1883

Godina 1883 (MDCCCLXXXIII) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u subotu po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).


Događaji

Januar/Siječanj 
 3. 1. - Hrvatski ban Pejačević proglasio privremeni izborni red za izbor zastupnika reinkorporirane Vojne krajine (35 kotara, u 18 su izabrani Srbi - svi osim jednog prišli vladinoj Narodnoj stranci).
 4. 1. - Izašao prvi broj magazina Life (prva verzija izlazi do 1936. a zatim do 1972.). 
 6. 1. (25. 12. 1882. po j.k.) - Sklopljen trgovinski ugovor između Srbije i Nemačke (objavljen u Srpskim novinama od 1. juna). 
 10. 1. - Osnovano prvo pčelarsko društvo u Srbiji i prvi broj časopisa "Pčelar".
 12. 1. (31. 12. 1882. po j.k.) - U Srbiji donesen Zakon o osnovnim školama (obavezno šestogodišnje osnovno školovanje za svu decu), kao i Zakon o crkvenim vlastima, kojim vlada preuzima kontrolu nad Arhijerejskim saborom i izborom novog mitropolita (Mihailo smenjen 1881).
 15. 1. (3. 1. po j.k.) - U Srbiji novi zakon o vojsci - stajaća vojska umesto narodne, dvogodišnji rok (pet meseci za neke kategorije), rezervisti po starosti podeljeni u tri poziva.
 16. 1. - U SAD stupio na snagu Pendletonov zakon o reformi državne službe (Pendleton Civil Service Reform Act) kojim se vladini poslovi dodeljuju meritokratski a ne na osnovu partijskog plena.
 18. 1. - Srbija: Zakon o Narodnoj banci, predviđeno izdavanje novčanica sa zlatnim pokrićem, u većim apoenima (javnost nema poverenja).
 19. 1. - Mahdijev rat: nakon četvoromesečne opsade pobunjenici zauzeli Al-Ubayyid u Kordofanu.
   19. 1. - Thomas Edison instalirao električno osvetljenje u Roselle, New Jersey, prvo sa žicama na banderama. 
 
   19. 1. - Nemački brod Cimbria se sudario kod Borkuma sa engleskim Sultan, 437 mrtvih, uglavnom emigranata za Ameriku. 
 januar (po j.k.) - Petar Karađorđević gost na Cetinju - dobija Danilov orden, počasni je crnogorski senator, veren je kneginjicom Zorkom.

Februar/Veljača 
 1. 2. - Francuski Sudan: Gustave Borgnis-Desbordes zauzeo Bamako, ubrzo gradi utvrđenje (ugrožavaju ga Ahmadu Tall i Samori Ture). 
 9. 2. - Nikola Tesla skicirao svoj prvi patent - asinhroni motor sa naizmeničnom strujom (patentirano 1887).
 februar - Le avventure di Pinocchio izlaze u obliku knjige. 
 21. 2. - Jules Ferry novi premijer Francuske (do 1885), promoter laiciteta i kolonijalne ekspanzije.

Mart/Ožujak 
 5. 3. - Prvi putnički voz ušao u železničku stanicu Novi Sad (nova pruga Subotica-Novi Sad), do kraja godine povezan prugom sa Zemunom i Mitrovicom.
 8. 3. - Zbačen vladar Carstva Ašanti Mensa Bonsu, sledi pet godina građanskog rata. 
 12. 3. - Lena Knićanka, implicirana u atentat Ilke Marković na kralja Milana prošlog oktobra, pronađena obešena u ćeliji.
 14. 3. - Proradio prvi telefon u Beogradu (između kafane "Tri lista duvana" i inžinjerijske kasarne na Paliluli).
 20. 3. - Potpisana Pariska konvencija za zaštitu industrijske svojine.
 23. 3. - Kraljevina Loango (zapad današnje Republike Kongo) pod francuskim protektoratom. 
 27. 3. - Francuski oficir Henri Rivière osvojio Nam Định, drugi najveći grad u Tonkinu (sever Vijetnama); Vijetnamci za to vreme pokušavaju povratiti Hanoi uz pomoć Armije crne zastave ali sutradan su poraženi u bici kod Gia Cuca.

