alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
SimAnt

SimAnt – symulacyjna gra komputerowa wydana przez firmę Maxis, twórcę SimCity i The Sims.

Wersja gry dla systemu operacyjnego MS-DOS ukazała się w 1991, a działająca na komputerach Amiga w 1992.

Gra jest symulacją kolonii czarnych mrówek (stąd nazwa sim - skrót od ang. simulation - symulacja i ang. ant czyli mrówka).

Akcja rozgrywa się w ogródku oraz mieszkaniu pewnej rodziny. Gracz może wcielić się w dowolną mrówkę z własnej kolonii (czyli w czarną) - robotnicę, strażnika, królową oraz uskrzydlonego samczyka lub samiczkę. Można brać udział w życiu kolonii - budować podziemne tunele, zbierać pożywienie, wychowywać larwy, organizować najazdy na wrogą kolonię czerwonych mrówek oraz ustalać podział prac w kolonii. Na mrówki czeka wiele zagrożeń - poczynając od naturalnych jak mrówkolew, pająk czy czerwone mrówki - po ludzkie jak kosiarka, środki owadobójcze czy wreszcie groźba rozdeptania. Uwzględniono także system komunikacji tych owadów - czyli znaki zapachowe. Są one oznaczane po uruchomieniu specjalnego trybu kolorami w zależności od ich siły. Gra jest dwuwymiarowa i odbywa się w dwóch płaszczyznach - danej kolonii (mapa kolonii) oraz całości gatunku (mapa ogródka i mieszkania). Gracz ma możliwość obserwowania życia poszczególnych kolonii i pomagania w ich rozwoju. Celem gry jest wypędzenie ludzi z ich mieszkania, co można osiągnąć poprzez zakładanie nowych kolonii.

Gra posiada także opcję edytowania własnej kolonii oraz czynników naturalnych.

Mimo iż gra nie cieszyła się dużą popularnością w porównaniu do innych produktów firmy Maxis, oddała ona dość wiernie życie mrówczej kolonii.

Zobacz też 
 hodowla mrówek

Przypisy 

1991 w grach komputerowych
Gry na platformę Amiga
Gry na platformę DOS
Gry na platformę Mac OS
Gry na platformę SNES
Symulacyjne gry biologiczne
Blindgafel

Blindgafel, watersaling - rozpórka stosowana na niektórych żaglowcach, oparta prostopadle o bukszpryt, zwiększająca kąt działania waterbaksztagu na bukszpryt, a przez to zwiększająca jego usztywniające działanie. Stosowana jest przy dłuższych bukszprytach lub wąskich dziobach.

Waterbaksztagi, a co za tym idzie - blindgafle, pracują w płaszczyźnie zbliżonej do poziomej, i występują symetrycznie na burtach. Na niektórych żaglowcach (np. Dar Młodzieży) funkcję blindgafli spełniają wykusze pokładu w dziobowej części jednostki, znajdujące się (po jednym) na każdej z burt. Do każdego z tych wykuszy biegną waterbaksztagi danej burty. Wykusze te nazywane są również blindgaflami.

Blindgafel nie ma nic wspólnego z gaflem oprócz zbieżności nazw. Mylące może wydać się również określenie watersaling, ponieważ rozpiera on nie watersztag, lecz waterbaksztag i teoretycznie powinien nazywać się waterbaksaling (ale czegoś takiego nie ma). Watersztag natomiast rozpierany może być przez delfiniak. Stąd następujące rozróżnienie.

 blindgafel (watersaling) - rozpiera waterbaksztag - usztywnienie poziome
 delfiniak (łabędziak) - rozpiera watersztag - usztywnienie pionowe

Zobacz też 
 olinowanie, omasztowanie, ożaglowanie, takielunek

Omasztowanie
EA Maxis

EA Maxis (dawniej Maxis Software, następnie Maxis) – amerykański producent gier komputerowych należący do korporacji Electronic Arts.

Przedsiębiorstwo zostało założone przez Willa Wrighta i Jeffa Brauna w 1987 roku. Ich pierwszym produktem było SimCity, symulator zarządzania miastem. EA Maxis jest również producentem jednej z najlepiej sprzedających się gier na komputery osobiste – The Sims (2000). Te dwa tytuły oraz produkty z nimi powiązane to dwie serie gier, które odniosły ogromny sukces pod względem łącznej sprzedaży i zarobków na całym świecie. 28 lipca 1997 sfinalizowane zostało przejęcie studia przez Electronic Arts. 5 marca 2015 Electronic Arts zamknęło studio Maxis w Emeryville.

Studio specjalizuje się w tworzeniu gier symulacyjnych i strategicznych.

Lista gier wyprodukowanych przez EA Maxis 
 1988: Skychase
 1989: SimCity Classic
 1990: SimEarth: The Living Planet
 1991: SimAnt: The Electronic Ant Colony
 1993: SimCity 2000
 1993: SimFarm
 1994: SimHealth
 1995: SimIsle
 1995: Full Tilt! Pinball
 1996: SimCopter
 1997: Streets of SimCity
 1999: SimCity 3000
 2000: The Sims
 2002: The Sims Online
 2003: SimCity 4
 2004: The Sims 2
 2007: MySims
 2008: Spore
 2009: The Sims 3
 2011: Darkspore
 2013: SimCity
 2014: The Sims 4

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Witryna internetowa Maxisa 

Amerykańscy producenci gier komputerowych
Electronic Arts
Przedsiębiorstwa z siedzibą w Kalifornii
Przekładnia hydrokinetyczna

Przekładnia hydrokinetyczna (nazywana też zmiennikiem momentu – z ang. torque converter) to przekładnia hydrauliczna, w której wykorzystywana jest energia kinetyczna cieczy, najczęściej oleju hydraulicznego, jako medium przekazującego energię z pompy (element czynny) do turbiny (element bierny). Pomiędzy pompą a turbiną znajduje się kierownica, zmieniająca parametry energetyczne cieczy.

Cechą charakterystyczną przekładni hydrokinetycznej jest brak sztywnego połączenia, co pozwala na nawet znaczne przeciążanie przekładni, bez niebezpieczeństwa przeciążenia układu napędowego. Wadą tej przekładni jest stosunkowo niska sprawność.

Przekładnia hydrokinetyczna jest podstawowym elementem większości automatycznych skrzyń biegów.

W początkowym okresie parowego napędu turbinowego statków była stosowana jako reduktor i rewers. Wymagała intensywnego chłodzenia wypełniającą ją wodą zaburtową. Ze względu na niską sprawność zastąpiona przekładnią zębatą.

Przekładnia hydrokinetyczna była także stosowana w "Luxtorpedach" - spalinowych wagonach motorowych kursujących na sieci PKP w latach 1933 – 1939 oraz w ładowarce jednonaczyniowej Ł-34 produkcji huty Stalowa Wola.

Stosowana jest również w wózkach widłowych Clark z silnikiem spalinowym Perkins. Pracuje w oleju.

