anag007/asmitai_wiki_konkani_dataset huggingface dataset:
मास्टर विनायक

मास्टर विनायकमास्टर विनायक म्हणल्यार विनायक दामोदर कर्नाटकी हांचो जल्म 19 जानेवारी 1910 ह्या दिसा कोल्हापूरांत जालो. तांचे मुऴावे शिक्षण लेगीत कोल्हापूरांतूच जाले. मास्टर विनायक हे अभिनेते, दिग्दर्शक आनी निर्माते आशिल्ले. मास्टर विनायक म्हणल्यार हाडांचो कलाकार. पूण परिस्थितीक लागून तांका नोकरी करची पडली. अशे आसून लेगीत तांचे मन थंय लागूंक ना. तें सिनेमा कडेन वऴ्ऴे.
वऴख.
मास्टर विनायक म्हणल्यार विनायक दामोदर कर्नाटकी हांचो जल्म 19 जानेवारी 1910 ह्या दिसा कोल्हापूरांत जालो. तांचे मुऴावे शिक्षण लेगीत कोल्हापूरांतूच जाले. मास्टर विनायक हे अभिनेते, दिग्दर्शक आनी निर्माते आशिल्ले. मास्टर विनायक म्हणल्यार हाडांचो कलाकार. पूण परिस्थितीक लागून तांका नोकरी करची पडली. अशे आसून लेगीत तांचे मन थंय लागूंक ना. तें सिनेमा कडेन वऴ्ऴे.
सिनेमातले योगदान.
अयोध्येचा राजा(1932) ह्या हिंदी आनी मराठी भाशेंतल्या प्रभातच्या पिक्चरांत ताणें नारदाची भुमिका केली. प्रभात फिल्म कंपनीच्या पांच सिनेमांनी भुमिका तांणी केल्यो. ताचे नंतर प्रभात कंपनीचें पुण्याक स्थलांतर जाले. मागीर विनायकान कोल्हापूर सिनेटोन हातूंत प्रवेश केलो. ताका दिग्दर्शनाची पयली संद हांगाच मेऴ्ऴी.विलासी ईश्र्वर (1935) ह्या मामा वरेरकरांचे काणयेचेर तांणी सिनेमा दिग्दर्शीत केलो. त्याच काऴांत बाबूराव पेंढारकर हाणें विनायकराव आनी पांडुरंग नाईक हांचे भागीदारींत हंस पिक्चर्स स्थापन केलें.तातूंत आयले उपरांत चार वर्सां म्हणल्यार अभिनेतो आनी दिगदर्शक ह्या नात्यान ताच्या आयुश्यांतलो सुवर्णकाऴूच आसलो. हज्वाला (1938), छाया (1936), ब्रम्हचारी (1938) आनी ब्रँण्डीची बाटली (1939) हे तांचे उल्लेख करपा सारके चित्रपट. हंस पिक्चर्साचे कारकिर्दींत स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या सल्ल्या प्रमाण विनायकान पड्ड्या वयले इंग्लीश नामावऴीचो मराठी अणकार केलो.
फिल्मा.
1940 वर्सा हंस पिक्चर्स बंद जातकूच विनायक राव नवयूग चित्रपट संस्थेंत गेलो आनी थंय लग्न पहावे करुन (1941), सरकारी पाहुणे (1942) हीं चलचित्रां दिगदर्शीत केलीं. मास्टर दिनानाथाची धूव लता मंगेशकर हिचे कलागूण वऴखून विनायकान तिका पयली मंगऴागौर (1942) ह्या चलचित्रांत पूण तें चित्र पूर्ण जावपाक पावलें ना. व्ही शांताराम हांच्या डॉ. कोटणीस की अमर कहानी (1946) ह्या चलचित्रांत तांणी भुमिका केली. ह्या म्हान दिग्दर्शकाचे मरण मुंबय 19 ऑगस्ट 1947 ह्या दिसा जाले.
सुधीर फडके

