anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
साने गुरुजी

जल्म.
तांचो जल्म रत्नागिरींतल्या पालगड हांगसर 24 डिसेंबर 1899 ह्या दिसा जालो.
शिक्षण.
तांचे मुळावे शिक्षण पालगड हांगसर, माध्यमीक शिक्षण दापोली, औंध हांगा जालें. 1922 या वर्सा पुणे हांगसर बी.ए.ची पदवी घेवन तांणी 12924 ह्या वर्सा मुबंय विध्यापिठाची एम.ए.ची पदवी घेतली.
वावर.
‘ आई माझा गुरु’ , ‘ आई माझे कल्पतरू ‘ अशें तिचे वर्णन ‘ श्यामची आई ‘ ह्या पुस्तकात केलां. तांच्यो ‘ खरा तो एकची धर्म जगाला प्रेम अर्पावे आनी बलसागर भारत होवो ‘ ह्यो कविता फामाद आसात. तांणी वट्ट 73 पुस्तकां बरयली. तांणी आपणाले चडशे बरपावळ ते बंदखणींत आसतनाच केल्या. श्यामची आई ही फामाद कादंबरी तांणी नशिकच्या बंदखणींत बरयली.
जिणें बदल.
फुडें थंयसरल्याच प्रताप हायस्कूल हांगा शिक्षक आनी वसतिर्गहप्रमुख म्हणून काम केलें. 1930-32 च्या सवीनय कायदेभंगाच्या चळवळींतल्या सहभागा खातीर मुळे धुळे, नाशिक आनी तिरुचिरापल्ली हांगा बंदखण भोगली. नाशकांतल्या चांदवड हांगा ब्रिटिश सरकारा आड जहाल भाशण केल्ले खातीर परत एकदा तांकां बंदखण भोगची पडली. त्या काळांत साक्षरतेचे वर्ग चलोवप, खादी विकप, कँग्रेसी खातार निधी जमोवप, देशच्या स्वातंत्र्य चळवळींत भाग घेवप तशेंच देशा खातीर बलिदान केल्यांच्या कुटुंबियांक मजत करप अशी कामां करपांत तांणी स्वताचे जिवीत वेचलें. जातीची वेवस्था आनी अस्पृश्यताय मिटपाक जाय अशी तांची धारणा आसली. ते प्रमाण ते मरसर काम करीत रावले.
मरण.
11 जून 1950 वर्सा मरण आयलें.
तुलसीदास गोस्वामी

तुलसीदास गोस्वामी(1554-1680). एक व्हड हिंदी म्हाकवी,ताचे जल्मतिथी संबंदान एकमत नासलें,तरी ताची जल्मतीथ संवत 1554,श्रावण कृष्ण तृतीया मानपा जाता.ताच्या जल्मस्थाना विशींय सारकी म्हायती मेळना.ताचें जल्मस्थान राजपूर काय सारो हाचेरुय वाद आसा.ताच्या बापायचें नांव आत्माराम दुबे आनी आवयचें नांव हुलसी आशिल्लें.ताच्या जल्मा वेळार ताचे आवयक मर्ण आयलें.ताचो जल्म मूळ नक्षत्राचेर जाल्ल्यान ताच्या बापायन ताचो त्याग केलो.कांय दिसांनी ताच्या बापायक मरण आयलें.
तुळशीदासाचें खरें नांव रामबोला आशिल्लें.भुरगेपणांत वायट परिस्थिती आयिल्ल्यान तो भोंवत भोंवत सारोंत (सूकरक्षेत्र) पावलो.थंय तो नरहरीदास हाच्या आलाशिऱ्याक रावलो आनी ताका आपलो गुरु मानलो.ताचेकडल्यान ताणें पयलीं रामकथा आयकली.नरहरीदासानूच ताका तुलसीदास हें नांव दिलें.देवस्मरण करीत करीत तो चित्रकूटाक पावलो.उपरांत रत्नावली नांवाचे चलये वांगडा ताचें लग्न जालें.फुडें आपले बायलेच्या उपदेशाक लागून ताका वैराग्य आयलें.अशें सांगतात की तो आपले बायलेचेर उफाट मोग करतालो आनी ह्य मिगानच लोकांची पर्वा करिनासतना तो आपले बायलेक मेळूंक कुळारा गेलो.तेन्ना ताका तसो आयल्लो पळोवन तिका राग आयलो आनी तिणें ताका खर उतरां सांगली.तिच्या ह्या खर उतरांनी ताचें संवसारांतले मन गेलें आनी तो विस्कत जालो.विरक्त जावन भोंवडी करता आसतना तो भक्ती साधनेंत तल्लीन रावतालो.
तो सत आनी न्याय ह्या मुल्यांचो समर्थक आशिल्लो तशेंच सभावन नम्र आशिल्लो.अंधविश्वास,अनौचित्य आनी आडंबराचो विरोधी आशिल्लो. तो निव्दंव्द ,निर्भय,त्यागी आनी युगद्रश्टो आशिल्लो.सुखदुख्खाचो अणभव,भोंवडी,सत्संग आनी खूब अभ्यास हांच्या प्रभावांतल्यान ताची जिविताची नदर तयार जाल्ली.हे नदरेचो काव्यात्मक अविश्कार ताच्या साहित्यांतल्यान दिश्टी पडटा.
ताणें बरयल्ले 12 म्हत्वाचे ग्रंथ अशे आसात-1)रामचरितमानस 2)कवितावली 3) विनयपत्रिका 40 बरवै रामायण 5) दोहावली 6) गीतावली 7) कृष्णगीतावली 8) जानकीमंगल 9) पार्वतीमंगल 10) रामलला नहछू 11) रामाज्ञाप्रस्न 12) बैराग्य संदीपनी.तुलसीदासान वेद,उपनिषंदा,गीता,भारतीय दर्शनां,वाल्मिकी रामायण हांच्या आदारान ताणें आपले विचार लोकामुंखार मांडले.तुलसीसान आर्दश गृहस्थधर्माचें,आर्दश कुटूंब वेवस्थेचें चित्र पितारलें. मनशाची कुंटूंबांतली आनी समाजांतली कर्तव्यां आनी मर्यादा हांचो आर्दश ताणें सांगलो.
तुलसीदासान आपल्या साहित्यांत ब्रज आनी अवधी दोनूय भाशांचो उपेग केला.ताच्या काव्यांत संस्कृत उतरांचो भरपूर उपेग केल्लो दिसता.कवी म्हणून ताका हिंदी साहित्यांत व्हड स्थान आसा.बऱ्यांतलें बरें प्रबंधकाव्य रचपाची तांक तशेंच उत्कट भावना पदांच्या रुपान उक्तावपाची आत्मनिश्ठा ताच्यांत आशिल्ली.कथेंतली मार्मीक आनी रसात्मक सौदर्यं स्थळाण वर्णन करपाची ताची कला.प्रसंगप्रमाण भाशेचें रुप राखपाची तांक,छंद आनी अळंकारांचो जाय थंय उपेग करपांत तुलसीदास खुबूच यशस्वी जाला.
ताचे विव्दत्तेक लागून तत्कालीन बुदवंतांनी ताका कलिकाल का वाल्मिकी,मोगल काळांतलो सगळ्यांत म्हान पुरुश,बुध्दा उपरांतचो सगळ्यांत व्हड लोकनायक ह्यो पदव्यो दिल्ल्यो.
सवंत 1680 श्रावण,शुक्ल सप्तमीच्या दिसा ताका अस्सीघाटार (काशी) मर्ण आयलें.
Penha De Franca

Penha de França ho Bardez Talukenlto ek sobit ghanv, zo Mandovi nodiche deger asa. Goyche xarr Ponje savn mandovi nodi kaddun dusre vatten mevta. Hea Ghanvak ‘Pende-de-França’ he nanv hea Ghanvchi Askarin ‘Nossa Senhora de Penha-de-França’, hanga savn dilele asa.
निळकंठ (निकूबाब) कारापूरकार

निळपकंठ (निकूबाब) कारापूरकार हे जावन आसले एक व्हड सुटके झुजारी.
जल्म आनी शिक्षण.
निळकंठ (निकुबाब) कारापुरकार हांचो जल्म 24 मार्च 1905 दिसा जालो. ते व्हड गांधीवादी, त्यागी आनी उच्च विचारसरणी आशिल्ले एक गोंयचे सुटके झुजारी. बापुय मुंबय न्यायालयांत काम करतालो. तांणी मुळावें शिक्षण मराठी, पुर्तुगेज आनी इंग्लिशींतल्यान घेतलें. तांकां हिंदी, गुजराती आनी संस्कृत भाशेचें गिन्यान.
हेर वावर.
1920 वर्सा सावन तांचेर गांधीचे चळवळीचो, खास करून अहिंसावादाचो खोल परिणाम जाल्लो. ताका लागून तांणी आपलें आवडीचें नुस्तें खावपाचें सोडलें. खादीचे कपडे वापरूंक लागले. वसाहतवाद आड झुजपाची तांची खर इत्सा आसली. 1940 वर्साचे सुरलवेक ते दिवचल वाठारांतल्या वाचनालयांत करताले.तेन्ना तांणी दिवचलच्या कांय तरणांट्यांच्या पालवान हातान बरयिल्ल्या पत्रकांच्यो प्रती, डॉ.टी. बी. कुन्हा हांची पुस्तिका आनी मुंबय सावन उजवाडा येवपी ‘अँग्ले लुझितान’ हें नेमाळें वांटलें. अशे तरेन तांणी तरणाट्यामदीं जागृताय करपाचें काम सुरू केलें. पूण कित्याक खबर ना मागीर तांणी सुजाचो वावर आपणें एकल्यानच करपाचो थारायलो.
गोंयच्या सुटकेखातीर वावर.
1943 वर्सा तांणी आनी पुरूषोत्तम काकोडकार हांणी मेळून मांडगांव शारांत गोंयचे राजकी जागृताये खतीर ‘गोवा सेवा संघ’ नावाची संघटना स्थापली. हे संघटनेक लागून डॉ. लोहियान 18 जून 1946 दिसा पुर्तुगेजां आड नागरी हक्का खातीर सत्याग्रह केल्लो. ह्या सत्याग्रहांत तांणी वांटो घेतिल्लो म्हूण पुलिसानी तांकां धरले आनी कांय तेप बंदखणींत दवरलो.पुर्तुगेजांचें अन्यायसत्र हिसपाभायर चलिल्ल्यान तांका ते सहन जायनासलें. तेपासत राष्ट्रीय काँग्रेस गोंय संघटने खातीर ते तळमळीन वावर करताले. हे संघटनेची करमळी वाठारांत परिशल भरिल्ली, तांतून तांणी मानादीक सोयरो म्हूण वांटो घेतिल्लो. 15 डिसेंबर1947 दिसा पांडुरंग शिरोडकार, डॉ. विनायक मयेंकार आनी गिल्येर्म देसौझा ह्या सुटके झुजार्यां वांगडा तांकां अटक जाली आनी आग्वाद बंदखणींत दवरले. गोंयच्या प्रादेशी कलश्करी न्यायालयांत चवकशे उपरांत 20 ऑक्टोबर 1946 दिसा तांकां पंदरा वर्सां काळ्या पाण्याची ख्यास्त फर्मायली.
ख्यास्त.
आग्वाद बंदखणींत साडेपांच वर्सां ख्यास्त भोगतकच तांकां 1 जून 1955 दिसा नारायण नायक,मुकूंद कामत धाकणकार, जयवंत कुंदे आनी हेर सुटके झुजार्या वांगडा आंगोलाक फार्त रोझादश बंदखणींत धाडले. 12 मे 1956 ह्या दिसा थंय सावन तांची सुटका जाली, पूण तांका भारतांत धाडिनासतना आंगोलांतल्यान लुबांगो हांगाचे‘से द बांदेरा’ हे सुवातेर रवानगी केली.तांणी आंगोलांतय सुटके चळवळींत वांटो घेतला, ह्या दुबावान ‘से द बांदेरा’ हांगा तांकां परती अटक केली. उपरांत 1961 मेरेन तांकां बंदखणींत दवरले. जुलय 1961 तांकां आनी पाडुरंग शिरोडकार हांकां आंगोणठला सावन ‘व्हेरा क्रुज’ बोटीन लिश्बोअ शारांत व्हेले. 1961 ‘व्हेरा क्रुज’ बोट लिश्बोअ शारांत पावतकच थंय तांकां मेकळे सोडले. पूण थंय णव म्हयने ते नदरकैदेंत आशिल्ले. गोंय सुटके उपरांत तांकां हेर तीग जाणांवांगडा कराचींत धाडले आनी थंय सावन 8 मे 1962 दिसा ते गोंयांत पावले.
शोवटाची जिण आनी मरण.
सुटके चळवळीच्या कालळांत समाजीक उदरगती खातीर आनी खादीचो प्रसार करपाखातीर वावुरताले. 1946 वर्सा सावन हरिजनाक आदार दिवचे पासत आनी गरीब विद्यार्थ्यांक शिक्षण मेळचें म्हूण दिवचल वाठारांत ते ‘सर्वोदय आश्रभ’ चलयताले. दिवचल वाठारांत ताणी कोंकणी केंद्राची थापणूककेली. ते गांधीवादी आशिल्ल्यान तांणी जल्मभर गांधीजीचीं तत्व पाळ्ळीं. कोंकणी भाशेचे उदरगती खातीर तांणी तळमळीन काम केलें.
18 जून 1981 दिसा गोंय सरकारान सुटके झुजांतल्या तांच्या योगदाना खातीर तांचो भोवमान केलो.
रिबेलो, फ्रान्सिस्को द पियेदाद