Zobacz też 

 sprzęgło hydrokinetyczne
 przekładnia hydrostatyczna

hydrokinetyczna, przekładnia
Przekładnia hydrostatyczna

Przekładnia hydrostatyczna - przekładnia składająca się z jednej lub więcej par pomp wyporowych i silników hydrostatycznych. Najczęściej są to pompy i silniki wielotłoczkowe (lecz może być też zastosowana pompa/silnik łopatkowa/łopatkowy mimośrodowa/mimośrodowy lub najmniej znana/znany pompa/silnik zębata/zębaty z regulowaną w sposób bezstopniowy objętością roboczą komory/komór), o zmiennych parametrach (wydajności jednostkowej w przypadku pomp, chłonności jednostkowej w przypadku silników).
Jeżeli choć jedna z maszyn ma zmienną wydajność, lub chłonność, to mamy do czynienia z przekładnią o zmiennym przełożeniu, w przeciwnym wypadku jest to przekładnia o stałym przełożeniu.

Wszystkie maszyny (tworzące przekładnię hydrostatyczną) mogą się mieścić w jednym (wspólnym) korpusie lub być od siebie oddalone (połączone wyłącznie hydraulicznie).

Napęd hydrostatyczny zdefiniujemy zatem jako (Napęd hydrostatyczny. Elementy, Stefan Stryczek, WNT 1990): zespół maszyn i urządzeń służący do zamiany dowolnego typu energii na energię ciśnienia akumulowaną w ciekłej substancji (ciecz hydrauliczna) jako jej nośniku oraz do ponownej zamiany tej energii na energię mechaniczną.

Zobacz też 
 napędy hydrauliczne
 Przekładnia hydrokinetyczna

hydrostatyczna, przekładnia
Monokryształ

Monokryształ – materiał będący w całości jednym kryształem (na przykład cukru, soli, półprzewodnika). Monokryształ może zawierać w całej swej objętości niewielką liczbę defektów tejże struktury, a jego zewnętrzna forma nie musi odzwierciedlać struktury krystalicznej.

Proces uzyskiwania monokryształów nazywa się monokrystalizacją.

Wyróżnia się następujące metody otrzymywania monokryształów:
 przez powolne odparowanie rozpuszczalnika
 przez powolne ochładzanie roztworu
 przez powolną dyfuzję rozpuszczalników w fazie ciekłej
 przez powolną dyfuzję reagentów
 przez dyfuzję par
 przez sublimację-desublimację
 przez wyciągania ze stopionej substancji (metoda Czochralskiego)
 metoda flux-melt
 metoda wiszącej kropli
 metoda kropli typu sandwich
 metoda mikro-mostka
 metoda Bridgmana-Stockbargera (z substancji stopionych)
 metoda Verneuila
 metoda beztyglowa

Zobacz też 
 polikryształ

Krystalografia
Gundobad

Gundobad (ok. 452–516) – syn Gundioka, siostrzeniec Rycymera. Król Burgundów (473–516).

W roku 472 został wezwany przez swojego wuja Rycymera do Italii. Zabił cesarza Antemiusza w obrębie bazyliki św. Piotra. W latach 472–473 faktyczny władca Cesarstwa Zachodniorzymskiego; 3 marca 473 powołał na tron marionetkowego cesarza Gliceriusza. Niedługo po tym musiał wracać do Burgundii, by przejąć władzę po śmierci stryja Chilperyka I. Po powrocie, w początkowym okresie sprawował władzę w formie tetrarchii wraz z trzema swoimi braćmi: Godigiselem, Chilperykiem II i Gundomarem, po wyeliminowaniu braci objął rządy samodzielne. Zasłynął jako prawodawca. Wzorując się na wizygockim królu Euryku kazał skodyfikować prawo burgundzkie (Lex Gundobada).

Gundobad był wyznania ariańskiego, jako władca prowadził politykę tolerancji religijnej. Żona Gundobada, królowa Karetena była katoliczką. Władzę po Gundobadzie przejął jego syn Zygmunt wychowany przez matkę w religii katolickiej. Zygmunt uznał katolicyzm religią oficjalna państwa – został uznany za świętego (patron Czech).

Przypisy 

Władcy Burgundii
Urodzeni w V wieku
Zmarli w VI wieku
Rycymer

Rycymer (, ok. 405 – zm. 18 sierpnia 472) – magister militum cesarstwa zachodniorzymskiego w latach 456–472, patrycjusz.

Życiorys 
Nie są znane imiona jego rodziców; ojciec pochodził z plemienia Swebów (być może był nim Rechila władca Swebów w Galicji), a matka była córką wizygockiego króla Walii. Do 454 oficer w armii Flawiusza Aecjusza, od 456 dowódca wojsk zachodniego cesarstwa rzymskiego. Po raz pierwszy dał o sobie znać odnosząc spektakularne zwycięstwo w 456 roku w bitwie morskiej w pobliżu Sycylii z flotą Wandalów za panowania Awitusa. Po jego obaleniu Rycymer został obdarzony przez wschodniego cesarza Leona I prestiżowym tytułem patrycjusza. Wobec słabości władzy centralnej przyczynił się do wyniesienia przez swoje wojska na tron cesarski w 456 Majoriana, w 461 Libiusza Sewera. Gdy władcy przestawali cieszyć się jego uznaniem i akceptacją, konsekwentnie doprowadzał do ich obalenia. W ten sposób pozbawił władzy i prawdopodobnie życia kolejno: Awitusa, Majoriana, Sewera i Antemiusza. 

Faktycznie sprawował władzę, wybijając np. za panowania cesarza Sewera monety ze swoimi inicjałami. W 468 poślubił Alipię – jedyną córkę cesarza Antemiusza i cesarzowej Aelii Eufemii, co jak wierzono, miało przynieść bezpieczeństwo państwu rzymskiemu. Między Antemiuszem a jego zięciem szybko doszło do konfliktu i ostatecznie do konfrontacji, kiedy to Rycymer zebrawszy 6000 żołnierzy, wyruszył z Mediolanu i przystąpił do oblężenia Rzymu, z zamiarem obalenia cesarza. Mimo mężnego oporu miasto padło w lipcu 472 roku, a sam Antemiusz poniósł śmierć, zadaną, według niektórych przekazów, osobiście przez Rycymera. Nowym cesarzem uczynił Olibriusza. Zmarł kilka tygodni później na udar mózgu.

Przypisy

Bibliografia 
 Źródła historyczne
 
 
 
 
 Opracowania
 
 

Wodzowie rzymscy
Konsulowie Cesarstwa Rzymskiego
Urodzeni w V wieku
Zmarli w 472
Strop

strop (budownictwo)
 strop (lina) – pętla z liny; także: zawiesie
 strop (geologia)
Przekładnia elektryczna

Przekładnia elektryczna – przekładnia składająca się z prądnicy, silnika elektrycznego oraz układu regulacji.

Konstrukcja pierwsza 
Energia mechaniczna dostarczana do prądnicy zamieniana jest na prąd elektryczny podlegający regulacji, dalej przekształcony na energię mechaniczną w silniku elektrycznym. Takie przekładnie elektryczne stosowane są w nowoczesnych pojazdach z napędem hybrydowym i rekuperacją energii.

Konstrukcja druga 
Energia elektryczna dostarczana jest od silnika elektrycznego, połączonego mechanicznie z prądnicą, która wytwarza napięcie elektryczne. Takie przekładnie elektryczne stosowane są w starszych rozwiązaniach spawarek elektrycznych (beztransformatorowych).