April/Travanj 
 1. 4. (20. 3. po j.k.) - Teodosije Mraović izabran za beogradskog mitropolita bez prisustva episkopâ, umesto zbačenog Mihaila - patrijarh German Anđelić ga je nedelju dana kasnije rukopoložio u Karlovcima.
 4. 4. - Britanska kolonija Kvinslend anektirala jugoistočni deo Nove Gvineje, Britanija dogodine preuzima stvar. 
 5. 4. - Zygmunt Wróblewski i Karol Olszewski na krakovskom univerzitetu prvi put proizveli tečni kiseonik.
 24. 4. - Ilka Marković osuđena na smrt zbog pokušaja ubistva Kralja Milana - pomilovana, izvršila samoubistvo nedugo zatim.

Maj/Svibanj 

 1. 5. - 1. 10. - Prva Međunarodna kolonijalna i izvozna izložba u Amsterdamu - oko milion posetitelja, predstavilo se 28 zemalja. 
 8. 5. - Moritz Honigmann patentirao "soda lokomotivu", toplota potiče od reakcije vode i kaustične sode, nema plamena. 
 9. 5. (27. 4. po j.k.) - Četvorna konvencija (→ bg) Austrougarske, Srbije, Turske i Bugarske - srpske železnice će imati vezu sa stambolskom železnicom kod Pirota i sa solunskom kod Vranja.
 9. 5. - Član Trijumvirata Paul Kruger postaje predsednik Južnoafričke Republike (Transvaal) (do 1900).
 12. 5. - Nemački trgovci kupili područje Angra Pequena, današnji Lüderitz u Namibiji. 
 maj? - Albanska plemena se pobunila (Hoti, Kastrati i dr.) jer su turske vlasti naredile da se Crnoj Gori preda izvesno zemljište. 
 maj - Prvi franko-malgaški rat: Francuzi zauzeli nekoliko primorskih gradova na Madagaskaru. 
 19. 5. - Osnovan performans Buffalo Bill's Wild West.
 19. 5. - Bitka na Papirnom mostu: Armija crne zastave porazila Francuze kod Hanoja, poginuo i Henri Rivière.
 24. 5. - Bruklinski most otvoren za saobraćaj posle 14 godina gradnje (do 1903. najduži viseći most na svetu).
 27. 5. (15. 5. po j.k.) - Krunisanje ruskog cara Aleksandra III.

Jun/Juni/Lipanj 

 6. 6. - Početak gradnje železničke stanice u Beogradu (RTS).
 7. 6. (26. 5. po j.k.) - Posvećen Hram Hrista Spasitelja u Moskvi (srušen 1931, obnovljen 2000). 
 13. 6. - Carl Johan Thyselius postaje prvi švedski premijer pučanin, takođe i najstariji ikad, sa 72 godine.
 15. 6. - Otto von Bismarck progurao zakon o zdravstvenom osiguranju.
 16. 6. - Tragedija u Victoria Hallu u engleskom Sunderlandu - 183 dece poginulo u stampedu.
 28. 6. - U Milanu otvorena prva elektro-centrala u Evropi (kasnije deo inspiracije futurista, npr za Sant'Elia-u). 
 jun-jul - Hiram Maxim prijavio prve patente u vezi mitraljeza.

Jul/Juli/Srpanj 

 1. 7. - Osnovano Srpsko arheološko društvo.
 3. 7. - Parobrod SS Daphne potonuo tokom porinuća u Glasgowu, poginula 124 radnika (biće izvučen i ploviće kao Rose). 
 7. 7. (25. 6. po j.k.) - Srpski ministar vojni naredio oduzimanje oružja od narodne vojske (početak sprovođenja Zakona o ustrojstvu vojske, donesenog u januaru).
 10. 7. - Pacifički rat — Bitka kod Huamachuca: Čileanci odlučujuće porazili peruansku vojsku, što vodi mirovnom ugovoru u oktobru. 
 13. 7. - Umrla madagaskarska kraljica Ranavalona II., nasleđuje je Ranavalona III. (do 1897) poslednji monarh; suprug joj je premijer Rainilaiarivony (do 1895). 
 14. 7. - Na pariskom Trgu Republike otkriven Spomenik Republici.

