anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
वारियर

केरळांतली एक जात.हांकां अंबलवासीचो एक पोटभेद मानतात.केरळविशेशमहात्म्य ह्या ग्रंथांत वारियरांक पारशव म्हळां.ब्राह्मण दादलो आनी शूद्र बायल हांच्या भुरग्यांक याज्ञवल्क्यान पारशव हें नांव दिलां.जायते वारियर आपलें नांव संस्कृतांत बरयतना फुडें पारशव हि उपाधी लायतात.कांय वरियर कुटुंबाक आसन(आचार्य)ही पदवि मेळिल्ली.तांच्या घराण्यांतल्या दादल्यांनी वंशपरंपरेन कांय सरदारांच्या घराण्यांत अध्यापनाचें काम केल्लें.
वारियरांचे उत्पत्तीविशीं एक आख्यायिका आसा ति अशी-देवळांत पडिल्लें एक हाड ब्राह्मण पुजा-याचे विनवणेवयल्यान एके शूद्र बायलेन काडून भायर उडयलें.तेन्ना तिका जातीभातर घालि.तिचे हे आवस्थेचि ब्राह्मण पुजा-याक काकुळट आयलि आनी ताणें तिचेकडेन संबंद दवरलो.त्या संबंदांतल्यान निर्माण जाल्ले संततीक वारियर म्हणटात.
वारियर लोक सादारणपणान व्युत्पन्न आनि संस्कृताचें खास अध्ययन केल्ले आसतात.तेचपरी ते बरे ज्योतिशी आनि वैज आसतात.
हे लोक चडकरून शिवाक भजतात.तशेंच विष्णू,सुब्रह्मण्यimported from vishva,शास्ता,गणेश आदी देवांचीय ते पुजा करतात.तामचे चडशे सगळे आचार-विचार नंपूतिरी ब्राह्मणांच्या आचार - विचारांवरी आसतात.
ह्या लोकांत ताळिकेट्टुकल्याणम आनि कुडीवैपु अशा दोन लग्नपद्दतींची चाल आसा.चली वयांत येवचेआदीं ताळी बांदपाचो वा ताळीकेट्टुकल्याणम हो विधी करतात आनि ति वयांत येतकच एकाद्र्या दादल्याकडे तिचें लग्न करतात.
कुडीवैपू ह्या प्रकारांत न्हवरो-व्हमकल मरसर घोव-बायल म्हणून रावतात.हें लग्न व्हंकलेगेर करतात.न्हवरो नवो भेस घालून सोय-यावांगडा मिरयत व्हंकलेगेर वता,थंय न्हाता आनि व्हंकलेन हात लायिल्ले कपडे घालता.उपरांत होम जाता.मागीर व्हंकलेक माटवांत हाडटात आनि नंपुतिरी ब्राह्मणांच्या सगळ्या विधीवरी लग्नविधी करतात.सुर्यास्ताउपरांत न्हवरो गणपतीची पुजा करता.उपरांत न्हव-यागेर वचून न्हवरो - व्हंकल तण,व्याघ्राजिन आनि धवि चादर घाल्ल्या आसनाचेर बसतात.उपरांत सवाशिणी तांकां आरती ओवाळटात,हाका दीक्षाविरिप्पू अशें म्हण्टात.
हे लोक मडीं लासतात आनी इकरा दीस सुतक पाळटात.ते मेल्ल्याचें श्राध्द वाडटात.
ह्या लोकाचे वेवसाय शैव देवळांकडे संबंदीत आसतात.ते देवाखातीर फुलां गुंथप,निवेद्दाचि तयारी करप,देवाचे मिरवणुकेंत मशाली,छत्रां धरप आनी देवळाची साफसफाई करप असलिं कामां ते करतात.देवाच्यो वस्ती लेगीत तांचेकडेन आसतात.
वारियर लोक बारा ते सोळा वर्सां पिरायेचेर चल्याक शिवदीक्षा दितात.एका ब-या म्हूर्तार तो भुरगो आनी पुरयत नवे कपडे घालून एका उदकान भरिल्ल्या कलशाची पुजा करता.मागीर पुरोयत तो कलश त्या भुरग्याच्या माथ्यार ओतता.उपरांत दोगांयची हजामत करतात.कांय विधी जातकच तो नवे कपडे घालता,पामरी पांगुरता,कपलाक भस्म,चंदन लायता,रुद्राक्षमाळ आनी अलंकार घालता आनी आवयकडे भिक्षा मागता तशेंच काशीचे दिकेन सात पावलां चलता.हो विधी जालेबगर लग्न करूंक मेळना.हो विधी म्हळ्यार मुंजीवरीच एक प्रकार आसा.कालचक्राप्रमाण वारियरांचे परंपरेंत काळाक फावशे बदल घडत आसात.
पर्सिव्हल नोरोन्हा

पर्सिव्हल इवो विटाल ई नोरोन्हा (२६ जुलय १९२३ - १९ ऑगस्ट २०१९) हो गोंयचो भारतीय इतिहासकार, दायज संवर्धन आनी नोकरशाही. १९८२ वर्सा ताणें स्थापन केल्ल्या फ्रेंड्स ऑफ एस्ट्रोनॉमी ह्या गोंयच्या पयल्या खगोलशास्त्र क्लबाचो तो संस्थापक.पोर्तुगेज प्रशासनांत ताणें काम केलें आनी थंय तो भारतीय प्रशासनांत नामनेचो अधिकारी आशिल्लो.
सुरवातीचें आनी वैयक्तीक जिवीत.
पर्सिव्हल इव्हो व्हिटल ई नोरोन्हा हाचो जल्म २६ जुलय १९२३ दिसा पोर्तुगेज साम्राज्याच्या काळांत (सद्या भारताचो एक भाग) पोर्तुगेज भारतांतल्या गोंयांतल्या मारगांव शारांत लॉटोलीम हांगाच्या मालक आंतोनियो जोसेफ जोनास नोरोन्हा आनी इल्हास (सद्या तिसवाडी) हांगाच्या मारिया ऑरोरा अनास्तासिया दा सिल्वेरा विटाल हांच्या घरा जालो. ; दोनूय मार्गांवांत आसात.
नोरोन्हाक १९ ऑगस्ट २०१९ दिसा गोंयच्या वेर्ना हांगाच्या एका नात्यांतल्या घरा मरण आयलें.
कॅरियर.
गोंयांतल्या ताऱ्यांच्या योगदानांत कार्निवाल फ्लोट्स परेड सुरू करपाक ताचो मुखेल वांटो आशिल्लो आनी ती संवसारीक पर्यटन आकर्शण जाली. तशेंच जुंटा हाऊसाच्या टेरेसाचेर एक खगोलीय वेधशाळा स्थापन करून आकाशगंगेचे चश्मे पळोवपाखातीर नखेत्र पळोवप्यांमदीं लोकप्रिय आशिल्ल्या दुर्बिणीन सज्ज आशिल्ली ब्रह्मांडाची आवड आशिल्ल्यान ताका असोसिएशन ऑफ फ्रेंड्स ऑफ ॲस्ट्रोनॉमी ही संस्था स्थापन करपाची जापसालदारकी आशिल्ली.
नोरोन्हा हाका उण्यांत उणे १७ आंतरराश्ट्रीय पुरस्कार फावो जाले, तातूंत १९७२ वर्सा संयुक्त राश्ट्रांचें शांतताय पदक, पोर्तुगालाचो सगळ्यांत व्हडलो नागरी भोवमान आशिल्लो ऑर्डेम दो मेरिटो कोमेंडाडोर (२०१४) आनी ताच्या उत्कृश्ट आनी सगळेकडेन हाजीर आशिल्ल्या व्याख्यानांखातीर क्लब मिलिटार द मकाऊ पदक हांचो आस्पाव जाता.
गोंयच्या पर्यावरणांत ताचें योगदान म्हत्वाचें आशिल्लें कारण ताच्या वांटपांतल्यानच कॅम्पलांतल्या बाल उद्यानासावन मिरामार दर्यादेगेमेरेन कॅसुआरिना झाडां लायलीं, जाका लागून कटाव जावचो ना. पर्यावरणांत ताणें केल्ल्या योगदानाची गवाय म्हणून हीं कोनीफरी आयज लेगीत उबीं आसात.
ताच्या जिवितांत अजेनोरांतल्या फॉन्टेनहास हांगाचें ताचें घर संदर्भ पुस्तकां आनी साहित्याच्या खंडांचें खरेंच वाचनालय आशिल्लें, अशे तरेन ताचें मार्गदर्शन सोदपी तरणाटे आनी जाण्टे, परकी आसूं, भारतीय नागरिक आसूं आनी बुदवंत आनी बुदवंत लेगीत आसूं आनी विद्यार्थ्यांच्या भावपणाक ताका विश्वकोश म्हणून वळखताले.
नोरोन्हान पद्मभूषण पुरस्कार फावो जाल्ल्या सरवस्त डॉ जोसेफ परेरा हाका मोगान वळखून घेतलो, जाच्या मॅग्नम ऑपस बॅरोक इंडियाक ताणें ताच्या स्फटिकी गद्याची, भूमितीय वर्णनां आनी गणितीय नदरेन आकर्शक साहित्याची तोखणाय केली.
नोरोन्हाचो ‘अ वॉक थ्रू ओल्ड गोवा’ हो संयुक्त राश्ट्रांनी मान्यताय मेळिल्ल्या संवसारीक दायज थळाचो एक व्यापक मार्गदर्शक आशिल्लो, तातूंत वास्तुशिल्प प्रकार आनी पवित्र शारांतल्या स्मारकांचें प्रभावी वर्णन सयत सगळ्या इतिहासीक तथ्यांनी सजयल्लें.
सरकारी सेवेंतल्यान निवृत्त जाले उपरांत ताणें आपलो चडसो वेळ इतिहासीक कामां खातीर घालो आनी ताका लागून पोर्तुगाल, स्पेन, इटली, जर्मनी, जपान आनी मकाऊ ह्या परकी देशांनी लेगीत ताची नामना जाली आनी थंयच्यान ताच्या प्रभावी रंग स्लाइड व्याख्यान सादरीकरणांनी सगळ्यांत बरें लक्ष ओडलें इतिहासकार तशेंच त्या देशांतले विद्यार्थी.
भक्तिवेदांत स्वामी प्रभुपाद