राम विनायक फडके हांचो जल्म दि. 25 जुलय 1919 या दिसा कोल्हापूर हांगा जाल
राम विनायक फडके हांचो जल्म दि. 25 जुलय
1919 या दिसा कोल्हापूर हांगा जालो. ताच्या
आवयचें नांव सरस्वती. ताणे कोल्हापूर आनी
मुंबय शिक्षण घेतलें. भुरगेपणांतूच ताका संगितांतले
पयले धडे ग्वाल्हेर घराण्यांचो पंडित दामनराव पाध्ये
हाणें दिलें. कोल्हापूराक आसतना ताका घरचे परिस्थितीक 
लागून पिरायेच्या चवदाव्या वर्सा सावनूच शिकवण्यो आनी
संगीत शक्षकाचें काम करचे पडलें. येका संगीताच्या कार्याळींत
ताजे नाव सांगता आसतना सूत्रसंचालकान राम फडके अशें सागलें. त्या कार्यावळींत फडके इतल्या प्रसिधिक पावले, की
फुडे वचून सूधीर हें नावूच सगल्यांच्या तोंडार उल्ले. गीतारामायण सगल्या जगांत पावोवपी हो सुधीर फडके स्वता
राम आसा हे खूब्ब थोडया लोकांक खबर आसा.
ताच्या गायनाचो पयलो जाहीर कार्यक्रम 1931त मिरजे जालो.
मुंबयचे एक शास्रीय गायना सर्तीतं ताका पयल्या क्रमांकाचें
भांगरापदक मेळ्ळें (1931-32).1937त ताचे मुंबय आकशवाणीचेर पयलो कार्यक्रम सादर जालो. 1939-41 ह्या 
काळांत ताणें खानदेस, बंगाल, बीहार, अशी भारताभर भोंवडी
केली. फुडें कलकत्याक ताका एके ग्रामफोन कंपनींत सहाय्यक 
संगीत दिग्दर्शकाचें काम मेळळ पूण भलायकेक लागून ताका
कोल्हापूराक परतें येवचें पडलें. कांय दीस तो राश्ट्रीय स्वंसेवक
संधाचो प्रचारक आशिल्लो. हीझ मास्टर्स वॉयज (मुंबय) ह्या
नामनेच्या ध्यनिमुरद्रीका संस्थेकडेन ताचो 1941-45 ह्या काळांत गायक आनी नगर हवेलीच्या सुटकेझुजांतत ताणें वांटो
घेतिल्लो. (1954) नामनेची पार्श्रूवगायिका ललीता देडळगांवकर हिचेकडेन तचें लग्न जालें. तांकां एक चलो आसा. 1945त स्नेहल भाटकारन ताणें रूक्मिणी स्वयंवर ह्या चलचित्राक पयले खेपे संगीत दिग्दर्शन दिल्लें. गोकूल (हिंदि) हें ताणें एकल्यान संगीत दिग्दर्शीत केल्लें प्रभात फिल्मकंपनीचें पयले
चलिचत्र. उपरांत ताणें सुमार 100 मराठी- हिंदि चलचित्रआंक 
संगीत दिग्दर्शन केले तातूंत आगेवढो (1946), गोकूल (1946), अपराधी (हिंदी-मराठी 1949), सीरास्वयंवर (1948),
मायाबाजर (हिंदी-मराठी 1949), मुरलीवाला 1952, पहली तारीख (हिंदि-1955,प्यार की जीत 1961), भाभी की चूजीया
(1962) ही हिंदि चलचित्रां आनी जिवाचे सखा वंदेमावंदेमातरम (1948), पुढचं पडल (1950), जशात तसे (1951), लाखाची गोष्ट (1952) वहिनीच्या बंगडया (1953), सौभाग्य (1953) पोस्टातली मुलगी (1954), ऊनपाऊस (1954), मी तुळस तुझ्या अंगणी (1955), गंगेत घोड रत्नधर (1956), जगाच्या
पाठीवर (1960) उमज घडेल तर (1960), प्रपंच (1961), सुवासीनी (1961), ते माझं घर (1962), ह माझा मार्ग एकला
(1963), एकटी (1968), आम्ही जातो आमुच्या गावा (1969), मुंबईचा जावई (1970), हे मराठी चित्रपट उल्लेख करपासरखे आसात.
San Jacinto

