लागून ह्या प्रदेशाक वत्सभूमी हें नांव मेळ्ळें. भारतीय झुजांत काशीचो राजा पांडवांवटेन आशिल्लें. उपरांत पौरव वंशांतल्या निचक्षूच्यावेळार कुरू देशाचेर व्हड अरिश्टां आयलीं. गंगेक हुंवार आयिल्ल्यान हस्तिनापूर ही ताची राजधानी व्हांवन गेली आनी टोळधाडीक लागून दुकळ पडलो. ताका लागून थंयच्या लोकांनी स्थलांतर करून ते वत्सभुंयेंत येवन स्थायिक जाले. थंय तांणीं राज्यय स्थापन केलें. कौशांबी ही तांची राजधानी आशिल्ली.
त्या वंशांतलो उदयन हो गौतम बुध्दाच्या काळांतलो आनी महापराक्रमी आशिल्लो. फुडें हें राज्य मगध साम्राज्यांत विलीन जालें. मगध सम्राट शिशुनाग हाणें तें जिखिल्लें.
शांतादुर्गा कुंकळ्ळीकरीण प्रसन्न

शांतादुर्गा कुंकळ्ळीकरीण प्रसन्न 
शांतादुर्गा ही मुळ कुंकळ्ळी सालसेंत गांवातली. कुंकळ्ळी गांवांत कुंलवाडा ह्या वाड्यार तळेभाट ह्या ज़ाग्यार तीचे मुळ देऊळ आशिल्ले. तिका चार भयणी आसा. गोंयत पुर्तुगेज आयले तेन्ना बाटाबाटचो वावर चलतालो आनी शांतादुर्गा देवी बाटोवपाक लागले तेन्ना ती फातर्प्या गांवात वाचुन रावली. कुंकळकांन्न सायबीण कुंकळच्या लोकाची देवी. तीची वर्सान वर्स पांच दिस ज़ात्रा ज़ाता. ती डिसेबर म्हयन्यात ज़ाता ही ज़ात्रा गोंयची फामाद ज़ात्रा ज़ावन आसा. ज़ात्रेक गोंयचे आनी गोंया भायले लोक येता. ज़ात्रेक व्हड फेरी येता.देवीचच्या दर्शनाक साबार धर्माचे लोक येता.
कुंकळकान्न देवी वर्सा-वर्स आपल्या गांव घरा येता ती म्हळ्यार कुलवड्या वाड्यार्. अशी एक म्हण आसा ज़ेन्ना देवी आपल्या गांव घरा येता तेन्ना कुंकळी गांवात व्हड सण म्ह्ळ्यार संत्र्यो ज़ाता. सत्र्यो एक वर तळेभाट हागां नाचयतात सत्र्यो म्हणल्यार देवीक रंग लावप आनी मागीर भाविकांक लावप ज़ेन्ना देवी तळेभाट हागां येता तेन्ना ताची पालकी खुब लवं आसता. देवी आपल्या गांव घरा पवली म्हुण खुब ऊमेदिन आसता नाची पालकी धरपाक चार मनीस लगता पुण ज़ेन्न ती गांव घरा वता तेन्ना पालकी खुब ज़ड असता. तेन्ना पालकी धरपाक स मनिस लागतात. कुंकळकान्न सायबीण गोंयची व्हड देवी मानतात्.
कुळबी समाज आनी तांच्यो परबो

कुळबी समाज हांच्या मदी दोन जाती आसात. पयली म्हळ्यार वेळीप समाज आनी दुसरी गांवकार. वेळीप हे देवाची कामा करतात आनी गांवकार गांवचो मुखेली. हया समाजाचो लोक काणकोण तालुक्यांत दोंगरी वाटारान चड प्रमाणांत राविल्ले पळोवपाक मेळटा. कुळबी समाजाच्यो हेर समाजा भशेन वर्सा पध्दतीन परबो आसात. त्यो ह्या भशेन जावन आसात. वर्सा सुरवेक येता ती परब म्हळ्यार आसडी परब. ह्या दिसा कुळबी समाजाचे लोक सकाळी उटुन न्हावन-धुवन देवाक वात लायतात.
ಜುಾಂವಾಕ್ ಪ್ರಕಾಸವ್ಣಿ

