Tikanlı cığırlar – Qubadlının işğal gününə\n11:22 31 Avqust 2016 271 dəfə oxunub\nBu gün Qubadlının işğal günüdür. Kulis.az Qubadlıdan olan yazıçı Rəşid Bərgüşadlının bu mövzuda yazdığı “Tikanlı cığırlar” essesini təqdim edir.\nMüharibə qızışdıqca daha tez-tez yuxuma girir otaqları iç-içə olan evimiz. Dədəm iki-üç ildən bir balaca bir xosmanı qaralayıb qatırdı evin bir ucuna. Qınamıram, böyük külfət idik. Evin aynəbəndindən girib dördüncü otağından – kitabxanadan eşiyə çıxırdıq. Axırıncı otaq gəlin otağıydı – evdə qalan evli qardaşımın yuvası. Beş qardaşın hamısı bu otaqda ata olub, ikinci övladı dünyaya gələndə isə sərçə öz balasını fərləndirən sayaq üzüsulu ocaqdan ayrılırdı. Üçüncü otaq evlənməyə namizədin yataq otağı idi – mənim otağım... Otağımın kəlləsində dünya xəritəsi, çarpayımın yanında nənəmdənqalma gül çeşnili kilim asılmışdı. Kilimi toxuyanın adı üstündəydi – “Dilbər 1936”. Güvə düşməsin deyə vaxtaşırı naftalinlədiyimiz kilimin qoxusu hələ də burnumdadır.\n23 il... Bir igidin ömrüdür. İndi ali savadlı inşaatçıyam. Bakıda ürəyim istəyən həyət evim var. İzafa, əhənglə suvanmış otağımın rahatlığını burda tapa bilmirəm. Gecələr yuxum qaçanda o vədə əhəng suvağı eşən barmağımın ucu birdən elə gizildəyir... Gözümü tavana zilləyib kənddəki bacanı axtarıram – aluminium “raskladuşka”nın profilindən olan antennamızı düzəltməyə çıxdığım bacanı. Elə bilirəm ki, tavandan yuxarıda yenə Bərgüşadın şehindən mamır bağlamış sınıq-salxaq azbest şiferli damımızdır, çıxsam, samanlıqda qışa tədarük gördüyümüz alma, üzüm, heyva tapacağam.\nOyrəli yuxuda görürəm ki, cavan erməni ailəsi evimizə yeyəliklənib. Özümdən ad da qoymuşam ona – Qurqen kirvə. Xəritələrimə dəyməyib, amma nənəmin tiftiklənmiş, çeşnisi solmuş kilimini sərib yerə. Bu kilim mənim cehizliyim idi. Arvad-uşağıyla birlikdə bizim qaysı ağacının altında çəkdirdiyi şəkli də asıb kilimin yerindən. Qurqen “deyir” ki, – “Ev-eşiyindən nigaran olma, nə vaxt gəlsən, öz evindir, şəpir-şüpürümü də yığışdırıb gedəcəyəm!”. Amma düşünəndə ki, – “Öz evimdirmi?” – onda iliyim gizildəyir. Nə olsun ki, mən o evdə doğulmuşam? Cəmi-cümlətani 17 il yaşamışam orda. Axı Qurqen də orda doğulub! İndi də oğul-uşaq yeyəsidir, 23 ildir bu evdə yaşayır, divarları suvatdırıb, otaqları əhəngləyib, damın şiferlərini dəyişib... Yenə dədəm sağ olsaydı, onun daha çox haqqı vardı Qurqeni qovmağa. Bəs mənim? Qurqenə, – “Çıx burdan, bura mənim evimdir!” – desəm, qayıdıb deməzmi, – “Ay biqeyrət, indiyədək hansı cəhənnəmdəydin, nə haqla məni öz evimdən qovursan?!”.\n“Axı nə var o evdə? Gündüz naxır, axşam axur! Sən o evi istədiyin kimi, evin də səni istəyirmi, elə bilirsən yolunu gözləməkdən yorulub?” – dəli şeytan həmdəmim olanda baxıram ki, yox.., evimi qəribsəmək haqqım var. Ocağın sonbeşiyi idim – ev mənə qalacaqdı. Orda ən dəyərli itiyimi tapacağam – uşaqlığımı. Axı ömrümün 23 ilini harda itirdiyimi ancaq ordan baxsam görə bilərəm. Bir də, o ev mənə dədə-babamdan qalıb, nəvələrimə çatdırmalıyam bu əmanəti. Qurqeni qandırmaq asandır, bəs gözəl evim məni qəbul edəcəkmi? – “Gəlmə, biqeyrət! Rədd ol burdan, bu ev Qurqenindir!” – hayqırmazmı üstümə? Haqqı yoxmu bunu deməyə? Vaxt azaldıqca o vədələr yağış yağanda döşəməsinə qazan-qablama düzməkdən kələyimi kəsən otağım indi doğmalığı qədər həm də “yad”laşan ruhu ilə əzir məni...\nGüney Kıbrısda şahidi olmuşdum – yunanlar hər cümə, vaxtilə Girnədə yaşadığı doğma evini indiki sahibindən birgünlük kirayəliyir, yeyib-yatır, sabahı da evi yeyəsinə qaytarır. Kim bilir, bəlkə başımıza bu da gələcək. Kaş evimiz dağılıb yerlə yeksan olaydı, Qurqen-murqen öz nəfəsiylə isitməyəydi evimizin əhəngli divarlarını.\nUşaqlığıma gedən cığırları tikansız, əzabsız elə, ömrü yenidən başlamağa bir möhlət də ver mənə, Xudaya...


Mən 2005-ci ilin fevral ayının 7-si McDonald’s ailəsinə qatıldım. Bu tələbəlik illərimlə təsadüf etdi və mən o vaxt bir müddət işləyib, sonra peşəmə uyğun karyera qurmağı düşünürdüm. Lakin elə ilk gündən etibarən McDonald’s-ın kollektivində olan komanda işi diqqətimi cəlb etdi və mən məhz bu şirkətdə karyera qurmağı özümə məqsəd qoydum. Tez bir zamanda da məqsədimə çataraq, 2006-cı ildə Təlimatçı vəzifəsinə layiq görüldüm. Növbəti illərdə isə bir çox seminarlarda iştirak edərək, Menecer, Direktor müavini oldum. 2013-cü ildə isə artıq Direktor vəzifəsinə layiq görüldüm. 2013-2014 illərdə Rusiya və Almaniyada təlimlər keçdim.\nHal–hazırda isə mən McDonald’s Azərbaycan şirkətində İstehsalat üzrə Konsultant vəzifəsində çalışıram. Mən inanıram ki, qarşıma qoyduğum məqsədə çataraq, tezliklə McDonald’s-da daha yüksək vəzifələrə layiq görüləcəm.


Ana səhifə / Fiqh / Şəriət risaləsi / Dəstəmazı batil edən amillər\nUca Allah buyurur: “…yaxud sizlərdən biri ayaq yolundan gəlibsə və ya qadınlara toxunmuşsunuzsa (cinsi əlaqədə olmuşsunuzsa), su tapmasanız, təmiz torpaqla təyəmmüm edin …”2\nƏli ibn Əbu Talib (radiyallahu anhu) deyir ki, məndən çoxlu məzi ifraz olunurdu. Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) kürəkəni olduğum üçün bunun hökmünü ondan soruşmağa utanırdım. Ona görə də əl-Miqdad ibn əl-Əsvədi (radiyallahu anhu) bu məsələnin hökmünü öyrənmək üçün onun yanına göndərdim. Rəsulullah (sallallahu aleyhi və səlləm): “Cinsiyyət üzvünü yusun və dəstəmaz alsın” – deyə cavab verdi.3\nAbdullah ibn Zeyd ibn Asim əl-Mazini (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, namaz qılarkən nəfsinə şübhə4 düşən bir kişi barəsində Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) şikayət edildikdə o dedi: “Səs eşitməyincə və ya iy hiss etməyincə namazı tərk etməsin”5\nQeyd: Arxadan çıxan səssiz və iysiz hava da dəstəmazı batil edən amildir.\nAişə (radiyallahu anhə) rəvayət edir ki, Ummu Həbibə6 (radiyallahu anhə) yeddi il istihazə oldu və bu haqda Peyğəmbərdən (sallallahu aleyhi və səlləm) soruşdu. O: “Bu bir tərdir” – deyib yuyunmağı ona əmr etdi. Ummu Həbibə də hər namaz üçün yuyunardı.7\nQeyd etmək lazımdır ki, istihazə olan qadına hər namaz üçün qüsl etmək vacib deyil. Bir dəfə (heyzdən təmizləndikdən sonra) qüsl edib sonra isə yalnız dəstəmaz almaq kifayətdir.\nSafvan ibn Assal (radiyallahu anhu) rəvayəi edir ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) bizə, səfərə çıxdığımız zaman üç gün üç gecə ərzində (yüngül və yaxud ağır) subaşına çıxdıqdan və yuxudan oyandıqdan sonra xuffu8 ayağımızdan çıxarmamağa8bizə rüxsət verər, yalnız cənabət halında10 onları çıxarmağı bizə əmr edərdi.11\n3. Dəvə əti yemək;12\nCabir ibn Səmura (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, bir kişi gəlib Peyğəmbərdən (sallallahu aleyhi və səlləm) soruşdu: “…Dəvə əti yedikdən sonra dəstəmaz alımmı? O dedi: Bəli, dəvə əti yedikdən sonra dəstəmaz al!”13\nCabir ibn Səmura (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, biz dəvə əti yedikdən sonra dəstəmaz alardıq, qoyun əti yedikdən sonra isə dəstəmaz almazdıq.”14\n4. Övrət yerinə bilavasitə toxunmaq. (Bəzi alimlərin rəyinə görə).\nBusra bint Safvan (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) dedi: “Cinsiyyət orqanına bilavasitə toxunan dəstəmaz alsın!”15\nTalq ibn Ali (radiyallahu anhu) Peyğəmbərdən (sallallahu aleyhi və səlləm) namazda cinsiyyət orqanına toxunan dəstəmaz almalıdırmı? Deyə soruşdu. O dedi: “Xeyr, o səndən olan bir ət parçasıdır”16\nBu iki hədisi cəm edib aşağıdakı nəticəni çıxartmaq olar:\n“Şəhvətlə və ya şəhvətsiz cinsiyyət orqanına toxunan şəxsin dəstəmaz alması müstəhəbdir. Şəhvətlə cinsiyyət orqanına toxunan şəxsin dəstəmaz almasının vacib olması rəyi də çox güclü rəydir, lakin mən bunu qətiyyətlə dəstəkləmirəm. Ehtiyat üçün isə dəstəmaz alsın.17“\nİbn Teymiyyədən soruşdular: “Cinsiyyət orqanına əlinin iç hissəsi və barmaqları ilə toxunan şəxsin dəstəmazı pozulurmu?” O dedi: “Onu qəsd etməyibsə dəstəmazı pozulmur.”18\n1 Adəti üzrə gələn qandan çox (əlavə günlərdə) gələn qan.\n3 Səhihu-l-Buxari, 269; Səhih Muslim, 693.\n4 Yəni, ondan yel çıxdığını zənn etməklə çox vəs-vəsədə olan və namazdan yayınan.\n5 Səhihu-l-Buxari, 177; Səhih Müslim, 802.\n6 Ummu Həbibə bint Cəhş.\n7 Səhihu-l-Buxari, 327; Səhih Müslim, 754.\n8 Dəridən hazırlanmış ayaq geyimi.\n9 Yəni, üzərinə məsh etməyi.\n10 Cinsi əlaqədən və ya hər hansı yolla şəhvət nəticəsində məni ifraz etdikdən sonrakı hal.\n11 “Müsnəd” 4/239; “Sünənu-n-Nəsai” 1/83 – 127-ci hədis; İrvau-l-Ğalil, 1/140 – 104-cü hədis. [Hədis həsəndir] 12 “Təmamu-l-Minnə” səh:106.\n13 “Müsnəd” 5/86, 88, 93, 100; Səhih Muslim, 800; İrvau-l-Ğalil, 1/152 – 118-ci hədis. [Hədis səhihdir] 14 “Musannəf ibn Əbi Şeubə” əsəri 1/46.\n15 “Müsnəd” 6/406; İrvau-l-Ğalil, 1/150 – 116, 117-ci hədislər. [Hədislər səhihdir] 16 “Müsnəd” 4/23; Ali ibnu-l-Mədinin, ət-Təhavi, ət-Təbərani, ibn Həzm, İbn Teymiyyə, İbn Useymin və s. bu hədisi mötəbər hesab etmişlər.\n17 “əş-Şərhu-l-Mumti alə Zadu-l-Mustəqnəi” 1/325.\n18 “Məcmu fətava” 21/231; “Təmamu-l-Minnə” səh:103.


Bu gün hava necə olacaq? » www.GUNAZ.az\nTarix:29-06-2020, 10:08 Oxunub:3 452\nEkologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında havanın dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin gecə bəzi yerlərdə qısamüddətli az yağış yağacağı gözlənilir. Şimal-qərb küləyi əsəcək, gündüz mülayim cənub-şərq küləyi ilə əvəzlənəcək. Havanın temperaturu Abşeron yarımadasında gecə 18-22°, gündüz 25-29° isti, Bakıda gecə 19-21°, gündüz 26-28° isti olacaq. Atmosfer təzyiqi normadan aşağı - 757 millimetr civə sütunu, nisbi rütubət gecə 65-75, gündüz 40-50 faiz təşkil edəcək.