भक्तिवेदांत स्वामी प्रभुपाद.
अभयचरण गौरमोहन डे हांचो जल्म 01 सप्टेंबर 1896 दिसा कोलकातांत जालो. ते ज्या दिसा जल्मले त्या दिसा थंय नंदोत्सव मनयताले म्हणून तांचे आवय-बापूय तांकां नंदूलाल ह्या नांवान उलो मारताले. तांचें मुळावें शिक्षण स्कॉटिश चर्च कॉलेजींत जालें. त्या काळांत त्या वाठारांतले सगले वैश्णव आपल्या भुरग्यांक थंयच शिकपाक धाडटाले. 1920 वर्सा अभयचरण इंग्लिश, तत्वज्ञान आनी अर्थशास्त्र हे विशय घेवन पदवी परिक्षा उत्तीर्ण जाले. त्याच वेळार गांधीजीन स्वातंत्र्यलढ्याचो उध्दोश केलो. अभयचरण हांणी आपली पदवी स्विकारली ना. पिरायेच्या बाविसाव्या वर्सा तांचें लग्न राधाराणी देवी हांचे वांगडा जालें. ताजे उपरांत तीन वर्सांनी ह्या जोडप्याक पयलो भुरगो जालो. 1922 वर्सा तांची वळख भत्त्किसिध्दांत सरस्वती ठाकूर हांचे कडेन जाली. तांणी अभयचरणाक चैतन्य महाप्रभूचो संदेश सगल्या जगाक कळचो हे खातीर ताजो प्रसार इंग्लिशींत करपाक सांगलें. अभयचरण हांणी ते परमाण एक मासिक सुरू केलें. इतलेंच न्हय तर हाजो प्रसार आनी प्रचार जगभर करपा खातीर इस्कॉन संस्थेची स्थापना केली. 1947 वर्सा वैश्णव समाजान तांकां भत्त्किवेदांत ही पदवी प्रदान केली. तांणी भागवतपुराण, गीता हाचेर इंग्लिशींतल्यान जायतीं पुस्तकांबरयलीं. आपली सबंद जीण तांणी कृष्णप्रचारा खातीर वेंचली. 14 नोव्हेंबर 1977 दिसा तांचें महानिर्वाण जालें. 1959 वर्सा सन्यास ग्रहण जाल्या उपरान ताणेन वृंदावन ह्या क्षेत्रान श्रीमद भगवतपुराणांचे खुबशा प्रमाणान इंग्लिशींत अनुवाद केला. सुरवातेक तीन खंड प्रकाशित जाल्या उपरान 1965 वर्सा आपल्या गुरूदेवाक अनुष्ठान संपन्न करपाक तो अमेरिकेक गेलो, 1966 वर्सा ताणेन अंतरराष्ट्रीय कृष्णभावनामृत संघ हाची स्थापना केली. 1968 वर्सा ताणेन प्रयोग करपा खातीर वर्जीनिया (अमेरिका) च्या डोंगरावाठारान नवे-वृंदावन स्थापित केले. दोन हजार हेकराच्या समृध्द कृषी क्षेत्रान तांचे काम पळोवन ताच्या शिष्यांनी आनीक खुबशा जाग्यांचेर समुदायांची स्थापना केली.
Nachom-ia Kumpasar

Nachom-ia Kumpasar zaun asa ek Konknni cholchitr. Hem Chris Perry ani Lorna, heo don songitkaracheo jivitavoir asa. Hachem nirdeshok asa Bardroy Barretto. Hea cholchitrak 3 Raxtriya Cholchitr Puroskaram mellim.
सांत जुदासाक मागणें

सांत जुदासाक मागणें.
Prayer to Saint Judas
अनदवंत आपस्तला स्त जुदास थाद्देवा, जेजूच्या विस्वासी चाकरा आनी इश्टा, घातक्या जुदासाच्या नांवा पासत जायते जाण विसरले तुजें नांव; पूण इगर्ज माता तुका मानता आनी तुका उलो मारता तूं आस्कारी म्हण सगळ्यां सांडलेल्यां आनी आशा नासलेल्यां कामांचो.
म्हजे पासत माग जो वरततां इतलो दळदिरो. म्हाका पाव हांव तुका प्रार्थां हें खेरीत देणें जांतुंत देवान तुका श्रूंगायला आनी ज्या वरवीं तूं रोकडोच पावताय कसल्याच आधाराची आशा ना थंय.
हें म्हजे व्हडले गर्जेंत दी म्हाका तुजो आलाशिरो, मेळो-शी कर म्हाका भुजवण आनी सर्गींचो आधार सगळ्या म्हज्यां गरजांनीं, दुखींनीं आनी खंतिंनीं, भव करुन
आनी हांव पावोसो(शी) कर परकाँडुंक देवाक तुज्या आनी सगळ्यां भक्तांच्या सांगाता सासणाच्या सासणाक. हांव तुका भासायतां भागेवंत जुदासा, केदनांच विसरचोनां म्हण हो तुजो व्हडलो उपकार आनी केदनांच तुका मांदीनासताना रावचोनां म्हण म्हजो खेरीत आनी पदवेचो आस्कारी कसो आनी म्हजे कडे घडता तितलें करतलों म्हण वाडोवंक सगळ्यां सरीं तुजें भक्तीपण. सायंत जुदास आमच्या पासत विनत कर जे आमी तुका मानतांव आनी तुजो आधार मागतांव तितल्यांय पासत.
आमेन
पळेयात.
Jude the Apostle # Possible identity with Thaddeus
Ghe, Ghe, Ghe - Dulpod

Ghe, Ghe, Ghe.
"My lady, my lady, my lady"
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Ilhas,Goa, 26.05.2005
Chusmo/Refrain
Ghe, ghe, ghe,
My lady, my lady, my lady,
Dukrak mhojea vagan velo ghê.
My pig has been taken by the tiger, my lady.
Nhõi barancho nhoi terancho,
Not of twelve or thirteen,
Solog mhozo pondra solancho.
My pig is of fifteen or sixteen. (Chusmo/Refrain)
Nhõi funkeacho nhõi bagacho,
It is not a free one, nor is it in partnership,
Solog mhozo xiunne duddvancho.
My pig was from money earned by sowing. (Chusmo/Refrain)
Nhõi zoddicho nhõi faideacho,
Not for earning nor to make profit,
Solog mhozo gharach marpacho.
My pig was for home consumption only. (Chusmo/Refrain)
Nhõi haddancho nhõi chorbecho,
Not a lean one nor full of fat,
Solog mhozo justuch khaupacho.
My pig was just right for consumption. (Chusmo/Refrain)
Polleiat.
Dulpod Goenche
अस्नोडकार, कृष्णाजी नारायण

अस्नोडकार, कृष्णाजी नारायणः (जल्मः 1873, अस्नोडें; मरणः ?).
गोंयचो मराठी कादंबरीकार. तांच्या शिक्षणाविशीं पुराय खबर मेळना. पूण ताका मराठी, इंग्लीश, बंगाली, आनी गुजराती भाशेचें ज्ञान आशिल्लें. ताणें 1891 वर्सा सावन बरोवपाक सुरवात केली. ह्या वर्सा ताची ‘नीतिसौंदर्य’ नांवाची पयली पुस्तिका उजवाडाक आयली. 1902 वर्सा ताणें देवी प्रसन्न रॉय चौधरी हाचे मूळ बंगाली कादंबरीचो अणकार करून 170 पानांची ‘संन्याशी’ ही कादंबरी बरयली. उपरांतच्या काळांत ताच्या बरपाविशीं खबर मेळना. पूण फुडें 1921 ते 1933 वर्साच्या काळांत ताणें सुमार चाळीस पुस्तकां बरयल्यांत. ताणें भक्ती आनी नीत हांचेर पुस्तकां बरयलीं. तेभायर बायलांचीं कांय चरित्रांय बरयलीं. तातूंत अहिल्याबाई आनी मीराबाई ह्या चरित्रांचो आस्पाव जाता. हांचे भायर ताणें पांच संगीत नाटकां बरयल्यांत. तातूंतल्या ‘अग्रहार’ आनी ‘हाच परिणाम’ हांचो प्रयोग जाला.
ताका खरें म्हत्व मेळ्ळें तें कादंबरीच्या मळार तेन्नाच्या काळांत ‘चार आणे माला’, ‘तीन आणे माला’ आनी ‘एक आणा माला’ अश्यो कादंबऱ्यो म्हयन्या म्हयन्याक उजवाडाक येताल्यो.तातूंतली ‘तीन आणे माला’ ही कादंबरी नरहर रामचंद्र जोशी नांवाचो मनीस चलयतालो. रहस्य, शृंगार आनी म्होंवाळ कथानक आशिल्लीं सुमार 75 ते 80 पानांची पुस्तकां हे माळेंतल्यान उजवाडाक येतालीं.
तो ‘तीन आणे माला’ ह्या कादंबरींचो एक मुखेल बरोवपी आशिल्लो. हे माळेवरवीं ताच्यो सुमार 25 कादंबऱ्यो उजवाडाक आयल्यात. सामान्य वाचकाक आवडपी सामान्य कथा तो बरयतालो, तशेंच बऱ्या पांवड्याच्यो आनी खळबळजनक शृंगारकथाय ताणें बरयल्यात. महात्मा गांधी, नरसी मेहता ह्या गुजराती भाशेंतल्या चरित्रांचें ताणें अणकार केल्यात. स्वामी विवेकानंदाच्या Devotion ग्रंथावेल्यान ‘भक्ती’ आनी मेरी कॉरेलीच्या लेखांवेल्यान ‘नीतिसौंदर्य’ ही पुस्तिका बरयल्या.
सुटका चें पुस्तक

सुटका चें पुस्तक.
Exodus
गुलामपण आनी पिडनूक ससताले पर्जेची सुटका पेंतातेवकाच्या ह्या दुसऱ्या पुस्तकांत आमकां मेळता. एशदस, ह्या ग्रीक उतराचो अर्थ म्हळ्यार भायर काडप / सरप. इसरायेल पर्जेचे इतिहासीक सोडवणेचो माहाविर म्हळ्यार सर्वेस्पर देव (याहेह) "एजीपतांतली, गुलामपणाच्या देसांतली इसरायेल परजेक भायर काडला तो सर्वेस्पर देव' (सुट. २०/२; ५/६)
हे व्हड विरकथेन याहे आनी फारायह मदें एक व्हड लडाय आनी झुज चलता. दारूण आनी क्रूर मनीस-बळाक, सर्वेस्पर देव फुडो करता आनी एजीपताच्या निश्टूर राजाचेर तो जैत व्हरता. इसरायेलाचें गुलामपण, धा खास्ती, तांबड्या दरियांतल्यान अजापवंत पास्क . उतारप : हे म्हखेल भाग ते व्हड सुटकेचे.
त्या भायर, ह्या पुस्तकांत सिनाय दोंगरार केल्ल्या कराराचे स्थापणेची खबर आमकां स्पश्ट जाता. हो करार इसरायेलाच्या आक्ख्या इतिहासांत एक मुळावी आनी मुखेल घडणी. तिचे सरभोंवतीं इसरायेलाचें आक्खें निवीत, जावं धर्मिक, समाजीक, अतमीक, संवस्कृतीक आनी राजकारणीक, गुंवता आनी व्हाडत वेता. सिनाय दोंगराच्या करारा उदेशीं इसरायेल देवाची पर्जा जाता आनी सर्वेस्पर तिचो देव जाता.
धा उपदेस (समूर्त) आनी दुसरे नेम-कायदे ह्या करारांत आठापलले आसात, आपणाक सडैलल्या देवाक इसरायेल पर्जा सदांच राजी आनी धिनवाशी रावूंक जाय, याहेह, देव, सैंबाच्या घडन्यांनीं, न्हय म्हण सेवाधर्मिक रितींनीं पूण तांच्या इतिहासाच्या गंभीर समाजीक-राजकारणीक परिस्थितींत तो आप-उक्तावणी करता. तिका फावो म्हण न्हय पूण आपल्या खुद उधार मोगान, विस्वाशी देव आपल्या कराराच्या संबंदांत भितर सरूंक आपयता. करारा वरवीं सगळीं एका-मेकाचीं भाव-भयणां, मयजेसाक दिश्टी पडलोलो देव, एक सोडवणार देव, "हांव तो हांव" (सुट, ३/१४), दुबळ्यां- गरीबांचो, पिडणूकेच्या भारा खाल चेपललयांचो देव तो, ताका सदांच न्याय-नीत आनी प्रमानिकपण जाय, अन्न्या-अनितीचो तो दुस्वास / व्देस करता. तो पातक्यांक खास्त लायता खरो, पूण तेच बराबर तो दयाळ-मोवाळ, दुलोव आनी कनवाळो, तो भोगशिता आनी नवो भरवानसो दिता ! तो आपुण सुटका दिता पूण त्याच बराबर आपल्या सोडवनेच्या वावरांत मनशाक वापुरता.
पळेयात.
Book_of_Exodus
Books_of_the_Bible
Bible
रघुनाथपंडित

