alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Ralf Schumacher

Ralf Schumacher (Hürth-Hermühlheim, 30 juni 1975) is een Duits voormalig Formule 1-coureur. Hij is de jongere broer van Michael Schumacher, de vader van David Schumacher, en de oom van Mick Schumacher.

Voordat hij in 1997 Formule 1-coureur werd, reed hij in de Formule 3 en Formula Nippon. De eerste twee jaar reed hij voor Jordan, in 1999 veranderde hij van team, en reed tot het seizoen 2004 voor Williams. In 2001 won hij zijn eerste Grand Prix in San Marino, daarna zegevierde hij ook in Montreal en tijdens de Grand Prix in Duitsland. Tijdens de GP op de Indianapolis Motor Speedway crasht hij op hoge snelheid.

In 2005 stapt hij over van Williams naar Toyota. Vooral in het begin van seizoen 2005 rijdt hij hier goed én in de punten. Hij kan nog niet tippen aan zijn teamgenoot Trulli.

In 2005 ging hij tijdens de vrije trainingen voor de GP van de Verenigde Staten op het circuit van Indianapolis -op bijna dezelfde plaats als in 2004- opnieuw van de baan. Als gevolg van deze crash kwam Michelin, de bandenleverancier van Ralf Schumachers team Toyota F1, tot de vaststelling dat haar banden niet bestand waren tegen de hoge snelheden die op de banking van het circuit van Indianapolis werden bereikt. De teams op Michelin-banden kregen de raad niet te starten zodat deze Grote Prijs uiteindelijk verreden werd met slechts zes wagens.

In 2007 beleefde Ralf een uitermate slechte start van het seizoen. Na 5 races weet hij slechts 1 punt te vergaren en bevindt zich hoofdzakelijk in de achterhoede van het veld. Wilde geruchten deden de ronde dat Schumacher vanwege zijn slechte prestaties vervangen zal worden door een andere coureur. Op 1 oktober liet de Duitser weten aan het eind van het seizoen te vertrekken bij de Japanse renstal. 

Bij Toyota verving Timo Glock vanaf 2008 de Duitser. Ralf kwam overigens in aanmerking voor een stoeltje bij het Force India F1 Team, door zijn vriendschap met teambaas Vijay Mallya. Op 27 december 2007 werd echter bekend dat Ralf in 2008 een jaar pauze zal nemen. Uiteindelijk kwam hij nergens meer aan de bak, en startte hij in de DTM.

In maart 2013 kondigde Ralf de beëindiging van zijn racecarrière aan. Hij vervulde vanaf dat moment een managementrol bij het team Mücke Motorsport.

Formule 1-carrière

DTM

Vanaf 2008 nam Ralf Schumacher deel aan het DTM kampioenschap. Hij kwam uit voor AMG Mercedes. Omdat de nieuwe wagens al vergeven zijn, kwam Ralf uit in een zogenaamde Jahreswagen, een wagen van een seizoen eerder. Ondanks het mindere materiaal wist Ralf in 2008 punten te scoren, met een 7e plaats in Barcelona en een 8e plaats op de Nürburgring. Met de drie punten die hij daarmee haalde werd hij de tweede coureur in de eindstand met een oude auto, achter Gary Paffett.

Ook in 2009 kwam Ralf weer uit in de DTM, ditmaal in een fabriekswagen hij reed regelmatige in de top 10 en behaalde zelfs een aantal WK punten.

In 2010, 2011 en 2012 kwam hij ook uit voor Mercedes en ook in een fabrieksauto.

Externe link
 Homepage Ralf Schumacher
 Profiel Ralf Schumacher

Duits autocoureur
Formule 1-coureur
Monte Carlo (Monaco)

Monte Carlo is een van de tien quartiers en een voormalige gemeente van de stadstaat Monaco, en staat bekend om zijn casino's, stranden en de beroemde mensen die hier wonen. De wijk werd midden 19e eeuw gebouwd door prins Karel III om zijn schatkist te spekken.