रिबेलो, फ्रान्सिस्को द पियेदाद : (जल्म : मडगांव मरण 1975).
गोंय, दमण आनी दीवचो धर्मीक शिक्षण राशोल सेमिनारींत पुराय केलें आनी 1915 वर्सा तो पाद्री जालो. 1963 वर्सा गोंय, दमण आनी दीवचो पालवी धर्मगुरु म्हणून ताची नेमणूक जाली. 1966वर्सा तो आर्कियोसीसचो धर्मोपदेशक प्रशासक जालो. 1972 वर्सा तो निवृत्त जालो. -कों. वि. सं. मं.
मिरीं

गोंयांतल्या कुळागरांनी मिरवेलीची लागवड मोठ्या प्रमाणान केल्र्ली पळोवंक मेळटा . कांय रान वांठारानीय मिरवेली झाडांचेर चडिल्र्ल्र्यो दिशटी पडटात. ताका रानमिरवेल म्हणटात. हे वेलीच्या पेरांकणकणी ल्हान मुळां भायर सरतात ताका लागून ती वेल माड, माडयेक वा झाडाक धरून वयर-वयर चडटा. मिरवेलीचीं पानां खांवच्या पानांभशेन आसून फुलां बारीक आसतात. डिसेंबर ते मार्च म्हयन्यांत मिरवेलीक घोसांनी मिरयां लागतात. मिरयां पिकतकच सप्तकभर वताक सुकयलीं म्हणचे तीं काळीं जातात. ह्या काळ्या मिरयांचो वापर आमी साबार कारणांखातीर करतात.
मिरयांचो उपेग.
मिरयां वयली काळी साल काडटकच तीं धव्या रंगांचीं दसतात. हांकां धवी मिरयां म्हणटात. ह्या धव्या मिरयांक तिखसाण कमी आसता. आमच्या सदच्या मसाल्यांत आमी मिरयांचो वापर करतात हें जरीं खरें आसलें तरी ताचो हेर उपेग आमी हांगा जाणून घेवया. मिरीं हें गरम गुणाचें आसून ताचो कमी वापर करप गरजेचें. भूक कमी जावप, अजीर्ण जावप, पोटांत दुखप, वाय(GAS) जावप अशा लक्षणां वेळार मिरयांचों चूर्ण वा पिठो उदकांतल्यान पोटांत घेवचो. दंत जाल्यार लेगीत ह्या मिरयांचों वापर जाता. थोड्या प्रमाणांत घेतल्यार फिगदाचें कार्य सुदारता. थंडेत हड्ड्यांत कफ भरून खोंकली मारीत वा धांप लागता आसत जाल्यार तशेंच नाक व्र्हांवता जाल्यार मिरयांचो थोडो चूर्ण म्होंवा वांगडा घेवचो. गंजन, तुळशी केसरा बी घालून कसाय करता तेन्ना 4-5 मिरयां नातर दोन चिमूट पूड तातूंत उडोवची. मिरीं कुडीतल्या वात नाड्यांक बळ दिता. हाका लागून वात दोश इबाडून जांवपी दुयेंसांत मिरयांचो वापर करचो. मुतपाक ञास जाता वा कमी जाता जाल्यार मिरयांचो चूर्ण घेतकच मुञपिण्डाक चालना दिवन ताचें कार्य सुदारता.
बायलांक म्हयनाची पाळी वेळार येना जाल्यार ती वेवस्थीत येवचेखातीर ह्या चुर्णाचो वापर जाता. कांय कातीच्या विकारांत कातींतल्यान उदक तेंवता आसत जाल्यार मिरयांचो चूर्ण पोटांत घेवचो तशेंच तो कातीर लावचो. आंगाक सूज आनी दूख आसल्यार मिरयांचो लेप त्या भागार लायल्यार सूज देंवपाक आनी दूख वचपाक मजत जाता.
सौ -कमलादेवी राव देशपांडे

सौ -कमलादेवी राव देशपांडे हांच्या बापायचे नांव आचार्य रामचंद्र शंकर नायक।साहित्याचें दायज ताणी आपल्या बापायकडल्यानूच घेतले।
Donim Tiny Chari Muinnem Zale - Mando

Donim Tiny Chari Muinnem Zale - Mando.
Donim Tiny Chari Muinnem Zale
"Two, three, four months have passed"
Type: Mando
Source: Pereira, José / Martins, Michael. Song of Goa.
Lyrics and Music: Arnaldo de Menezes (1863-1917)
Date: Composed after 1882.[27]
Musical form: Ternary
Literary form: Monologue
Translated by José Pereira ( 27.1.2015... your works live on ).
Donim tiny chari muinnem zale,
Two, three, four months have passed,
Koslench punn nam maka suko.
And there is no joy for me.
Vit-ttet'm gopam' geuchako,
I (female) yearn to hold you in my arms,
Abras y anim beiju diuchako.
To embrace and kiss you.
Gavn-um muz' sandddunum zaupatso,
I think of leaving my village,
Eunum disot' tuja rê sangtako,
And coming to where you are,
Nodor tujery galchako,
To be able to look at you,
Kalliz amchem ekttaim-im korchako.
To unite our hearts.
Muj' taim-im kainchi nam upau-u,
I have no way,
Môgu muzo dakounum diuchako,
Of showing you my love.
Sonsar bounta tsouchako,
People prowl around,
Tujô mujô fobro korchako.
Looking for a chance to gossip about you and me.
Dispidirats' vellu y amtso,
The time of our parting,
Disolo sorgincha y anjantso.
Seemed that of the angels of heaven.
Garhiets' sadu zainam furhem,
When the whistle of the train blew,
Prannu vocha' paulo mum rê muzo.
My breath almost left me.
Tuj' vinny'm raum-um nuzo,
I cannot live without you.
Ugddas yeta maka tuzo.
The thought of you comes to me.
Polleiat.
Goemche Mandde
होमिओपथी