 jul - Alžirski pobunjenik Šeih Bouamama se nastanio u rodnom selu kod Figuiga u Maroku, ali pod pritiskom Francuza i marokanskog sultana krajem godine odlazi u oazu Deldoul u današnjem centralnom Alžiru. 
 17. 7. - Umro Tự Đức, nguyễnski car Vijetnama, nasleđuje ga Dục Đức na samo tri dana (20 - 23. 7.), zatim Hiệp Hòa do novembra, pa Kiến Phúc. 
 21. 7. - Zaključak Dalmatinskog sabora: službeni jezik je "hrvatski ili srpski".
 21. 7. - Osnovana Vojlovica (Hertelendyfalva) kod Pančeva.
 22. 7. - Na Stražilovu sahranjeni preneti posmrtni ostaci Branka Radičevića (umro 1853, sahranjen u Beču).
 22. 7. - Kralj Zulua Cetshwayo kaMpande, koga su Britanci vratili u zemlju, napadnut i poražen od rivala Zibhebhu kaMaphitha-a. 
 28. 7. - Razorni zemljotres na italijanskom ostrvu Ischia, 2.000 mrtvih.

Avgust/August/Kolovoz 
 3. 8. - Tiszaeszlárska afera: sud oslobađa Jevreje, što izaziva antisemitske nerede u Mađarskoj.
 6/7. 8. - Mađarizacija: po naređenju madžarskog ministra financija Gyule Szapáryja na zagrebačkim financijskim i carinskim uredima postavljeni dvojezični grbovi.
 11. 8. (30. 7. po j.k.) - Nakon što je u Srbiji naređeno kupljenje pušaka od narodne vojske, u "Samoupravi" objavljen članak Nikole Pašića koji je protumačen kao poziv narodu da se tome odupre.
 11. 8. (30. 7. po j.k.) - U Cetinjskom manastiru se venčali Petar Karađorđević i crnogorska princeza Zorka Petrović, kum je bio ruski car; Petar ostaje na Cetinju do 1894.
 12. 8. - U Amsterdamu uginula poslednja kvaga (podvrsta zebre).
 avgust - Venčali se Svetozar Mašin i Draga Lunjevica (do njegove smrti 1886). 

 15. 8. - Zagrepčani se pobunili i poskidali novopostavljene grbove sa hrvatskim i mađarskim natpisom; dolazi do narodnog pokreta i ozbiljnih nemira u Zagorju i na Baniji. Pobuna ima i antisemitsku dimenziju.
 20. 8. - Tonkinska kampanja — Bitka kod Thuận Ana je francuska pobeda nakon iskrcavanja nadomak prestonice Huế. Pet dana kasnije zaključen Ugovor iz Huếa kojim je priznat francuski protektorat u Tonkinu i Anamu, ali u Francuskoj nije ratifikovan, kao preoštar. Francuske akcije u Vijetnamu će dogodine dovesti do rata sa Kinom. 
 21. 8. - Mesto Rochester, Minnesota pogođeno jakim tornadom koji odnosi 37 života - podsticaj za stvaranje klinike Mayo šest godina kasnije. 
 24. 8. - Umro francuski pretendent "Henri V": neki legitimisti zatim priznaju Philippa, grof od Pariza ("Louis-Philippe II", do 1894), unuka kralja Louis-Philippa I a drugi španskog Burbona Juana, grofa od Montizóna ("Jean III", do 1887). 
 25. 8. - Ban Pejačević podnio ostavku jer je bečka vlada podržala dvojezične grbove.
 27. 8. - Erupcija Krakatoa između Sumatre i Jave (Nizozemska Istočna Indija) - gine preko 36.000 ljudi, sledećih godina traju poremećaji globalne klime (hlađenje, spektakularni zalasci Sunca, plavi ili zeleni Mesec).
 29. 8. - Otvorena prva od 2.509 Karnegijevih biblioteka, u njegovom rodnom mestu Dunfermline-u u Škotskoj.