रघुनाथपंडितः (१७ वो शेंकडो).
मराठींतलो पंडीत कवी. ताच्या चरित्राविशीं निश्र्चीत म्हायती मेळना. पूण ताचेविशीं पांच वेगवेगळी मतां सांपडटात. (१)तो कारवारच्या चंदावर गांवचो सारस्वत ब्राह्मण आसूंक जाय. (२)तो तंजावरचो आनी मोरोपंताचो समकालीन आसूंक जाय. (३)तो मुळांत रायगड जिल्ह्यांतल्या चौलचा गांवचो आनी ताचें आडनांव मनोहर. तो फुडल्या काळांत कर्नाटकांत स्थायीक जाले उपरांत ताणें वैद्यविलास, कविकौस्तुभ, छंदोरत्नावलि, चिकित्सामंजरी आनी नाडीज्ञानविधी हीं साहित्याविशीं आनी वैजकांविशीं प्रकरणां संस्कृतांत बरयल्यांत. (४)तो शिवाजी महाराजाच्या अश्ट प्रधानांतलो एक आसून, ‘पंडितराव’ ह्या पदाचेर आसलो. (५)शिवकाळांतलो राजव्यवहारकोश बरोवपी रघुनाथ नारायण हणमंते होच रघुनाथपंडित आनी दमयंतीस्वयंवर हें ताणें बरयलां. ह्या सगळ्या मतांचो विचार करून शं.गो.तुळपुळे हाणें हो तंजावरचो कवी आनी तो राजकारणीय आसलो असो निश्कर्श काडला.
रघुनाथपंडितान रामदासवर्णन, गजेंद्रमोक्ष आनी दमयंतीस्वयंवर अशीं तिनच काव्यां बरयल्यांत. रामदासवर्णनांत वसंततिलका वृतांत फकत इकरा श्लोक आसात. गजेंद्रमोक्ष हें एक आख्यानक काव्य आसून, तातूंत ५८ श्र्लोक आनी तीन पदां आसात. रघुनाथपंडिताक मात नामना मेळ्ळी ती ताच्या दमयंतीस्वयंवर ह्या काव्याक लागून. संस्कृत कवी श्री हर्ष हाच्या नैषधीयचरिताच्या आदारान रघुनाथपंडितान आपलें हें काव्य बरयलें. पूण नैषधीयचरितांत वट्ट १,७५० श्लोकांमदीं सागिल्लो कथाभाग रघुनाथपंडितान फकत २५४ श्लोकांनी मांडला. ह्या काव्यां४तल्यान रघुनाथ पंडिताचे संपन्न अभिरुचीचो आनी अभिजात रसिकतेचो प्रत्यय येता. सोबीत आनी मार्मिक व्यक्तिचित्रण हें ह्या काव्याचें तोखणाय करपासारकें खाशेलपण.
Mohana Cabral

Tiatrist mohnam kabral hea famad naudik nottyechem purai namv mohnam kabral punn tankam mohnanch mhunn vollkhotat.
Tamnni apli vollokh svotach ghoddoun ek itihas rochlo.Tiatrachea survechea kallar bailo tiatrant kam' korinasolim ten'nam dadle bailo zaunotiatrantolem bailanchem unnemponn purai kortalem zoso kall gelo toxeo bailo tiatr machyer yeun ekdomxeo gajleo punn porot dadlech bailo zaun kam' korpacho kall porot yeupak laglo ten'nam tiatr machyer mohnam deun ailem ani konknni tiatr machi porot fottlea poristhitint voll'lli na.Mohna tiatr machyek ek dennem tharta.[1]
tichea surobain tiatr machyek porzollaili.Tinnem ek bori notti mhunn prodhan montri indira gandhi hanchea hostuki purskar faulo.Tankam si.Alvaris hamnni aplea "kortub auychem" hea tiatrant kam' korpachi sond dili,hea tiatrant mohnank soddun sogllem dadlem asle.Tea purai tiatrant ekttech tem bail monis aslem.Her jeo bailo asleo te sogllem dadle asle zanni bamylacho fokt bhes ghetil'lo.Hi gozal samki koutuk korpa sarki asa.
Mohna kabral fokt nottich nhoi tor katarisoi aslem tachi katram aiz pasun el inddiya reddiyocher gajli,tanni khub fautti tanni si.Alvarisa vangdda katara gail'leat,ji H.M.V cher gajleant.Mohnamn konknni sinemant namna zoddli toxich tamnni hindi sinemant kam' kel'loyacho ul'lekh melltta zoxem "potmoga","somnsar",ani "insaniyot".Tankam T.V.Cheo kareavolli korpak berut vochpak poddle ani thoim ti "Dance Programmes"hachi namnechi nirmato zali,tiatr macher moladik vaur korun tika 11 setemborak 1990 hea vorsa moronn ailem.
Polleiat.
http://www.oldindianphotos.in/2011/04/hindi-movie-actress-mohana-cabral.html
tiatracademy./famous-goan-actress-mohana-cabral
कडकडे, अजित

कडकडे, अजित(जल्म:११ जानेवारी १९५२, दिवचल).एक नामनेचो गोंयकार गवय पं. जितेंद्र अभिषेकी (*) हाचो पट्टशिष्य. बापायचें नांव सदानंद आनी आवयवें नांव प्रेमा. ल्हानपणासावन अजिताक गायन-वादनाची आवड आशिल्ली.गोंयचो नामनेचो संगीतकार सर्गेस्त सखारामबापु बरवे हाचेकडेन ताणें पिरायेच्या इकराव्या वर्सासावन हार्मानियम वादनाचें शिकप चालू केलें. सूर-तालाची उपजत देण आशिल्ल्यान ताणें हार्मेनियम वादनांतल्यान शास्त्रीय संगीताचें गिन्यान आपणावपाक सुरवात केली. उपरांत ताणें दिवचले श्रीपादबुवा माडये ह्या जाणकाराकडेन गायनाचें शिकप चालू केलें.गोंयचो नामनेचो गायक आनी संगीतकार पझश्री पं. जितेंद्र अभिषेकी हाचेकडेन गायन शिकपाची ताची उपाट इत्सा आशिल्ली.एक दीस पं. अभिषेकी हाचो कार्यक्रम दिवचले जालो तेन्ना अजिताची ही इत्सा पुराय जाली. अभिषेकीन ताका मुबंय आपणासरी शिकपाखातीर आपयलो. पं. अभिषेकीकडेन अजिताचें पध्दतशीर शिकप सुरू जालें. खर मेहनत आनी शिकपाची
Kapileshwar

Kopilexvor hem xonkor devachem namv. Taka ixvor oxem-i mhonnttat. Tachem protik ling axil'lean taka lingrupan pujtat.Taka kopilexvor hem namv koxem poddlem hemvixi oxi khobor melltta. Koullem ani fonddem hanche mojgotim sodhea axil'li. Tatunt ek paxanni xivling axil'lem ani tache bhomvtonni sundor dhovim komllam fultalim. Ekdam kopil namvacho ek raza thoim paulo. Xivbhkt axil'lo; taka dislem, te promann nnem tem paxanni limog kaddun, devull bandun tatunt tem sthapon korchem. Te promann tannem tem vhoddlem' tollem puroun tacher devull bandlem' ani tunt ling sthapon kelem. Taka nnem kopilexvor namv dourolem. Khorem mhollear koullem gamvcho ho ek bhag, punn tea vaddeak sodhea kopilexvori mhonnttat. Kopilexvor namv koxe poddlem, hachevixim anik ek mot asa. Koullem hea gamvank kopilgram' oxem vegllem namv asa. Koullem (kopilagram') gamv jea kallam' mull vosnnukek ailo teach kallant hi vosnnuk kel'lea lokamni aplo gramdevo sthapon kel'lo zaunk zai ani tea gramdevak kopilexvor namv dilem asunk zai.
Kopilexvor hea vattharant portugez i.So. 1510 vorsa aile. 1348 vorsa adim saun,kopilexvor devo hech suvater axil'lo oso puravo eka tambeaptteavorovim melltta. Hea devak anik ponchixtt devo asat, chim namvam oxim-xri gonnpoti, xri bhogouti, xri betall, xri komlexvor,xri govind. Hanchi sthapnnuk vegvegllea svotomr deullamni kel'li asa.
Koullem ani fonddem hanchemozogotim ekechokodden kopilexvor namvachea devachem deull asa.Fonddeasaun koullem vochpachea rosteacher daveutten mukhel rosteache ubareporos dedd mi. Unch xri kopolexvor deusthanacho prakar asa. Prokarabhair ek lli asa. Prakarak rosteacheutten sundor fatranchem durig asa ani taka vhoddle komani rund provexodar asa. Hea darabhitor sortokoch ujvevatten vistirnn oxem xri provexodar asa. Hea darabhitor sortokoch ujveutten vistirnn oxem xri kopilexvor devachem unch devull asa. Deullant ho devo paxanni lingrupant asa. Sokallim tachi puza, obhixek zatkoch donporam tachi mokapuza korun, mohaaroti zauche poilim lingacher rupeachem kouch ghaltat.
Purvil'lea kallant jea lokamni koulle gamv vosnnukek haddlo, tamnni koullem gamsomstha sthapon korun kopilexvor gramdevachi thapnnuk keli. Dekhunuch koullem gramsomstheche ani kopilexvor deusthanache adhyosomsthapok ekuch asat.
Kopilexvor deullache ghottna nemaullint char vangddancho ul'lekh asa. Poilo vangodd ‘bharvdaz’gotracho tatunt ‘ddhoullokor’ upnamvache kullavi asat. Dusro vangodd ‘zonodgni’ ani ‘vots’ gotrancho. Tatunt kumar deskor upnamvache kullavi asat. Tisro vangodd ‘kouxik’ hea upnamvache kullavi asat. Poile tin vangodd podhye brahmonn asun chouthea vangddache kullavi goudd sarsvot brahmonn asat. Xri kopilexvor devacho mukhel vorsuki zatra utsou kartik vodhy choturdoxi disa suru zata ani so dis cholta. Protyokxant hi zatra margoxirx xukl tritiye meren asta. Punn he zatrecho mukhel dis mhollear kartik umas.
Polleiat.
Kapaleeshwarar_Temple
ताबूत

