amandyk/kazakh_wiki_articles huggingface dataset:
'''Ұзынағаш''' Алматы облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, аудан (1934) және Ұзынағаш ауылдық округі орталығы. == Географиялық орны == Облыс орталығы Қонаев қаласынан қарай 121 км, Алматы қаласынан батысқа қарай 44 км жерде, Қарасу және Ұзынағаш өзендері аралығында, Іле Алатауының сайлы-жыралы келген солтүстік етегінде, бұта, ши аралас бетеге, қау, селеу өскен тауалдының сұр, сортаңды сұр топырақты шөлейтті белдемінде орналасқан. == Халқы == 1999 жылы тұрғындар саны 23887 адам (11579 ер адам және 12308 әйел адам) болса, 2009 жылы 30589 адамды (14952 ер адам және 15637 әйел адам) құрады. == Тарихы == 1929-56 жылдары Ленин атындағы және 1956-97 жылдары өзімен аттас сүт өндіретін кеңшардың орталығы болды. Ұзынағаштағы бұрынғы кәсіпорындар мен мекемелердің басым көпшілігі Олардың негізінде ЖШС, өндірістік кооперативтер мен акционерлік қоғамдар, т.б. шаруашылық субъектілері құрылды. Аудандық бағыныстағы коммуналдық шаруашылық, электрлі энергия желісі, баспахана, байланыс бөлімшелері, т.б. мекемелер бар. == Инфрақұрылымы == Аурухана, емхана, дәріхана, пункт, санэпидстанса, мектеп, спорт мектебі, кітапхана, мәдениет үйі, клуб, стадион, мешіт, қонақ үйі, т.б. әлеуметтік және мәдени ошақтар жұмыс істейді. Ұзынағаш жанынан республикалық дәрежедегі Алматы-Шымкент автомагистралі өтеді. == Дереккөздер == Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) елді мекендері
'''Абоин (Амаранте)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Амаранте құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 652 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,08 км² шамасында. Халық тығыздығы 128,3 адам/км². Ауданның қамқоршысы Апостол Пётр. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Абраган''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 527 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,87 км² шамасында. Халық тығыздығы 284,9 адам/км². Ауданның қамқоршысы Апостол Пётр. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Агрела () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Санту-Тирсу құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 604 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,05 км² шамасында. Халық тығыздығы 227,5 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
() Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 600 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,32 км² шамасында. Халық тығыздығы 71,7 адам/км². Ауданның қамқоршысы Әулие Роман. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Агусадора''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Повуа-де-Варзин құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 530 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,63 км² шамасында. Халық тығыздығы 248 адам/км². Ауданның қамқоршысы Дева Мария. == Тарихы == Аудан 1933 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Балтар (Паредеш)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 666 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,7 км² шамасында. Халық тығыздығы 606 адам/км². Ауданның қамқоршысы Архангел Михаил. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
() Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 470 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,83 км² шамасында. Халық тығыздығы 304,3 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Барка (Майа)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Майа (Порту) құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 769 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,37 км² шамасында. Халық тығыздығы 822,87 адам/км². Ауданның қамқоршысы Мартин Турский. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Бейре''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 256 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,38 км² шамасында. Халық тығыздығы 667,5 адам/км². Ауданның қамқоршысы Архангел Михаил. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Бейриш''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Повуа-де-Варзин құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 229 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,31 км² шамасында. Халық тығыздығы 749,2 адам/км². Ауданның қамқоршысы Әулие Евлалия. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Мамырдың 8''' Григориан күнтізбесінде жылдың 128-ші күні (кібісе жылдарда 129-шы). Жылдың аяғына 237 күн қалады. == Мерекелер == Дүниежүзілік әділетті сауда күн == Оқиғалар == Нацисттік Германияның Үшінші рейхінің сөзсіз капитуляциясы 1945 ж. мамыр еуропалық уақытымен сағат 23:02 күшіне енді. == Туғандар == == Қайтыс болғандар == == Сыртқы сілтемелер == Санат:8 мамыр
'''Ұзынбұлақ''' мустьер мәдениетінің жоғарғы кезеңіне жататын қоныс. Жамбыл облысы Талас ауданы Қаратау қонысынан солтүстікке қарай 35 км жерде. 1958 жылы Қазақстан ғылым академиясының Тарих, археологиялық және этнологиялық институтының Қаратау экспедициясы (жетекшісі Х.Алпысбаев) ашып, зерттеген. Археологиялық ізденістер барысында әр түрлі көлемдегі сан алуан бұйымдар (әр түрлі қырғыштар, өзек тастар, өңделген тас құралдар) табылған. Бұлар Ұзынбұлақты байырғы адамдар мустьер уақытында мекендегенін айғақтайды. ==Дереккөздер== Санат:Жамбыл облысы тарих және мәдениет ескерткіштері