Sao Jacinto Zunvo
Aichea hea kallant, nizachi sundorkai melpak bhov khottin. Harea udkacho tazo vas ani tond xitoll varo tuka eka veglleach zogant vorta. Ponelant sopneli bhovddi monxak ek torwche somadhin pavoita. Sao Jacinto zunvo zaun asa Devachea girest mogache spoxtikoronn. NH- 14 hea rashtria mahamargacher axilea Dabolim vimantolachea uttor- poschim dixen to asa zalear Cottali tiska uprant 6–7 km cher ho zunvo vosla.
Shabdshar.
Tollavea bhaxent hea zunviak ‘Zunviar’ oxem mhuntat. Concanim , tanchea avoi bhaxent ‘Zunviar’ munllear zunvo.
Sthadd.
Sao Jacinto Island Chicalim panchayatichea mukelponna kallam ieta. Hea zunviachea charui vattanim udok asa ani ek vixall pool taka dusrea ganvakode zoddta. 11 km-cher ashillem Vasco Da Gama xhar ani bazaar taka khub lagincho asa.
lokan kanni.
Ek kotha asa ji sangta. Hea kopelachea pondak bhuier asa je atanchea ‘Siridao Beach Resort’ meren zodtta. Mukhar sangtat, ek padre aplea sunnek gevun toi mis korpak voitalo pun ek dis sunne potota pun padre iena. Oxem muntat tea padrik sorpan ghas marlo vo taka bhootani vhelo. Ani hi kotha azun loka modhem gholta.
Vayvasai.
Nustemari hea lokanche mukhel dondho pun toi dorji, randpi ani chammar bhi asat. Toi tisreo meltat. Ganvche zantte ugddas kadtat ki tisreanche pantle 25 poisheank vikun Fatima saibinnichi murti hadloli ji dor vorsak ghora ghoranim bhonvdaitat.Sumar Ordo lok kharewada, Vasco hanga vochun ravle. Karan xharant tankam khub faido zalo. Tornattem soglle tarvotti zalea karanan nustemari kon korna. Pun kuttumba vangda mojia munn donpra itlea udkant tisreo kadpak voitat.
Paryatak Aakarshann.
Zunver ek sobit zor asa zaka lagun hare udok eke vatten ani taje udok eke vatten asa. PWD udak ievchea poili udkachea sobar upeoga khatir fokt don bai ani ek zor mukhel sadhon aslem. 1970 vorsa toi vizechi vevostha ailea. ‘Sao Jacinto church’ hea nanva kalla ek igorz toi asa ani hea igorjiche fest Septemberachea nimmanea aitara vhodda dobajean monoitat. Igorje fatlean purtugez kalla voilo ek dipsthab asa jache voir ravun zunveachim sundorkai ek aglich dista. Unch dongrar dhakte ek kopel asa Ani Sant Jacint ho Dominican panthacho dekhun hea kopelache nav St. Domnic. Aiz legun Povitr sukhrara ani Paskancho aitara disa Jezu kalvar dongrar choddun gelo toso lok hea dongrar choddun voitat.
Poili mukhel rosteak ani hea zunviak ek lhanso rosto zodtalo zo ata ek vhodd pullant bodol’lo asa. Ratchi hea zunviachi oprimit sundorkai poriotokank bhul ghalea xivai ravna.
Arambol

Arambol Praie.
Goemchea sabar priyam modem bou sobit and sundor zaun asa Arambolachi priae. Dusreo Priyeo zaun assa Vagator, Anjuna, Calangut heo sogleo Goemchea Bardez Talukan assat, Miramar, Dona Paula assat Tiswadi talukan, ani Coleam, Palolem sogleo assat Goemchea South zagear.
Polleiat.
Arambol Beach, Goa
Arambol Wikivoyage
Goy Wikivoyage
Sant Agatho Thaumaturgus

Sant Agatho Thaumaturgus Catholic povitr-sobhecho ek mhotvacho sant.
Tachem Jivit.
Sant Agatho Italychea Sicily hea gavant zolmolo. Tannem sumar vis vorsam aplem lognik jivit sarlea uprant hem sonvsari jivit soddpak chitlem ani Palermont hea xarant ek Benedictine mottvasi zaun vavrunk ani uprant Romantui vavurchem oxem tharailem.Porompora sangta te vorvim to adinch xembor vorsam chodd piraecho aslo jednam tannem papsaibachea xinvasona meren udorgot keli 678 hea vorsa.To lokamcho chodd mogacho monis aslo vixex korun tache movsannik ani chukonaxil’le udartayek lagun.
Tache sot`tentli mhotvachi ghottna.
Tache tin vorsamche sot`tentli ek mhotvachi ghottna mhunnllear “Sovi Ecumenical Porixod” ji zali Constantinopleak zache toyarek tannem zaiteo Dhorm-sobha ghoddun haddleo purai ostontek.Tachea tin protinidhinim he porixodent yezmanki choloili.Punn tannem he sobhe uprant lokam lagim chuk magli tea protinidhin`chea oskot Greek bhaxentlean ulovpak lagun karann tea nixttur kallar chodd gorjechem aslem tem mhunnllear bhavarth samballpak nhoi noveo bhaxo xikpak.
Tachem moronn.
Agathochem Monothelite vicharam add mott porixoden vhodda umedin svikar kelem karann tea motta vorvim tacho thir Catholic bhavarth spoxtt zatalo.Roma xarant jednam Porixodecho kaido Monothelitism vicharam add bhair sorlo tea adinch Sant Agatho hea sonvsarak ontorlolo.
Tacho kitab.
Sant Agathok tachea torekvar ojapank ani chomotkarank lagun “Thaumaturgus” mhunn kitab favo kela.Oxem-i mhunntat ki tannem Englandak kuxoll gavpak xikovpi daddun dile ki tannim thoim-sor porot Roman gavpacho sur suru korcho mhunn.
अन्सु रोड्रिगीज