ताबूत (ताजिया) इस्लामांतल्या शिया पंथाच्या लोकांचें शोकप्रदर्शन. कुराणांत ताजिया वा ताबूत सोडून इझीन हें रुप मेळटा. आदल्या तेंपार हें शोकप्रदर्शन इमाम हुसेनाच्या हौतात्म्या निमतान ताचे कबरी लागसार आनी घराय करताले. सद्या चड करुन हुसेनाच्या करबला हांगा आशिल्ले कबरीची प्रतिकृती करुन मोहरमाच्या उत्सवांत धा दीस ताबूत बसयतात. शिया पथाचे लोक आपले एपती प्रमाण रुपें. ह्स्तीदंत, चंदन, शिंशें, कंवची, कोंडे, कागद आदींचो वापर करुन ताबूत करतात. चड मोलाचे ताबूत विसर्जन करिनासतना जायतीम वर्सां दवरतात. पूण सादे कोंडे आनी कागद वापरुन तयार केल्ले ताबूत निमाण्या दिसा दफन करुन विसर्जीत करतात.
ह्या उत्सवाखातीर गिरेस्त लोक घुमटा-वरी इमाम बारा तयार करुन हारशे, बोंदेरां, झुंबर, उंची कापड आदींनी सजयतात. तातुंतूच एका कोनशाक वण्टीवटेन मेक्केकडेन तोंड करुन ताबूताची स्थापना करतात. ताबूताकडेन हुसेनाचीं शस्त्रां, कपडे, खावपाचे पदार्थ दवरतात. दिवे लावन ताबूत सजयतात. ताबूताकडेन एक सोंपो तयार करुन ताचेर मौलवी मज्लिस नांवाचो भाग धर्मग्रंथांतल्यान वाचून दाखयतात. मज्लिस म्हळ्यार शोकसभा. ताचेउपरांत सदांच सकाळ सांजवेळ मर्सिए (शोकसभा) म्हण्टात. ह्या गायना उपरांत हसन-हुसेन हाच्या नांवान सगळेजाण हड्डें बडोवन आकांत कृतात. निमाण्या दिसा सगल्या ताबूतांची मिरवणूक वता.
मिरवणूकेंत एकलो हसन हुसेनाच्या हौतात्मय प्रसंगाचें दुखेस्त वर्णन वाचीत चलता. निमाणें मिरवणूक कबरस्तानांत व्हरुन थंय ताबूताचें दफन करतात आनी सगले निमाणे संस्कार पुराय करतात. भारतांत कांयकडेन ताबूत उदकांत विसर्जीत करपाची चाल आसा. लोक घरा येतकच आपले तांकीप्रमाण दानधर्म करतात. ताजिया वा ताबूत हें शोक नाटय हुसेनाचे ह्त्ये उपरांत धाव्या दिसा आशुरा सणाक (मोहरम म्हयन्याची धा तारीख) वेगवेगळ्या प्रकारांनी जाता. हुसेनाच्या घोडयाची ताचे चलयेचे (फातिमा) वरातीची, ताचे अंत्ययात्रेचीं आदी मिरवणुक चड करुन त्या दिसा काडटात. ताबूतवातनियाची सध्याची विकसीत स्वरुपांतली प्रथा ही हालींच्या काळाळतली. शिया पंथाचे तातर (तार्तर) लोक ताबूतांक कासिमाचें (इमाम हसनाचो चलो) लग्नघर मानतात.
Juanvachem Poilem Potr

First Epistle of John
Chouthem Xubhvortoman boroilem tannench hem Potr boroilam. Hantum kitem boroil’lem asa tem-bi bariksannem polleunk gelear, hem Potr Juanvachench mhonn tthavem zata. Dhormdut koso, ho borovpi odhikaran boroita. Tea bhair Xubhvortoman ani hem Potr borabor dhorlear, totvam tinch ani bhasui tich mhonn dixtti poddta. Hem sogllem lokxant gheun, zannaranchem mot oxem, ki hem Potr Juanvan Xubhvortomana matxe adim vo matxe uprant boroilem dista.
Jezu khoro Devacho Put, hea sota vixim apnnem kitem boroil’lem tacho ugddas korunk, khorea dhormacher add bhavarthiank ghott korunk, dhaktte Aziechea Kristanvank hem Potr Juanvan boroilem. Tea ganvchea povitr-sobham modem khotte xikovpi ani provadi upraslole-xem dista. He Kristache virodhi; Jezu Soddvonnar ani mon’xasoimb ghetlolo Devacho Put mhonn te manun ghenasle.
Hea Potrachem mull-totv mhollear hem: Dev, Jezu Krista udexim, amkam vollkhunk mellta; mhonnttoch jim konn Bapachea ekcharant jieunk sodtat, tim monis zal’lea Puta udexinch hea ekcharant bhitor sorunk pavtolim.
Tea bhair, hea Potrant anink tin sotam netan ugddapim keleant : Dev mhollear Uzvadd, Dev Nit ani Dev Mog. Mhonnttoch, Outa udexim Bapa kodde amkam ekvott zai zalear, ami uzvaddant, nitint ani bhavam-bhoininchea mogant jieunchi goroz. Jim konn Jezu Devan makhlolo ani monis zal’lo Devacho Put nhoi mhonnttat, tantam to fottkire ani Kristache virodhi mhonntta.
Heram vostum modem, to pritimogachem vortepon vakhannta ani to khobor korta to Devacho mog peleachi opurbai korun dixtti poddta toslo. Hea bhair, Devachim bhurgim konn ani devcharachim bhurgim konn, tim koxim dokhol zatat, ani xekim patki mon’xank koxem bhogsonnem mellta, tem to dakhoita.
Hea Potrachi manddavoll oxi :.
Prostavna : 1: 1-4
Uzvadd ani kallokh :1: 5-2:29
Devachim bhurgim ani devchargachim bhurgim : 3: 1-24
Sot ani chuk : 4: 1-6
Mogacho kaido : 4: 7-21
Bhavarthachem zoit : 5: 1-21
Muji Maim-im Boisolea - Dekhni

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”".
Muji Maim-im Boisolea
My mother is sitting
Type: Deknni
Source: José / Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,
Literary form: Ethnological aspect
Translated by José Pereira
Muji maim-im boisolea,
My mother is sitting,
Adolleri vo.
On the slicing stool/ bench (adolli [53]).
Muji maim-im boisolea,
My mother is sitting,
Adolleri mum.
On the slicing bench.
Tivi xindita y eki
Munddoli vo.
She is slicing an onion.
Tivi xindita y eki
Munddolli mum.
She is slicing an onion
Polleiat.
Dekhnni
ಥಿವಿ

ಥಿವಿ ಹೇ ಉತ್ತರ ಗೊವಾ ಜಿಲ್ಹ್ಯಾತಲ್ಯಾ ಬಾರ್ದೇಸ ತಾಲುಕ್ಯಾತೀಲ ೧೯೩೭.೦೧ ಹೇಕ್ಟರ ಕ್ಷೇತ್ರಾಚೆ ಗಾವ ಆಸೂನ ೨೦೧೧ ಚ್ಯಾ ಜನಗಣನೆನುಸಾರ ಹ್ಯಾ ಗಾವಾತ ೨೨೪೪ ಕುಟುಂಬಾಚೇ ವ ಪುರಾಯ ೯೦೭೬ ಲೋಕಸಂಖ್ಯಾ ಆಸಾ. ಹಾಂಗಾ ಲಾಗೀಚೇ ಶಾರ MAPUSA ೮ ಕಿಲೊಮೀಟರ ಅಂತರಾವರ ಆಸಾ. ಹಾಂಗಾ ೪೫೫೨ ದಾದಲೇ ಆನೀಕ ೪೫೨೪ ಬಾಯಲಾ ಆಸಾ. ಹಾಂಗಾ ಅನುಸೂಚಿತ ಜಾತೀಚೇ ಲೊಕ ೨೯೧ ಆಸೂನ ಅನುಸೂಚಿತ ಜಮಾತೀಚೆ ೨೨ ಲೊಕ ಆಸಾತ. ಹ್ಯಾ ಗಾವಾಚೊ ಜನಗಣನೆಯಲೊ ಸ್ಥಳ ನಿರ್ದೆಶಾಂಕ ೬೨೬೬೭೦ ಆಸಾ.
ಸಾಕ್ಷರತಾಯ.
• ಎಕೂಣ ಸಾಕ್ಷರ ಲೊಕಸಂಖ್ಯಾ:೭೫೧೯
• ಸಾಕ್ಷರ ಪುರುಶ ಲೊಕಸಂಖ್ಯಾ:೩೮೯೫ (೮೫.೫೭%)
• ಸಾಕ್ಷರ ಸ್ತ್ರೀ ಲೊಕಸಂಖ್ಯಾ:೩೬೨೪ (೮೦.೧೧%)
अवधूत

