anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
ताबूल फळे

ताबूल फळे घरांत बसून खेळपाचो खेळ. खूब पुर्विल्ल्या काळसावन हो खेळ कोंकणांत खेळटात. पयलीं जेन्ना ल्हान पिरायेचेर चलयांचीम लग्नां जातालीं तेन्ना कांय खेळपाचीं साधनांदिवपाची रीत आशिल्ली तशेंच चवथीच्या पयल्या वज्यावेळरय खेळाचीं धाडटालीं. तातूंत मुखेल करुन ताबूल फळेळ हो खेळ आसतालो. आदल्या तेंपार घराघरांनी ताबूल फळें आसतालेंच. ल्हानापसून व्हडामेरेन सगलेच हो खेळ आवडीन खेळटाले. मेकळो वेळ खर्चुपाचो ही बरो खेळ आसलो. ह्या खेळाक ताबूल फळें, दोन रंगांच्यो बारा –बारा (सगल्यो चोवीस) घुलो आनी चार ताबलां अशें साहित्य लागता.
ताबुल फळें सादारण 12 इंच लांब आनी 6 इंच रुंद आसता. ताबलां 8 इंच लांब. 1/2 इंच रुंद आनी ¼ इंच दाट आसतात. ताचे र बारा-बारा खणांचे चार भाग दाखयल्ले आसतात. ताच्या कडांनी नक्षीकाम चित्रीत केल्लें आसता. ताबलां चड करुन लाकडांची आसतात. केन्ना केन्नाय कोंडयाच्या कामींचींय ताबलां करतात. कोंडयाच्या कामींचीं ताबलां केल्यार एक फायदो आसता तो म्हळ्यार तांचे एके वटेनच्यान पाचवो रंग (कोंडयाचो रंग) आनी दुसरे वटेनच्यान तासून गुळगुळीत केल्ल्यान धवसार रंग येता. ताका दोन आंगांचें वेगळेंपण दाखोवपाखातीर ताबलां रंगोवचीं पडनात. ह्या खेळांत गूण मेजपाची तरा अशी दोनूय तोंकांकडेन दोन दोन फुलयो जाल्यार दुसरेवटेन एक एक फुली आसता. दोन फुलयो आशिल्लीं चारय ताबलां पडलीं जाल्यार बारा गूण मेळटात. एक फुली आशिल्ली चायर ताबलां पड लीं जाल्यार आठ गूण मेळटात. दोन फुलयो आशिल्लें एक ताबूल आनी 1 फुलीं आशिल्ली तीन ताबलां पडलीं जाल्यार तीन गूण आनी दोन फुलयो आशिल्ली दोन आनी एक फुलयो आशिल्लीं तीन आनी एक फुली आशिल्लें एक ताबूल पडलेंजाल्यार दोन गूण धरतात आनी ताका ताबूल पडलें अशें म्हण्टात. ह्या ताबलाचें विशेश म्हळ्यार हाका पडिल्ले दोन गूण, एक एक अशे विभागून मेजूंक मेळटात. जाल्यार वयर सांगिल्ले बाकीचे गूण एकवटीतपणान सलग मेजचे पडटात. ताबलाचें आनीक एक खाशेलपण म्हळ्यार ताबूल पडलेबगर गूण मेजपाक सुरवात करुंक मेळना.
हो खेळ दर वटेन एक वा दोन खेळगडे आशिल्ल्या अशा दोन पंगडांमदीं खेळटात. खेळ खेळचे पयलीं दोनय पंगडांमदीं ताबूल फळें दवरतात. दर एका पंगडान आपल्यो घुलो आपआपले वटेंतल्या खणांत एकामेकांचे विरुध्द दिशेन लायतात. मागीर तांचीं पोंतां जमनीर आपटून आपणाक जाय तशे गूण मेळोवपाच्या उद्देशांन ताबलां एक-दोन फावटीं हवेंत उडोवन जिखतात आनी मागीर तीं उडयतात. खेळाचे चालीक सुरवात जातली आनी घुलो खणाभायर काडटलो जाल्यार पयलीं ताबूल पडूंक जाय. पयलें ताबूल पड म्हणसर मेळिल्ले गूण धरुंक मेळनात. ताबूल पडटकच घूल उजोवप जाता आनी उजयल्ली घुलच खाणाभायर पडली की उपरांत दर एका दावाचे गूण जमेक धरतात. डावाक जर फक्त दोन (तिगां) गूण पडले जाल्यार (दोगां) आनी तीन (तिगां) गूण पडले जाल्यार ताबलां विरोधी पंगडाकडेन वता. पूण ताबूल बारा आनी आठ अशे गूण पडल्यार मात त्याच खेळगडयाक आनीक एक डाव संद मेळटा. खणाभायर आयिल्ल्यो घुलो सकयल्यान वयर अशीं पंगडाच्या अर्दांतलीं बारा गोटां (खण) चडटा आनी दुसऱ्या पंगडाच्या अर्दांतल्या बाराय गोटांनी देंवता. सकयल्या गोंटांतल्यान मागीर जशे.
Munxi Premchand

Munxi premchond he hindi sahiteantole ek mohan lekhok. Tancho zolm' 31 zuloi 1880 vorsa bonaros xarachea lagsar axil'lea lomhi gamvant zalo. Tanche mull namv dhonpotorai xrivastou punn te urdu bhaxent novaborai zalear hindi bhaxent premchond him ttoponn namvam gheun sahity likhann kortale. Tanchea bapaichem namv ozoib rai zalear auychem namv anondi devi. Ghorantole gorib poristhiticher mat korun tamnni aplem bi.E. Merenochem xikxonn purai kelem. Uprant tanchi nivdd skul-imspekttor hea podakhatir zali. Tamnni modrasant ravun urdu aani porxiyon bhaso xikun ghetileo. Te 8 vorsanche axil'le ten'na tanchi auy bhair poddli. 1895 mhonnlear 15 vorsanchea pirayecher jen'na te 9vi vorgant xiktale tea pirayecher tanche logn zal'lem. Uprant tanche dusrem logn 1906 vorsa xivrani devi hea bal vidhve lagim zaleem. Tanchea hea ghorkan'nin tancher premchond ghor mem namvachem ek pustok boroilem. Tanka don put xripot rai,omrit rai aani ek choli komla devi namvachi asli. Gandhijincha oshoyog andolonantlean prerit zaun tamnni skul-imspekttorochi nokri soddli ani svotontreacha songhrxant tamnni sokriyoponnan vantto ghetlo.
Tanche choddxem sahity tea kallavolea bhartantlea samajik, raxttri-i ani rajnitik prosnancher adarit aslem. Tamnni samany monis, xetkar, dolit sarkilea lokanchi sukh-dukhkh aplea sahiteache vixoi mhunn apnnaisole. Tamnni urdu bhaxent poile fautt ‍‍‍‍‍‍sojeuton namvacho kothasongroh ujvadda haddlo. Tamnni homs namvachea nemalleachem sompadon kel'lem. Kormobhumi, rongbhumi,gobon,premaxrom', nirmola,godan, mansorour,zongol heo tancheo sahityokriti. Toxench tanchea khubxea sahityokritincher ttelifilmos toyar zalim asat.
Te munxi premchond hea namvan prosidhd zale. Tanchea adhunik hindusthani sahiteakhatir te khub prosidhd axil'le. 20vea xenkddeacha survechea kallantole te khub mohtvache lekhok. Tanka upneas
somratt mhunn hindi sahiteacha mollar podvi meऴऴi.
Tamnni sumar 20 kadombreo, 250 loghu kotha rochlyAe. Toxench kaim nibondh boroile ani onnkarachea moऴar vaur kelo.
Lhan pirayecher tanka moronn ailem punn tamnni kel'lem sahity mollauyolem yogdan khub mohtvachem asa.
Polleiat.
Premchand
श्यामराव मडकयकार

श्यामराव मडकयकार हो सुटके झुजारी आशिल्लो.
जल्म आनी शिक्षण.
श्यामराव मडकयकार हे गोंय स्वातंत्र्य संग्रामाचे एक फुडारी. समाजीक कार्यकर्ते,साम्यवादी चळवळीचो भार घेवपी कॉमेड श्यामराव नारायण मडकयकार हांचो जल्म 18 ऑगस्ट 1910 दिसा अंत्रुज फोंडे म्हालांतल्या म्हाड्डोळा गांवांत जालो. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितींत तांचें मुळावें शिक्षण म्हाड्डोळा जालें आनी मागीरचें शिक्षण मडगांवांत जालें. 
तरणाटया मदीं उमेद हाडचे पसत तांणी गोमंतक तरूण संस्थेवतीन वाचनालय सुरू केलें. संघाचें सान पिरायेचेर श्यामरावांक एकेवटेन महात्मा गांधीचें विधायक आनी रचनात्मक कार्याचें तर दुसरे वटेन रशियन समाजवादी शासनाचें जबरदस्त आकर्शण आसलें. श्यामरावांचें घर म्हणल्यार सकिय कार्यकत्याचें म्होंवा मालें कशें आशिल्लें. 1939 ते 1943 हया काळांत रामनाथ कडकडे ,रघुवीर बोडके, पांडू शेटये नारायण, राम काकोडकार ,वसंत लोटलीकार हांचो तांचे कडेन लागींचो संबंद आशिल्लो.रॉय हांच्या रॅडिकल डेमोकेटिक पाटीचे वांगडी जावन ताणी गोंयांत आपल्या कार्याक सुरवात केली. तरणे पिळगेंतल्या विघाथ्याक लागीं हाडून जर तांकां स्वातंत्र्याविशीं जाणविकाय दीत तर स्वातंत्र्य लढो फुडें व्हरपाक सोपें जातलें हे विचारसणेंतल्यान तांणी गोमंतक तरूण सघं हे थापणूक केलींवाडोवन तांणी नावेली आनी वास्कोंत मुळाव्ये शाळा उगडल्यो. गोंयच्या किस्तांव समाजांत स्वातंत्र्य चळवळी विशीं जागृताय जावचे पसत 1948 दिसा तरणाटयांच्या आदारान नावेली किडा क्लबाची थापणूक केली.
ख्यास्त फर्मान.
संघान पूर्व आनी पचिम ह्या विशयाचेर जाहीर व्याख्यान आयोजीतक केल्लें.तांकां पांच वर्साची ख्यास्त फर्वमावन ताचे राजकी काडून घेतिलले.उरफाटें तांणी चड नेट धरलो. श्यामरावांनी गोंय मुक्ती लढयांत भोव मोलाची कामगिरी केल्या.स्वताचे ताकदीन, निश्ठेन,त्यागान,आनी वेळाकाळार खूब हाल अपेश्टा सोंसून तांणी गोंय मुक्ती लढ्यांत भाग घेतला. प्रचार साहित्याचें काम करचे पासत ते रातभर शेटपणाचें काम करताले आनी दिसाचे राजकारणाचें.
समाजीक वावर.
गोंयांक मुक्ती मेळ्ळया उपरांत ताणी आपलो समाजीक वावर अदीक नेटान केलो. प्रामाणीकपण , देशभक्ती , सत्यवचन , सादें रावप आनी नमळाय हे ताचे खाशेले गूण आसले. भारत देशाचे अर्थमंत्री मोरारजी देसायांनी भारतांत भांगर नियंत्रण कायदो केल्लो . त्या कायघाचया आड देशांत आंदोलन उबारून तांणी तो कायदो बेगोबेग रध करपाची मागणी करून , खर आंदोलन करून भारत सरकाराक कायदो रध करपाक लायिल्लो. तांच्या अमृत वर्सा निमतान सत्कार समिती वतीन दिल्लो रू 50 हजारांची थैली तांणी सत्कार समिती कडेन परत करून तिचो उपेग समाजीक कार्या खातीर करचो अशी मागणी केल्ली. तांच्यात प्रभावी नेतृत्वाचे सगळे गूण आसून लेगीत ते एक निश्टावान, तळमळीचे कार्यकर्ते म्हणूनच वावुरले. केंद्र सरकारान ताम्रपत्र दिवन तांचो भोवमान केला तशेंच गोंय सरकारान 1982 वर्सा तांचो सत्कार घडोवन हाडला.
मरण.
ताठ मानेन जगपी, कम्युनिस्ट फुडारी, स्वातंत्र्य सैनिक काॅम्रेड श्यामराव मडकयकार 24 डिसेंबर 2011 दिसा, पिरायेच्या 101 वर्सांचेर संवसाराक अंतरले.
य. दि.फडके

