anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
Goudd Sarosvot Bamonn

Goudd Sarosvot Bamonn ho Bharotantlo Hindu Bamonn somaz ani ek vhoddlea Sarosvot Bamonn somazacho ek bhag zavn asa. Te Panch Govdd Bamonnachea pongddantle zavn asat. Tankam famad zalolea mottvea GSB nanvan vollkhotat. Te prothom Konknni tanche maibhaxent uloitat.
Itihas.
"Skanda Purana"chea "Sahyadrikhanda" pormonnem, xeannov Sarosvot Bamonn dha gotranchim kuttumbam ostompt Bharotant savn Goeant stholantor, Parashurama sangatak zalim.   Shilaharas toxench  Kadamb tambeachea pott’ttiechea korantopant Sarosvot nanvanche sondorbh sampoddttat. Goeant sampoddlolea korantopant Konkonn bhagant ailolea Bamonn kuttumbanchi govai sampoddtta.
Shilahara razamni nivoll Aryan Bamonnank ani Kshatriyas ut’torek aslolea Bharoti-Gangechea ghollantlean Konknnant rabito korunk apovnnem kelolem.Heo zati Goudd Sarosvot Bamonn ani CKP asat.
Sahyadrikhanda ani Mangesh Mahatmya  hea Sarosvot Bamnnachea stholantoracho, zantunt sasoxtt kuttumba aslim, jim Goenchea atth ganvamni rabito korunk pavlim,hacho oprotiokx ul’lekh kortat. Sarosvotam modem zagea pormonnem veglleponn, zoxe porim Bardezkar, Pednnekar ani Saxttikar aslem. Konkana mahatmya, 17vea xekddeant savn, Sarosvotanchi ani tanchea pongddantlea tann asloleachi, bhitorlea kijilanchi khobor korta..[citation needed] Kalhanachea Rajatarangini (12vea xekddeant), Sarosvotancho Pancha Govdda Bamonn somazantlo je Vindheachea ut’torek ravtale tacho ul’lekh korpant ieta.
GSBchea purvozamni ut’tor Goudd vibhagant apunn Sarosvot mhonn vollokh dilea zachi Mharaxttr ani Kornatokantlea Bamonn xezari dokxinn vibhagant sor korunk zata. Zaitech Sarosvotamni Malik Kafur hache ghurie uprant Goem soddlem ani tannim xezarchea bhagant apnnem pennem kelem, tech porimi Purtugezanchea dhormik agllikui lagun kelem jen’na te Ut’tor Kannood, Dokxin Konnodd ani Ut’tor Konknnant ravpak gele. Sarosvott Bamonn chodd xe Proxasoki ganvcho mosul ektthavpi (Kulkarni), bhandvol divpi, bhott, xikovpi ani bhitorlea Asiai veparant ani rajki vevhari asle. Zaitich sorkari iennavol Goem, Konkonn ani her kodden, tantunt jinosacher xulk tanchea hatant urunk pavlo.
Juanvak Prokasovnni

Juanvak Prokasovnni.
Book of Revelation
Prokasovnni.
Hem zhuz khunnanchea rupan dilam. Hea sogllea khunanchi somzonni diunk sompem nhoi; punn sadharonn khunna asat teo somzunk sompem : “Jerusalem” mhollear Kristachi Povitr-Sobha; “Babilonia” vaittachi khunna ani tacho orth mhollear “sonvsarachi xokti”. Sorginchea Jerusaleak” Devache xokticho adar asa: sonvsari “ Babiloniek” khottea podviancho adar asa, toxench tea vorixtt aracho ani khottea provadiacho. Hea vhoddlea zhuzant chitram asat tim boreacheo ani vaittacheo khunna. Ankdde, xik’ke ani tuturi hem zhuz, cholta ani xevottak pavta mhonn dakhounk vaporleant.
Sat bandavollimnim Juanvan him chitram manddleant. Punn, eke-eke bandavollichi xim’khoi sompta tem dakhounk vivronnkaranchem ek mot na.
Patmos zunvear, sumar 96 vorsa, Juanvan, xubhvortomanachea boroinnaran, hem apnnak kel’le Prokasovnnechem Pustok boroilem.
Hea Pustokachi Manddavoll oxi :.
Prostavna : 1 : 1-8
Survatechem dorxon ani Sat Povitr-Sobhank sondex : 1 : 9-3:22
Sat Xik’keancho kovllo : 4 : 1-8:1
Sat Tuturio : 8:2-11:19
Ar ani don mon’zati :“ 12: 1-13:18
Veg-vegllim dorxonam : 14 : 1-15 : 18
Devachea krodachim sat aidonam : 16 : 1-21
Babiloniechem ghorttann ani mon’zatichi, khottea provadiachi ani devcharachi har : 17: 1-20 : 10
Xevottachi Zhoddti : 20: 11-15
Novem mollob, novi prithum’ ani novem Jerusalem : 21: 1-22:5
Sompadnni : 22: 6-21
Polleiat.
Book_of_Revelation
Books_of_the_Bible
Bible
Sachin Tendulkar

Sachin Ramesh Tenddulkar (Epril 24, 1973: Mumbai) krikettichea somvsarant ddon breddmon hachea uprant dusri suvat sochin tenddulokor hachi asa. I.So. 2002modim, karkirdichea baravea vorsa, visddenone ddon breddmon hanchea uprant sarvokalik dusro sorvot'tom' kosotti folondaz mhonnun tor eka disachea antororaxttri-i samneam modim vhivrichrdds hachea uprant dusro sarvokalik sorvot'tom' folondaz mhonnun sochin tenddulokorochi nivdd keli. 2011 jen'na bharot vorldd kop jiklo ten'na, hea mechint sochinacho aspavo axil'lo. 2003 vorsa vorldd kop hatunt to soglleant boro khellgoddi mhunn taka man favo zalo. Antororaxttri-i khellant to soglleant chodd xotok marpi khellgoddo. 20 nouhembor 2009 vorsa karkirditile 30,000 antororaxttri-i dhavo tannem kaddle.
Jivit.
Kaim vorsam poilim ixttamni ekamekachi vollokh korun dilea uprant 1995 vorsa Sachinachem logn anond mehta hea gujrati udeogopotichea namv onjli(veusayan balrogotjgone) cholyekodden zalem. Tankam sara (zonm': ekttobor1997) ani orzun (zonm': 23 sopttembor 2000) oxim don bhurgim zolmolim. Kitlech fautt Sachin apli forari 360 moddena mumboi xarant gheun bhomvtona dixtti poddla. Hi forari taka fiatt kompnin maikol xumakorachea hatantlean bhett mhunn dil'li. 200 goroz bhurgeank poixeancho ani her toren adar divn mozot korta.
Survat.
Sachin tenddulokaracho zolm' mumboi xarant eka moratthi modhyomourgi-i kuttumbant zalo. Sochin devo bormon hea tachea auddttea songit digdorxokachea namvan taka namv dourolem. Sochinan xardaxrom' videamondir hea xallent kriketticho proxikxok romakant acherokor hanchea koddlean krikettiche dhodde xikunk survat keli. Xallent astona heris xildd hanchea add khellttana tacho ixtt ani soh-khellpi vinod kamblliborobor 664 akromok bhagidari keli. 1988/1989 vorsa to apli poili voili prothom' xrenni samnea modim 100 nabad raulo. Tea vellar to mumboi songhant gujrat songha add khellttalo. Ten'na taka 15 vorsam 232 dis axil'le, ani tea vellar ho vikrom' (poilisamneatoxotokikhelli) korpacho soglleant tornnatto khellgoddi.
Purskar.
podmovibhuxonn ani rajiugandhikhelortn he purskar divn tacho bhouman kelo. Toxench taka bhartortn ho soglleant vhodd purskar taka dilo. Tachea nivrit'tichea vellar ho purskar taka zahir kelo. Bhartachea viman dollan taka ‘grup keptton’ ho hud'do taka divn tacho bhouman kelo. Rajivo gandhi yunivhorsitti ef helth sainses ani mhoisur videapitthan taka ddokttorett podvi dili. 6 nouhembor 2012, sochinak mumbyont membor ef di erddor ef esttrelia ho gourou favo kelo.
Polleiat.
Sachin_Tendulkar
ಮದರ್ ತೆರೆಜಾ