होमिओपथी एक वैजकी शास्त्र आनी एक खाशेली उपचार पद्दत. दोनशें वर्सां आदीं जर्मनचो विज्ञानीक डॉ. सामुयल हनीमान हाणें ही वैजकी पद्दत सोदून काडली. ही पद्दत मुलभूत सिध्दांताचेर आदारिल्ली आसून लेटीन भाशेंत तिका ‘Similia Similitus Curantur’ म्हळ्यार ‘Like Cure Like’ अशें म्हण्टात. संस्कृत भाशेंत ताचो अर्थ ‘सम:सम शमयति’ असो जाता. म्हळ्यार ‘जें’ वखद निरोगी मनशाच्या आंगांत गेल्ल्यान ज्यो परिणामी कुरावो निर्माण करता, तेंच वखद कमी प्रमाणांत दिल्ल्यान रोगी मनशाच्या आंगांत तशेच तरेच्या रोगाच्यो खुणो आसल्यार बर्योनच करता.
डॉ. हनीमानान ह्या सैमीक तत्वाक मानून घेवन ताचेर आपले नवे वखदी पद्दतीचो सिध्दांत मांडलो. ताच्या ह्या वावराक लागून असाध्य रोग तर बरे जावंक लागलेच तेचपरी शस्त्रक्रियेबगर बरे न जावपी रोगय बरे जावंक पावले असो हे पद्दतीच्या समर्थकांचो विश्वास आसा.
चड काळाच्या वा आसाध्य रोगा वांगडाच साद्या दिसपट्ट्या थंडी, खांक, पोटदूखी ह्या सारक्या रोगांचेरय होमिओपथी उपचार काम करतात आनी होमिओपथींत रोग निवारण करपाची शक्त हेर वखदांपरस चड आसा अशें होमिओपथी तंज्ञांचें मत आसा.
होमिओपथी उपचार हे दोन खाशेल्या गुणांचेर आदारून आसतात –
१) वखदाचें सिध्दीकरण
२) जिवनावश्यक शक्तीक म्हत्व दिवप (Vital force)
३) होमिओपथींत निरोगी मनशाचेर वखदाचें सिध्दीकरण करतात आनी सिध्दीकरणा वेळार जीं मानसीक तशेंच शारिरीक लक्षणां दिसतात वा भासतात तीं नोंद करतात. जाल्यार हेर वखदांचें सिध्दीकरण जनावरांचेर करप जाता. वखदाच्या प्रभावान सादर जावपी मानसीक वा शारिरीक लक्षणांचो नियाळ शास्त्रज्ञाक जनावरां दिवंक शकनात.
१) मानसीक आनी शारिरीक लक्षणां एकामेकाचेर आदारिल्ली आसतात. मानसीक समतोल इबाडिल्ल्यान मानसीक लक्षणांत जाल्ल्या बदलाचो परिणाम कुडीचेर जाता ताकालागून मानसीक स्थिती वरवीं तयार जाल्लीं लक्षणां कुडीचेर दिसून येतात. तशेंच कुडीक जाल्ल्या रोग लक्षणाचो परिणाम मनशाचे मानसीक स्थितीचेर जाता. ताकालागून रोगाचेर वखद करतना मानसीक आनी कुडीचे स्थितीचो विचार करतात. जीं मानसीक आनी शारिरीक लक्षणां रोग तयार करतात, तेच तरेचीं लक्षणां सिध्दीकरणाच्या वेळार निरोगी मनशांत जें वखद दाखयतात तें वखद तीं रोग लक्षणां निवळावपाक वापरतात.
२) होमिओपथींत जिवनावश्यक शक्तीक म्हत्व दितात तज्ञांच्या मतान दर एक सजीव वस्तूक निरोगीपणान जिवीत दवरूंक एक आंतरीक शक्त कुडीभितर काम करता. खंयच्याय जिवाक तरेकवार शारिरीक आनी मानसीक रोगांचो प्रतिकार करपाचें काम ही प्रतिकार जिवनशास्त्र करता, ज्या मनशाची जिवनावश्यक शक्त उणी जाल्ली आसता त्या मनशाची प्रतिकार शक्तीय उणी जायत वता आनी ताकालागून ती वेगवेगळ्या रोगांक वा दुयेसांक बळी पडटा.
हे आंतरीक शक्तीक परतून तेज दिवपाचें काम होमिओपथी वखदां करतात. हाका लागून परत परत दुयेंत पडपी व्यक्तीक होमिओपथी वखदां वरवीं पुरायेन बरें करपाक येता.
होमिओपथी उपचार पद्दतीचो भर हो मुखेलपणान तोंडांतल्यान पोटांत घेवपी वखदांचेर आशिल्ल्यान इंजक्शन वा शस्त्रक्रिया ह्या उपचार पद्दतीक थंय वाव ना. कुडींतली आंतरीक प्रतिकार शक्त हो हे पद्दतीचो मध्यवती आदार आशिल्ल्यान ते शक्तीचे क्षमतेप्रमाण वखदांचो परिणाम जावचो देखून हे शक्तीक मानवता तशे पद्दतीन वखदां दिवप जाल्ल्यान हे पद्दतींत गूण पडपाक कळाव जाता. आडवादानच इंजक्शन वा शस्त्रक्रियेचो वापर जाता. १० एप्रिल हो दीस डॉ. सामीयल हनीमान ह्या होमियोपथी पद्दतीच्या संस्थापकाची याद म्हूण संवसारभर मनयतात.
ಎಸ್ಥೆರ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್

Book of Esther.
ಜುದಿತಾಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಎಕೆ ಅಸ್ತರಿಯೆ ವರ್ವಿಂ ದೆಸಾಚಿ ಸುಟ್ಕಾ ಜಾತಾ, ತೇಚ್ ಪರಿಂ ಹ್ಯಾಯ್ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಎಸ್ಥೆರ್ ಅಸ್ತರಿಯೆ ಉದೆಶಿಂ ದೆಸಾಚಿ ಸುಟ್ಕಾ ಜಾತಾ ತೆಂ ವರ್ಣಿಲಾಂ. ಹಾಮಾನಾಕ್ ಆಹಾಸುಯ್ರೂಸ್ ರಾಜಾನ್ ಉಂಚ್ ಜುಟ್ಯೆಕ್ ವೆಂಚುನ್ ಕಾಡ್ಲೊಲೊ. ತೊ ಎಕ್ದೊಂ ವಿರೋಧಿ ಆನಿ ಪದ್ವೇದಾರ್ ಆಸ್ಲೊ. ಹಾಮಾನಾಕ್ ಲಾಗುನ್ ಪೆರ್ಸ್ಯೆಂತ್ ವಸ್ತಿ ಕರುನ್ ಆಸ್ಲಲ್ಯಾ ಜುದೆವಾಂಚೊ ಜೀವ್ ಸಂಕಟಾಂತ್ ಆಸ್ಲೊ. ಪುಣ್ ಯೋಗ್ಯಾ ವೆಲಾರ್ ಏಕ್ ತರ್ಣಾಟಿ ಜುದೇವ್ ಅಸ್ತರಿ ಎಸ್ಥೆರ್ ರಾಣಿ ಜಾಲಿ ಆನಿ ಮರ್ದೆಕಾಯ್ ಹಾಚೆಂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ್ ಘೆವ್ನ್ ಜುದೆವಾಂಕ್ ಸಂಕಟಾಂತ್ಲೆ ವಾಟಾಯ್ಲೆ. ಹ್ಯಾ ಸಮಯಾರ್ ಸಗ್ಳೆಂ ಬದಲ್ತಾ. ಹಾಮಾನಾಕ್ ಗೊಳಾರ್ ಚಡಯ್ತಾತ್, ಮರ್ದೆಕಾಯ್ ತಾಚೊ ಜಾಗೊ ಘೆತಾ, ಜುದೇವ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ದುಸ್ಮಾನಾಕ್ ಜಿವೆಶಿಂ ಮಾರುನ್ ಉಡಯ್ತಾತ್. ಆನಿ ಹೆಂ ಜೈತ್ ಸಮಾರಂಭುಂಕ್ ಪುರಿಂ ಉತ್ಸವ್ ಸ್ಥಾಪ್ತಾತ್ ಆನಿ ದರ್ ವರ್ಸಾ ತೊ ಸಮಾರಂಭುಂಕ್ ನೇಂ ಕರ್ತಾತ್.
ಆದ್ಲ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಲೋಕ್ ಜುದೆವಾಂಚೊ ದ್ವೆಸ್ ಕಣ್ ಪರಿಂ ಕರ್ತಾಲೊ, ತೆಂ ಹ್ಯಾ ಎಸ್ತಹೆರಾಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ದಾಖಯ್ಲಾಂ. ಜುದೇವ್ ಲೋಕ್ ಕುಶೀನ್ ಆನಿ ಎಕ್ಲಿಂ ಲಾ ಎಕ್ಸುರಿಂ ಜಿಯೆತಾಲಿಂ, ಹಾಕಾ ಲಾಗುನ್ ಹೆರ್ ಲೋಕ್ ಆನಿ ರಾಜಾ ಪರ್ಯಾನ್ ತಾಂಚೊ ದ್ವೆಸ್ ಕರ್ತಾಲೆ. ಆಂತ್ಯಕೂಸ್ ಎಪೀಫಾನೆಸಾಚೆ ಪಿಡಾಪೀಡೆಚೊ ಉಗ್ಡಾಸ್ ಕರ್. ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಖುಬ್ ರಗತ್ ವಾರವ್ಲಲೆಂ ಪಳೆವ್ನ್, ಆಮ್ಕಾಂ 'ಧೊಕ್'ಕೊ ಬಸ್ತಲೊ' ಪುನ್ ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಆಪ್-ಪರ್ಗಟ್ಣೆ ಆದಿಂ ಬರಯ್ಲೊಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಉಗ್ಡಾಸ್ ಧರ್ಲ್ಯಾರ್ ಬರೊ.
ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಶೆಂತ್, ಎಸ್ತಹೆರಾಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ 114 (ವಾ 78) ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಶಕಾ ಆದಿಂ ಥಾವ್ನ್ ಆಸ್ಲೆಂ. ಪುರೀಮ್ಚೊ ಉತ್ಸವ್ ಅಸ್'ಸಲ್ ಮ್ಹಣ್ ಮ್ಹೊರ್ ಮಾರುಂಕ್ ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಎಜಿಪ್ತಾಕ್ ಧಾಡ್ಲೊಲೆಂ. ( ಪಳೆ ಆಸ್ತ್. 10/31). ತ್ಯಾ ವನ್ ಆದಿಂ ಹೆಬ್ರೆವ್ ಭಾಶೆಂತ್ ಎಸ್ತಹೆರಾಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಆಸ್ಲೆಂ 160 ಕ್ರಿಸ್ತಾ ಶಕಾ ಆದಿಂ ( ಪಳೆ 2 ಮಾಕ್. 15/36), ಪಾಲೆಸ್ತಿನಾಂತ್ಲೆ ಜುದೇವ್, "ಮರ್ದೆಕಾಯಾಚೊ ದೀಸ್" ಸಮಾರಂಭ್ತಾಲೆ. ಹ್ಯಾ ವರ್ವಿಂ ಎಸ್ತಹೆರಾಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಆಸ್ಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಸ್ಪಶ್ಟ್ ಜಾತಾ.
जॉन डिसोझा

जॉन मॅरियन डिसोझा हो गोंयचो भारतीय राजकारणी. गोंय, दमन आनी दीव विधानसभेचो आदलो वांगडी आशिल्लो आनी १९६३ ते १९६७ मेरेन कालंगूट विधानसभा मतदारसंघाचें प्रतिनिधित्व करतालो.संयुक्त गोंयकार पक्षाचो तो वांगडी आशिल्लो.
करिअर.
1963 वर्सा गोंय, दमन आनी दीऊ विधानसभेचे वेंचणुकेंत कलंगूट विधानसभा मतदारसंघांतल्यान युनायटेड गोंयकार पक्षाचेर लढो दिलो आनी महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाच्या उमेदवाराक 1,702 मतांनी हारोवन जैतिवंत जावन उदेलो. उपरांत ताचे उपरांत व्हॅलेंट सेक्वेरा मतदारसंघाचो वांगडी जालो.
कोलवेचें फाम