यशवंत दिनकर फडके हांचो जल्म सोलापूर हांगा दि. 3 जानेवारी 1931 या दिसा जालो. ताचो बापूय सुटके झुजारी आसलो. सुटके झुजारी आसल्याकारणान बापायले संवसाराकडेन लक्ष नासले. त्याकारणान घरची हालत सामकी वायट आशिल्ली.यशवंताक ल्हानपणान शिक्षणाखातीर खुब ख्यास्त भोगची पडली.सोलापुरातं हरीभाऊ देवकरण हायस्कूल शाळेत तांचे शिक्षणं जाले.शक्षणं सुरू आसताना ताणी दा. भ. कर्णिक हाच्या सग्रम वूत्तपत्रांतल्या लेखन केले. 1947 या वर्सा मॉट्रिक परिक्षा पास जाल्याउपरांत महाविद्दालयीन शिक्षणाखातीर ते पुण्याक गेले. राज्यशात्र हो विशय घेवन पुणे विद्दापीठांतल्यान ताणी बी. ए. 1951 आनी एम. ए. 1953 हयो पदव्यो मेळयल्यो. फुडें 1973 सालान ताणी मुबंय विद्दापीठातल्या पीएचडी केली. 1954 ते 1966 या काळांतराज्यशारत्र आनी लोकपशासन या विशयांचे खासगी आनी मागीर शासकिय महाविद्दालयांत ताणी अध्यापन केले. 1966 ते 1980 मुबंय विद्दापीठाच्या राज्यशारत्र विभागांत ते शिकयताले.1980 ते 1984 पुणे विद्दापीठांत महात्मा गांधी अध्यासनाचे प्राध्यापक, 1084 ते 1991 टाटा समाजविज्ञान संस्थेत सामाजिक शास्त्रांचे प्राध्यपक अशी कामां ताणी केली. य. दि. फडते हांची स्वतंत्र आनी संपादित केल्ली अशी एकुण 62 पुस्तकां इग्लिशीन आसात.
पंचखाद्य

पंचखाद्य
पांच जिनसांचो एक खाणाचो प्रकार.नाल्लाची सोय,गोड, मुगांदाळ,काजुबियो आनी वेलची ही पांच पदार्थ घालून हो जिन्नस करतात.ह्या पांच जिनसांभायर केन्नायकेन्नाय ल्हायो, खारीक, खाजूर,खडीसाखर, खसखस आनी सुकें खोबरें घालून सुकी पंचखाद्य करतात.पंचखाद्य हो खाद्य प्रकार देवाक विशेश करून गणपतीक निवेद्य म्हणून दाखयतात. कांय कडेन भजन, कीर्तन, पूजा- अर्चा प्रसंगावेळार निवेद्य म्हणून पंचखाद्य वांटपाची चाल आसा.
पंचखाद्य हो भोवतेक उत्सवाच्या
सिराक आचें पुस्तक

सिराक आचें पुस्तक.
Sirach
आदल्या कराराच्या पुस्तकां मदें, प्रवादयांचीं पुस्तकां भायरावन, ह्याच पुस्तकाक संपादप्याचें नांव दिलां : जेरुसाल्याचो बरयणार, जेजू, सिराकाचो पुत (पळे सिर. ५०/२७), देखून ह्या पुस्तकाक सिराकाचें पुस्तक म्हणटात. दुसरें म्हळ्यार ऑच्च्लेसियास्तीचुस, हें नांव लातीन परंपरेंतल्यान येता, कित्याक हें पुस्तक क्रिस्ती समुदायांनीं वापुडताले, अदिक-करुन पवित्र-सनानाक आपली तयारी करतालेत तांकां.
खूब विशय थंय मेळतात, पूण हें पुस्तक दोन मोट्या भागांनीं वांटूं येता : म्हण्ण्यांचो संग्रह (सिर. २/१ ४२/१४), आनी देवाची वाखाण्णी, झंय इतिहासांतल्या म्हा-मन'अशांची थकणाय मेळता. हेबरेवांचे पोरांपरिक शिकोवणेच्या संधर्बान, सिराकाचें पुस्तक जाणवाय देवाचें देणें म्हण इस्कुटावन सांगता. तरणाट्यांचे आकारणे खातीर आनी सुखाचो रस्तो धरचे खातीर ही शिकवण दिंवक जाय. जाणवाय म्हळ्यार वेंचून काडलले परजेक दिलली समूर्त. पूर्वज आमकां नमुणे कशे दाखयता, ताणीं जाणवायेचे शकवणेन आपलें उंच, सुगुणी जिवीत सारलें. दरेका मनशान देवाक आपल्या जिविताचो हिशोब दिंवक पडतलो आनी त्या परमाणें जण-एकल्याक खास्त व इनाम फाचो जातलें.
जाणवायेच्या पुस्तकां मदें हें सिराकाचें पुस्तक सगळ्यांवन लांब, जाणवायेचे शिकोवणेचो संक्षेप दिता. धारमीक आनी नैतीक वागणुकेचो ग्रंथ तो. पयलें हें पुस्तक हेबरेव भाशेन बरयलां, क्रिस्ताच्या युगा आदीं २०० वरसांत, पूण हें पुस्तक आमकां ग्रेग भाशांतरान्त आक्खें मेळता. थोडे आदले हातबरपावळीचे वांटे आमकां मेळल्यात.
पळेइयात.
Sirach
Books_of_the_Bible
Bible
लीला चिटणीस

लीला चिटणीस लीला चिटणीस हांचो जल्म 9 सप्टेंबर 1909 दिसा धारवाडच्या नगरकर कुटुंबांत जालो. लीला चिटणीस मराठी रंगभूमी वयली आनी हिंदी-मराठी चित्रपटांतली प्रसिध्द अभिनेत्री. तिचे मुळावे शिक्षण नागपूरांत जाले. 1934 वर्सा नागपूर विद्यापिठाची पदवी संपादन केले उपरांत त्याच वर्सा जुलय म्हयन्यांत ‘उसना नवरा’ ह्या नाट्यमन्वंतराच्या नाटकांत मालतीचे भूमिकेंतल्यान तांचो रंगभूमीचेर प्रवेश जालो. ताचे मागीर तिणें आंधळ्यांची शाळा हातुंतूय भुमिका केली.
वावर.
बायलांनी चित्रपटांत काम करप हें ज्या वेळार उणेपणाचें समजताले त्या 1930-40च्या दशकांत उच्च विद्याविभूषित आशिल्ल्या लीला चिटणीसान समाजाचो राग पत्करुन अभिनयाचो मार्ग निवडलो. तिचो घोव सुप्रसिध्द पत्रकार, डाँ. ग. य. चिटणीस हांच्या प्रोत्साहनाखातीर 1935 वर्सा आदर्श चित्राच्या धुवांधार चलचित्रांत तिणें आपली पयली भुमिका केली. मा. विनायक निर्मीत हंस पिक्चर्साच्या छाया (1936) चलचित्रांतले भुमिके खातीर लीला चिटणीस अभिनेत्री म्हणून प्रसिध्द जाली.
1937 वर्सा आयिल्ल्या प्रभात फिल्म कंपनीच्या वहाँ ह्या हिंदी बोलपटांतूय तिणें काम केले. हिंदी चित्रपटांतल्या त्या वेळचो उदयोमन्मुख नायक अशोककुमार हाचे बाराबर तिणें भुमिका केल्यो. लीला चिटणीसान ‘चंदेरी दुनियेंत’ हें आत्मचरित्र बरयलां. 14 जुलय 2003 ह्या दिसा चंदेरी दुनियेंतली ही परी काऴच्या पड्ड्या आड गेली.
ಲುಕಾ ಪರ್ಮಾಣೆಂ ಜೆಜು ಕ್ರಿಸ್ತಾಚೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್