Zastosowanie 
Przekładnia elektryczna jest podstawowym typem używanym w lokomotywach spalinowych. Większość lokomotyw napędzanych silnikami spalinowymi wytwarza najpierw prąd elektryczny, najczęściej stały, który dopiero potem wykorzystywany jest do napędzania elektrycznych silników trakcyjnych. To rozwiązanie jest tak dobre, że stosowane jest powszechnie także w najnowszych pojazdach, w Polsce jest to lokomotywa jeżdżąca w barwach spółki Lotos Kolej: Bombardier Traxx DE z roku 2010.

Przypisy 

elektryczna, przekładnia
Maszyny elektryczne
Teoria mechanizmów i maszyn

Teoria mechanizmów i maszyn (TMM) - dziedzina wiedzy inżynierskiej, część inżynierii mechanicznej. Jest mechaniką praktyczną, łączącą mechanikę teoretyczną z projektowaniem mechanizmów.

Historia TMM

Rozwój Teorii Mechanizmów i Maszyn ma nierozerwalny związek z postępem cywilizacyjnym człowieka na przestrzeni wieków, z mechanizmami odkrywanymi w czasach średniowiecznych i starożytnych.Pierwszym urządzeniem mechanicznym realizującym ruch postępowy był tzw. pięściok, znany dzisiaj klin. Wszystkie noże, piły, skrobaki są modyfikacją klina. na jego bazie nastąpił rozwój połączeń-zamków, jak np. koła zaklinowanego na wale, połączenia wpustowego, zębów kół zębatych itp. Wystąpił także w charakterze elementu przekazującego ruch prostoliniowy między dwiema płaszczyznami(starożytna prasa klinowa). Taki był początek współczesnej pary kinematycznej postępowej. Stosując w czasach prehistorycznych maczugę, człowiek odkrył znaczenie ruchu obrotowego silnie zwiększonego przez przedłużenie maczugi ramieniem dźwigni - ręką. Dźwignia była pierwszym mechanicznym urządzeniem realizującym ruch obrotowy. Znana była ona pod nazwą żurawia już w starożytnym Egipcie. Tak narodziło się dzisiaj stosowane połączenie zwane parą kinematyczną obrotową. 

W skład TMM wchodzi:
 struktura mechanizmów,
 kinematyka mechanizmów - zajmuje się wyznaczeniem trajektorii i prędkości elementów łańcucha kinematycznego,
 dynamika mechanizmów - zajmuje się wyznaczeniem przyspieszeń i sił jakie oddziałują na elementy łańcucha kinematycznego i pary kinematyczne.

TMM zajmuje się:
 analizą mechanizmów tj. określeniem ruchliwości, analizą kinematyczną i dynamiczną istniejącego lub planowanego mechanizmu,
 syntezą mechanizmów tj. projektowaniem struktury i geometrii mechanizmu posiadającego z góry określone i wymagane właściwości kinematyczne i dynamiczne.

Analiza i synteza mechanizmów zwykle są etapami procesu projektowania mechanizmu. Rozpoczyna go synteza, a następnie stosując techniki analizy sprawadza się funkcjonalność mechanizmu i w razie konieczności powraca do procesu syntezy w celu wykonania koniecznych zmian i tak aż do uzyskania zadowalającej konstrukcji.

Tylko dla prostych mechanizmów udaje się stworzyć łatwy do analizy model matematyczny. W większości przypadków przy tradycyjnej analizie mechanizmów stosuje się metody wykreślne ich analizy. Współczesne metody komputerowe pozwalają prowadzić sprawną analizę nawet skomplikowanych mechanizmów. Powoduje to stopniowe wyjście z użycia metod analitycznych i wykreślnych.

Typowymi mechanizmami są:
 mechanizm korbowodowy
 czworobok przegubowy
 mechanizm Cardana
 mechanizm krzywkowy

Maszynoznawstwo
Santa Cruz Operation

Santa Cruz Operation (SCO) – amerykańskie przedsiębiorstwo informatyczne. Powstało w 1979 założone przez Douga i Larry’ego Michelsów jako jedna z pierwszych firm oferujących komercyjne wsparcie dla rozwiązań opartych na systemie Unix. Spółka zbankrutowała na skutek przegranej sprawy sądowej o prawa do Uniksa.

25 sierpnia 1980 na zlecenie firmy Microsoft (MS) podjęła się stworzenia w oparciu o licencjonowany od AT&T kod pierwszej wersji Uniksa na platformę IBM PC, znanej jako Xenix. Wobec odstąpienia przez MS od projektu w 1983 SCO przejęło w całości opiekę na systemem i sprzedawało go pod różnymi nazwami handlowymi (Xenix, SCO Unix, OpenDesktop, OpenServer).

W 1993 roku SCO stało się publiczną spółką akcyjną – przeprowadzając emisję akcji na giełdzie nowych technologii NASDAQ. W 1995 przejęło od Novella prawa do sprzedawanego jako UnixWare systemu V oraz wcześniejszych wersji tzw. research Unix.

Razem z firmami Sequent i IBM w październiku 1998 przystąpiło do programu Monterey, którego celem było stworzenie nowoczesnej wersji Uniksa dla 64-bitowych procesorów: IA-64 (Intel Merced/Itanium) oraz serii Power (IBM). Nowy system miał dawać możliwość uruchamiania zarówno aplikacji 64-bitowych, jak i wcześniejszych 32-bitowych. Trzy lata później, w maju 2001 IBM odstąpiło od przedsięwzięcia, decydując się na wsparcie rozwoju Linuksa. SCO z myślą o platformie 64-bitowej rozwijało system UnixWare, udostępniając wkrótce jego wersję 7.1.

2 sierpnia 2000 SCO zostało podzielone, a główna część zajmująca się sprzedażą systemów UNIX i ich rozwojem za cenę 7 mln USD została przejęta przez dystrybutora Linuksa, firmę Caldera, z pozostałej części powstała nowa spółka Tarantella zajmująca się usługami informatycznymi. Wobec przewagi dochodów ze sprzedaży usług i produktów związanych z Uniksem w 2001 połączone korporacje Caldera/SCO wróciły do nazwy handlowej SCO.

Do chwili fuzji z Calderą, siedziba spółki znajdowała się w Santa Cruz, Kalifornia (stąd nazwa), obecna firma występująca pod nazwą The SCO Group ma swą siedzibę w Salt Lake City, Utah.

Linki zewnętrzne 
 Strona SCO

Przedsiębiorstwa z siedzibą w Utah
Amerykańskie przedsiębiorstwa informatyczne
Rysunek techniczny schematyczny

Rysunek techniczny schematyczny − rodzaj rysunku technicznego, w którym istotą jest pokazanie zasady działania urządzenia, instalacji lub układu. Rysunek tego typu jest uproszczony, nie niesie w sobie informacji o gabarytach obiektów ani ich relacjach przestrzennych, lecz tylko relacjach funkcjonalnych i logicznych. Elementy i relacje między nimi przedstawiane są w rysunku schematycznym za pomocą symboli graficznych.

Zobacz też 
Schemat blokowy
Schemat technologiczny
Schemat elektryczny
Schemat blokowy (elektronika)
Schemat blokowy (automatyka)
Schemat orurowania i oprzyrządowania
Szkic dokumentacyjny
Szkic topograficzny
Szkic polowy

Przypisy 

Rysunek techniczny
Przegub napędowy

Przegub napędowy – rodzaj kompensacyjnego sprzęgła przymusowego, stosowanego w budowie maszyn do łączenia wałów w celu przekazywania momentu obrotowego, dopuszczającego znaczne odchylenie kątowe osi (na ogół do 45°), które może zmieniać się w czasie pracy.