अवधूतः.
अवधूत = ‘सर्वान प्रकृतिविकारान् अवधुनोतीत्यवधूत’ सगळ्या तरांच्या प्रकृतीच्या विकारांक धुवन उडोवन जो आपलें मन निर्मळ दवरता, तो अवधूत अशें सिध्दसिध्दांत पद्दतींत (6.1) म्हळां. वयल्या मताक प्रमाण मानपी एका सादूच्या चोम्याकूय ‘अवधूत’ ह्या खास नांवान वळखतात. तातूंत अवधूत मताचे साधू शैव आनी वैष्णव ह्या दोनूय संप्रदायाचे आसातात. शैव साधू सामके सादे रावतात. ते एके तरेन संवसारांतल्या माय-पासांतल्यान मुक्त अशी विरक्त जदीण जियेतात. नाथ-पंथीय योग्याकय अवधूत म्हणटात. अवधूत म्हळ्यार जात, गोत, सारकीं बंदनां तोडून उडयिल्लो दादलो. हो बंधातीत आसता. महापातकी आनी पतित हे सोडून सगळ्या गटांकडल्यान ते अन्न घेतात आनी जेवतात. शांत रितीन वागून तो सदांच आत्मचिंतनांत मग्न रावता.
ब्रह्मनिर्वाणतंत्रांत अवधूताचे चार मुखेल प्रकार सांगल्यात.
1. ब्रह्मावधूत – हो खंयच्याय वर्ग, गट वा आश्रमांतलो ब्रह्मोपासक आसता.
2. शैवाधूत – हाणे योग्य त्यो विधी करून संन्यास घेतिल्लो आसता. हो कमीत कमी कपडे वापरता. जटा वाडयता. आंगाक माती लायता. मौन पाळटा आनी धुनी लावन बसता.
3. वीरावधूत – हाचे केंस लांब वाडयिल्ले आसून ते मेळत तशे आसतात. ताच्या गळ्यांत अस्थी वा रुद्राक्ष हांची माळ आनी हातांत काष्टदंड, परशु, डमरु हीं आयुधां आसतात. हो आंगाक भस्म वा रक्तचंदन लायता आनी काश्टी न्हेसता.
4. कुलावधूत- हो कौल संप्रदायाची दीक्षा घेवन गृहस्थाश्रमांत रावता.
वैष्णव संप्रदायांतले रामानंदाच्या काय शिष्यांकय अवधूत अशें म्हणटात. रामानंदान रामनुजाच्या अनुयायां भितर सुदारणा घडोवन हाडटे खातीर नव्या संप्रदायाची थापणूक केली.
ह्या संप्रदायाक जाती-धर्म भेद मानचो न्हय असो आदेश दिलो. अश्या जातिधर्मांतल्या दादल्यांक तांणी अवधूत म्हळां. हे अवधूत जटो वाडयतात. गळ्यांत भीक्षा-पात्र घेवन भोंवतात.बंगालांत असल्या साधुंचें वेगवेगळे गट आसात. ह्या गटांत सगळ्या जातीचे लोक आसतात. ह्या साधूंचो चोमो जेन्ना भीक मागपा खातीर वता तेन्ना ‘वीर अवधूत’ असो आवाज करतात आनी एकतारीचेर भेस बरीं गीतां गायतात. हे राम आनी मारुती हांकां भजतात.
अवधूत साधू कानपिनको गोरखनाथाक आपलो गुरू मानतात. ‘गोरखबानी’त कितलेशेच फावट अवधूतपदांचो नियाळ आयला. नाथपंथीयांत अवधूताची परिस्थिती सामकी वयल्या पांवड्याची आसता. हो पंथ सगळ्या तरेच्या प्रकृतिविकारांनी मेकळो आसता. अशें गोरक्षसिध्दांत संग्रहांत सांगलां. दत्तसंप्रदायांत दत्तात्रयाक ‘अवधूत’ ह्या नांवान पाचारला. नाथ संप्रदायाच्या दैवतां भितर दत्ताक मानाचो जागो आसा. ‘अवधूतगीत’ हो ग्रंथ दत्तात्रयान गोरक्षनाथाक सांगलो असें म्हणटात.
भारतांत अस्तंतेच्या वाठारांनी कांय अवधूत वृत्तीच्यो बायलो दादल्यांच्या भेसांत रावतात. त्यो भस्म आनी रुद्राक्ष आंगार धारण करतात. तांकां ‘अवधूती’ अशें नांव पडलां. गंगागिरी नांवाच्या एका अवधूतीच्या परंपरेतल्यो ह्यो बायलो आसात अशें मानतात.
अवधूतोपनिषदांत अवधूतांचीं लक्षणां सांगल्यांत. सांकृति म्हणटा.
परमानन्दपूर्णाSहं संसरामि किमीच्छया।
अनुतिष्ठन्तू कर्माणि परलोक यियासव।
सर्वलोकात्मकः कस्मादनुतिष्ठमि किं कथम।।
अर्थः हांव सगळ्या तरेच्या आनंदान पुराय भरलां . म्हाका संवसाराची गरज कितें?
सर्गलोकांत वचपाची आस धरिल्ल्यानी कर्माचें अनुष्ठान करचें . हांव सगळ्या जगाचो सगल्या लोकांचो जाला. म्हाका कर्मचरणाची गरज कितें?
Jakobachem Potr

Jakobachem Potr.
Epistle of James
Jakobachem Potr.
Pauluchea tera Potram bhair, Hebrevank boroil’lem potr, toxench anik sat “Katolik” mhonnlolim Potram asat : ek Jakobachem, don Pedruchim, tin Juanvachim ani ek Judasachem.
Povitr-Sobhechea purvilea xenkddeam thaun hea sogllea Potrank “Katolik” mhonnttat, kiteak mhollear, Juanvachem Dusrem ani Tisrem Potr mat bhairaun, tancho ulo ani xikovnn fokot omkea-omkea ganvche povitr-sobhek nhoi, punn somest Kristi lokank, ak;khe Povitr-Sobhek. Him “Katolik” potram puskoll Kristi sobhank dhaddlolim prosidhi potram (circular letters) mhonnum-ieta.
Survatek thaun Kristi lokan hem Potr “ Jakoban, somiachea bhavan” boroilem mhonn manun ghetlam. Hea Potrachi bhas, borovpachi rit ani xikovnn pollelear, hea Potracho boroinnar Adlea Korarant ekdom’ gholl’llolo ani xubhvortomanache xikovnnent ghott aslolo ek Judev mhonn gomta.
Tem kedna boroilem tem sarkem sangunk kotthin. Punn choddkorun, tem sumar 60vea tem 62vea vorsa boroilem-xem dista. Jakob “Ximpoddlolea Bara Kullank”, Mhonnge Palestina bhair aslolea Kristanvank, boroita; punn to fokot Judev lokantlea Kristanv zal’leank dolleam mukhar dovorta mhonn sangunk hea Potrant kai mellona.
Onbhavarthiam modem jietana, tankam tallnnio ani addkholli sampoddtat tanchi khobor taka asli ani, ek atmik bapui koso, bhavarthant tankam cholounk ani uzvadd diunk to vavurta. Dekhun, hea potracho xevott mhollear khorem Kristanv jivit jieunk ek xiddkavnni.
Hea Potrachi manddavoll oxi :.
Prostavna : 1 : 1
Bhavarth ani zannvai : 1 : 2-8
Goribponn ani girestkai : 1 : 9-11
Kosak lavop ani tallnni : 1:12-18
Devachem Utor aikop ani pallop : 1 : 19-27
Girst ani gorib bhavam-bhoinnim modem vegllochar korpacher add xiddkavnni : 2 : 1 – 13
Bhavarth ani kornnio : 2: 14-26
Kristi mon’xam ani jibechi domavnni : 3 : 1-18
Kristi mon’xam ani sonvsar ; 4 : 1-5:6
Veg-veglleo bud’di : 5: 7-20
Polleiat.
Epistle_of_James
Books_of_the_Bible
Bible
वराह उपनिषद

वराह उपनिषद : एक उपनिषद. शांतिपाठाप्रमाण हें उपनिषद कृष्ण यजुर्वेदीय आसा. ह्या उपनिषदांत वट्ट पांच अध्याय आसून कांय श्र्लोकबध्द जाल्यार कांय गद्य आसात. वराहरूपी विष्णून ऋभूक जी ब्रह्मविद्या सांगल्या ती ह्या उपनिषदांत आसा. पयल्या अध्यायांत ९६ तत्त्वां सांगल्यांत. दुसऱ्या अध्यायांत ब्रह्मविद्येची वेगवेगळीं साधना सांगल्यांत. वैराग्यादिचतुष्ट्य, नित्यानित्यविवेक, इहामुत्रविरागता, शमदिषट्कचसमंपत्ती, आदींचो तातूंत उल्लेख आयिल्लो आसा. मनशाचो जल्म दुलर्भ आसा देखून तो मेळटा तेन्ना ताचें आत्मस्वरुप जाणून घेवप गरजेचें अशें म्हळां. हातूंत समाधीचें जें लक्षण सांगलां तें अशें-
सलिले सैन्धवं यव्दत्साम्यं भवति योगत:।
तथाSSत्ममनसोरैक्यं समाधिरिति कथ्थते ।।
अर्थ : उदकांत मीठ भरसतकच ते दोनय पदार्थ जशे एकजीव जातात. तेप्रमाण आत्मो आनी मन हांचो एकचार जावप हाका समाधी म्हण्टात.
तिसऱ्या अध्यायांत 'सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म' आनंदरूप जाल्ल्या मुक्त जिवाक जो अणभव येता तेविशीं एक श्र्लोक आसा तो असो - मेघा यथा व्योम न च स्पृशन्ति ।
संसारदु:खानि न मां स्पृशन्ति ।।
अर्थ : ढग जेवरी मळबांत आसुनूय णळबाक स्पर्श करीनात तेप्रमाण संसार दुख्खां म्हाका स्पर्श करीनात. ब्रह्मरूपस्थितींत संवसारांतल्यो सगळ्यो गजाली लय पावतात, जेवरी उदकावांगडा उदकांत पडिल्लें सुर्याचें पडबींबूय हालता, तेवरी अहंकारासंबंदान आत्म्याक संवसारी रूप येता.
चवथ्या अध्यायांत जिवन मुक्तीचीं लक्षणां सांगिल्लीं आसून शूभेच्छा, विचारणा, तनुमानसी, सत्त्वापत्ती, असंसक्ती, पदार्थभावना आनी तरीयगा ह्या सात जिवनमुक्तांच्यो भुमिका वर्णिल्ल्यो आसात. जिवनमुक्ताचें वर्णन केल्लो श्र्लोक असो आसा :
रागव्देषभयादीनामनुरूपं चरन्नपि ।
योSन्तर्व्योमवदच्छन्न : स जीवन्मुक्त उच्यते ।।
अर्थ : राग, व्देष, भंय, आदी विकारांक अनुरूप अशे तरेन आचरण करता आसतनाय जो अंतरांत मळबावरी निर्लेप आसा तो जीवन्मुक्त समजुंचो.
ते उपरांत मुक्तीचे विहंगममार्ग आनी पिपीलिकीमार्ग अशे दोन मार्ग सांगिल्ले आसात.
पांचव्या अध्यायांत हठयोग आनी अष्टांगयोग हांचें विवरण केल्लें आसा. निमाणें तो कोण ह्या उपनिषदाचें अध्ययन करता तो पंचपातकांतल्यान मुक्त जावन विष्णुच्या परमपदामेरेन वता अशें सांगिल्लें आसा.
पाब्लो पिकासो

पाब्लो पिकासोचित्रकार आनी शिल्पकार आशिल्लो.
जल्म.
पाब्लो पिकासो हाजो जल्म 25 ऑक्टोबर 1881 या दिसा मालागा, स्पेन हांगासर जालो.पिकासोचो जल्म सपेनांतलया जालो.
आवड.
हो युरोप खंडांतल्या स्पेन देशांतलो नामनेचो चित्रकार आनी शिल्पकार आशिल्लो. पिकासो हो चित्रकलेंतल्या ताच्या वेगळ्या शैलीखातीर आनी एकदमा आधुनिक विचारां खातीर प्रसिद आसा. मॅडनिझम सुररिअलीझम हांचे सारक्या चित्रकलेंतल्या विंगड विंगड विचारांचे एकठांयपण पिकासोच्या चित्रांतल्यान दिसून येता.
पिकासो हो चित्रकलेंतल्या ताच्या वेगळ्या शैलीखातीर आनी एकदमा आधुनिक विचारां खातीर प्रसिद आसा. मॅडनिझम सुररिअलीझम हांचे सारक्या चित्रकलेंतल्या विंगड विंगड विचारांचे एकठांयपण पिकासोच्या चित्रांतल्यान दिसून येता.
चित्रकलेत.
चित्रकलेंत जलमापासुनूच हुशार आशिललया पिकासोन लहानपणांत चित्रकलेंत जायतीं इनामां मेळयललीं.
मरण.
8 एपिल 1973 हया दिसा मूगॅ, फानस हांगा ताका मरण आयलें.
एर्न्स्ट रुस्का