Septembar/Rujan 

 1. 9. - Bitka kod Palana, Francuzi porazili Crne zastave blizu Hanoja. 
 2. 9. - Železnička nesreća na stanici u Steglitzu kod Berlina, najmanje 39 mrtvih. 
 4. 9. - Kommandierender General u Zagrebu Hermann Ramberg imenovan kraljevskim povjerenikom s banskim ovlastima - 7. 9. vraća dvojezične grbove, guši nemire u Hrvatskoj.
 11. 9. - Britanska prevlast u Egiptu: Evelyn Baring postaje prvi generalni konzul zemlje (do 1907). 
 12. 9. - Dvjestogodišnjica pobjede nad Turcima kod Beča, završena gradnja Nove gradske vijećnice (gradske vlasti se uselile 1885).
 14. 9. - Riječka rafinerija svečano puštena u rad, prvi europski pogon za preradu nafte na industrijski način. Prvi direktor je Milutin Barač, rafinerija ima 300 radnika.
 19. 9. (7. 9. po j.k.) - Izbori u Kneževini Srbiji, prvi sa organizovanim strankama; oštro rivalstvo između vladajućih naprednjaka i radikala koji odnose pobedu.
 19. 9. (7. 9. po j.k.) - Bugarski knez Aleksandar I Batenberg vratio ustav, čime posle dve godine okončava Režim punomoćja (→ bg), premijer je Dragan Cankov (do 1884); ruski generali Soboljev i Kaulbars (dosadašnji predsednik vlade odn. ministar vojni) napuštaju zemlju posle nekoliko dana, dolazi do razlaza sa Rusijom. 
 20. 9. (8. 9. po j.k.) - Kralj Milan u Nemačkoj, primio ga je i odlikovao car Wilhelm. 
 25. 9. - U Ženevi osnovana grupa Oslobođenje rada, prva ruska marksistička organizacija (Georgij Plehanov i dr.). 
 28. 9. - Ruske vlasti uhapsile Ludwika Waryńskog, osnivača prve poljske socijalističke stranke (umreće u zatvoru od tuberkuloze 1889).

Oktobar/Listopad 

 3. 10. (21. 9. po j.k.) - Dan nakon ostavke Milana Piroćanca, za predsednika vlade u Srbiji postavljen Nikola Hristić (do februara) - odlučan da izvrši razoružanje narodne vojske.
 4. 10. - Orient Express, koji je od juna išao do Beča, prvi put kreće do Carigrada, preko Rumunije i Bugarske uz korišćenje feribota na Dunavu i Crnom moru. 
 7. 10. (25. 9. po j.k.) - Narodni vojnici iz nekih sela kod Boljevca odbijaju da predaju oružje (dva dana kasnije isto i u Banji [danas Sokobanja]).
 14. 10. - Nikola Tesla prelazi iz Pariza u Strazbur gde treba da osposobi elektrocentralu, krajem godine napravio prvi indukcioni motor. 
 15. 10. - Vrhovni sud SAD našao neustavnim Zakon o građanskim pravima iz 1875. kojim je bila zabranjena rasna diskriminacija u javnim prostorijama i transportu - crnci će do 1960-tih biti građani drugog reda. 

 15. 10. - Otvorena briselska Palata pravde, valjda najveća zgrada napravljena u 19. stoleću.
 16. 10. - Po odluci Ugarskog sabora gen. Ramberg umjesto dvojezičnih grbova postavio "nijeme", bez natpisa.
 listopad - Otvoren dom Hrvatskog sokola u Zagrebu. 
 20. 10. - Ancónski ugovor između Čilea i Perua okončava Pacifički rat - Čile definitivno dobija provinciju Tarapacá a Tacnu i Aricu na deset godina (razgraničeno tek Ugovorom iz Lime 1929.); ugovor između Čilea i Bolivije dogodine.
 22. 10. - Otvorena Metropolitan Opera u Njujorku (prva zgrada, na Broadway and 39th St.). 
 30. 10. - Irski Clan na Gael podmetnuo dve bombe u londonskoj podzemnoj železnici, nekoliko povređenih.
 30. 10. - Rumunija se priključuje Trojnom savezu.