Przenoszenie ruchu może być synchroniczne – wtedy oba wały poruszają się z identyczną prędkością – lub asynchroniczne, czyli z prędkością chwilową cyklicznie zmieniającą się w trakcie jednego obrotu.

Przeguby w układach napędowych służą do przekazywania momentu obrotowego z jednego wału na inny, gdy osie obrotu tych wałów są do siebie nachylone. Przeguby asynchroniczne, ze względu na pulsacje momentu napędowego, mogą być stosowane tylko przy małych prędkościach obrotowych lub przy odchyleniach kątowych osi nieprzekraczających kilku stopni.

Przeguby są powszechnie stosowane w samochodach osobowych z przednim napędem w celu umożliwienia skrętu kół napędzanych. W pojazdach z tylnym napędem przeguby umożliwiają przeniesienie napędu pomiędzy skrzynią biegów a mostem napędowym, niezależnie od zmian położenia mostu.

Rodzaje przegubów napędowych 
 przeguby asynchroniczne
 przegub krzyżakowy (Cardana)
 przeguby homokinetyczne (synchroniczne)
 przegub dwukrzyżakowy (podwójny Cardana)
 przegub Weissa
 przegub Rzeppa
 przegub Tracta
 przegub Birfielda

Zobacz też 
 para kinematyczna

Przeguby
Układ przeniesienia napędu
Robert Fripp

Robert Fripp (ur. 16 maja 1946 w Wimborne Minster, Dorset, Anglia) – brytyjski muzyk i kompozytor, multiinstrumentalista, wirtuoz gitary. Znany przede wszystkim z wieloletnich występów w zespole rocka progresywnego King Crimson, którego był współzałożycielem. Wcześniej występował także w grupach Giles, Giles and Fripp oraz The League of Gentlemen. Od późnych lat 70. muzyk prowadzi także solową działalność artystyczną. Ponadto, w latach późniejszych tworzył w ramach krótkotrwałych projektów Sunday All Over the World, Robert Fripp String Quintet, FFWD i The League of Gentlemen, którego nazwę zaczerpnął od pierwszego półprofesjonalnego zespołu, w którym występował.

Twórca szkoły gry na gitarze "Guitar Craft", wraz ze swoimi studentami (The League of Crafty Guitarists) nagrał szereg albumów. Jest także pomysłodawcą i animatorem cyklu projektów muzycznych ProjeKcts, w którym uczestniczyli inni muzycy grupy King Crimson. 

Robert Fripp współpracował ponadto m.in. z takimi muzykami i zespołami jak: Brian Eno, Trey Gunn, Theo Travis, Toyah Willcox, David Bowie, Keith Tippett, Van der Graaf Generator, Peter Gabriel, Blondie, Talking Heads, David Sylvian, The Future Sound of London, John Paul Jones, The Stranglers oraz Porcupine Tree. W roku 2003 Robert Fripp został sklasyfikowany na 42. miejscu listy 100 najlepszych gitarzystów wszech czasów magazynu Rolling Stone. Z kolei w 2004 roku muzyk został sklasyfikowany na 75. miejscu listy 100 najlepszych gitarzystów heavymetalowych wszech czasów magazynu Guitar World.

W 1986 roku ożenił się z brytyjską wokalistką Toyah Willcox. Charakterystyczną cechą występów scenicznych Frippa jest gra na siedząco. Pomimo iż jest leworęczny, gra na gitarach dla osób praworęcznych.

Instrumentarium

Filmografia 
 "David Bowie: Five Years" (2013, film dokumentalny, reżyseria: Francis Whately)
 "The Joy of the Guitar Riff" (2014, film dokumentalny, reżyseria: Sam Bridger)

Wybrana dyskografia

Zobacz też 
 Frippertronics

Przypisy

Linki zewnętrzne 
  

 
Brytyjscy multiinstrumentaliści
Brytyjscy keyboardziści
Brytyjscy gitarzyści akustyczni
Brytyjscy gitarzyści jazzowi
Brytyjscy gitarzyści rockowi
Brytyjscy muzycy ambientowi
Członkowie King Crimson
 
Urodzeni w 1946
Sekwencer (muzyka)

Sekwencer – urządzenie lub program komputerowy sterujący urządzeniem MIDI, np. syntezatorem, które zapamiętuje sekwencję dźwięków i umożliwia wielokrotne jej odtwarzanie.

Trudności, jakie napotkali muzycy tworzący muzykę elektroniczną w odtwarzaniu jej na żywo, w czasie koncertów, skłoniły wytwórców syntezatorów do wyposażania ich w sekwencery, czyli programowalne urządzenia sterujące nimi. Przy wykorzystaniu sekwencerów artyści byli w stanie część muzyki, zwykle tworzącej tło oraz rytm, powierzyć sekwencerom, skupiając się na własnoręcznym graniu zasadniczej części muzyki. Z tego też względu specjalizowany sekwencer jest jednym z elementów składowych automatu perkusyjnego.

Historia 
Oryginalne sekwencery, sterujące syntezatorami analogowymi, były skomplikowanymi urządzeniami opartymi na technologii analogowej lub hybrydowej – analogowo-cyfrowej, nadawały się do współpracy tylko z syntezatorem, dla którego zostały zaprojektowane.

Pojawienie się interfejsu MIDI zrewolucjonizowało technologię sekwencerów. Oryginalne sekwencery MIDI były specjalnymi komputerami sterującymi jakimkolwiek syntezatorem z wejściem MIDI. Następnym krokiem, dzięki szybkiemu rozwojowi komputerów domowych wraz z systemami GUI, było zastosowanie ich w tej dziedzinie. Pierwszymi firmami, które standardowo montowały (dobrej klasy) interfejsy MIDI w kolejnych modelach swych komputerów były: Apple oraz Atari (po raz pierwszy w 1985 roku).

W Polsce w latach 80. i 90. XX w. najpopularniejszym komputerem stosowanym jako sekwencer MIDI było Atari ST. Ówcześnie powstało wiele profesjonalnych programów na tę platformę sprzętową, a część z nich jest znana do dziś. Nową jakość stanowiło to, że za pomocą myszki w wygodny sposób możliwe stało się sterowanie wszystkimi urządzeniami studia nagraniowego.

Współcześnie, sekwencerem może być dowolny komputer wyposażony w odpowiedni program.

Zobacz też 
 elektrofony
 muzyka elektroniczna
 muzyczna stacja robocza
 VST
 keyboard

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 BRELS MIDI Editor, wolne oprogramowanie dla Windows 
 ThunderBeatD3 – Windows 98/Vista/7 Programowy Sequencer Thunder Beat D3 RXS-2
 harmonySEQ – sekwencer MIDI działający na Linuksie 

Elementy syntezatora
Oprogramowanie muzyczne
Kopiec binarny

Kopiec binarny (, czasem używa się też określenia sterta) – tablicowa struktura danych reprezentująca drzewo binarne, którego wszystkie poziomy z wyjątkiem ostatniego muszą być pełne. W przypadku, gdy ostatni poziom drzewa nie jest pełny, liście ułożone są od lewej do prawej strony drzewa. Wyróżniamy dwa rodzaje kopców binarnych: kopce binarne typu max w których wartość danego węzła niebędącego korzeniem jest zawsze mniejsza niż wartość jego rodzica oraz kopce binarne typu min w których wartość danego węzła niebędącego korzeniem jest zawsze większa niż wartość jego rodzica.