ಜಿಣಿ.
ಮದರ್ ತೆರೆಜಾ "೧೯೧೦ ಅಗಸ್ತ್ ೨೬" ತಾರಿಕೆರ್ "ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಅಲ್ಭೆನಿಯಾಂತ್" ಜಲ್ಮಲ್ಲಿ. ತಿಚ್ಯಾ ಭುರ್ಗ್ಯಾಪಣಾಚೆಂ ನಾಂವ್ "ಆಗ್ನೆಸ್". ತಿ ೧೯೫೦ಆಂತ್ ಮಿಷನರಿ ಆಫ್ ಚಾರಿಟಿ ಮಳ್ಯಾ ನಾಂವಾಖಾಲ್ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಾ ಸಂಘ್ ಘಡ್ಲೊ.
ಸೇವಾ.
ತಿಣೆಂ ಸುಮಾರ್ ೪೦ ಆನಿ ಪಾಂಚ್ ವರ್ಸಾಂ ಚಡ್ ದುಬ್ಳ್ಯಾಂಚಿ, ಪಿಡೆಸ್ತಾಂಚಿ, ಅನಾಥಾಂಚಿ ಸೇವೆಂತ್ ತಿಚೆಂ ದೀಸ್ ಖರ್ಚಿಲ್ಯಾತ್. ತಿಣೆಂ ಕದಾಳಾಯ್ ಸಾಂಗ್ಚೆ ಅಸ್‌ಲ್ಲೆಂ. ಹರ್ಯೆಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ತುಂ ಪೆಲ್ಲ್ಯಾಕ್ ಪಳೆವ್ನ್ ಸಂತೊಸಾಚೊ ಜನೊಸ್ ದಾಕಯ್ತಾನಾ ತಿ ಏಕ್ ಮೊಗಾಚಿ ಕರ್ನಿ ಹೆ ಜಿವಿತ್ ಸೊಬಿತ್ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ತಾ. ಮ್ಹಾಕಾ ಎಕ್ಲ್ಯಾಕ್ ಸಂಸಾರ್ ಬದ್ಲುಂಕ್ ಅಸಾಧ್ಯ್. ಪೂಣ್ ಹಾಂವ್ ಎಕ್ ಲ್ಹಾನ್ ಪಾತರ್ ಉದ್ಕಾಚೆರ್ ಉಡಯ್ತಾನಾ ತಾಚೊ ಪರಿಣಾಮ್ ಬೊಂವ್ತಣಿಂ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಮೆಳ್ತಾ.
ಕಾಲ್ಚೊ ದೀಸ್ ಸೊಂಪ್ಲೊ ಪಾಲ್ಯಾಂಚೊ ದೀಸ್ ಅಜೂನ್ ಉದೆಂವ್ಕ್ ನಾ. ಅಮ್ಚ್ಯಾ ಹಾತಾಂತ್ ಆಯ್ಚೊ ದೀಸ್ ಮಾತ್ರ್ ಅಸಾ. ಅಮಿ ಮಾಗಾರ್, ಅಮಿ ಪಾತ್ಯೆತಾಂವ್. ಅಮಿ ಪಾತ್ಯೆಲ್ಯಾರ್ ಅಮಿ ಮೋಗ್ ಕರ್ತಾಂವ್. ಅಮಿ ಮಾಗಾರ್, ಅಮಿ ಸೇವಾ ಕರ್ತಾಂವ್. ಸಕ್ಚಾಂಕ್ ವರ್ತಿ ಕಾರ್ಯಂ ಕರುಂಕ್ ಅಸಾದ್ಯ್. ಪುಣ್ ಲ್ಹಾನ್ ಕಾರ್ಯಿ ವರ್ತ್ಯಾ ಮೊಗಾನ್ ಕರ್ಯೆತ್. ತುಮ್ಚೊ ಮೋಗ್ ಸೆಜಾರಾ ದಿಯಾ. ತುಮ್ಚೆ ಜಿವಿತ್ ಪ್ರಕಾಸ್‍ಭರಿತ್ ಜಾತಲೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
ಮದರ್ ತೆರೆಜಾಕ್ ೨೦೧೭ ಸೆಪ್ಛೆಂಬರ್ ೪ ತಾರಿಕೆರ್ ಪಾಪಾ ಪ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಅದಿಕ್ರತ್ ಥರಾನ್ ಸಾಂತ್ ಮ್ಹಣ್ ಪಾಚಾರ್ಲಿ. ಭಾರತಾಚಾ ಪರ್ಜೆಕ್ ೧೯ ಸದಾಂಚ್ ಮದರ್ ತೆರೆಜಾ ಜಾವ್ನ್, ಸಂಸಾರಾಚ್ಯೆ ನದ್ರೆಂತ್ ದುಬ್ಲ್ಯೆ ಪಜ್ರೆಚಿ ಸಾಂತಿಣ್ ಜಾವ್ನ್, ಪವಿತ್ರ್ ಸಬೆಚ್ಯೆ ನದ್ರೆಂತ್ ಶುಭ್ ಸಂದೇಶಚಿ ಬರಿ ಖಬರ್ ಜಾವ್ನ್ ವಿವಿದ್ ಧರ್ಮಾಂಚ್ಯಾ ಮುಖೆಲಿಂಕ್ ದೆವಾಚ್ಯಾ ಮುಖೆಲಿಂಚಿ ಪ್ರತಿನಿದಿ ಜಾವ್ನ್ ಪುರಸ್ಕಾರಾಚ್ಯೆ ನದ್ರೆಂತ್, "ಭಾರತೀಯ್ ಸರ್ಕಾರಾಚೆ ಬ್ರಾಬಿನ್ ಭಾರತರತ್ನ್ ಜಾವ್ನ್ ಆನಿ ಅಂತರಾಷ್ಚೀಯ್ ನದ್ರೆಂತ್ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ದೂತ್" ಜಾವ್ನ್ ಫಾಮಾದ್ ಜಾಲಿ. ೧೯೭೯ ಇಸ್ವೆಂತ್ ತಿಕಾ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕಾರ್ ದೀವ್ನ್ ಸನ್ಮಾನ್ ಕೆಲಾ.
ಮದರ್ ತೆರೆಜಾನ್ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಉತ್ರಾ.
ಮದರ್ ತೆರೆಜಾ ರೊಮಾಂತ್ ಅಸ್ತಾನಾ ಜೆಜ್ವಿತ್ ದೇವ್ ಶಾಸ್ತ್ರ್ಯಾಲಾಗಿಂ ಸಂವಾದಾ ವೆಳಾರ್ ಅಶೆಂ ಏಕ್ ಸವಾಲ್ ಪುಡ್ ಕರ್ತಾ.'ತುಂವೆಂ ಪಾಳ್ಚೊ ಪ್ರಮುಖ್ ವಾಂಜೆಲ್ ಕಸಲೊ'? ತಿಣೆಂ ತಕ್ಷಣಾ ಜಾಪ್ ದಿಲಿ. ಹಾಂವೆ ಪಾಳ್ಚೊ ವಾಂಜೆಲ್ ೪ ಉತ್ರಾಂನಿ ಅಟಾಪಿಲಾ 'ತೆಂ ಮಕಾಚ್ ತುಮಿ ಕೆಲೆಂ' ಹ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂಚೆರ್ ಮದರ್ ತೆರೆಜಾನ್ ಅಪ್ಲೆಂ ಜಿವಿತ್ ಬಾಂದುನ್ ಹಾಡ್ಲೆಂ.
ಮೊರ್ನ್.
ಪೂಣ್ ತಿಣೆಂ ತೊ ಆಯ್ವಜ್ ದುಬ್ಳ್ಯಾಂಕ್ ವಾಂಟ್ಲಾ. ತಿಣೆಂ ಅಪ್ಲಿ ಜಿಣಿ ದುಬ್ಳ್ಯಾಂಕ್ ಸಮರ್ಪಿಲಾಂ. "೧೯೯೭ ಸೆಪ್ತೆಂಬರ್ ೫" ತಾರಿಕೆರ್ ದೆವಾಧೀನ್ ಜಾಲಿ. ತಿಚ್ಯೆ ಮೊರ್ನ್ ಕಲ್ಕತಾ ಜಾಗ್ಯಾರ್ ಅಸಾ. ತಿ ದೆವಾಧೀನ್ ಜಾತಾನಾ ೧೨೩ ದೇಶಾಂತ್ ೬೧೦ ಮಿಷ‍ನರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೆಲಾಂ.
ಬಿರುದ್.
ದೆವಾಧೀನ್ ಜಾಲ್ಯಾ ನಂತರ್ ಪಾಪಾ ಜುವಾಂವ್ ದುಸ್ರ್ಯಾ ತೆರೆಜಾಕ್ ೧೯೯೬ ಇಸ್ವೆಂತ್ ಬೆಸ್ಟ್ ತೆರೆಜಾ ಆಫ್ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಬಿರುದ್ ದಿಲಾಂ. ಮದರ್ ತೆರೆಜಾಕ್ ಸಾಂತಿಣ್ ಮ್ಹಣ್ ಪಾಚಾರ್ಲಾಂ. ಬ್ರಾಬಿನ್ ಭಾರತರತ್ನ್
ಆತಾ ತಿ ಸಮಾಜ್ ಸುಧಾರಕಿ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾ.
ಕೈಲಾಶ್ ಖೇರ್

=ಜನನ್=
ಕೈಲಾಶ್ ಖೇರ್ ಜುಲೈಚಾ ೭ತಾರಿಕೆರ್ ಜಲ್ಮಲೊ.ಕೈಲಾಶ್ ಖೇರ್ ಭಾರತೀಯ್ ಲೋಕ್‌ವೇದ್ ಸಂಗೀತಾಂತ್ ತವಳ್ ತವಳ್ ಪ್ರಭಾವಿತ್ ಜಾವ್ನಾಸ್‌ಲ್ಲೊ. ವಿವಿಧ್ ಥರಾಚಾ ಸಂಗೀತ್ ಶೈಲಿಂತ್ ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಭಾರತಾಂತ್ ಸಂಗೀತ್‌ಗಾರ್ ಜಾವ್ನಾಸ್‌ಲ್ಲೊ. 
=ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ್=
ಕಾಮಾಂತ್ ಮೊಸ್ತು ಕಷ್ಟ್ ಕಾಡ್ನ್ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಸಂಗೀತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಂತ್ ಪ್ರಯತ್ನ್ ಕೆಲ್ಲೆ.ಮುಂಬೈ ವಚೊನ್ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಗಾಯ್ಲೆಲ್ಯಾ ಅಂದಾಜ್ ಪಿಕ್ಚರಾಂತ್ ರಬ್ಬಾ ಇಷ್ಕ್ ನಾ ಹೋವೆ ಮಳ್ಳ್ಯಾ ಪದಾಂತ್ ಲೊಕಾ ಮೊಗಾಳ್ ಜಾಲೊ. ೨೦೦೨ ಇಸ್ವೆಂತ್ ವೈಸಾ ಭೀ ಹೋತಾ ಹೈ ಭಾಗII ಪಿಕ್ಚರಾಂತ್ ತಾಣೆ ಗಾಯ್ಲೆಲೆ ಪದ್ ಅಲ್ಲಾಹ್ ಕೆ ಬಂದೆ ಹ್ಯಾ ಪದಾಂತ್ ನಾಂವ್ ಜೊಡ್ಲೆಂ. ಸಕ್ಕಡಾಂಚಾ ತೊಂಡಾಂತ್ ಹೆಂ ಪದ್ ಗಾವ್ನ್ ಅಸ್‌ಲ್ಲಿ. ತಿತ್ಲೊ ಲೊಕಾಕ್ ಪಸಂದ್ ಜಾಲೊ. ಬಾಲಿವುಡ್ ಪಿಲ್ಮಾಂತ್ Mangal Pandey: The Rising ಂತ್ ಮೊಸ್ತು ಪದಾಂ ಗಾಯ್ಲಾಂತ್ ಆನಿ ಪಿಲ್ಮಾಂತ್ ಭಾಗ್ ಘೆತ್ಲಾ. ಇತರ್ ಬಾಲಿವುಡ್ ಪಿಲ್ಮಾಂತ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪಿಲ್ಮಾಂತ್ ಓ ಸಿಕಂದರ್ ಗೀತ್ ಅಸಾ.
ಕೈಲಾಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಂಚೆ ತೇರಿ ದಿವಾನಿ ಮಳ್ಳ್ಯಾ ನಾಂವಾಚೆ ಅಲ್ಬಮ್ ಹ್ಯಾ ನಾಂವಾಚಿ ಪದಾಂ ಪ್ರಮುಖ್ ಜಾವ್ನ್ ಸಲಾಮ್-ಇ-ಇಷ್ಕ್ ಪಿಲ್ಮಾಚೆಂ ರಬ್ಬಾ ಪದ್ (ಕ್ಯಾಸೆಟ್) ದಾಖಲೆ ಜಾಂವ್ಚಾ ತಿತ್ಲೆ ಮೊಲಾಕ್ ವಿಕುನ್ ಗೆಲ್ಯಾಂತ್ ಜಂಗ್ಲಿ ಪಿಲ್ಮಾಚಿ ಪದಾಂ ಲೊಕಾಕ್ ಮೊಸ್ತು ಪಸಂದ್ ಜಾಲ್ಯಾಂತ್.೨೦೦೨ ಂತ್ ಕೈಲಾಶ್ ಖೇರ್ "ದಿ ಇನ್‌ಕ್ರೆಡೆಬಲ್ಸ್" ಮಳ್ಳ್ಯಾ ನಾಂವಾಚಾ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಗೀತ್ ಪ್ರವಾಸಾಂತ್ ಅಶಾ ಬೋಂಸ್ಲೆ, ಸೋನು ನಿಗಮ್ ಆನಿ ಕುನಾಲ್ ಗಂಜಾವಾಲಾ ಹಾಂಚಾ ಸಾಂಗಾತಾ ಭಾಗ್ ಘೆತ್ಲಾ. ಸೋನಿ ಟಿವಿಂತ್ ಪ್ರಸಾರ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಇಂಡಿಯನ್ ಐಡಲ್ ಮಳ್ಳ್ಯಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ್ ಗಾಯನ್ ಸ್ಪರ್ಧ್ಯಾಂತ್ ತೀರ್ಪುದಾರ್ ಜಾವ್ನಾಸ್‌ಲ್ಲೊ.
=ವ್ಯಯುಕ್ತಿಕ್ ಜೀವನ್= 
ಪದಾಂಕ್ ತಾಳೊ ದಿಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ.
[ಮೂಲವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸು]
ಪದಾಂಚೊ ನಿರ್ದೇಶಕ್ ಜಾವ್ನ್.
=ಪ್ರಶಸ್ತಿ=
=ಉಲ್ಲೇಖ್=
आत्मभान (कादंबरी)