फाम हें व्हडा उमेदीन कोलवेच्या गांवांत मनयतात. "मिनीन जेजूच्या फेस्ताची माडी म्हळ्यार फाम जी कोलवेच्या मॅरसेस सायबिणिचे इगर्जेंत जाता. ही इगर्ज ४०० वर्साची आसा".हांगा फेस्ता परस फाम व्हडा दबाज्यान मनयतात.फाम नोवेनाच्या पयल्या दिसा आनी माड्येचेर बेसांव घालून सूरु करतात. ओक्टोबराच्या दुसऱ्या सोमारा फाम व्हडा उमेदीन करतात.जंय हजारांनी लोक एकटांय येवन इमाजिचो उमांव घेवपाक येतात.
णव दिसाचीं नोवेनां फाटल्यान फेस्त मनयतात.
इतिहास.
एका थळावी आख्यायिके प्रमाण मिनीन जेझुची ईमाज मुजाम्बीक दर्यादेगेर १७ व्या शेंकड्यांत मेळ्ळिल्ली.ती ईमाज फादर बेन्टो फेरेरा एक जेझुईत पादरीच्या फुडाकारान वचपी बोटीर आसली जी दर्यादेगेर वचून आदळ्ळी.फादर बेन्टोची बदली १६४८ वर्सा कोलव्यां जाली.तेन्ना ती ईमाज घेवन कोलव्यां गेलो.तिचेखातीर एक आल्तार सजयलो आनी थंय बसयली.
कांय वर्सा उपरांत वर्सान वर्स फाम मनवपाची सुरवात जाली.ह्या दिसा मिनीन जेझुची ईमाज लोकांक पळोवपाक दवरूंक लागले.त्या ईमाजिचें बेसांव घेवपाक हजारांनी लोक एकटांय येवपाक लागले.पूण पुर्तुगालांत जावपी कांय राजकारणी कारणांक लागून सगळ्या धर्माच्या व्हडिलांनी जेझुईत पादरींक राशोल सेमिनारींत वचपापो आदेश दिलो.ताच्या वांगडा ते ईमाजूय घेवन गेले.
कोलवेंच्या लोकांनी ती ईमाज परतून हाडपाचो प्रयत्न केलो पूण कांय फायदो जावंक ना.निमाणें त्या ईमाजी भशेन आनीक एक ईमाज तयार केली.पूण त्या ईमाजीक मुळावे ईमाजीची मुदी घातली जी तांकां उपरांत मेळ्ळी.आनी हाचे वयल्यान परतून श्रद्धा निर्माण जाली.
फामा दीस.
फामा दिसा पयलीं व्हडलें मीस सुरू जाता आनी उपरांत ईमाज सकयल देंवयतात ताचेर मुकूट घालतात, मोचे, भांगर आनी हातींत जंडो दितात.ताचे कपडे भांगर आनी मोत्यांनी नेटयल्ले आसता.
मिसा उपरांत पादरी विगार आनी कोंफराऱ्याचो मुखेली ती ईमाज लोकांक दाखयतात आनी मागीर ताचें पुरसांव काडटात.पुरसांव जातकच ईमाज आल्तारार दवरतात आनी ताका न्हांवयतात.ताका धवे कपडे घालून लोकांखातीर उमांव घेवपाक फुडें काडटात.
देणगी म्हणून फूल वा पाकळी दितात.आनी इगर्जे भायर मिसां चलतात.भुरगीं नाशिल्लीं आवय बापूय थंय मागपाक येतात, आनी जांकां आंगवण केल्या उपरंत भुरगीं जल्मल्यात अशें मानतात तीं आंगवण फारीक करपाक येतात आनी भुरग्यांचेर आर्शिवाद घालपाक आल्तारार दवरतात.त्या दिसा बेसांव घातिल्लीं बेंतिनां वांट्टात.
धर्मशाळा

धर्मशाळा भोंवडेकारांक रावपाक आनी सुशेग घेवपाक बांदील्ल्यो वास्तू. यात्रा, वेपार, देशपर्यटन आनी हेर कारणांक लागून गावांगावांनी भोंवपी भोंवडेकारांक आनी निराश्रितांक रावपाक सुविधा आसची, ह्या हेतान गावांगांवांनी धर्मशाळांची निर्मिती जाली. लोकसेवा हीच खरी ईश्वरसेवा हे जाणविकायेंतल्यान ह्या धर्माचें अधिश्ठान प्राप्त जालें. आपल्या राज्यांत येवपी खंयच्याय पंथाच्या लोकांची वा यात्रकारांची गैरसोय जावंची न्हय, म्हणून वेगळ्या वेगळ्या काळांत राज्यकर्त्यांनी धर्मशाळां बांदल्यो. जण एका राज्यांत आसपी धर्मशाळेवयल्यानूय राज्याची प्रतिश्ठा उक्ती जाताली. हाका लागुनूच ह्या वावराक पुर्विल्ल्या आनी चड करून मध्ययुगांत नेट आयलो.
पुर्विल्ल्या काळांत वेगवेगळ्या गांवांतल्या लोकानी एकठांय येवन बांदिल्ल्यो धर्मशाळा, मठ आनी हेर लोकांक उपेगी पडपी संस्थांचो उल्लेख कौटिल्य हाच्या अर्थशास्त्रान सांपडटा. भूतदया होच खरो धर्म अशें मानपी सम्राट अशोक हाणें साबार धर्मशाळां बांदून निराश्रितांची आनी भोंवडेकारांची सोय केल्ली. गुप्त काळांत धर्मशाळांचेर देखरेख दवरपाखातीर एका खाशेल्या अधिकाऱ्याची नेमणूक करताले. ह्युएन त्सांग ह्या चीनी भोंवडेकारान हर्षवर्धन हाच्या काळाचें वर्णन करतना, तातूंत देवळां तशेंच धर्मशाळांचोय उल्लेख केला. ह्या संस्थांनी जेवणाखाणाची तशीच वखदांचीय सोय आसताली अशें तो सांगता.
मध्ययुगांत, मुसलमान राज्यकर्त्यांनीय भारतांत साबार धर्मशाळा उबारिल्ल्यो. शेरशाह आनी अकबरान धर्मशाळांक चड म्हत्व दिल्लें. खूबश्या गिरेस्त लोकांनी आनी सावकारांनी आपल्या मानसिक समाधानांखातीर तेचपरी आपल्याक पुण्य लाबचें म्हणून धर्मशाळा उबारिल्ल्यो.
धर्मशाळांची निर्मिती धर्मीक प्रेरणेंतल्यान जाल्ली, हें खरें आसलें तरी, समाजकल्याणाचे नदरेन तांचो वावर चड म्हत्वाचो आसलो. भारता सारकिल्या व्हड राश्ट्रांत संस्कृतीक एकवटाची भावना विकसीत करपाचे नदरेन तीर्थयात्रांक खूब म्हत्व आसा आनी त्या निमतान यात्रेकारांक आनी त्या निमतान यात्रेकारांक आलशिरो आनी जेवणाची वेवस्था करपी धर्मशाळांचोय वावर म्हत्वाचो थरता. शिक्षणीक क्षेत्रांत लेगीत धर्मशाळांनी मोलादीक वावर केला. शिक्षणीक क्षेत्रांत लेगीत धर्मशाळांनी मोलादीक वावर केला. चडशा धर्मशाळांक पाठशाळा जोडिल्ल्यो आसल्यो. तातूंत चड करून धर्मीक शिक्षण मेळटालें तशेंच विद्यार्थ्यांक रावपाची सोय तातुंतूच आसताली. ह्या कारणांक लागून आदल्या तेंपार आनी चड करून मध्ययुगांत धर्मशाळांक चड म्हत्व प्राप्त जाल्लें. गोंयच्या धर्मशाळांनी ज्यो अगरशाळा आसात तांच्या उपेगाचें स्वरूप बरेंचशें धर्मशाळेसारकें आसा.
अतुल रघुनाथ पंडित

अतुल रघुनाथ पंडित हांचो जल्म "१३ सप्टेंबर १९६४" वर्सा मडगांव जालो।
शिक्षण.
बी ए मुळावेें शिक्षण कुळ्यां घेतल्या उपरांत फुडलें शिक्षण मडगांवां आनी सावड्डयां घेतलें।
लेखन.
१९८५ वर्सासावन लेखनाक आरंभ। उपरांत कथा लेखना कडेन वळ्ळो।तेन्नासावन सातत्यान लेखन चालू आसा।कविता,लेख,कथा,निबंध,एकांकी आदी साहित्यप्रकार केळयल्यात।कांय एकांकी आकाशवाणीवेल्यान प्रसारीत जाल्यात।लेखना वांगडा साहित्यीक,समाजीक आनी संस्कृतीक कार्यावळींनी वांटो घेवपाची आवड।
नोकरी.
जून १९८८ वर्सा सुनापरांत दिसाळ्यांत रुजू जाल्यात।सद्या सुनापरांतांचे उपसंपादक म्हणून काम करता।
Transportes Aéreos da Índia Portuguesa

Transportes Aéreos da Índia Portuguesa vô TAIP zaun asli ek "airline" ji Portuguez rajache kallant 1955 sun 1961 porian chalu aslem. Tea vellar, ti Gõy, Damanv ani Diu, hanchi "state airline" asli.
Hosea achem Pustok

Hosea achem Pustok.
Book of Hosea
Jeroboam’ Dusro hachea hata khal Hosea provadiachem muniarponn suru zalem. Jeroboam hache uprant ietolea razanche razvottkentui, Hoseachem muniarponn chalu urlem. Punn Hosea, Samariachem nisontton (721) polleunk urunk na so dista. Israelak ho ek khonticho kall zalo, Assirien tancher zoit melloilem (734-732), bhitorlo bondd, pondra vorsam modem char razancho khun ani dhormik toxench noitik broxttachar choddot ravlo.
Hoseachea jivitachi thoddi mhaiti mellta (Ov. 1-3) Hosea eke ostore lagim logn zalolo. To ticho khub mog kori punn ti taka ovisvaxi zata; Hoseak ticho mog asta ani tichea mogachi porikxa ghetlea uprant tika to porot apli potin mhonn gheta. Hoseacho ho dukhest onnbhov eke bhaxen Sorvespor Aple porje lagim vagta tachi khunna. Israel Devachi potin ovisvaxi zali ani aplea deivik poticho krodh apnnancher ghetlo. Devacho mog togta toslo; to tika xikxa ditolo khoro punn oxem korun to tika porot apnna-xim haddun tanchea poilea mogacho sontos tika novena ditolo.
Poilech pautt, Israela-xim Devacho sombond logna vorvim dakhoila. Tache porgottnnecho vixoi mhollear deivik mog. Lok hem sarkhem somzunk na. oronneantlo bhangaracho kall ekpautt somplo mhonnttoch, Israel Devak ovisvaxi zali. Raiall ghoranneank, Hosea khoraien gunneanvkari korta. Devache khuxe add Raza kele ani Devache venchun kaddlole porjek kirkollaili. Iadnik lokak nisonttonachi vat dakhoitat. Amos provadia porim, Hosea oniticher ani hinvxecher add uloita punn dhorma add zatolea vaittacher to nettan uloita. Betelant zata ti Sorvesporachi bhozonn zaun asa murtipuja; Sorvesporak thir mog zai, ‘kiteak mhaka iodn naka, visvaxi mog zai hom’ nakat, Devachi vollokh zai’ (6/6). Mhonnttoch, xikxa ietolich toripunn soddvonn diunche khatir Sorvespor khast laita. Israelak he doxer astana tika tichea visvaxiponnachea disancho ugddas ietolo, Sorvespor aple porjek porot ghetolo; khuxalkai ani xanti vostoli.
म्हालो