Reprezentacja kopca binarnego w pamięci 

Kopiec binarny przechowywany jest w pamięci w postaci tablicy opisanej dwoma parametrami: parametrem length przechowującego informacje o wielkości całej tablicy oraz parametrem heap-size, który przechowuje informacje o wielkości kopca binarnego. Korzeń drzewa przechowywany jest zawsze w pierwszej komórce tablicy. Dla drzewa zwizualizowanego na rysunku 1 kopiec binarny wygląda następująco:

Na pierwszej pozycji znajduje się korzeń. Indeksy lewego i prawego syna węzła i to odpowiedni 2i oraz 2i+1. Indeks rodzica węzła i niebędącego korzeniem to 

Budowanie i naprawianie struktury kopca w pseudokodzie:

Naprawianie struktury kopca
funkcja Heapify(a):
	largest := a
	jeśli 2a <= size  oraz H[2a] > H[largest], to
		largest := 2a;
	jeśli 2a + 1 <= size oraz H[2a + 1] > H[largest], to
		largest := 2a + 1;
	jeśli largest != a, to
		zamień miejscami H[largest] oraz H[a]
		wywołaj rekurencyjnie Heapify(largest)

Budowanie kopca
procedura Build-Heap:
    dla i z zakresu size .. 1:
       wywołaj Heapify(i)

Dodawanie nowych wierzchołków 
Załóżmy, że kopiec składa się z n elementów, zaś elementy uporządkowane są od największych (warunek kopca brzmi więc: każdy element jest większy od swoich dzieci). Dodawany wierzchołek ma klucz równy k:
 wstaw wierzchołek na pozycję n+1
 zamieniaj pozycjami z rodzicem (przepychaj w górę) aż do przywrócenia warunku kopca (czyli tak długo, aż klucz rodzica jest większy niż k, lub element dotrze na pozycję 1)

Dodawanie nowego wierzchołka w pseudokodzie:
funkcja Insert(a):
    size := size + 1
    child := size
    H[child] := a
    dopóki child > 1 oraz H[child] > H[child/2], wykonuj
            zamień miejscami H[child] oraz H[child/2]
            child := child / 2

Usuwanie wierzchołka ze szczytu kopca 
 usuń wierzchołek ze szczytu kopca
 przestaw ostatni wierzchołek z pozycji n na szczyt kopca; niech k oznacza jego klucz
 spychaj przestawiony wierzchołek w dół, zamieniając pozycjami z większymi z dzieci, aż do przywrócenia warunku kopca (czyli aż dzieci będą mniejsze od k lub element dotrze na spód kopca)

Zarówno wstawianie jak i usuwanie obiektów ze szczytu kopca ma złożoność O(logn).

Przypisy

Zobacz też 
 kolejka priorytetowa
 sortowanie przez kopcowanie
 drzewo AVL
 teoria grafów

Linki zewnętrzne 

 Wizualizacja kopca binarnego

Struktury danych
Drzewa (informatyka)
Susceptancja

Susceptancja (podatność) – część urojona admitancji, czyli przewodność bierna.

Oznaczenie  jednostka simens.
 

gdzie:
  – admitancja,
  – konduktancja,
  – susceptancja,
  – jednostka urojona.

W przypadku obciążenia biernego równa co do wartości odwrotności reaktancji:
 
 
 

W ogólnym przypadku dla połączenia szeregowego:
 
 

gdzie:
  – moduł impedancji,

zatem:

W ogólnym przypadku dla połączenia równoległego:

  gdzie:
 – moduł impedancji,  zatem:

Przypisy 

Wielkości charakteryzujące elementy obwodu elektrycznego
Admitancja

Admitancja, drożność – odwrotność impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego.
 

gdzie:
  – admitancja,
  – impedancja.

Admitancja jest liczbą zespoloną, jej część rzeczywista to konduktancja  a urojona to susceptancja 
 .

Moduł admitancji określa wzór:
 

Jednostką konduktancji, susceptancji i modułu admitancji w układzie SI jest simens.

W ogólności admitancja jest funkcją częstotliwości. Dla prądu stałego jej część urojona jest równa zero, a rzeczywista jest równa konduktancji.

Uwagi

Przypisy 

Wielkości charakteryzujące elementy obwodu elektrycznego
Reaktancja (elektryczność)

Reaktancja, opór bierny, sprzeciwność – wielkość charakteryzująca obwód elektryczny zawierający element o charakterze pojemnościowym (np. kondensator) lub indukcyjnym (np. cewkę). Jest urojoną częścią impedancji. Jednostką reaktancji jest om.

Reaktancję oznacza się na ogół symbolem X.

Gdy przez cewkę lub kondensator płynie prąd przemienny, część energii magazynowana jest w polu, odpowiednio, magnetycznym lub elektrycznym. Wywołuje to spadek napięcia wprost proporcjonalny do iloczynu prądu i reaktancji. W przypadku obwodów prądu stałego nie mówi się o reaktancji, ponieważ (pomijając stan nieustalony) cewka stanowi zwarcie, zaś kondensator przerwę w obwodzie.

Reaktancje idealnej cewki i idealnego kondensatora są równe co do wartości bezwzględnej ich impedancji. Napięcie i prąd w takich elementach są przesunięte w fazie o 90 stopni względem siebie. Znak liczby zależy od tego, czy prąd wyprzedza napięcie, czy napięcie wyprzedza w fazie prąd.

Reaktancja cewki (opór indukcyjny, induktancja) ma znak dodatni i oblicza się ją ze wzoru:
 

gdzie:
  – indukcyjność własna cewki,
  – pulsacja.

Reaktancja kondensatora (opór pojemnościowy, kapacytancja) ma znak ujemny, oblicza się ją ze wzoru:
 

gdzie:
  – pojemność kondensatora,
  – pulsacja.

W układach wysokiej częstotliwości (układy o stałych rozłożonych) elementy o charakterze pojemnościowym i indukcyjnym często uzyskuje się przez wprowadzenie do prowadnicy falowej nieciągłości, na przykład zwężenia.

Reaktancja połączonych szeregowo cewek i kondensatorów jest sumą ich reaktancji:

Uwagi

Przypisy 

Wielkości charakteryzujące elementy obwodu elektrycznego
CASE (informatyka)

CASE (ang. Computer-Aided Software Engineering) – technika komputerowego wspomagania tworzenia, utrzymywania i rozbudowy oprogramowania.

 Funkcje CASE-a to analiza, projektowanie i programowanie.
 Narzędzia CASE automatyzują metody projektowania, dokumentacji oraz tworzenia struktury kodu programu w wybranym języku programowania, najczęściej w programowaniu obiektowym.

Typowymi narzędziami CASE są:
 narzędzia do modelowania w języku UML i podobnych,
 narzędzia do zarządzania konfiguracją zawierające system kontroli wersji,
 narzędzia do refactoringu.

Przypisy
Manu Chao

Manu Chao (ur. 26 czerwca 1961 w Paryżu jako José-Manuel Thomas Arthur Chao) – kompozytor i wykonawca muzyki folk sięgającej korzeniami do muzyki latynoskiej.

