Bro-Wened

Bro-Wened neu Bro-Gwened yw'r enw Llydaweg am rân o Lydaw o gwmpas tref Gwened (mae'r enw'n debyg i  Wynedd yn Gymraeg) Mae hefyd yn enw am hen deyrnas ac esgobaeth yn Llydaw, ac un o naw talaith hanesyddol Llydaw (Ffrangeg: Vannetais).

Esgobaeth 
Hen deyrnas ac un o esgobaethau traddodiadol Llydaw oedd Broe-Wened. Tywysog Warog a fu brenin cyntaf, a Bro-Ereg yw enw arall Bro-Wened. Ers y  9fed canrif, ar ôl i Nominoe cyfuno gwledydd bach Llydaw, dim ond esgobaeth oedd, a ddaeth i ben yn 1790 pan grewyd rhanbarthau newydd Ffrainc, sef départements yn dilyn y Chwyldro Ffrengig. Tref Gwened oedd prifddinas yr esgobaeth.  Mae'r rhan fwyaf yr hen fro yn rhan o département Morbihan (enw ffranceg oddi wrth y llydaweg Mor-Bihan, sef Mor Bychan) erbyn hyn.

Bro
Heddiw, Bro-Wened yw'r fro lle siaradir tafodiaith arbennig o'r Llydaweg. Dywedir "gwenedeg" neu "yezh Gwened", iaith Gwened.

Prif Drefi Bro-Wened 
 An Oriant (57,961 trigolion)
 Gwened - (prif dref hanesyddol, 53,032)
 Lannarstêr - (21,874)
 Henbont - (15,765)
 Pondi - (13,915)
 An Alre - (12,946)

Baneri Bro
Ceir Baneri bro Llydaw eu chwifio yn aml mewn digwyddiadau cyhoeddus ac ar adeiladau cyhoeddus yn nhrefi a phentrefi'r fro.

Cymunedau Bro-Gwened 
Alaer
Ambon
An Alre
An Ardeven
An Arvor
An Arvor-Baden
An Arzh
An Arzhanaou
An Drinded-Karnag
An Drinded-Surzhur
An Elven
An Ignel
An Ignol
An Intel
An Oriant
Ar Bonoù
ar Chapel-Nevez
Ar Chapel-Wagelin
Gavr
Ar C'hour
Ar C'hroesti
Ar Gemene
Ar Gwernoù
Ar Sorn
Aradon
Arzhal
Arzhon-Rewiz
Baden
Baen-Ballon
Bangor
Baod
Bartelame
Begaon
Begnen
Beler
Belz
Berne
Berrig
Bizhui-an-Dour
Bilioù
Bohal
Prederion
Brandevi
Brec'h
Brelevenez
Bubri
Buelion
Chapel-Braen
Damgan
Edig
Enez-Groe
Enizenac'h
Felgerieg-al-Lann
Gazilieg
Glenneg
Gregam
Gwegon
Gwelegouarc'h
Gweltaz
Gwened
Gwennin
Gwern
Gwezhennoù
Gwidel
Henbont
Henvoustoer
Hezoù
Enez Houad
Kaden
Kalann
Kamorzh
Kaodan
Karantoer
Karnag
Kelenneg
Kerforn
Kernaskledenn
Kervignag
Kerzhin
Kewenn
Kiberen
Killi
Kistinid
Kistreberzh
Kleger
Klegereg
Kolpoù
Kornon
Krac'h
Krugell
Landaol
Landegon
Lantilieg
Landevant
Langedig
Langroez
Lannarstêr
Lanvodan
Lanwelan
Laozag
Lare
Leskoed-Gwareg
Lizioù
Lizmerzher
Logunec'h
Lokeltaz
Lokentaz
Lokmac'hloù
Lokmaria-ar-Gerveur
Lokmaria-Gregam
Lokmaria-Kaer
Lokmaria-Redon
Lokmikaelig
Lokoal-Mendon
Lostenk
Malañseg
Malastred
Malgeneg
Marzhan
Megerieg
Mêlann
Melioneg
Mêlrant
Meukon
Moulleg
Mourieg
Moustoer-Logunec'h
Moustoer-Remengol
Muzilheg
Neizin
Noal-Muzilheg
Noaloù
Noal-Pondi
Paolieg
Pellann
Perred
Persken
Plañvour
Plaodren
Pleaol
Plegadeg
Pleheneg
Pleñver
Pleskob
Pleurdud
Pleuwigner
Ploue
Ploueg-Grifed
Plougouvelen
Plouharnel
Plourae
Ploveren
Pluhernin
Plunered
Pluniav
Pluveleg
Pluvergad
Pluverin
Pondi
Pont-Skorf
Porzh-Lae
Porzh-Loeiz
Prizieg
Radeneg
Ranneg
Radeneg
Redon
Regini
Remengol
Reoz
Rianteg
Roc’han
Roc'h-an-Argoed
Roz-Sant-Andrev
Rufieg
Sant-Aleustr
Sant-Armael
Santez-Anna-Wened
Santez-Berc'hed
Santez-Elen
Sant-Filiberzh
Sant-Goneri
Sant-Gorgon
Sant-Gravez
Sant-Gwioñvarc'h
Sant-Inan
Sant-Jelan
Sant-Karadeg-Tregonvael
Sant-Kongar
Sant-Laorañs-Graeneg
Sant-Marc'hell
Sant-Nikolaz-ar-Roz
Sant-Nolf
Sant-Pereg
Sant-Pêr-Kiberen
Sant-Servant-an-Oud
Sant-Teve
Sant-Tudal
Sant-Turiav
Sant-Varzhin-an-Oud
Sant-Visant-an-Oud
Sant-Yagu-ar-Bineg
Sant-Yann-ar-Wern
Sant-Yann-Brevele
Sant-Yust
Saozon
Sarzhav
Seglian
Seizh
Serent
Silieg
Sine
Sterwenn
Sulnieg
Surzhur
Teiz
Treal
Tredion
Trevlean
Tro-Park
Yestael
Zinzag-Lokrist

Gweler hefyd
Radio Bro-Gwened
 Esgobaeth Bro-Gwened
 Baneri bro Llydaw

Cyfeiriadau 

Daearyddiaeth Llydaw
Hanes Llydaw
Llydaw