Gareth F. Williams

Peidiwch â chymysgu yr awdur hwn â Gareth W. Williams.

Awdur oedd Gareth Finlay Williams (9 Chwefror 1955 – 14 Medi 2016) oedd yn adnabyddus am ysgrifennu nofelau i blant ac oedolion yn ogystal â chreu nifer fawr o gyfresi drama ar deledu. Enillodd wobr Llyfr y Flwyddyn am ei nofel Awst yn Anogia.

Bywgraffiad
Ganwyd ym Mhorthmadog yn fab i Hugh Finley a Menna Williams a derbyniodd ei addysg yn Ysgol Eifion Wyn ac Ysgol Eifionydd, Porthmadog. Aeth ymlaen i astudio yng Ngholeg y Brifysgol, Bangor ac yna ei hyfforddi fel athro yng Ngholeg Cartrefle, Wrecsam.

Gweithiodd am ddwy flynedd yn siop Recordiau'r Cob ym Mhorthmadog rhwng 1973 a 1975. Bu'n gweithio fel athro Cymraeg yn Ysgol Rhiwabon rhwng 1979 ac 1985. Treuliodd gyfnod yn byw yn Silstwn, Bro Morgannwg, cyn ymgartrefu yn Beddau ger Pontypridd.

Roedd yn gyfrifol am gyd-greu cyfresi drama ar S4C, fel Pengelli a Rownd a Rownd. Roedd yn awdur y cyfresi Pen Tennyn a Lan a Lawr.

Enillodd Wobr Tir na n-Og am ei lyfrau ar gyfer plant ar chwe achlysur. (Gweler y rhestr isod.)

Roedd yn un o'r tri oedd ar y panel ar gyfer Gwobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Fynwy ym mis Awst 2016. Roedd wedi bod yn brwydro canser a'r diwrnod wedi cyflwyno'r wobr yn Eisteddfod y Fenni daeth i wybod nad oedd gwella. Bu farw yn 61 oed yn ei gartref ym Meddau gan adael ei wraig Rachel.

Yn 2018 rhoddwyd Gwobr Mary Vaughan Jones iddo am ei gyfraniad arbennig i faes llenyddiaeth plant, dwy flynedd ar ôl ei farwolaeth. Cyflwynwyd y tlws i'w deulu mewn seremoni arbennig ym Mhortmeirion ar 18 Hydref 2018.

Llyfryddiaeth

Llyfrau Plant 
 Ysgrifennu a Darllen, Cyfres Di-Ben-Draw: Uned III (BBC, 1993)
 Dirgelwch Loch Ness (Y Lolfa, 1996)
 O Ddawns i Ddawns (Y Lolfa, 1996)
 Pen Cyrliog a Sbectol Sgwâr, Cyfres Cled (Y Lolfa, 1999)
 Jara (Gwasg Gomer, 2004)
 Dial, Cyfres Lleisiau (Canolfan Astudiaethau Addysg, 2006)
 Adref heb Elin, Cyfres Whap! (Gwasg Gomer, 2006)
 Y Sifft Nos, Cyfres Tonic 5 (Canolfan Astudiaethau Addysg, 2007)
 Bethan am Byth, Cyfres Tonic 5 (Canolfan Astudiaethau Addysg, 2007)
 Eira Mân, Eira Mawr, Cyfres Whap! (Gwasg Gomer, 2007)
 Nadolig Gwyn (Gwasg Gomer, 2007)
 Tacsi i'r Tywyllwch, Stori Sydyn (Y Lolfa, 2007)
 Ffrindiau, Cyfres Whap! (Gwasg Gomer, 2008)
 Mr Petras, Cyfres Tonic (CAA Cymru, 2008)
 Curig a'r Morlo (Gwasg Gwynedd, 2009)
 Rhyfedd o Fyd (Gwasg Gwynedd, 2009)
 Gwaed y Gwanwyn (Canolfan Astudiaethau Addysg, 2010)
 Y Ddwy Lisa: Cysgod yr Hebog (Y Lolfa, 2010)
 Y Ddwy Lisa: Sgrech y Dylluan (Y Lolfa, 2010)
 Y Dyn Gwyrdd, Cyfres Pen Dafad (Y Lolfa, 2012)
 Yr Ochr Draw/Yr Eneth Gadd ei Gwrthod, Cyfres y Fflam (CAA Cymru, 2012)
 Hwdi (Y Lolfa, 2013)
 Cwmwl dros y Cwm (Gwasg Carreg Gwalch, 2013)
 Anji, Cyfres Copa (Y Lolfa, 2014)
 Y Gêm (Gwasg Carreg Gwalch, 2014)

 Llyfrau Oedolion Pengelli (Hughes, 1996)
 Dyfi Jyncshiyn: Y Dyn Blin (Gwasg Gwynedd, 2007)
 Dyfi Jyncshiyn: Y Ddynes yn yr Haul (Gwasg Gwynedd, 2009)
 Mei Ling a Meirion (Gwasg Gwynedd, 2010)
 Creigiau Aberdaron (Gwasg Gwynedd, 2010)
 Y Tŷ Ger y Traeth (Y Lolfa, 2012)
 Awst yn Anogia (Gwasg Gwynedd, 2014)

 Gwobrau ac Anrhydeddau 
 Enillydd Gwobr Tir na n-Og 1991 (ffuglen), gyda O Ddawns i Ddawns Enillydd Gwobr Tir na n-Og 1997 (ffeithiol), gyda Dirgelwch Loch Ness Enillydd Gwobr Tir na n-Og 2007 (sector uwchradd), gyda Adref heb Elin Enillydd Gwobr Tir na n-Og 2008 (sector uwchradd), gyda Eira Mân, Eira Mawr Enillydd Gwobr Tir na n-Og 2014 (sector cynradd), gyda Cwmwl dro y Cwm Enillydd Gwobr Tir na n-Og 2015 (sector uwchradd), gyda Y Gêm Enillydd Prif Wobr Gymraeg Llyfr y Flwyddyn 2015 gyda'i nofel Awst yn Anogia 
 Gwobr BAFTA am ei sgript ffilm o Siôn a Siân 
 Gwobr yr ŵyl yn yr Ŵyl Ffilmiau Celtaidd am ei gyfres Pen Tennyn''

Cyfeiriadau

Dolenni allanol 
   Taflen Adnabod Awdur Cyngor Llyfrau Cymru

Genedigaethau 1955
Marwolaethau 2016
Llenorion Cymreig yr 20fed ganrif
Llenorion Cymreig yr 21ain ganrif
Llenorion plant Cymraeg
Nofelwyr Cymraeg
Nofelwyr plant
Pobl fu farw o ganser
Pobl o Eifionydd