Ysgol Syr Thomas Jones

Ysgol uwchradd gyfun dwyieithog Cymraeg a Saesneg ar gyrion Amlwch, ar Ynys Môn, yw Ysgol Syr Thomas Jones. Lleolir yr ysgol ym Mhentrefelin, ychydig i'r gogledd-orllewin Amlwch. Y prifathro presennol yw Dylan Jones.

Ystadegau 

Mae tua 550-600 o blant yn yr ysgol a tua 50 o athrawon.  Mae yna 6 aelod yn y tim bugeilio sef, pennaeth, dirpwy, 3 pennaeth cynorthwyol ac 1 pennaeth cynhwysiant ac lles. Presenoldeb blynyddol yr ysgol ar gyfartaledd yw 94.9%. Mae tua 32 ystafell ddysgu yn yr ysgol.

Hanes yr Ysgol

Cafodd yr ysgol ei hadeiladu 5 mlynedd ar ôl yr Ail Ryfel Byd ond ar y pryd, bwriad Syr Thomas Jones oedd adeiladu ysbyty. Roedd yn meddwl y byddai yna drydedd ryfel byd. Dyna'r rheswm pam fod y coridorau mor llydan - er mwyn i gwlau ysbyty gael teithio o un pen yr 'ysbyty' i'r llall. Mae yna dwneli o dan yr ysgol sy'n mynd am filltiroedd rhag ofn i'r gelyn fomio. Roedd Ynys Môn wedi bod yn datblygu cynlluniau ar gyfer addysg gynhwysfawr ers 1936: yr ysgol gynhwysfawr bwrpasol hon yw'r enghraifft gynharaf o agwedd arloesol Ynys Môn tuag at addysg uwchradd yn y cyfnod ar ôl y rhyfel, yr ysgol gyntaf o'r fath yng Nghymru ac yn ôl y son ym Mhrydain. Dechreuwyd ym 1948, i ddyluniadau pensaer y sir, N.Squire Johnson; gosodwyd y garreg sylfaen gan yr Ysgrifennydd Gwladol dros Addysg, D R Hardyman; agorodd yr ysgol yn swyddogol ym 1950 a chwblhawyd y gwaith adeiladu ym 1952. Fel ysgol eithriadol o gynnar ar ôl y rhyfel, cynlluniwyd yr adeilad i fanyleb uchel ar gyfer adeiladau addysgol nad oedd bob amser yn cael ei gynnal yn ei olynwyr: er enghraifft, mae ganddi haelioni gofodol. cynllunio gan gynnwys campfeydd ar wahân ar gyfer bechgyn a merched, neuadd a ffreutur ar wahân. Felly mae'n cynrychioli mynegiant clir iawn o arfer gorau ar gyfer adeiladu addysg uwchradd ar ôl y rhyfel. Nid yw'r ysgol wedi newid fawr ddim ers agor, er bod rhai ystafelloedd ysgol wedi'u hychwanegu yng nghefn yr ysgol, a theatr fodern wedi'i hadeiladu mewn cangen o flociau ystafell ddosbarth anghyfnewidiol, ar ddiwedd y C20.

Traddodiadau 
Yn yr ysgol mae llawer o ddigwyddiadau bob blwyddyn:

 Ar ddechrau pob blwyddyn mae seremoni wobrwyo yn cael ei gynnal
 Pob Nadolig mae na 'Santa Run' lle mae'r plant a rhai athrawon yn rhedeg neu gerdded 1 milltir, mae pawb yn gallu prynu siocled poeth a bisgedi.
 Mae yr ysgol yn casglu arian i Comic Relief neu 'Sport Relief'
 Mae eisteddfod ysgol yn cael ei gynnal pob blwyddyn.
 Casglu arian i Macmillan bob blwyddyn trwy cynnal bore coffi.

Gwisg

Gwisg Ysgol 
Mae'n rhaid i ddisgyblion wisgo crys-T glas golau hefo y bathodyn, siwmper glas tywyll, trowsus sgert ddu ac esgidiau du.  Ar gyfer y chweched dosbarth bydd rhaid gwisgo siwmper ddu, crys gwyn, tei, trowsus neu sgert ddu ac esgidiau du.

Gwisg Ymarfer Corff 
Gwisg ymarfer corff yw, yn y Gaeaf; legins du, esgidiau pêl-droed, sanau hir glas, siwmper las a crys-t gwyn. Yn yr haf; crys-t gwyn, legins du, a threinyrs rhedeg.

Eisteddfod yr Urdd  
Pob blwyddyn mae yna eisteddfod cylch ac eisteddfod sir yn yr ysgol. Mae'n gyfle i'r disgyblion cynradd ganu, adrodd a dawnsio.

Eisteddfod Ysgol 
Mae'r ysgol yn cynnal ei Eisteddfod ei hun bob blwyddyn hefyd. Mae'r disgyblion ac athrawon wedi'i rhannu i mewn i dair grwp; Eilian sy'n liw coch, Eleth sy'n liw glas a Padrig sy'n lliw melyn. Mae'r Eisteddfod yn cymryd diwrnod cyfan ar gyfer yr holl weithgareddau cyn i'r Prifathro gyhoeddi'r canlyniadau. Mae hyn yn gyfle i ddisgyblion gymryd rhan mewn cystadlaethau canu, adrodd, dawnsio ac ati.

Cyn-ddisgyblion enwog
Gruffydd Wyn Roberts (canwr a gystadlodd ar Britain's Got Talent)

Ysgolion cynradd yng nhylgylch yr ysgol
Ysgol Amlwch
Ysgol Goronwy Owen, Benllech
Ysgol Cemaes
Ysgol Garreglefn, Amlwch
Ysgol Gymuned Llanfechell
Ysgol Moelfre
Ysgol Penysarn
Ysgol Rhosybol

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
Manylion yr ysgol ar wefan y Cyngor Sir 

Amlwch
Syr Thomas Jones
Adeiladau rhestredig Gradd II* Ynys Môn
Meddygon Esgyrn Môn