'''Бештейруш (Паредеш)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 412 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,7 км² шамасында. Халық тығыздығы 523 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Битарайнш''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 536 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,52 км² шамасында. Халық тығыздығы 720,5 адам/км². Ауданның қамқоршысы Апостол Фома. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Боэлье''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 843 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,83 км² шамасында. Халық тығыздығы 381,6 адам/км². Ауданның қамқоршысы С.-Женс. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Боин (Лозада)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Лозада құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 262 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,65 км² шамасында. Халық тығыздығы 619,7 адам/км². Ауданның қамқоршысы Сан-Висенте. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Бонфин (Порту)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Порту құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 28 578 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,05 км² шамасында. Халық тығыздығы 369,80 адам/км². Ауданның қамқоршысы == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Борба-де-''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Фелгейраш құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 340 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,98 км² шамасында. Халық тығыздығы 293,2 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Бургайнш''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Санту-Тирсу құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 244 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,06 км² шамасында. Халық тығыздығы 443,5 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Буштелу (Амаранте)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Амаранте құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 577 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,65 км² шамасында. Халық тығыздығы 86,8 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Буштелу (Пенафьел)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 676 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,5 км² шамасында. Халық тығыздығы 257,8 адам/км². Ауданның қамқоршысы Архангел Михаил. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
() Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 537 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,1 км² шамасында. Халық тығыздығы 497,5 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Кампаньян''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Порту құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 38 757 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,13 км² шамасында. Халық тығыздығы 767,20 адам/км². Ауданның қамқоршысы Дева Мария. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Кампелу (Байан)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Байан (Порту) құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 775 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,39 км² шамасында. Халық тығыздығы 169,2 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Кампу (Валонгу)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Валонгу құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 645 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,68 км² шамасында. Халық тығыздығы 681,8 адам/км². Ауданның қамқоршысы Мартин Турский. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Канаделу''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Амаранте құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 217 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,95 км² шамасында. Халық тығыздығы 16,8 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Кандемил (Амаранте)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Амаранте құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 039 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,25 км² шамасында. Халық тығыздығы 92,4 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Канелаш (Пенафьел)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1780 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,86 км² шамасында. Халық тығыздығы 150,1 адам/км². Ауданның қамқоршысы Әулие Мамеде. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Канелаш () Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 303 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,47 км² шамасында. Халық тығыздығы 647,00 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Ресми сайты Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Каниделу () Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 23 737 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,05 км² шамасында. Халық тығыздығы 948,70 адам/км². Ауданның қамқоршысы Андрей Первозванный. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Ресми сайты Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Каниделу () Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Вила-ду-Конде құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 941 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,75 км² шамасында. Халық тығыздығы 250,9 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Карамуш''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Фелгейраш құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 974 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,54 км² шамасында. Халық тығыздығы 557,6 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