अन्सु रोड्रिगीज ही एक तियात्रीस्त
जल्म.
ती संगीताची परंपरा लाबिल्ल्या घराण्यांत जल्मांक आयिल्ली. तिचो बापूय दियागो रोड्रिगीज हो दिग्गू मेस्त्री हया नांवान लोक तांकां वळखतालें, कुडचडे आनी सरभोंवतणच्या वाठारांतल्या साबार गायकांनी तांचे कडल्यान संगिताचे धडे घेतिल्ल्यान ते तांचे गुरू आसले.
वावर.
भुरगेपणा सावन ते संगीत, गायन, नाच आनी अभिनयांत वांटेकार जाताले. १९५७-५८ ह्या काळांत ते एमिसोरा दे गोवा जी उपरांत ऑल इंडिया रेडियो ह्या नांवान वळखुपाक लागले आनी आता ताका एफ. एम. रेडियो म्हण वळखतात थंय तांणी नियमीत गायक आनी नाटककार म्हण वावर केलो. तिने जासीन्त वाज, क्रुज जाजवाला, एलन कोस्टा, दिउगिनो डिमेलो, जियोर्जीना जेक्युज, रेजिनाल्ड फर्नांडीस आनी खुबश्या नामनेच्या कलाकारा वांगडा काम केल्लां, जे आता हया संवसाराक अंतरल्या. तिका रेमी कोलाको हाचे वांगडा लेगीत काम करपाची संद मेळल्या आनी तेच बरोबर आपल्या घरकारान मेथीव परेरा जांकां मेथीव पेर्री ह्या नांवान वळखता तांणी बरयल्ल्या आनी बसयल्या नाटकांनी लेगीत काम केलां.
तिची खुबशीं ध्वनिमुद्रणां एफ. एम. रेडिओचेर आजुनूय आयकुपाक मेळटात. जरी तिची आता पिराय जाल्या तरी ती आयजूय तिका गावपाची संद मेळ्ळी जाल्यार, ती व्हडा उमेदीन सहगायका बरोबर सांस्कृतीक कार्यवळींनी सहभागी जाता.
जेकारीया आचें पुस्तक

जेकारीया आचें पुस्तक.
Book of Zechariah
जेकारयाचें पुस्तक दोन भागांनीं वांटलां. अवेस्वर १-८ आनी अवेस्वर ९-१४. हाग'गाय प्रवादयान भाकीत करतोच, दोन म्हैन्यां उपरांत ह्या पुस्तकाचें प्रस्तावन बरयललें (अतुब्र नवेंब्र ५२०). पयल्या भागांत, प्रवादयाचीं आठ दिसणीं आसांत (१/७-६/८). त्या उपरांत परम् यादनिकाचेर मोकुट घालतात (६/९-१४ परं'यादनीक आदीं जेरूब्बाबेल आसलो). सातव्या अवेस्वरान्त इतिहास आसा. आठवो अवेस्वर, येवनचें आसा त्या तारणाचें वर्णन करता. हागगाय परीं, जेकारीयाय देवमंदीर बांदूंक हारपीत जातलो.
दुसरो भाग (अव. ९-१४) एकदम वेगळो. ह्या भागाच्या विभागांक तारीख न्हय म्हण नांव ना. ह्या भागांत जेकारीया, , जेरूब्बाबेल व देव-मंदीर बांदपाची कांयच खबर ना. ह्या भागाचे दोन विभाग करूं येतात ते म्हळ्यार : अवेस्वर ९-११ आनी अवेस्वर १२-१४. पयलो विभाग कविते रुपान आसा आनी दुसरो विभाग कथन रुपान आसा.
पळेइयात.
Book_of_Zechariah
Books_of_the_Bible
Bible
सांत आंतोनिक नवेन