Satınalma prosedurlarının təşkilinə cəlb olunan mütəxəssislərin maarifləndirilməsi istiqamətində təlimlər, seminarlar keçirmək\nSatınalma prosedurlarının təşkilinə cəlb olunan mütəxəssislərin maarifləndirilməsi istiqamətində təlimlər, seminarlar keçirmək;\nCari il üçün xərclər smetasında nəzərdə tutulmuş xərc maddələri üzrə tətbiq olunacaq satınalma üsulunun müəyyən edilməsi.\nSatınalma planının tərtib edilməsi və satınalmaların vahid internet portalında yerləşməsi.\nMalların (işlərin və xidmətlərin) ehtimal olunan qiymətinin müəyyən edilməsi.\nTender komissiyasının yaradılması.\nTenderin əsas şərtləri toplusunun hazırlanması və təsdiq edilməsi.\nTender elanının hazırlanması, təsdiq edilməsi və dərc edilməsi və ya malgöndərənlərə (podratçılara) tenderdə iştirak üçün fərdi dəvətin göndərilməsi (dövlət satınalmaların vahid internet portalında, KİV-də).\nMalgöndərənlərin (podratçıların) tenderə təqdim etdiyi sənədlərin araşdırılması (tender təklifi istisna olmaqla).\nTenderin əsas şərtlər toplusunun malgöndərən təşkilata təqdim olunması və iddiaçı kimi qeydiyyatdan keçirilməsi.\nTenderin əsas şərtlər toplusuna dair izahat verilməsi və onda dəyişikliklərin edilməsi.\nMalsatan tərəfindən tender təklifinin təqdim olunması.\nTenderin təkliflərin qüvvədə olma müddəti, dəyişdirilməsi və geri götürülməsi.\nTender təklifinin təminatının alınması.\nTender prosedurasının başlanması.\nTender təkliflərinə baxılması, onların qiymətləndirilməsi və müqayisəsi.\nTender komissiyasının qərarı.\nTender təkliflərinin aksepti və satınalma müqaviləsinin qüvvəyə minməsi.


Download Yeni Windows Puzzle oyunları\nYeni Puzzle oyunları üçün Windows\nZamanla sürətlə inkişaf edən bir kafel uyğun oyun oyunu. Oyunçu uyğun bir plitəni seçərək xal alır. Oyunun obyekti, oyun sahəsini doldurmadan əvvəl uyğun plitələri tez bir zamanda silməkdir. Məhdudiyyətlər: 1 dəqiqəlik oyun...\n4 May 20 Ilə Oyunlar, Puzzle oyunları\nSudoku Up 2020 Sudoku Bulmacalarının yüksək keyfiyyətli kolleksiyasıdır. Sudoku Up 2020, gələcək illəri əyləndirmək üçün milyonlarla müxtəlif bulmacalar daxildir. Sudoku Up 2020 sizə etiraz etmək üçün beş çətinlik səviyyəsini ehtiva edir. Bacarıq...\nAltıbucaqlı, hex hüceyrələri olan minaaxtaranlardan ilhamlanan bir təmizləyən bir Puzzle və məntiq puzzle oyunudur. Asılılıq oyunu ilə cansıxıcı olduğunuzda, növbəyə duranda və ya səyahət edərkən mükəmməl bir seçimdir. Oyun beyninizi yetişdirmək, daha...\n3 May 20 Ilə Oyunlar, Puzzle oyunları\nYaxşı köhnə "Tic Tac ucu" uşaqlıqdan bəri tanışdır. İki səviyyədə çətinliklə bu versiya həm uşaqlar, həm də böyüklər üçün mükəmməl uyğundur. Bir cihazda AI və ya insanla oynayın və ya dostlarınızla Android və ya PC-də yerli şəbəkə üzərində oynayın....\nMahJong Suite 2020-də, mah-jong tipli solitaire və klassik mah-jongg və gözəl və məzəli müasir kafel dəstləri və milyonlarla mümkün birləşmə ilə uyğun oyunlar oynayırsınız. Həm də komik kafel dəstləri ilə uyğun tipli oyunlar oynaya bilərsiniz. Ailənizi və...\nOyunçu orijinal mövqelərinə qarmaqarışıq plitələr hərəkət etdiyi bir kafel puzzle oyunu. On beş şəkil və seçim üçün üç çətinlik səviyyəsi var. Gələcək oyun üçün oyun (yalnız versiya almaq) xilas ola bilər. Məhdudiyyətlər: 1 dəqiqəlik oyun...\nAllfactor, yaddaş, məntiq və həll etmək üçün şansın birləşməsini tələb edən bir tapmacadır. Anlamaq üçün sadə, lakin çatlamaq çətin ola bilər. Diaqonal xətləri bir yerə düzgün bir yerə qoyun. Dikey olaraq, hər bir sütun üçün bu diaqonal xətlərin...\nNiyə bir anda minlərlə insana qarşı oynaya biləcəyiniz bir növbədə bir insana qarşı oynayırsınız? Wordament real vaxt rejimində davamlı bir söz turniridir. Oyunçular eyni anda hamı ilə eyni lövhədə yarışırlar. Rounds, iki və üç hərfli plitələr, temalı...\nQuattroQuest 1.1.1 Yenil?nib\nQuattroQuest Tetris ideyasına əsaslanır, lakin əksəriyyəti hərəkət edən və ya dönən maneələr vasitəsilə irəliləmək üçün bir vasitə kimi çıxış edir. Bir zip faylına sıxılmışdır, belə ki istifadəçi exe faylını yüklədikdən və çalıştırdıqdan sonra onu...\nBrainsBreaker 5.8.2.3 Yenil?nib\nReal şəkillər və çox rahat iş üsulu ilə yapboz bulmacalar yaradın və oynayır. Ekranda görünən bir şey ilə öz bulmacalarınızı yaradın. Dörddən çox ədəd müxtəlif ədədlərlə ədəddir. Rotable ədəd, tırnak, qutular, puanları, online reytinq və daha çox....\n27 Oct 18 Ilə Oyunlar, Puzzle oyunları


LENT.AZ - İzmir Mehrabov: “Audit şirkətləri vergi orqanları ilə ödəyici arasında körpü rolunu oynamalıdır”\nİzmir Mehrabov: “Audit şirkətləri vergi orqanları ilə ödəyici arasında körpü rolunu oynamalıdır”\nYeni vergi siyasəti və vergi inzibatçılığında aparılacaq dəyişikliklərin biznes sektoruna təsiri və sahibkarların gözləntiləri ilə bağlı “Faktura.az” şirkətinin rəhbəri İzmir Mehrabovun “APA-Economics”ə müsahibəsi:\n- Vergilər Nazirliyi ortamüddətli perspektivdə stimullaşdırıcı vergi siyasətinə keçidi təmin etməklə iqtisadi artımın sürətləndirilməsinə öz töhfəsini verməyə çalışacağını bəyan edib. Stimullaşdırıcı vergi siyasətinin biznes sektoru üçün hansı faydaları ola bilər?\n- Stimullaşdırıcı vergi siyasətinin biznes üçün bir çox üstünlükləri var. Prezident İlham Əliyevin yaratdığı “Kiçik və Orta Sahibkarlığın İnkişafı Agentliyi” də buna bariz nümunədir ki, bununla da kiçik sahibkarlıqdan gələn gəlirlər dövlət büdcəsini artıracaq. Stimullaşdırıcı addımlara yalnız Vergilər Nazirliyini deyil, Dövlət Gömrük Komitəsinin, o cümlədən İqtisadiyyat Nazirliyinin atdığı addımlar da daxildir. Bu da, lisenziyaların alınmasında, sahibkarların sərbəst addımlar atmasında müsbət rol oynayır. Vergilər Nazirliyi tərəfindən görülən son tədbirlər müsbət haldır ki, sahibkarlarda biznes mühitinin təşkilində öz töhfəsini verir. Sovet dövründən qalmış fikirlər bununla arxa planda qalıb, vergi ödəyicilərində dövlətə inam formalaşıb.\n- Bildiyiniz kimi, Vergi orqanlarının səlahiyyət və məsuliyyət dairəsi yenidən müəyyənləşdiriləcək. Əsaslandırılmamış maliyyə sanksiyalarına yol verməmək üçün bütün mübahisəli hallar mütləq qaydada vergi ödəyicisinin iştirakı ilə araşdırılacaq. Sizin fikrinizcə, bu addım vergi mübahisələrinin sayının azalmasına necə təsir göstərəcək?\n- Düşünürəm ki, Vergilər Nazirliyində əvvəlki dövrlərdə haqsız yerə vergi ödəyicilərinə yazılan cərimələr, kameralar uyğunsuzluqlar, vergi ödəyiciləri ilə dövlət orqanı işçiləri şəffaflığın artırılması üçün bir yerdə araşdırılacaq. Bu da ona töhfə verəcək ki, Vergilər Nazirliyində dəyişikliklərə baxmayaraq birbaşa vergi ödəyiciləri ilə ünsiyyətdə olan ərazi müfəttişləri rüşvət, şəxsi maraqlar baxımından heç bir addım ata bilməyəcəklər.\n- Vergilər Nazirliyi mühasibatlıq, audit və vergi xidmətlərini göstərən şirkətlər və məsləhətçiləri öz müttəfiqləri kimi qəbul etdiyini və onlarla işləməyin zəruri olduğunu bəyan edib. Bundan irəli gələrək mühasibatlıq, audit və vergi xidmətlərini göstərən şirkətlər öz işini necə qurmalıdır?\n- Qeyd edim ki, audit şirkətləri vergi orqanı ilə onun ödəyiciləri arasında körpü rolunu oynamalıdır. Maarifləndirmə işi yüksək səviyyədə aparılmalıdır. Hər halda vergi ödəyicisi dövlət büdcəsinə ödənişi tam olaraq vaxtında yerinə yetirməlidir. Çünki, onun vergi ödənişləri dövlət büdcəsindən qayıdan vəsait şəkilində, yəni sosial müavinətlər, internat evləri və bəzi sosial yönümlü layihələrin həyata keçirilməsi üçün istifadə olunur. Audit şirkətləri, eləcə də “Faktura.az” şirkəti vergi orqanları ilə ödəyici arasında körpü rolunu oynamalıdır.\n- Sizin fikrinizcə, audit şirkətləri şəffaflıq prinsiplərini əsas götürən Vergilər Nazirliyinin tələblərinə cavab verə bilmək üçün daha nələrə diqqət yetirməlidir?\n- Yaxşı olardı ki, audit şirkətləri vergi ödəyicisində uçot işini daha dəqiq göstərsin. Prezident İlham Əliyev də çıxışında qeyd edib ki, istər iri, istərsə də kiçik və orta sahibkarlar uçot işini nə qədər düzgün aparsa, onun vergi və gəlirlərlə bağlı problemi ola bilməz. Ona görə də audit şirkətləri konkret olaraq sahibkarlar üçün uçot işini, işçilərin əmək müqavilələrini düzgün təşkil etməlidir.\n- Vergi ödəyicilərinə xidmətlərdə hansı dəyişiklikləri zəruri sayırsınız?\n- “Faktura.az” şirkəti olaraq onu düşünürük ki, yaxşı olardı ki, vergi ödəyicisi göstərdiyi fəaliyyət növündən, ticarət obyektinin yerləşdiyi yerindən asılı olaraq əvvəlcədən vergi yükünü bilsin. Necə ki, icarədar icarəyə götürdüyü obyektdən aylıq xərcinin nə qədər olacağını bilir və sahibkarlıqla məşğul olur, eləcə də vergi yükünü, xərclərini öncədən bilsə ki, bu ərazi üzrə, bu fəaliyyət sahəsi üzrə ümumi xərci bu qədərdir, o, addım atanda daha cəsarətlə atacaq. O cümlədən, gömrük işi ilə vergi işinin mütəmadi bir yerdə təşkili daha müsbət hal olardı.\n- Vergi uçotunu düzgün təşkil etmək üçün şirkətlər hansı məsləhətlər verə bilərsiniz?\n- Vergi uçotunun düzgün təşkili ilə bağlı onu deyə bilərəm ki, konkret olaraq audit şirkətləri nə qədər mədaxil və məxaric etmələrini tam təşkil etsələr, onların vergi və digər dövlət orqanları ilə bağlı problemi ola bilməz. Yaxşı olar ki, uçot işi və işçilərin əmək müqaviləsi məsələləri düzgün aparılsın ki, sonradan sənədləşmə il bağlı işlərdə onlara maliyyə sanksiyaları tətbiq olunmasın. Çünki, atılan hər bir addım onların iş həyatına mənfi təsir edə bilər.