Naast de Grand Prix Formule 1 van Monaco en de Rally van Monte Carlo worden er veel evenementen georganiseerd, uiteenlopend van bokswedstrijden tot modeshows. Een voorbeeld hiervan is het Internationaal circusfestival van Monte-Carlo. Het filmkarakter James Bond is ook regelmatig op bezoek geweest tijdens filmopnames.

In Monte Carlo ligt het Hotel de Paris, een van de meest exclusieve hotels ter wereld.

Bezienswaardigheden 
 Monte Carlo Casino
 Musée National de Monaco

Geboren 
 Mireille Balin (1909-1968), Frans actrice
 Tomas Scheckter (1980), Zuid-Afrikaanse autocoureur
 Charles Leclerc (1997), autocoureur

Trivia 
Een wiskundig probleem kan soms worden opgelost door willekeurige getallen te genereren. Dit wordt een Monte-Carlosimulatie genoemd.

Afbeeldingen

Externe link 
 Monte Carlo website
Böhm-systeem

Het Böhm-systeem is een technische voorziening met brillen en kleppen voor blaasinstrumenten zoals dwarsfluit en klarinet, waardoor het spelen van de instrumenteigen toonladder gemakkelijk gemaakt wordt. Het systeem is ontwikkeld door Theobald Böhm.

In 1843 werd het systeem door Hyacinthe Klose overgezet op de klarinet.

In Nederland werd vroeger veel op klarinetten met het Albert-systeem gespeeld. Maar tegenwoordig wordt het Böhm-systeem algemeen gebruikt, met uitzondering van Duitse orkesten

Muziektheorie
Klarinet
Dwarsfluit
Johan Stekelenburg

Johannes (Johan) Stekelenburg (Maarssen, 31 oktober 1941 – Tilburg, 22 september 2003) was een Nederlands vakbondsbestuurder en politicus. Zo was hij voorzitter van de FNV en burgemeester van Tilburg. Hij was de tweelingbroer van Jan Stekelenburg.

Vakbond FNV 
Vanaf 1972 was Johan Stekelenburg als bestuurder actief binnen de FNV. Eerst als districtsbestuurder van de Industriebond FNV in Arnhem, en in 1977 als districtshoofd van de Industriebond FNV in Den Haag. Hij werd in 1983 benoemd tot bondsbestuurder van de Industriebond FNV. In 1984 werd hij federatiebestuurder van de FNV. In 1985 werd Stekelenburg gekozen tot vicevoorzitter en in 1988 volgde hij Hans Pont op als voorzitter van de FNV. Hij bleef voorzitter tot hij in 1997 burgemeester van Tilburg werd.

Politieke activiteiten voor de PvdA 
Sinds 1966 was Stekelenburg actief binnen de PvdA. Sinds juni 1999 vertegenwoordigde hij de PvdA in de Eerste Kamer. Eerst als lid, sinds 10 juni 2003 als leider van de PvdA-fractie in de Eerste Kamer. Begin 2003 viel zijn naam als kandidaat-premier voor de PvdA, maar hij haakte af in verband met zijn ziekte.

Burgemeesterschap Tilburg 
In 1997 werd Stekelenburg benoemd tot burgemeester van Tilburg. Hij werd bekend als een burgemeester die open en oprecht met zijn burgers omging, daarom was hij ook zeer geliefd onder de Tilburgers. In 1998 bracht hij zelfs een carnavalslied uit.

Nevenfuncties 
Stekelenburg was lid van de Raad van Toezicht van de Technische Universiteit Delft. Hij was voorzitter van de commissie Wedstrijden en Accommodaties van de KNVB en van de Raad van Toezicht van de Anne Frank Stichting.

Ziekte
Begin 2003 werd bij Stekelenburg slokdarmkanker geconstateerd. Nadat hij in eerste instantie van de ziekte leek te herstellen (na een chemokuur), legde hij half september 2003 toch zijn werkzaamheden als burgemeester neer. Hij overleed een week later. Als burgemeester van Tilburg werd hij opgevolgd door Ruud Vreeman.