सांत आंतोनिक नवेन.
Saint Anthony Novena
अनदवांत सांत आंतोनी, विस्वाश्या आनी भेटलेल्या चाकरा जेजूच्या आनी मारयेच्या, आनी जळत्या दिव्या सांत फ्रांचिस्क आसिजाच्या पयले अर्दीच्या, तुका भरला देवान देण्यांनीं आनी संयभावरते पदवेन सगळ्यां भुतांचेर आंद देवचारांचेर, जे राज करता ह्या संवसारांत, घालून तांकां सगळ्यांक तुजे खोशे खाल, आनी करुन तुका एक उपकार वांटपी, खालतेपणीं तुका आमी उलो मारूं जाल्यार, रोकडेंच पळता मर्ण, चुकी, खर्गां, देवचार आनी पिडेचो वसो, पिडेवंतांक मेळता भलायकी, आडखळिंक सांपडलेल्यांक आधार, थोंटींपांगळीं बरीं जातात, दोरयाचें मोड थांडावता, ना जातात सगळे संकश्ट, दुसपट्तात सगळे दुस्मान, उगटे आनी लिपून आसात ते, निवारतात उज्याच्या आनी धरंकांपीच्या सकष्टांतले, आनी सांडलेल्यो वस्तु मेळतात, शेखीं सगळे उपकार मेळतात तुजे अचोरयांचे पदवोच्या बळान, आमी मागतांव तुजे लागीं, विनत करुन जेजू लागीं, जो ल्हान बुरग्याच्या रुपान तुजे वेंगेंत येतालो घेवंक आपुर्बायेचे हुमाने, आनी ताचे भव भागेवंती माये लागीं जीचो तूं वरतलय एक विस्वाशी चाकर, मेळोवन घे आमकां कुडीच्या आनी आत्म्याच उपकार जांची आमकां चढ गरज, अधिक करुन...
"(हांगा माग तुजो उपकार )"
आमकां पाव सगळ्यां आडखळींनीं, खंती-दुखीनीं आमी तांकुंक सर्गींची वाट आनी पावूनच्याक सासणाच्या सुखाक.
आमेन
पळेयात.
Anthony_of_Padua
रूथ आचें पुसतक

रूथ आचें पुसतक.
Book of Ruth
रुथाचें पुसतक एकदम्ल्हान. ह्या पुसतकांत रूथ नांवाचे एके असतरेची कथा वर्णिल्या.
रूथ ही माबीत असतरी. ती एका इस्राेलीत मनशा लागीं लग्न जालली. तो मेल्या उपरांत ती नामी आपले सासुमांय-शीं रावुंक जुदांत पर्ततो. हांगा ती, बाज ह्या तिच्या घवाच्या सयऱ्या लागीं लग्न जाता. ह्या लग्ना वर्वीं तिका अबेद जल्मता. अबेद जावन आसा दाविदाचो शापाय.
ही एक देखिवंत कथा. एके विदेशी असतरेन परियान देवाचेर आपलो विस्वास दवरलो जाल्यार, देव आपली कण्वाळाय दाखयता तें रुथाच्या पुसतकांत भेस बरे तरें दाखयलां.
रुथाच्या पुसतकाक खेरीत मल येता कित्याक आदीं थावन रूथ दाविदाची व्हडली शामाय कशी परंपरा मानून घेईत आयल्या, आनी मातेव शुभवर्तमानकार जेजू क्रिसताची चंशावळ दिताना, रुथाचें नांव घेता. पळे म्त. १/५
पळेइयात.
Book_of_Ruth
Books_of_the_Bible
Bible
जॉज बनाड. शॉ.