आत्मभान (कादंबरी)
लेखक.
सुजाता सिंगबाळ
पयली आवृती.
सप्टेंबर २००९
छापणावळ.
इम्प्रेशनस्
बी-२-अक्षर आर्केड
३३६०-४,गोंधळी गल्ली,
बेळगांव-५९०००२
अक्षर जुळणी.
बिम्ब प्रकाशन
दर्शनी चित्र.
डॉ।सुबोध केरकार
प्रकाशक.
दिलीप बोरकार
बिम्ब प्रकाशन
धर्म-लक्ष्मी,सांत लॉरेन्स,
दूरध्वनी-०८३२-२४३८३५५
मोल.
रु २००-
य

देवनागरी लिपींतलो सव्विसावो वर्ण. ह्या वर्णाची पयली आनी दुसरी अवस्था अशोकाच्या गिरनारच्या लेखांत मेळटा. हाची तिसरी अवस्था कुषाणवंशी राजांच्या (इ.स.पयलो आनी दुसरो शेंकडो) वेळच्या मथुरेच्या लेखांत 'य्र्य' आनि 'स्य' हया जोडाअक्षरांत दिसता. हाची निमणी अवस्था इ.स.५८८ तल्या महानामाच्या बुध्दगयाच्या लेखांत मॆळटा.
सद्या आमी बरयतात तसो 'य' इ.स.च्या इकराव्या शेंकडयांतल्या उज्जयिनीच्या लेखांत बरयल्लो आसा.
कामधेनुतंत्रांत य ह्या वर्णाचे स्वरुप अशें आसा:
यकारं शृणु चार्व्वड;गि चतुष्कोणमयं सदा,
पलालधूमसड;काशं स्वयं परमकुण्डली||
पज्वप्राणमयं वर्णं पज्वदेवमयं सदा|
त्रिशक्तिसहितं वर्णं त्रिबिन्दुसहितं तथा|
प्रणमामि सदा वर्णं मुर्तिमन्मोक्षमव्ययम्||
अर्थ- हे सुंदरे, यकाराचें स्वरुप आयक. यकार हो सदां चतुष्कोणामय, तुसाच्या धूमासारको, स्वता परमकुंडली, पंचप्राणमय, पंचदेवमय, त्रिशक्तिसहित आनी त्रिबिंदुयुक्त असो आसा. मूर्तिमंत मोक्ष आनी अव्यय अशा ह्या वर्णा हांव सदांच पांयां पडटा.
'य' न काव्याक सुरवात केली जाल्यार लक्ष्मी मेळटा अशें सांगतात.
ताळू हें हाचें उच्चारणस्थान.
अनंत कांकबा प्रियोळकार

अनंत कांकबा प्रियोळकार हो एक तारवटी आशिल्लो
अनंत कांकबा प्रियोळकार हांचो जल्म 5 सप्टेंबर 1895 दिसा प्रियोळा जालो. प्रियोळकार म्हळ्यार म्हालगडो संशोधक. तांचे मुळावे शिक्षण घरांतूच मराठी चवथी मेरेन जाले. पुर्तुगेजीन प्रिमैर ग्राव आनी सेगुंद ग्राव मेरेन शिक्षण माशेलांत जाले. फोंडया इंग्लिशिंतल्यान शिक्षण घेतल्याउपरांत ते गोंयाभायर गेले. तांचे बी.ए.मेरेनचे शिक्षण धारवाड आनी सांगली जालें. ताणीं मुंबय नगरपालीकेंत 1926 ते 1849 मेरेन नोकरी केली. उपरांत मुंबय मराठी ग्रंथसंगहालयात एक फेब्रुवारी 1948 ह्या दिसा प्रियोळकार हांच्या प्रेरणेन स्थापन जाल्ले मराठी संशोधनाचे मंडळाच्या मराठी संशोधन पत्रिका ह्या संशोधन विशयाक ओंपिल्ल्या तीन म्हयनाळी नेमाळ्याचें ताणे संपादन केलें. 1966त तो मंडळांतल्यान ते निवृत्त जालें. प्रा.प्रियोळकराच्या नांवान 54 पुस्तकां आसात. तातूंत रघुनाथ पंडित विरचीत दयमंती स्वयंवर (1935) मुक्तेश्र्वरकृत महाभारत आदीपर्व (चार खंड 1951-1959) (श्री मुक्तेश्र्वराचा शोध ह्या संशोधनपर निबंधाची जोड दिवन आनी अमृतानंद विरचीत यागराज टिळक (1956) प्रियोळकार हाणी गुजराती आनी इंगलिशींतल्यानूय बरोवप केलें. द प्रिंटींग प्रॅस इन इंडीया (1958) द गोवा इंक्किझिन (1961) गोवा फॅक्टस वसीस फिक्शन (1962) गोवा रि-डिसकवर्ड (1967) ग्रांथिक मराठी भाषा आणी कोंकाणी बोली (1966) ही तांची कांय पुस्तकां. 13 एप्रिल 1973 दिसा मुंबय तांचे मर्ण जालें.
शरतचंद्र शणै

नामनेचो कोंकणी लेखक.श्री.ए.व्ही.रघुनाथ शेणै आनी सौ.कनकबाई हांचो सगळ्यांत धाकलो पूत. पदार्थ विज्ञान हो विशय घेवन ताणें बी.एस्.सी विज्ञानाची पदवी जोडल्ली आसा आनी सद्या तो कॅनेरा ब‍ँकेंतल्यान निवृत्त आसा.
१९७४ वर्सासावन ताणें कोंकणी आनी मल्याळम लेखनाक सुरवात केली.'कोंकण जनता ह्या केरळांतल्या लोकप्रिय म्हयनाळ्यांतल्यान नेमान कविता बरोवन 'कोंकणी कवी' म्हूण ताणें खाशेली सुवात जोडली. कविता,गितां, काणयो(कथा), विनोदी लिखाण, बालसाहित्य, लेख अणकार आदी साहित्य प्रकार ताणें हाताळ्ळ्यात आनी कोंकणी साहित्याक योगदान दिलां.
१६व्या शेंकडयांतली संत मीराबाई हिचे जिणे वयल्या वट्ट साठ रचनांचो कोंकणी अणकार ताणें केला आनी १९८७ वर्सा उजवाडा आयिल्ल्या ह्या रचनांच्या 'मीराः जीवन आनी कवन' ह्या कविता संग्रहाक १९९१ वर्सा 'कोंकणी लँग्वेज इंस्टिटयूट' कोचीचो 'देवकीकृष्ण ट्रस्ट पुरस्कार' फावो जालो.१९८७ वर्सा ताणें चेन्नईचो मानेस्त संशोधक पी.बी. जनार्दन हाच्या मार्गदर्शनाखाल 'श्री कृष्ण कर्णमृतां'तल्या कांय पंदाचो कोंकणी अणकार केलो.
शरतचंद्र शेणै हाणें आपल्या कोंकणी कवितांचो झेलो 'अंतरनाद' ह्या नांवान १९९७ वर्सा उजवाडा हाडलो आनी ताका १९९९ वर्साचो साहित्य अकादेमीचो पुरस्कार फावो जालो. जीण आनी
मरणावयले विचार, मनीसकुळांतलो संघर्श, वैयक्तीक अणभव, दैव संकल्प आनी भक्तीभाव आनी खास करून कवितेची अनुभूती अशा पांच विभागांनी ह्या कविता संग्रहांतल्यो कविता वांटल्यात.
श्री. शरतचंद्र हाणें साहित्यसंकलनाचोय बरो वावर केला. केरळांतल्या समकालीन ११ कोंकणी लेखक कविंच्या कथा, कविता, निबंद आदी साहित्य प्रकारांचे ताणें केल्लें संकलन 'साहित्य संकलन' ह्या नांवान १९९५ वर्सा केरळ कोंकणी अकादेमीन उजवाडा हाडलें. १९९९ वर्सा ताणें 'काव्योद्यान-केरळ भुंयेचेर फुलल्ली कोंकणी कविता' हें कवितांचें संकलन स्वता संपादन करून उजवाडा हाडलें. हातूंत वट्ट ३५ कोंकणी कवींचो आस्पाव केल्लो आसा.
कवी प्रमाणेच एक अभ्यासक आशिल्ल्यान ताणें आतांमेरेन कितल्याशाच परिसंवादांनी चर्चासत्रांनी वांटो घेवन केरळांतल्या कोंकणी साहित्या संबंदी निबंद सादर केल्यात.
आयज श्री. शरतचंद्र शेणै हे कविता लेखना वांगडाच इग्लीश, मल्याळी भाशांतलें काव्य कोंकणींत हाडपाच्या वावराक आनी कथा कादंबरीच्या कोंकणी अणकाराच्या वावराक लागल्या.
Ezra achem Pustok

Ezra achem Pustok.
Book of Ezra
Ezrachem Pustok, Itihasachem Pustok chalu koxem dovorta. Pordexi korun vhel’le thodde Judev, Babiloniek thaun portotat ani Jerusaleant novena jivit ani bhozonn sthaptat. Heo soglleo ghoddnneo, hea sokoilea panvddeamnim manddleat :
1) Persiecho raza, Sirus hache hukume pormannem pordesant gelolea Judevancho poilo zomo Babilonient thaun portotata.
2) Devmondir novena bandtat ani sonvskartat, ani Devachi bhozonn Jeruzaleak novena suru zata.
3) Zaitim vorsam uprant, Ezrachea fuddariponna khal Judevancho anink-ek zomo Jerusaleant portota.
Devache Somurtichi bori vollokh aslolo Ezra porjek aplem dhormik ani somajik jivit nove manddavollir ghalunk dar dita ani he porim Israelachem otmik daiz samballta.
Hea pustokacho attap oso :
Pordesak thaun poilem portonnem 1/1 – 2/70
Devmondir novena bandtar ani sonvskartat 3/1 – 6/22
Her pordexiam borabor Ezra portota 7/1 – 10/44
Polleiat.
Book_of_Ezra
Books_of_the_Bible
Bible
शं.ना.नवरे

शं.ना.नवरे काणयो बरोवपी तशेंच नाटककार म्हणून शन्ना ह्या नांवान आख्खें जग तांकां वळखता.
जल्म.
शंकर नारायण नवरे हांचो जल्म 21 नोव्हेंबर 1927 दिसा मुंबयंत जालो.
शिक्षण.
1945 वर्सा धावी परिक्षा पास जाले उपरांत तांणी सेंट झेव्हियर्स मुंबय,फर्ग्युसन,पुणें आनी सिध्दार्थ कॉलेज मुंबयच्या महाविह्यालयांतल्यान शिक्षण घेतलें आनी 1949 वर्सा बिएस्सीची पदवी मेळयली.
वावर.
काणयो बरोवपी तशेंच नाटककार म्हणून शन्ना ह्या नांवान आख्खें जग तांकां वळखता.तांचें मुळावे शिक्षण डोंबिवलींतले मुळावे शाळेंत तर मुखा वयलें शिक्षण डोंबिवलीच्या इंग्लीश स्कुलांत आनी दादरच्या किंग जॉर्ज स्कुलांत जालें.
संदर्भ.
तांचें सुरवीतीचें लेखन विवीध वृत्तपत्रांनी आनी साप्ताहिकांतल्यान प्रसिद्द जालें.तांणी शत्राडे ह्या नांवान वृत्तपत्रांतल्यान स्तंभलेखन केलें.काणयो बरोवपी म्हणून प्रसिद्द आसलेल्या शन्नांच्या काणयांचे सत्तावीस संग्रह प्रसिद्द जाल्यात.तांचे कवडसे,शन्नाडे,झोपाळा,उनसावली,झोका हे ललीत लेखसंग्रह खूब गाजल्यात.तांणी कांय अणकार केल्यात.आगबोटीची कुळकथा, असे विख्यात संशोधक...असे त्यांचे शोध,हीं तांचे शोध हीं तांची अणकारांचीं पुस्तकां खूब फामाद आसात.शन्नांची धुक्यात हरवली वाट,सुरुंग,धुम्मस, सूर राहू दे,गहिरे रंग, गुंतता हदय हीं नाटकां वेवसायीक रंगभुमीचेर खूब गाजलीं.
हे भायर,एक असतो राजा,नवरा म्हणू नये आपला,गुलाम,हवा अधांरा कवडसा,वर्षाव,रंगसावल्या अशीं जायतीं नाटकां तांणी बरयलीं.
वैद्यकशास्त्र