Сурет:Sleeping boy (Nikifor Крылов. Ұйқыдағы бала '''Ұйқы''' адам мен жануарлардың міндетті физиологиялық жағдайы. Бұл кезде сыртқы орта ешқандай жауап қайтарылмайды және организмде жүріп жататын физиологиялық процестердің белсенділігі төмендейді. Оның қалыпты (физиология) ұйқы және терең ұйқы түрлері болады. Сөздің қысқаша түсінігі іс-әрекетке араласпай, түн мезгілінде жатып, дем алудың табиғи тәсілі. «Пырылдап жұрт ұйқыда, мал күйісте, өтпейді жүргінші де қара жолдан» (Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин Таңд. шығ.). == Физиология == Ұйықтау кезіндегі барынша айқын физиологиялық өзгерістер бас миында орын алады. Ми ұйқы кезінде, әсіресе, баяу ұйқы кезінде, ояу жүргенге қарағанда әлдеқайда аз энергияны пайдаланады. Белсенділігі төмендеген аумақтарда ми энергияны қысқа мерзімді сақтау және тасымалдау үшін пайдаланылатын молекула (АТФ) қорын қалпына келтіреді. Негізгі гормондардың қажетті көлемде шығарылуы орын алады. Тыныш ояу жүру кезінде, ми дене энергиясы пайдаланылуының 20%-ына жауап береді, осылайша бұл төмендеу энергияның жалпы тұтынылуына едәуір әсер етеді. Ұйқы сенсорлық шекті арттырады. Басқа сөзбен айтқанда, ұйқыдағы адамдар қабылдайды, бірақ жалпы алғанда, қатты дыбыстарға және басқа да маңызды сенсорлық оқиғаларға мән бере алады. Баяу ұйқы кезінде адамдар өсу гормонын бөледі. Барлық ұйқы, тіпті күндізгі ұйқы да пролактин секрециясымен байланысты. Ұйқы кезіндегі өзгерістерді бақылау мен өлшеудің негізгі физиологиялық әдістеріне ми толқындарының (ЭЭГ), көз қимылдарының (ЭОГ) және қаңқа бұлшықеттері белсенділігінің (ЭМГ) жатады. Бұл өлшемдерді бір мезгілді жинау полисомнография деп аталады және ұйқы зертханасында орындалуы мүмкін. Ұйқыны зерттеушілер сонымен қатар жүрек белсенділігін анықтау үшін жеңілдетілген (ЭКГ) және қозғалыс қимылдары үшін актиграфияны пайдаланады. == Дереккөздер == ==Сыртқы сілтемелер== Malimetter.kz Ұйқы реферат (қазақша)
'''Карнейру (Амаранте)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Амаранте құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 354 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,83 км² шамасында. Халық тығыздығы 36 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Каррейра''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Санту-Тирсу құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 982 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,45 км² шамасында. Халық тығыздығы 284,6 адам/км². Ауданның қамқоршысы Иаков Зеведеев. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
() Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Амаранте құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 198 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,35 км² шамасында. Халық тығыздығы 26,9 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
() Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 257 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,97 км² шамасында. Халық тығыздығы 713,1 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Казайш (Лозада)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Лозада құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 405 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,51 км² шамасында. Халық тығыздығы 559,8 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
() Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1413 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,94 км² шамасында. Халық тығыздығы 358,6 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
() Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 299 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,69 км² шамасында. Халық тығыздығы 978,00 адам/км². Ауданның қамқоршысы Иса Мәсіх. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
() Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Лозада құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 636 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,66 км² шамасында. Халық тығыздығы 395,8 адам/км². Ауданның қамқоршысы Апостол Пётр. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Ресми сайты Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Седофейта''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Порту құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 24 784 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,66 км² шамасында. Халық тығыздығы 317,30 адам/км². Ауданның қамқоршысы Мартин Турский. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Сепелуш (Амаранте)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Амаранте құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 539 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 50,55 км² шамасында. Халық тығыздығы 455,3 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