Życiorys 

Rodzice Manu Chao, z pochodzenia Hiszpanie z Galicji, wyemigrowali do Paryża, uciekając przed reżimem Franco. Manu Chao dorastał na przedmieściach, jako nastolatek zainteresował się grą na gitarze. We wczesnych latach 80. grywał na podwórkach i w knajpach. Pod wpływem muzyki Chucka Berry’ego grał rock’n’roll z hiszpańskimi i francuskimi tekstami. W połowie lat 80. Chao grał w wielu różnych składach. Pierwsze doświadczenia z branżą muzyczną zdobywał wraz z bratem i kuzynem (pierwszy zespół Hot Pants i płyta „Loco Mosquito” oraz Los Carayos – kolektyw undergroundowych zespołów). Zaczął być rozpoznawany podczas współpracy z grupą Mano Negra grającą nieprzerwanie od 1987 do 1994 r. W 1998 r. rozpoczął karierę solową albumem Clandestino z piosenkami śpiewanymi po francusku, hiszpańsku, arabsku, portugalsku i angielsku. Jak sam o sobie mówi, nie ma jednego miejsca, w którym mieszka, i pomimo że ostatnio najwięcej czasu spędza w Brazylii, jego ulubionym miejscem jest Barcelona.

Manu Chao współpracuje z wieloma artystami, nagrywa z nimi wspólnie piosenki, produkuje płyty (m.in. płytę Amadou & Mariam Dimanche à Bamako w 2004 r.).

Manu Chao jest muzykiem związanym ze światową lewicą, a w szczególności z Zapatystowską Armią Wyzwolenia Narodowego. Symbol ruchu, czerwona pięcioramienna gwiazda na czarnym tle, pojawia się na okładkach wielu jego albumów.

Dyskografia 
 Albumy studyjne

 Albumy koncertowe

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Oficjalna strona artysty

Alterglobaliści
Francuscy gitarzyści
Francuscy wokaliści folkowi
Francuscy wokaliści
Francuzi pochodzenia hiszpańskiego
Laureaci Europejskich Nagród Muzycznych MTV
Ludzie urodzeni w Paryżu
Urodzeni w 1961
Bryfok

Bryfok – stosowany na szkunerach, stawiany z bryfokrei, żagiel rejowy fokmasztu. Jak na żagiel rejowy jest bardzo wysmukły (pionowe liki są zdecydowanie dłuższe od poziomych). Żagiel przeznaczony na pełne wiatry (nie tylko fordewindy, ale o ile żagiel jest odpowiednio skrojony, a załoga ma doświadczenie w prowadzeniu żagla rejowego, także na ostre baksztagi) o umiarkowanej i średniej sile. Jeżeli dysponujemy mniejszym, mocno uzbrojonym bryfokiem można na nim komfortowo i bezpiecznie sztormować z wiatrem, gdyż mimowolne przejście rufą linii wiatru (zwrot przez rufę) nie stanowi (przeciwnie do ożaglowania suchego) zagrożenia. Aby bryfok postawić lub sprzątnąć nie jest potrzebne (i najczęściej możliwe) wchodzenie załogi na reję, podnosi się go (czasem, choć rzadko i tylko na małych jednostkach wraz z reją) z pokładu. Jest to sposób tylko pozornie dogodniejszy, gdyż uzbrojenie (a także rozbrojenie i zwinięcie) bryfoka to czynność dość czaso i pracochłonna, przy silnym wietrze może być trudna, a nawet ryzykowna. Tradycyjny żagiel rejowy na stałe zamocowany (przyszyty) do rei można w bardzo krótkim czasie postawić jak i sprzątnąć nie dopuszczając nawet w bardzo silnym wietrze do choćby chwilowego łopotu. Trzeba jednak powiedzieć, że typowy bryfok jest zbyt wysmukły (zbyt długi), aby mógł być klarowany (sejzingowany) do rei.

Występowanie bryfoka nie pozwala jeszcze na zaklasyfikowanie szkunera mogącego nosić taki żagiel do grupy szkunerów urejonych.

Bryfoki potrafią być wielkie – mogą zająć niemal całą długość kolumny masztu. Jeśli bryfok jest krótszy, to można podnieść pod nim jeszcze jeden żagiel – bonnet, a w przypadku najsłabszych wiatrów, pod bonnetem jeszcze – drabbler. Nad bryfokiem można postawić żagiel trójkątny raffi.

Z polskich żaglowców bryfok i raffi podnosi Zawisza Czarny.

Zobacz też 
 olinowanie
 omasztowanie
 ożaglowanie
 takielunek

Ożaglowanie
Gazeta Radomszczańska

Gazeta Radomszczańska ukazuje się od 1992 roku. Pierwsza w III RP gazeta miejska miasta Radomska. Gazeta Radomszczańska jest jednym z najpopularniejszych tygodników w Radomsku i powiecie radomszczańskim. Gazeta zasięgiem obejmuje miasta Radomsko, Przedbórz, Kamieńsk oraz gminy Dobryszyce, Gidle, Gomunice, Kobiele Wielkie, Kodrąb, Lgota Wielka, Ładzice, Masłowice, Radomsko, Wielgomłyny, Żytno.
Objętość gazety wynosi od 16 do 24 stron formatu A-3.
Gazeta Radomszczańska jest tygodnikiem informacyjno-publicystycznym. Zajmuje się też tematyką kulturalną i historyczną Radomska oraz powiatu radomszczańskiego. Gazeta jest dostępna w sieciach Kolporter, Ruch, Garmond oraz w punktach własnych. Prenumeratę realizuje Ruch. 
Objętość gazety wynosi od 24 do 32 stron.

W październiku 2020 roku, jako pierwszy tygodnik lokalny w Polsce, wprowadził paywall na stronie. Za miesięcznym abonament dostępne są wszystkie treści z wydania papierowego plus treści dodatkowe.

W latach 2016–2019 Gazeta Radomszczańska była 11-krotnie nominowana oraz zdobyła 6 nagród głównych w konkursie SGL Local Press. W 2017 roku Gazeta Radomszczańska została uznana Gazetą Roku 2017 w konkursie SGL Local Press. W 2018 roku tekst Gazety „Tajemnice kampanii prezydenta Ferenca” został nominowany do nagrody im. Teresy Torańskiej.

Główne działy 
 Wiadomości
 Wydarzenia
 Ludzie
 Historia – publicystyka
 Co gdzie kiedy
 Sport

Redakcja 
 Janusz Kucharski – redaktor naczelny
 Katarzyna Snochowska – dziennikarz
 Andrzej Andrysiak – dziennikarz/wydawca
 Zbigniew Kipigroch – redaktor graficzny

oraz 
 Jacek Łęski
 Mirosława Łęska (zmarła 8 lutego 2021)
 Iwona Natkańczyk
 Małgorzata Skupińska
 Jolanta Siemińska
 Tomasz Nowak
 Tomasz Zaskórski
 Jan Nitecki
 Paweł Grabalski

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Gazeta Radomszczańska

Czasopisma w języku polskim
Czasopisma wydawane od 1992
Media w Radomsku
Polskie tygodniki regionalne
Pulsacja

Pulsacja (skalarna), częstość kołowa, częstość kątowa – wielkość określająca, jak szybko powtarza się dane zjawisko okresowe; oznaczana małą literą omega (ω). Pulsacja jest powiązana z częstotliwością (f) i okresem (T) poprzez następującą zależność:
 

gdzie:
  – pulsacja (wyrażana w radianach na sekundę),
  – faza ruchu drgającego (odpowiednik kąta w ruchu po okręgu),
  – kąt pełny ( radianów = 360 stopni).