Externe links 
 Parlement.com - biografie
 Ter nagedachtenis aan Johan Stekelenburg

Burgemeester van Tilburg
Eerste Kamerlid
Nederlands vakbondsbestuurder
PvdA-politicus (Nederland)
Lijst van plaatsen in Spanje

Hier volgt een alfabetische lijst met plaatsen in Spanje, inclusief spellingvarianten. Onder 'plaatsen' kunnen in deze context steden, dorpen, archeologische plaatsen, meren, bergen, rivieren, kastelen, paleizen, enzovoorts worden verstaan.

Deze lijst is onder andere bedoeld als eenvoudig overzicht van steden en bezienswaardigheden, met vermelding van eventuele spellingvarianten en klemtoon.

A
 Ahigal
 Albacete
 Albufera
 Alburquerque
 Alcalá de Henares
 Alcobendas
 Alcorcón
 Aldea del Fresno
 Alegranza
 Algeciras
 Alhambra
 Alicante
 Almería
 Almería
 Altamira (grot)
 Altea
 Andalucia
 Andalusië
 Aranjuez
 Armilla
 Arroyomolinos
 Astorga
 Ávila
 Ayamonte
 Azuel

B
 Badajoz
 Badalona
 Bailén
 Baños de Montemayor
 Barcarrota
 Barcelona
 Baskenland
 Benidorm
 Biescas
 Bilbao
 Blanes
 Brunete
 Buñol
 Burgos

C
 Cáceres
 Cádiz
 Calatayud
 Calp
 Canarische Eilanden
 Cartagena
 Cartaya
 Castellón
 Castilië
 Castilië-La Mancha
 Castilla y León
 Catalonië
 Cedeira
 Cerceda
 Cercedilla
 Ceuta
 Ciudad Real
 Ciudad Rodrigo
 Córdoba
 Coria
 A Coruña
 Costa Blanca
 Costa Brava
 Coto de Doñana
 Coto Doñana
 Cuenca

D
 Dénia
 Don Benito
 Dos Hermanas

E
 Elx
 Eljas
 Euskadi
 Extremadura

F
 Fuenlabrada
 Fuerteventura

G
 Galicië
 Getafe
 Gibraleón
 Gijón
 Girona
 La Gomera
 Graciosa
 Granada
 Gran Canaria
 La Granja de Granadilla
 Guadalajara
 Guadalest
 Guadalquivir
 Guijo de Granadilla

H
 Hernani
 Hervás
 El Hierro
 L'Hospitalet de l'Infant
 L'Hospitalet de Llobregat
 Hoyo de Manzanares
 Huelva
 Huesca

I
 Iberisch Schiereiland
 Ibiza
 Iruña
 Isla Cristina

J
 Jaca
 Jaén
 Jávea
 La Jonquera

K
 Castilië
 Castilië-La Mancha
 Castilië en León

L
 Lanzarote
 Leganés
 León
 Lepe
 La Línea de la Concepción
 Lleida
 Logroño
 Lugo
 Llodio

M
 Madrid
 Málaga
 Mallorca
 Manzanares
 Marbella
 Marbilla
 Mazarrón
 Mejorada del Campo
 Medellín
 Melilla
 Méntrida
 Miami Playa
 Middellandse Zee
 Menorca
 Montehermoso
 Montejo de la Sierra
 Moraleja
 Móstoles
 Murcia

N
 Navacerrada
 Navalcarnero
 Navalmoral de la Mata
 Navarra

O
 Olivenza
 Ourense
 Oropesa
 Oviedo

P
 País Vasco
 Palencia
 Palma
 Las Palmas de Gran Canaria
 La Palma
 Palmitos Park
 Pals
 Pamplona
 Pola de Lena
 Pinto
 Plasencia
 Pontevedra
 Pozuelo de Alarcón
 Pyreneeën