right Қозғалыс''''' ұлттық тәуелсіздікті жеңіп алуға, шетелдік үстемдікті, отарлық езгі мен қанауды жоюға бағытталған күрес. Бұл қозғалыстар орта ғасырлардан бастау алады. Орта ғасырларда халықтар мен ұлттық топтар жат жерлік езгіге қарсы күресіп, өздерінің өмір сүріп, даму құқықтарын қорғады (мысалы, оңтүстік славяндардың түрік үстемдігіне, чех халқының неміс отаршыларына қарсы күресі, т.б.). 16 19 ғ-ларда ұлттық сананың өсуі шетелдік құлданушылар мен езгіге ұшыраған халықтардың арасындағы шұғыл шиеленісуіне себеп болып, жат жерлік үстемдікке қарсы күреске шаруалар мен қала халқының қалың топтары тартылды. Оған капит. қатынастардың дамуы нәтижесінде жалпы ұлттық рыноктың құрылуы себеп болды. Мемлекеттілігі жоқ немесе одан айрылған халықтардың ұлт-тық мемлекеттер құруға ұмтылысы үстем ұлттардың ұшырады. Мысалы, патшалы Ресей, Германия мен Австрия-Венгрия езгісіне түскен поляк халқы, Австрия-Венгрия империясы құрамындағы чехтар, словактар, словендер, хорваттар, т.б. Осының нәтижесінде халықтардың өзін-өзі билеуге қол жеткізуіне ұмтылған ұлттық қозғалыстар пайда болды. Бұл қозғалыстар демокр. сипат алып, оны ұлттық буржуазия өкілдері басқарды. 16 18 ғ-лар Батыс Еуропа, Солт. Америка елдері үшін ұлттық қозғалыстардың даму және ұлттық мемлекеттердің қалыптасу дәуірі болды (Нидерланд бурж. революциясы, Солт. Америкадағы Тәуелсіздік үшін соғыс, т.б.). 19 ғ-дың 2-жартысында Германия мен Италияның бірігуі аяқталып, болгар, румын, серб ұлттық мемлекеттері өмірге келді. Чех, поляк, фин халықтарының тәуелсіздік үшін күресі өріс алды. Екінші дүниежүзілік соғыс (1939 45) жылдары Еуропа халықтарының гитлеризмге қарсы күресі де белгілі бір мөлшерде ұлт-азаттық сипат алды. left 19 20 ғасырларда Ұлт-Азаттық Азияда, Африка мен Латын Америкасында күшейді. 19 ғ-дың соңы мен 20 ғ-дың бас кезінде ірі державалардың экспансиясы бұрын-соңды болмаған құлаш жайып, отарлық жүйе пайда болды. Азия, Африка мен Латын Америкасы елдері монополистік капитал тарапынан ұлттық езгі мен қанаудың нысандарына айналды. Бұл елдердегі Ұлт-Азаттық мен езілген халықтардың арасындағы ерекше шиеленісуінің көрінісі болды. Осы елдердегі Ұлт-Азаттық Қозғалыстың нәтижесінде 1945 73 ж. 1,5 млрд-тан астам адам отарлық және жартылай отарлық езгіден құтылып, 70-тен аса жаңа ұлттық мемлекет пайда болды (қ. Отаршылдық, Отаршылық соғыс). Халықтардың ұлттық мемлекеттілікті құруы тарихи жеңіс болып табылса да, Ұлт-Азаттық толығынан шеше алмайды. Оның жаңа толық экон. тәуелсіздікке ие болу үшін күресу. Сондықтан әлеум.-экон. прогресс мәселесі Ұлт-Азаттық Қозғалыс процесінің негізгі буыны болып табылады. 18 20 ғ-ларда қазақ даласында Ресей отаршыларына қарсы бірнеше ірі-ірі Ұлт-Азаттық Қозғалысболып өтті. ·==Ұлт-Азаттық *Сырым *Исатай *Махамбет *Кенесары *Жанқожа *Амангелді left Кенесары Қасымұлы бастаған қазақ халқының ұлт-азаттық қозғалысы; Он алтыншы жылғы көтеріліс. Қазақстан, Балтық бойы, Кавказ, Орталық Азия елдеріндегі Ұлт-Азаттық ҚозғалысКеңес Одағының ыдырап, ТМД-ның құрылуына негіз болды. ==Дереккөздер== == Тағы қараңыз == *Қазақстан Тарихы қозғалыстар
'''Сернаделу''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Лозада құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 728 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,92 км² шамасында. Халық тығыздығы 379,2 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Сете''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 517 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,35 км² шамасында. Халық тығыздығы 578,6 адам/км². Ауданның қамқоршысы Апостол Пётр. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Шапа (Амаранте)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Амаранте құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 264 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,71 км² шамасында. Халық тығыздығы 71,2 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Кодессуш''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 856 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,1 км² шамасында. Халық тығыздығы 407,6 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Конштансе''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 639 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,55 км² шамасында. Халық тығыздығы 461,7 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Коваш (Лозада)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Лозада құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 763 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,29 км² шамасында. Халық тығыздығы 591,5 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Ковелаш (Трофа)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Трофа құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 662 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,69 км² шамасында. Халық тығыздығы 99,6 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Ковелу (Гондомар)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Гондомар (Португалия) құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 755 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,36 км² шамасында. Халық тығыздығы 209,9 адам/км². Ауданның қамқоршысы Дева Мария. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Крештума''' () Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 962 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,93 км² шамасында. Халық тығыздығы 600,8 адам/км². Ауданның қамқоршысы Әулие Маринья. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Ресми сайты Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Криштелу (Паредеш)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 914 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,15 км² шамасында. Халық тығыздығы 664,30 адам/км². Ауданның қамқоршысы Архангел Михаил. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Ұлттық Кітапхана''' мемлекет қарауындағы арнайы кітапханалар. Ол мемлекеттік кітаптар қоры ретінде, әрі көпшілік халыққа өз қорын қол жетімді ету мақсатын іске асырады. Көп жағдайда бұл кітапханалар өте бағалы, сирек кездесетін кітаптарды сақтайды. Басқа кітапханаларға қарағанды ұлттық кітапханалар ауқымды, кең көлемді келеді. Испания ұлттық кітапханасы, Мадрид Аустралия ұлттық кітапханасы Сингапур ұлттық кітапханасы Венесуэла ұлттық кітапханасы ==Ұлттық Кітапхананы түрлері== Австрия ұлттық кітапханасы Литва ұлттық кітапханасы Мажарстан ұлттық кітапханасы Аустралия ұлттық кітапханасы Белорусь ұлттық кітапханасы Грузия ұлттық кітапханасы Корея ұлттық кітапханасы Франция Ұлттық кітапханасы Украина ұлттық кітапханасы Латвия ұлттық кітапханасы Қазақстан Республикасының ұлттық кітапханасы ==Дереккөздер== Санат:Әдебиет
'''Криштелуш''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Лозада құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 709 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,97 км² шамасында. Халық тығыздығы 912,1 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Крока''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 764 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,09 км² шамасында. Халық тығыздығы 289,7 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Куштойяш (Матозиньюш)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Матозиньюш құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18 065 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,78 км² шамасында. Халық тығыздығы 125,40 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Ресми сайты Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Дуаш-Игрежаш (Паредеш)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 843 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,1 км² шамасында. Халық тығыздығы 937,3 адам/км². Ауданның қамқоршысы Дева Мария. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Дуаш-Игрежаш (Пенафьел)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 495 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,11 км² шамасында. Халық тығыздығы 408,3 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Эйриш''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 123 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,86 км² шамасында. Халық тығыздығы 436,8 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Эжа''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 198 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,66 км² шамасында. Халық тығыздығы 257,1 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Эрмезинде''' () Португалиядағы қала (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Валонгу құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2005 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 45 000 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,42 км² шамасында. Халық тығыздығы 163,70 адам/км². Ауданның қамқоршысы Әулие Лоренсо. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Ресми сайты Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Эштела () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Повуа-де-Варзин құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 596 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,73 км² шамасында. Халық тығыздығы 221,3 адам/км². Ауданның қамқоршысы Дева Мария. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Фажозеш''' () Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Вила-ду-Конде құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 467 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,13 км² шамасында. Халық тығыздығы 205,8 адам/км². Ауданның қамқоршысы Апостол Пётр. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Ұлттық Табыс''' ''()''- елдің халық шаруашылығында немесе материалдық өндіріс саласында белгілі бір кезең (әдетте бір жыл) бойына жаңадан жасалған күннің көрсеткіші, жалпы қоғамдық өнімнің оны өндіруге жұмсалған шығынды шегергеннен кейін қалатын бөліп, елдің дамуының қорытындылаушы көрсеткіші. Заттай және құндық нысандары болады. Заттай нысаны халықтың жеке қажеттіліктерін және өндіріс құралдығын тұтыну заттары. Оның белгілі бір тұтыну заттары мен өндіріс сақтық қорларын толықтыруға арналған. Ұлттық табыс елдің (саланың) бүкіл таза өнім көлемін көрсетеді. Онда материалдық өндіріс аясындағы сондай-ақ қызмет көрсету аясындағы өнімнің құны камтылған статистиканың әдіснамасы бойынша жалпы ішкі халық арасындағы сандық айырма тозымпұлдық аударым құнына тең. Ұлттық табыс өндірілген және тұтыну мен заңды пайдаланылатын ұлттық табыс түрлеріне бөлінеді. ==Дереккөздер==