वैद्यकशास्त्र आयुर्वेदाच्या आदारान रोगचिकित्त्सा आनी दुयेंसाचेर उपाय करपाचें शास्त्र.भरद्वाजाचे शिश्य धन्वंतरी आनी आत्रेय हे ह्या शास्त्राचे आदले प्रवर्तक म्हूण मानतात.धन्वणतरीन शल्यतंत्राचो आनी आत्रेयान, भिषग्विद्देचो प्रसार केल्लो.धन्वंतरीचो शिश्य सुश्रुत हाणें आपले संहितेंत शल्यतंत्राचें ज्ञान एकठांय केलें. आत्रेयाचो शिश्य अग्निवेश हाचो शिश्य चरक हाणें आपले संहितेंत कायचिकित्सेचें गिन्यान एकठांय केलें.चरक संहिता आनी सुश्रुत संहिता हे दोन ग्रंथ वैद्दकशास्त्राचे ग्रंथ म्हूण मनतात.
इतिहास.
हिंदूचे शस्त्रक्रियेचें गिन्यान आनी कुशळताय पुर्विल्ल्या काळांत खूब उदरगतीक पाविल्लें.नाक,कान आनी कुडीचे हेर अवयव कापून त्या जाग्ार नवे बसोवपाचें काम त्या काळांत करताले.तेखातीर लागपी शस्त्रां खूब तीक्ष्ण आनी नाजूक आसतालीं अशें समजप जाता.
वैद्दकाची परंपरा वेदाइतंलि पुर्विल्ली आसा. वैदिक युगांत ह्या धंद्याक मान आशिल्लो.त्या काळांतले प्रसिध्द वैद्य अश्र्विनीकुमार खाशेल्या वखदांचो उपयोग करून वायटकारांक पिडामुक्ती दिताले.लुळे,पांगळे,कुड्डे हांचेर लेगीत उपाय करताले. अथर्ववेदांत वखदां आनी मंत्र ह्या दोनांचोय उपेग रोग ना करपाक सांगला. धर्मसुत्रकारांनी मात वैद्यांच्या धंद्याक उणो मानला.यजुर्वेदांतय तशेंच मत सांपडटा.पूण कालांतरान वैद्यकाक परत नामना मेळ्ळी.रोग निवारून मनशाक सुखशांती मेळोवन दिवपी भिषग्वर्याक समाजांत मानसन्मान मेळपाक लागलो.
वेगवेगळ्या झाडांचेर आनि जिनसांचेर संशोधन करून त्या वखदांचो गुणधर्म जाणून घेवन पिडा नश्ट करपाची पद्दत शेंकड्यांनी वर्सां सावन चालू आशिल्ली.वैजकशास्त्राचें समग्र तात्विक आनी वेव्हारीक शिक्षण,तक्षशिला,नालंदा ह्या विद्यापिठांतल्यान दिताले.तशेंच खोलायेन अभ्यास केल्ले वैद्य समाजाच्या सगळ्या थरांतल्यान वायटकारांक बरे तरेन वखद विरसद करताले.राजा,सरदार हांचे मात खाशेले वैद्य आसताले.वैद्य वायटकारांकडच्यान प्राप्तीची अपेक्षा बाळगिनाशिल्ले.बपूण वायटकारांक आपल्याक तांकता तेप्रमाण तांकां दक्षणां दिताले.
विकास.
ह्या वैजकशास्त्राचो विकास पयलीं भारतांत जालो आनी उपरांत तें गिन्यान अरबस्तान,युरोप ह्या देशांनी पावलें अशें उतिहास सांगता. इ.स.८ व्या शेंकड्यासावन अरबस्तांनांतले कांय जाणकार पंडित हांगा येवन संस्कृत ग्रंथांचीं भाशांतरां करूंक लागले.तांणी हांगाच्या कांय जाणकारांक आपल्या वांगडा बगदादाक व्हरून तांचे कडल्यान त्या पंडितांनी गिन्यान मेळयलें.अरबी भाशांतरांनि अश्र्विनीकुमार, सुश्रुत,चरक,हांचीं नांवां आयिल्लीं आसून तांची तोखणाय केल्ली आसा.अरबी भाशेंतल्यान ग्रंथांवयल्यान आर्य वैजकाचो प्रसार युरोपांतल्या वेगवेगळ्या देशांनी जालो.हांच्या वांगडा ग्रीक लोकांनीय आर्य वैद्यकाचें गिन्यान मेळोवन ताचो प्रसार केलो.ही वैजकशास्त्राची परंपरा उपरांत खंडीत जाली आसली तरी आधुनीक वैजिकशास्त्राचें अधिश्ठान ह्या वैद्यक शास्त्राचेर आसा असो कांय जाणकारांचो विश्वास आसा.तशेंच आधुनिक शास्त्रीय पद्दतीमार्फत आयुर्वेदीक आनी तत्सम वैजकशास्त्राचो पुनर्विचार करपाकडेन आता विद्वानांचें लक्ष वगेलां आनी तेवरवीं एकंदर वैजकीशास्त्राक एक नवें योगदान मेळूंक लागलां.
नामेव

स्वामी वीवेकानंद
स्वामी वावेकानंदोचो जल्म 12 जानेवारी 1863 ह्या शारांत जालो. ते वेदांतल्या एक विख्यात आना प्रभावशाली अध्यात्मि गीरु आशिल्लो. तंचे
Saiba Rayan Bandu Gatila - Dekhni

"“Let’s keep the Goan tradition and culture alive, worldwide”"
Saiba Rayan Bandu Gatila
The Lord has issued a proclamation
Type: Deknni
Source: José Pereira/ Micael Martins. A Sheaf of Deknnis,
Musical form: Ternary
Literary form: Satire?
Translated by José Pereira
Saiba rayan bandu gatila.
The lord has issued a proclamation.
Sogottu loku punji.
All the people are bunched together.
Tea gurngutticha mostokim.
In front of the beetle (at the beetle's head),
Tsamim-mamim (chamim-mamim), y amim dogaim ubim.
Stand both of us, tsamim-mamim.
Bangrho (bangddo) nouro perhi (peddi) nouri.
The mackerel is the bridegroom and the shad (perhy) the bride.
Konkaro tanchi derhi (deddi).
The konkaro bird is the best man.
Polleiat.
Dekhnni
सोनिया शिरसाट

सोनिया शिरसाट (जल्म १९८०, पोंडा) एक भारतआंतली फादो गावपी. ती गेनची, जें १९६१ वर्सा मेरेन एक पुर्तुगेज वसाहत आसली आनी आतां भारतआचें एक राजियो जावन आसा. तिका "जगांतली गेनच्या संगिताची राजदूत". म्हण पाचार्तात आनी तिणें संवसार भर, भारतआंत आनी चड करून गयानत्ल्या सन्स्क्रुतीक आनी संगिताच्या सुवाळ्यांनी कारियोक्रं केल्यात. ती १३ वेगळ्या भासांनी गायता
फाटभुयं.
सुर्वातेक, स्हिर्सात कायद्यांत एक व्याख्यान दिवपी आसली. गयानत्ल्या वर्तमनपत्राचे नियाळ हाणीं नंद केलां की तिणें "उलवपाचे कसबेंत, ती वेवसायक गावपी जावचे पयलीं एक अंतराश्ट्रियो तस्रीप पटकायलां,". तिणें ळ.म (मासतेर'स ईन लाव) पद्वी मेळयल्या. ती ती छंद कशी गावपाक लागली आनी ती एक वेवसायक गावपी १९९९ वर्सा पासून आसा. तिची आवय रमी कातल्क आनी तिचो बापूय, हिंदू.
फादो-_ंत प्रवेस.
स्हिर्सात, भारतयां थड्या मदें, एकूच न्हय जाल्यार, फादो-_ंत उत्क्रुश्ट, एक संगिताची तरा जाचो सद पुर्तुगालआंत १८२० वो आदीं सुमाराक आसा; एकटी जावन आसा. तिका थडीं वर्सां फाटीं गयांत गितार शिकयतालो, त्या पुर्तुगेज गितारिसत आंतनियो चायन्हो हाका श्रय दिता. कारियाशाळा जाल्या उपरांत, तो फादो गावपाच्या सदांत आसलो. स्हिर्सात्य्चो ताळो "ह्या कांताराक परिपुर्णांत बसलो", आनी ह्या वर्वीं “तिचो सुमेळ ह्या तरांत” जालो, अशें ती सांग्ता. पांच वर्सां मदेकात, तिणें आपली पयली एकडी कारियावळ २००८ वर्सा पुर्तुगालआंत केली.
२०१६ मेरेन, तिणें गें, दामांव, बांगालरे, मुंबय, देल्ही, कल्काता, लुशेंबवर्ग, माचाव, कुवायत, फ्रांचे, सिंगापरे, हावाय्ी, नेपाल, चानादा, लंदन, दुबाय, मुसचात, लिसबन आनी कातार हांगा कारियाक्रं केल्यात. तिणें चालिफर्निया, तरंतो, पारीस, पर्तो, अेइरास आनी स्योूल हांगाय कारियावळी केल्यात.
स्हिर्सात हिणें नांव्वसत्या जगांतल्या फादो गावप्यां सांगाता दाखवण्यो केल्यात, जांतुंत कातिया गुेर्रेइरो, मारिया आना बबने, राकुेल तावारेस, रा क्या, चारलस दो चार्मो, आर्गेंतिना सांतस, मिगुेल चापुचो, रिचार्दो रचा आनी मेसत्रो आंतनियो चायन्हो हांचो समावेश आसा. तिणें साबार फावटी जायत्याच पुर्तुगालआंत आसलल्या त्व वाहिनिचेर कारियावळी केल्यात, जांतुंत जिव्या दाखवण्याचो समावेश आसा आनी हें र्त्पी, सचियेदादे इंदेपेंदेंते दे चमुनिचाçãओ आंदी तेलेवीसãओ इंदेपेंदेंते हांतुंत जावंक पावलां.
गयांत, तिका साबार कडेन जिव्या कारियावळीं खातीर वळखतात जांतुंतचालांगुतेच्या आर्त चांबेर हाचो समावेश आसात .
हेर प्राप्त्यो.
स्हिर्सात ही एकूच वेवसायक फादिसता (फादो गावपी) भारती उपखनडांत आसा, एक तरा तिणें २००३ वर्सा सावन आपणायल्या. ती कारियाशाळो हाताळटा आनी निंशासत्रियो तराच्या संगीत फादो हाचेर उलवपां कर्ता. पुर्तुगेज फादो शिवाय, स्हिर्सात-आक पारंपरीक आनी पप संगीत गयांत गावपी म्हण वळखतात.
तस्रिपां.
स्हिर्सात हिणें २०१६ आबरिलांत: बऱ्यांतली गावपी (असतरी) तस्रीप तियात्र आचादेंय अफ गा कडल्यान मेळयलां.
तिका उसताद बिस्मिळा खान युवा पुरसकार, २०१६, पारंपरीक संगीत ह्या वर्गणांत मेळ्ळा जो सांगेेत नाताक आकादेमी, भारताच्या सर्काराच्या सन्सक्रूत मंत्रायलेन भेटयला. युवा स्रुजान पुरसकार २०११, गेंच्या सर्कारान तर्णाट्यांच्या वर्गणांत सगळ्यांत व्हड तस्रीप सन्सक्रुताय्े विभागांत तिका दिवपांत आयला.
प्रसार माध्योमाची प्रतिक्रिया.
"थे हिंदू " वर्तमानपत्रान तिचे विशीं अशें म्हळां: "सनिया एक चमत्कारी गावपी जिका एक भवगुणी ताळो आसा. बऱ्यांतली बरी भारतांतली फादिसता सगळ्या काळांत आसून, ह्या फिशाल्काय्ेच्या गावप्यान जग भर भंवडी मारल्या."
मोल