Gospel of Luke.
ಲುಕ್ ಸಿರಿಯೆಚೆ ಆಂತಿಯೊಕಿಯೆಂತ್ ಜಲ್ಮಲೊ ದಿಸ್ತಾ. ತೊ ಜಲ್ಮಾನ್ ಗ್ರಿ. ಧಂದ್ಯಾನ್ ವಯ್ಜ್ ಆನಿ ಚಿತಾರ್ಪಿಯ್ ತೊ ಆಲ್ಸೊ ಮ್ಹಣ್ ಆದಿಂ ಥಾವ್ನ್ ಖಬರ್ ಆಸಾ.
ಧರಂಪರ್ಗಟ್ಣೆಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಂತ್ ಪಾವ್ಲುಚೊ ಸಾಂಗಾತಿ, ಪಾವ್ಲುಚೆ ದುಸ್ರೆ ಆನಿ ತಿಸ್ರೆ ಧರಂಪರ್ಗಟ್ಣೆಚೆ ಭಂವ್ಡೆಂತ್ ಲುಕ್ ತಾಚೆ ಬರಾಬರ್ ಆಲ್ಸೊ; ಆನಿ ಪಾವ್ಲುಕ್ ಸೆಜಾರೆಇಯಾಕ್ ಆನಿ ರಮಾಕ್ ಕಯ್ದಿ ಕರುನ್ ದವರ್ಲಲೊ ತೆದ್ನಾ, ಲುಕಾನ್ ತಾಚೊ ಪರಾಮಸ್ ಕೆಲೊ. ಹಾಚೆ ಉಪ್ರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ತಾಚ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಚಿ ಚಡ್-ಶಿ ಖಬರ್ ಮೆಳನಾ.
ಲುಕ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್ ತ್ಯೊಫಿಲ್ ನಾಂವಾಚ್ಯಾ ಕಣ್-ಎಕ್ಲ್ಯಾಕ್ ಭೆಟಯ್ತಾ. ಹೊ ತ್ಯೊಫಿಲ್ ಬರಿ ಜುಟಿ ಚಲಯ್ತಾಲೊ. ಪುಣ್ ಲುಕಾಚೆಂ ಬರವಪ್ ಚಡ್-ಶೆಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಗ್ರಿಕಾಂಕ್. ಹ್ಯಾ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಚೊ ಹೆತು ಸ್ಪಶ್ಟ್ಪಣಿಂ ಪ್ರಸ್ತಾವ್ನೆಂತ್ ದಾಖಯ್ಲಾ (1: 1-4 ಪಳೆ ).
ವಿದೆಶಿಯಾಂ ಮದ್ಲಿಂ ಕ್ರಿಸ್ತಾಂವ್ ಜಾಲ್;ಲ್ಯಾಂನಿಂ ಪವಿತ್ರ್-ಸ್ನಾನ್ ಘೆವಂಚೆ ಆದಿಂ ಧಾರ್ಮಿಕ್ ಶಿಕವ್ಣ್ ಘೆತ್ಲಲಿ; ಲುಕ್ ತಾಂಕಾಂ ಧರ್ಮಾಚ್ಯಾ ಸತಾಂಚಿ ಸಾರ್ಕಿ ಸಂಜಣಿ ದೀವಂಕ್ ಆನಿ ತ್ಯಾಚ್ ಬರಾಬರ್ ತಾಂಚೊ ಭಾವಾರ್ಥ್ ಕ್ಸ್ಲೆ ಥಿರ್ ಬುನಾಯ್ದಿರ್ ಧರ್ಲಲೊ ಆಸಾ ತೊ ದಾಖವಂಕ್ ಸದ್ತಾ.
ಹೆರಾಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಂಚ್ಯಾ ಬರಯ್ಣಾರಾಂವನ್ ಲುಕ್ ಥಡ್ಯಾ ಖೆರಿತ್ ವಿಶಯ್ಯಾಂಚೆರ್ ಅದಿಕ್ ಭಾರ್ ಘಾಲ್ತಾ. ಹ್ಯಾ ವಿಶಯ್ಯಾಂಚೆರ್ ನದರ್ ಮಾರ್ಲ್ಯಾರ್, ಲುಕಾಚೆರ್ ಪಾವ್ಲುಚೊ ಪ್ರಭಾವ್ ಕಿತ್ಲೊ ಜಾಲೊ ತೊ ದಿಸ್ಟಿ ಪಡ್ತಾ. ತಾಚೆ ಖೆರಿತ್ ವಿಶಯ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹೆ : ಸರ್ವ್ ಮನ್ಶಾಂಚೆಂ ತಾರಣ್ ಆನಿ ಭವ್ ದಯ್ಯಾಳ್ ದೆವಾಚೆಂ ಭಗ್ಸಣೆಂ; ಪಾತ್ಕಿಯಾಂ ಥಾಯ್ ಜೆಜುಚಿ ಕಾಕ್ಲುತ್; ಗರಿಬ್ ಆನಿ ಸಮಾಜಾಂತ್ ಲ್ಹಾನ್ವಿಕ್ ಮನ್ಶಾಂ ಸರಿಂ, ತಶೆಂಚ್ ಬಾಯ್ಲಾಂ ಸರಿಂ, ಜೆಜುಚಿ ಅಪುರ್ಬಾಯ್; ಪವಿತ್ರ್ ಆತಂಯಾಚೆಂ ಕಾಮ್. ಮಾಗ್ಣ್ಯಾಚೆರ್-ಉಯ್ ಹ್ಯಾ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಂತ್ ಬರೊ ನೆಟ್ ಘಾಲ್ಲೊ ಆಸಾ; ಹೆರಾಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಂ ಪರಸ್ ಅದಿಕ್ ಪಾವ್ಟಿ ಕ್ರಿಸ್ತಿ ಮನ್ಶಾಂ ನ್ಹಯ್ಚ್ ಮಾಗ್ಣ್ಯಾಚಿಂ ಮನ್ಶಾಂ ಮ್ಹಣ್ ಹೆಂ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನ್ ಉಗ್ಡಾಸ್ ಕರ್ತಾ, ಪುಣ್ ಜೆಜುನ್ ಮಾಗ್ಣ್ಯಾ ವಿಶಿಂ ಶಿಕವ್ಣ್ ದಿಲಿ ತಾಚಿ ಖಬರ್ ಸಾಂಗ್ತಾ. 
ಎಕ್ ಕಲಾಕಾರ್ ಕಸೊ, ಜಿವೆ ಆಕಾರ್ ಚಿತಾರುನ್ ಲುಕ್ ಆಪ್ಲಿ ಕಲಾ ದಖಲ್ ಕರ್ತಾ ಆನಿ ಅಸೊ ಹೆರ್ ಚಿತಾರ್ಪಿಯಾಂಕ್ ಎಕ್ ಸ್ಫುರ್ತಿ ದಿತಾ. ಇತಿಹಾಸ್ ಬರವ್ಚ್ಯಾ ಕಾಮಾಂತ್, ಗ್ರಿಕ್ ಆನಿ ರಮಿ ಇತಿಹಾಸ್ಕಾರಾಂ ಕಡೆ ಲುಕಾಕ್ ಸರ್ ಕೆಲ್ಲೊ ಆಸಾ. ದೆಖುನ್ ದಾಂತೆ ಆಲಿಘಿಯೆರಿ ಹ್ಯಾ ಇತಾಲಿಯಾನ್ ಮ್ಹಾಕವಿನ್ ಲುಕ್ “ಕ್ರಿಸ್ತಾಚೆ ನಂರುತಾಯ್ೆಚೊ ಬರವ್ಪಿ” ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗುನ್ ದವರ್ಲಾಂ.
ಹ್ಯಾ ಶುಭ್ವರ್ತಮಾನಾಚಿ ಮಾನ್ಡಾವಳ್ ಅಶಿ :.
ಪ್ರಸ್ತಾವ್ನಾ : 1 : 1-4
ಜುಾಂವ್ ಬಾತಿಸ್ತಾಚೊ ಆನಿ ಜೆಜುಚೊ ಜಲಂ ಆನಿ ಭುರ್ಗೆಪಣ್ : 1:5-2:52
ಜುಾಂವ್ ಬಾತಿಸ್ತಾಚೊ ವಾವ್ರ್ : 3 : 1-20
ಜೆಜುಚೆಂ ಸ್ನಾನ್ ಆನಿ ಪರಿಕ್ಶಾ : 3: 21-4:13
ಗಾಲಿಲೆಇಯಾಂತ್ ಜೆಜುಚೊ ಭವ್ಶಿಕ್ ವಾವ್ರ್ : 4:14-9:50
ಗಾಲಿಲೆಇಯಾ ಥಾನ್ ಜೆರುಸಾಲ್ಯಾಕ್ : 9: 51- 19:27
ಜೆಜುಚೆಂ ನಿಮಾಣೆಂ ಸಾತಳೆಂ : 19: 28 – 23: 56
ಜೆಜುಚೆಂ ಪುನರ್ಜಿವಂತ್ಪಣ್, ದರ್ಶನಾಂ ಆನಿಸ್ ಅರ್ಗ್-ಪ್ರವೆಸ್ : 24:1-53
मिंगेल रॉड

मिंगेल रॉड (जल्म - 1920 मरण 1955, कुठ्ठाळे) गोंयचे एक नामनेचे तियात्रिश्त. ताणें जुआंव आगुश्तीन फेर्नांदीशाच्या तियात्रांतल्यान माचयेर पयलें पावल दवरलें. उपरांत सौझा- फेर्रांवा वांगडा वावर केलो. ‘दुडवांचो कोर्स’ हो ताचो पयलो तियात्र. ताचो सगळ्यांत चड गाजिल्लो तियात्र ‘घराचें केस्तांव’ ‘कोडू संवसार’ हो ताचो निमाणो तियात्र. मिंगेल रॉडान सुमार चाळीस तियात्रां बरोवन माचयेर हाडल्यांत अशें म्हणटात. 1945-1955 ह्या दशकांत तो तियात्राचे माचयेवयलो पाटांगडो आशिल्लो. ताचे कांय गाजिल्ले तियात्र अशे – जॉनी साश्टीकार, गरीब शेजारी, ‘ओपन टु क्लोज’, ‘मेस्त दर्जी’, ‘लेंबडो सांतान’, ‘सिविल मॅरेज’, ओपन टु क्लोज, ‘मेस्त दर्जी’, ‘लेंबडो सांतान’, ‘सिविल मॅरेज’, ‘ताखोटी इर्मांव’, ‘कासादोर कायताना’, ‘पोब्र फिदाल्ग, ‘बाकरा ओगोत जालोना’, नरेश खंडपी, ‘व्होडल्या आबाचेर फेस्त पडलां. ‘लॉर्ड फकरी’, ‘वीद चुरचुऱ्यांचे’, ‘सोमेस्तांचो रीणकारी’, ‘हिमट्यांचे भोगणार इंत्रूझ वो कार्नवाल इश्ताद तार वोट्यांचो, कुन्याद बोमोयकार आफ्रिककार बायल, हेलमेट्कार बाब आनी मिल्योर लिब्रांचो हे ताणें बरयल्ले तियात्र आसात.
धन्वंतरि

धन्वंतरि देवाचो वैज आनी विष्णुचो एक अवतार. हाणेंच उपरांत काशीराजाच्या रुपांत पुनरावतार घेतलो अशें मानतात. रोग बरे करपी शस्त्रक्रियेची प्रक्रिया ज्या आयुर्वेदांत सांगल्या त्या आयुर्वेदाचो मुखेल उपदेशक. काशीच्या पुर्विल्ल्या पुराणकाळांतल्या राजवंशांतलो हो आयुर्वेदाचो आचार्य आशिल्लो धन्वंतरी राजा. हरिवंश, विष्णुपुराण, अग्निपुराण, वायुपुराण, भागवत, महाभारत तशेंच आयुर्वेदाविशींच्या सुश्रुतसंहिता आदी ग्रंथांनी विष्णुच्या अंशापसून निर्माण जाल्लो धन्वंतरी हो देव काशीच्या राजवंशांत वाराणसीक मनीसरुपान अवतरलो अशें म्हळां. तेचपरी ताणेंच आयुर्वेद प्रवृत्त केलो अशेंय म्हळां. हरिवंशांत ही वंशपरंपरा अशी सांगल्या
कांय पुराणांनी दिवोदासाकच धन्वंतरी म्हळां. वयर उल्लेख केल्ल्या पुराणांत विस्तारान समुद्र मंथनाची कथा आयल्या. ते कथेंचे तात्पर्य अशें : अमरत्व मेळपाखातीर देव आनी दानव हाणीं मेळून क्षीरसागराचें मंथन केलें. तेन्ना तातूंत चवदा रत्नां मेळ्ळी. तातूंतलोच एक धन्वंतरी देव.
एका हातांत अमृताचो बुडकुलो घेवन हो देव प्रकट जालो. उदकांतल्यान जल्मलो देखून ताका 'अब्ज' म्हण्टात. विष्णुन वर दिलो, 'तूं मनीसजल्म काशीराजाच्या घराण्यांत घेतकच जल्मतनाच तुकां सगळ्यो सिध्दी प्राप्त जातल्यो, यज्ञांत तुकां येजमान देव समजून आहुती दितलें आनी तूं अष्टांग आयुर्वेदाचो प्रवर्तक जातलो'. हाचे सुमाराभायले प्रतिभेन वेगवेगळ्या वखदांचें सार अमृताच्या रुपांत देवाक मेळ्ळें आनी ते अमर जाले. देखुनूच ताका देवांचो वैज म्हण्टात. धन्वंतरीन चिकित्सेचें गिन्यान भास्कराकडल्यान मेळयलें आनी भास्कराचें आयुर्वेद संहितेच्या आदारान चिकित्सातत्त्वविज्ञानतेत्र नांवाचो ग्रंथ रचलो, अशी पारंपारीक म्हायती आसा.
भागवत पुराणांत विष्णुच्या चोवीस अवतारांमदीं धन्वंतरीचो आस्पाव केला. विष्णूच्या अवताराची प्रतिष्ठा मेळिल्ल्यान वैष्णव मुर्तीसंभारांत धन्वंतरीचो आस्पाव जाला. शिल्पग्रंथींत ताचे मुर्तीची लक्षणां दिल्यात. धनवंतरीच्या आयुर्वेदाचे आठ वांटे आसात ते अशे
धन्वंतरीच्या नांवार आनीक धा-बारा ग्रंथ मेळटात.
धन्वंतरी हाका हिंदू वैजक शास्त्राचो प्रवर्तक मानतात आशिल्ल्यान 1971 त ताचे जयंती निमतान धन्वंतरी फाऊंडेशनाची स्थापना जाली. अॅलोपथी, आयुर्वेद, होमियोपथी, युनानी, सैमीक उपचार आनी हेर वैजकी पंथाच्या जाणकारांमदीं सुमेळ सादप हो त्या फाऊंडेशनाचो मुखेल उद्देश आसा. ह्या फाऊंडेशनाचे वतीन 1971 वर्सा वैजका वेवसायांत विशेश अशी सेवा वा संशोधन करून वैजकी शास्त्रांत नवी भर घालपी वैजका तज्ञांक वैजकी पुरस्कार दिवपाचें आरायलें. वैजकी विशयाचेर भासाभास, परिसंवाद, परिशदो तशेंच वैजकी वेवसायिकांक आदार दिवपाचो उद्देश धन्वंतरी फाऊंडेशनान दवरलां.
पंडित रविशंकर