[ Oruc / 9820 dəfə baxılıb ]\nBütün ötən günlər ömür təqvimindən düşən yarpaqlara bənzəyirsə, Ramazan ayının mübarək günlərindən ötən hər gün, hər saniyə, hər an belə, daha dəyərli olduğu üçün itkisi də daha ağrılı olur. Ömürdən necə Ramazanlar getmiş... Allahım, daha gözəl və daha bərəkətli Ramazan günləri yaşat bizlərə.\nRamazanın gecələri kimi, gündüzlərinin də qədrini öyrət bizə. Allahım, hər günümüzü Ramazan günləri kimi bərəkətli et. İki günü eyni olan artıq itkidədir, deyə müəllimimiz bizi öyrədib. İtkidən Sənə sığınırıq, Allahım.\nNədir oruc? Nədir Ramazan?... Oruc könül gövhəri olan qəlbimizi Ramazanın aclıq və susuzluq atəşində yandıraraq paslardan təmizlənməsidir...Pas atmış dəmiri odda yandırmadan təmizləmək mümkünmü?\nƏrəb dilində Ramazan kəlməsi rəmd kökündən qaynaqlanmışdır. Günəşin yandıran istiliyi anlamını verir. Oruc ayına bu adın verilməsi də atəşin hər hansı bir şeyi yandırıb bitirdiyi kimi orucun da insanların günahlarını yandırıb yox etməsində gizlənmişdir...\nUca Yaradan orucun önəmini Bəqərə surəsindəki 183–cü kərim ayəsi ilə bildirməkdədir:\n“Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlki ümmətlərə vacib edildiyi kimi, sizə də vacib edildi ki, pisliklərdən çəkinəsiniz!”\nBizi doğru yola yönəldən, xoşbəxtlik açarını bizə təqdim edən Rabbimiz bu ayəsi ilə orucun ana qayəsini açıq göstərir. Oruc... Pisliklərdən çəkinmək... Yəni, təqva... yəni, təmizlənərək ucalmaq... təqva - nəfs tərbiyəsilə qazanılan üstün bir keyfiyyət... Ən üstün əxlaqi dəyərləri özündə toplayan dəyər. Əxlaq xilqətdir... xilqət əxlaqdır... Xilqət Yaradanın səni yaratdığı fitrətdir. Yaradılış məqsədinə uyğun olan əxlaqidir. Fitrəti təmiz saxlamaq ruhun təmiz saxlanmasıdır. Ruh üflənəndir, pakdır, paklığı sevir, nurdur, sahibinə dönəcək... Pak olan pak olana qovuşa biləcək...Oruc yandırıb təmizləyən ayda paslardan, dünya çirkablarından təmizlənərək, ruha paklığını qaytarmaq cəhdidir. Oruc cəhddir... cəhd etmək- cihad etməkdir... Demək, Təqva cihadla əldə olunur... Cihad vicdanın arınmasıdır...Cihad mücadilədir... Mücadilə iç savaşıdır. Savaş pisliklərdən qaçmaq, eybəcərliklə döyüşmək, gözəlliyə can atmaqdır... Gözəlliyi yaşayan gözəlliyə çağıracaq, gözəlliyi əmr edəcək... Gözəllik fitrətdədir. Yaradan gözəldir, gözəlliyi sevir... Yaratdıqları da gözəldir... Yaratdıqlarından da gözəllik tələb edir, gözəlliyə can atmağı, gözəlliyi yaşamağı, gözəlliyə çağırmağı tələb edir. Gözəl fitrətə, gözəl xilqətə sahib olanın gözəl əxlaqı olmalı. Gözəl əxlaq üstün əxlaqdır... Üstün əxlaq təqvadır... Təqva səni sevən, sənə yardım edən, səni gözəlliyə çağıran Uca Yaradanın qadağan etdiyi hər şeydən çəkinməkdir... Təqva - sənə şah damarından da yaxın olan, gizlinin gizlisini bilən və səni başı- boş buraxmayan, hər əməlini, düşüncəni, niyyətini dəftərinə qeyd etdirən Allahın əmr etdiyi hər şeyi sevgiylə yerinə yetirməkdir... Təqva - sevərək Yaradana qeyd-şərtsiz təslim olmaqdır... Təqva iki sevgilini görüşdürəcək yoldur... Təqva səmimiyyətdir... Təqva iman və inam dəbilqəsiylə zirehlənərək, qorunaraq hər düşüncədə, niyyətdə yalnız Uca sahibini, Mövlasını düşünərək imtahanlarla, tələlərlə, düşmənlərlə dolu dünya həyatı yolunda büdrəmədən, yaralanmadan yürüyə bilməkdir. Təqva səni Yaradanına qovuşduracaq...\n“ Bİz Allaha məxsusuq və Onun yanına qayıdacağıq” ( əl-Bəqərə, 156)\nYa Rabbim, Sənə Sənin razı qalacağın şəkildə qayıda bilməyi nəsib et...\nOruc insana təqvanı qazandıran önəmli bir nəfs tərbiyəsidir. Təqva da insana təmiz qəlb, ayıq qəlb, səlim qəlb qazandırır... Təqvaya aparan yol nəfsin tərbiyəsindən keçir... Nəfsini tərbiyə edə bilən qəlbini də Allahın yardımı ilə nəfsin şərindən qoruya biləcək... Ayıq qəlb Yaradanın razılığını qazanmağa bir vəsilədir. Möminin qəlbi Allahın evidir. Gözəllik olan yerdə pisliyə yer yoxdur. Pisliyin daxil olduğu yeri gözəllik tərk edər. Təqva qəlbin ayıq qalmağının, qəlbin təmiz qalmasının qarantıdır. Təqva qəlbin pozularaq günaha yönəlməsini əngəlləyən vasitədir. İmtahanlarla dolu gündəlik dünya həyatı, insanlarla qarşılıqlı münasibətlərdəki əlaqələr, qarşılaşdığımız çətinliklər, yaranan seçimlər, bəzən insanda paslanmağa, kirlənməyə, bir sözlə təqvanın qismən də olsa zədələnməsinə səbəb olur. Yaratdığını gözəl tanıyan Rəbb onu heç bir zaman rəhmətindən məhrum etmir. Bu səbəbdən də Insanın düşmənini zəncirə vuraraq qulunun təmizlənmək, Ona yaxınlaşa bilməsi üçün rəhmət ayı olan Ramazan ayı kimi bir yardımçı vermişdir. İldə bir dəfə ümmət olaraq cəm şəkildə tutulan oruc sayəsində bu zədələnmə təmir olunmuş olur. Zərərə məruz qalmış yerlər yenilənir. Həmd olsun bizləri sevən, lütfü ilə tərbiyə edən, mərhəmətindən əksik etməyən aləmlərin Rəbbi Allaha...\nBeləliklə, Yaradanın rəhməti və sevgisi ilə qul təqvanın yenidən qəlbi zəbt edərək işığa, nura, qərq edə bilməsi üçün çalışır, cəhd edir, nəfsi ilə cihad edir... Qəlbin də, ruhun da qidası Nurdur, gözəllikdir.\nAmma əfsuslar olsun ki, Allah qorusun elə qullar olur ki, Ramazan ayından onların nəsibi aclıq və susuzluqdan başqa bir şey olmur.\nYa Rəbb sənə sığınırıq! On bir ayın sultanı olan Ramazan ayında gözəlləşə bilməməkdən sənə sığınırıq!\nSən Rəbbsən, lütfünlə bizi tərbiyələndir, nurunla nurlandır, gözəlliyinlə qəlbimizi gözəlliyə qərq et.\nPak söz pak əməllə Allaha tərəf yüksəlir. Pak sözü qəbul edən İnsan, sözünün Allaha tərəf yüksəlməsi üçün pak əmələ ehtiyacın var... Nümunələr nümunəsi Rasulumuz qəlbi, cismi təmizləyərək ruhu rahatlandıran orucun fəziləti haqda nələr öyrətməmişdir...\nAdəm oğlunun hər əməlinə on qatdan yeddi yüz qata qədər savab verilir. Ancaq Allah (c.c) belə buyurur: “Oruc bunun xaricindədir. O, mənim üçündür və onun savabını da ancaq mən verirəm. Qulum mənim üçün şəhvəti, arzusunu və yeməyini tərk etməkdədir. Oruclu üçün iki rahatlama vardır. Bir rahatlama orucunu açdığı zaman, bir rahatlama da Rabbinə qovuşduğu sıradadır. Şübhəsiz oruclunun ağız qoxusu Allah qatında misk ətrindən daha xoşdur...\nUca Allah buyurur: Adəm oğlunun hər əməli özü üçündür. Oruc xaric O mənim üçündür və mükafatını da mən verirəm. Yeməyini, içməyini və şəhvət arzusunu mənim üçün tərk etməkdədir.\nHər iftar vaxtında Allahın Cəhənnəmdən azad etdiyi insanlar vardır. Bu hər gecə belə davam etməkdədir.\nOruc bir qalxandır.\nOruc sizin döyüş zamanı istifadə etdiyiniz qalxan kimi bir qalxandır.\nAllah buyurur: Oruc qulun atəşdən qorunmasına yarayan bir qalxandır. O mənim üçündür, savabını da mən verirəm...\nOruc və Quran Qiyamət günündə qul üçün şəfaət edərlər. Oruc deyər ki, Ey Rabbim! Mən onu yeməkdən və şəhvani arzusundan saxladım, məni onun üçün şəfaətçi et. Quran da deyər ki, Mən onun gecə yuxusuna mane oldum, məni onun üçün şəfaətçi et. Beləcə onlar şəfaət edərlər...\nEy Adəm övladı, tələs, paklanmağa tələs... sev... sevil, paylaş... Ramazan ayı Quran ayıdır. Ramazan Quranın yerə doğum ayıdır. Quranın şərəfi Ramazan ayını şərəfləndirir. Quranı oxu!... düşün! yaşa!!! Quran şərəfilə şərəflənərək hər gününü Ramazan et! Allaha aparan, möminin miracı olan namazlara tələs... Ramazan ayı təravih namazlarının ayıdır. Təravihlərə tələs... Gecə namazlarında Rəbbini zikr et. Hər gecəni gecə namazları ilə nurlandır. Dua et... Ramazan ayı dua ayıdır... Xilas olmağa cəhd et!\nYardıma ehtiyacı olanların yardımına tələs. Çünki, Allah yardım edəndir, yardım edənləri sevir. Hər kəsə mərhəmət göstər. Çünki, Allah mərhəmətlidir, mərhəmətliləri sevir... Allahın sevgisini qazanmağa tələs... Allahın sevgisini qazanmağa cəhd et!\nƏtrafını nemətlərilə dolduran səxavətli Allahın qəzəbinə səbəb ola biləcək, orucun gözəlliyinə xələl gətirə biləcək hər bir pislikdən qaç, uzaqlaş... Tələs, Allaha tələs...\nYa Rabbim, Ramazan ayımızı təqvamızın yeniləşməsinə, artmasına vəsilə et... Ya Rabbim, bizlərə hər iki dünyada gözəlliklər nəsib et.


“Məktəblilər üçün kimya cədvəl, sxem və şəkillərdə” layihəsinin bağlanış mərasimi keçirilib – Reportyor\n“Məktəblilər üçün kimya cədvəl, sxem və şəkillərdə” layihəsinin bağlanış mərasimi keçirilib\nAzərbaycan Resbublikası Təhsil Nazirliyinin “Təhsildə inkişaf və innovasiyalar” üzrə 2-ci qrant müsabiqəsi çərçivəsində Kimya-Biologiya Təmayüllü Respublika Liseyində “Məktəblilər üçün kimya cədvəl, sxem və şəkillərdə” layihəsinin bağlanış mərasimi keçirildi. Qeyd edək ki, müsabiqə dövlət ümumi təhsil müəssisələri və bu müəssisələrdə çalışan pedaqoji işçilər üçün elan edilmişdi. Müsabiqəyə ümumi təhsil müəssisələri və fərdi kateqoriya üzrə ümumilikdə 850 layihə təklifi daxil olub.\nÜmumi təhsil müəssisələri kateqoriyası üzrə 41, fərdi kateqoriya üzrə 125 layihənin dəstəklənməsi məqsədəuyğun sayılıb. Müsbət qərar verilən 166 layihənin maliyyələşdirilməsi Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənib. Ümumilikdə, 45 rayon və şəhər üzrə ümumi təhsil müəssisəsi və müəllim qalib gəlib. Qalib layihələri olan ən fəal rayon və şəhərlər Bakı, Gəncə, Sumqayıt, Beyləqan, Quba, Balakən, İsmayıllı, Lənkəran və Şəmkirdir.\nLiseyin kimya müəllimi Elmira Teyyub qızı Nağıyevanın təqdim etdiyi layihənin məqsədi kimya dərslərinin tədrisində əyaniliyin artırılması məqsədi ilə orta məktəb proqramlarında əks olunmuş mövzular üzrə cədvəl, sxem və şəkillərin hazırlanması idi.\nLayihə rəhbəri Elmira Nağıyeva çıxışında qeyd edib ki, texnologiyanın sürətlə inkişaf etdiyi, informasiyanın bol və hamı üçün əlçatan olduğu müasir dünyada şagirdlərin elmi bilikləri kitablarla yanaşı, əyani vəsaitlərdən əldə etməsi daha da aktuallaşır. Şagirdlər hansısa elmi nəzəriyyəni kitabdan oxuyub öyrənməkdə çətinliklərlə qarşılaşırlar. Xüsusilə də, kimya fənninin tədrisi zamanı bu cür problemlər aşkar nəzərə çarpır. Respublikamızda orta məktəb şagirdləri üçün artıq VII-XI siniflərdə kimya fənni üzrə yeni kurikulum əsasında dərsliklər çap olunub şagird və müəlimlərin istifadəsinə verilsə də müəllim və şagirdlərlə aparılmış sorğulara əsasən kimya dərsliklərində mövzuların tədrisi zamanı sxem, cədvəl və şəkillərdən az istifadə olunduğu məlum olur. Praktik işlərlə, təcrübələrlə mənimsənilməsi vacib olan fənnin tədrisi zamanı texniki avadanlıqların çox hallarda lazımi vəziyyətdə olmaması nəticəsində şagirdlərin müşahidə etməli olduqları kimyəvi prosesləri yalnız kitabdan oxumaqla və ya müəllimin şifahi izahı şəklində öyrənmək məcburiyyətində qalması tədris olunan mövzunun orijinallığını itirir, bu üsul şagirdə uzunmüddətli bilik vermir. Bu isə şagirdlərin kimyanı dərindən başa düşmələrində çətinliklər yaradır. Bu zaman müəllim sxem və şəkillərlə bu boşluğu qismən doldura bilər. Ona görə də kimya fənnindən orta məktəb kursunu əhatə edən mövzuların sxem, cədvəl və şəkillər formasında hazırlanmasını vacib hesab edilərək müsahibəyə belə bir layihə ilə müraciət edilmişdir.\nİyun-sentyabr aylarını əhatə edən və 3 ay davam edən layihə çərçivəsində MS Office və Chem Office proqramlarından istifadə edilməklə 86 cədvəl, sxem və şəkil hazırlanaraq diskə yazılmışdır. Hazırlanmış disklər müəllimlərin istifadəsi üçün ümumtəhsil məktəblərinə göndəriləcəkdir. Eyni zamanda müəllimlər və şagirdlər hazırlanmış materialların bir qismi ilə layihənin icrası zamanı əməkdaşlıq edilmiş Təhsildə İnkişaf və İnnovasiyalar üzrə 2-ci qrant müsabiqəsinin digər qalibi, İ.Hacıyev adına “Tərəqqi” texniki-humanitar liseyinin kimya müəllimi Sona Kərimovanın “Məktəblilər üçün elektron formatda kimya trenajorlarının hazırlanması” layihəsi çərçivəsində yaradılmış www.tereqqi-liseyi.az saytının “Cədvəllər” bölməsində tanış ola bilərlər.\nTədbirdə Təhsil İşçilərinin Peşəkar İnkişafı İnstitutunun, direktor müavini Namiq Nağıyev, Təhsil İnstitutunun şöbə müdiri Fuad Qarayev, Bakı şəhərində yerləşən məktəb və liseylərin direktorları, kimya, fizika, riyaziyyat və biologiya müəllimləri iştirak edib.\nTədbirdə Kimya-Biologiya Təmayüllü Respublika Liseyinin direktoru Kamran Rəhimov, İ.Hacıyev adına “Tərəqqi” texniki-humanitar liseyin direktoru, professor Nasim Abışov, TİPİİ-in mütəxəssisi, layihənin eksperti Tural Alışov çıxış edərək təqdim olunan layihəni yüksək qiymətləndirmişdirlər.\n“Pensiya təyinatı proseduru elektronlaşdırılacaq” – Nazir müavini\nPrezident İlham Əliyev üçüncü “ADEX-2018” Azərbaycan Beynəlxalq müdafiə sərgisi ilə tanış olub\n“Sadəlik və təvazökarlıq” nümunəsi…- Cavid Qurbanovun “ömür qatarı” (VİDEO\nQadınlarda ibarət narkotik şəbəkə ifşa edildi\nErmənistanın növbəti yalanı: Müdafiə Nazirliyi təkzib etdi