Pulsacja jest stosowana najczęściej w technice do określania przebiegów sinusoidalnych i prędkości obrotowych. Zaletą używania pulsacji zamiast częstotliwości jest uproszczenie zapisu poprzez ukrycie symbolu  Np. we wzorze na przyspieszenie w drganiach harmonicznych zamiast
 

można zapisać:
 

W przypadku ruchu po okręgu pulsacji odpowiada prędkość kątowa.

Zobacz też 
 fala
 prędkość kątowa

Przypisy

Bibliografia 
 

Wielkości kinematyczne
Ruch drgający i falowy

ca:Freqüència angular
Struktura mechanizmów

Struktura mechanizmu opisuje podstawowe właściwości geometryczne mechanizmu takie jak:
 liczba członów,
 kolejność ich połączenia,
 rodzaj ruchu każdego członu (rozpatrywanego względem bazy),
 liczba stopni swobody połączonych ze sobą członów – par kinematycznych.

Część mechanizmu realizująca zdefiniowane przeniesienie ruchu nazywa się łańcuchem kinematycznym.

Zobacz też 
 rysunek techniczny schematyczny

Mechanizmy
Raffi (żagiel)

Raffi – mały, trójkątny żagiel stawiany w szczególnych sytuacjach na samej górze fokmasztu szkunera. Rozpięty jest pomiędzy topem a nokami bryfokrei. Do jego rozpięcia niezbędne jest najpierw podniesienie na maszt samej bryfokrei. Stosowany jest przy stałym i słabym pełnym wietrze. Raffi należy do żagli nietypowych dla tradycyjnego osprzętu żaglowca.

Więcej informacji znajdziesz pod hasłem bryfok.

Zobacz też 
 olinowanie
 omasztowanie
 ożaglowanie

Ożaglowanie
Spawarka elektryczna

Spawarka elektryczna – urządzenie służące do spawania, czyli łączenia elementów metalowych przy wykorzystaniu dodatkowego spoiwa, najczęściej w postaci elektrody. Złączenie następuje w wyniku nadtopienia materiału łączonego i elektrody, pod wpływem temperatury łuku elektrycznego powstającego między materiałem a elektrodą.

Źródłem prądu spawania jest najczęściej transformator spawalniczy zasilany napięciem sieciowym, jednofazowym (w Polsce 230 V) lub trójfazowym (w Polsce 400 V). Napięcie spawania jest dużo niższe, w związku z koniecznością uzyskania dużej wartości natężenia prądu, zgodnie z zależnością:
 

Spawarki transformatorowe są urządzeniami dużymi i ciężkimi – np. dla prądu spawania 300 A masa spawarki sięga nawet 350 kg (starsze spawarki Polskie spawarki Bester czy Ozas).
Nowocześniejszymi urządzeniami są spawarki inwertorowe, w których zamiast transformatora spawalniczego wykorzystano falownik (), tj. układ elektroniczny składający się tranzystorów bipolarnych z izolowaną bramką (IGBT). Umożliwia to sterowanie prądem spawania za pomocą regulacji częstotliwości. Pozwoliło to na znaczne obniżenie masy urządzenia.

Dodatkowo najnowsze spawarki są już zasilane prądem DC z akumulatora, więc mamy spawarki zasilane prądem DC oraz AC (230 i 400 V).

Spawarki można też podzielić na kilka kategorii w zależności od tego, jaki proces wykorzystują do spawania tj.:
 spawarki MMA – spawające elektrodą otuloną,
 spawarki MAG – spawające drutem litym, ale tylko stal czarną oraz nierdzewną,
 spawarki MIG-MAG – spawające drutem litym oraz samoosłonowym stal czarną, nierdzewną, metale kolorowe w tym aluminium itd.,
 spawarki TIG DC – spawające nietopliwą elektrodą wolframową stal czarną oraz nierdzewną,
 spawarki TIG AC/DC – spawające nietopliwą elektrodą wolframową stal czarną, nierdzewną oraz metale kolorowe (aluminium itp.).

Zobacz też 
 spawanie elektrodami otulonymi
 transformator

Narzędzia ślusarskie
Urządzenia elektryczne
Spawanie
Hedonizm

Hedonizm (gr. ἡδονή hedone – „przyjemność, rozkosz”) – pogląd, doktryna, uznająca przyjemność, rozkosz za najwyższe dobro i cel życia, główny motyw ludzkiego postępowania.

Pojęcie 
Często mylone z epikureizmem, gdzie unikanie cierpienia i bólu jest głównym warunkiem osiągnięcia szczęścia.

Wyróżnia się:
 hedonizm etyczny
 hedonizm psychologiczny
 hedonizm materialistyczny (hedonistyczny materializm, konsumpcjonizm, konsumeryzm)

Hedonizmem etycznym nazywamy takie poglądy, zgodnie z którymi ludzie powinni zmierzać do szczęścia (cudzego lub swojego), bowiem jest to „etycznie dobre”. Hedonizm psychologiczny głosi, iż ludzie pragną szczęścia, nie mówi nic jednak co do sposobu (oraz rodzaju) jego osiągnięcia. Hedonizm materialistyczny dopatruje się najwyższej lub jedynej wartości w gromadzeniu i zużywaniu dóbr materialnych.

Najstarszą formą hedonizmu jest hedonizm cyrenejski. Jego cechy to:
 liczy się tylko szczęście „prywatne”, czyli tzw. egoizm indywidualny (doznania innych ludzi są niepoznawalne).
 szczęście można osiągnąć poprzez chwilowe przyjemności.
 to, co nazywamy „długotrwałym szczęściem” jest przewagą przyjemności nad bólem.
 szczęście jest aktywne, tj. jest stanem czynnym umysłu/ducha/duszy, nie polega natomiast na braku cierpienia. 
 ważne są doznania teraźniejsze. To, co było ani to, co będzie, nie ma znaczenia.
 szczęście musi współgrać z rozumem a osiągalne z radością jest możliwe tylko wtedy, gdy nad nim panujemy. Możemy odstąpić szczęścia bez żalu i bólu.

Hedonizm prezentowany był przez przedstawicieli szkoły filozoficznej założonej w IV wieku p.n.e. przez ucznia Sokratesa,  Arystypa z Cyreny. Później nastąpiły wypaczenia doktryny hedonizmu i szkoła przestała istnieć w III w. p.n.e.

Formą „ewolucyjną” innej odmiany hedonizmu jest utylitaryzm, rozwijany przez brytyjskich filozofów Jeremy’ego Benthama i Johna Stuarta Milla: szczęście wielu ludzi jest ważniejsze niż szczęście jednostkowe; szczęście natychmiastowe powinno zostać „odłożone”, jeśli prowadzi to do większego szczęścia w przyszłości.