भारतांतली एक जात. हिका न्हवी, नाभिक, हजाक, नाडिग, वारिक, क्षौरक, नापित, कारागीर, सन्मुख, वालंद, घायजो, मटको, केलासी, नायिंद, म्हाली, वावडी, चसकी, खवास, भंडारी, मंगल आदी त्या त्या वाठाराप्रमाण नांवां आसात. शिवाचे मानेक वेश्टील्ल्या शेषापसून वा शिवाचे बोमलेपसून आपली उत्पत्ती जाली अशी ते कथा सांगतात.
केंस कापप, नाखटां काडप, शीर मारप हे तांचे परंपरेन चलत आयिल्ले धंदे. तांच्यो बायलो वैजिणीचें काम करताल्यो.
नाभिक जातीक संस्कृत भाशेंत नापित अशें नांव आसून शतपर् ब्रह्मण, कात्यायन, श्रौतसूत्र आनी आश्र्वलायन गृह्यसुत्र ह्या ग्रंथांत हें नांव मेळटा. ऋग्वेदांत वप्ता हो शब्द ह्याच अर्थान मेळटा. उशनसान तांकां ब्रह्मण आनी वेश्या हांची संतती आनी पराशरान तांकां ब्राह्मण दादलो आनी शुद्र बायल हांची संतती मानल्या.
नाभिक लोकांत जायते पोटभेद आसून हिंदू आनी मुसलमान असोय एक व्हड भेद आसा. महाराष्ट्रांत तांकां चड करून न्हावी म्हणटात. सोलापूर-मराठवाडा वाठारांत तांकां वारिक आनी व्हराडांत म्हाली शें म्हणटात. तांचीं नांवां, आडनावां, देवकां आनी चालीरिती मराठ्यांवरीच आसात. कांयकडेन उच्च मराठ्यांचे जेवणावळींत म्हालो उदक वाडटा. नासिक आनी खानदेश ह्या वाठारांतले मराठा तांचें हातचें जेवण घेतात. तांचो पुरोयत ब्रह्मण आसता. ताच्या विश्र्वनाथ नांवाच्या एकाम्हाल्यान नापित पुराण नांवाचो एक ग्रंथ बरयला.
आयफेल टावर

संवसारांतलो नामनेचो ऊंच मनोरो. आलेक्सांद्र ग्यूस्ताव्ह आयफेल ह्या फ्रेंच वास्तूविशारदान ही वास्तू पारीस शारांत बांदली. देखून ह्या मनोऱ्याक आयफेल ह्या ताच्याच नांवान वळखतात. 1889 वर्सा भरिल्ल्या ‘ पारीस एक्स्पोझिशन ’ ह्या संवसारीक प्रदर्शनाखातीर आयफेल मनोऱ्याचें बांदप जालें.
न्यूयॉर्क शारांत 1929 वर्सा ‘ क्रायझ्लर ’ आनी 1930-32 वर्सा ‘ एम्पायर स्टेट ’ ह्यो इमारती बांदचे आदीं आयफेल टॉवर ही संवसारांतली सगळ्यांत ऊंच वास्तू म्हूण वळखताले.आयफेल मनोऱ्याची उंचाय 304.8 मी. आसा आनी मुळावणाची लांबाय-रुंदाय 100 मी. आसा. मनोऱ्याचे बांदावळीखातीर बऱ्या प्रतीचें घडीव लोखण आनी तिखें ह्या सारके धातू वापरल्यात.दरेका 26 चौ.मी. क्षेत्रमर्यादा आशिल्ल्या चार खांब्यांचेर (Masonry Piers) हो मनोरो उबो आसा. ह्या खांब्यांचेर लोखणी जाळीकाम केल्ले चार पालशे खांबे आसात. हे खांबे सुमार 189 मी.उंचायेचेर एकामेकांत घुस्पून फुडें तांकां एका कांडाचो आकार आयला.
ह्या मनोऱ्यांत दरेकी 63 मनशांक व्हरपाक येता अशीं तीन विद्युत् पाळणीं आसात, तशेंच वयर चडपाक सपणांय आसात. ह्या मार्गांनी मनोऱ्याच्या तेंगशेर मदीं आशिल्ल्या स्थानकांत आनी गॅलरींत वचूंक मेळटा. मदल्या स्थानकांत खाणावळी, प्रयोगशाळा आनी हवामान केंद्रां आसात. हो टावर पारीस शारांतल्या खंयच्याय भागांतल्यान दिसता. तशेंच ह्या टावराच्या तेमकावेल्यान सुमार 136 किमी. मेरेनचो वाठार दिसता. पयल्या म्हाझुजांत म्हत्वाचें सैनिकी-निरीक्षण केंद्र म्हूण ह्या मनोऱ्याचो उपेग केल्लो. 1953 सावन ह्या मनोऱ्याचो उपेग दूरचित्रवाणी कार्यावळींखातीर करतात.
झूज कर्पी पातशाय वपार

झूज कर्पी पातशाय वपार.
Zhuz Korpi Patxai Vopar - The Warring King ( Parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
झूज कर्पी पातशाय वपार.
पवित्र पुसतक ː लुकास १४:२७-३३
२७ आनी जीं कण आपलो खुरीस घेवन म्हजê पाटल्यान येनांत, तांकां म्हज्या शिसां मदें जागो ना.
२८ तुंचê भितरलो कण-ऊय êक गपूर बांदुंक सोदीत जाल्यार, तो संपवंक गरज तितलो खोर्च करुंक आपणा लागीं जायत की ना, हाचो आदिंपयलो बसून अद्मास कर्चो ना गाय?
२९ ना तोर, बुनियाद मारल्या उपरांत, तें शार्ती पाववंक ताका तांक ना जायत जाल्यार, पळेतात तितलिंय ताचेो मसकरीो करून म्हणटलीं:
३० ह्या मनशान बांदुंक आडायलें, पूण ताच्यान संपवंक नजो जालें.
३१ वो कण राजा दूसऱ्या एका राजाचेर झूज करुंक वेतलो जाल्यार, धा हजार सयनीक घेवन वीस हजारांची फवज हाडता ताका आपणाच्यान फुडो करुंक जाता की ना, तें आदिंपयलें बसून चिंतिना जायत?
३२ जायना तोर, तो पयसूच आसताना, निरपी धाडून समाधानाची बली करुंय्या म्हण माग्तलो.
३३ तêच भाशेन तुंचê मदलीं कण-ऊय आपणां लागीं आसत तितलेंय सोडून दिना जातीत जाल्यार, तांकां म्हज्या शिसां मदें जागो ना.
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
Sant Antoninchea Dongrar - Dulpod

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”"
Sant Antoninchea Dongrar.
"On the Hill of Santani (St. Anthony)"
Type: Dulpod
Source: Lourdinho Barreto. Goemchem Git. Pustok 1,
Musical form: Binary
Literary form: Political agitation
Translated by Lourenço de Noronha, Vienna, June 2005
Sant Antonichea dong(u)rar,
On the hill of Saint Anthony,
Pakle apoitai.
White men are calling (inviting).
Etea vetea bhailank,
To the women passing by,
Dolle modditai.
They wink (with their eyes).
Chusmo/ Refrain
Ani edea, edea, edea, edea,
And oh, oh, oh, oh,
Vodlea khaddache.
What big beards they have.
Mateak fulam maulear,
If they (women) wear flowers on their heads,
Hatu halotai,
They (white men) wave,
Tambddem kapodd nheslear,
If they (women) wear a red sari,
Rupia dakhoitai. (Chusmo)
They (white men) show them money (lit. rupees). (Refrain)
Polleiat.
Dulpod Goenche
टोबियास ॲसर

टोबियास मायकेल कॅरल ॲसर (जल्मः 28 एप्रील 1838, ॲमस्टरडम; मरणः 29 जुलै 1913). एक नामनेचो डच न्यायवेत्तो (Jurist). तो ॲमस्टरडम विद्यापिठांत वेवसायिक आनी खाजगी आंसरराष्ट्रीय कायद्याचो प्राध्यापक आशिल्लो. 1869 त, ताणें आपल्या दोन वांगड्यांक घेवन Revue de Droit International et de Legislation Compare’e’ (Review of International Law and of comparative Legislation) हो नियाळ केलो. Institute de Droit International (Institute of International Law) हे संस्थेचो तो संस्थापक.
1891 त, ताणें डच सरकाराक सुचोवणी करून आंतरराष्ट्रीय खाजगी कायद्याचें एकसूत्रीकरण जावचें म्हूण हेग हांगा परिशद घडोवन हाडपाक लायली. परिशदेची बसका पयले फावट 1893 त भरली आनी ही बसका म्हळ्यार हेग कुटुंबीक कायद्या विशीं हेग कबलातीची सासणा खातीर संस्था कायद्या विशीं हेग कबलातीची सासणा खातीर संस्था थारली. 1911-12 त आंतरराष्ट्रीय हुंडी (Bills of Exchange) कायद्याच्या एकसुत्रीकरणा खातीर घडोवन हाडिल्ल्या परिशदेचें अध्यक्षपद ताका फाव जालें. 1893 त तो डच Road Van State (Council of State) चो वांगडी जालो. 1899 ते 1907 ह्या काळांत भरिल्ल्या हेग शांतताय परिशदांनी डच प्रतिनिधी म्हुण ताणें वांटो घेतलो.
पयले हेग शांतताय परिशदेंत सासणाचें लवाद न्यायालय (Permanany Court of Arbitration) करपा खातीर ताणें केल्ल्या मोलादिक वावराखातीर 1911 त, शांतताये खातीर आशिल्लो नोबेल पुरस्कार ताका आल्फ्रेड हरमान फ्राईड हाच्यावांगडा वांटून मेळ्ळो.
गोवेकार. लक्ष्मण दत्ताराम

(जल्म: १७ मे १९३६, म्हापशें - बारदेस).
गोंयचो सुटके झुजारी. ताणें प्राथमिक शिक्षण मराठींतल्यान आनी माध्यमिक शिक्षण इंग्लीशींतल्यान घेतलें. १९४६ वर्सा तो गोंयचे विद्यार्थी संघटनेचो (Goa Students Organisation) वांगडी आशिल्लो. १९४६ – १९५८ ह्या काळांत तो ‘नॅशनल काँग्रेस गोंय’ संघटनेचो वांगडी आसलो. उपरांत १९५८ वर्सा तो ‘रांकूर पात्रिओतिका’ (Rancour Patriotica) पक्षाचो वांगडी जालो. लोकांक गोंयचे सुटकेविशीं म्हत्व सुटके झुजांत वांटो घेवंक तो स्फुर्त दितालो. २५ नोव्हेंबर १९५४ दिसा पण सत्याग्रहांत ताणें सुटके झुजारी सिंधुताई देशपांडे वांगडा वांटो घेतिल्लो. पोलिसांनी ताका धरलो आनी चवकशे खातीर पोर्तुगेज सरकाराच्या प्रादेशिक लश्करी न्यायालया Military Tribunal) मुखार उबो केलो न्यायाधीशान ताका चार वर्सां बंदखणी फर्मायली. कायदो आनी सुवेवस्थेंत आडमेळी येवचीं न्हय हेखातीर आनीक दोन वर्सां ताका बंदखणींत दवरलो. चवदा वर्सां खातीर ताचे राजकी हक्क काडून घेतले. १५ ऑगस्ट १९७२ दिसा भारत सरकारान ताका ताम्रपत्र दिवन ताचो भोवमान केलो. गोंय सुटके उपरांत तो ‘गोंय जनता फ्रंट’ पक्षाचो वांगडी आसलो. ‘महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष’ हाचो तो एक संस्थापक वांगडी आसलो. १९७७ वर्सा ति जनता पक्षाचो वांगडी जालो.
ಮಾರ್ಕು ಪರ್ಮಾಣೆಂ ಜೆಜು ಕ್ರಿಸ್ತಾಚೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್