Novembar/Studeni 
 2. 11. (21. 10. po j.k.) - Timočka buna: Proglašeno vanredno stanje u crnorečkom okrugu (Boljevac).
 3. 11. - Pop Marinko Ivković zauzeo Boljevac.
   3. 11. - Divlji Zapad: pesnički bandit Charles Earl Bowles, "Crni Bart", opljačkao poslednju kočiju. 
 5. 11. - Mahdisti uništili kod Al Ubayyida egipatske snage na čelu sa penzionisanim britanskim oficirom Williamom Hicksom koji je takođe poginuo.
 6. 11. - Nikola Pašić prešao u austrougarski Zemun, na putu za istočnu Srbiju; sledeće noći u Beogradu uhapšeni radikalski prvaci. Istog dana pobuna u Banji kod Aleksinca (Sokobanja, predvodnik Ljuba Didić, radikalski političar).

 7 - 12. 11. - Operacije stajaće srpske vojske protiv pobunjenika u istočnoj Srbiji - rasterani sa Čestobrodice, Banjske klisure i Vratarnice.
 7. 11. (26. 10. po j.k.) - Seljaci zauzeli i Knjaževac; kraljevska vojska rasturila ustanike u Banjskoj klisuri.
 8. 11. - Neuspeli pobunjenički pokušaj zauzeća Zaječara.
 9. 11. - Bitka na Čestobrodici.
 11. 11. - Bitke na Vratarnici i Dervenu - odlučujući porazi timočkih pobunjenika.
 12. 11. - Seljaci zauzeli Aleksinac.
 13. 11. (1. 11. po j.k.) - Stajaća srpska vojska zauzela Knjaževac i Aleksinac - kraj Timočke bune.
 14. 11. - Stevensonovo "Ostrvo s blagom" izdato u Londonu u obliku knjige. 
 16. 11. (4. 11. po j.k.) - Počeo rad Prekog suda u Zaječaru za vinovnike Timočke bune - optuženo 809 osoba, 94 osuđeno na smrt, od čega 20 streljano; oslobođeno samo 75.
 18. 11. - Željeznice u SAD i Kanadi zvanično uvode pet vremenskih zona (faktički četiri), što će u SAD biti ozvaničeno 1918.

Decembar/Prosinac 

 1. 12. - Mladi Kiến Phúc je novi vijetnamski car (samo do jula 1884). 
 4. 12. - Károly Khuen-Héderváry dolazi na hrvatsku bansku stolicu (do 1903).
 Po Ćorovićevom mišljenju, Benjamin Kalaj u BiH (1882-1903) i Kuen-Hedervari su vodili politiku povlašćivanja manjine, hrvatske odn. srpske kako bi se oslabila ideja sporazuma Srba i Hrvata.
 4. 12. - Održana prva sednica donjeg doma u novoj zgradi austrijskog parlamenta. 
 8. 12. - Divlji Zapad: Masakr u Bisbee, Arizona, tokom pljačke trgovine ubijeno četvoro ljudi, za šta će dogodine petorica biti obešena a jedan linčovan. 
 10. 12. - Dve nove pruge: Novi Sad-Inđija-Zemun i Inđija-Ruma-Sremska Mitrovica.
 11 - 17. 12. - Sơn Tâyska kampanja: trupe francuskog admirala Courbeta nanose poraz Vijenamcima i Armiji crne zastave. 
 20. 12. - Osnovan Srpski samostalni klub u Hrvatskom saboru (preds. Jovan Subotić, sekr. Bogdan Medaković).