रवींद्र शंकर हांचो जल्म दि. 07 एप्रिल 1920 या दिसा बनारस हांगा जालो. सात भावंडापैकी सगल्यान ल्हान रवि आसलो. ताचो बापूय श्याम श्कर हो देवळाचो वकील आसलो. त्याकाळांतलो भौमानेस्त वकील आनी संस्थानाचो दीवाणूय आसलो. रविशंकराली आवय हेमांसगिनीदेवी ही गाझीपूरांतलया नसरथपूर हांगासल्ली. रवींद्राले भाव उदय, राजेंद्र अानी भूपेंद्र अानी रवींद्र स्वता हे सगले बेंगालीतोला हायस्कूलांत शिकले. रवींद्र शंकरान अापले नाव ल्हान करून रवि अशें केलें. रवि धा वर्साचो अासताना अापलो व्हडलो भाव उदयशंकर हाज्यावांगडा नृृृत्यपंगडांत पॅरिसाक गेलो. तोरा वर्साचो जालो तेन्न रवि हो त्या नृत्यपंगडाचो येक भाग जाल्लो. भायल्या देशांत नृत्याच्यो कार्यावळी करतां करतां रविशंकरान फ्रेन्च अानी इतर भाशा शिकून घेतल्यो. अल्लाउद्दीन खान हांच्यावांगडा रावून रविशंकरान शितार अानी सुरबहार शिकून घेतले. ताज्याबराबर रूद्रवीणा, रूबाब अानी सुरसिंगार ही वाधींयबी शिकून घेतली. तरतर्हेचे राग शिकून घेतले. 1944 या वर्सा रविशंकर मुंबय अायले. तांच्यानी इंडियन पीपल्स थिएटर असोसिएशनांखातीर संगीत दिले. एचएमव्ही अानी रेडव्याखातीर जायत्या फावटी संगीत दिले. पिरायेच्या 25व्या वर्सा ताणी सारे जहांसे अच्छा या गीताक संगीत दिलें. बीटल्स या वाधवृंदाचो गिटारीस्ट जॉर्ज हॅरिसन हाज्यावांगडा तांच्यानी काम केले.
Amani Gamani - Dulpod

Amani gamani.
Quietly full of fun
Type: Dulpod
Source: A. da Gama/ C. Xavier. Goemchim Gitam. Mandde anim Dulpodam.Nr. 1, p. 21
Musical form: Binary
Literary form: Ethnological aspects
Translated by: Alfred Noronha, Panaji, Goa, 26.05.2005
Amani gamani nachu baba,
Dance quietly, full of fun, Sir,
Amani gamani nachu baba.
Dance quietly, full of fun, Sir
Ho mando xiva rê,
This folk dance is for Shiva, Sir
Ho mando xiva rê.
This folk dance is for Shiva, Sir
Polleiat.
Dulpod Goenche
Dukest Avoi Dukhambhorit - Gaion

Dukest Avoi Dukhambhorit - Gaion.
Dukest Avoi dukan borit
Put umkolltalo tea vellim
Ubi asli khursa mullim
Haskar-suskar ti soddtali
Dhuki-khontin ti roddtali
Torsadin ti as pas zali
Ekleach Putachi avoi ti
Ostoriam bitor subhaghi
Dukhi-khontin fafsololi
Vilapun ani sonntapun
Kollvollun Maim polletali
Aplea xrestt Putacheo dukhi
Oslea koxttank sampoddlole
Jezuche avoik pollelear
Roddonastona konn ravnnar?
Polleiat.
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
Bhov Mogall Mai - Gaion

Bhov Mogall Mai - Gaion.
Bhov mogall Mai
Most Loving Mother
Type: Hymn
Source: Gaionacho Jhelo, 1995 edition, T-12
Lyrics: Traditional
Music: Traditional. Chords: Bernardo Cota, Santa Cruz, Ilhas, Goa
Publisher: Goychi Sevadhormik Somoti (Pastoral Institute), Old Goa, Goa 403 402
Translated by: Alfred Noronha, Pandavaddo, Chorão, Goa 403 102. August 2005
Refrain:
Maiê kakutichê, Maiê mogachê,
Merciful Mother, loving Mother,
Maiê sorv xegunnamnim bhôrlelê.
Mother,rich in virtues.
Bhov mogall Mai (Maiê)
Very loving Mother
amche thãi tum rav,
stay with us,
gorzank akantak
sodanch tum pav.
be always our help in our needs and fears.
Amcheam gorzamnim,
In our times of need,
amcheam dukhamnim,
in our sorrows,
amcheam vignamnim,
in our tribulations,
pav tum sodim.
come to our aid,
Amchê khatir
On our behalf
Puta lagim mag,
plead to Your Son,
favo kôr amkam
to make us worthy
sorginchem bhag.
of heavenly bliss.
Polleiat.
Ankvar Mariechea Manak Gaionnam
चिली

, दक्षिण अमेरिकेंतलो देस आसा। ताची राजधानी सॅंटियागो नगर आसा।
चिली रिपब्लिका दे चिली. दक्षिण अमेरिकेच्या अस्तंती दर्यादेगेवेलो एक देश. हाची दक्षिण-उत्तर लांबाय सुमार ४,४८० किमी.; जाल्यार उदेंत-अस्तंत रुंदाय सरासरी १९२ किमी. क्षेत्रफळ: ७,५६,९४५ चौ. किमी.; विस्तारः सुमार १७* २५' दक्षिण ते ५५* ५९' दक्षिण आनी ६७* अस्तंत ते ७५" ३०' अस्तंत.
'जमर्नीची शेवट' ह्या अमेरिकन इंडियन उतरावेल्यान ह्या देशाक चिली अशें नांव पडलां. चिलीचे उत्तरेक पेरू आनी बोलिहिया, उर्देतेक आर्जेटेिना आनी बोलिव्होया, दक्षिणेक ड्रेक पॅसेज आनी अस्तंतेक पॅसिफोक म्हासागर आसा. पॅसिफिक दर्यातले वान फेर्नादेस, ईस्टर, सँन, अँब्रोझो, साम लोकसंख्याः १,१२,७५,४४० (१९८२).
भूयवर्णन.
भुंयरचणुकेचे नदरेन चिलीचे तीन स्वभावीक वाटे जातात ते म्हळ्यार- उदेंतेवटेनचो ऊंच अँडीज पर्वत, अस्तंतेच्या दर्यादेगेवेल्यो दोंगरावळी आनी ह्या दोनूय वाठरांतलें देगण. हांगाचे सगळ्यांत चड उंच दींगरातेमक मावंट ओहोझ देल सालादो हें आसा.
दोंगरामदीं पॅपास हीं तणाचीं व्हड मळां आसात. चिलींत बरेच खेप भूयकांप जाल्ले आसात.
हवामान.
हवामानाचे नदरेन चिलीचे सादारणपणान पांच वांटे जातातः १) नॉर्ते ग्रांदे म्हळ्यार उत्तरेवटेनचो भाग. हांगा आतामाका हो। व्हड उसू पडिल्लो प्रदेश आसा. वसाँचीं वसाँ हांगा पावस पडना. २) नॉर्थ केल्यार हांगा उश्णताय उणी आसा. ३) आकान्काग्वाः न्हंयसावन दक्षिणेवटेन कॅन्सेंप्सिअॉन शारालागींमेरेनची वाठार ही तिसरो विभाग हांगाचे हवामान २.५° से. ते २९° से. मेरेन आसता.
पावसाचे वसुंकी प्रमाण ५० सेंमी. ते १०० सेंमी. मेरेन आसता. ४) मध्य दक्षिण चिलीः हांगा वसूयभर भरपूर पावस आसता आनी हवा थंड आसता. ५) दक्षिण चिलीः हांगा सुमार ५०० सेंमी. पावस पडटा आनी थंडसाणूय चड आसता. दर्यादेगेकडल्यान येवपी हंबोल्ट ह्या वायांक लागून हवामान थंड उरता.
लोआ, बीओ व्हीओ, मायपो, ईटाटा, कॉप्यापो आनी आकान्कागुआ ՎՋԿ Կ चिली ह्यो हांगाच्यो मुखेल न्हंयो. तेभायर यांकीवे आनी रांको ही व्हड तळीं आसात.
ಸುಟ್ಕಾ ಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್

Exodus.
ಗುಲಾಂಪಣ್ ಆನಿ ಪಿಡ್ನುಕ್ ಸಸ್ತಾಲೆ ಪರ್ಜೆಚಿ ಸುಟ್ಕಾ ಪೆಂತಾತೆವ್ಕಾಚ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ದುಸ್ರ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಮೆಳ್ತಾ. ಎಶದಸ್, ಹ್ಯಾ ಗ್ರೀಕ್ ಉತ್ರಾಚೊ ಅರ್ಥ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಭಾಯ್ರ್ ಕಾಡಪ್ / ಸರಪ್. ಇಸ್ರಾಂಎಲ್ ಪರ್ಜೆಚೆ ಇತಿಹಾಸೀಕ್ ಸೊಡೊಣೆಚೊ ಮಾಹಾವೀರ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ದೇವ್ (ಯಾಹೇಹ್) "ಎಜಿಪ್ತಾಂತ್ಲಿ, ಗುಲಾಂಪಣಾಚ್ಯಾ ದೆಸಾಂತ್ಲಿ ಇಸ್ರಾಂಎಲ್ ಪರ್ಜೆಕ್ ಭಾಯ್ರ್ ಕಾಡ್ಲಾ ತೊ ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ದೇವ್' (ಸೂಟ್. 20/2; 5/6) ಹೆ ವ್ಹಡ್ ವಿರ್ಕಥೆನ್ ಯಾಹೆ ಆನಿ ಫಾರಾಂಅಹ್ ಮದೆಂ ಏಕ್ ವ್ಹಡ್ ಲಡಾಯ್ ಆನಿ ಝುಜ್ ಚಲ್ತಾ. ದಾರೂಣ್ ಆನಿ ಕ್ರೂರ್ ಮನೀಸ್-ಬಳಾಕ್, ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ದೇವ್ ಫುಡೊ ಕರ್ತಾ ಆನಿ ಎಜಿಪ್ತಾಚ್ಯಾ ನಿಶ್ಟುರ್ ರಾಜಾಚೆರ್ ತೊ ಜೈತ್ ವ್ಹರ್ತಾ. ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚೆಂ ಗುಲಾಂಪಣ್, ಧಾ ಖಾಸ್ತಿ, ತಾಂಬ್ಡ್ಯಾ ದರ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಅಜಾಪ್ವಂತ್ ಪಾಸ್ಕ್ . ಉತಾರಪ್ : ಹೆ ಮ್ಹ್ಖೆಲ್ ಭಾಗ್ ತೆ ವ್ಹಡ್ ಸುಟ್ಕೆಚೆ.
ತ್ಯಾ ಭಾಯ್ರ್, ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಸಿನಾಯ್ ದೊಂಗ್ರಾರ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚೆ ಸ್ಥಾಪ್ಣೆಚಿ ಖಬರ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಸ್ಪಶ್ಟ್ ಜಾತಾ. ಹೊ ಕರಾರ್ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚ್ಯಾ ಆಕ್'ಖ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸಾಂತ್ ಏಕ್ ಮುಳಾವಿ ಆನಿ ಮುಖೆಲ್ ಘೊಡ್ಣಿ. ತಿಚೆ ಸರ್ಭೊಂವ್ತಿಂ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚೆಂ ಆಕ್'ಖೆಂ ನಿವೀತ್, ಜಾಂವ್ ಧರ್ಮಿಕ್, ಸಮಾಜೀಕ್, ಒತ್ಮಿಕ್, ಸಂಸ್ಕ್ರೂತೀಕ್ ಆನಿ ರಾಜ್‌ಕಾರಣಿಕ್, ಗುಂವ್ತಾ ಆನಿ ವ್ಹಾಡತ್ ವೆತಾ. ಸಿನಾಯ್ ದೊಂಗ್ರಾಚ್ಯಾ ಕರಾರಾ ಉದೆಶಿಂ ಇಸ್ರಾಂಎಲ್ ದೆವಾಚಿ ಪರ್ಜಾ ಜಾತಾ ಆನಿ ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ತಿಚೊ ದೇವ್ ಜಾತಾ.
ಧಾ ಉಪ್ದೆಸ್ (ಸಮೂರ್ತ್) ಆನಿ ದುಸ್ರೆ ನೇಂ-ಕಾಯ್ದೆ ಹ್ಯಾ ಕರಾರಾಂತ್ ಆಠಾಪ್ಲೊಲೆ ಆಸಾತ್, ಆಪ್ಣಾಕ್ ಸೊಡಯ್ಲಲ್ಯಾ ದೆವಾಕ್ ಇಸ್ರಾಂಎಲ್ ಪರ್ಜಾ ಸದಾಂಚ್ ರಾಜಿ ಆನಿ ಧೀನ್ವಾಶಿ ರಾವುಂಕ್ ಜಾಯ್, ಯಾಹೇಹ್, ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚೊ ದೇವ್, ಸೈಂಬಾಚ್ಯಾ ಘಡನ್ಯಾಂನಿಂ, ನ್ಹಂಯ್ ಮ್ಹಣ್ ಸೇವಾಧರ್ಮಿಕ್ ರೀತೀಂನಿಂ ಪುಣ್ ತಾಂಚ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸಾಚ್ಯಾ ಗಂಭೀರ್ ಸಮಾಜೀಕ್-ರಾಜ್‌ಕಾರಣಿಕ್ ಪರಿಸ್ಥಿತೀಂತ್ ತೊ ಆಪ್-ಉಕ್ತಾವ್ಣಿ ಕರ್ತಾ. ತಿಕಾ ಫಾವೊ ಮ್ಹಣ್ ನ್ಹಂಯ್ ಪುಣ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಖೂದ್ ಉಧಾರ್ ಮೊಗಾನ್, ವಿಸ್ವಾಶಿ ದೇವ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಕರಾರಾಚ್ಯಾ ಸಂಬಂದಾಂತ್ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಕ್ ಭಿತರ್ ಸರುಂಕ್ ಆಪಯ್ತಾ. ಕರಾರಾ ವರ್ವಿಂ ಸಗ್ಳಿಂ ಇಸ್ರಾಯ್ಲಿತ್ಕಾರಾಂ ಎಕಾಯ್ಮೆಕಾಚಿಂ ಭಾವ್-ಭಯ್ಣಾಂ, ಮೈಜೆಸಾಕ್ ದಿಶ್ಟಿ ಪಡ್ಲೊಲೊ ದೇವ್, ಏಕ್ ಸೊಡೊಣಾರ್ ದೇವ್, "ಹಾಂವ್ ತೊ ಹಾಂವ್" (ಸೂಟ್, 3/14), ದುಬ್ಳ್ಯಾಂ- ಗರೀಬಾಂಚೊ, ಪಿಡ್ಣುಕೆಚ್ಯಾ ಬಾರಾ ಖಾಲ್ ಚೆಪ್ಲಲ್ಯಾಂಚೊ ದೇವ್ ತೊ, ತಾಕಾ ಸದಾಂಚ್ ನ್ಯಾಯ್-ನೀತ್ ಆನಿ ಪ್ರಮಾನಿಕ್ಪಣ್ ಜಾಯ್, ಅನ್ನ್ಯಾಯನಿತೀಚೊ ತೊ ದುಸ್ವಾಸ್ / ದ್ವೆಸ್ ಕರ್ತಾ. ತೊ ಪಾತ್ಕ್ಯಾಂಕ್ ಖಾಸ್ತ್ ಲಾಯ್ತಾ ಖರೊ, ಪುಣ್ ತೇಚ್ ಬರಾಬರ್ ತೊ ದಯಾಳ್-ಮೊವಾಳ್, ದುಲಬ್ ಆನಿ ಕೊಂವಾಳೊ, ತೊ ಭೊಗ್ಶಿತಾ ಆನಿ ನವೊ ಭರ್ವಾನ್ಸೊ ದಿತಾ ! ತೊ ಆಪುಣ್ ಸುಟ್ಕಾ ದಿತಾ ಪುಣ್ ತ್ಯಾಚ್ ಬರಾಬರ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಸೊಡೊನೆಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಂತ್ ಮನ್ಶಾಕ್ ವಾಪುರ್ತಾ.
ಹಾಗ್ಗಾಯ್ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್