मोल ताज्या सुंगटा पासुन तयार केलो लोणच्याचो एक प्रकार आसा.मोल विनागरिन करतात ताका लागून तो चड काळ दवरुन कावपाक शकतात.मोल चड करुन जेवणा बरोबर खातात. पावसा तेपार ताजे नुस्ते मेळना त्या खातीर पावसाचो पुरमेत म्हण लोक मोल करुन दवरतात.
मोलाची सामाग्री.
१किलो सुंगटा (ताजी),
१ दाखलो चमचो ह्ळदी पिटो,
३ कप विनागर,
२५ सुख्यो मीरसांगो,
१ दाखलो चमचो जिरें,
२ इंच आले,
१ पाखळो लोसुणीचो,
तेल,
मिठ
करपाची प्रक्रिया.
सुंगटा निवळ करुन घेवून मिठ आनी हळदी पिटो लावून १ वर दवरप. तेल तापोवन सुंगटा भाजप आनी कुशीक दवरप.मसालो (मीरसांगो, जिरे, आले, लोसुण) विनागरीन वाटप. सुंगटा भाजीले थोडे तेल दुसरया एक आयदनात घालून घेवप.तेल तापोवप आनी तातूंत मसालो भाजप आनी मसालो भाजले उपरांत मातशे थंड करप. थंड जाले उपरांत तांतूत भाजीली सुंगटा घालून सारके मिसळ करप. गोडसाणीक साखर घालची.मोल भरणेत भरुन ताचेर उरीले तेल घालून दवरचे.
खावप.
मोल ३-४ सुमाना उपरांत खावपाक शकतात.आनी तो जेवणा बरोबर खावप
यहुदी

भारतांतल्या ज्यू लोकांक यहुदी वा बेने इस्त्रायल म्हणटात. मुंबय, ठाणें आनी कुलाबा ह्या जिल्ह्यांनी ह्या लोकांची बरीच वसती आसा.
इ.स.च्या पयल्या शेंकडयांत हे लोक भारतांत आयले, अशें कांय इतिहासकारांचें मत आसा. कांय जाणांच्या मतान ते इ.स.च्या सव्या शेंकडयांत हांगा आयले. इ.स.च्या आठव्या शेंकडयांत मलबारच्या राजकरत्यांनी ह्या लोकांक सनद दिल्ली, ती तांणी सांबाळून दवरिल्ली आसा. तशेंच तांकां धर्मीक आनी समाजीक मेकळिकूय फावो जाल्ली. इ.स.च्या १६व्या शेंकडयांत मुसलमान आनी किरिस्तांव लोकांनी तांचेर अत्याचार केले. देखून तांचेमदले जायते जाण हेर पयसुल्ल्या वाठारांनी पळून गेले.
पॅलस्टायनच्यान आयिल्ले यहुदी लोक युरोपी लोकांभाशेन गोरे आशिल्ले. जाल्यार एतद्देशीय बायलांच्या समागमांतल्यान काळे यहुदी जल्माक आयिल्ले.
हे लोक मल्याळम भास उलयतात. संवसारांतल्या हेर ज्यू लोकांभाशेनूच हे लोक धर्मीक परबो मनयतात आनी उपास पाळटात. जेरूसलेमच्या नाशाच्या दिसा हे उपास करतात.
भारतीयांची बरी वागणूक आनी संस्कार हांणी आपणायल्यात. लग्नांत व्हंकलेच्या गळ्यांत ताळी बांदपाची चाल हांचेमदीं आसा.
कांय यहुदी लोक गिरेस्त वेपारी आशिल्ले. कांय लोक कोचीच्या राजाचो सल्लागारूय आशिल्ले.
पुरक नोंदः ज्यू समाज
ಮಾಲಾಕಿ ಆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್

Book of Malachi.
ಮಾಲಾಕ್ ಇಸ್ರಾಂಎಲಾಚೊ ನಿಮಾಣೊ ಪ್ರವಾದಿ. ಕ್ರಿಸ್ತಾ ಆದಿಂ ಪಾಂಚ್ವ್ಯಾ ಶೆಂಕ್ಡ್ಯಾಚ್ಯಾ ಮದ್ಲ್ಯಾ ವರ್ಸಾಂನಿಂ, ಎಸ್ದ್ರಾ ಆನಿ ನೆಹೆಂಯಾ ಹಾಂಚ್ಯಾ ದಿಸಾಂನಿಂ, ತೊ ಜಿಯೆಲೊ. ಮಾಲಾಕ್ ಪಯ್ಲೆ ಸುವಾತೆರ್ ಜುದೇವ್ ಯಾದ್ನಿಕಾಂಚಿಂ ಆನಿ ಪರ್ಜೆಚಿಂ ಪಾತ್ಕಾಂ ತಾಂಚ್ಯಾ ತೊಂಡಾರ್ ಮಾರ್ತಾ ಆನಿ ದುಸ್ರೆ ಸುವಾತೆರ್ ಮೆಸೀಯಾಚ್ಯಾ ಕಾಳಾಯ್ಲಿ ದೆವಾಚಿ ನೀತ್ ಪರ್ಗಟ್ ಕರ್ತಾ. ತೊ ದಾರೂಣ್ ಶಿರಾಪಾಂ ಆನಿ ಧಮ್ಕಾವ್ಣ್ಯಾಂ ವರ್ವಿಂ ಆಪ್ಲೊ ಸಂದೆಶ್ ಪರ್ಗೊಟ್ಟಾ ಆನಿ ಆಪ್ಲೆ ಪರ್ಜೆಕ್ ಕಸಲೀಚ್ ಬುಜ್ವಣ್ ದಿನಾ. ಹ್ಯಾ ಪ್ರವಾದೀಯಾಚ್ಯಾ ದಿಸಾಂನಿಂ ಜುದೇವ್ ಲೋಕ್ ಭಾಯ್ಲ್ಯಾನುಚ್ ಕಾಯ್ದೆ ಪಾಳೀತ್ ಪುನ್ ಭಿತರ್ಲ್ಯಾನ್ ತಾಂಚಿಂ ಕಾಳ್ಜಾಂ ದೆವಾ ಸರ್ಶಿಲಿಂ ಪಯ್ಸ್ ಆಸ್ಲಿಂ.
सर रॉनल्ड रॉस

सर रॉनल्ड रॉस (जल्म - 13 मे 1857, अलमोडा, भारत; मरण - 16 सप्टेंबर 1932, लंडन ) ब्रिटीश वैज आनी सूक्ष्मजीवशास्त्रज्ञ. मलेरिया ह्या जोराक कारणीभूत थारपी परजीवींची (Anopheles) जळारांच्या जठरांत वाड जावन उपरांत तांच्या घांसांतल्यान परजीवींचो मानवी रगतांत प्रवेश ह्या संशोधनाखातीर ताका 1920 वर्साचो वैद्यक वा शरीरक्रियाविज्ञानाचो नोबॅल पुरस्कार फावो जालो.
पिरायेच्या आठव्या वर्सासावन शिक्षणाखातीर रॉनल्डाक इंग्लंडांत धाडलो. ताचो बापूय सैन्यांत अधिकारी आशिल्लो. 1874 – 79 ह्या काळांत लंडनच् सेंट बॉर्थालोम्यू हॉस्पिटलांत वैजकी शिक्षण घेतकच फुडलीं दोन वर्सा ताणें तारवावयलो वैज म्हणून नोकरी केली आनी खूब दर्याभोंवडी केली. 1881 वर्सा तो भारतीय वैजकी सेवेंत नोकरेक लागलो. 1889 वर्सा इंग्लंडांत रजेर आसताना भौशिक भलायकेची पदविका मेळयली आनी नव्यानूच प्रस्थीपित जाल्या सूक्ष्मजंतुविज्ञानाच्या अभ्यासक्रमाक उपस्थीत रावलो. 1892 वर्सासावन ताणें मलेरियाच्या जोराच्या अभ्यासांत भर पडली. मॅन्सर ह्या नामनेच्या उश्ण कटिबंधीय वैद्यकाच्या तज्ञाकेन वळख जाली. मॅन्सन हाच्या प्रोत्साहनान आनी मार्गदर्शनाखाल रॉस हाच्या ह्या मलेरिया जोराच्या अभ्यासांत भर पडली.
मॅन्सर हाणें मलेरियाविशीं दोन मुखेल नोंदी रॉस हाका दाखोवन दिल्यो (1) मलेरिया जोर आयिल्ल्या दुयेंतींच्या रगतांत सी. एल्. ए. लाव्हरां हाणें सोदून काडिल्ले काले रंगद्रव्ययुक्त परजीवी आसतात आनी जळारां मलेरिया पातळायतात हो मॅन्सर हाचो स्वताचो सुध्दांत. हाचेभायर रॉस भारतांत परत येतकच लेगीत दोगांयचो पत्रवेव्हार चालू आशिल्लो. रॉस हाचेमुखार दोन मुखेल प्रस्न आशिल्ले. (1) जळारांचे खूब प्रकार आसात, तातुंतलो खंयचो रोग पातळायता (2) कितल्याश्याच परजींवीभितरलो नेमको खंयचो रोग – उत्पादक 20 ऑग्सट 1897 दिसा ताका अँनोफेलीस जळार हीं रोग पातळायतात अशें दिसून आयलें. उपरांत कांय बंद करुन दवरिल्ल्या सवण्यांचेर ताणें प्रयोग केले आनी रोगी सवण्यांतले रोग जळारांनी चाबतकच सरळ निरोगी सवण्यांभितर पातळायता हें दाखयलें. ताणें सवण्यांचेर मलेरियाकडेन संबंदीत आशिल्ल्या जळारांतल्या परजीवींच्या जीवनचक्राचोय सोद लायलो. 1898 वर्सा मॅन्सर हाणें रॉस हाच्या कार्याचो वृत्तांत ब्रिटिश मॅडिकल अँसोसिएशनच्या एडिंबरोचे बसकेंत मांडलो. त्याच वर्साच्या निमाणें जी. बी. ग्रार्स्सा आनी ताचो इटालियन वांगडी हांणी मानवी मलेरिया जोराच्या परजीवीचे अँनोफेलीस जळारांतलें जीवनचक्र अशेंत आशिल्ल्याचें दाखयलें.
रॉस हाणें 1899 वर्सा आपले नोकरेचो राजिनामो दिलो आनी तो इंग्लंडाक रावपाक गेलो. 1912 वर्सा मेरेन लिव्हरपूल स्कूल ऑफ ट्रॉपिकल मॅडिसीन हे संस्थेंत काम करतकच ताणें लंडनाक वैजकी सल्लागार म्हणून वेवसायाक सुरवात केली. ह्या काळांत ताणें जळारांच्या नियंत्रणाचे अडचणीचेर खूब वेळ सारलो आनी बऱ्याचशा उश्ण कटिबंधीय देशांक ह्विशीं सल्लो दिलो.
सुरवेच्या काळांत ताका साहित्याची चड करुन कविता आनी नाच्यलिखाणाची खूब आवड आशिल्ली. 1883 – 1920 ह्या काळांत ताचे साहित्याविशींचे पंदरा ग्रंथ उजवाडाक आयले. हाचेभायर ताका गणिताचीय आवड आशिल्ली. 1901 – 21 ह्या काळांत ताचीं गणीत विशयाचेरूय सात पुस्तकां उजवाडा आयलीं. मलेरिया जोराच्या प्रतिबंधाखातीर भौशिक भलायकी कार्यक्रम आंखपाचे नदरेन ताणें खूबशे ग्रंथ, पुस्तीका बरयल्यो. मॉस्किटो ब्रिगेड्स अँड हाऊ टू ऑर्गनायझ दॅम (1902) आनी द प्रव्हेशन ऑफ मलेरिया (1910) ह्या ताच्या ग्रंथांक खूब नामना मेळ्ळी. सायन्स प्रोग्रेस आनी अँनल्स ऑफ ट्रॉपिकल मेडिसीन ह्या नेमाळ्यांचो तो संपादक आशिल्लो. 1901 वर्सा ताची रॉयल सोसायटीचो वांगडी म्हणून निवड जाली. पयल्या म्हाझुजांत ताणें शाही लश्करी वैजकी दलांत काम केलें. के. सी. बी. (1911) आनी के. सी. एन्. जी. (1918) हे भोवमान ताका मेळ्ळे.
वज्रेश्र्वरी