== जॉज बनाड. .विख्यात ब्रिटीश नाटककार समिक्षक,पन्नकार आनी समाजवादाचो प्रचारक जल्म आयलडातल्या डब्लीनचो.कतत्वशुन्य बापुय आनी गायिका जावक सोदपी आवयच्य प्रेमशुन् सवसारातल्या तीन भुरग्यां मदलो सगळ्यांत ल्हान जल्म आयलडातल
जल्म.
जॉज बनाड शॉ हाचो जल्म 20 जुलय 1856 दिसा जालो..ताच्या दोन भयणीं मदली एक टिबी जावन गेली.दुसरी,संगीत साधने खातीर लंडलाक आपले आवय वागडा गेली.बापाय वागडां रावन जाजान डब्लीनांत दोन वसा कारकुनी केली आनी मागीर तोवूय आवयकडेन लंडनाक गेलो. थंय कांय काळ आथीक आदाकाखातीर ताका आपले आवयचेरूच निबूंन रवचे पडलें.
शिक्षण.
शॉचे उपचारीक शिश्रण खुबूच थोडे जाल्ले. आपणेच यत्न करूक जायत्या विशयाचो अभ्यास केलो. घरातल्या सगिताच्या वातावरणाच्या प्रभावांतल्यान तो पियानो वोवपाक शिकलो. लंडनांत तो आयलो तेनना खुब लजतालो. पूण ताणें व्यत्तीमत्व.गूण वाडयले आनी तो लंडनाच्या समाजीक जिवनांत आत्मविस्वासान वावुरपाक लागलो
लेख बरोवपाक.
सतत आत्मप्रसिध्दीच्या झोतांत रावपाक सोदपी स्वताचें एक धीट,बेधडक व्यत्तिमत्व ताणें घडयलें.
सगितताचेर लेख बरोवन सुरू केल्ले पऋकारिते वांगडा तो कांदबय्योय बरयतालो आनी त्यो प्रकाशक न्हयकारतालो. जोड जायनाशिल्ली.अशे कठीण परिस्थितीक निक्षयान तोंडे दीत लंडनांतल्या बुध्दिमंतांच्या वाटकुळांत तो वावरूंक लागलो आनी थंयच्या चचानी भाग घेवन आपले उपस्थितीची जाणविकाय थंयच्या मंडळींक ठसठशीतपणान करून दिवपाक लागलो. शा नाट्यलेखनाकडेन उत्साहान वळ्ळो तो विल्यम आचर ह्या ताच्या इश्टाक लागून.इब्सेनच्या नाट्यकृतींचो अनुवादाक, तशेंच ऎक समिक्षक म्हणून आचर मान्यतायेक पाविल्लो.पन्नश्कारितेंत शॉक निश्रीत उत्पन मेऴटलें अशी वेवस्था ताणें केली. आचर आनी शॉ हांणी परस्परांच्या सहकायान एक नाटक बरोवपाचोय यत्न केल्लो
=मरण=
2 नोव्हेंबर 1950 दिसा शॉ भायर पडले
Fulu Aum Jardinintulem - Dulpod

Fulu Aum Jardinintulem.
"I am a flower from a garden."
Type: Dulpod
Source: J.A.A. Fernandes, vulgo: André Xett (1884-1980). Album Cantarancho. Bogtavaddo, Chorão
Musical form: Binary
Literary form: Dialogue
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Pandavaddo, Chorão, July 1981
Fulu ãum jardinintulem, votan bavolem. (bis)
I am a flower from a garden,
Fading in the sun.
Neketro ãum fanteavelem[22], cupan dampolem. (bis)
I am a star of the dawn,
Covered by a cloud.
Borem dista mun, bakra-baban ravunc dovôrlem[23]. (bis)
Because you are so beautiful,
The landlord invited you to live in his house.
Polleiat.
Dulpod Goenche
पांडुरंग जगन्नाथ सिनाय मुळगांवकार