Q
 Quijorna

R
 Reus
 Ribadesella
 Robledo de Chavela
 Rota
 Roquetas de Mar

S
 Sagrada Família
 Salamanca
 Salduba
 Salou
 San Fernando de Henares
 San Lorenzo de El Escorial
 San Martín de la Vega
 San Martín de Trevejo
 San Martín y Mudrián
 San Sebastián
 San Sebastián de los Reyes
 San Vicente de la Barquera
 Santa Cruz de Tenerife
 Santander
 Santibañez el Alto
 Santibañez el Bajo
 Segovia
 Sevilla
 Seville
 Sevilla la Nueva
 Soria
 Straat van Gibraltar
 Sierra Nevada

T
 Taag
 Tarifa
 Tarragona
 Tenerife
 Teruel
 Tharsis
 Tres Cantos
 Treviño
 Trujillo
 Toledo
 Torrejón de Ardoz
 Torremolinos
 Torrevieja

U
 Úbeda

V
 Valdemoro
 Valdeobispo
 Valencia
 Valladolid
 Valverde del Fresno
 Velilla de San Antonio
 Villablanca
 Villajoyosa
 Villajoyosa
 Villalba
 Villanueva del Pardillo
 Villaviciosa de Odón
 Vitoria

Z
 Zamora
 Zaragoza
 Zarautz
 Zarza de Granadillar

Spanje
 
plaats
Mango

Mango kan betrekking hebben op:

Mango (analyse), software voor medische beeldanalyse
Mango (soort) (Mangifera indica), plantensoort en de vruchten daarvan.
Mango (vogel), een kolibrie van het geslacht Anthracothorax. 
Mango (Florida), een plaats in de staat Florida, VS
Mango (Italië), een gemeente in Italië.
Mango (India), een dorp in India
Mango (mode), een Spaanse modeketen met winkels over de hele wereld.
Mango (software), een chatprogramma.
Mango (zanger), een Italiaanse zanger.
Radio Mango, een regionale radiozender.
Windows Phone 7.5, een mobiel besturingssysteem dat de codenaam Mango draagt.

Zie ook

 San Mango
Freenode

Freenode, voorheen bekend als Open Projects Network, is een populair IRC-netwerk dat oorspronkelijk gemaakt was om te praten over P2P-projecten. De servers zijn beschikbaar vanaf het domein chat.freenode.net, waarna de gebruiker automatisch naar de best beschikbare server wordt gezonden. Freenode is het grootste open source IRC-netwerk ter wereld met ruim 88.000 gebruikers en 47.718 kanalen. EFnet is kleiner met een kleine 20.000 gebruikers.

Geschiedenis 
Freenode werd opgestart door vier mensen als een kanaal (#LinPeople) op het EFnet-netwerk. Het kanaal was oorspronkelijk vooral bedoeld als ondersteuning voor GNU- of Linuxgebruikers. In 1995 werd de overstap gemaakt van een enkel kanaal naar een eigen IRC-server. Vanwege de ondersteuning voor Linuxgebruikers werd er gekozen voor de naam irc.linpeople.org. In 1998 werd er weer van naam veranderd, ditmaal werd het Open Projects Net. Op het moment dat de naam veranderd werd, had het netwerk 200 kanalen en 20 vaste gebruikers. Het project liep goed en groeide snel, veel opensourceprojecten kozen ervoor om freenode te gebruiken als hun ondersteuningskanaal. In 2002 was het netwerk genoteerd als 20e op de lijst van grootste IRC-netwerken ter wereld en veranderde het wederom van naam. Er werd een organisatie opgericht genaamd Peer-Directed Projects Center. Deze diende voor het bedrijfsgedeelte van de organisatie en staat officieel ingeschreven in Engeland en in Wales. De naam voor het netwerk zelf werd vanaf toen freenode.