Book of Haggai.
ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ಲ್ಹಾನ್-ಲ್ಹಾನ್ ಶಿಟ್ಕಾವ್ಣ್ಯ್ ಆಸಾತ್. ಬಾಬೀಲಂಯೆಂತ್ ಥಾವ್ನ್ ಪರ್ತಲೊಲೆ ಪಯ್ಲೆ ಜುದೇವ್ ದೆವ್-ಮಂದಿರ್ ಬಾಂದುಂಕ್ ಸೊದ್ತಾತ್, ತಾಂಚಿ ಹುಮೇದ್ ಮೊಡ್ತಾತ್. ಮಾಗಿರ್ ಹಾಗ್'ಗಾಯ್ ಆನಿ ಜಾಕಾರ್ಯಾ ಹೆ ದೊನುಯ್ ಪ್ರವಾದಿ ತಾಂಕಾಂ ನವೊ ನೆಟ್ ದಿತಾತ್ ಆನಿ ಜೆರುಬ್ಬಾಬೆಲ್, ಜುದಾಚ್ಯಾ ರಾಜ್ಪಾಲಾಕ್ ತಶೆಂಚ್ ಪರಂ ಯಾದ್ನೀಕ್ ﻿, ದೆವ್-ಮಂದಿರ್ ಬಾಂದ್ಪಾಚೊ ವಾವ್ರ್ ಸುರು ಕರುಂಕ್ ವಿನಂತಿ ಕರ್ತಾತ್. ಹ್ಯಾ ವಿಶಿಂ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ ವಾಚುಂಕ್ ಮೆಳ್ತಾ.
ಜ್ಯ್ಧಾ ಮಂದಿರ್ ಘೊರ್ಟಾನ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ಲೆಂ ತೇದನಾ ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ಶೆತ್ಕಾರಾಂಚೆ ಕಶ್ಟ್ ನಿರ್ಫಳ್ ಕರ್ತಾ. ಜೇದನಾ ತೆ ಮಂದಿರ್ ಬಾಂದುಂಕ್ ಸುರು ಕರ್ತಾತ್ ತೇದನಾ ಸರ್ವೆಸ್ಪರ್ ತಾಂಕಾಂ ಉದರ್ಗತ್ ಭಾಸಾಯ್ತಾ.
ಹೆಂ ನವೆಂ ಮಂದಿರ್ ಆದ್ಲ್ಯಾ ಪರಸ್ ಅದೀಕ್ ಪರ್ಜಳ್ತ್ ಲೆಂ: ಆನಿ ಜೆರುಬ್ಬಾಬೆಲಾಕ್ ದೆವಾನ್ ವೆಂಚುನ್ ಕಾಡುನ್ ತಾಕಾ ಸಗ್ಳಿ ಪದ್ವಿ ಭಾಸಾಯ್ಲ್ಯಾ.
धामी संप्रदाय

धामी संप्रदाय प्राणनाथान स्थापन केल्लो एक संप्रदाय. हाका प्राणनाथी पंथ, महाराज पंथ, मेराज पंथ, खिजडा पंथ, चकला पंथ, धाम संप्रदाय अशींय हेर नांवां आसात. ह्या नांवांनी महाराज पंथ ह्या नांवावयल्यान संप्रदाय प्रवर्तकावयली निश्ठा आनी आदर उक्तो जाता. मेराज हें महाराज शब्दाचें अपभ्रश्ठ रूप आसुंये वा मीराज म्हळ्यार सजीव स्वर्गयात्रा ह्या अरबी शब्दाचो अर्थ जाता. खिजडा हें नांव ताका एका झाडावयल्यान मेळ्ळां. प्राणनाथाचो गुरू देवचंद हाचो पूत बिहारीदास हाणें 1655 त चकला नांवाच्या एका पंथाची स्थापना केल्ली. पूण हो पंथ धामी संप्रदाया भाशेनूच आशिल्ल्यान धामी संप्रदायकच फुडें चकला अशें नांव मेळ्ळें. धाम ह्या शब्दाचो सांप्रदायिक अर्थ आध्यात्मिक उच्च वा विशुध्द प्रेम असो जाता.
प्राणनाथान आपल्या काळांत प्रचलित आशिल्ल्या सगळ्या धर्मांचो अभ्यास केलो आनी तातूंतलीं मोलादीक तत्वां आपणावन तांचेरच आदारून धामी संप्रदायाची स्थापना केली. ह्या संप्रदायांत प्रेमतत्वाक म्हत्वाची सुवात दिल्या. ब्रम्हाची मूळ शक्ती ही प्रेमस्वरूप आसून, ती मेळटकच जीव ब्रम्हरूप जाता असो ह्या पंथाचो सिध्दांत आसा. प्रेम हें प्रत्यक्षांत आसलें वा ताचो अणभवय येता आसलो, तरी तें शब्दातीत वा अनिर्वचनीय आसा अशें प्राणनाथाचें मत. मनशाचे आध्यात्मिक उदरगतीखातीर सत्संगाची गरज आसता. जगत आनी ब्रम्ह हीं दोनूय अका आगळ्याच आनंदावरी आसून विशुध्द प्रेमावरवीं तांचो आनंद अणभवूंक मेळटा. हीच पुरशार्थाची निमाणी अवस्था अशें प्राणनाथान म्हळां. ताणें परमात्याचें नांव धाम = परमपद अशेंच दवरलां.
ह्या संप्रदायान हिंदू, मुसलमान, क्रिस्तांव हे सगळेच एकच आसात अशें म्हळां. धर्माच्या नांवार लोकांमदी तीडभावनेचो प्रसार जाता हें जाणून ताणें आपल्या पंथावरवी वेगवेगळ्या संप्रदायांच्या अनुयायांमदीं प्रेमाचो आनी सदभावनेचो प्रचार केलो. सद्या ह्या संप्रदायाच्या अनुयायांचेर वैष्णव धर्माचो बरोच प्रभाव पडिल्लो दिसता. धामी संप्रदायाचे अनुयायी बालकृष्णाचें ध्यान करतात, गळ्यांत तुळशीची माळ, त्रिपुंड्र आनी कुकूम लायतात. ते उपास्याचे मुर्तीची पुजा करिनासताना 'कलजमे शरीफ' ह्या आपल्या धर्मग्रंथाची पुजा करतात. सोरो, मास आनी जातीवेवस्था हांचो तांणी निशेध केला. एकाद्याक संप्रदायाची दीक्षा दितना हिंदू आनी मुसलमान हांचें सहभोजन करप अशी तांची पद्दत.
पन्ना हें ह्या संप्रदायाचें मुखेल केंद्र आनी तीर्थस्थान आसून दर वर्सा कार्तिक पुनवेक हांगा धामी लोकांची व्हड जात्रा भरता. ह्या संप्रदायांत मुसलमानांकय प्रवेश मेळटा. सुरतेचे जायते कच्छी ह्या संप्रदायाचें अनुयायी आसात. मध्य प्रदेशांतल्या सागर आनी दमोह ह्या जिल्ह्यांत आनी सौराष्ट्रांतल्या जामनगर लागसार ह्या पंथाचो बरोच प्रसार आसा. जामनगर आनी सुरतेक तांचीं केंद्रां आसात. सुमार देडशें वर्सांआदीं नेपाळांतय ह्या पंथाचो प्रसार जाल्लो. पंथाच्या धर्मग्रंथाचें अध्ययन करपाखातीर नेपाळांतलें प्राणनाथी लोक पन्नाक हांगा येतात.
सानडललें मेनड्रूं वपार