पांडुरंग जगन्नाथ सिनाय मुळगांवकार हो सुटके झुजारी आशिल्लो.
जल्म आनी शिक्षण:.
पांडुरंग मुळगांवकार हांचो जल्म 10 ऑक्टोबर 1917 त मळकर्णे, केपें हांगां जालो. तांणी लिसावाचें सातवें वर्स मेरेन शिक्षण घेतकच पुर्तुगेज कायद्याची सनद आनी पदविका घेतली. 
वावर:.
पांडुरंग मुळगांवकार हांच्यानी गोंयच्या लोकांनी पुर्तुगेज कायद्याआड आनी न्यायालयीन बंदीक विरोध करचो म्हूण प्रचार करपाक सुरवात केली.
राजकीय चळवळीक तेंको दिवपा खातीर ते गोंयांत आनी गोंयां भायर जाल्ले दर राजकीय बसकेंत वांटो घेताले.
जिणेतलो प्रसंग:.
18 जून 1946 ह्या दिसा खुबशे सुटके झुजाऱ्यांक अटक जाल्ली तेन्ना तांचो बचाव केल्ल्या आरोपाखाल तांकां अटक करपांत आयली.
अश्या वेळार 30 जून 1954 ह्या दिसा तांकां अटक करून आग्वाद बंदखणींत दवरले. फुडें प्रादेशीक लश्करी न्यायालयामुखार उबो करून तांकां 5 जूलय 1955 ह्या दिसा 8 वर्सांखातीर खर बंदखीणीची ख्यास्त जाली.
हाचे भायर दर दिसा 20 इश्कूद हे प्रमाण दोन वर्सां दंड आनी 15 वर्सां खातीर तांचे राजकीय हक्क काडून घेतले. फुडें 17 मे 1959 दिसा तांची सुटका जाली.
हेर वावर:.
सुटका जाले उपरांत तांच्या वांगडा बंदखणींत आशिल्ल्या राष्ट्रवादी फुडाऱ्यांच्या सहवासांत ते रावंक लागले आनी गोंय मुक्ती चळवळीक नेट येवंचो म्हूण ते खूब वावुरले.
1959 ते गोंय पुर्तुगेजांच्या जुलमी राजवटींतल्यान मुक्त जाय मेरेनच्या काळांत सुटके झुजाऱ्यांच्या चळवळीन बरोच नेट धरिल्लो. पुर्तुगेजांक नाका शेवट करपाच्यो चळवळी भूमीगत तशेंच दहशतवादी सुटके झुजाऱ्यांकडल्यान दिसपट्टे चालू आसल्यो.
अश्या चळवळीकडेन पांडुरंग मुळगांवकारांचो सामको लागींचो संबंद आसलो.
मजगतीं 19 डिसेंबर 1961 दिसा गोंय पुर्तुगेजांचे गुलामगिरींतल्यान मेकळें जालें. चडशे सुटके झुजाऱ्यांचो संबंद काँग्रेस सत्तेकडेन आशिल्लो.
हेरकडेन सहभाग:.
1948 वर्सा गोंय, दमण आदी दीवचे राजकीय घटनेचे कमिटीचेर लोकप्रतिनिधी म्हूण तांची निवड जाली. 1953 त ते ‘नॅशनल काँग्रेस गोवा’ संघटनेचे वांगडी जाले.
गोंय सुटके उपरांत जेन्ना पणजी हांगा जानेवारी 1962 त सुटके झुजाऱ्यांची बसका जाली, तेन्ना पांडुरंग मुळगांवकारांक ‘नॅशनल काँग्रेस गोवा’ संघटनेचे अध्यक्ष म्हूण वेंचून काडले.
उपरांत मे 1962 ते 1963 ह्या काळांत ‘इंडियन नॅशनल काँग्रेस’ चे गोंय, दमण आनी दीव अँड हॉक प्रदेश काँग्रेस कमिटीचे ते खजीनदार आशिल्ले.
नामना:.
भारत सरकारान ताम्रपत्र दिवन तांचो भोवमान केलो. 18 जून 1983 दिसा गोंय, दमण आनी दीव सरकारान तांचो भोवमान केलो.
पणजी हांगा जाल्ल्या इंडियन नॅशनल काँग्रेसच्या शतब्दी सुवाळ्यांतूय तांचो भोवमान जालो. 
डॉ. सखाराम गुडे ट्रस्टाचो (शिरोडें-गोंय) गोमंतक भूशण हो मानाचो पुरस्कार तांकां फावो जाला.
प्रेमचंद