Gehackt 
Op 24 juni 2006 ging het mis: een gebruiker kon controle krijgen over de servers door middel van de gebruikersnaam "ratbert". Ratbert was een van de gelinkte gebruikersnamen van de freenode-administrator Rob Levin (freenode gebruikersnaam: lilo). In de periode dat hij controle had over het netwerk werden er verschillende stafmedewerkers geblokkeerd en meerdere wachtwoorden gestolen. De gebruikers van het netwerk merkten de actie vooral omdat er een global notice werd rondgestuurd en een global dcc-actie werd uitgevoerd.
 -ratbert- [Global notice] I am a fat asshole, who loves abuse, die
 -ratbert- DCC SEND YOUAREALLJUDENLOL
Voor de personeelsleden die een K-line kregen gaf hij de reden Mayday Mayday op. De oprichter van freenode kreeg zijn eigen quitmessage.
 lilo has quit (Killed by ratbert (die))
Na enkele uren kreeg het personeel weer controle over de servers en werden de servers langzaam weer een voor een actief. Gelijk na het terug online komen van de servers kwam er een oproep om te doneren zodat er meer geld in de beveiliging gestoken kon worden. Over hoe de hack heeft plaatsgevonden of over de daders is nooit wat vrijgegeven.

Externe links 
 Website freenode
 Het officiële support kanaal

Internet Relay Chat
Opensourcesoftware en vrije software
Rode ibis

De Rode ibis (Eudocimus ruber) is een vogel van de familie van Ibissen en lepelaars (Threskiornithidae). Sommige auteurs delen de Lepelaars (Plataleida) in bij een aparte groep.

Kenmerken
Deze opvallende standvogel heeft een helder, oranjerood verenkleed met zwarte vleugelpunten en een lange, gebogen snavel. Dit verenkleed is bij beide geslachten gelijk. De lichaamslengte bedraagt 56 tot 86 cm en het gewicht 775 tot 925 gram.

Leefwijze
Rode ibissen vinden hun voedsel vooral op de tast, door met de lange snavel in de weke modder te prikken of heen en weer te zwaaien door het water. Hun voedsel bestaat voornamelijk uit krabben, garnalen, scampi, schelpdieren en waterinsecten.

Voortplanting
Per keer worden meestal drie tot vijf eieren gelegd, die na een dag of twintig uitkomen. Weer een paar weken later verlaten de jongen het nest, dat zich hoog in een boom, vaak boven het water bevindt. De vogels vormen doorgaans duidelijke broedparen, al vinden veel buitenechtelijke paringen plaats.

Bescherming
Tot voor kort werden ze meedogenloos gejaagd. Tegenwoordig is de rode ibis dan ook een beschermde vogel.

Verspreiding
Deze soort komt voor in de kustgebieden van noordelijk Zuid-Amerika, met name van noordelijk en oostelijk Colombia en oostelijk Ecuador tot noordoostelijk Brazilië, langs de gehele noordoostkust van het Amazone stroomgebied in moerasgebieden, mangrovebossen, langs lagunes en getijdenrivieren.
In het mangrovegebied nestelen ze in kolonies. Daarvoor heeft elke vogel maar een klein plekje nodig dat door beide partners wordt verdedigd tegen de buren.

Externe link 
  Ibisring: Detailfoto's van de Rode ibis

Ibissen en lepelaars
Dier uit het Neotropisch gebied
IUCN-status niet bedreigd
Mija Martina

Mija Martina Barbaric (Mostar, 1984) is een Bosnische zangeres.

Een kindsterretje op zeer jonge leeftijd, proefde ze voor het eerst het succes toen ze drieënhalf jaar oud was en een kindersongfestival won. Snel werd ze een veel geziene gast in het songfestivalcircuit. Haar eerste professionele optreden was tijdens een festival in Sarajevo.

Ze is nog steeds pas negentien als ze al twee keer aan de Bosnische finale voor het Eurovisiesongfestival voordat ze het uiteindelijk in 2003 won. Haar lied heette "Ne brini" (maak je geen zorgen) en was half in het Bosnisch en half in het Engels gezongen. Mija heeft de volledige choreografie zowel als de act zelf ontworpen. Naast zangeres is ze ook journaliste en presenteert een muziekprogramma voor de lokale televisie van Mostar.

In 2005 wilde ze weer Bosnië vertegenwoordigen op het Eurovisiesongfestival. Met het liedje 'Ruzice rumena' (Dag kleine rode roos) behaalde ze een 5de plaats, en faalde dus om haar land opnieuw te vertegenwoordigen op het Eurovisiesongfestival.

Mija combineert haar zangcarrière met een muziekstudie. Ze speelt zowel piano als fluit.