सानडललें मेनड्रूं वपार.
Sanddlolem Menddrum Vopar - The Lost Sheep ( parable )
वपारिंचो हेतू.
तेदनां शिसांनीं लागीं सरुन ताका विचारलें: "वपारींनीं तांचे कडे कित्याक उलयताय?" ताणें परतीपाळ केलो: "कित्याक सर्गींच्या राज्याचे गूट वळखूंचें देणें तुमकां दिल्लें आसा; तांकां हेरांक ना. आसा तांकां देव आनींक-उय दितलो आनी तांचें माप भरन अत्तलें; पूण ना तांकां, आसा तें पोरयान तांचे कडलें देव काडून घेतलो. देखून हांव वपारींनीं तांचे कडे उलयतां, कित्याक पळेवन-उय तांकां दिसना, आनी आयकुन-उय तांकां आयकना आनी समजयी ना."
इजायासान अशें आदींच सांगललें तें तांचे सवें पाळोन येता:
"आयकुन-आयकून तुमकां काय, समजचें ना; पळेवन-पळेवन तुमकां काय दिसचें ना. कित्याक ह्या लकाचें काळीज जोड-निबर जालां, तांचे कान भेरे जाल्यात, तांचे दोळे धांपलले आसात; ना तर दोळयांनीं तांकां दिसूंक लागतलें, कानांनीं तांकां सारकें आयकुंक मेळतलें, मनान तांकां समजतलें, आनी, तीं परतून येवन, हांव तांकां बरीं करीन ."
सानडललें मेनड्रूं वपार.
पवित्र पुसतक लुकास १५ ː ३-१०
३ देखून ताणें तांकां अशी êक वपार सांगली:
४ "तुंचê मदें शेंबोर मेनड्रां आसललो कण-êक मनीस आसा म्हण संजात; तांतलें एक मेनड्रूं सानडलें म्हणुंय्या; णय्यानणय अरण्यांत सोडून, सानडलां तें मेळोसोर ताका सोदुंक वचनासतां तो रावत काय?
५ आनी तें मेळळ्या उपरांत, तो खुशाल जावन ताका खांदार घाल्ता
६ आनी, घरा पावतोच, इश्टांक आनी शेजारियांक आपवन तो म्हणटा: म्हजें सानडललें मेनड्रूं मेळळें म्हण म्हज्या वांगडा खुशाल जाय्ात."
७ "तêच भाशेन, हांव तुंकां सांग्तां, êक पात्की मनीस जिवीत बोदलीत जाल्यार, ताचê पासत सर्गार केदो व्हडलो संतोस जातलो! जिवीत बदोल्पाची आपणांक गरज ना म्हण चिंततलीं णय्यानणय प्रमाणीक मनशां आसतीत तोर, हांचê पासत सर्गार येदो संतोस ना म्हण हांव तुंकां सांग्तां!
८ वो रुप्याचे धा नाणे आसलली कण-êक बायल आसा म्हण संजात; तांतलो êक सानडत जाल्यार, पणटी पेटवन, घराक सारोण मारून, तो नाणो मेळोसोर म्हेनतीन तो सोदिनासताना ती रावत काय?
९ आनी तो मेळळ्या उपरांत, ती आपल्या इश्टिणिंक आनी शेजार्निंक आपवन म्हणटा: म्हजो सानडललो नाणो म्हाका मेळळो म्हण म्हज्या वांगडा खुशाल जाय्ात.
१० तêच परीं, हांव तुंकां सांग्तां, êक पात्की मनीस जिवीत बोदलीत जाल्यार, देवाचे दूत संतसभरीत जातले."
“वपारिंनीं उलयतलं, संवसार रचलल्याक गुपीत आसललेो वसतू उक्तेो कर्तलं”, हें प्रवादियाचें उतर अशें खरें जालें. (मातेव १३:३५)
पळेइयात न्याळ.
The Lost Sheep &amp; the Lost Coin, Commentary &amp; Meditation
तिमताक पावलुचें पयलें पत्र

तिमताक पावलुचें पयलें पत्र.
First Epistle to Timothy
तिमताक पावलुचें पयलें पत्र.
पावलून तिमताक बरयल्ल्या दन पत्रांक आनी तिताक बरयल्ल्या पत्राक “गंवळीक पत्रां” म्हणटात, कित्याक ताणें तीं एके पवित्र-सभेक न्हय, पूण तिच्या व्हडिलाक वो गंवळियाक बरयलीं; हाणें ती बरे भाशेन चलवंक ताका उज्वाड आनी वात दाखवंक पावलून तीं बरयलीं. हीं तिनूय पत्रां रुपान तशें विशय्यांनीं एकामेकाक खूब लागीं आसात.
तिमत लिकानियेच्या लिसत्रांतलो आसलो; ताचो बापूय ग्रीक आनी ताची आवय जुदेव. पवित्र पुसतक वाचुंक ताका शिक्षण दिल्लें. पावलू पयले पावटी लिसत्रांत आयलो तेदना, तिमतान तशेंच एवनिके ताचे आवयन आनी लयशेन ताचे शामायन जेजूक देवान भासायललो क्रिसत सडवणार म्हण भावार्थान मानून घेतलो. त्या समय्यार क्रिसतांवांनीं पावलूक तिमताची बरी खबर सांगलली, आनी आपल्या धरंपर्गटणेच्या वावरांत पावलून ताका आपलो सांगाती जावंक विंचून काडलो. तिमताची सुनत करुंक नासली; पूण आतां, फ्रिजियेच्या जुदेवांनीं तिमताच्या तनडांतली क्रिसती धर्माची पर्गटणी संपेपणीं मानून घेवंचे खातीर, पावलून ताची सुनत केली. ह्या उपरांत, खूब पावटी, तिमत पावलू सर्शिलो पयस आसलो. आनी आवघड आनी चड मलाचीं कामां पावलून अजून तर्ण्या तिमताच्या हातांत संपयलीं. पावलूक पयले पावटी रमाक बंदखणिंत घालो तेदना, तिमत आपल्या गुरू बराबर आसलो.
हे बंदखणी उपरांत, पावलुचे निमाणे धरंपर्गटनेचे भंवडेर, तिमत ताचे बराबर गेलो आनी एफेजाचे पवित्र-सभेचो कार्भार चलवंक पावलून ताका थय दवरलो.
ह्या पत्रांत दन चिंत्नां आंकां मेळतात : तिमतान काळजिदार्पणान खट्या गुरुंचेर झुजुंक जाय, आनी पवित्र-सभा बरे मानडावळीन स्थापून हाडपाचें काम शिताबेन करुंक जाय. पावलुचें मन ह्या दन-ऊय वसतुंचेर घुंवता, कारण थय खूब संकश्ट आसले म्हण ताका अणभव आसलो.
ह्या पत्राची मानडावळ अशी :.
प्रसतावना : १ : १-२
पवित्र-सभे आनी तिच्या अधिकारियां विशीं शिकवण : १:३-३:१६
ताच्या वावरा विशीं तिमताक शिकवण : ४ : १-६:२१
भाशीक खेळ

भाशीक खेळ अध्यापनांत खूब गरजेचो.
सुरवात.
मनशाक आपले विचार दुसऱ्या मेरेन पावोवपाक जाय जाल्यार भाशा आमकां चड गरजेची. मनीस आपली खुशालकाय, सुख तशेंच दुख आपली हेर भावनां भाशेंतल्यान दुसऱ्या मेरेन पावयता. शाळेंत पासून आमी फक्त आमची मातृभाशा न्हय, पूण हेरूय भासो शिकतात. आयच्या युगांत आमची शिक्षणाची पध्दत पाठ्यपुस्तकाचेर आदारीत आसा. पाठ्यपुस्तक आशिल्ल्यान सगल्याच विद्यार्थ्यांक एकाच वांगडा येवन शिकपाक बरें जाता. पाठ्य पुस्तकाचेर आशिल्लो पाठ शिकयल्ल्या उपरांत तो पाठ भुरग्यांक कितलो मेरेन समजला वा विद्यार्थ्यांनी कितलो मेरेन आत्मसात केला तें शिक्षक स्वताक कळूंक त्या पाठाचें मूल्यांकन करता. मूल्यांकना वरवीं शिक्षक सहज विद्यार्थ्यांच्यो जापो आयकून पारखूंक शकता. मुल्यांकन हें उतर कोंकणी भाशेन हिन्दी भाशे कडल्यान उश्णें घेतलां. हिन्दी भाशेंत मुल्यांकन हाचो अर्थ म्हळ्यार मुल्य आँकना . पाठ शिकोवचे पयलीं जीं उद्दिश्टां मतींत दवरिल्लीं तीं पाठ शिकयल्ल्या उपरांत सार्थक जाल्यांत काय ना तें पळोवपाक मुल्यांकन करतात. मुल्यांकन दोन तरांनी आयोजीत करूंक जाता – बरोवन आनी उच्चार वा तोंडान जाप दिवन. पाठ शिकयल्ल्या उपरांत एक तर शिक्षक ल्हान-ल्हान प्रस्न विचारून जापो काडूंक शकतात, नाजाल्यार भाशीक खेळ वर्गांत आयोजीत करूंक शकता.
भुरग्यांक नियोजन केल्लो पाठ शिकयता आनी ताच्या उपरांत पाठ भुरग्यांक कितलो समजला वा एकाद्र्या उतराचो अर्थ भुरग्यांनी कशेतरेन घेतला तें पळोवपाक तो भाशीक खेळ वर्गांत आयोजीत करता. भाशीक खेळ आयोजीत करचे पयलीं शिक्षकाच्या मनांत जें कितें आशिल्लें तें पुरायपणान विद्यार्थ्यां मेरेन पावला काय ना तें पळोवपाक गरजेचें. भाशीक खेळ हो एक मुल्यांकनाचोच भाग. मुल्यांकन केल्ल्यान भुरग्यांची कितली उदरगत जाल्या हें शिक्षकाक कळटा. भुरग्यां भितर कितें उणेंपण आसा ते कळपाक शिक्षकाक आदार मेळटा. विद्यार्थ्यांक अध्ययन करपाक शिक्षक उर्बा दिता.
संकल्पना.
भाशीक खेळ शिक्षणांत येवपा फाटली संकल्पना म्हळ्यार शिक्षण पद्धती जाता तितली रूचीक करची आनी भुरग्यांचें ध्यान शिक्षणां वाटेन आकर्शीत करचें. ह्या संकल्पनेक लागून अध्यापक आपलें अध्यापन प्रभावी करपाक वावुरता आनी भाशीक खेळाक लागून नवे-नवे कल्पना वाटेन आपलें मन धांवडायत रावता. भाशीक खेळ ही एक असली तरेची संकल्पना जंय विद्यार्थी हांसून-खेळून शिकता.
शिक्षकान लक्षांत दवरपाचे मुद्दे
फायदे.
भाशीक खेळाचे फायदे आमी पळयले जाल्यार, तांच्या गैरफायद्यां कडेन आमीं दुर्लक्ष करूंक जायना. चड प्रमाणान भाशीक खेळ आयोजीत केले जाल्यार ताचो वर्गवातावरणाचेर विपरीत परिणाम जावंक शकता. भुरग्यांक वाज येता आनी केन्ना- केन्ना भुरगीं फकाणां पासून करूंक लागतात. ताका लागून शिक्षकान भाशीक खेळ सदांच आयोजीत करचे न्हय कारण विद्यार्थी त्यो कृती फकत मनोरंजनाच्या दृश्टींतल्यान घेवंक शकता. भाशीक खेळाचो वापर शिक्षकान योग्य वेळार करचो कित्याक भाशीक खेळ आयोजीत केल्ल्यान विद्यार्थ्यांक त्या खेळाचो भाशा विकासाच्या दृश्टींतल्यान भरपूर फायदो जावंक शकता. भाशीक खेळ जो वर्गांत आयोजीत करता, तांतूतल्यान विद्यार्थ्याक कितें ना कितें तरी मेळपाक जाय.
रॉबर्ट अँड्रूझ मिलिकन