मुंशी प्रेमचंद हे हिन्दी साहित्यांतले एक महान लेखक. तांचो जल्म ३१ जुलय १८८० वर्सा बनारस शाराच्या लागसार आशिल्ल्या लमही गांवांत जालो. तांचे मूळ नांव धनपतराय श्रीवास्तव पूण ते उर्दू भाशेंत नवाबराय जाल्यार हिन्दी भाशेंत प्रेमचंद हीं टोपण नांवां घेवन साहित्य लिखाण करताले. तांच्या बापायचें नांव अजैब राय जाल्यार आवयचें नांव आनंदी देवी. घरांतले गरीब परिस्थितीचेर मात करून तांणी आपलें बी.ए. मेरेनचें शिकशण पुराय केलें. उपरांत तांची निवड स्कूल-इंस्पेक्टर ह्या पदाखातीर जाली.
तांणी मद्रासांत रावून उर्दू अानी परशियन भासो शिकून घेतिल्यो. ते ८ वर्सांचे आशिल्ले तेन्ना तांची आवय भायर पडली. १८९५ म्हणल्यार १५ वर्सांच्या पिरायेचेर जेन्ना ते ९वी वर्गांत शिकताले त्या पिरायेचेर तांचे लग्न जाल्लें. उपरांत तांचे दुसरें लग्न १९०६ वर्सा शिवरानी देवी ह्या बाल विधवे लागीं जालेें. तांच्या ह्या घरकान्नीन तांचेर प्रेमचंद घर में नांवाचें एक पुस्तक बरयलें. तांका दोन पूत श्रिपत राय,अमृत राय अानी एक चली कमला देवी नांवाची आसली.
गांधिजींचा असहयोग आंदोलनांतल्यान प्रेरीत जावन तांणी स्कूल-इंस्पेक्टरची नोकरी सोडली आनी स्वतंत्र्याचा संघर्शांत तांणी सक्रियपणान वांटो घेतलो.
तांचे चडशें साहित्य त्या काळावोल्या भारतांतल्या सामाजीक, राश्ट्रीय आनी राजनितीक प्रस्नांचेर आदारीत आसलें. तांणी सामान्य मनीस, शेतकार, दलीत सारकिल्या लोकांची सूख-दुख्ख आपल्या साहित्याचे विशय म्हूण आपणायसले.
तांणी उर्दू भाशेंत पयले फावट ‍‍‍‍‍‍सोजेवतन नांवाचो कथासंग्रह उजवाडा हाडलो. तांणी हंस नांवाच्या नेमाळ्याचें संपादन केल्लें. कर्मभुमि, रंगभुमि,गबन,प्रेमाश्रम, निर्मला,गोदान, मानसरोवर,जंगल ह्यो तांच्यो साहित्यकृती. तशेंच तांच्या खुबश्या साहित्यकृतिंचेर टॅलीफिल्मस तयार जालीं आसात.
ते मुंशी प्रेमचंद ह्या नांवान प्रसिध्द जाले. तांच्या आधुनीक हिन्दुस्थानी साहित्याखातीर ते खूब प्रसिध्द आशिल्ले. २०व्या शेंकड्याचा सुरवेच्या काळांतले ते खूब महत्वाचे लेखक. तांका उपन्यास
 सम्राट म्हूण हिन्दी साहित्याचा मळार पदवी मेऴ्ऴी.
 तांणी सुमार २० कादंबऱ्यो, २५० लघु कथा रचल्याे. तशेंच कांय निबंध बरयले आनी अणकाराच्या मऴार वावर केलो. 
ल्हान पिरायेचेर तांका मरण आयलें पूण तांणी केल्लें साहित्य मळावयलें योगदान खूब महत्वाचें आसा.
पळेयात.
Premchand
हाबाकूक आचें पुसतक

हाबाकूक आचें पुसतक.
Book of Habakkuk
हाबाकुकाचें पुसतक एकदं चत्राय्ेन आनी जत्नाय्ेन बरयलां. सुर्वातेकूच देवा आनी प्रवादिया मदें संव'वाद जाता. दन पावटी हाबाकूक तक्रार कर्ता. आनी दनूय पावटी ताका देइवीक जाप मेळता (१/२ – २/४). दुस्रे पावटी तक्रार कर्ता तेदना जुलूम कर्तल्या नश्ट्याचेर पांच शिराप देंवतात (२/५ – २०). मागीर एका स्तत्रा उदेशीं, प्रवादी सर्वेस्पराच्या निमाण्या जयताची समारंबणी कर्ता (अवेस्वर ३). प्रमाणीक मनीस जो देवाचेर विस्वास दवर्ता ताचो देव भसं कर्चो ना (२/४). भागेवंत पावलू भावार्था विशीं शिकयता तेदना ताणें हाबाकुकाची ही म्हत्वाची म्हणी'नी (२/४) वेंचून काडल्या (पळे रं. १/१७; गाल. ३/११; हेब. १०/३८).
पळेइयात.
Book_of_Habakkuk
Habakkuk
Books_of_the_Bible
Bible
Ghoru Nam Daru Nam - Dulpod

Ghoru Nam Daru Nam.
"We have no house, no door"
Type: Durpod
Source: J.A.A. Fernandes. Album Cantarancho. Bogtavaddo, Chorão
Musical form: (No music / score available)
Literary form: Socio-critical agitation
Translated by António Vicente de Noronha (1895-1982), Chorão, July 1981
Ghoru nam daru nam,
We have no house, no door,
Bongló bandila. (bis)
We have built a bungalow.
Ghôu gara nam, nid poddonã,
My husband is not at home, I cannot sleep.
Eclim rauonam. (bis)
I do not want to stay alone.
Caiborelo bamnaló choló,
What a nice boy-lover from a Brahmin family,
Randêc buloló. (bis)
He fell in love with a widow.
Polleiat.
Dulpod Goenche
Frank Fernand

Franklin Fernandes (3 Mai 1919 - 1 Abril 2007), zaka Frank Fernand mhonn vholkotat, ek famad songitkar ani cholchitr nirmato zaun aslo, zannem Amchem Noxib ani Nirmon zoxeo cholchitram bhair kadlim. To zolmol'lo Curchorem, Gõy. To Don, Hera Pheri, Zanjeer and Victoria No. 203, adi Hindi cholchitrãnim "music conductor" aslo.