वज्रेश्र्वरी: एक देवता. महाराष्ट्रांतल्या ठाणे जिल्ह्याच्या भिवंडी तालुक्यांत हिचें स्थळ आसा. ह्या गांवचें मूळ नांव वडवली अशें आसून आतां ह्या गांवांक वज्रेश्र्वरी ह्याच नांवान वळखतात. ह्या गांवांत आशिल्ले उल्हास नांवाचे न्हंयेचे देगेर एके दोंगुल्लेचेर हें देवूळ आसा. हे देवीक वज्रेश्र्वरी हें नांव कशें मेळ्ळें तेविशीं कथा सांगतात ती अशी : फग्रासूर नांवाच्या एका शर असुराक सिंहमार आनी कलिकाल नांवाचे दोन हुशार पूत आशिल्ले. आपल्या शक्तीच्या बळार ते ऋषींक त्रास दिताले. ताकालागून देवाची कृपा मेळोपपाक ऋषींनी एक यज्ञ सुरू केलो. ह्या यज्ञाचो ऋत्विक वसिष्ठ ऋषी आशिल्लो. यज्ञांत इंद्र सोडून सगळ्या देवांक हविर्भाग मेळ्ळो. ताका लागून इंद्रान रागान वसिष्ठाचेर आपलें वज्र मारलें. तेन्ना पार्वतीन प्रकट जावन तें वज्र गिळून उडयलें, देखून तिका वज्रेश्र्वरी दें नांव मेळ्ळें.
हे देवीच्या देवळाचें तोंड उदेंतेकडेन आसून ताचे भोंवतणी व्हड कोट बांदिल्लो आसा. पयलो बाजीराव पेशवा हो वज्रेश्र्वरीचो भक्त आशिल्लो आनी ताणेंच हिचें देवूळ बांदलें अशें सांगप जाता. पूण इतिहास पंडितांच्या मताप्रमाण हें देवूळ चिमाजीअप्पान बांदलां. कारण वसईचो किल्लो हस्तगत करपाखातीर हांगाचे देवीनच चिमाजीअप्पाक दृश्टांत दिल्लो असें म्हण्टात. किल्लो हस्तगत जातकच देवीविशींच्या भावार्थान ताणें आपले देखरेखीखाल हें देवूळ बांदलें. सभामंडपाचो भाग श्रीमंत खंडेरावमहाराज गायकवाड हाणें आनी सपणां तशेंच दीपमाळो नासिकचो सावकार नाना चांदवडकर हाणें आनी बांदल्यो. देवळांत दोन गाभारे आसून मुखेल गाभाऱ्यांत पांच मूर्ती आसात. तातूंत मदीं वज्रेश्र्वरी, तिचे उजवे वटेन सावित्री, सरस्वती आनी दावे वटेन लक्ष्मी भार्गव आसात. दुसऱ्या गाभाऱ्यांत गणपती, वेताळ, काल भैरव आदी देव आसात.
आश्र्विनांत आनी चैत्र म्हयन्यांत हांगा जात्रा भरता. चैत्र उमाशेक भरपी जात्रा व्हड आसता. वज्रेश्र्वरी गांवाच्या वाठारांत जायतीं हून उदकांचीं कुडां आसून हें उदक आरोगयदायक आसा. नित्यानंद स्वामीचो एक आश्रमय हांगा आसा.
Ahmednagar

Ahmodnogor Moharaxttr Rajeantlea ohmodonogor jil'leachem mukhel tthannem.
Loksonkhea: 1,81,210 (1981). Kxetrofoll: 31.76 chovo. Kimi. Sina nhoinche ut'tor deger, doundd-monmadd relvemargar doundd saun 82 kimi. Ani punne-ourongabad rajyomargar punne saun 116 kimi. Ontracher hem xar voslam. Hangachi hova suki ani vorsuki paus 46 sem'mi asta.Bohamoni samrajeacher rajy korpi ohmodoxah bohiri hannem thoinchean vegllo sorun 1489 to aple nizamoxahichi hanga thapnnuk keli ani hea xarak ohmodonogor hem namv dourolem.Nizamoxahichea deddxem vorsanchea kallant xarachi khub udrogot zali. 1636 to hea xaracher xohazohanachi sot'ta aili. Ourongojeb badxoha dokxinneche mohimecher astona taka hangachea sodeachea bhingar hea vattharant mornn ailem. Fuddem 1759 to hem xar morattheanchea xekatolla ailem. 1797 vorsa hanga doultoravo sindhia hacho xek choltalo. 1817 to brittixamni morattheam koddlean tem aplea tabeant ghetlem. Brittixamni hea xarachem loxkori mhotv lokxant gheun hangam konttonomentt vibhagachi thapnnuk keli. 1942 vorsa bhartachea suttke khatir zal'lea andolonant bhartantlea vhodd vhodd fuddareank hea xarantlea bhuikott kil'leant bondkhonnint douril'le. Heach kil'leant ponddit zovahorolal nehru hannem ‘ddiskouri ef inddia’ hem pustok boroil'lem.
Ohmodonogor jil'leant zaupi vostum'modim sakar, kapus, kopdde, viddeo, aidonam, dhany adinchea nireati khatir ani jil'leant ayat zaupi vostunche ayatikhatir hem xar utaropetth somzotat. Dekhunoch moharaxttr rajeantlea sogllea mukhel xarank hem xar rosteamni zoddlam. Kapus pinzor, tel, obhiantriki, hatmagaveli ani yontromagaveli patllam, ayurvedik vokhdam,tambe, pituxochim aidonam adinche karkhane hanga asat. 1854 vorsa hanga nogropalikechi thapnnuk zali. Hea xarank pimpddogamv ani kapurovaddi hangasl'lea tolleantlean udkapurounn zata. Hanga videaloyam, mohavidealoyam ani ayurvedik mohavidealoyam asat.
Hangachea bhuikott kil'lea khatir xarak agllench mhotv asa. Ho tantea akaracho kil'lo 1494 te 1560 hea kallant bandil'lo oso ul'lekh melltta. Hea kil'leak 2.4 kimi. Chem fatrachem durig asun tache sokol vhodd chor asa. Hea xarant axil'leo moxidi, ohmodoxohachi kobor, forahobag, hotsobihist bag, ourongojeb badxohacho dorgo, nogropalikechem songrohaloi ani purabhilekh vibhagachem songrohaloi adim vastu polloupa sarkeo asa. Ohmodonogor xarache udentek nnou kimi. Ontracher solabotozongachi kobor asa, jika chandbibicho mohal mhonnttat. Hache bhair hanga nizamoxahintole dorge, bago ani her imaroti asat.
Polleiat.
Ahmednagar
मुरगांव पोर्ट ट्रस्ट

मुरगांव पोर्ट ट्रस्टः भारतांतलें आधुनिक सुविधा आशिल्ल्या मुरगांव ह्या म्हत्वाच्या बंदराचें आस्थापन. ह्या बंदराचो वेव्हार सुमार १८८८ त सुरू जाल्ल्याची नोंद मेळटा. ह्या तेंपार फक्त मुंबयचो व्हिकटोरिया धको कार्यरत आशिल्लो. कलक्ता बंदर आनी चेन्नई बंदर हीं उपरांतचीं बंदरां. ब्रिटीश आनी पुर्तुगेज वसाहतवाद्यांमदीं लिस्बन हांगा जाल्ल्या १८७८ चे कबलातीप्रमाण दोनय सरकारांमदीं वेपारी देवघेव करपाच्या उद्देशान मुरगांव बंदराचो विकास करपाचें थारलें. द वेस्ट ऑफ इंडिया पुर्तुगेज गॅरंटेड रेल्वे कंपनीन मुरगांव बंदर आनी ताका जोडपी रेल्वे बांदकाम हातांत घेतलें. १९०२ त सदर्न मराठी रेल्वे आनी वेस्ट इंडिया,
पुर्तुगेज गॅरंटेड रेल्वे हांचेमदीं युती जावन मुरगांव बंदर हें भारतीय वेपार उद्देगाचें बंदर जालें. १८५४ उपरांत सदन मराठा रेल्वेन भारत आनी गोंय हांचेमदीं येरादारी करपाचें बंद केलें.
भारत-गोवा शीमेबंदी उपरांत सदन रेल्वेचो डिसेंबर १९५५ त संपर्क तुटलो आनी मुरगांव बंदर आनी जोडिल्लो रेल्वेचो कारभार परतून वेस्ट ऑफ इंडिया पुर्तुगेज गॅरंटेड रेल्वेकडे जानेवारी आनी जोडिल्लो रेल्वेचो कारभार परतून वेस्ट ऑफ इंडिया पुर्तुगेज गॅरंटेड रेल्वेकडे जानेवारी १९५६ त आयलो. १ एप्रिल १९६१ त Junta Auntonoma dos Portos e Caminhos de Ferro ह्या पुर्तुगेज सरकाराच्या स्वायत्त मंडळान बंदर आनी रेल्वेचें वेवस्थापन आपल्या हातांत घेतलें. १९ डिसेंबर १९६१ त गोंय स्वतंत्र जाले उपरांत हेर बंदरां भाशेन मुरगांव बंदर भारत सरकाराच्या येरादारी मंत्रालयासकयल आयलें. १ मे १९६३ त रेल्वेचो कारभार बंदरापसून वेगळे करून तो सदन रेल्वेकडेन सुपुर्द केलो. भारत सरकाराच्या १९६३ च्या कायद्याप्रमाण १ मे १९६४ त मुरगांव पोर्ट ट्रस्टाची स्थापना केली.
१९५९ त चौगुले कंपनीन उबारिल्लो वराक ६०० टनाप्रमाण यांत्रिक पद्दतीन मीन भरपाचो प्लान्ट हो आशिया खंडांतलो अशे तरेचो पयलो प्रकल्प आसा.१९६९त यांत्रिक पद्दतीन जहाजां भरपाचो प्रकल्प आशिल्लें मुरगांव हें देशांतलें पयलें बंदर आसा. तेलाचो धको १९७६ त कार्यरत जालो. वराक ८हजार टन भरपाची कुवत आशिल्लो यांत्रिक पद्दतीचो मीन भरपाचो प्लांट १९७९ त कार्यरत जालो. बहुउद्देशीय धके १९८५ त आनी १९९४ त कार्यरत जाले.
वर्सुकी १४-१५ मिलियन टन देशाचे एकंदर निर्यातीच्या ४५% लोखणाची मीन निर्यात मुरगांव बंदरांतल्यान जाता. २५,००० ते २,३४,००० DWT तांकीचीं जहांजां भरपाची क्षमता ह्या बंदराक आसा. १ एप्रिल १९९८ सावन मुरगांव डॉक लेबर बॉड मुरगांव पोर्ट ट्रस्टांत विलीन जालो आनी ताचो कारभार मार्मागोवा पोर्ट ट्रस्टाखाला आयलो . ५१,५०० टनाची क्षमता आशिल्ले गुदांव तेभायर ७३,५०० सांठो करपाची क्षमता आशिल्ल्यो उकत्यो सुवाती ह्या बंदराच्या मालकिच्यो आसात.
ट्रस्टाच्या प्रशासनाचें धोरण ट्रस्टाचें विश्र्वस्त मंडळ थरयता. तशेंच दीसपट्टो कारभार ह्या ट्रस्टाच्या संचालकाच्या मार्गदर्शनाखाल चलता. प्रशासनाच्या सोंप्यापणाखातीर सर्वसादारण प्रशासन विभाग, आयात निर्यात विभाग , अभियांत्रिकी विभाग , लेखा विभाग ,वैजकी विभाग येवजण आनी संशोधन विभाग आसात. सद्या ३७०० लोक हांगा वेगवेगळ्या खात्यांत काम करतात. ट्रस्टाचें एक हॉस्पीटल, सहकारी भांडार, करमणूक केंद्र आनी १२वी मेरेनचें शिक्षणीक संस्था आसा.
कोंकण रेल्वे आनी दक्षिण मध्य रेल्वेची सुविधा, मांडवी आनी हेर न्हंयांतली येरादारी, राशट्रीय महामार्गाचें जोडप, गोंय-महाराष्ट्र आनी कर्नाचक राज्याचो परिसर आनी बंदरांतल्या सुविधांचें जाल्लें वाढीव आधुनिकीकरण ह्या सगळ्या घटकांक लागून मुरगांव बंदराचो विकास दिसान दीस जायत आसून भारतांतलें एख आघाडीचें आदर्श बंदर म्हणून ताची नामना जायत आसा. गोंयचे अर्थीक उलाढालींत, वेव्हारांत आनी उदरगतींत ह्या बंदराचें व्हड योगदान आसा.
पूरक नोंद :मुरगांव.
अरब सागर