Facebook-dan pulsuz internet - Azadliq Xeber\n“Facebook” sosial şəbəkəsinin təsisçisi Mark Sukerberq Avropanı pulsuz internetlə təmin etmək qərarına gəlib.\nAvropanı internetə pulsuz çıxışla təmin edəcəyini deyən M.Sukerberq hazırda bu təşəbbüsün həyata keçirilməsinə imkan verən texnologiyaların yaranmasını bildirib, həmçinin reallaşdırılan “Internet.org” layihəsini vurğulayıb.\nBu məqsədlə şirkət yaradıcısı layihə üzərində həftədə 50-60 saat işləyir. Onun sözlərinə görə, dünya sahibkarlarının üçdə iki hissəsi kasıb ölkələrdə yaşamasına görə internetə çıxış imkanından məhrumdur.\n“Layihə bir sıra üstünlüklərə malikdir. Məsələn, təşəbbüs sayəsində təhsil, tibbi informasiya, iş yerlərinə və s. çıxış mümkün olacaq”, – o vurğulayıb.\n“Internet.org” layihəsinə artıq Hindistan, Qana, Zambiya, Keniya, Kolumbiya və Tanzaniya qoşulub.\nMəlumat üçün bildirək ki, “Internet.org” adlanan layihədə “Samsung Electronics”, “Qualcomm”, “Ericsson”, “Nokia”, “MediaTek” və “Opera Software” sirkətləri də iştirak edir və beləliklə, təşəbbüsü bazarın müxtəlif seqmentinin şirkətləri dəstəkləyir.\n“İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə insanların internetə və biliklər iqtisadiyyatına qoşulması üçün çoxlu əngəllər var. “Interget.org” bu maneələrin dəf edilməsinə yönələn qlobal tərəfdaşlıqdır. Biz çalışacağıq ki, hazırda internetdən yararlanmaq imkanından məhrum olan insanları çıxışla təmin edək”, – M.Sukerberq bildirib.\nSosial şəbəkə internetə çıxış imkanlarını artırmaq üçün infrastruktur həllərə orta hesabla 1 milyard dollar xərcləyib və daha çox vəsait sərf etməyi nəzərdə tutur. Layihənin ilkin məqsədi 5-10 il ərzində mobil internet xidmətlərinə görə xərcləri hazırkı dəyərindən 1 faiz azaltmaqdır, – “Internetua” yazır.


"Pole çudes"in siması “Qarabağ”dan danışdı AUT.AZ\n"Pole çudes"in siması “Qarabağ”dan danışdı\n- Sizi Azərbaycanda səmimi qəlbdən salamlayırıq. Belə məşhur simanı Bakıda, özü Çempionlar Liqasındakı təmsilçimizin oyununda stadionda görmək bizim üçün xoş sürpriz oldu. Təəssüratlarınızı bilmək maraqlı olardı...\n- Mən heç vaxt reklamla məşğul olmazdım. Ümumiyyətlə, bunu nadir hallarda edirəm, bu məsələdə sərtəm. Çünki təbliğ etdiyim şeyin məsuliyyəti mənim üzərimə düşür. Mən yalnız çay içirəm, başqa heç nə. Özü də çaydan çox yaxşı başım çıxır. Burda istehsal edilən çaydan daddım, həmin dəqiqədən ailəmdə hamı yalnız "Azərçay" içir. Mən bunu hamıya deyirəm, çünki bunu yaxınlarıma deyirəm. Hər dəfə deyirəm ki, dostlar, bu o çay deyil ki, içirsiniz. "Azərçay"ı için, onda başa düşəcəksiniz ki, çay nədi. Möhtəşəm dad, ətir. Bu, sevgiylə hazırlanan məhsul kateqoriyasıdı. Bilirsiniz, kulinariyada bir resept var, bunu nə vaxtsa özüm üçün müəyyənləşdirmişəm - bu, böyük sevgiylə hazırlamaq. Başqa resept yoxdu. Mən istənilən resept yaza bilərəm. Ancaq sən bunu etdiklərinə üçün sevgiylə etmirsənsə, bu, səndə alınmayacaq. "Azərçay"ı istehsalı edənlər də bunu belə sevgiylə hazırlayırlar. Afərrin!\n- Yalnız bir şeyi arzulaya bilərəm - sülh. Ən qorxulu, ölümcül xəstəlik müharibədi. Sülh olsun, siz özünüzə yaxşı, gözəl həyat quracaqsınız. Təki sülh olsun. Bunu bütün xalq başa düşür, qərar rəhbərə məxsusdu. Mən hazırkı prezidentin atası ilə tanış idim. Çox dəyərli şəxsiyyəti idi. Onunla görüşdə 3 saatlıq söhbət həyatım boyu yadımda qaldım. Fenomenal idi. Mən hazırkı prezidentlə də qısa müddətlik tanış oldum. Alalh ona ömür versin ki, atasının yolunu davam etdirsin. Çünki atası dahi insan idi. Bunu ona görə demirəm ki, burda anadan olub, böyüyüb. Yox. tarixdən 10, praktikadan 5 adam deyə bilərəm ki, belə dövlət başçıları olublar. Başa düşürsünüz, Çörçill, De Qol, Ruzvel kimi insan idi. Böyük tarixi şəxsiyyət, siyasi xadim idi. Mən onunla keçirdiyim dəqiqlərə görə xoşbəxtəm.(futbolinfo.az)\nTarix: 12 İyul [11:30]


MÜNAQİŞƏNİN SONA ÇATMASI\nErmənistanın 30 ilə yaxın Azərbaycana qarşı təcavüzkar siyasəti, münaqişənin həlli ilə bağlı qeyri-konstruktiv mövqeyi problemin sülh yolu ilə həlli imkanlarını yox səviyyəsinə endirmişdir.\nAzərbaycanın bütün sülhsevər səylərinə baxmayaraq, Ermənistan destruktiv siyasəti ilə problemin mərhələli şəkildə tənzimlənməsini hər vəchlə əngəlləyib, siyasi və hərbi təxribatlar vasitəsilə danışıqlar prosesini pozmağa çalışıb və Azərbaycan ərazilərinin işğal faktını davam etdirməklə, müharibə məqsədlərinə nail olmağı düşünüb.\nSon bir neçə ildə Ermənistanın rəhbərliyi təcavüzkar siyasətə daha da rəvac verməklə danışıqlar prosesini kökündən baltaladı. Dağlıq Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı danışıqların mahiyyət və məzmununa zidd bəyanatlarla çıxış edən Ermənistan rəhbərliyinin formatın dəyişdirilməsi, danışıqlara separatçı rejimin cəlb olunması kimi qəbulolunmaz təkliflərlə çıxış etməsi bütövlükdə danışıqlar prosesinin gələcəyini sual altında qoydu. Daha sonra onun “Qarabağ Ermənistandır” deməsi, Azərbaycanın qarşısında qoyduğu 7 şərt, "Yeni ərazilər üçün yeni müharibə” konsepsiyasını irəli sürməsi, Şuşada separatçı rejimin andiçmə mərasiminin keçirilməsi, 2020-ci ilin iyulunda dövlət sərhədinin Tovuz rayonu istiqamətində pozulması, işğal olunmuş ərazilərimizdə Livan ermənilərinin yerləşdirilməsi göstərdi ki, bundan sonra sülh danışıqları aparmağın faydası yoxdur.\nErmənistanın avqust ayında Goranboy istiqamətində törətmək istədiyi diversiya, könüllü hərbi birliklərin yaradılmasına başlaması isə yeni müharibəni tamamilə labüd etmişdi.\nErməni Silahlı Qüvvələrinin təmas xəttində törətdiyi növbəti təxribatdan sonra Prezident İlham Əliyevin etdiyi xəbərdarlığa uyğun olaraq Azərbaycan hərbi yolla düşməni cəzalandırmağa başladı.\nDavam edən sürətli əks-hücum əməliyyatı zamanı bir sıra strateji yüksəkliklər, Tərtərin Suqovuşan qəsəbəsi və Talış kəndi, Cəbrayıl rayonu, Hadrut qəsəbəsi, Füzuli rayonu, Zəngilan rayonu, Qubadlı rayonu, nəhayət Şuşa şəhəri işğaldan azad edildi.\n44 günlük müharibə Azərbaycanın tam qələbəsi və Ermənistanın kapitulyasiyası ilə nəticələndi. Bu dövr ərzində 300-ə yaxın kənd, 5 şəhər, 4 qəsəbə, çoxsaylı strateji yüksəkliklər azad olundu. Düşmənin texnikası tam məhv edildi, canlı qüvvəsinə ciddi zərbə vuruldu.\nCəmi 44 gün davam edən Vətən müharibəsi nəinki ərazilərimizin azad edilməsinə, eyni zamanda, işğalçılığa son qoyulmasına, eləcə də 30 ilə yaxın davam edən münaqişənin həllinə gətirib çıxardı.\nAzərbaycanın döyüş meydanındakı böyük qələbəsi, sülhə təhriketmə əməliyyatı Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyini təslim olmağa vadar etdi. Bunun məntiqi nəticəsi olaraq Ermənistan Baş naziri 10 noyabr bəyanatını imzalamaq məcburiyyətində qaldı. Bu bəyanat Azərbaycan üçün qələbə, Ermənistan üçün isə məğlubiyyət, kapitulyasiya aktı oldu.\n10 Noyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ermənistan Respublikasının Baş naziri və Rusiya Federasiyasının Prezidenti tərəfindən imzalanmış üçtərəfli Bəyanat ilə münaqişə tərəfləri arasında atəşkəs elan edildi.\n10 Noyabr 2020-ci il tarixində Moskva vaxtı ilə 00:00-dan etibarən tam bir atəşkəs və Dağlıq Qarabağ münaqişəsi bölgəsindəki bütün hərbi əməliyyatların dayandırılması elan olundu.\n9. Bölgədəki bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələri bərpa edilir. Ermənistan Respublikası vətəndaşlarının, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin hər iki istiqamətdə maneəsiz hərəkətinin təşkili məqsədilə Azərbaycan Respublikasının qərb rayonları və Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsinin təhlükəsizliyinə zəmanət verir. Nəqliyyat əlaqəsi üzrə nəzarəti Rusiyanın Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin Sərhəd Xidmətinin orqanları həyata keçirir.\nBeləliklə, düşmənin illərlə yaratdığı “məğlubedilməz ordu” mifi 44 gün ərzində bütün dünyanın gözü qarşısında fiaskoya uğradı, Ermənistan ordusu darmadağın edildi və “Dəmir yumruq” əməliyyatı Azərbaycanın Şanlı Qələbəsi ilə başa çatdı.