Gospel of Mark.
ದುಸ್ರೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್ ಮಾರ್ಕುನ್ ಬರಯ್ಲೆಂ. ನವ್ಯಾ ಕರಾರಾಂತ್ ತಾಕಾ ಖುಬ್ ಪಾವ್ಟಿ “ಜುಾಂವ್ ಮಾರ್ಕು” ಮ್ಹಣ್ಟಾತ್. ತಾಕಾ ಆನಿ ತಾಚೆ ಆವಯ್ಕ್ ಪುರ್ವಿಲೆ ಪವಿತ್ರ್-ಸಭೆಂತ್ ವ್ಹಡ್ ಮಾನ್ ಆಲ್ಸೊ. ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಂತ್ ತಾಂಚೆಂ ಘರ್ ಆಸ್ಲೆಂ ಆನಿ ಥಯ್ಚಿಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಭಾವ್ಭಯ್ಣ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಜಮಾತಿಂಕ್ ತ್ಯಾ ಘರಾಂತ್ ಎಕ್ಠಾಯ್ ಜಾತಾಲಿಂ. ಪಾವ್ಲುನ್ ಆನಿ ಬಾರ್ನಾಬಾಸಾನ್ ಸಿಪ್ರುಸ್ ಜುಂವ್ಯಾರ್ ಧರಂಪರ್ಗಟ್ಣೆಚಿ ಭಂವ್ಡಿ ಕೆಲಿ ತೆದ್ನಾ, ಮಾರ್ಕು ತಾಂಚ್ಯಾ ಭಾಗಾ ಆಲ್ಸೊ. ರಮಾಕ್ ಆಸ್ತಾನಾ, 60ವ್ಯಾ ವರ್ಸಾ, ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಲಕಾಕ್ ಮಾರ್ಕುನ್ ಗ್ರಿಕ್ ಭಾಶೆನ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್ ಬರಯ್ಲೆಂ. ಪಯ್ಲಿಂ ಥಾವ್ನ್ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಲಕಾನ್ ಮಾನುನ್ ಘೆತ್ಲಾಂ ತ್ಯಾ ಪರ್ಮಾಣೆಂ, ಪೆದ್ರುಚಿ ಶಿಕವ್ಣ್ ಬರವ್ನ್ ದವರ್ ಮ್ಹಣ್ ರಂಕಾರಾಂನಿಂ ಮಾರ್ಕು ಕಡೆಂ ಮಾಗ್ಲಲೆಂ.
ಮಾರ್ಕುಚೊ ಹೆತು ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಜೆಜು ಆಂಚೊ ಸಡ್ವಣಾರ್ ಆನಿ ದೆವಾಚೊ ಪುತ್ ಮ್ಹಣ್ ದಾಖವಂಕ್. ಹ್ಯಾ ಕಾರಣಾ ಪಾಸತ್ ಮಾರ್ಕು ಜೆಜುಚ್ಯಾ ಪ್ರವಚನಾ ಪರಸ್ ತಾಚ್ಯಾ ಅಚರಿಯಾಂಚಿ ಅದಿಕ್ ಖಬರ್ ಕರ್ತಾ. ಪುಣ್ ಥಡ್ಯೊ ಘಡ್ಣಿಯೊ ದಿತಾ ತ್ಯೊ ಇತ್ಲೆ ಬಾರಿಕ್ಸಾಣಿನ್ ದಿತಾ, ಕಿ ತ್ಯೊ ತಾಣೆಂ ಖಾಶಾ ಪಳೆಲ್ಯೊಶ್ಯೊ ದಿಸ್ತಾತ್. ತಾಚಿ ಭಾಸ್ ಸಾರ್ಕಿ ಸಂಪಿ, ಪುಣ್ ಸಬಿತ್ ಆನಿ ಖತ್ಖತಿತ್.
ತಾಚೊ ಮುಖೆಲ್ ವಿಶಯ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಖುರ್ಸಾರ್ ಮಾರ್ಲಲೊ ಸಡ್ವಣಾರ್. ಎಕೆ ವಾಟೆನ್, ಜೆಜು ದೆವಾಚೊ ಪುತ್ ಮ್ಹಣ್ ಖುದ್ ಬಾಪ್, ದೆವ್ಚಾರ್ ಆನಿ ಮನ್ಶಾಂ ಪರಿಯಾನ್ ತಾಕೆ ಗವಾಯ್ ದಿತಾತ್; ಆನಿ ಜೆಜು ಆಪುಣುಚ್ ವಿಸ್ಮಿತಾಂ ಕರುಂ. ದೆವ್ಚಾರ್ ಕಾಡುನ್, ಆಪ್ಣಾಕ್ ಪಾತ್ಕಾಂ ಭಗ್ಸುಂಚಿ ಪದ್ವಿ ಆಸಾ ಮ್ಹಣ್ ದಾಖವ್ನ್, ಆದಿ, ಹೆಂ ಸತ್ ರುಜು ಕರ್ತಾ. ಪುಣ್, ದುಸ್ರೆ ವಾಟೆನ್, ಜುದೆವ್ ಲಕ್ ಜೆಜು ದೆವಾಚೊ ಪುತ್ ಮ್ಹಣ್ ಸಂಪೆಪಣಿಂ ಮಾನುನ್ ಘೆನಾ, ಜುದೆವಾಂಚೆ ಅಧಿಕಾರಿ ತಾಚೆ ದುಸ್ಮಾನ್ ಜಾತಾತ್, ತಾಚೆ ಶಿಸ್ ಲೆಗುನ್ ತಾಕಾ ಸಂಜನಾಂತ್; ತಾಚೆರ್ ವಿರಧ್ ಇತ್ಲೊ ಚಡ್ತಾ ಕಿ ತಾಕಾ ನಾಂಚ್ ಕರುಂಕ್ ಚಡ್-ಚಡ್ ಲಜೆಚಿ ಆನಿ ವಳ್ವಳ್ಯಾಂಚಿ ಶಿಕ್ಶಾ ತಾಕಾ ರಮಿ ಸರ್ಕಾರಾ ಕಡ್ಚಿ ಮಾಗುನ್ ಘೆತಾತ್ : ತಾಕಾ ಖುರ್ಸಾರ್ ಮಾರ್ತಾತ್.
ಹೆಂ ಸಗ್ಳೆಂ ದೆವಾಚೆ ಗುಡಾರ್ತ್ ಯೆವ್ಜಣೆ ಪರ್ಮಾಣೆಂ ಘಡ್ಲೆಂ ಆನಿ ದೆವಾನುಚ್ ಜೆಜುಕ್ ಪುನರ್ಜಿವಂತ್ ಕರುನ್ ಆಪ್ಣೆಂ ನೆಂಲಲ್ಯಾ ಕ್ರಿಸ್ತ್-ಸಡ್ವಣಾರಾಕ್ ವ್ಹಡ್ಲೆಂ ಜಯ್ತ್ ದಿಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಮಾರ್ಕು ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಶುುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಂತ್ ಸಾಂಗ್ತಾ.
ಹ್ಯಾ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಚಿ ಮಾನ್ಡಾವಳ್ ಅಶಿ ಆಸಾ :
ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಚಿ ಸುರ್ವಾತ್ : 1 ; 1-13
ಗಾಲಿಲೆಇಯಾಂತ್ ಜೆಜುಚೊ ಭವ್ಶಿಕ್ ವಾವ್ರ್ : 1 : 14-9:50
ಗಾಲಿಲೆಇಯಾಂತ್ ಥಾವ್ನ್ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಕ್ : 10 : 1-52
ಜೆಜುಚೆಂ ನಿಮಾಣೆಂ ಸಾತಳೆಂ : 11: 1-15:47
ಜೆಜುಚೆಂ ಪುನರ್ಜಿವಂತ್ಪಣ್ : 16 : 1-8
ಜೆಜುಚಿಂ ದರ್ಶನಾಂ ಆನಿಸ್ ಅರ್ಗ್-ಪ್ರವೆಸ್ : 16 : 9-20
धर्मविद्या

धर्मविद्या हाचो शब्दशः अर्थ 'देवविद्या वा ईश्वरविद्या'. पूण सादारणपणान हें विद्येंत ईश्वर, मनशाचो आत्मो, ईश्वराचो जगाकडेन आनी जीवात्म्याकडेन आशिल्लो संबंद, आत्म्याची मुक्ती ह्या सगळ्यांचो आस्पाव जाता. ह्या अर्थान धर्मविद्येचो उदय आनी विकास ग्रीसी तत्वगिन्यानान प्रभावित जाल्लें क्रिस्तांव परंपरेंत जालो. ग्रीसी तात्विक परंपरेंत प्लॅटो- अॅरिस्टॉटल हांचेसारके तत्त्ववेते आनी देववेत्ते हांचेभितर फरक करताले. देववेत्ते म्हळ्यार होमर, हेसिअड हांचेसारके देवाविशींच्यो पुराणीक कथा सांगपी आद्य कवी वा डेल्फायच्या संप्रदायाचे पुजारी. तत्त्ववेते बुध्दीप्रणीत तत्त्वांच्या आदारान विश्वाचें आनी मनशाच्या आत्म्याचें स्वरूप, विश्वाक आदारभूत आशिल्लें तत्त्व आनी ताचो मनशाच्या आत्म्याकडेन आशिल्लो संबंद हांची फोडणी करपाचो यत्न करतात. आपल्या उपास्य देवतांचें स्वरूप स्पश्ट करप हें देववेत्त्यांच्या कार्याचें स्वरूप आशिल्लें. क्रिस्तांव धर्मविद्येचें स्वरूप आनी आशय लेगीत ह्याच प्रकारचो आशिल्लो. क्रिस्तांव धर्मश्रध्देचो आशय स्पश्ट करपाचो आनी ताचें समर्थन करपाचे केल्ले यत्न म्हळ्यार क्रिस्तांव धर्मविद्या. अशें करतना हे श्रध्देचो आशय कांय सिध्दांतांच्या स्वरूपांत मांडला. देखीक: ईश्वराचें स्वरूप, आत्म्याचें स्वरूप, सृश्टी हें विशींचे सिध्दांत, ईश्वराचो जगाकडेन आनी आत्म्याकडेन आशिल्लो संबंद ह्या सगळ्यांचो आस्पाव हातूंत जाता. इंग्लिश भाशेंत हे विद्येक थिऑलॉजी अशें म्हण्टात. खंयच्याय धर्मपंथाचे अनुयायी ईश्वर, आत्मो, विश्व हांचेविशींच्यो ज्या सिध्दांतांवरवीं आपले धर्मीक श्रध्देचो आशय आनी आपल्या आचरणाचे नेम करपी मोलां स्पश्ट करतात. तांची रीतसर बौध्दिक वेवस्था म्हळ्यार त्या धर्माची धर्मविद्या.
सामान्य अणभवांसावन पयस आशिल्ले पूण श्रध्देन आपणायल्ल्या दिव्य तत्त्वाचें स्वरूप थारोवप, हें धर्मविद्येचें मुखेल कार्य आसलें, तरी हे श्रध्देकडेन एकरूप अशी मनशाची खाशेली आनी समाजीक जिवीत सरणी कशी आसूंक जाय हें स्पश्ट करपाचें कामूय धर्मविद्येक करचें पडटा. धर्मशिक्षणाचो मुखेल हेत किदें हेंय स्पश्ट करपाचें काम धर्मविद्येचेंच. मनशाचें ह्या संवसारांत अस्तित्व किदें, ताचो हे सृश्टीकडेन तसोच समाजांतल्या हेर मनशांकडेन संबंद किदें हें स्पश्ट करपी आनी दैवी तशेंच भौतीक क्षेत्रांतले वेव्हार ह्या सगळ्यांचो आस्पाव धर्मविद्येंत जाता.
दशरथ पुजारी