एर्न्स्ट रुस्का (जल्म - 25 डिसेंबर 1906, हायडलबर्ग; मरण - 30 मे 1988, अस्तंत बर्लिन) जर्मन इलॅक्ट्रॉनीक अभियंतो. इलॅक्ट्रॉन प्रकाशकीय ह्या विशयांत मूलभूत म्हत्वाचें कार्य केल्लेखातीर आनी पयल्या इलॅक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शकाचो आराखाडो तयार केल्ले खातीर ताका 1986 च्या भौतिकीच्या नोबॅल पुरस्काराच्या अर्घा भागाचो आनी गेर्ट बिनिंग आनी हायन्रिख रोहरर हांकां क्रमवीक्षण सुरंगी इलॅक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शकाच्या अभिकल्पाखातीर दोगांकूय मेळून उरिल्ल्या अर्घा भागाचो भोवनाम वांटून मेळ्ळो.
रुस्का म्युनिकांतल्या तांत्रिक विद्यापिठांत आनी उपरांत बर्लिन तांत्रिक विद्यापिठांत शिक्षण घेवन 1933 वर्सा ताणें डॉक्टरेट पदवी घेतली. सुरवेक ताणें फेर्नझे – एजी (1934 – 37) आनी सीमेन्स आनी हाल्सके एजी (1934 – 55) ह्या कंपन्यांनी काम केलें. ते उपरांत तो बर्लिन विद्यापिठांत इलॅक्टॉन प्रकाशकीय आनी सूक्ष्मदर्शकी ह्या विशयांचो बिनपगारी अध्यापक (प्रीव्हाटडोझंट; 1949 – 1959) आनी उपरांत 1959 वर्सा प्राध्यापक जालो. 1955 वर्सासावन तो फ्रिट्स हाबर इन्स्टिट्युटाच्या इलॅक्ट्रॉन मायक्रोस्कोपी इन्स्टिट्युटाचो इन्स्टिट्युटाचो संचालक जालो.
इलॅक्टॉन सूक्ष्मदर्शकाचें म्हत्व आता जीवविज्ञान आनी वैद्यक ह्यासारक्या विज्ञानाच्या विंगड विंगड क्षेत्रांनी बरे तरेन प्रस्थापित जाल्लें आसा. रुस्का हाणें बर्लिन तांत्रिक विद्यापिठांत विद्यार्थी म्हणून विसाव्या शेंकड्याच्या तिसऱ्या दशकाचे अखेरेक केल्ल्या संशोधन कार्यान ह्या उपकरणाच्या विकासाक सुरवात जाली. दोन इलॅक्ट्रॉन भिंगां वापरुन ताणें प्राथमिक स्वरुपाचो इलॅक्टॉन सूक्ष्मदर्शक तयार केलो आनी ताच्या आदारान प्रतिमेचे पंदरा पट विवर्धन करुन दाखयले. ह्या सूक्ष्मदर्शकाक ‘पारगमन इलॅक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शक’ अशें म्हण्टात. तेउपरांत रुस्का हाणें ह्या सूक्ष्मदर्शकाच्या वेगवेगळ्या तपशिलांनी नेटान सुदारणा केल्यो आनी 1933 वर्सा आधुनिक अर्थान म्हूणं येता असो पयलो इलॅक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शक तयार केलो. उपरांत सीमेन्स कंपनींत नेमणूक जातकच रुस्का हाणें वेव्हारीक आनी व्हड प्रमाणांत उत्पदीत केल्ल्या आनी विज्ञानाच्या विंगड विंगड क्षेत्रांनी नेटान उपेगांत हाडिल्ल्या इलॅक्टॉन सूक्ष्मदर्शकांच्या विकासांत सक्रिय वांटो घेतलो. असो पयलो सूक्ष्मदर्शक 1939 वर्सा बाजारंत आयलो. ते उपरांत तांत्रिक सुदारणांचेवतीन आनी रुस्का हाच्या पारगमन प्रकारापरस सामक्या नव्या प्रकारचो अभिकल्प देखीक, क्रमवीक्षण सुरंगी इलॅक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शक उदयाक येवन इलॅक्टॉन सूक्ष्मदर्शकीचो व्हड प्रमाणाचेर विकास जालो. इलॅक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शकाच्या ह्या आनी पयलींच्या विकासावस्थांनी बऱ्याचशा संशोधकांनी वांटो घेतिल्लो, पूण तातूंत रुस्काचें मूलभूत कार्य म्हत्वाचें थारलें. नोबॅल पुरस्काराभायर ताका लास्कार (1960), चार मानादीक डॉक्टरेट पदव्यो आनी पुरस्कारांचो भोवमान मेळ्ळो. वौज्ञानीक नेमाळ्यांतल्यान ताचे शंबरांपरस चड संशोधनात्मक निबंद उजवाडा आयल्यात.
Tollem Sukolem - Dulpod

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”"
Tollem Sukolem.
The pond has gone dry
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1,
Musical form: Binary
Literary form: Satire ?
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Ilhas, Goa. 30.05.2005.
Tollem sukolem,
The pond has gone dry,
Bhokem mhojem,
And my stork,
Babuddem rê zalem.
Is now lonely.
Tollem suktokoch,
After the pond dries,
Bokheak mhojea,
My stork
Mannik melltolem.
Will find a gem.
Mannik melltokoch,
When she finds a gem,
Bokhem mhojem,
My stork
Girest zatolem.
will become rich.
Girest zatokoch,
When she becomes rich,
Bokhem mhojem,
My stork
Kazar zatolem.
will get married.
Kazar zatokoch,
When she gets married,
Bokhem mhojem,
My stork
Tantiam ghaltolem.
will lay eggs.
Tantiam ghaltokoch,
When she has laid eggs,
Bokhem mhojem,
My stork
Pilam kaddtolem.
will hatch chicks.
Pilam kaddtokoch,
When she hatches her chicks,
Bokhem mhojem,
My stork
Manan bhoumtolem.
Will go about with great honour.
Manan bhoumtokoch,
When she goes about with great honour,
Bokhem mhojem,
My stork
Matrem zatolem.
will become old.
Matrem zatokoch,
When she becomes old,
Bokhem mhojem,
My stork
Moron vetelem.
will die.
Bokhem mortokoch,
When my stork dies,
Tollem mhojem,
My pond
Portun bhortolem.
will fill up again.
Polleiat.
Dulpod Goenche
गोदुबाय केळेकार

वळख.
गोदुबाय केळेकार ही कोंकणीच्या फामाद बरोवपी रवींद्र केळेकाराची घरकान्न जावन आसा. तिका पयली गोदुबाय सरदेसाय ह्या नांवान वळखताले. ती 1949 वर्सा रवींद्र केळेकाराकडेन लग्न जाली. एका वर्सा भितर तिणें एका पुताक जल्म दिलो. ताचें नांव गिरीश केळेकार जावन आसा. ती आपले फामिलीसांगाताक प्रियोल रावताली. ती तांच्या पुरवजांच्या घरांत रावताली. ती महिला आश्रम पवानार वर्दा हांगा शिंकली.
साहित्यीक वावर.
तिणें 4 कोंकणी पुस्तकां बरयल्यांत. तिच्या ‘फुल्तियो कोलयो’ हया पुस्तकाचे दोन खंड आसात.
पुरस्कार.
तिच्या म्हत्वाच्या वावराक लागून ताका जायते पुरस्कार मेळ्ळयात.
मरण.
2 मे , 2008 ह्या दिसा 83 वर्सांचे पिरायेर सोंपली.
आंतोनेत दि सौजा ए मेंदीस

आंतोनेत दि सौजा ए मेंदीस हो एक तियात्रीस्त.
जल्म.
आंतोनेत दि सौजा ए मेंदीस जल्म 10 मे 1944.जल्म स्थळ मुंबय प्रिंनसेस स्रीट.
वावर.
आंतोनेत 15 वर्सा पिरायेचे आसतना प्राफेश्नल तियात्रान काम करपाक सुरु केले.तिज्या बापायच्या तियात्रान तिणें काम केलें – “हांव तो तारवाटी”ती तियात्रान माचयेर अभिनय करतालीतशेत कोंकणीं माची अर्थातु जाचे बरोवपीआनी निर्देशक , प्रोड्युसर - कीड बॉकसर, आल्फ्रेड रोज , म बॉयर , सी. अल्वेरस , जाशींत वाज , जे पी सौजालीन , प्रेमकूमार , अनील कुमार , जो रोज , रोबीन वाज , विल्मिक्स, कामत चोलचो, अलेक्षींहो दे कांदोली ,उल्हास बुयओ , मास्टर वाज , रिको रोड , क्रीस पैरी आनी दुसरे. 
तियात्रानी तिणें फक्त अभिनेत्री म्हुण काम करुना तिणें निद्रेशक आनी दिर्गदशकाचे पात्र लेगीत खुब बरे तरेन केलां तेंतियात्रांनी दिसून येता . तिचे फामाद तियात्र म्हणल्यार – ‘’ दिलोलो जुरुमेंत’’, ‘’ऑबगात’’ , ‘’तुं सायबा कोण’’ , ‘’दोन घरां.’’
ती कातारा सुदा गायताली तीजो म्होंवाळ आवाजाच्यो 14 कैसेटी तिज्या घोवान रोमीयो मैंडीस हांणी मरपा पयली काडल्यो. ‘’जिवीत एक सपन’’ , ‘’रोसाचो दीस’’ , ‘’पाद्र आगनेल’’ ,’’ हे फामाद आलबमांची नांवां’’.
तिणें 5000 वयर कांताराओडीयो विडीयो कैसैटीक गायल्यांत.
तिणें आकाशवाणीन सुद्दांखूब कार्यक्रम केले आनी दुरदर्शनान लेगीत काम केलें.
तशेत तिणें कोकणीं फिल्मान लेगीत काम केला – ‘’आमचेंम नोशीब’’, ‘’निरमोण’’, ‘’सुखाचें सोपन’’ , ‘’जब्बादारी’’ . तशेत हिंदी फिल्मान’मोहबत जिंदगी है’’.हातुंत लेगीत काम केलां
तशेंच तिणें 2000 वयर तियात्रांनी काम केलां.ती पर्रदेशान लेगीत आपली कला दाखोवंक‘’घल्फ’’ , ‘’युरोपीयन’’ , ‘’आफरीकेक’’ लेगीत गेली.
पुरस्कार.
तिका तशें खूब पुरस्कार फावो जाले आसा कला अकादेमी गोंवा 1993,अखील भारतीय संगीत संमेलनएवर्ड 2002, दौहा कौटर एवर्ड 2002 , कोका कला एवर्ड आदी...
इतिहासलेखन