अरब सागर(अरबी समुद्र/बहर अल-अरब/मरे एरियथएम), हो एक व्हड समुद्र. हो समुद्र एशिया खंडांत आसा.
भुगोल.
हो समुद्र हिंद माहासागर्चो एक अन्ग. हचे पुर्वान्त भारत,उत्तरान्त पाकिस्तान आनी इरान,पश्चिमान्त अरब राज्य, दक्षिणान्त केप गुआर्दफ़ुइ दकून एक लकीर,आनी उत्तर-पुर्वान्त सोमलिया-सोकोत्रा-कन्याकुमारी मोदे एक लकीर.
हची दोन मुख्य खाडी अस्सा - एड्न्ची खाडी आनी ओमान्ची खाडी. एड्न्ची खाडी दक्षिण-पुर्वन्त अस्सा आनी हे बाब-एल-मन्डेब झाउन’रेड सी’वचुन मेळता. ओमान्ची खाडी उत्तर-पश्चिमान अस्सा आनी हे पर्सी खाडी वचुन मेळता. हन्गा दोन सान खाडी - खमभातची खाडी आनी कछ्छन्ची खाडी अस्सा. हन्गचे मुख्य द्विप सोकोत्रा आनी लक्शद्विप.
इतिहास.
वेद काळान्त हाचो नाव’सिन्धु सागर’ अशिलो, आनी हो २री सदि दकुन एक मुख्य जल-मर्ग झाउन अशिलो. हे समुद्रान ’अरबियन नाईट्स’ आनी ’सिंदबाद’कणिक जन्म दिलो.
हाची मुख्यता पोळोन इजिप्टन्चे फ़रो तन्नि हन्गा मेळ्चे ’केनाल’(नहार/जलमर्ग) बंदिले.
विस्तार.
हो समुद्र २४०० कि मि लाम्ब अस्स अनि ४६५२ मि गुंडि अस्स। हे समुद्र भारत्चे दक्षिण भागन्चि उचाइर अस्सा। सिन्दु नोदि हन्गा अन्त झताली सक्डा पोशि लाम्ब नोदि। हन्तु नेत्रावति,शरावति,नर्मदा,तापी,माही अनि केरळ्ची सुमार नोदिन्चो अन्त झता। हचे कोंकण तट अनि मलबार तट खुब प्रसिद्ध।
हचे तटार अस्चे मुक्य देश - भारत,पाकिस्तान,श्रिलंका, येमेन,ओमान,इरान,सोमालिया अनि मालडीव्स।
हचे तटार अस्चे मुक्य शार - मुंबई, सुरत,मंगळूर,कोच्चि,कराची,गवादर,एड्न,अल्मुकल्लाह अनि सललाह।
विश्वनाथ लवंदे

विश्वनाथ लवंदे हांचो जल्म 20 एप्रील 1923 दिसा व्हडलें गोंय हांगासर जालो.
जल्म आनी शिक्षण.
विश्वनाथ लवंदे हांचो जल्म 20 एप्रील 1923 दिसा व्हडलें गोंय हांगासर जालो. तांचें शिक्षण बीएससी, एलएलबी. कोल्हापूर शारांत आसतना तांणी 'भारत छोडो ' आंदोलनांत वांटो घेतिल्लो म्हणून तांकां बंदखणीची ख्यास्त जाल्ली. उपरांत कोल्हापूर शारांत तांणी राष्ट्रसेवादल फांट्याची स्थापना करुन कांय तेंप ताचें फुडारपण चलयलें. उच्च शिक्षण सोंपल्य उपरांत गोंयांत येवन, नोव्हेंबर 1942 त तांणी मडगांवात राष्ट्रसेवादल फांट्याची स्थापना केली.
ताचो वावर.
18 जून 1946 दिसा डॅ. लोहियान मडगांव शारांत घडोवन हाडिल्ल्या सत्याग्रहांत तांणी वांटो घेतिल्लो म्हणून तांकां आठ दिसां खातीर बंदखणींत दवरलो. उपरांत त्याच वर्सा 18 नोव्हेंबराक व्हडल्या गोंयच्या मायाणा गांवांत सभा घडोवन हाडिल्ल्यान नारायण पालेकार वांगडा तांकां 45 दिस बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. 
18 डिसेंबराक हळदोण्या सत्याग्रह घडोवन हाडिल्ल्यान पुर्तुगेज पुलिसांनी तांकां आनी सूर्यकांत नायक हांकां धरून खूब मार दिलो. उपरांत 23 एप्रिल 1947 त आपल्या सांगात्याच्या आदारान तांणी म्हापशेचें भांडार (फाझेंद) लुटलें तशेंच डिसेंबर म्हयन्यांत तांणी आनी तांच्या सांगात्यांनी सरकारी पयसो घेवन वचपी वाहनचेर घुरी घालून सगळो म्हालवज लुटलो. हाका लागून तांच्या कांय सांगात्यांक पुर्तुगेजांनी धरून बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. 
विश्वनाथ भूंयगत रावून आपल्यो हालचाली करपाक लागले. उपरांत ह्या गुन्यावाक लागून मे 1949 त पुर्तुगेजांनी तांचे गैरहजेरींत तांचेर खटलो चलोवन तांकां 28 वर्सा तडीपार आनी एक वर्सा बंदखणीची ख्यास्त फर्मायली. 
1951 ते 1954 ह्या काळांत बेळगांव, मुंबय, बांदा आनी आरोंद्घाक राष्ट्रीय काँग्रेस गोंय संघटना उबारपाक ते खूब वावुरले तशेंच हे संघटणे वरवीं ते गोंयांत राष्ट्रवादी लिखाण धाडपाक लागले. वझरे गांवांत आझाद गोमंतक दलाचो कॅम्प उबारून ते आपवावुरप्यांक गनिमी काव्याचें शिक्षण दिताले. 
29 जुलय 1954 ह्या दिसा पुणें आनी मुंबयच्या शंबर आपवावुरप्यांच्या आदारान नगर हवेलीचें राजपाटण सिल्वासाचेर घुरी घालून तें सुवाती घेतलें. उपरांत धा दिसांनी संबंद नगर हवेलीचेर ताबो मेळयलो आनी 15 आॅगस्ट 1954 मेरेन तिचो कमांडो प्रशासक म्हणून वावुरले. 
गोंयांक मुक्तताय मेळ मेरेन ताणीं आझाद गोमंतक दलाच्या वांगड्याची संख्या 400 वयर वाडोवप पुर्तुगेजां आड गनिमी डावपेंच आनी हिंसक कृत्यां चालूच दवरिल्लीं. ताका लागून तांणी आनी तांच्या सांगात्यांनी खर ख्यास्तूय भोगची. सुटके झुजांत तांणी केल्ल्या मोलादीक वावराक लागून दादरा आनी नगर हवेली सरकारन 1962त तांचो भोवमान केलो. 
गोंय मुक्तताये उपरांत तांणी शिक्षण, कामगार, शेतकामती आनी डायव्हरांचीं आंदोलनां घडोवन हाडून तांका न्याय मेळोवन दिला.
स्वातंत्र्य झुजाऱ्यांचें पुनर्वसन जाग्यार घालपाच्या उद्देशान तांणी स्वातंत्र्य झुजाऱ्यांची संघटणा उबारपाक मोलाचें योगदान जदलें. पणजेची नवजीवन सोसायटी आनी पर्वरचें आझाद भवन ह्या स्वातंत्र्य झुजाऱ्यां संबंदीत दोन संस्थांचो कारभार तांचे देखरेखी खाला आनी हेर स्वातंत्र्य झुजारयांच्या सहकार्यान तांणी व्यवस्थीत सांबळ्ळो.
मरण.
15 सप्टेंबर 1998 दिसा मरण आयले.
आमस आचें पुस्तक

आमस आचें पुस्तक.
Book of Amos
आंसाच्या पुस्तकांत समाजीक नित उखलून धरल्या. अनितीचेर, अप्रमाणिकपणाचेर, गरीबांचे पिडणूकेचेर, हें पुस्तक निशेद मारता.
आमस, तेकराचो गोंवळी (१/); तो प्रवादीय न्हय आनी प्रवादयांचो पुतूय न्हय, पूण सर्वेस्परान ताका हिंद चरयतालो थंयचो आपोवन भाकीत करूंक पाठयलो (७/१४). थोड्याच काळार ताणें आपलें मुनियारपण चलयलें मागीर ताका भायर घातलो आनी तो आपल्या आदल्या वावराक परतलो ( ७/१०; ३/९; ४/१; ६/१).
सर्वेस्पर आठ राष्ट्रांची मनसुबी करुन फर्मण मारता तें सुरवातेकूच मेळता. हीं आठ राष्ट्रां म्हळ्यार : दामास्कुस, गाजा, तिर, एदम, आमन, माद, जुदा आनी इसरायेल. जुदा आनी सर्वेस्पराच्यो आदनिया आनी उपदेस मोडले जाल्यार उरलल्या सव राष्ट्रांनीं जुदा आनी इसरायेला आड करार मोडलो. इसरायेलाच्या जिवितांत लाँच घेवप, ब्रश्टाच्यार करप, गरीबांक पिडनूक दिवप आसलें देखून सर्वेस्परान ताचेर फर्मण मारलें.
यी, (७८३ ७४३) हाच्या काळार ताणें आपलें मुण्यारपण चलयलें. त्या काळार गिरेस्तांनीं गरीबांक फटयले, बरो सेवाधर्म केलो पूण तांतूंत देवाची भक्ती नासलली. तेदना आंसान देवाच्या नांवान उलोवन ब्रश्टाचारी जिविताचेर, समाजीक अनितीचेर, तोंडापुरती भक्तींचेर खरायेन निशेद मारलो (५/२१-२२). सर्वेस्पर, आक्ख्या संवसाराचो श्रेश्ट धनी, राष्ट्रांक खास्त लावपी ( अवेस्वर १-२). जांकां देवान वेंचून काडल्या ताणीं झर खोटेपणां करित जाल्यार देव तांकां कडक खास्त लायतलो (३/२). सर्वेस्पोराचो दिस, उजवाडाचो न्हय पूण काळोखाचो जातलो (५/१८); देव एका राष्ट्राक उपजयता (६/१४). तें राष्ट्र म्हळ्यार आससिरिया, जरूय ताचें नांव सांगूंक ना पूण सदांच तें प्रवादीयाच्या मनांचेर आसलें.
तर आमस, एक भरवानसो दिता, तो जाकब घराण्यांच्या तारणाची वात पळेता (९/८); तशेंच जुजेच्या उरलल्या जम्याची (५/१५), सर्वेस्पर दया करतलो अशें आमस म्हणटा.
पळेइयात.
Book_of_Amos
Books_of_the_Bible
Bible
सिरिया