दशरथ पुजारी
दशरताचें बालपण.
दशरथ पुजारी हांचो जल्म 30 ऑगस्ट 1930 या दिसा बडोघाक जा तांचे मुळावें शिक्षण मुंबयच्या गिरणगांवांतल्या युनियन हायस्कुलांत जाले. ताजो बापूय दोतोर आसल्याकारणान ताजी नोकरी फिरतेची जाली. म्हणुनूच दशरथालें वास्तव्य बाशीं, सोलापूर, पंढरपूर अशा खुबश्या जाग्यानीं जालें. हाजो फायदो म्हळ्यार माणाकुल्या दशरथाच्या कानाचेर चारूय कडलें लोकसंगीत पडलें.ताजे कान तयार जाले.बार्शीच्यान गोपाळराव भातंब्रेकर हांचेकडल्यान ताणी संगीतांचे धडे गिरयले.
संगीताचे योगदान.
पिरायेच्या 18 व्या वर्सा सावन दशरथ पुजारी हाणी संगीत दिवपाक सुरवात केली. दशरथ पुजारी हाणी मंगेश पाडगावकर,रमेश अणावकर,शांताराम नांदगावकर सुधांशु, योगेश्र्वर अभ्यंकर, मधुकर जोशी सारक्या गीतकारांच्या गीतांक चाली लायल्यो. झिमझिम झरती श्रावणधारा, चल ऊठ रे मुकुंदा,केशवा माधवा हे सारकें असंख्य गीतांआयजूय रसिकांच्या तोंडार घोळटा. अजून त्या झुडुपांच्या मागे हे तांचे आत्मचरित्र खूब्ब गादलें.
 मरण
13 एप्रिल 2008 ह्या दिसा मुंबयत तांका मरण आयले.
समिक्षा

समिक्षा जाले बगर साहित्याचो पांवडो वाडूंक पावना. साहित्याचें समिक्षण म्हळ्यार साहित्याच्या गुपीतांचो सोद. ताका साहित्याची टिका अशें म्हणटात. हेर सोदा भाशेन होय एक सत्याचो सोद आसता. टिकाकार वा समीक्षक हे साहित्यकृतीच्या गुपीतांचो सोद घेवपाचो यत्न करता. ताची घटक तत्वां खंयची आदी प्रस्नाचो विचार तो त्या साहित्यकृतीच्या संदर्भांत करता. ह्या प्रस्नाचो त्या साहित्यकृतीच्या संबंदान ताणें घेतिल्लो सोद म्हळ्यारूच ताची टिका. एका सारकें उजवाडा येवपी साहित्याक न्याय मेळचो आनी तांतूतल्यान बऱ्या आनी वायटाची तपासणी जावंची ह्या खातीर साहित्य समिक्षणाची गरज आसता.
प्रभाकर कारेकार

पंडीत प्रभाकर कारेकार एक हिंदुस्तानी शास्त्रिय गावपी, एक जितेंद्रा अभिश्हेकी आनी सी.आर. व्यास, हांचो शीस जाचो जल्म भारताच्या गोयांत जालो.1 ताका तान्सेन सन्मान २०१४ वर्सा आनी संगीत नाटक अकादेमी तसरीप २०१६ वर्सा दिवपांत आयला.
अलाहाबाद

अलाहाबाद उत्तर प्रदेश राज्यांतलें पवित्र तीर्थस्थान. आदल्या काला सावन पवित्र मानिल्लें क्षेत्र, तीर्थराज प्रयाग म्हळ्यार हें अलाहाबाद. दिल्लीच्या उदेंत- दक्षिणेक उत्तर रेल्वेन दिल्लीच्यान 627 किमी. आनी मध्यरेल्वेन मुंबय सावन 1360 किमी. अंतराचेर, गंगा-यमुना न्हंयच्या संगमाचेर, हें शार वसला. लोकसंख्या 6,42,000 (1981).
अकबरान हांगा किल्लो बांदलो आनी ह्या शाराक त्या प्रांताचें मुखेल ठाणे केलें. तेन्ना सावन अलाहाबादाक हें नांव पडलें. वाल्मीकी रामायणासावन पुराणामेरेन प्रयागाचे कितलेशेच उल्लेख मेळटात. इ. स. तिसऱ्या शेंकड्यांतल्या, हांगाच्या शिलास्तंभाचेर , सम्राट अशोकान कौशांबीच्या राजाक दिल्लो हुकूम कोरांतिल्लो आसा. ताचे उपरांतच्या लेखांत पांचव्या शेकड्यांतल्या सम्राट समुद्रगुप्ताच्या वैभवाचें वर्णन कोरांतिल्लें आसा. चिनी भोंवडेकार फहियान आनी ह्युएनत्संग हांणी पांचव्या आनी सातव्या शेंकड्यांतल्या आपल्या प्रवासवर्णनांत प्रयागाचो उल्लेख केला. 1801 त हें शार ब्रिटिशांच्या शेकातळा गेलें. 1857 च्या बंडांत हांगाच्या देशी फौजांनी वांटो घेतिल्लो आनी सुमार स दीस हो वाठार आपल्या ताब्यांत दवरिल्लो. उपरांत ब्रिटिशांनी हें बंड मोडून काडलें.
हांगाच्या पोरन्या शारांतलीं घरां गच्च आसात. तशेंच रस्ते अशीर आसात. पूण वारागंज छावणी सारक्या नव्या भागाची आंखणी अद्ययावत पद्दतीन केल्या. राश्ट्रीय राजमार्ग, रेल्वेमार्ग आनी विमान मार्गांचे अलाहाबाद हें एक म्हत्वाचें केंद्र. हें शार डाक, तार, दूरध्वनी, ह्या संपर्क साधनांनी जोडिल्लें आसा. हांगा धान्य, ऊंस, कापूस, अशा शेतमालाची व्हड बाजारपेठ आसा.तशेंच साकर, कंवची, शाबू, चामडें, विटो हांचे कारखाने, मुद्रणालयां, प्रकाशन संस्था, न्यायालय, शासकीय कार्यालय, रुग्णालय आदींची केंद्रां आसात. अलाहाबादचें विद्यापीठ, म्यूर सेंट्रल कॉलेजांतलो विज्ञानविभाग, यूइंग ख्रिश्चन कॉलेज, नैनी कृषी संस्था, गंगानाथ झा संस्कृत संशोधन मंदिर, प्रयाग संगीत समिती, मेयो मेमोरियल हॉल, अलाहाबाद संग्रहालय, विद्यापीठ संग्रहालय, राज्य आनी मध्यवर्ती ग्रंथालयां सी. वाय चिंतामणी स्मारक ग्रंथालय आनी बेझंट भारती भवन अशो नामनेच्यो संस्था ह्या शारांत आसात. ते भायर भारद्वाज आश्रमा मुखार नेहरुचें आनंदभवन, खुश्रुबागेंतल्यो मोगल कबरी, वस्तकुलाच्या कौशांबीचे पूर्विल्ले अवशेश अश्यो इतिहासीक वास्तूय अलाहाबाद शारांत पळोवंक मेळटात.
हिंदी साहित्य आनी संस्कृतायेचें मूळपीठ मानतात. तशेंच धर्मीक नदरेन ह्या शाराक आगळेंच म्हत्व आयलां.गंगा यमुना आनी सरस्वती ह्या तीन न्हंयाचो त्रिवेणी संगम हांगा दिश्टी पडटा.ह्या त्रिवेणी संगमाचेर दर वर्सा माघमेळो भरता आनी दर बारा बारा वर्सांनी हांगा कुंभमेळ भरता. त्रिवेणीमाधव, सोमेश्वर, वासुकीश्वर, भरद्वाजेश्वर शेष, प्रयागवेणी माधव, भागीरथी,सरस्वती, यमुना अशीं जायतीं तीर्थक्षेत्रां ह्या क्षेत्राच्या लागसार आसात. हांगा आशिल्ल्या आदल्या किल्ल्याच्या तळघरांत पूर्विल्ले अक्षयवडाचे कांड अजून पळोवंक मेळटा. ह्या झाडाच्या ताळयेवेल्यान मोक्षार्थी न्हंय उडी घेताले. हें थांबोवंक जहांगिरान हें झाड तोडून उडयलें अशें सांगतात.
संदर्भ.
Allahabad
Korezm

Korezm Katolk sevadhormik vorsacho bhag, zo Xinzichea Budhvara ani Paskam modem yeta. Korezmak Prachit Kall pasun mhonntat.
Korezmachea kallant bhavarti magnneam ani sakrifisa vorvim Jezuchea Punorjivontponnachea porbek toeari kortat.
Deva-Mogak Gaiat - Gaion

Deva-Mogak gaiat.
"Sing of God’s love"
Type: Hymn
Source: Gaionacho Jhelo, 1995 edition, A-9, p. 4
Lyrics: Vasco do Rego, Panaji, Ilhas, Goa
Music:
Version 1: Alcantara Barros, Velim, Salcete, Goa
Version 2: Bernardo Cota, Santa Cruz, Ilhas, Goa
Publisher: Goychi Sevadhormik Somoti (Pastoral Institute), Old Goa, Goa 403 402
Translated by: Alfred Noronha, Pandavaddo, Chorão, Goa 403 102. August 2005
Tallo ubar’n ieiat,
Bapak, Putak, Atmeak
gaion korun ieiat,
Raise your voices and come singing, to the Father, Son and Holy Spirit,
Deva-Mogak gaiat!
Sing of God’s love!
Deva-Utor aikunk,
jivit Bapak bhettounk
sogllim ektthãi zaiat,
Gather together, to hear the word of God, to offer our life to Our Father,
Deva-Mogak gaiat!
Sing of God’s love!
Bhavbhoinn koxim zomat,
ixttagotin zomat,
In friendship, gather together like brothers and sisters,
Deva-Jevnnak ieiat,
Come to God’s table,
Deva-Mogak gaiat!
Sing of God’s love!
Jezu zata Orponn,
Jesus becomes (?),
Jezu zata Jevonn:
Jesus becomes our food,
kuxalkaien ieiat,
come in happiness,
Dev-Mogak gaiat!
Sing of God’s love!
http://www.songs-from-goa.at/info14-music-with-staffnotation.html
Polleiat.
Gaionnam
गोविंद तळवलकर