Kroz godinu 

 "Gavrilović" počinje proizvodnju salame "gavrilovićke". 
 Branislav Nušić napisao komediju "Narodni poslanik" (prvi put izvedena 1896). 
 Mihajlo Pupin završio školovanje na Columbiji, nastavlja u Evropi, posetio je Idvor. 
 Prema Jastrebovljevim podacima, sa Kosova se od ratova odselilo 1.500 srpskih porodica.
 U Crnoj Gori ima 754.201 ovaca, 104.511 goveda i 12.862 konja.
 Regie: u Osmanskom carstvu stranim kapitalom osnovana kompanija koja ima monopol na duvan. 
 1883-95 - Colmar Freiherr von der Goltz (Golc-paša) reorganizira osmansku vojsku. 
 Prvi deo Also sprach Zarathustra: Ein Buch für Alle und Keinen.
 Završena okupacija Araukanije, područje Araukanaca (Mapučea) uključeno u Čile.
 Osnovan rudarski grad Broken Hill u Australiji. 
 Nauka i tehnika:
 Robert Koch identifikovao bacil kolere.
 Edwin Klebs identifikovao uzročnika difterije. 
 Antoni Gaudí počeo rad na Sagrada Família-i.
 Adolf von Baeyer utvrdio strukturu indigo boje.
 Predstavljen Cantorov skup.

Rođenja

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak 
 1. 1. - William J. Donovan, američki obaveštajac († 1959)
   1. 1. - Momir Korunović, arhitekta († 1969)
 3. 1. - Clement Attlee, britanski premijer († 1967)
 5. 1. - Döme Sztójay (Dimitrije Stojaković), mađarski vojnik i političar († 1946)
 6. 1. - Halil Džubran, libanonski pisac, filozof i pjesnik († 1931)
 26. 1. - Antun Grabar, učesnik ustanka u Boki († 1918)
 8. 2. - Joseph Schumpeter, ekonomista, politikolog († 1950)
 17. 2. - Todor Manojlović, srpski književnik († 1968)
 18. 2. - Nikos Kazantzakis, književnik († 1957)
 23. 2. - Karl Jaspers, njemački filozof i psihijatar († 1969.)
 1. 3. - Julije Benešić, hrvatski književnik, prevoditelj i jezikoslovac († 1957.)
 11. 3. - Branislav Dešković, hrvatski kipar († 1939)
 19. 3. - Joseph Stilwell, američki general († 1946)

April/Travanj – Jun/Lipanj 
 1. 3. - Lon Chaney Senior, glumac († 1930)
 13. 3. - Mehmed Spaho, bošnjački političar († 1939)
 4. 4. - Josip Mandić, skladatelj († 1959)
 13. 4. - Aleksandar Vasiljevič Aleksandrov, kompozitor, osnivač ansambla († 1946)
 14. 4. - Sima Pandurović, srpski pesnik († 1960)
 25. 4. - Semjon Buđoni, maršal i trostruki heroj SSSR († 1973)
 30. 4. - Jaroslav Hašek, češki pisac († 1923)
   30. 4. - Indalecio Prieto, španski političar († 1962)
 5. 5. - Petar Konjović, srpski kompozitor, akademik († 1970)
   5. 5. - Archibald Wavell, britanski feldmaršal († 1950)
 9. 5. - José Ortega y Gasset, filozof († 1955)
 10. 5. - Rudolf Lüters, nemački general († 1945)
 13. 5. - Georgios Papanikolaou, pionir citopatologije († 1962)
 16. 5. - Celâl Bayar, predsednik Turske († 1986)
 18. 5. - Walter Gropius, njemački arhitekt i teoretičar arhitekture († 1969.)
 23. 5. - Douglas Fairbanks, glumac († 1939)
 23. 5. - Branivoje Jovanović - Vojvoda Brana († 1905)
 5. 6. - John Maynard Keynes, engleski matematičar i ekonomista († 1946)
 7. 6. - Sylvanus Morley, arheolog, majanista († 1948)
 28. 6. - Pierre Laval, premijer Francuske († 1945)

