Forsycja

Forsycja (Forsythia Vahl) – rodzaj krzewów należący do rodziny oliwkowatych. Obejmuje 11 gatunków. Jeden gatunek (forsycja europejska F. europaea) występuje w południowo-wschodniej Europie, pozostałe we wschodniej Azji (w Chinach, Korei i Japonii). W naturze krzewy te rosną w suchych formacjach zaroślowych. Ich kwiaty zapylane są przez owady.

Są to popularnie uprawiane krzewy ozdobne. Walorem jest obfite kwitnienie przed rozwojem liści.

Nazwa rodzajowa upamiętnia szkockiego ogrodnika Williama Forsytha (1737–1804).

Morfologia 

 Pokrój Krzewy osiągające do ok. 3 m wysokości, o pędach wyprostowanych lub zwisających, obłych lub groniastych, wewnątrz z rdzeniem blaszkowatym lub pustym (tylko u F. suspensa).
 Liście Sezonowe, naprzeciwległe, zwykle pojedyncze, całobrzegie lub piłkowane, rzadko częściowo trójlistkowe u F. suspensa, nagie lub owłosione. Jesienią przebarwiają się na żółto, fioletowobrązowo lub opadają zielone.
 Kwiaty Obupłciowe, żółte, rozwijają się wczesną wiosną zwykle przed rozwojem liści. Wyrastają skupione po 1–6 w kątach ubiegłorocznych liści. Kielich składa się z czterech działek zrośniętych u nasady. Płatki korony są także cztery, zrośnięte nasadami w rurkę o długości 3–8 mm, o wolnych łatkach kształtu taśmowatego lub eliptycznego, o długości 6–20 mm, wzniesionych lub odgiętych, często z pomarańczowymi smugami po stronie wewnętrznej. Pręciki są dwa schowane w rurce korony lub nieznacznie z niej wystające. Zalążnia jest górna, dwukomorowa. W komorach znajduje się od kilku do wielu zalążków. Szyjka słupka jest pojedyncza, krótsza lub dłuższa od pręcików (różnej długości słupki występują u każdego z gatunków, przy czym na poszczególnych krzewach są one albo dłuższe, albo krótsze – zjawisko to będące przystosowaniem do zapylenia krzyżowego zwane jest różnosłupkowością.
 Owoce Suche, zaostrzone torebki pękające podłużnie dwoma klapami. Nasiona są liczne, drobne, wąskooskrzydlone.

Systematyka 
 Pozycja systematyczna
Rodzaj z rodziny oliwkowatych (Oleaceae) z rzędu jasnotowców (Lamiales). W obrębie rodziny zaliczany do plemienia Forsythieae (który tworzy wspólnie z rodzajem abeliofylum Abeliophyllum).

 Wykaz gatunków
 Forsythia europaea Degen & Bald. – forsycja europejska
 Forsythia giraldiana Lingelsh. – forsycja Giralda
 Forsythia ×intermedia Zabel (F. suspensa × F. viridissima) – forsycja pośrednia
 Forsythia japonica Makino – forsycja japońska
 Forsythia koreana (Rehder) Nakai
 Forsythia likiangensis Ching & K.M.Feng
 Forsythia × mandschurica Uyeki
 Forsythia mira M.C.Chang
 Forsythia nakaii (Uyeki) T.B.Lee
 Forsythia ovata Nakai – forsycja koreańska
 Forsythia suspensa (Thunb.) Vahl – forsycja zwisła
 Forsythia togashii H.Hara
 Forsythia viridissima Lindl. – forsycja zielona

Zastosowanie 
Rośliny ozdobne – liczne gatunki, a zwłaszcza mieszaniec – forsycja pośrednia, są często uprawiane jako krzewy ozdobne. Rośliny te mają długą tradycję uprawy w Japonii. W Chinach owocnie wykorzystywane są także leczniczo.

W Polsce najczęściej uprawiano dawniej forsycję zwisłą, która wyparta została przez mieszańce – głównie forsycję pośrednią. Rośliny uznawane są za podstawowe krzewy ozdobne kwitnące wczesną wiosną. Mają przeciętne wymagania siedliskowe – najlepiej rosną na glebach żyznych i wilgotnych (świeżych). Wymagają stanowisk słonecznych lub półcienistych. W różnym stopniu są wrażliwe na mrozy i podczas znacznych spadków temperatur ich pędy przemarzają. Dobrze znoszą przycinanie i formowanie, przy czym cięcia odmładzające najlepiej wykonywać zaraz po przekwitnieniu.

Przypisy 

Oliwkowate