रॉबर्ट अँड्रूझ मिलिकन हांचो जल्म २२ मार्च १८६८,मॉरिसन इलिनॉय हांगां जालो. नामनेचो अमेरिकन भौतिकशास्त्र अध्यापनाचें काम केलें. १८९३ त मास्टर ही पदवी मेळयतकच कोलंबिया विद्यापिठांत भौतिकशास्त्राचो अधिछात्र म्हूण ताची नेमणूक जाली. १८९५ त ताणें प्रदीप्त पृश्ठभागांनी उत्सर्जित केल्ल्या उजवाडाच्या ध्रुवीकरणाचेर संशोधन करून डॉक्टरेट पदवी मेळयली. ते उपरांत १८९५-९६ त ताणें वर्सभर जर्मनीत बर्लिन आनी गटिंगेन हांगां पदव्युतर शिक्षण घेतलें.१८९६ त शिकागो विद्यापिठांतल्या भौतिकशास्त्र प्रयोगशाळेंत सहाय्यक म्हूण ताची नेमणूक जाली आनी फुडें त्या विद्यापिठांतूच १९१० तो प्राध्यापक जालो. पयल्या म्हाझुजांत तो अमेरिकाच्या राशट्रीय संशोधन मंडळाचो उपाध्यक्ष आशिल्लो. त्या वेळार ताणें पाणबुडीप्रतिरोधक आनी वातावरणविज्ञानीय साधनां विकसीत करपाची म्हत्वाची कामगिरी केली. १९२१त पॅसाडीना हांगच्या कॅलिफार्निया इन्सिटट्युट ऑफ टेक्नॉलॉजीतल्या भौतिकशास्त्राच्या नॉर्मन ब्रिज प्रयोगशाळेच्या संचालकपदाचेर, तशेंच हे संस्थेच्या कार्यकारी मंडळाच्या अध्यक्षपदाचेर ताची नेमणूक जाली. १९४६ त ह्या दोनूय पदांवयल्यान तो निवृत जालो. 
मिलिकन हाणे मुखेल करून विद्युत प्रकाशकी आनी रेणवीय भौतिकशास्त्र ह्या विशयांत संशोधन केलें. ताचें सगळ्यांत मोलादीक कार्य म्हळयार ताणें १९१० त इलेक्ट्रॅानाचो विद्युत भार सारकोच आशिल्लो, अशेय ताणें सिध्द केलें. १९१२-१५ ह्या काळांत ताणें आइन्सटाइन हाचें म्हत्वाचें प्रकाशविद्युतीय समीकरण प्रायोगीक रितीन तपासून पळयलें आनी प्लांक हाच्या स्थिरांकाचें मोल प्रकाशविद्युतीय रितीन पयलेंच खेप निश्चीत केलें. वायुच्या ब्राउनीय गतीविशीं ताणें केल्ल्या कार्याक लागून द्रव्याच्या आणवीय आनी गत्यात्मक सिध्दांताक आशिल्लो शास्त्रीय संवसारांतलो विरोध सोंपलो .वातावरणांत सरून धर्तरेकडे येवपी कणाचे गतीविशींचो सिध्दांत आनी विघ्घुतीय घटनेविशींचें ताचें सशोधन हातुंतल्यानूच फुडें विश्र्वकिरणाच्या मापनाखाचीर सुरू केल्ल्या प्रयोगाक लागून हीं किरणां धर्तरेच्या वी वातावरणाच्या सकयल्या थरांत उगम पावनात तर भायल्या अवकाशांतल्यान येतात, हें सिध्द केलें.
इलेक्ट्रॉनाचो विघ्घुत भार आनी प्रकाशविघ्घत परिणाम हांचेविशींच्या कार्याखातीर ताका १९२३ वर्साच्या भौतिकशास्त्र विशयाखातीर आशिल्लो नोबॅल पुरस्कार फाव जालो. ताचे मरण १९ डिसेंबर १९५३ ,सान मारीनो - कॅलिफॉर्निया हांगां जालें.
Opinion Poll

"Opinion Poll" 16 Janer 1967 vorsan Indieche serkaran Gõyche fudarachem nirnoy gheunchak kel'lem. Hantunt Gõykarank vicharlelem ki Gõy ek vegllem uronk zai vô Maharaxhttracho ek bhag zaunk zai. Dr. Jack de Sequeiran Gõy "separad" dovrunk lokak protsavn dilo. Gõykaranim vegllem raunk mot dilo.
नरेंद्र का कामत

नरेंद्र का कामतहो कोंकणींतलो एक लेखक आनी कोंकणी मोगी।
जल्म.
14 जून 1934
शिक्षण.
मॅट्रीक मेरेन
प्रसिध्द जाल्ली पुस्तकां.
बालसाहित्य
प्रसिद्दीचे वाटेर
हेर वावर.
रेडियोवेल्यान पांच नाटकुलीं आनी स उलोवपां प्रसारीत जाल्यांत.
उमर खय्याम

(जल्म:१०४८,खोरासान-इराण;मरण:?).
एक नामनेचो फार्सी कवी आनी विद्वान. ताचें पुराय नांव गियासुद्दीन अबूल फत्ह उमर बिन इब्राहिम अल्-खय्यामी. पूण ताका खय्याम नांवानच वळखताले. ताच्या इश्टांनी आनी शिष्यांनी
केल्ल्या वर्णनावेल्यान ताच्या जिविताकाळाची सादारणपणान कल्पना करूंक येता. पूण ताची प्रतिभा ऊंच आनी स्मरणशक्ती खर आशिल्ल्यान, ज्योतिश, गणित, वैजकी,विज्ञान,तत्त्वगिन्यान ह्या विशयांनी तो खांपो आशिल्लो. नामनेचो विद्वान इनाम मुवफ्फिक हो ताचो गुरू आशिल्लो.
सुलतान मलिकशाह हाणें पंचांगांत सुदारणा करपाखातीर ज्या आठ मानदिक ज्योतिर्विदांची समिती नेमिल्ली, तातूंत खय्यामाचो आस्पाव आशिल्लो. ह्याच वेळार खय्यामान ‘जीज मलिकशाही’ नावांचो एक ग्रंथ बरयलो. ह्या ग्रंथान ताणें ज्योतिशाविशीं कोशटकां दिल्लीं आसात. ताणें पोरने पर्थियन कालगणना पध्दतींत जी सुदारणा सुचयिल्ली, ती १०७९ वर्सा उपेगांत हाडली. हे सुदारणेवरवीं ५००० वर्सांत फकत एका दिसाचीच चूक जातली, अशें ताणें गणित केल्लें. ताणें अरबी आशेंत बरयल्ल्यस बीजगणिताच्या ग्रंथांक खूब नामना मेळ्ळ्या. ह्या ग्रंथांत ताणें तृतीर् घातामेरेनच्या समीकरणाचें सामान्य आनी संयुक्त अशें वर्गीकरण केलां.तशेंच ताणें दिवघात समीकरणां सोडोवपाची रीतय दाखयल्या. तृतीय घात समीकरणांचीं घनबीजां (Cube-roots) आशिल्ले तेरा प्रकार ताणें दाखयल्यात. ह्या समीकरणांचीं बीजां ताणें दोन शाकवांच्या (conics) छेदनाच्या (intersection) स्वररूपांत मेळयलीं. भूमितीय आनी अंकगणितीय निर्वाहांत (solution) वेगळेपण आशिल्ल्याचें ताणें दाखोवन दिलें. ताच्या बीजगणितीय संशोधनाविशीं डी. एस्. कासीर हाणें १९३९ त बरयल्ल्या ‘आल्जेब्रा ऑफ उमर खय्याम’ ह्या ग्रंथाक बरीच नामना मेळ्ळ्या. ताणें ‘नौ राज नामा’ ह्या फार्सी ग्रंथांत युनानी वैजकीविशीं बरयलां. तातूंत ‘जव’ (कोंकणी-सवाद, फार्सी-खवेद, संस्कृत-यव, इंग्लीश-बार्ली) ह्या गुणाकारी धान्याचो उल्लेख आसा. हो ग्रंथ अभ्यास करपासारको आसा. १९३३ त मुज्तबा मिनोवी हाणें तेहरान हांगा हो ग्रंथ उजवाडायिल्लो.
फाविल्ल्या वेळांत उमर खय्याम रूबायां बरयतालो. ह्या रूबायांखातीरच ताका सगळे कडेन नामना मेळ्ळी. तशेंत खूबशा देशांनी उमर खय्याम क्लबांची थपणूक जाली. थंय ताच्या रूबायांचें
शिकप आनी शिकोवप चलता. संवसारांतल्या तरेकवार भासांनी ताच्या रूबायांचे अणकार जाल्यात. ताच्या रूबायांतले मुखेल विचार अशें आसात:’आपल्या नशिबांत जें किदें आसा, तें
घडलेबगर रावना इतली नियती ताकदवान आसा. मनशान आसा ते परिस्थितींत सुख आनी समाधान मानूंक जाय. सदांच दुस-याचेर उपकार करूंक जाय. सुक-दुख्खां जशीं येतात, तशीं
वतात. ८५९ वर्सा फिट्सजेरल्ड हाणें ताच्या रूबायांचो इंग्लीश अणकार केलो, जाचेवरवीं जगाक ताच्या सुंदर कवित्वाची पयले खेप वळख घडली. आर्विल्ल्या भारतीय भासांतूय ताच्या रूबायांचो
अणकार जाला. माधव ज्यूलियन (मराठी), मैथिलीशरण गुप्त (हिंदी), भ. द. वर्मा (हिंदुस्थानी),मीर वली अल्ला (उर्दू), नरेंद्र देव (बंगाली) हे तातूंतले कांय अणकारपी आसात.
इमिल डुरखायम

इमिल डुरखायम
जल्म.
इमिल डुरखायम नामनेचो समाजशास्त्रज्ञ. हाचो जल्म एका ज्यू घराण्यांत जालो.
शिक्षण आनी काम.
1882त ताणें आपलें शिक्षण पुराय केलें आनी इ.स. 1887 मेरेन ताणें शिक्षक म्हणून काम केलें. त्याच काळांत ताणें अर्थशास्त्र, समुह मानवशास्त्र ह्या विशयांचो अभ्यास केलो. उपरांत पॅरिस विध्यापिठांत समाजशास्त्र आनी शिक्षणशास्त्राचो प्राध्यापक म्हणून ताची नेमणूक जाली. पॅरिस विध्यापिठान ताका डॉक्टरेटची पदवी दिवन भोवमान केलो. ताणें इ.स. 1898त लॅनी सोशियॉलॉजिकल हें नेमाळें सुरू केलें. फ्रँच समाजीक विचारांच्या इतिहासांत नामनेचो समाजशास्त्रज्ञ कॉम्त हाचो उत्तराधिकारी म्हणून डुरखायम हाचो उल्लेख करतात. डुरखायम हाणें पद्दतीशास्त्र, समाजीक सत्य, सामुहीक प्रतिनिधित्व, समाजीक श्रमविभाजन, धर्माविशींचे सिध्दांत, आत्महत्येविशींचे सिध्दांत हे विशीं विचार मांडले. पद्दतीशीस्त्र (Methodology) ताच्या मतान वस्तूंचो अभ्यास हो अणभवांचेर आदारील्लो आसता आनी शास्त्राची वृती अणभवाक मान्य करपी आसची. तेचपरी सहभागी विचलन हाकाय म्हत्व दिवंक जाय. पद्दतीशास्त्रांत समाजीक वास्तवाक (Social fact) म्हत्वाची सुवात आसा अशें तो मावता.
ताची चिंतप.
समाजांतल्या मनशांत जेन्ना आंतरक्रिया (Interaction) सुरू जातात तेन्ना त्या त्या मनशाचे गुणविशेश हे फकत त्या मनशाचे उरनात. अशे आंतरक्रियेचे परिस्थितींत समाजीक सिध्दांत य्गम पावतात. देखून डुरखायम फुडें म्हणटा, समाजशास्त्र म्हळ्यार समाजीक वास्तावाचो, सत्याचो अभ्यास. सामुहीक प्रतिनिधित्व ही संकल्पना समाजीक वास्तवाचे संकल्पनेंतल्यान सहज तयार जाता. ताच्या मतान जेन्ना एक पगंड कसलेंय काम करता तेन्ना तातूंत एक प्रकारची एकता आसता. सगळ्यांचें लक्ष एके विशिश्ट वस्तूचेर केंद्रीत जाल्लें आसता. ह्या पंगडांतले मनीस सारकेच भावनेच्या प्रवाहांतल्यान वतात्य म्हणजेच तांकां सामुहीक जाणीव आसता. विशिश्ट समाजांत त्या त्या मनशांनी निर्माण केल्ले जायते भाव, भावना, कल्पना आसतात आनी मनीस तातूंत वांटो घेता. हांकाच तो सामुहीक प्रतिनिधित्व म्हण्टा. ताका लागून डुरखायमच्या मतान समाजशास्त्र म्हळ्यार सामुहीक प्रतिनिधित्वाचें शास्त्र. समाजाच्या सुखाचेर मनशाचेर सुख आदारून आशिल्ल्यान सादारणपणान सदांच उत्पादन वाडिचोच विचार समाजांत जायत रावता. डुरखायमच्या मतान समाजांतल्या भौतीक-नैतीक बदलांक लागून श्रमविभाजन गरजेचें, हाका लोकसंख्येची वाडय कारणीभूत आसा. जिणेविशीं संघर्श वाडिल्ल्यान श्रमविभाजनाची उदरगत जायत गेली.
राममनोहर लोहिया