Ev gulleri bakida #1 en ucuz qiymeti. Online sifaris Baki 2018\nEv gulleri bakida\nİyirmi beş min məhsulları ilə UniMall Azərbaycan xalqına super seçim komfortu təklif edir. Saytda kateqoriyaların köməyi ilə axtardığınız malları asanlıqla tapmaq mümkündür. Bizim səhifədən siz, Ev gulleri bakida, texniki avadanlıqlar, kitab, geyim, kosmetika, aksesuarlar və sair digər gərəkli məhsulları tapa bilərsiniz.\nAlış-veriş səhifələri dünyada alış-verişin formasını köklü olaraq dəyişib. Veb səhifələrdən sifarişin bir çox faydaları və üstünlüklərini var. Bu faydaları göz önünə gətirsək artıq əksər istehlakçılar alış-verişi əsasən veb səhifələrdən edir. Artıq dükanların açılıb bağlanma saatlarını əsas götürmək lazım deyil. Sizə aid bir məkanda rahat paltarda masa arxasında əyləşərək, isti çayınızdan içib məhsul sifariş vermək ancaq burada mümkün ola bilər.\nEv gulleri bakida - UniMall.az Səhifəsində\nEv gulleri bakida ən uyğun qiymeti burada!\nBir-birindən fərqli kompaniyalar tərəfindən təqdim olunan orijinal məhsullar - Ev gulleri bakida.\nEv gulleri bakida - Bakı Azerbaycan 2017 elanları endirimli qiymətlər, online kataloq, alisi satisi və sifarisi.\nHər kəs məlumatlıdır ki, fiziki dükanlarda aylıq kirayə, satıcıların aylıq əməkhaqqı, kommunal, təmizlənmə-silinmə, təmir və sairə bu kimi ödəmələr var. Belə məsrəflər konkret olaraq məhsulun qiymətinə təsir göstərərək onu daha baha edir. Bunu diqqətə alsaq hansı səbəbdən internet səhifəsində satışdakı məhsulların fiziki mağazalarda satılan mallardan daha aşağı təklif olunduğunu müəyyənləşdirmək çox sadədir.\nHəm də bir-birindən ayrı dükanların uyğun mallarını tapmaq və onların qiymətlərini müqayisə etmək UniMall.az saytında kifayət qədər sadədir. Həm də bunu etmək sürətlidir. alış-veriş zamanı bir-birindən fərqli ünvanlarda yerləşmiş çolu sayda mağazanın uyğun məhsullarının qiymətlərini müqayisə etmək qısa vaxtda mümkünsüzdür. Lakin UniMall'da qiymətləri qarşılaşdıraraq ən ucuz məhsulu müəyyən etmək çox sadədir. Fərqli kompaniyalar tərəfindən məhsulların UniMall.az-da təklif edilməsi alıcılar üçün yüzminlərlə məhsul çeşidi arasından seçim etmə şansı yaradır. İstənilən bir dükanda və ya ticarət mərkəzində bu qədər çeşid görmə imkanı əldə etmək mümkün deyil. UniMall.az online alış veriş-portalında yerləşmə limiti olmadığı səbəbilə mağaza anbarında olan məhsulların tamamı satışda saxlanılır. Beləliklə mağazalar stokda var olan bütün məhsullarını satışa çıxarma şansı qazanır . Həm də müştərilər mövsümündən və bir öncəki kolleksiyadan olmasını nəzərə almayaraq daha ucuz təklif edilən məhsullar içərisindən özlərinə münasib olanı seçib ala bilirlər.\nhamam tualet aksesuarlari dibcek gulleri satisi dibcek gullerinin adlari dibçək güllərinin adları divar saatlari magazasi divar sekilleri aksesuarlar qab gulleri ev gulleri sekilleri sekil qoymaq ucun ramkalar dekorlar baki ev dekorları suvinerler hamam guzguleri maraqli dekorlar gozel dibcek gulleri ev gulleri satisi milli suvenirler yeni dibcek gulleri ev dipcek gulleri en gozel aksesuarlar divar saatlarin satisi dibcek gulleri qiymeti divar saatlari sekilleri tebii dibcek gulleri sekil qoymaq ucun ramka ev dibcek gulleri dehliz ucun guzguler şəkil üçün ramkalar ən gözəl aksesuarlar maraqli suvenirler saatlar ev xeyirli dibcek gulleri dekorativ guzguler maraqli ev esyalari tebii ev gulleri hamam ucun guzguler ramkalar şəkil üçün çərçivələr gozel ev gulleri


1917-ci il Oktyabr inqilabı və hakimiyyətə kommunistlərin gəlməsi zamanı yaranmış vəziyyətdən istifadə edən erməni millətçiləri və onların cəmləşdiyi Daşnaksutyun partiyası Bakıda və digər yerlərdə azərbaycanlılara qarşı mitinqlər keçirməyə başladılar. Bundan başqa, mart ayının əvvələrindən başlayaraq, ordudan tərxis olunan, lakin silahları alınmayan ayrı-ayrı erməni dəstələri Azərbaycanın müxtəlif yerlərində talanlara başlamışdılar. 1918-ci il 11-12 noyabr tarixli Sorğu Protokolunda Şamaxı pristavı Cəbrayıl bəy Cəbrayılbəyovun qeydlərində Bakıdan Şamaxıya qayıdan erməni hərbi dəstəsi ilə bağlı deyilir:\nProtokolda haqqında bəhs edilən 400 nəfərlik dəstə Bico kəndində Pirəmsaq döyüşündə kənd əhalisi tərəfindən darmadağın edilmişdi. Həmin protokolda qeyd edildiyi kimi belə gözlənilməz müqavimətdən hirslənmiş ermənilər bu barədə Bakı Erməni Komitəsinə məlumat çatdırmış, qısa müddətdən sonra Şamaxıya 3 minə qədər erməni gətirilmişdi. Bundan xəbər tutan yerli müsəlman İcraiyyə Komitəsi, Şamaxı uyezdinin rəisi Hacımalıbəyov və uyezd qazisi Abdulxalıq Əfəndi Əfəndiyev erməni yepiskopunun yanına göndərildi ki, yaraqlıları geri qaytarsın. Lakin erməni yepiskopunun cavabı qəti oldu: "Biz gəlmişik ki, bütün müsəlmanları qılıncdan keçirək..." Bu fakt ermənilərin necə vəhşi olduğunu göstərir. Ermənilər Şamaxı qəzasında 2146-sı kişi, 1468-i qadın və 746-sı uşaq (bəzi mənbələrə görə 1653-ü qadın, 965-i uşaq) olmaqla ümumilikdə 4360 (digər mənbələrdə 7000-dən çox) nəfəri soyqırıma məruz qoymuşdular.\n1918-ci il mart ayının 30-da erməni kilsəsi yanında toplaşan daşnak dəstəsi müsəlmanlara ilk atəş açdı. 31 mart səhər tezdən bolşevik-daşnak dəstələri azərbaycanlılar yaşayan "Kərpicxana", "Məmmədli" və başqa məhəllələrə hücum etdilər. Həmin məhəllələri havadan təyyarələr, dənizdən isə hərbi gəmilər bombalamağa başladılar. Ermənilər rusları inandırmışdılar ki, guya İçəri Şəhərdə azərbaycanlılar rusları qırıblar. Matroslar bunun yalan olduğunu biləndən sonra atəşi dayandırsalar da artıq gec idi, alova bürünmüş məhəllələrdə ölənlərin sayı-hesabı yox idi. Erməni millətçi faşistləri heç kimə rəhm etmirdilər, qarşılarına çıxan hər kəsi türk deyə dərhal qətlə yetirirdilər. Daşnaklar deyirdilər: "Biz heç bir bolşevik tanımırıq, təkcə müsəlman olmağın kifayətdir". Onlar evləri qarət edir, adamları yandırır, hamilə qadınları ağılasığmaz işgəncələrlə qətlə yetirirdilər. Ermənilər azərbaycanlılara məxsus məktəbləri, kitabxanaları, mədəniyyət ocaqlarının hamısını yandırırdılar. Hətta İçəri Şəhərə hücum zamanı A.Mikoyanın başçılığı ilə yaradılmış "İnqilabı müdafiə" adı ilə çıxış edən bu quldur dəstələri Bakının ən gözəl memarlıq abidələrindən olan "İsmailiyyəni" yandırmış, "Açıq söz", "Kaspi", "Baku", qəzetləri redaksiyalarını dağıtmış, "Təzə pir" məscidinin minarələrini isə top atəşi ilə dəlik-deşik etmişdilər.\nBeləliklə, 1918-ci ildə Rusiyada yaranmış vəziyyətdən istifadə edən ermənilər öz istədiklərinə bolşevizm bayrağı altında nail olmağa cəhd göstərmişlər. Bakı Kommunası 1918-ci ilin martında cinayətkar planı həyata keçirməyə başlayır. Təxminən 7 min erməni əsgəri müxtəlif cəbhələrdən Bakıya gətirilir. Bundan başqa "Qırmızı Qvardiya" adı altında yaradılan 10-12 minlik ordunun da 70%-i ermənilərdən ibarət idi. Qabaqcadan hazırlanan anlaşmaya əsasən, bolşevik-erməni koalisiyası cəbhə boyu hücuma keçir. Martın 30-da axşam saatlarında Bakıda ilk atəş səsləri eşidilir. Təpədən dırnağa qədər silahlanmış erməni əsgərləri müsəlmanların evlərinə basqınlar edərək onları vəhşicəsinə öldürür, körpələrə və qocalara aman vermirdilər. Qadınlar daha ağır şəkildə öldürülürdü. Arxiv materiallarına əsasən qulaqları, burunları kəsilən, orqanları parça-parça edilən 37 qadının meyiti tapılmışdı. Nəriman Nərimanov Erməni vəhşilərinin törətdikləri qətliamlar haqqında belə bəhs edir: "Bolşevik olan bir müsəlmana belə aman verilmədi. Müsəlmanlara hər cür cinayəti etdilər. Nəinki kişilər, hətta hamilə qadınlar da daşnaqlardan canlarını qurtara bilmədilər".\nMilli sülhə və birliyə qarşı "sinfi mübarizə" və "sinfilik" mövqeyindən çıxış edən S. Şaumyan başda olmaqla Bakı bolşevikləri "Bakı Sovetinin Zaqafqaziyada vətəndaş müharibəsinin başlıca mərkəzinə və istehkamına" çevirmək yolunu seçdilər. Onlar daşnaqlarla birlikdə "antisovet qiyamına", "əksinqilaba" qarşı mübarizə adı altında 1918-ci il mart ayının axırlarında (30-31-də) milli qırğın təşkil etdilər. Bu müsəlmanlara qarşı, xüsusilə azərbaycanlılara qarşı milli soyqırımı, Azərbaycanın milli istiqlalına xəyanətkar sui-qəsd idi. Həmin soyqırımı zamanı 12 mindən çox (bəzi sənədlərdə 15 min) günahsız azərbaycanlı qanına qəltan edildi. Bu soyqırımında daşnak silahlı dəstələri, habelə A. Mikoyanın başçılıq etdiyi "Qızıl Qvardiya" dəstələri xüsusilə fərqlənmişdilər. Qeyd etmək lazımdır ki, Bakıda qırğın törədilməsinə hələ 1918-ci ilin yanvarında cəhd edilmişdi. Müsəlman korpusunun komandiri general Talışinskinin həbsi şəhərin türk-müsəlman əhalisində ciddi qəzəb doğurmuşdu. Bundan istifadə edən ermənilər isə silahlı toqquşmaya cəhd göstərdilər. Lakin Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Nəriman Nərimanov və başqalarının səyi nəticəsində onların yanvar ayında qırğın törətmək planı baş tutmadı. Lakin onlar bu məkrli niyyətlərini mart ayında həyata keçirə bildilər. Stepan Şaumyan Bakı Sovetinin iclasında bildirmişdi ki, bu təşkilat Zaqafqaziyada vətəndaş müharibəsinin başlıca istehkamına çevrilməlidir. Toqquşmanın başlanması üçün bəhanə isə Hacı Zeynalabdin Tağıyevin oğlu Məhəmmədin cənazəsinin "Evelina" gəmisində Lənkərandan Bakıya gətirilməsini təşkil edən 48 hərbçinin gəlişi oldu. Ermənilər şayiə yaydılar ki, bu zabitlər Muğandakı malakan kəndlərini dağıtmaq barədə göstəriş alıblar. Bunu bəhanə gətirən Şaumyan gəmidəki zabitlərin tərksilah olunması üçün göstəriş verdi. Buna etiraz edən yerli əhali isə küçələrə çıxıb zabitlərin tərksilah olunmasına etirazını bildirdi. Beləliklə, dinc əhaliyə qarşı soyqırımı başladı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə yaradılmış istintaq komissiyasının hesabatında bu hadisələr zamanı ölənlərin sayının 20 mindən çox olduğu bildirilir.\n1918-ci ilin mart-aprel aylarında Bakı, Şamaxı, Quba, Lənkəran və digər ərazilərdə erməni faşistləri 50 min azərbaycanlını qətlə yetirmiş, 10 minlərlə insanı öz torpaqlarından qovmuşlar. Həmin hadisə Azərbaycan xalqının tarixinə qara hərflərlə yazılmışdır.Ve bu hadise azerbaycanlıların yaddaşından heç vaxt çıxmayacaq.\nTarix: 13.01.2015 / 14:44 Müəllif: Feriska Baxılıb: 167\tBölmə: Ümumi\nNe Olsuneyni Seherde Yasayiriq Abhişek Baççan yay tetili haqqinda insa Olum Meleyi2 Hisse payiz fesli Sarkomastiqoforlar tipiAmöb Duwersen cüt dırnaqlı və gövşəyən heyvanlar Yuxuda Meşə ağac görmək seks foto leke ucun derman xatire seiri Yuxuda İnək görmək semed vurgunun men telesmirem seiri haqda insa Aişə adının mənası nədir mirze feteli axundzade haci qara eseri haqda insa qurlananda qizliq perdesi pozularmi Müqəddəs Ərdəbili yasli qadln seksi Niyətlə əlaqəli sual nitqi dinlemek bacariqla yiyelenmek Pili Bitti Bozuldu Yuxuda Omlet qayğanaq görmək Yuxuda Göyərçin görmək TeYYaRe Üzdəki tüklər Xaqani Cinsi elaqeni uzadan derman Xeyalinla Ekzema dilim varsa yasayiram Azeri seks video Norman Uizdom Dırnaqlarım tez sınır Qarışıqlar Iki Deli Nocturnal depression xala baci oglu Yuxuda İşsizlik görmək İş yerinde 1908 Kerametli LOBYA BƏDİİ qiraət sənəti haqqında söhbət Sevdiyi oglani yuxuda gormek Adriano Dostcasina Sevek buqazda gobelek xesteliyi