Book of Revelation.
ಪ್ರಕಾಸವ್ಣಿ.
ಹೆಂ ಝುಜ್ ಖುಣಾಂಚ್ಯಾ ರುಪಾನ್ ದಿಲಾಂ. ಹ್ಯಾ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಖುನಾಂಚಿ ಸಂಜಣಿ ದೀವಂಕ್ ಸಂಪೆಂ ನ್ಹಯ್; ಪುಣ್ ಸಾಧಾರಣ್ ಖುಣಾ ಆಸಾತ್ ತ್ಯೊ ಸಂಜುಂಕ್ ಸಂಪೆಂ : “ಜೆರುಸಾಲೆಂ” ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕ್ರಿಸ್ತಾಚಿ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭಾ; “ಬಾಬಿಲನಿಯಾ” ವಾಯ್ಟಾಚಿ ಖುಣಾ ಆನಿ ತಾಚೊ ಅರ್ಥ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ “ಸಂವ್ಸಾರಾಚಿ ಶಕ್ತಿ”. ಸರ್ಗಿಂಚ್ಯಾ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಕ್” ದೆವಾಚೆ ಶಕ್ತಿಚೊ ಆದಾರ್ ಆಸಾ: ಸಂವ್ಸಾರಿ “ ಬಾಬಿಲನಿಯೆಕ್” ಖಟ್ಯಾ ಪದ್ವಿಯಾಂಚೊ ಆದಾರ್ ಆಸಾ, ತಶೆಂಚ್ ತ್ಯಾ ವರಿಶ್ಟ್ ಆರಾಚೊ ಆನಿ ಖಟ್ಯಾ ಪ್ರವಾದಿಯಾಚೊ. ಹ್ಯಾ ವ್ಹಡ್ಲ್ಯಾ ಝುಜಾಂತ್ ಚಿತ್ರಾಂ ಆಸಾತ್ ತಿಂ ಬರ್ಯಾಚ್ಯೊ ಆನಿ ವಾಯ್ಟಾಚ್ಯೊ ಖುಣಾ. ಆಂಕ್ಡೆ, ಶಿಕ್'ಕೆ ಆನಿ ತುತುರಿ ಹೆಂ ಝುಜ್, ಚಲ್ತಾ ಆನಿ ಶೆವಟಾಕ್ ಪಾವ್ತಾ ಮ್ಹಣ್ ದಾಖವಂಕ್ ವಾಪರ್ಲ್ಯಾಂತ್.
ಸಾತ್ ಬಾಂದಾವಳಿಂನಿಂ ಜುಾಂವಾನ್ ಹಿಂ ಚಿತ್ರಾಂ ಮಾನ್ಡ್ಲ್ಯಾಂತ್. ಪುಣ್, ಎಕೆ-ಎಕೆ ಬಾಂದಾವಳಿಚಿ ಶಿಮ್ಖಯ್ ಸಂಪ್ತಾ ತೆಂ ದಾಖವಂಕ್ ವಿವ್ರಣ್ಕಾರಾಂಚೆಂ ಎಕ್ ಮತ್ ನಾ.
ಪಾತ್ಮಸ್ ಜುಂವ್ಯಾರ್, ಸುಮಾರ್ 96 ವರ್ಸಾ, ಜುಾಂವಾನ್, ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಚ್ಯಾ ಬರಯ್ಣಾರಾನ್, ಹೆಂ ಆಪ್ಣಾಕ್ ಕೆಲ್ಲೆ ಪ್ರಕಾಸವ್ಣೆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಬರಯ್ಲೆಂ.
ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಚಿ ಮಾನ್ಡಾವಳ್ ಅಶಿ :.
ಪ್ರಸ್ತಾವ್ನಾ : 1 : 1-8
ಸುರ್ವಾತೆಚೆಂ ದರ್ಶನ್ ಆನಿ ಸಾತ್ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭಾಂಕ್ ಸಂದೆಶ್ : 1 : 9-3:22
ಸಾತ್ ಶಿಕ್'ಕ್ಯಾಂಚೊ ಕವ್ಳೊ : 4 : 1-8:1
ಸಾತ್ ತುತುರಿಯೊ : 8:2-11:19
ಆರ್ ಆನಿ ದನ್ ಮನ್ಜಾತಿ :“ 12: 1-13:18
ವೆಗ್-ವೆಗ್ಳಿಂ ದರ್ಶನಾಂ : 14 : 1-15 : 18
ದೆವಾಚ್ಯಾ ಕ್ರದಾಚಿಂ ಸಾತ್ ಆಯ್ದನಾಂ : 16 : 1-21
ಬಾಬಿಲನಿಯೆಚೆಂ ಘರ್ಟಾಣ್ ಆನಿ ಮನ್ಜಾತಿಚಿ, ಖಟ್ಯಾ ಪ್ರವಾದಿಯಾಚಿ ಆನಿ ದೆವ್ಚಾರಾಚಿ ಹಾರ್ : 17: 1-20 : 10
ಶೆವಟಾಚಿ ಝಡ್ತಿ : 20: 11-15
ನವೆಂ ಮಳಬ್, ನವಿ ಪ್ರಿಥುಮ್ ಆನಿ ನವೆಂ ಜೆರುಸಾಲೆಂ : 21: 1-22:5
ಸಂಪಾದ್ಣಿ : 22: 6-21
Marathi ootra taacho konkani arth