Zobacz też 
 Hedone (duch)

Przypisy

Bibliografia 
 T. Biesaga, Hedonizm, [w:] Powszechna Encyklopedia Filozofii, t. 4, Lublin 2003, s. 272–274.
 A. Szostek, Hedonizm, [w:] Encyklopedia Katolicka, t. 6, Lublin 1993, kol. 613–615.

Linki zewnętrzne 
 
  Hedonism , Routledge Encyclopedia of Philosophy, rep.routledge.com [dostęp 2023-05-10].

Stanowiska etyczne
Filozofia starożytna
Psychologia osobowości
Burak ćwikłowy

Burak ćwikłowy – grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego (Beta vulgaris L. subsp. vulgaris). Ma formy jednoroczne, dwuletnie i trwałe. Był uprawiany w czasach starożytnych dla celów spożywczych i leczniczych, przy czym uprawiane wówczas formy różniły się znacznie od współczesnych.

Morfologia 
Ma jadalny, czerwony, biały lub żółty korzeń spichrzowy i czerwonawe liście.

Jest rośliną dwuletnią. W pierwszym roku uprawy tworzy korzeń spichrzowy i rozetę liści, a w drugim pęd kwiatostanowy. Kształt korzenia spichrzowego jest cechą odmianową. Odmiany o korzeniach wydłużonych mają dłuższy okres wegetacji niż odmiany o korzeniach kulistych lub płaskokulistych. Liście w rozecie są trójkątne lub owalne o zabarwieniu od jasnozielonego do brązowo- lub fioletowoczerwonego. Są osadzone na długich, soczystych ogonkach.

Zastosowanie 
 Warzywo. Jest powszechnie uprawiane w Polsce. Jego młode liście są jadane jako botwina.
 Sposób uprawy: Nasiona wysiewa się w kwietniu. Okres wzrostu trwa 3–4 miesiące. Nie wymaga żyznej gleby.

Wartości odżywcze 
Młode liście zawierają więcej białka i soli mineralnych aniżeli korzenie. Korzeń zawiera białko, cukry, sole mineralne, witaminy z grupy B i witaminę C. Ma szczególnie znaczenie dietetyczne dzięki dużej zawartości błonnika, który wpływa dodatnio na trawienie oraz dzięki zawartości kwasu jabłkowego, cytrynowego, winnego i szczawiowego.

Uprawy w Polsce 
Burak ćwikłowy jest jednym z najpopularniejszych warzyw w Polsce, uprawianym na powierzchni 8–15 tys. ha., a jego zbiory odnotowują udział 6% w zbiorach warzyw w Polsce, kształtując się na poziomie od 290 do 375 tys. ton. Polska jest największym producentem buraków ćwikłowych w UE. Eksport świeżych buraków  ćwikłowych jest stosunkowo nieduży. W latach 2012–2017 wynosił 16–23 tys. ton. W polskiej sprzedaży zagranicznej warzyw buraki ćwikłowe mają 5-procentowy udział.

Przypisy

Bibliografia 
 

Szarłatowate
Warzywa

nl:Kroot
Raksklot

Raksklot - rakskloty (koraliki) to w żeglarstwie kulki drewniane lub z tworzywa nawleczone na linkę. Linka ta spina szponę gardy gafla zabezpieczając gafel przed odsunięciem się od kolumny masztu, a ruchome rakskloty umożliwiają łatwe przesuwanie gafla w pionie po kolumnie masztu.

Bibliografia

Zobacz też 
 olinowanie, omasztowanie, ożaglowanie, raksa

Wyposażenie jachtu i osprzęt
Wartościowanie

Wartościowanie - obliczenie/wyznaczenie wartości funkcji lub wyrażenia, termin zazwyczaj stosowany w informatyce.

Zobacz:
wartościowanie leniwe
wartościowanie zachłanne
wartościowanie (logika)
wartościowanie dzieła literackiego

Programowanie komputerów
Para kinematyczna

Para kinematyczna to połączenie ruchowe dwóch członów mechanizmu. Para kinematyczna odbiera część stopni swobody członom przez nią związanym.

Pary kinematyczne dzieli się na klasy w zależności od ilości więzów (dobranych stopni swobody) oraz w zależności od tego jakie rodzaju ruchu są przez parę dopuszczane lub ograniczane.

Maszynoznawstwo
Aksjologia

Aksjologia (gr. αξιοs – godny, cenny + λογοs – nauka) – nauka o wartościach.

W węższym znaczeniu 
Szczegółowa teoria wartości, wchodząca w skład poszczególnych dyscyplin naukowych; dziedzina rozważań nad wartościami określonego rodzaju, np. moralnymi, estetycznymi, poznawczymi, ekonomicznymi, religijnymi.

W szerokim znaczeniu 
Dział filozofii, ogólna teoria wartości, nauka o wartościach, wieloaspektowe rozważania teoretyczne dotyczące pojęcia wartości, wywodzące się z etycznych koncepcji dobra.

Aksjologia w szerokim znaczeniu zajmuje się:
 w aspekcie teoretycznym:
 analizą natury wartości (tego, co cenne, dobre), a więc zagadnieniem, czym jest wartość, jaki jest jej charakter (subiektywny, obiektywny, absolutny, względny itp.);
 dociekaniem źródeł i mechanizmów powstawania wartości w aspekcie systematyzującym i postulatywnym;
 podstawami i kryteriami wartościowania;
 klasyfikacją wartości (np. wyodrębnianiem wartości autotelicznych, jako celów samych w sobie, oraz wartości instrumentalnych, służących do ich realizacji);
 budowaniem ich hierarchii i ustalaniem, co stanowi wartość najwyższą (tzw. summum bonum);
 ich statusem ontycznym, relacjami z innymi bytami, sposobami ich poznawania i realizowania w aspekcie socjologicznym i teoretyczno-kulturowym;
 badaniem społecznego funkcjonowania wartości w danej epoce historycznej, zbiorowości społecznej i kulturze.

Problematyka aksjologii jest prawie tak dawna, jak sama filozofia. W czasach nowożytnych pojęcia wartości używał m.in. Kant. Współczesne znaczenie (na którym opiera się aksjologia) zaczyna się od R.H. Lotzego w połowie XIX w.; rozpowszechnia w filozofii europejskiej, zwłaszcza na początku XX w., głównie przez przedstawicieli badeńskiej szkoły neokantyzmu (Wilhelm Windelband, Heinrich Rickert), fenomenologii (Max Scheler, Nicolai Hartmann) i neorealizmu (George Edward Moore, R.B. Perry). Termin aksjologia został wprowadzony przez Eduarda von Hartmanna w Philosophie des Schönes (1887) oraz Paula Lapiego w Logique de la volonté (1902).

Problematyce aksjologii są poświęcone liczne prace Alexiusa Meinonga, R. Müllera-Freienfelsa, Franza Brentano, Dietricha von Hildebranda.

W Polsce tematykę aksjologii analizowali zwłaszcza:
 Florian Znaniecki (Zagadnienie wartości w filozofii 1910),
 Władysław Tatarkiewicz (O bezwzględności dobra 1919),
 Roman Ingarden (Przeżycie, dzieło, wartość 1966),
 Józef Tischner (Myślenie według wartości 1982).

Zobacz też 
 system aksjonormatywny

Przypisy

Linki zewnętrzne 

 
  Axiology , Routledge Encyclopedia of Philosophy, rep.routledge.com [dostęp 2023-05-10].