François Philidor

François-André Danican Philidor (Dreux, 7 september 1726 – Londen, 31 augustus 1795) was een Franse schaker, musicus en componist. Als schaker was hij veruit de sterkste van zijn tijd.

Biografie 
Philidor werd geboren in het Franse Dreux. Hij was zoon van een musicus en musiceerde ook zelf. Hij studeerde rechten en was in zijn tijd een van de toonaangevende opera-componisten in Frankrijk. 

In 1745 kwam hij als 19-jarige op verzoek van de Italiaanse musicus Lanza naar Nederland. Hij zou er meewerken aan een aantal concerten, welke Lanza met zijn als harpspeelster bewonderde 13-jarige dochter en de violist Geminiani zou geven. Van dit plan kwam niks terecht door het overlijden van Lanza. Philidor ging toen om aan de kost te komen dammen in de Rotterdamse en Amsterdamse koffiehuizen. Later vestigde hij zich in Den Haag en schaakte daar met de Engelse officieren van het garnizoen. In Rotterdam verdiepte hij zich verder in het schaakspel. 

In 1746 ging Philidor naar Londen en reisde in de jaren daarop regelmatig rond in de West-Europese landen. Philidor overleed in 1795 op 68-jarige leeftijd te Londen.

Schaker 

Hij was de eerste schaakmeester die het belang van de pionnen inzag. Hij geloofde dat een sterk pionnenfront het middenspel besliste. In zijn boek Analyse du Jeu des Echecs toonde hij de sterke en ook de zwakke kant van de pionnen, nadat eerst de stukken ontwikkeld waren. Hij benadrukte de waarde van een geïsoleerde pion, van een dubbelpion en van een achtergebleven pion. Voordien waren die begrippen nog min of meer onbekend in de schaakwereld.

Hij blijft tevens bekend door de opening die naar hem vernoemd is, de Philidorverdediging:

1.e4 e5
2.Pf3 d6

Er zijn maar weinig partijen van Philidor bekend.

Diverse schaakverenigingen in Nederland, waaronder de Koninklijke Schaakclub Philidor 1847 in Leeuwarden, zijn naar hem genoemd.

Composities

Werken voor orkest 
 Ouverture tot de opera "Le sorcier"
 Ouverture tot de opera "Tom Jones"
 Ouverture tot de opera "Le maréchal ferrant" (Symfonie nr. 27 in G groot)
 Allegro
 Andante con spirito
 Presto

Missen en gewijde muziek 
 Carmen sæculare, oratorium voor sopraan, mezzosopraan, tenor, bas, gemengd koor en orkest - teksten: naar het gelijknamig gedicht en andere gezangen van Horatius, gecomponeerd op aanbeveel van de geleerde Giuseppe Baretti
 Ouverture
 Prologus: Odi profanum vulgus
 Prima pars (deel I): Admonet poëta pueros ac puellas ut carmina bene rcitent
 Spiritum Phoebus mihi
 Deliae tutela Deae fugaces
 Nupta iam dices
 Hymnus ad Apollinem - Secunda pars (deel II): Rogat Apollinem chorus uterque, ut sæculare carmen probet et tueatur
 Dive, quem proles Niobea magnae
 Ceteris maior, tibi miles impar
 Ille, mordaci velu icta ferro
 Ni tuis flexus Venerisque gratae
 Doctor argutae fidicen Thaliae
 Tertia pars (deel III): Hortantur se multi Pueri et Puellæ ad celebrandas Apollinis et Dianæ laudes
 Dianam tenerae dicite virgines
 Vos laetam fluviis et nemorum coma
 Hic bellum lacrimosum
 Parts Quarta (deel IV): Preces pro imperii et imperatoris incolumitate
 Phoebe silvarumque potens Diana
 Alme Sol, curru nitido diem
 Rite maturos aperire partus
 Certus undenos decies per annos
 Vosque veraces cecinisse, Parcae
 Fertilis frugum pecorisque Tellus
 Conditio mitis placidusque
 Roma si vestrum est opus
 Di probos mores docili iuventae
 Quaeque vos bobus veneratur albis
 Iam mari terraque manus potentes
 Iam Fides et Pax et Honos Pudorque
 Augur et fulgente decorus arcu
 Quaeque Aventinum tenet Algidumque
 Haec Iovem sentire Deosque cunctos
 Lauda Jerusalem, motet voor gemengd koor en orkest

Muziektheater

Opera's

Externe links
 
  Philidor, le joueur d’échecs raconté par son descendant op de site Mieux jouer aux échecs

18e-eeuws componist
Frans componist
Frans schaker
Klassiek componist
Frans operacomponist