राममनोहर लोहिया हांचो जल्म 23 मार्च 1910 ह्या दिसा अकबरपूर, जि. फैजाबाद, उत्तर प्रदेश हांगा जालो. लौहिया हे भारतांतले समाजवादी चळवळींतले एक फुडारी आनी विचारवंत. तांच्या बापायचें नांव हिरालाल आनी आवयचें नांव चंद्रीबाई (चंदाबाई). भुरगेपणांतच तांचे आवयक मरण आयिल्लयान, आजेन आनी बापोल्यान तांकां ल्हानाचो व्हड केलो. बापूय हिरालाल वेवसायान वेपारी. तो काँग्रेसीचो कार्यकर्तो आशिल्लो.
शिक्षण.
अकबरपूरा लागसार टंडन पाठशाला आनी विश्रवेश्रवरनाथ हायस्कूल हातुंल्यान ताणें सुरवातींचे शिकप घेतलें. धंघा निमतान बापूय मुंबयंत रावपाक आयलो आनी थंयसावन 1925 वर्सा राममनोहर मुंबय विधापिठांतल्यान मॅट्रिकेची परीक्षा पास जालो. महाविधालयीन शिक्षणी खातीर तो पयलीं बनारस हिंदू विश्रवविघालयांत गेलो पूण उपरांत तें सोडून तो कोलकाताच्या विधासागर महाविधालयांत गेलो आनी 1929 वर्सा ताणें कोलकाता विधापिठाची बी.ए. पदवी घेतली. उपरांत उंचेल्या शिक्षणा खातीर निधी एकठांय करुन तो पयलीं इंग्लंडाक गेलो आनी उपरांत ताणें बर्लिन विधापिठांत संशोधन करुन अर्थशास्र विशयांत ‘ सॅल्ट अँड सिव्डिल डिसओबीडिअन्स ‘ ह्या विशयांत पीएचडी पदवी घेतली (1932). शिकता आसतना म्हळ्यार 1926 च्या गुवाहाटी काँग्रेस अधिवेशनांत,
जिवित.
सुभासचंद्र बोस आनी नेहरुंचो ताचेर प्रभाव पडिल्ल्यान, तो राष्ट्रीय चळवळी कडेन प्रभावीत जालो. पूण जर्मनीं सावन परत येतकच 1933 वर्सा सुरवेक ताणें बनारस विधापिठांत अध्यापकायचे नोकरे खातीर यत्न केलो. कांय म्हयने रामेश्रवरदास बिर्लाकडे स्वीय साहाय्यकाचे काम केलें. 1934 वर्सा जेत्रा काँग्रेस समाजवादी पक्षाची स्थापणूक जाली, तेत्रा सावन ताणें आपल्या राजकीय कार्याक सुरवात केली. कार्यकारिणीचेर ताका वेंचून काडलो तशेंच ‘काँग्रेस सोशॅलिस्ट’ ह्या नव्या सातोळ्याचो संपादक म्हूण ताची नेमणूक जाली. लखनौच्या आखिल भारतीय काँग्रेसच्या परराश्ट्र विभागाचो सचिव नेमलो. 1942 वर्साच्या छोडो भारत आंदोलनांत भूंयगत रावन ताणें अच्युतराव पटर्धन आनी जयप्रकाश नारायण हांचे वांगडा चळवळीचें फुडारपण केलें.
1955 वर्सा हैदराबादेक ताणें समाजवादी पक्षाची स्थापूणक केली. ह्या पक्षाचो तो अध्यक्ष जालो. 1956 वर्सा तो ‘मॅनकाइंड’ ह्या नेमाळ्याचो संपादक जालो. फुडें होच पक्ष 7 जून 1964 दिसा ‘संयुत्त समाजवादी पक्ष’ ह्या नांवान प्रजासमाजवादी पक्षांत विलीन जालो. ताचे पयलीं 1963 तो फरुखाबाद मतदार संधांतल्यान लोकसभेचो सदस्य आशिल्लो. स्वातंत्र्या उपरांतच्या काळांत ताणें शेतकामत्यांच्यो चळवळी, अग्रेजी हटाव आंदोलन, जाती तोडो आंदोलन, गोवा मुत्ति चळवळ, हिंदी राश्ट्रभाशेचो पुरस्कार, नेपाळांतलो स्वातंत्र्य संघर्श अशा जायत्या चळवळींचें ताणें फुडारपण केंलें.
साहित्य.
मिस्टरी आँफ सर स्टॅफर्ड क्रिप्स(1942). अस्पेक्ट्स ऑफ सोशॅलिस्ट पॉलिसी (1952), व्हिल फ हिस्ट्री (1955), विल- पॉवर अँड अदर रायटींग्ज (1956), गिल्टी मेन ऑफ इंडियाज पार्टिशन (1960), इंडिया, चायना अँड नर्दर्न फ्राँटियर्स (1963), द कास्ट सिस्टीम (1964), इंटरव्हल डयुअरींग पलिटिक्स (1965), फ्रॅग्मेन्ट्स फ वलर्ड माइंड (1966), वाल्मीकी और वसिष्ठ, क्राती के लिये संघटन हे गेरंथ प्रसिह आसता. नेमाळ्यांनी उजवाडा आयिल्लया ताच्या कांय स्फुटलेखांचे मराठी अणकार श्रीमती इंदुमती केळकर आनी श्रीपाद केळकर हांणी अन्तहीन यात्रा, ललित लेणी (1971), दोन हत्यारे सत्ताधा – याची भाषा आनी जाति (1971) ह्या नांवांनी उजवाडा हाडल्यांत. हालीं ताचे आनीक कांय स्फुटलेख समत आनी समृध्दी (1977), भारतीय श्र्ल्लोक (1981), माकर्सवाद (1981), अल्प प्रमाणयंत्र (1984), नर-नारी (1984), शेत – शेतकरी – भूसेना (1984), जातिप्रथेचो तुरुंग (1984) ह्या शिर्षकांनी मरठींत उजवाडा आयल्यात.
Nirmon

Nirmon zaun asa 1966chi ek Konknni cholchitr. Hea cholchitran C. Alvaresan kam kel'lem. Hea cholchitrak don Raxtriya Cholchitr Puroskar ("National Film Awards") mel'let.
जॉन गॉमीस

जॉन गॉमीस हो एक तियात्रिस्त.
जल्म.
जॉन गॉमीस (कोकोय) पांजोरकोणी, कुंकोळी गोंय ह्या गांवचो.
वावर.
ताचो आंकल कायतानो रिबेलो हाणीं ताका आपल्या तियात्रांत पयलो माचयेर हाडलो. कोकोयान कांतार म्हणिल्लें तेन्ना ताका लोकांकडल्यान बरी शाबासकी आनी बरो प्रतिसाद मेळ्ळो. ताच्या उपरांत ताणें फा. पेदरू झेवियर ओझोरियो हाच्या तियात्रांत अभिनय केलो. तशेंच ताणें व्हडल्या दिग्दर्शकाच्या तियात्रांनी वांटो घेतिल्लो आसा जशें ऍन्थनी डिसा, प्रेम कुमार, सॅबी कुतिन्हो आनी रॉबीन वाझ.
कोकोय हो एक बरो रचपी, घडोवपी आनी एक कांतारिस्त.
ताणें 3000च्या वयर कांतारां रचल्यात आनी सिसिल्या, फिलोमेना आनी सिन्तियाँ, आदी वांगडा मेळून कांतारां गायल्यांत आनी ऍडी मास्कारेन्हस हांचे वांगडां ताणें जोडगितांगायल्यांत.
कोकोय हाणीं जायते तियात्र बरयल्यात. तांतूतले कांय जावन आसा 'आतांचो संवसार', 'देवाचो हुकुम पाद्रींचो घुट', 'गुन्यांव कोणाचो', 'दुबाव', 'पोरिक्षा' आनी 'फुकोट चारली'.
कोकोय हे ऑल इंडिया रेडियो हाचे कलाकार जावन आसले आनी आपल्या कांतारांच्यो दोन आयकपाच्यो कॅसटी ताणीं काडल्यात. त्यो म्हणल्यार 'सोपोन' आनी 'गोंय आपोयता'.
तियात्राच्या माचयेर तांचो म्हत्वाचो योगदान म्हणल्यार ताणीं तियात्र, तांचीं कांतारां आनी तांच्या संगिता विशीं जायतें बरोवप केलां. ताणीं तियात्र आनी तियात्रांतल्या मनशांचेर पुस्तकां उजवाडाक हाडल्यांत.
पुरस्कार.
तांकां खूब पुरस्कार लाबल्यात जशे की :
गोंय सरकाराचो गोवा स्टेट कलचरल पुरस्कार.
कोंकणी म्हयन्याळें जशें गुलाब आनी जिवीत हाणीं तांचो सत्कार केला.
दालगादो कोंकणी अकादमीन ताचो सत्कार केला.
४थो गोवा युवा महोत्सव (७, ८ जानेवारी १९९९)

४थो गोवा युवा महोत्सव(७,८ जानेवारी १९९९) कोंकणी भाशा मंडळान घडोवन हाडिल्ल्या चवथ्या गोवा युवा महोत्सवाचे उक्तावण केले ते मुख्यमंत्री लुईझिन फ़ालेरो हांणी. हो युवा महोत्सव दोन दीस ७ आनी ८ जानेवारी १९९९ ह्या दिसा आयोजीत केल्लो. ह्या युवा महोत्सवांत दवरिल्ल्यो सर्ती अश्यो मेकळें मळब, चौरंग, फ़टाफ़ट, आयले तशें गायले, धिक थै, खेळ, राटावळी,रांगोळी, बोंदेरां आनी प्रदर्शन आसले.
ह्यो सर्ती गोंयच्या भुंयेकडेन लागुन आसा.दोन दीस चलिल्ल्या ह्या गोवा युवा महोत्सवांत सगळ्या सर्तींनी चड इनामां जोडिल्ले खातीर उत्कृश्ट संस्थेचो पंगड म्हणून फ़ोंडेचो अंत्रुज घुडयो हांकां पांच हजार रुपयांचे पयलें इनाम आनी घोळटे करंडक फ़ावो जालो.कुडचडेंच्या कलादर्ण पंगडाक तीन हजार रुपयांचें दुसरें इनाम फ़ावो जाले. कार्याध्यक्ष म्हूण अनंत अग्नी हांणी जापसालकी सांबाळ्ळी.
Sant Francisk Xavierak Magnnem

Sant Francisk Xavierak Magnnem.
Prayer to Saint Francis Xavier
Eh bhov pritivonta ani mogall Bhag. Francisk Xaviera, hanv tujea sangata Sorvespora Devak nomoskar kortam. Jeam denneamnim Devan sonvsarantlea jivitant tuka xrungailo, ani melea uprant zo onod tuka favo zalo, tancho ugddas korun hanv sontosbhorit zatam, ani tanche pasot hanv tujea sangata Devache upkar attoitam ani Taka vakhanntam. Hanvem Devache kurpent jieunk ani morunk-ho soglleam poros moladik upkar tuje podvedar mozoti vorvim mhaka melloun ghe mhonn hanv porarthun magtam. Hea novenant zo upkar hanv magtam to-i mhaka melloun ghe mhonn hanv tuka vinoitam
"(mag tuka zai tem)"
Punn jem hanv magtam, tem Devachea manak ani mhojea atmeachea boreak upkarona zait zalear, donui xevottank upkarta tosolo upkar mhaka melloun ghe.
Amen.
"(Amchea Bapa, Noman Marie ani Mhoima Bapak tin pavtti mhonn)"
കൊംകണീ ഭാസ

കൊംകണീ (ദേവാനാഗരീ:कोंकणी:കന്നഡ:ಕೊಂಕಣೀ:മല്യാവീ:കൊംകണീ ; രൊമി ലിപീ : Konknni :) ഹേ ഭാരതാംതലീ ഏക ഭാസ, ഭാരതീയ്യ-യേവരൊപീ മുളാചീ ജാവന ആസാ. ഹൈ ഭാശേചേ മൂള Indo-Aryan കൂളാംത സാംപഡടാം, ആനീ ഹേ ഭാശേംത ദ്രാവിഡീ ഭാസാംതലേ ആനീ കോംകണീംത ദ്രാവിഡ ഭാസാംതലേം സുമാര ശബ്ദ ആസാത. കോംകണീചേര ഹേര ഭാസാംചോ ഖൂബ പ്രഭാവ ജാണവതാ ദേഖീക പുര്തുഗേജ, कन्नड , मराठी ആനീ ഫര്സി-ആരബീ.