Ceri Wyn Jones

Bardd Cymraeg ydy Ceri Wyn Jones  (ganed 5 Rhagfyr 1967), sy'n adnabyddus am ennill Cadair a Choron, Eisteddfod Genedlaethol Cymru.

Bywgraffiad
Ganed yn Welwyn Garden City, Swydd Hertford a magwyd ef yno ac yn Aberteifi a Phen y Bryn yng ngogledd Sir Benfro. Mynychodd ysgolion cynradd Cilgerran ac Aberteifi, cyn mynd i Ysgol Uwchradd Aberteifi.

Dysgodd gynganeddu mewn cyfres o weithdai gyda T. Llew Jones pan oedd yn 17 oed. Ysgrifennodd Ceri Wyn Jones gyfres o englynion i T. Llew Jones i ddathlu ei benblwydd yn 90 oed.

Graddiodd mewn Saesneg ym Mhrifysgol Aberystwyth cyn dechrau dysgu yn Ysgol Gyfun Dyffryn Teifi, Llandysul, lle bu'n bennaeth yr adran Saesneg am ddros degawd. Gadawodd byd addysg i ddilyn gyrfa fel golygydd gyda Gwasg Gomer yn 2002.

Ef oedd Prifardd y Gadair, yn Eisteddfod Genedlaethol Y Bala, 1997, am ei awdl Gwaddol. Enillodd hefyd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Y Bala, 2009 am gerddi ar y testun Yn y Gwaed, a oedd wedi eu cyflwyno i'w ewythr, y diweddar Barchedig Aled ap Gwynedd.

Wedi ei gyfnod fel Bardd Plant Cymru o 2003 hyd 2004, cyhoeddodd y gyfrol Dwli o Ddifri i blant, a chyrhaeddodd honno restr fer Gwobr Tir Na-n Og yn 2005. Er na enillodd y gyfrol hon y wobr, roedd Ceri hefyd wedi cyfrannu at y gyfrol fuddugol, sef Byd Llawn Hud. Yn 2007, ef oedd awdur geiriau cân fuddugol Cân i Gymru, sef Blwyddyn Mâs, a ganwyd ac a gyfansoddwyd gan Einir Dafydd. Cyrhaeddodd ei gyfrol gyntaf o gerddi, Dauwynebog, restr fer gwobr Llyfr y Flwyddyn yn 2008.

Derbyniodd ysgoloriaeth gan yr Academi yn 2008, i ddechrau gwaith ar ail gyfrol o farddoniaeth.

Yn 2012, cyhoeddwyd mai Ceri Wyn fyddai'n olynu Gerallt Lloyd Owen fel llywydd a meuryn Talwrn y Beirdd.

Yn 2014, enillodd ei ail Gadair Genedalethol yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Gâr am Awdl ar y thema Lloches.  Bu cryn anghytuno rhwng Alan Llwyd a'i ddau gyd-feirniad Idris Reynolds a Llion Jones ynghylch teilyngdod y gerdd: y cyntaf yn ei beirniadu am gynnwys gormod o Saesneg a'r ddau arall yn gryf o'r farn fod y geiriau Saesneg yna i bwrpas ac yn rhan annatod o'r gerdd.

Bywyd Personol
Mae Ceri Wyn yn briod â Catrin ac mae ganddynt dri fab; Gruffudd, Ifan a Gwilym.

Llyfryddiaeth

Cerddi a barddoniaeth
 Byd Llawn Hud (gyda Tudur Dylan, Mererid Hopwood, Sonia Edwards, Elinor Wyn Reynolds) (Gwasg Gomer, 2004)
 Dwli o Ddifri (Gwasg Gomer, 2004)
 Dauwynebog (Gwasg Gomer, 2007)
 Nawr 'Te, Blant/Now Then, Children (Gwasg Gomer, 2008)
 Dau Mewn Cau/Ruck in the Muck (Gwasg Gomer, 2015)
 Santa Corn (Gwasg Gomer, 2015)

Rhyddiaith
 Aberteifi: Y Dre a'r Wlad (Gwasg Carreg Gwalch, 2020)

Golygydd
 Cerddi Dic yr Hendre: Detholiad o Farddoniaeth Dic Jones (Gwasg Gomer, 2010)
 Pigion y Talwrn (Cyhoeddiadau Barddas, 2016)

Gwobrau ac anrhydeddau
 1997 – Prifardd y Gadair, Eisteddfod Genedlaethol Y Bala, 1997 – Gwaddol
 2003–2004 – Bardd Plant Cymru
 2009 – Coron, Eisteddfod Genedlaethol Y Bala, 2009 – Yn y Gwaed
 2014 – Prifardd y Gadair, Eisteddfod Genedlaethol Sir Gâr, 2014 – Lloches

Cyfeiriadau

Dolenni allanol
 Proffil ar wefan Plant ar Lein 

Genedigaethau 1967
Beirdd Cymraeg
Beirdd plant
Golygyddion Cymreig
Addysgwyr Cymreig
Llenorion Cymreig yr 20fed ganrif
Llenorion Cymreig yr 21ain ganrif
Pobl o Swydd Hertford
Prifeirdd
Pobl addysgwyd yn Ysgol Uwchradd Aberteifi