थळ, काळ आनी व्यक्ती हांचे उल्लेख करून आनी मेळिल्ले पुरावे समाजीक जिवीत आनी भांवतणची परिस्थिती हांचेविशी केल्ल्या लेखनाक इतिहास लेखन अशें म्हणटात.इतिहास बरोवपाक सुरवात केन्ना जाली हें जरी सारकें कळना, तरी ईजिप्त, आसिरिया,बॉबिलोनिया, चीन ह्या देशांनी इतिहासीक बरोवप होलमता. हें बरप चडशें फातरपटे, भिजिल्ल्यो चिकणमातयेच्यो विटो, भूर्जपत्र, ताडपत्र, चामडें हांचेर बरयल्लें मेळटा. पूण ह्यो सगळ्यो झुजांचेर वा धर्माचेर तुटक तुटक नोंदी कश्यो आसतल्यो. इतिहासल लेखनाक खरी सुरवात जाली ती ग्रीस देशांत आनी उपरांत रोमांत. होमरच्या म्हाकाव्यांत ग्रीसाचो थोडोभोव इतिहास मेळटा,पूण तातूंत खुबशी अतिताय दिसता. हिरोडॉटस (इ.स.प.484-424) हाकाच पयलो इतिहासकार अशें मानतात. ताचे उपरांत थ्यूसिडिडीझ आनी झेनोफोन हे इतिहासकार जाले. फुडें फ्लेव्हिअस एरियन हाणें अलेक्झांडराच्या जैताचो एतिहास बरयलो. तातूंतलें ‘इंडिका’ हें प्रकरण भारताच्या इतिहासाचें एक साधन. टायटस लिव्हि, टॅसिटस हे म्हत्वाचे रोमन इतिहासकार मध्ययुगीन युरोपाचो आनी तातूंतल्या तातूंत फ्रँक लोकांचो इतिहास ‘ग्रेगरी ऑफ तूर’ हाणें बरयलो आनी इंग्लंडचो धर्मीक इतिहास बीड हाणें बरयलो. ताच्याच काळांत जाल्ल्या ऑर्डेरायीकस व्हियिटेलिस, बिशप ऑटो आनी मॅथ्यू पॅरिस हांणीय इतिहास लेखन केलें.
युरोपांतल्या प्रबोधनाची चळवळ इटलींत सुरू जाली. राश्ट्र हे संकल्पनेचो उगम मॅकियाविली हाच्या फ्लॉरेन्सच्या इतिहासांत आनी फ्रांचेस्को ग्वीतचार्दीनी हाच्या इटलीच्या इतिहासांत सांपडटा.अठराव्या शतमानांतलो फ्रेंच बरोवपी व्हेल्तेर हाणें आपल्या ‘एस स्यूर ले मर्स’ हातूंत इतिहास म्हळ्यार फकत राजांचो आनी झुजांचो इतिहास न्हय, तर तो सादारण मनशाच्या चळवळींचो आनी चालीरितींचो इतिहास अशें प्रितिपादन करून अर्थीक विश्वांचो इतिहास बरयलो. एकुणिसाव्या शतमानांत राश्ट्रीय विचारसरणेच्या लेखानांत बरीच वाड जाली. मिशेल आनी लामार्तीन हे फ्रांसेज, ग्रीन, मॅकॉले हे ब्रिटीश, ड्रॉयझेन आनी ट्राइश्के हे जर्मन बरोवपी मुखार आयले. फ्रांसांत जाल्ले राज्यक्रांतीचो परिणाम इतिहास लेखनाचेर जावन इतिहास लेखनाक एक नवी दिका मेळ्ळी. कार्ल मार्क्साच्या बरपांतल्यान मुखार आयिल्लें तत्वगिन्यान इतिहास लेखनाचेर आपलो प्रभाव घालूंक पावलें आनी अशेतरन इतिहास लेखनांत विंगडविंगड विचारांचो प्रभाव स्पश्टपणान दिसूंक लागलो.
विसाव्या शतमानांतय इतिहास लेखनाची विंगडविंगड तासां मुखार आयलीं. ह्या शतमानांतल्या बरोवप्यांनी इतिहासलेखनाक अदीक गिरेस्त केलें. विज्ञान, तंत्रगिन्यान आनी हेर मळांचेर जाल्ल्या नव्या सिद्धांतांचो, सोदांचो आनी विचारांचो परिणाम इतिहास लेखनाचेर स्पश्टमणान दिसून येता.
भारतीय इतिहास लेखनाचो इतिहास वंशावळी आनी इतिहासीक काव्यग्रंथासावन सुरू जाता. इस्लाम भारतांत आयल्या उपरांत ‘तवारिख’ बरोवपाची चाल सुरू जाली. ब्रह्मदेशांतल्या वाठारांतले अहोम राजा तेराव्या शतमानांत आसामचे भुंयेर राज्य चलोवंक लागले. तांणी ‘बुरुंजी’नांवाचो इतिहासलेखनाचो प्रकार भारतांत पावयलो. तवारिखांभशेन मराठी भाशेंत ‘बखर’ बरोवप चालू जालें. हिंदी आनी कन्नड भाशांतल्यानय बखरी बरयिल्ल्यो सांपडटात. सादारणपणान हेर भारतीय भाशांतल्यान संस्कृत भाशेंतल्यान उक्ताडाक आयिल्ली इतिहासीक काव्यग्रंथांची परंपरा चालूच आशिल्ली. ब्रिटिश भारतांत आयल्या उपरांत आर्विल्ले पद्धतीन इतिहास लेखन आनी संशोधन जावंक लागलें. इंग्लीश भाशेंतल्यान जाल्ल्या इतिहासलेखनाक चड नामना मेळूंक पावली.
बाँदेरां

बाँदेरां ही परब दिवाडे, एका ल्हानश्या जुंव्यार, कोणसाचें फेस्त जाता. हे फेस्त आगस्त म्हयन्याच्या चवथ्या शेनवारा जाता.
इतिहास.
बाँदेरां, खरे म्हळ्यार बावटे. पोर्तुगेज काळार दोन गांवा - पियेदादे आनी साय माथियासा मोडें सदांच भाटांक लागून झगडी जातालीं. हीं झगडीं सोडोवूंक पोर्तुगेजान सगळ्यां शिमेचेर बावटे लायले. हें कार्य थंयच्या लोकांक आवडूंक ना आनी ताका विरढ करपाक त्या बावट्यांचेर फातर मारपाक लागले. ह्यां घडणूकेच्या उगडासाक तरणाटे चले दांडयांक बाँदेरां लावन गांवांत पुरसांव काडटात.
समरंभणी.
दिवाडे गांवांत स वाडे आसात. दर एक वाडो आपल्या तरेन ﻿वेग-वेगळ्या विशयांचेर आदारुन तयार करता. फेस्ता दिसा एक पुरसांव काडून तरणाटे चले आनी चलयो हाचे मुखार नाचता. बाँदेरां दिसा एक चार्नावालाचो वातावरण दिसून येता.
लोलयेंकार, जयवंत अंबू

लोलयेंकार, जयवंत अंबू : (जल्म: १५ ऑक्टोबर १९३३, लोलयें, काणकोण).
सुटकेझुजारी. ताणें माध्यमिक मेरेन इंग्लिशींतल्यान शिक्षण घेतलें. नॅशनल काँग्रेस गोवा हे संघटनेचो तो वांगडी आशिल्लो. पत्रकां लावप, बसकांनी वाटो घेवप असलीं कामां तो करतालो. सिंधुताई देशपांडे हिच्या फुडारपणाखाल ताणें १७ फब्रुवारी १९५५ ह्या दिसा काणकोणच्या गांवडोंगरी वाठारांत सत्याग्रह घडोवन हाडलो. तेचपरी हेर वांगड्यांक घेवन काणकोण पुलीस ठाण्याचेर मोर्चा व्हेलो. १३ जुलय १९५५ ह्या दिसा पुर्तुगेज पुलिसांनी ताका अटक केलो आनी प्रादेशिक लश्करी न्यायालयामुखार उबो करून आठ वर्सा बंदखणीची ख्यास्त तेचपरी दंड भरपायेक कसर जाल्यार आनी दोन वर्सा बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. २६ ऑगस्ट १९५९ ह्या दिसा ताची बंदखणींतल्यान सुटका जाली. भारत सरकारान १५ ऑगस्ट १९७२ ह्या दिसा तामपत्र दिवन सुटके झुजांतल्या ताच्या वावराचो भोवमान केलो.
Konkani kantaram

ZOLM DISACHEM KANTAR.
Kantar ghoddpi ani gaupi: Alfred Rose
Dis tujea zolmacho, dis vhode khoxecho,
Happy Birthday mhunon ugddas kortanv tuzo
Sorgar kor Anjeamcho, saad ghaltat borea yeneacho
Sonvsar chear disancho, anson khellon sarcho
Fuddar tuzo choddom, ontreg tuje vaddom
Pest pidda pois poddom, tujem sukh urom.
Rup tujem anjeachem, kalliz chodd mogachem
Deva Bapan aplem bessaum tujer ghalchem
Zolmacho dis tuzo, Zolmacho dis tuzo,
Anson khellon sodanch sarcho
Zolmacho diss tuzo
SAUDICHEM KANTAR …(While raising the toast)
Devan maka uzvaddachi ponti dili, 
Otra vorsam apurbai tuji keli, 
Orthant amchea ekuch ful'leli dhali, 
Novrean tujea vinchun kaddun vheli...
Mogan tumi poddon re, kazar tumi zalim re 
Devachem besanv tumcher poddom re...
Repeat Mogan...
ಸಾಂತ್ ಆಂತೊನಿಕ್ ನವೆನ್