 &lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;
 &lt;revision&gt;
 &lt;parentid&gt;189815&lt;/parentid&gt;
 &lt;timestamp&gt;2021-02-20T05:59:30Z&lt;/timestamp&gt;
 &lt;contributor&gt;
 &lt;username&gt;ಮಲ್ನಾಡಾಚ್ ಕೊಂಕ್ಣೊ&lt;/username&gt;
 &lt;/contributor&gt;
 &lt;comment&gt;/* top */Added वर्ग:Romi panam, category and blank line cleanup using &lt;/comment&gt;
 &lt;origin&gt;199652&lt;/origin&gt;
 &lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;
 &lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
marathi-changle konkani-bare
kay ------kite
maaka-mala
Naaka-nako
vhad-mothe
Aa
bail-bail
Kenna-kadhi/kevha
नीक्कोलो मॅकिआव्हॅली

नीक्कोलो मॅकिआव्हॅली (1469 – 1529) हाणें प्रबोधन युगांत सत्तेविशींच्या तत्त्वगिन्यानाची मांडणी केल्या. ताचें हें तत्त्वगिन्यान अणभवीक आनी विज्ञानीक आसा. सत्तेविशींचीं उद्दिश्टां साध्य करून दिवपाक वास्तव साधना कशीम आसतात हाचें स्पश्टीकरण ताणें केलां. दोन राज्यांचेर कशें जैत मेळोवप, तांची बरे तरेन कशी राखण करप आनी ती कित्याक लागून वगडावतात हाचें स्पश्टीकरण ताणें आपल्या प्रिन्स ह्या पुस्कांत केलां. ताच्या मतान राज्याक धर्माची गरज आसता, पूण धर्मांत सत्य आसा म्हणून न्ही, तर धर्म हो समुदाय, शक्त निर्माण करता आनी मनशांक जोडटा. तशेंच राश्ट्रीय स्वातंत्र्य, सुरक्षितता आनी सुवेवस्थीत संविधान ह्या तीन राजकीय गजालींक तो चड म्हत्व दिता.