'''Фавойнш''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 098 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,57 км² шамасында. Халық тығыздығы 307,6 адам/км². Ауданның қамқоршысы Әулие Пайю. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Феррейра () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 085 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,89 км² шамасында. Халық тығыздығы 693,5 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Феррейро () Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Вила-ду-Конде құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 660 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,83 км² шамасында. Халық тығыздығы 136,6 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Фигейра (Пенафьел)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 351 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,35 км² шамасында. Халық тығыздығы 55,3 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Фигейраш''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Лозада құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 242 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,86 км² шамасында. Халық тығыздығы 434,3 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Фигейро () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 286 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,57 км² шамасында. Халық тығыздығы 889,5 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Фолгоза (Майа)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Майа (Порту) құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 603 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,3 км² шамасында. Халық тығыздығы 349,8 адам/км². Ауданның қамқоршысы Иса Мәсіх. == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Ресми сайты Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Фольяда''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 736 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,81 км² шамасында. Халық тығыздығы 83,5 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Фонте-Аркада (Пенафьел)''' () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 591 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,35 км² шамасында. Халық тығыздығы 297,4 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Форнелу''' () Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Вила-ду-Конде құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық орналасқан. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 504 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,64 км² шамасында. Халық тығыздығы 266,7 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Ресми сайты Санат:Порту округінің елді мекендері
'''Ұлттық Тіл''',''' ұлттык тіл''' орыс. национальный язык ауызекі және жазба түрде ұлттык қарым-қатынас кұралы кызметін аткаратын категория. Ұлттық Тіл ұлтпен бірге калыптасады, әрі онын пайда болуының алғы шарты, әрі өзі де сол процестін нәтижесі болып табылады. Капитализм коғамы кезінде калыптасуында тіл бірлігі экономикалык, территориялык, мәдени бірліктермен бірге аса кажетті негізгі шарттардың бірі болған. Әрбір Ұлттық Тіл өзіне тән дербес жолмен дамып калыптасады. Тіл білімінде Ұлттық Тілдердін үш түрлі негізден туатыны көрсетілген: тілдік белгілері бірынғай, кұрылымында айырмашылык жоқ бір диалект негізінде; бірнеше диалектінін шоғырланып бірігуі негізінде; диалектілердің ауыса отырып, өзара шоғырлануы негізінде. Қазақ Ұлттық Тілінің халықтық тегінде осы айтылғандардың екінші түрі, яғни қазақ жеріндегі өзара туыс бірнеше диалектінін шоғырланып бірігуі жаткан сияқты. Ұлттық Тілдің кұрылымдық негізі онын халық тілі болып калыптаскан дәуірінде салынады. Ұлттық Тіл өзінін ішкі кұрылымы жағынан халық тілінін мұрагері болып табылады. Бірак Ұлттық Тіл айтылуы, қолданылуы әбден тұрақталған сөздер мен формаларды халық тілінен дайын қалпында қабылдаған деңгейде калмайды. Ұлттық дәуір талабына сай Ұлттық Тіл деңгейі де онан әрі дамып жетіліп отырады. Ұлттық Тіл өте кең ұғым, өзінің кұрамы жағынан бірынғай емес: оған бүкіл ұлтқа кызмет ететін баспасөз тілі әдеби тіл де, ауызекі сөйлеу тілі де, жеке аймақтарға тән жергілікті диалектілер мен говорлар да, кәсіби мамандыққа тән сөздер де, жекелеген әлеуметтік топтарға тән жаргондар да кіреді. ==Дереккөздер==
'''Форнуш () Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. құрамдас бөлігі болып табылады. Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 303 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,47 км² шамасында. Халық тығыздығы 337,20 адам/км². == Тарихы == Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген. == Сыртқы сілтемелер == Санат:Порту округінің елді мекендері