Saint Anthony Novena.
ಅಂದವಾಂತ್ ಸಾಂತ್ ಆಂತೊನಿ, ವಿಸ್ವಾಶ್ಯಾ ಆನಿ ಭೆಟ್ಲೆಲ್ಯಾ ಚಾಕ್ರಾ ಜೆಜೂಚ್ಯಾ ಆನಿ ಮಾರ್ಯೆಚ್ಯಾ, ಆನಿ ಜಳ್ತ್ಯಾ ದಿವ್ಯಾ ಸಾಂತ್ ಫ್ರಾಂಚಿಸ್ಕ್ ಆಸಿಜಾಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆ ಅರ್ದೀಚ್ಯಾ, ತುಕಾ ಭರ್ಲಾ ದೆವಾನ್‌ ದೆಣ್ಯಾಂನಿಂ ಆನಿ ಸಂಯ್ಭಾವರತೆ ಪದ್ವೆನ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂ ಭುತಾಂಚೆರ್ ಆಂದ್ ದೆವ್ಚಾರಾಂಚೆರ್, ಜೆ ರಾಜ್‌ ಕರ್ತಾ ಹ್ಯಾ ಸಂವ್ಸಾರಾಂತ್, ಘಾಲುನ್ ತಾಂಕಾಂ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂಕ್ ತುಜೆ ಖೊಶೆ ಖಾಲ್, ಆನಿ ಕರುನ್‌ ತುಕಾ ‌ಎಕ್ ಉಪ್‌ಕಾರ್ ವಾಂಟ್ಪಿ, ಖಾಲ್ತೆಪಣಿಂ ತುಕಾ ಆಮಿ ಉಲೊ ಮಾರುಂ ಜಾಲ್ಯಾರ್‌, ರೊಕ್ಡೆಂಚ್ ಪಳ್ತಾ ಮರ್ಣ್, ಚುಕಿ, ಖರ್ಗಾಂ, ದೇವ್‌ಚಾರ್ ಆನಿ ಪಿಡೆಚೊ ವಸೊ, ಪಿಡೆವಂತಾಂಕ್ ಮೆಳ್ತಾ ಭಲಾಯ್ಕಿ, ಆಡ್ಖಳಿಂಕ್ ಸಾಂಪ್ಡಲೆಲ್ಯಾಂಕ್ ಆಧಾರ್, ಥೊಂಟೀಂಪಾಂಗಳಿಂ ಬರಿಂ ಜಾತಾತ್, ದೊರ್ಯಾಚೆಂ ಮೊಡ್ ಥಾಂಡಾವ್ತಾ, ನಾ ಜಾತಾತ್ ಸಗ್ಳೆ ಸಂಕಶ್ಟ್, ದುಸಪ್ಟ್ತಾತ್ ಸಗ್ಳೆ ದುಸ್ಮಾನ್‌, ಉಗ್ಟೆ ಆನಿ ಲಿಪುನ್ ಆಸಾತ್‌ ತೆ, ನಿವಾರ್ತಾತ್ ಉಜ್ಯಾಚ್ಯಾ ಆನಿ ಧರಂಕಾಂಪೀಚ್ಯಾ ಸಕ್ಷ್ಟಾಂತ್ಲೆ, ಆನಿ ಸಾಂಡ್ಲೆಲ್ಯೊ ವಸ್ತು ಮೆಳ್ತಾತ್, ಶೇಖಿಂ ಸಗ್ಳೆ ಉಪ್‌ಕಾರ್ ಮೆಳ್ತಾತ್ ತುಜೆ ಅಚೊರ್ಯಾಂಚೆ ಪದ್ವೊಚ್ಯಾ ಬಳಾನ್, ಆಮಿ ಮಾಗ್ತಾಂವ್ ತುಜೆ ಲಾಗಿಂ, ವಿನತ್ ಕರುನ್‌ ಜೆಜು ಲಾಗಿಂ, ಜೊ ‌ಲ್ಹಾನ್ ಬುರ್ಗ್ಯಾಚ್ಯಾ ರುಪಾನ್ ತುಜೆ ವೆಂಗೆಂತ್ ಯೆತಾಲೊ ಘೆಂವ್ಕ್ ಆಪುರ್ಬಾಯೆಚೆ ಹುಮಾನೆ, ಆನಿ ತಾಚೆ ಭವ್ ಭಾಗೆವಂತಿ ಮಾಯೆ ಲಾಗಿಂ ಜೀಚೊ ತುಂ ವರ್ತಲಯ್ ‌ಎಕ್ ವಿಸ್ವಾಶಿ ಚಾಕರ್, ಮೆಳೊವ್ನ್ ಘೆ ಆಮ್ಕಾಂ ಕುಡೀಚ್ಯಾ ಆನಿ ಆತ್ಮ್ಯಾಚ್ ಉಪ್‌ಕಾರ್ ಜಾಂಚಿ ಆಮ್ಕಾಂ ಚಢ್ ಗರಜ್‌, ಅಧಿಕ್ ಕರುನ್‌...
"(ಹಾಂಗಾ ಮಾಗ್ ತುಜೊ ಉಪ್‌ಕಾರ್ )"
ಆಮ್ಕಾಂ ಪಾವ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂ ಆಡ್ಖಳೀಂನಿಂ, ಖಂತಿ-ದುಖೀನಿಂ ಆಮಿ ತಾಂಕುಂಕ್ ಸರ್ಗೀಂಚಿ ವಾಟ್ ಆನಿ ಪಾವೂನ್ಚ್ಯಾಕ್ ಸಾಸ್ಣಾಚ್ಯಾ ಸುಖಾಕ್.
ಆಮೆನ್
"(ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಬಾಪಾ, ನಮಾನ್ ಮಾರ್ಯೆ ಆನಿ ಮ್ಹಂಯಾ ಬಾಪಾಕ್ )"
जयवंत कुंदे

जयवंत कुंदे हो सुटके झुजारी आशिल्लो.
जल्म आनी शिक्षण.
जयवंत कुंदे हांचो जल्म 2 एप्रील 1919 दिसा कुंकळ्ळी गांवांत जालो. तांणी मुळावें आनी लिसेंवाचें पांचवें वर्स मेरेन शिक्षण घेतलें. 1946 वर्सा सावन ते राष्ट्रीय काँग्रेस- गोंय संघटनेचे वांगडी आशिल्ले. 1946 वर्सा, डॉ. नारायण भेंब्रे हांणी उजवाडायिल्लें ‘आंदोलन’ हें खबरापञ तांणी आपल्या घरांत छापलें. पुर्तुगेजांची कडक नदर आसून लेगीत तांणी तें राष्ट्रवादी मराठी खबरापञ छापपाचें धारिश्ट्य दाखयलें.
वावर.
त्या वेळार अशे तरेचीं पुर्तुगेज सत्ते आड पञकां छापले उपरांत ती व्हरून उत्तर गोंयांत तांचे वितरण जातालें. भर बाजारांत, तिठ्यार, पुलीस चवकेर हीं पञकांत चिकटायताले. पञकां चिकटावपाचें काम सत्याग्रही करताले. 1946 वर्सा दुबावानच तांकां केपें वाठारांत पुलिसांनी धरले आनी एक दीस बंदखणींत दवरले. पुर्तुगेजां आड आवाज उठोवपाची तांकां ल्हान पिरायेरच खुमखुमी आसली. फुडें 1947 वर्सा ते आझाद गोमंतक दल संघटनेचे वांगडी जाले. आसगांव आनी बार्देस म्हालांतल्या दल संघटनेच्या शाखांचे ते मुखेली जाले. पुर्तुगेजांच्या विरोधांत पञकां छापप आनी चिकटावप हीं कामां सदचींच जाल्लीं पूण सांपडनासतना हीं कामां चालू आसतालीं.
21 जुलय 1947 दिसा म्हापशें वाठारांतल्या सरकारी बँकेचेर आनी फाजेन्दाचेर हल्लो करपाक तांणी वांटो जयवंतांच्या घरांतलें वातावरण स्वातंञ्य मोगी आशिल्ल्यान तांकां फाटीं ओडपी कोणूच नासलो. घेतलो. ह्या आरोपाखाला डिसेंबर 1947 वर्सा पुलिसांनी तांकां धरले. 
उपरांत पुर्तुगेज सरकाराच्या प्रादेशीक लश्करी दंडाधिकारया मुखार तांची चवकशी जाली, आनी तांकां 26 वर्सां बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. तेच बराबर तांकां थोडो दंडूय फर्मायलो. पूण जयवंतांची अर्थीक परिस्थिती दंड भरपा इतली आस्तीक नाशिल्ल्यान तांणी दंड भरपाक न्हयकार दिलो. दंड भरपाक तांणी न्हयकार दिल्ल्यान तांकां आनीक तीस दीस बंदखणीची ख्यास्त फावो जाली. 
जयवंतांक 26 वर्सांची बंदखणीची जाल्ली ख्यास्त आयकून घराब्याचेर दुख्खाची सया पातळ्ळी. तरणी पिराय बंदखणींत सारपाची. आग्वाद बंदखणींत तांणी सुमार साडेचार वर्सां ख्यास्त भोगली. फुडें 1 जून 1952 वर्सा तांकां लिश्बोआक व्हेले. 
उपरांत तांकां आंगोला व्हेले. सत्याग्रहीक एकाच बंदखणींत दवरीनासताना तांच्यो बंदखणी बदल करीत रावताले. तांणी आल्जुबे, लुआंदा, मोसामेदीश, से द बांदोरा, फोर्त रोसादश सारक्या वेगवेगळ्या बंदखणींनी ख्यास्त भोगल्या. 
बंदखणींत सगळ्या बंघा वांगडा तांकांय गायेचें मांस दिताले. जयवंतांन तें जेवण घेवपाक न्हयकार दिलो. जेवण न्हयकारील्ल्यान तांकां वायट वागणूक दिवपाक लागले. आपल्याक दिल्ले वायट वागणुकेक लागून तांणी विरोध केलो. तेन्ना तांकां आनीक चाळीस दीस बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. 
चाळीस दिसांची ख्यस्त इतली घातमारी आसली की तांकां एका चवकोनी कुडींत दवरिल्ले. वारें ना, उजवाड ना, कोणूच उलोवपाक ना. जेन्ना तांका जेवण येतालें तेन्नाच तांकां पुलिसांचें तोंड दिसतालें. एकांतवासाची बंदखण. मनीस पिसो जावन त्या एकातांत मरपाचो. पूण गोंय मुक्ती खातीर झुजिल्ल्य सत्याग्रहींचीं काळजां आनी मनां पुर्तुगेजांचे जुलूम आनी अत्याचार सोंसून फातराचीं जाल्लीं. 
एकांतवासाचे चाळीस दिस ख्यास्त भोगून लेगीत जयवंत इल्लो लेगीत भियेले ना. एकच ध्येय आसलें गोंय मुक्तिचें. फुडें 24 मार्च 1961 दिसा तांकां दिल्ले ख्यास्तींतल्यान तांची मेकळीक जाली आनी ते 5 ऑगस्ट 1961 दिसा आपल्या गांवघरा कुंकळ्ळी गांवांत पावले.
1978 वर्सा भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन तांणी केल्ल्या कार्याचो भोवमान केलो.
रगत घालप(Blood transfusion)

कांय दुखण्यांत दोतोर पिडेस्ताक रगत दितात. अॅनिमिया, रगताचो कॅन्सर, अपघातांत रगत वता तेन्ना, कांय शस्त्रक्रिया, लासप असल्या दुखण्यांनी रगत घालप गरजेचें आसता.
रगत घालचे पयलीं रगत पंगडो सारको आसा वा ना हें पयलीं पारखितात. दात्याचो आनी पिडेस्ताचो रगतपंगड समा आसल्यार, रगत जुळटा वा ना(Cross Matching)हें पळयतात. रगत जुळोवणी प्रक्रियेक दात्याच्यो तांबडयो रगतपेशी आनी पिडेस्ताचो रगतरस(Plasma)एकठांय हाडून रगताचेर कितें परिणाम जाता तें सूक्ष्मदर्शक यंत्रांतल्यान पळयतात. रगतपेशी गोठल्यार वा फुटल्यार रगत जुळना अशें म्हण्टात. अशें रगत पिडेस्ताक दिवंक जायना.
रगत जुळणी तपासणेभायर दात्याच्या रगताचेर कांय तपासणी करतात. ही तपासणी रगतांतल्यान पातळपी रोगाविशीं आसता. अेड्स(AIDS), ब कामीण(Hepatitis B), सिफीलीस ह्या रोगांची तपासणी करून दात्याक हे रोग आसा वा ना हें पळोवपाचें कायद्यान सक्तीचें आसा.
रगतांत हिमोग्लोबीनय फाव त्या प्रमाणांत आसा वा ना हें तपासप गरजेचें आसता. हिमोग्लोबीन उणे आशिल्ल्या दात्याचें रगत पिडेस्ताक दिनात.