Zərif: Tramp bə tarixi xəşəldon əlovə be. - Parstoday\nZərif: Tramp bə tarixi xəşəldon əlovə be.\nJan 21, 2021 23:55 Asia/Tehran\nİroni xarıci vəzir bə Donald Trampi prezidentəti dıvrə bə oxo rəse işarəş karde və votışe: Amerkə prezident və çəy xarıci vəzir bə tarixi xəşəldon əlovə bıən.\nBə Fars aqentiyəti raporti əsos Muhəmməd Cəvad Zərif ıştə tojə Tuvitter mesajədə bə İroni Sepah Ğuds təşkilati nakonə fərmondə şəhid Ğasim Suleymani terrorədə Donald Tramp və Mayk pompeo sərostə roli işarəş karde və nıvıştışe: Tramp, Pompeo və çəy həmkaron de bədnuməti bə tarixi xəşəldon əlovə bıən əmmo Suleymani num nur doydə.\nZərif ğeydış karde: şəhid Suleymani yod iyən çand həzo nəfəri num ki de Amerkə iğtisodi, dıvləti və səhiyyəvi terrorizm ya xot Tramp və çəy mıttəfiğon cinoyəton jintonədə zion vindışone, kıştə bıən ya ıştə həxiku məhrum mandən həmmişə bənə nuri rişədorin, ğasbu Vaşinqtonədə bo tojə kəson dərs bıbu.\nİroni Sepahe Ğuds təşkilati nakonə fərmondə Qeneral mayor Ğasim Suleymani ki de İraği dıvləti rəsmi dəvət miladi 2020-ə sori Yanvari 3 bə ım kişvər səfərış kardə be, Bəğdad airporti ətrofədə de Amerkə terroris iyən təcavuzkorə ğıvvon həvo həmlə və de İraği Həşdu-Şəəbi muğavimət təşkilati muavin Əbuməhi-Əl-Muhəndis iyən co 8 nəfər muğavimət rəzməndəon bə ico şəhid be.\nTerampi 4 sornə behron icodəkə prezident dovran zinə şəv bə oxo rəsə.\nAmerkədə bə rostə radikalə qrupon qıləy nəzə\nZərif:Fars dıyo məntəğə bə votımon və həmkoəti ehtiyociş heste.\nTrampi bo Ğərbi Asiyə noə miros\nİronədə bıə Koronavirusi nəticədə mardə kəson miğdori barədə oxonə xəbon.\nİlham Əliyev ijən bə Ğərəboği obod kardə koonədə İroni işteraki təkidış karde.\nPapa ıştə təsbihış bə İraği Həşdu-Şəəbi qıləy fərmondəhon hədyəş do.\nİslami inğilabi yolə rəhbəri: ekoloqiya fəaliyyəton dini və inğilabiyə fəaliyyətonkuy.\nGallery | İslami inğilabi yolə rəhbəri 2 qılə toğəş kaşte.\nBə 2 milyon nezi do toğə Ğilani vişə əraziədə kaştey bəbe.\nQeneral mayor Dehğan bə Tolış təşkil doə səfər.\nQilan ostani həvosot desbə maştə sard iyən voşinə həvo bəbe.\nPakistanı silahinə ğıvvon mıştərəkə ğərorqoh rəisi de Azərbaycan Respublika rəsmi şəxson muzakirə.\nYəmənıjon bə Ərəbıstonı cənub rəketinə hucum\nRusiyə və Suriyə:Amerkə Suriyədə nati dızdiye dumoədə ne mubarizə de terarizm.


“Azercell Telekom” MMC öz fəaliyyətində sosial layihələrə xüsusi yer ayıran, hər zaman maraqlı təşəbbüslərlə çıxış edən bir şirkət kimi tanınır. Azercell tərəfindən 2011-ci il, iyun ayının 1-də, “Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü”ndə yaradılan “Mobil Göz Klinikası” şirkətin sosial əhəmiyyətli layihələri sırasındadır. Klinika valideyn himayəsindən məhrum uşaqlarda göz xəstəliklərinin müayinəsinin təşkilini və profilaktikasının aparılmasını həyata keçirmək məqsədilə fəaliyyətə başlasa da, aztəminatlı ailələrə, yaşlılara, qaçqın və məcburi köçkünlərə də yardım göstərir.\nUşaq evlərində stomatoloji kabinetin olmamasını nəzərə alan Azercell, 2009-cu ildə yaratdığı “Mobil Diş Klinikası”nı ən müasir tibbi avadanlıqla təchiz edib. Hər iki klinika fəaliyyətləri boyunca 10 000-dən çox insanı müayinədən keçirib.\n10 Oktyabr 2019 [17:48]\nMasallıda 16 yaşlı qız toyundan sonra ölüb\nİraqda hərbi təyyarə qəzaya uğrayıb- 4 nəfər ölüb\nÇindən Bakıya uçuşlar DAYANDIRILDI


1 mart 2020-ci il tarixindən etibarən Bolqarıstanda ödənişli yollar boyunca texniki cəhətdən icazə verilən maksimum kütləsi 3,5 tondan çox olan nəqliyyat vasitələri gedilən məsafəyə uyğun yoldan istifadə (toll) haqqı ödəməlidir. Həmin sistem (toll) ağır yük maşınları və avtobuslar üçün e-vinyeti əvəz edir. Bu məqsəd üçün peyk texnologiyasından istifadə olunur. Qaydalara görə 1 km məsafə üzrə yol haqqı yol nəqliyyat vasitəsinin icazə verilən maksimum kütləsi, ekoloji sinifi və yolun kateqoriyasına görə müəyyən olunur.\nTariflər haqqında www.bgtoll.bg saytında məlumat yerləşdirilmişdir. Sürücülər ödənişlər haqqında məlumatı əldə etmək üçün saytın “Toll” bölməsindəki kalkulyatordan istifadə edə bilirlər. Ödəniş haqqının tətbiq edildiyi nəqliyyat vasitələri haqqında məlumat Əlavə 1-də və ödənişli yolların başlanğıc işarəsi Əlavə 2-də əks olunmuşdur.\nYolların ödənişli hissələrindən istifadə üçün aşağıdakı iki üsuldan biri seçilə bilər:\n- marşrut xəritəsindən (www.bgtoll.bg saytında yerləşdirilmişdir) istifadə etməklə öncədən nəqliyyat marşrutunun bəyanı və səyahətə başlamadan əvvəl qiymətləndirmə;\n- milli xidmət təminatçısı ilə imzalanmış müqavilə ilə yerləşdirilmiş qurğu və ya əvvəlcədən quraşdırılmış GPS izləmə cihazı vasitəsi ilə keçid marşrutunun oxunması.\nMarşrut xəritəsi əvvəlcədən ödənilən xidmətdir. Gediləcək marşrutun başlanğıc və son nöqtəsi və istənilən dörd aralıq nöqtə seçilir. Nəqliyyat vasitəsi sistemdə qeydiyyatdan keçməyibsə, alışdan sonrakı gün saat 23:59-dək və elektron poçtla qeydiyyatdan keçilibsə 7 günə öncəsinədək aktivləşdirilə bilər. Sürücü, marşrut xəritəsinin aktivləşdirilməsindən 24 saat ərzində seçilmiş nöqtələri izləyərək, göstərilən marşrutu keçməlidir.\nMarşrut xəritəsi e-vinyetləri təklif edən www.bgtoll.bg saytı, BGTOLL mobil tətbiqetmələri, BGTOLL loqosu ilə işlənmiş özünə xidmət ödəniş terminalları (Əlavə 3) və ölkənin 27 regional yol idarəsində yerləşdirilmiş sayğaclardan əldə oluna bilər. www.bgtoll.bg veb saytında və BGTOLL mobil tətbiqetməsində ehtiyac duyulan məlumatlar 7 dildə - ingilis, alman, serb, türk, rus, rumın və yunan dillərində yerləşdirilmişdir.\nMilli xidmət təminatçıları ilə müqavilə əsasında qiymətləndirmə\nMüqavilə pullu xidmət təklif edən ödənişli xidmət təminatçıları ilə bağlanıla bilər. Bununla, hər bir yük maşını və ya avtobus üçün gedilən ödənişli yolları bildirmək məqsədilə sabit qurğu təmin olunur. Ödənişin şərtləri müqavilənin tələblərindən asılı olur.\nƏgər nəqliyyat vasitəsində GPS izləmə qurğusu varsa ondan qiymətləndirmə üçün istifadə oluna bilər. Ancaq qurğunu təmin edən şirkətlə milli xidmət təminatçılarından birinin müqaviləsinin olub-olmaması yoxlanılmalıdır. Əgər varsa, müvafiq şirkətlə müqavilə bağlana bilər. Quraşdırılmış cihazlardan və GPS izləmə qurğularından istifadə üçün BR-in Yol İnfrastruktur Agentliyinin tərəfdaşları ilə əlaqə saxlanılması məqsədəuyğundur. Bu barədə www.bgtoll.bg veb saytında məlumat mövcuddur.\nNəqliyyat vasitəsi ödənişli yollarda hərəkət edərkən əvvəlcədən alınmış marşrut xəritəsi olmadıqda, müvafiq cihaz quraşdırılmadıqda, etibarlı GPS izləmə qurğusu ilə təchiz olunmadıqda və ya eyni qurğular real vaxt rejimində məlumat vermədikdə elektron sistem pozuntu barədə məlumat verəcəkdir. Sürücüyə mobil toll nəzarət siqnalı verildikdə, BR-in Yol hərəkəti haqqında qanununun 167a maddəsinin 2-ci bəndinin 1-ci yarım bəndinə uyğun olaraq nəqliyyat vasitəsi saxlanılmalıdır. Bu zaman, nəzarət orqanları sürücüdən kompensasiya məbləğini ödəməyi təklif edirlər. Həmin məbləğ POS terminal əsasında debit kart vasitəsilə yerində ödənilə bilər. Ödənişin olunması qanun pozuntusuna görə müəyyən inzibati cəzadan yayınmağa imkan verir (Kompensasiya məbləğləri barədə Əlavə 4-də məlumat verilmişdir).\nSürücü kompensasiya haqqı ödəməkdən imtina edərsə, inzibati xətaya görə cərimə edilir. Səyahətin davam etdirilməsi üçün isə maksimum toll haqqı ödənilməlidir. Məbləğ nəqliyyat vasitəsinin texniki icazə verilən maksimum kütləsi və ətraf mühit kateqoriyasından asılı olacaqdır. Belə olan halda, kompensasiya haqqı 14 gün ərzində bank köçürməsi ilə ödənilə bilər. Bu zaman sürücüyə tətbiq olunmuş inzibati xətaya dair cərimə nömrəsinin ödəniş tapşırığında əksinin tapmasına diqqət yetirilməlidir. Əgər bu olmazsa, qaydanı pozmuş sürücü haqqında cəza qərardatı çıxarılır və cərimə olunur.\nGedilən məsafəni müəyyən etmək üçün elan olunan məlumatın yoxluğunda sürücü 1800 BGN cərimə olunur (BGN– Bolqarıstanın milli pul vahididir. 1 avro təqribən 1.95 BGN-dir). Yanlış təqdim olunan məlumatlara görə - məsələn nəqliyyat vasitəsinin emissiya sinfi, kateqoriyası və ya yük oxlarının sayı haqqında doğru məlumat verilmədikdə nəqliyyat vasitəsinin sahibi 2500 BGN məbləğində cərimə olunur.\nElektron sistem pozuntuları avtomatik aşkar edərsə və yolda sürücü toll nəzarəti tərəfindən saxlanılmazsa, poçt vasitəsilə nəqliyyat sahibinə elektron qaimə göndərilir. Kompensasiya haqqının bank köçürməsi vasiəsilə ödənilməsi üçün 14 gün müddət verilir. Əks


Miqrasiya Könüllüləri Heydər Əliyev Mərkəzində » Newscenter.az\nNewscenter.az.20.05.2019. Heydər Əliyevin anadan olmasının 96-ci ildönümü iə əlaqədar tədbirlər çərçivəsində ümummilli liderin zəngin irsi ilə yaxından tanış olmaq məqsədilə Dövlət Miqrasiya Xidmətinin Miqrasiya Könüllülərinin bir qrupunun Heydər Əliyev Mərkəzinə ekskursiyası təşkil olunub.\nNewscenter.az xəbər verir ki, ekskursiya çərçivəsində iştirakçılara müasir Azərbaycanın memarı Heydər Əliyevin zəngin və şərəfli ömür yolu, ölkəmizin tərəqqisi uğrunda göstərdiyi çox saylı xidmətləri özündə əks etdirən eksponat, fotoşəkillər və kitablar haqqında ətraflı məlumat verilib. Miqrasiya Könüllüləri ulu Öndərin siyasi irsini təbliğ edən əyani vəsaitlərlə tanış olublar.\nArxitekturası ilə paytaxtımıza xüsusi yaraşıq verən, əsrarəngizliyi ilə göz oxşayan, zənginliyi ilə qonaqlarını valeh edən Heydər Əliyev Mərkəzi ilə yaxından tanışlıq, ümummilli liderin həyat və fəaliyyətinin əks olunduğu muzeyin ziyarəti miqrasiya könüllülərində zəngin təəssürat yaradıb.\nEkskursiyanın sonunda xatirə şəkili çəkilib.