'गोविंद तळवलकर'
गोविंद तळवलकर हो पत्रकार आनी 25 पूसतकाचो लेखक
जल्म.
गोविंद तळवलकर हांचो जल्म 22 जुलय 1925 दिसा डोबिवलींत जालो.
वेगवेगळी संपादका.
1947 वर्सा बीए जातकच शंकरराव देव हांच्या नवभारतांत तांणी कामा करपाक सुरवात केली. बारा वर्सा ते लोकसतांत उपसंपादक म्हूण काम करताले. 1962-67 मजगतीं तांकां महाराष्ट्र टाइम्सांत काम करपाची संद मेळळी. 1968त महाराष्ट्र टार्इम्सच्या संपादकपदाची जापसालदारकी तांणी सिवकारली आनी फुडे 1996 मेरेन महाराष्ट्र टार्इम्सा सारक्या आघाडेच्या दिसाळ्याचे संपादक महणून आपली कारकीर्द गाजयली.
ताचे काम.
महाराष्ट्र टार्इम्साक महाराष्ट्रांतले एक प्रभावी, परिणामकार दिसाळें म्हणून घडांवपांत तळवलकरांचो शिंवाचो वांटो आसा. महाराष्ट्र टाइम्सा वांगडा तांणी इंग्लीश दिसाळ्यांतल्यान आनी सातोळ्यांतल्यान तांचें लिखाणूय विशेश गाजले. ‘अग्रलेखांचो बादशा’ ही उपाधी सार्थ थारोवपी तळवलकरान आपल्या अग्रलेखांतल्यान संपादकीय भाश्याचो एक प्रकारचो शेक निर्माण केल्लो. तांची विदवत्ता, चौफेर व्यासंग, बहुश्रुतता, लेखनांतली अचुकताय, भाशे वयलें प्रभुत्व हांकां लागून तांचे अग्रलेख वजनदार दिसतात.
लेखनांतल्यान तांची आधुनीक विचारसरणी आनी पुरोगामी हष्टिकोन हांचो प्रत्यय येता. तळवलकारान तोंकाची पक्षनिश्ठ वा व्यक्तिनिश्ठा केत्राच बाळगिली ना.एका संपादकाक सोबशी पूर्वग्रह विग्यत विश्र्लेशक दुष्टी तांचे कडेन आशिल्ली. हाचो प्रत्यय तांच्या आणिबाणी आनी उफ्रांच्या काळांतल्या लिखाणांतल्यान येता. आणिबाणी उपरांत 1980त इंदिरा गांधी हांच्या फुडारपणा खाला जेन्ना परत काँग्रेस सत्तेर आयली तेत्रा ते ह्या पक्षाचे कडवे टिकाकार जाले.
पटनासपी राजकारणचेर तांणी बडी मारली. आपली मतां परखडपणान आनी निर्भीडपणान मांडली तरी तांची शैली केत्राच मर्यादा हुपपी नाशिल्ली.
Sant Augustine Hippo-cho

Hippocho Augustin, zaka volkotat Sant Augustine vo Sant Austin muntlear, zaun aslo ek zanar, zachim boroupam Kristanv dormank ekdom upoegak poddlin bodolpak chintnam akea udentichea sonvsarant.
Zolom : 13ver Novembrache, 354 vorsa, Tagaste muntat tea Algeriachea dessant.
Morn : 28 August, 430 vorsa, Hippo Regius, Algeriachea dessant.
Akkem Nanv : Aurelius Augustinus Hipponensis
Ganv : Algeria
Pai ani Maim : Monica, jivui Sant zali, ani Patricius Aurelius
Augustine zolmolo eka gavant zachem nanv Thagaste eka Afrika dessant, zachi razvodki choloitalo Rome ( atam Souk Ahras, Algeria). Tache mainchem nanv zaun aslem Monica, ek devbokti Kristanv Ani paichem nanv Patricius zo zaun aslo onbavarti, zo mornachea vellar Kristanv zallo.
Ekra vorsanche piraer paullo tednam taka iskolant gallo Madaurus muntat tea ganvant ( atam M'Daourouch), vo ganv Thagaste san 19 mil pois also. Hea iskolan to Latin shinklo, toxench onbavarteanche dek to shinkpak laglo.
17 vorsanche pirayer, Romanianus eka ganvkaran, Augustinak, fudlem shinkop korunk adar dilo, Taka Carthage munta tea ganvant daddlo. Zorui Augustin Kristanv dorman vaddlolo, to Kristanv dorm soddun Manichaea muntat tea dorman bitor sorlo, zaka lagon tachi maim, Monica, ekdom sintir zali. Burgea ponnar, Augustin ekdom mosteponnan jietalo tachea amigam sangta,je ekdom gorvan sangtalo kitlea bailam ani dadlea sangata tannim mojjean dis sarlet te. Te burge zaitea burgeank tosle sonvoink laitalet nam zalear fotti marun tankam tanchea zommean bitor sorpak meutalem. Hea vellar tannem aplem ek famad rozar kelem, munnon, Deva, mojem nirmolponn sambalpak tuzo maka adar dhi, punn atanch nui.
19 vorsanche pirayer Augustinachi amizad zali eke ostorechi, teach Carthage ganvant. Goddiek zait tannem ti amizad keli fokot aple mayk lagon ji taka kazar korun soddtali tanchea zatachea cheddva lagim. 13 vorsam passun Augustanin te ostorecho mogan ravlo. Tankam zolmolo ek cholo zachem nanv Adeodatus zo ekdom huxear aslo. 385 vorsa Augustinan te ostorek sodli, eke guirest ostore lagim kazar zaupak.
Polleiat.
Augustine_of_Hippo
Mhoima Devak Unch Sorgim - Gloria

Mhoima Devak Unch Sorgim - Gloria in Excelsis Deo.
Mhoima devak unch sorgim -
Ani xanti tacheam ixttank sonvsarim.
2)Sorvespora Deva, Sorginchea Raia,
Sorvpovedar Deva Bapa,
Ami tuka nomoskar kortanv,
Ami tuka dhine' vastanv
Tujea thor voibhova pasot
Ami tuka VAKHANNTANV.
Somia Jezu Krista,
Bappachea akleach puta,
Somia Deva, Devache xellie,
Tum Sonvsarachem pap kaddtai,
Amchi kakut kor. Tum Bappachea uzveak boslai,
Amchem-magnnem aikun ghea,
Kiteak povitr atmea sangatim
Deva-Bapache-mhoimant- Jezu-Krista,
Ekloch tum povitr, Ekloch tum isvor,
Ekloch tum Por-mes-vor' . AMEN -
Polleiat.
Gaionnam
Alakshmi

Lokxmichi vhoddli bhoinn. Tika ‘jyexttha’ hem vegllem namv asa. Moharaxttrant tika ‘akkabai’ mhunn vollkhotat. Olkxmi hea utrache orth ji lokxmi nhoi ti oso zata.Kxirsagorachea somudromonthona vellar vikh (kalkutt) bhair sortokoch, punn lokxmichea poilim doreantlean bhair sorli mhunn tika lokxmichi vhoddli bhoinn manpak lagle. Olkxmi mhollear daridry, doiny ani dukhkh. Ti doreantlean bhair yetkoch tinnem vicharolem, ‘hamv khoim ravum?’ tacher devamni tika sanglem, ‘zom-i kellso, kunddo ani kems astat thoim tum ravo.’‘jea ghorant zhogddim, zhuzam, dukhkham hanche rabito asa. Guru devo, soire dhaire ixtt hancho opman zata. Zom-i fott uloitat, zom-i lok ekamekank fottoitat. Zom-i odhrmacheo gozali choltat thointum ravo.’
Kxirsagorache monthon cholta astona olkxmi fattlean lokxmicho zolm' zalo. Tichem vixnnukodden logn tharlem. Vhoddle bhoinnichem logn zalea bogor dhaklechem logn korpak zaina oxem xastrant sangil'lean lokxmichea lognak addmellim ailim. Mhunn devamni olkxmichem logn ud'dalok rixi kodden lailem (podmopurann br. 9.10). Ligpurannant tichem duHsha kodden logn zal'leachem sangla (2.6). Fuddem ud'dalokak ticho sobhavo auddunk naxil'lean to tika soddun gelo. Uprant ti eka pimpllaponda bosun roddpak lagli. Tichem roddop aikun lokxmi, vixnnu soit tika mellpak aili. Lokxmin tika vor dilo ki ‘je konn oxvot'thomullim tuji puza kortole, te girest zatle.’ ten'na saun dor xenvara lokxmi pimpllachea mullant tika mellpak yeta oxem somzotat. Xenvarak sury udeuchem adim kel'li pimpllachi puza lokxmiprod mantat.
He devichem vornnon agom' ani vixnnupurann hatunt melltta. Ti kalli samvlli, tambddea dolleanchi, don bhuzam axil'li, lamb nakachi, thanam ani pott vhodd axil'li. Kakdhvoz dharonn korpi, boila sarkem vhodd tondd axil'li, apnnalea dhuv-putam vangdda asta. San'n hem tichem ayudh. Xitladevinchem svorup kaim toren olkxmi sarkench asta. Hea vornnona kodden zullpi modhyoyugantoli xilpam pollounk mellttat.
Hichi bhomvddi aplea ghoracher yeunchi nhoi mhunn axvin xu.8 mohaukxmiche pujepoilim jyexttha hea namvan tichi puza kortat ani fattlea daran ek vat laun ti ghorachea konxakonoxank bhomvddaun mukhavelea darant haddun uddoitat. Hi tora mhollear olkxmik bhaili vatt dakhoup oso somoz asa. Hachea urfattem vat dakhoun ti ghorant haddop, haka lokxmik bhitor yeupachi vatt dakhoup oxem somzotat. Bongalant axvin umaxek xennachi ‘kxonnika olkxmi’ toyar korun lokxmiurim tichi puza kortat ani uprant visrdon kortat.
Poux punvek puxy nokxotr lagil'lem asta. Tea disa ghorchea dadlean dhovea sasvancho lep laun nhamvchem ani olkxmik ghorantlean bhair dhamvddaun ghalchi oxem dhormogronthamni sanglam.Magir narainn, indr, chondr, brifospoti ani puxy hanchea murtik sorvaxodhiyukt udkan nhann ghalun tanchi puza korchi toxench tea vellar hom' ghalcho oxem mhollam.
Polleiat.
Alakshmi