 भूंयमध्य दर्याच्या उदेंत तोंकार आशिल्लो एक अरबी देश. क्षेत्रफळ 185, 180चौ. किमी. चडांत चड लांबाय 829 किमी. (उदेंत- अस्तंत);आनी रुंदाय- 748 किमी. (उत्तर- दक्षिण) सिरियाचे अस्तंतेक भूयमध्य दर्या आनी लेबानन देश, उत्तरेक तुर्कस्तान, उदेंतेक इराक जाल्यार दक्षिणेक- इझ्रायल आनी जॉर्डन हे देश आसात. 1993त सिरियाची लोकसंख्या 13,393,000 इतली आशिल्ली अशें अदमासान थारायल्लें. राश्ट्रीय भास अरबी जाल्यार, देशाचें अधिकृत चलन पौंड आसा. दामास्कस हें देशाचें राजपाटण. भूंयवर्णनः भूंयरचणूकेचे नदरेन देशाचे अस्तंत- उदेंत अशे तीन वांटे केल्ले आसात- 1) दर्यादेगेर 2) पर्वतीय भाग आनी 3) देगणां आनी सपाट मरड भाग.
धरप! टीनीपिंग्स

धरप! टीनीपिंग्स (कोरियन भास:개치! 티니핑) ही दक्षिण कोरियन एनिमेटेड किड्स दूरचित्रवाणी मालिका तयार केल्ली SAMG मनरिजवण. ह्या मालिकेचो पयलो सीझन प्रसारीत जालो KBS2 मार्च 19 दिसा, 2020 22 सप्टेंबर 2021 सावन प्रसारीत जाल्ली ही मालिका दुसरी, शीर्षका खाला झिलमिल पकड! टीनीपिंग हें नांव (कोरियन भास:반짝반짝 캐치! 티니핑) हाचेर JEI TV, पांचवो आनी सध्याचो हंगाम प्रीमियर जालो JEI TV।
प्लोट.
ही मालिका रोमी भोंवतणी घुंवता, पयले नदरेन एक बीरच सामान्य चली, जी प्रत्यक्षांत एका जादूच्या राज्याची, भावना राज्याची राजकन्या. ती सगळ्या टीनीपिंग्स धरपाक धर्तरी येता: मोव पूण खूब दुश्ट प्राणी जे सगळ्यांक एके भावनाक वा तांणी प्रतिनिधित्व केल्ल्या संकल्पनेक जोडिल्ली एक आगळीच शक्त आसता. सगळ्या हार्मोनियम शारांत विध्वंस करपाक तांकां आवडटा, आनी धरचे न्हय म्हणून सगळें यत्न करतात. तांकां धरपाखातीर रोमीक कांय टीनीपिंग्साच्या आदारान जादूची राजकन्या जावची पडटा. समरसतेच्या लोकांक कितें जालें तें कळना, देखून राजकन्यान आपली वळख शक्य तितली गुपीत दवरची पडटा. तिच्या लागींच्या लोकांकच तिची राजकन्या म्हूण वळख कळूंक शकता.
भूंयवर्णन

भूंयवर्णन
दक्षिण यॅमॅन चार भुगोलीक वाठारांनी पातळ्ळां १.दक्षिण दिकेकडलो वाठार दर्यादेगेच्या रुपांत १२०० किमी.लांब आनी १२-२५ किमी.रूंद आसा. २.सपाट सडयाचो वाठार (भितरली सुवात) ३.हद्रामाउंटचे उत्तरेक पातळिल्लें रेंवट ४.दोंगराळ आनी उंचायेच्या वाठारांत आशिल्लीं पाचवींचार देगणां.
उत्तर यॅमॅन भुगोलीक नदरेन वाठारांनी पातळ्ळां. १.उंचायेवयलो दोंगराळ वाठार आनी अशीर दर्यादेगेवयलो सपाट वाठार.
दक्षिण यॅमॅनांत तीन जुंवे आसात. १.कामारन हो जुंवो तांबडया दर्यांत आसा. (आवांठ १८१ चौ.किमी.) २.पेरीम (आवांट-३०० चौ.किमी.) ३.अरेबियन म्हासागरांत आशिल्लें सोकोत्रा (आवांट-३५०० चौ.किमी.)
उत्तर यॅमॅनांतल्या दोंगरांची सादारण उंचाय १२०० ते ३००० मी.आसा. जबलहदूर हें ह्या वाठारांतलें सगळ्यांत ऊंच तेमूक. (उंचायः ३७६० मी.). उत्तर यॅमॅनाचे उत्तर शिमेर रब् अल् खली हें रेंवट आसा.ह्या वाठारांतलें दर्यादेगेक टिहामटे एश-शाम म्हणून वळखतात. दर्यादेगेसावन ३२ ते ४८ किमी. रुंदायेच्या वाठारांतली भूंय नापीक आसा. उदेंतेकडल्यान वाठारांतूय नापीक भूंय आनी रेंवटां आसात.
Dhormdutancho Itihas

Acts of the Apostles
Hem pustok tisrea Xubhvortomana borabor Lukan boroilem. Don vorsam porian bondkhonnint astana, Paulun Roma xarant dhormporgottnni keli mhonn sangun, Luk hem pustok sompoita. Paulu Palestina thaun Romak gelo tedna, Luk tache borabor aslo; dekhunuch hea provasachi khobor kortana, apunn-ui tea provasant aslo mhonn dakhoun, to “ami” oxem mhonnun tea provasachi gozal sangta.
Sorgar choddche adim, Jezun dhormdutank updes dil’lo tachi khobor poili sangta, ani niktich suru zal’le Povitr-Sobhent, Kristi Xokachea 42vea vorsa porian ghoddlim tea mukhel ghodditanchi to gozal korta. Hea pustokant Pedruchea ani Pauluchea vavrachi odik khobor asa.
Povitr Atmo xisancher denvlea uprant, Pedru Jezuchi ani Tache vorvim Devan favo kel’le soddvonnechi porgottnni suru korta Palestinachea ani veg-vegllea desam thaun ail’lea Judevam fuddem, Mha-Dhormsobhe fuddem ani, Kornel Romi Xotpotichea ghorant, videxiam-I fuddem.
Dhormdutamnim sevok sthaple; uprant, hanchea-I vaurachi ani dhormporgottnnechi mhaiti hea pustokar mellta; chodd korun Istevachi ani Filipachi.
Pauluk Dhormdut zaunk Jezuchem apovneem ailea uprant, videxiam sorim dhormporgottnnecho vaur odik nettan cholta. Paulu ani Barnabas Antiokia xarant videxianchi ghoddloli poili povitr-sobha sthaptat ani teach xarant Jezuchea xisank “ Kristanv” vo “Kristachim” mhonn add-nanv podta. Hea uprant, chodd korun Paulu videxiank Jezuchi porgottnni korta ani tin lamb dhormporgottnnecheo bhonvddio korta tanchi khobor iskuttaun hea pustokant dilea. Paulun Roma xarant koxtt sosle tanchi thoddi-xi mhaiti diun Luk hem pustok sompoita.
गिल्हेरमीना लैतांव

गिल्हेरमीना गुदिन्हो लैतांव ही एक तियात्र कलाकार.
गिल्हेरमीना गुदिन्हो लैतांव ही मिना लैतांव म्हूण तियात्रा माचयेर फामाद आसली. तिचो जल्म 12 जानवरी, 1955 दिसा आरोसीं कांसावले जालो. आपली गायनाची आनी अभिनय करपाची आवड तिणे शालेंत सावन लोकां फुडल्यान प्रदर्शित केली. मागीर ती क्रिस्टीफर लैतांव एक बरो सुंदर रुपाचो चलो जो त्या तेंपार तियात्रा माचयेर खूब फामाद आसलो, हाका मेळली. तीं दोगांय काजार जालीं आनी मागीर तीं तियात्राच्या जगांत सगळ्यांत चड मागण्यात आशिल्लें जोडपें जालें. काजारा उपरांत गिल्हेरमीना तियात्रानी आनी खेळ तियात्रानी आपल्या घोवा सयत अभिनय करूंक लागली आनी तांकां मिना लैतांव अशें माचयेर नांव पडलें.
तियात्राचे माचयेर आपलो पयलो प्रवेश तिणें लिगोर्यो फर्नांडिसच्या खेल तियात्र 'आपोवणें' हातूंत प्रमुख भूमिका निभयली. तिच्या सांगाता फामाद अभिनेत्री प्रेमानंद लोटलीकर आसले. त्या तियात्रान तिणें आपली कला दाखोवन लोकांक सामके चकीत करुन दवरले. पेट्रीक दाउराडाच्या 'ओस्तोरी' ह्या तियात्रांत तिणें काम केलें. ह्या तियात्रा वरवीं तिणें खूब यश प्राप्त केले आनी तियात्राच्या मांच्येर ती एक प्रमुख महिला म्हूण थारावली. मिना आनी क्रिस्टीफरान आपली मंडळी स्थापीत केली आनी ताचें नांव 'क्रिस-मिनाप्राडाक्शन' नांव दवरलें. मागीर तांच्यानी कितलेशेच तियात्र बरयलें. जशे की 'मनीस नांवाची मोनजात' , 'रीण', 'आंवाडो,गल्फांतली गिरेस्तकाय', 'सूख' , 'म्हजी नीत कोरात' आनी 'निशाणी' . तांच्यानी गोयांत आनी प्रदेशांत आपले खूब शो केले.
तांचे तियात्र जिणेंत खूब बरे दीस आयले तेन्ना , आपल्या घोवाची वेळा पयली अकस्मात मरणाक खातीर मिनाचें जिवीत उलटलें. आपल्या तीन चल्यांक वयर काडपाचो भार आतांच तिका व्हडलेंवजन कशें दिसपाक लागलें. मात ती आपल्या लक्षाचेर काळजा मनातसावन दिश्ट धरून आसलें आनी तियात्रानी काम करुन करून आपल्या भुरग्यांक बरी शिक्षण आनी बरे गूण दिवन आपल्या भुरग्यांक वयर उबारलीं आनी आपल्या लक्षांत सफल जाली. तिणें 'क्रिस्टीफर सोपलो ओ सोपयलो ', 'रगताचे शिराप'हे तियात्र बरयले आनी डिरेक्ट केले.