Fondun Müşahidə Şurası ictimai-siyasi qəzetlərə maliyyə yardımının ayrılması barədə qərar qəbul edib - WWW.KIVDF.GOV.AZ\nAprelin 1-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib. Fondun Müşahidə Şurasının sədri Həsən Həsənov iclası giriş sözü ilə açaraq gündəlikdəki məsələ barədə məlumat verib:\n1. Fondun 2019-cu ilin II rübü üzrə KİV layihələrinin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı elan etdiyi müsabiqəyə təqdim edilmiş sənədlərin müzakirəsi və təsdiqi.\nMəsələ ilə bağlı məlumat verən icraçı direktor Vüqar Səfərli bildirib ki, 2019-cu ilin ikinci rübü üzrə KİV layihələrinin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı elan edilmiş müsabiqə fevralın 1-dən martın 28-dək davam edib. "Azərbaycan Respublikasında kütləvi informasiya vasitələrinın inkişafına dövlət dəstəyi Konsepsiyası"na əsasən 19 istiqamət üzrə keçirilmiş maliyyə yardımı müsabiqəsinə 25 ictimai-siyasi qəzetdən sənəd təqdim edilib.\nMüşahidə Şurasının üzvləri bu qərarı qəzetlərin mənafeyinə tamamilə cavab verən güzəştli, humanist və optimal yanaşma kimi dəyərləndiriblər. Şuranın sədri Həsən Həsənov, sədr müavini İlqar Hüseynov, üzvlərdən - Bəhruz Quliyev, İntiqam Hümbətov, Əvəz Rüstəmov və Rasim Həsənov çıxış edərək vurğulayıblar ki, yeni təkliflər əsasında ayrılan maliyyə vəsaitinin məbləğinin əsaslı şəkildə artımı qəzetlərdə çalışan çoxsaylı jurnalistlərin də mənafeyinə cavab verən məqsədəmüvafiq addımdır.\nMüzakirələrin sonunda 2019-cu ilin II rübündə təqdim edilən gündəlik, günaşırı və həftəlik ictimai-siyasi qəzetlərin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı qərar qəbul edilib (Siyahı aşağıdakı cədvəldə təqdim olunur).\n"Həftə İçi” qəzeti\nAyrılmış aylıq vəsait(manatla)