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan 
 3. 7. - Franz Kafka, književnik († 1924.)
 10. 7. - Johannes Blaskowitz, nemački general († 1948)
 18. 7. - Lev Kamenjev, sovjetski političar († 1936)
 19. 7. - Max Fleischer, američki animator († 1972)
 20. 7. - Paul Bader, nemački general († 1971)
 29. 7. - Benito Mussolini, italijanski diktator († 1945)
 31. 7. - Erich Heckel, njemački slikar i grafičar († 1970.)
 3. 8. - Albert Haler, hrvatski estetičar, esejist, kritičar, književnik († 1945.)
 15. 8. - Ivan Meštrović, hrvatski kipar i arhitekt († 1962.)
 19. 8. - Coco Chanel, modna kreatorka († 1971)
   19. 8. - Leonid Kulik, mineralog, istraživač Tunguskog događaja († 1942)
 23. 8. - Borislav Lorenc, srpski filozof († 1975)
 30. 8. - Theo van Doesburg, umetnik († 1931)
 2. 9. - Elisabeth Marie von Österreich, kćerka krunskog princa Rudolfa († 1963)
 23. 9. - Grigorij Zinovjev, sovjetski političar († 1936)
 24. 9. - Arsenije Bradvarević, mitropolit crnogorski, budimski († 1963)

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac 
 6. 11. - Nasta Rojc, hrvatska slikarica († 1964.)
 19. 11. - Fran Bubanović, hrvatski kemičar († 1956.)
 25. 11. - Branko Lazarević, srpski književnik († 1963)
 3. 12. - Anton Webern, austrijski kompozitor († 1945.)
 9. 12. - Joseph Pilates, fizički trener, izumitelj pilatesa († 1967)
 9. 12. - Aleksandros Papagos, grčki maršal i premijer († 1955)
 10. 12. - Andrej Višinski, sovjetski političar, pravnik, diplomata († 1954)
 14. 12. - Morihei Ueshiba, izumitelj aikida († 1969)
 16. 12.- Max Linder, glumac, režiser († 1925)
 24. 12. - Stojan Aralica, srpski slikar († 1980)
 25. 12. - Fran Lhotka, skladatelj i dirigent češkog porijekla († 1962.)
 26. 12. - Maurice Utrillo, slikar († 1955)

Kroz godinu 
 Lotte Herrlich, fotografkinja († 1956)
 Omer Osmić, vjećnik AVNOJ († 1944)

Smrti

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj 
 11. 1. - Jenny Longuet, kćerka Karla Marxa (* 1844)
 23. 1. - Gustave Doré, francuski umetnik (* 1832)
 13. 2. - Richard Wagner, njemački skladatelj (* 1813.)
   13. 2. - Ivan August Kaznačić, liječnik, književnik (* 1817)
 9. 3. - Dragutin Kalor Milodanović, novinar (* 1847)
 11. 3. - Aleksandar Gorčakov, ruski diplomata (* 1798)
 14. 3. - Karl Marx, njemački filozof i revolucionar (* 1818.)
 4. 4. - Peter Cooper, industrijalac, filantrop (* 1791)
 30. 4. - Édouard Manet, francuski slikar (* 1832.)
 1. 5. - Butrus al-Bustani, arapski libanski pisac i enciklopedista (* 1819)
 26. 5. - Abd el-Kader, alžirski vođa (* 1808)
 14. 6. - Edward Fitz Gerald, engleski pisac i prevodilac

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac 
 2. 7. - Milan Makanec, hrvatski političar (* 1843.)
 17. 8. - Đoka Vlajković, oficir, zadužbinar i dobrotvor (* 1831)
 24. 8. - Henri, grof od Chamborda, pretendent na francuski presto (* 1820)
 3. 9. - Ivan Turgenjev, ruski književnik (* 1818)
 14. 10. - Marija Trandafil, dobrotvorka (* 1816)
 19. 11. - Ljuba Didić, srpski političar (* 1849)
 21. 11. - Dimitrije Karadžić, sin Vuka Karadžića (* 1836)

Reference 

Literatura
 Šišić, Ferdo. Povijest Hrvata - Pregled povijesti hrvatskoga naroda 1526.-1918., drugi dio. 

1883