:: İslam tarixi :: YARMADANIN ŞİMALINDAKI DÖVLƏTLƏR\nYarmadanın şimal və şimal-qərb nahiyəsində, Aralıq dənizinin sahilində yağışların yağması və yaxşı ticarət mövqeyi olması baxımından bir sıra dövlətlər tə’sis edilmişdir. Şimalda Əqəbə körfəzində Əl-ərbə vadisinə qədər uzanan ərazi Nibtilərin torpaqları olmuşdur. Deyilənə görə Nibti tayfası Ərəbistan səhralarından eramızdan 600 il qabaq bu ərazilərə köç etmişlər. Babil dövləti suquta uğradıqdan sonra onlar bir dövlət yaratmışlar. Eramızdan əvvəl dördüncü yüzilliyin sonunda – İsgəndərin hücumu nəticəsində Səba dövlətinin dənizdəki qüdrəti aradan getdikdə – Nibtilərin dövləti qüvvətlənmişdir. Onlar Sərhan vadisindən keçən ticarət yolunu da ələ keçirdilər.\nNibtilərin paytaxtı Petra olmuşdur. Yunan mənşəli olan bu sözün mə’nası “daş” deməkdir. Nibtilər öz evlərini dağın qoynunu oyaraq düzəltdiklərinə görə ora belə adlandırılmışdır. Deyilənə görə ərəbcə o məhəllənin adı “hisni səl’” qaya divar (sıldırm qala) olmuşdur. Onların evlərinin qalıqları hələ də Musa vadisində Harun dağının yüksəkliklərində (İordaniya ərazisindədir) qalmaqdadır. Nibtilərin hakimiyyəti miladi tarixinin ikinci yüz illiyinə qədər davam etmişdir. 106-cı ildə Rum imperiyası bu ərazini işğal edərək öz torpaqlarına qatmışdır. Petra nibtilər hakimiyyətinin qüdrətli dövründə mühüm ticarət mövqeyinə malik idi. O İran körfəzi ilə Aralıq dənizini ticarət baxımından bir-birinə birləşdirən bir nöqtə idi.\nPETRANIN YERİNƏ PALMİRA\nÜçüncü əsrdə Sasani şahları ilə Rum imperatorları arasında baş vermiş müharibələr və Həbəşilərin Ərəbistanın cənubuna müdaxilə etməsi nəticəsində Hind okeanında gəmilərin gediş-gəlişi azaldı. Nəticədə dəniz vasitəsi ilə olunan ticarətin əvəzinə başqa Ərəbistanın quru səhralarından keçən ticarət yolu rövnəq tapdı. Bu dəyişikliyin əsərində Palmira (onun başqa bir adı Tədmurdur) Petranın yerini əvəz etdi.\nTədmur ya Palmira o günlərin ən mühüm ticarət yollarından olub. Dəməşq şəhərinin şimal-şərqinin 225 km-də onun xarabalıqları qalmaqdadır. Belə mə’lum olur ki, bu şəhəri Süleyman peyğəmbər (ə) tikmişdir. Ticarətdən əlavə bu şəhər hərbi cəhətdən də özünəməxsus mövqeyə malik olmuşdur. Bura İranla Rum arasında baş vermiş müharibələrdə Rumluların diqqət nəzərini özünə cəlb etmiş və get-gedə onların himayəsinə keçmişdir.\nÜçüncü əsrdə Tədmurun hakimi Uzəynə İranın qoşunlarını Suriya və kiçik Asiyadan qovub çıxarmaqla, Rumlulara böyük kömək etmiş oldu. Sasani şahları tərəfindən Valeriyan əsir alındıqdan sonra, o, Rum imperiyasının şərqi Rum torpaqlarında canişini oldu. Mesopotomiyanı, Suriyanı, Kiçik Asiyanın bir hissəsini, hətta Misiri əhatə edən geniş bir dövlət (ölkə) yaratdı. Uzəynənin ölümündən sonra, onun Zənbiya adlı arvadı oğlunun tərəfindən hakimiyyəti əldə etdi. 270-ci ildə oğlunun adına sikkə (dəmir pul) düzəltdi. Ancaq bu dövrdə Rum imperatoru olan Zənubya əsir edilərək Romaya göndərildi və orada da vəfat etdi. Tədmur artıq əvvəlki rövnəqini əldə edə bilmədi.\nİstər Mə’rəb Səddinin dağılması, istərsə də daxili çəkişmələrin büruz etməsi cənub nahiyəsinin rahatlığını pozdu. Əkinçilik rövnəqdən düşdü, ticarət də təhlükə ilə üzləşdi. Qonşular bu ərazinin gəlir mənbəyini ələ keçirməyə cəhd edirdilər. Bu çətinliklər əhalinin öz torpaqlarını tərk edib, başqa bir yerlərdə məskunlaşmasına səbəb oldu. Cənub əhalisinin bir qrupu şimala üz tutaraq, Rum imperatorluğunun sərhədinə yaxın olan ərazini yaşayış üçün münasib bildilər. Digər bir qrup isə şərqdə Sasani imperiyası ilə həmsərhədd olan ərazilərdə yerləşdilər. Dəniz vasitəsi ilə yüklərin daşınması təhlükəli olduğundan, karvan yolları işə düşdü. Dəvə və at gəmini əvəz etd. Nəticədə cənubdan şimala uzanan bu yol üzərində kiçik şəhərlər meydana gəldi. Alaçıqda yaşayanlar, heyvandarlıqla məşğul olanlar bu şəhərciklərə axışdılar. Qoyun-quzu saxlamaq əvəzinə, yük daşımaq və karvanı müşayiət etmək vəzifəsini öhdələrinə götürürdülər. Cənubdakı böyük dövlətlərin süqutu və bu dəyişikliklərin ardınca həmin məntəqənin bə’zi qüdrət sahibləri, həmçinin şərqə və şimala hicrət edənlər qüvvətlənərək hökumət təsis etmək imkanı əldə edə bildilər. O vaxtlar müharibə iki böyük qüdrətli dövlət (İran və Rum) arasında olduğundan, kiçik dövlətlər bu iki dövlətin himayəsində idilər.\nMühacirlərin tə’sis etdiyi bu dövlətlər, Ğəssanilər, Ləxlilər İran imperiyasının himayəsində idi. Kənde qəbiləsini isə Həmirilər himayət edirdilər. Bu dövlətlərin tərəqqisi və tənəzzülü onları dəstəkləyən dövlətin qüdrətindən asılı idi.\nBu qəbiləni bə’zi vaxtlar Ali Cəfnə də (Babalarının adıdır) adlandırırlar. Onlar Yəməndən şimala tərəf hicrət edərək Rum imperiyasının sərhədlərində məskunlaşanlardırlar. Deyilənə görə bu əhali ilk dəfə Məkkəyə yollanmış, sonra onlardan bir qol ayrılaraq badiyətuş-şama (Şam çölünə) getmişdir. Ğəssan adlı çayın sahilində yerləşdiklərinə görə onları Ğəssani çağırırmışlar. Ğəssanilər Ərəbistanın şimalında məskunlaşdıqları ilk vaxtda Səlih qəbiləsinə tabe olmuşlar. Ancaq onlara qalib gəldikdən sonra Rum imperiyasında baş verən müharibələrdə Rumluları himayə edirdilər. Sasani şahlarının tərəfdarları olan Ləxmilər ilə də müharibə edirdilər.\nJustiyanın imperator olduğu dövrdə Ğəssani dövləti daha da gücləndi. O, bu qəbilənin əmiri olan Haris ibni Cəbləni padşahlıq rütbəsinə qaldırdı. O, bu işdən Ğəssanilərin Ləxmilər müqabilində daha da qüdrətlənməsi məqsədini güdürdü. Ğəssani dövləti islamın şimaldakı ilk qələbələrinə və Suriyanın müsəlmanlar tərəfindən fəth olunmasına qədər mövcud olmuşdur. Yərmuk müharibəsində Rum imperiyasının qoşunu məğlub edildikdən sonra, bu əhalinin bir hissəsi öz yerlərində qalaraq müsəlmanlarla həmkarlıq etmiş və başqa bir hissəsi isə Ruma və ya Kiçik Asiyaya getmişdir.\nLəxmilər və ya Ləxm (bə’zən onlara sonuncu padşahlarının adı ilə bağlı olaraq ali Münzir də deyirlər) üçüncü əsrin sonundan Hiyrə və onunla qonşu olan torpaqlara hakim olmuşlar. Hiyrə şahları Sasani dövlətinə tabe olmuş, Rum imperiyası ilə müharibədə onlara kömək etmişlər.\nGörünür Hiyrə əhalisi (Qəhtani qəbiləsindən) cənubdan mühacirət etmiş və onlar Ədnani qəbiləsi ilə bir yerdə məskunlaşmışlar. Ləxm qəbiləsinin nüfuzu Hiyrə və onun ətrafında genişlənib qüvvətləndi. Onlar Fərat çökəkliyindən əlavə, Ərəbistanın daxilinə də nüfuz etdilər. Hiyrə dövləti bir sədd kimi səhra ilə İranın işğal etdiyi ərazilər arasında yerləşmişdir. Bu dövlətin şahları bir tərəfdən səhrada yaşayanların Sasani torpaqlarına hücumunun qarşısını alır, digər tərəfdən isə İranın köməkliyi ilə Rum imperiyasının müttəfiqi olan Ğəssanilərlə müharibə edirdilər. Ləxmilərin dövləti 7-ci əsrin əvvəlinə qədər davam etmişdir. Bu qəbilənin ən məşhur şahlarından biri Nə’man ibni Qeyeydir ki, 5-ci əsrin əvvələrində hakimiyyət etmişdir. O, Sədir və Xuvərnəç saraylarını tikdirmişdir. Nə’man Sasani şahı Yəzdəgerdin atası Bəhramla dost olmuşdur. Deyilənə görə o, bu sarayları Bəhramın istirahət etməsi üçün tikdirmişdir. Mə’lumata görə tikinti qurtardıqdan sonra, sarayın me’marlıq sirrləri öyrənilməsin deyə, Sinimmar adlı me’mar öldürülmüşdür. Nə’man ibni Münzir bu ailənin sonuncu adlı-sanlı şahlarından olmuşdur. Deyilənə görə Xosrov Pərviz (Sasani şahı) qəzəblənərək onu yanına çağırıb öldürmüşdür. Hər halda islam dini zahir olan zaman bu ailənin heç bir qüdrəti qalmamışdı. Bu qəbilənin sonuncu başçısı Münzər ibni Nə’mandır ki, onun hakimiyyət dövrü Xalid ibn Vəlidin Hiyrəyə gələn vaxtına təsadüf edir.\nQeyd etdiyimiz kimi, Ərəbistan yarmadasının cənubunda yağışların yağması və torpağın məhsuldar olması ilə əlaqədar olaraq hələ qədim zamanlardan bəri, abadlaşmış və şəhərlər salınmışdır. Ancaq şimal ərazilərində və səhralarda cəmiyyət yox idi. Lakin belə deyil ki, orada abadlıqdan əsər-əlamət olmasın. Qırmızı dənizin sahilləri və Nəcddə – oradakı yer altı su mənbəsindən su quyuları meydana gəlmişdi – əhali yaşayırdı. Məsələn, Hicaz əyalətinin 200 dərəcə şimal zolağında Yəsrib şəhəri salınmışdır ki, sonralar Mədinətün-nəbi adı ilə əvəz olunmuş, daha sonra isə sadəcə olaraq Mədinə adlanmışdır. Bu şəhərdə su quyuları və kəhrizlər olduğundan, həmçinin torpağın əkinə yararlı olması əhalinin burada məskunlaşmasına səbəb olmuşudur. Şimal ərazisinin ucqar nöqtəsində Təbuk və Dumətul-cəndər kimi şəhərlər də mövcuddur. Burada Qırmızı dənizə yaxın olan bir sahədə Məkkə şəhərini qeyd etmək olar ki, onun barəsində ətraflı danışacağıq. Bu kiçik şəhərləri, suyu və yaşıllığı olan ərazini keçdikdən sonra həmin ərazinin əksəriyyətini geniş səhralar təşkil edir. Bə’zən qış və yaz mövsümündə Aralıq dənizindən gələn buludlar bu geniş səhranın üzünü örtür və yağışlar yağır. Gur yağan yağışların ardınca sel gələrək vadilərə axıb gedir. Ondan sonra otlar göyərir və torpaq bir müddət yaşıl çəmənə bürünür. Bə’zən də illər keçir, ancaq orada yağışdan heç bir əsər-əlamət görünmür. Bu nahiyənin yay günlərində havası isti, hətta çökək ərazilərdə istiliyin hərarəti 50-dərəcəyə çatır – gecələri isə mülayim olur. Hərdən qışda Şəmmər sıra dağlarının başına qar da yağır. Belə bir şəraitdə səhrada yaşayan əhali çətinliklə həyat sürürdü. Çöl ərəbi - dildə ona bədəvi deyilir – bu səhranın ətrafında yaşayırdı. Xariclə əlaqəsi olmadığından buranın yaşayışı uzun müddət dəyişilməmişdir. Səhra sakini yazın ikinci ayından payızın ikinci ayına qədər özünə və qəbiləsinə məxsus olan su nohurunun ətrafında yaşayırdı. İlk yağış yağdıqdan sonra isə səhraya tikanlı otlar toplamağa gedərdi.\nBeləliklə cənub ərazisində əhalinin çox və sıx olmasının əksinə olaraq, şimal və mərkəzdəki geniş səhralarda əhali çox az idi. Bu günün özündə də orada ərazi azlıq təşkil edir. Belə bir yaşayış tərzi olan yerdə ev tikib daimi məskunlaşmağın heç bir mə’nası yox idi. Ona görə də səhra sakinin evi gərək yüngül olaydı ki, onu istədiyi vaxt söküb özü ilə apara və başqa bir yerdə qura biləydi. Belə bir ev keçi yunundan əyirilmiş iplə toxunmuş çadırlar, dirəyi isə xurma ağacının budaqları idi.\nKöçəri halda yaşayan səhra sakinləri çalışırdı bu yer dəyişmələrdə hər zaman zəruri olan şeyləri özü ilə aparsınlar. Çadır (alaçıq), yatmaq üçün ev ləvazimatları, su tuluğu, su qızdırmaq üçün qab, ərzaq, ara-sıra kobud bir döşək, yük daşımaq üçün dəvə və bə’zi hallarda da qoyun onların əmlakı hesab olunurdu. Əlbəttə işlərin ağırlığı qadının üzərinə düşürdü, ancaq övladların barəsində təbiidir ki, çöldə yaşayan ərəb qız övladından daha çox oğlan uşağına meyl göstərirdilər. Çünki, oğlan uşağı uşaqlıqda dəvəyə göz qoyar, atanın işlərinə kömək edərdi. Böyüdükdə isə ailəni əsgər kimi düşmənin zərərindən qoruyardı. Belə şəraitdə qız uşağı əl-ayağa dolaşırdı və gərək daim onu qoruyan olaydı. Elə buna görə də çöl ərəbləri qız uşaqlarını sevmirdilər. Eşidəndə ki, onların qızları olub çox narahat olurdular. Qur’ani-kərimdə oxuyuruq: Onlardan birinə qızı olması ilə müjdə verdikdə qəzəbdən üzü qap-qara qaralardı. Verilən xəbərin pisliyi üzündən öz tayfasından qaçıb gizlənərdi. Gərəsən o körpəni zillət içində saxlayacaq, yoxsa torpağa basdıracaq? Bir görün onlar necə pis mühakimə yürüdürlər! (oğlanları özlərinə götürüb qızları Allaha isnad edirlər) (Ən-Nəhl 58-59)\nBu narahatçılığın başqa bir səbəbi də var idi. İslamdan qabaq çadırda yaşayanlar, müharibə və münaqişə dolu bir həyat sürürdülər. Bu müharibələrdə qalib olan dəstə qadınları və qızları əsir götürüb aparırdılar. Qadın və qızın əsir düşməsi məğlub olan dəstə üçün ən böyük təhqir sayılırdı, çünki bununla nəslin namusu (təmizliyi) aradan gedirdi. Buna görə də biz ərəblərin nəsəblər kitabında görürük ki, onlar çalışıb öz nəsəbnamələrini qorumuşlar. Bununla onlar yad bir adamın onların öz nəsil və soylarına daxil olmamağını və soylarının təmiz qaldığını göstərmək istəyirlər.\nƏvvəldə Qeyd etdiyimiz kimi, bədəvi ərəblər daim su tapmaq üçün hərəkətdə olmuşdur. Bu gediş-gəlişdə arvadı və övladı onunla birgə olmuş, çünki səhra çalışma səhrasıdır. Onu da qeyd edək ki, qarşıya çıxa biləcək bə’zi çətinliklərin öhdəsindən bir ailə belə təklikdə gələ bilmir. Çarəsizlikdən bu səfərlərdə bir neçə ailə birlikdə getməyə məcburdur. Ancaq bu ailələri bir-birinə yaxınlaşdıran səbəb (nəsəb-nəsil) olmalıdır. Belə ki, ya qardaş, ya əmi oğlu və ya qız alıb-verməklə bir-birləri arasında qohumluq əlaqəsi olmalıdır. Belə yaxınlıq əlaqəsi olan birliyə “qövm” deyilir. Bir neçə qövmün birliyindən isə qəbilə meydana gəlir. Qəbilələr çox vaxt “bəni Hərb, bəni Təyyim, bəni Ədiy” və s. bu kimi adlarla adlanırdılar. Alaçıqda yaşayanlar (yə’ni səhra sakinləri) heç vaxt kənar qəbilənin hökmranlığını qəbul etmirdilər.\nSəhranı gəzmək, mənzil başında dayanmaq, ixtilaf düşdükdə hakimlik etmək, “şeyx” adlı rəhbərin üzərinə düşür ki, yaşca hamıdan böyük olurdu. Şeyx qəbiləni keçmiş ata-babalarından miras qalmış adət-ən’ənələrlə (sünnətlərlə) idarə edir. Bu vəzifəyə seçilən şeyx gərək lazım olan şərtləri və xüsusiyyətləri özündə toplaya bilən şücaətli, səxavətli, güzəştə getməyi bacaran, əlinin altındakılara təsəlli verən və qəbilənin marağını qorumağı bacaran şəxs olmalı idi. Düşmənçilik zamanı hakimlik etmək, müharibə əmrini vermək hansısa bir qəbiləyə birləşmək və ya ondan ayrılmaq kimi məsələlər də şeyxin öhdəsinə düşür. Hətta hansısa əqidəni və ya dinin qəbul edilib edilməməsində şeyxin rə’yi əsas rol oynayırdı. Əgər qəbilənin şeyxi hansı dini və ya ən’əni qəbul etsəydi, təbii olaraq qəbilənin üzvləri də o dini və adət-ən’ənəni qəbul edirdilər. Əlavə edək ki, islam dininin gəlişi ilə başqa sünnətlər kimi, qəbilənin bu adət-ən’ənənəsi də pozuldu. Belə ki, üzvlər islam dinini qəbul etdiyi halda, qəbilənin şeyxi ona meyl göstərmirdi.\nBelə bir mühitdə həyat sürmək üçün daim gərək təbiət və insanla mübarizə aparasan. Elə ona görə də ardıcıl münaqişələr baş verirdi. Dəvə və qoyun onun mal-dövləti, su və ot isə onun dirilik mənbəyi idi. Qeyd etdiyimiz kimi, bu səhrada su və ot az tapılan bir şey, onu axtaranlar isə çox idi. Bunları əldə etmək üçün onlar bir-biri ilə üzləşməli və ya vuruşmalı idilər.\nBundan əlavə başqa dəstələrə hücum edərək var-yoxlarını qarət etmək, bununla da öz rahatlıqlarını tə’min etmək səhra sakinlərinin adi işlərdən biri sayılırdı. Elə bu səbəbdən də onların tarixində islamdan qabaq kiçik məsələlər üstündə çoxlu qanlar tökülmüş və adamlar öldürülmüşdür. Belə münaqişələr illər boyu davam etmişdir. Bu barədə daha ətraflı mə’lumat almaq üçün “Əyyamül-ərəb” kitablarına müraciət etmək lazımdır.\nBiz burada yalnız nümunə olaraq Təğləb ilə Bəni-bəkr qəbiləsi arasında baş vermiş Bəsus müharibəsinə işarə edəcəyik. Bu qəbilənin hər ikisi Rəbiə tayfasındandır. Bunlar arasında baş verən müharibə 40 il davam edib. Səbəbi da bir qəbilənin otluq sahəsinə o biri qəbilənin dəvəsinin girməsi olmuşdur.\nİslamdan qabaq ərəblər baş vermiş müharibələrə və münaqişələrə dair şe’rlər və qəhrəmanlıq dastanları qoşaraq iftixar hissi ilə oxuyurdular. Belə şe’r və dastanlar sinələri dolaşaraq nəsildən nəsilə ötürülürdü. (Elə bu səbəbdən idi ki, şe’r ərəblər arasında rövnəq tapmış, qəhrəmanlıq ədəbiyyatı isə güclənmişdi.)\nSəhra övladı sağlam mühitdə böyüdüyü üçün gümrah və sağlam bədənə malik idi. Digər tərəfdən də heç bir qayda-qanuna tabe olmayaraq azad və lovğa yaşamaq istəyirdi. Şəhər yaşayışına, adət-ən’ənə və qoyulmuş qayda-qanunlarına e’tinasız və rişxəndlə yanaşırdı. Əgər zərurətdən bir neçə günlüyə şəhərə getmiş olsaydı belə, ürəyi səhra və alaçığının yanında qalırdı. Onun ömür sürdüyü ocaq ilk növbədə ailəsi, sonra qan qohumları idi ki, bir yerdə yaşayır, bir yerdən başqa yerə də birlikdə gedərdilər. Özünə və ona bağlı olan hər bir şeyə hörmət edər, onların müdafiəsi üçün canından keçməyi belə hazır olardılar. Onu bu müdafiyəyə təhrik edən yeganə amil nəsil cəhətdən bir-birlərinə bağlılıq idi. O, öz qohumuna arxa çıxan zaman kimin günahkar olmasını soruşmazdı. Qəhtani və Ədnani qəbilələrinin öz daxilində çoxlu sayda münaqişə və müharibələr baş verməsinə baxmayaraq, kənardan əgər onlara hücum etsəydilər bütün ixtilafları kənara qoyub birləşərək düşmənə qarşı birgə vuruşardılar. Məsələn, Həmdan və Qəzaə qəbilələri uzun müddət bir-birləri ilə müharibə etdiyi zaman, qəfildən Rəbiə qəbiləsi onlardan birinin üzərinə hücuma keçərdi. Bu vaxt onlar öz aralarındakı münaqişəni kənara qoyub bir yerdə Rəbiə qəbiləsi ilə vuruşardılar. Bu yaxın qohumların qeyrətini çəkmək hissidir ki, Qur’an bunu cahiliyyət dövrünün qeyrəti və şərəf hissi kimi qələmə vermişdir.\nİsti və quru səhrada həyat sürmək, sərtliyi və rəhimsizliyi onlara təlqin edirdi. Əgər əlverişli şərait olsaydı, bəlkə də sərtlikdən istifadə etmək özünün son həddinə çatmazdı.\nBu döyüşkənlik, dözümlülük səhra sakininin hərəkət-tərzi idi. Ancaq onların təbii həyatlarında başqa şeylər də nəzərə çarpırdı.\nOnunla bağlılığı olan bir nəfərin və ya bir neçə nəfərin yolunda fədakarlıq göstərməyə, malından, hətta canından da keçməyə hazır idi. Bə’zən belə fədakarlıq divanəlik həddinə gəlib çatardı. Ərəblərin zərbül-məsəllərində rast gəlirik:\nMəsələn deyirlər ki, bir kişi səhər tezdən öz alaçığından bayıra çıxıb görür ki, bir dəstə adam onun xeyməsinin ətrafında toplanıb. Səbəbini onlardan soruşduqda deyirlər ki, dünən axşamdan bir dəstə çəyirtkə sənin alaçığının ətrafına toplaşıblar ki, biz də istəyirik onları ovlayaq. O kişi çadıra dönərək, nizəsini çiyninə alıb gəlir və onların qarşısında dayanaraq belə deyir: Çəyirtkələr mənim alaçığımın kölgəsinə sığınıblar, siz də istəyirsiniz onları ovlayasınız? Belə bir işə əsla icazə vermərəm. Əgər bir nəfər çəyirtkələrə yaxınlaşsa mənim nizəmin qurbanı olacaq. O, günəşin doğub çəyirtkələrin uçub getməsinə qədər müqavimət göstərdi. Sonra dedi: İndi çəyirtkələr mənim himayəmdə deyil, siz gedib onları ovlaya bilərsiniz.\nQeyd etdiyimiz kimi, beşinci yüzillikdən Ərəbistan yarmadasının ictimai həyatında dəyişikliklər baş verdi. Xalqın yaşayış tərzində də müəyyən yeniliklər hiss olunurdu. Karvan yolunun dəyişməsi yeni şəhərlər və şəhər tipli qəsəbələrin salınmasına səbəb oldu. Bu kiçik şəhərlər səhra sakinlərini özünə cəlb edirdi. Onlardan bir dəstəsi şəhərdə muzdurluq edər, başqa bir dəstə isə karvan yolunu qorumaq və ticarət mallarının limanlara çatdırılması vəzifəsini yerinə yetirirdilər. Karvanlara bələdçilik edən bədəvilərə kömək edən amil onların məharətli at minib-sürmələri idi. Dediyimiz cənubda Mə’rəb səddinin dağılması ilə əkinçiliyin ağır vəziyyətə düşməsi, bütövlükdə Ərəbistan yarmadasının ümumi vəziyyətinə tə’sir etmişdi. Ancaq həmin vaxtlar sahil boyu – İran körfəzindən tutmuş Qəzzə limanına qədər və Əqəbə körfəzi – ticarət əhəmiyyəti kəsb etdiklərini qoruya bildilər. Bu uzun yol boyunca cəzb olunan yerlərdə əhali cəmləşirdi. Belə ki, xaçpərəstlərin bir dəstəsi Hərrana, yəhudilər isə Yəsribə gedərək əkinçiliklə məşğul oldular.\n[ İranla həmsərhədd dövlətlər. ]