Bosnisch zanger
Deelnemer aan het Eurovisiesongfestival 2003
Bosnisch deelnemer aan het Eurovisiesongfestival
Stelios Konstantas

Stelios Konstantas (Grieks: Στέλιος Κωνσταντάς) (Larnaca, 1982) is een populaire zanger in Cyprus. Tot tweemaal toe nam hij deel aan de nationale finale voor het Eurovisiesongfestival. Hij werd tweede in 1997 met "I grammitis ntropi" en vierde in 1999 met "Methysmeno feggari". Konstantas heeft een album en een single uitgebracht bij V2 records. Deze platenmaatschappij is ook verantwoordelijk voor de commerciële release van "Feeling Alive", het liedje voor het songfestival van 2003. Het lied werd twintigste. De zanger werd geboren in Larnaca maar verhuisde met zijn vrouw en drie kinderen een paar jaar geleden naar Griekenland om daar zijn carrière voort te zetten.

Cypriotisch zanger
Deelnemer aan het Eurovisiesongfestival 2003
Cypriotisch deelnemer aan het Eurovisiesongfestival
Rode flamingo

De rode flamingo (Phoenicopterus ruber), in Bonaire en Curaçao chogogo, in Suriname zeegans, ook wel Caraïbische flamingo of Cubaanse flamingo genoemd, is een flamingosoort die voorkomt in het Caraïbisch gebied en op de Galapagoseilanden. De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus in Systema naturae.

Kenmerken 
Het enige zichtbare verschil tussen beide geslachten is dat mannetjes groter zijn dan de vrouwtjes. Elke poot heeft vier tenen met daartussen zwemvliezen, waardoor de vogels niet gemakkelijk wegzakken in de modderige ondergrond. Flamingo's zijn van nature wit. Hun voedsel (algen en kleine kreeftjes) leidt tot de roze kleur. De algen bevatten carotenoïden, natuurlijke kleurstoffen. Het lichaam maakt van deze stoffen de roze kleur. Deze kleur komt in de veren terecht en daarom zijn de flamingo's roze. De rode flamingo wordt ongeveer 1,2 tot 1,45 m in lengte en weegt 2 tot 4 kg.

Verspreiding 
De rode flamingo komt voor van de zuidoostelijke staten van de Verenigde Staten tot de noordelijke kust van Zuid-Amerika. In het Everglades National Park komen grote groepen rode flamingo's voor. De soort komt voor op Aruba, Curaçao, Bonaire en Sint Maarten en heeft sinds 1934 een beschermde status.

Leefwijze 
Om voedsel te zoeken, trekken rode flamingo's vaak hele einden naar water dat rijk is aan kleine kreeftachtigen en algen. Hij voedt zich door met zijn kop ondersteboven in het water te lebberen, en met de snavel zwevend voedsel uit het water te zeven.

Voortplanting 
Op Bonaire broedt de rode flamingo in de saliñas, onder andere in het Pekelmeer, Gotomeer en Slagbaai, in een kolonie van geboetseerde nesten. Rode flamingo's zijn vanaf het 5de of 6de levensjaar geslachtsrijp en leggen slechts één ei per jaar. De broedtijd is 27 tot 31 dagen.

Externe links 
Avifauna
PDF Avifauna

Phoenicopteriformes
Dier uit het Neotropisch gebied
Natuur in Bonaire
IUCN-status niet bedreigd
Lou (zangeres)

Marie-Luise Hoffner, beter bekend als Lou (Waghäusel, 27 oktober 1963), is een Duitse popzangeres en songfestivaldeelneemster. Ze was de zesde uit het gezin en onmiddellijk omgeven door haar eerste fans, haar oudere broers en zusters. Hoffner toerde 15 jaar lang met haar band door Duitsland zowel als daarbuiten en won in 2003 de Duitse finale voor het Eurovisiesongfestival.

Lou werd in de nationale finales van 2001 met een mid-tempo rocknummer derde. Vlak voor Kerstmis 2002 vroeg componist Ralph Siegel haar of ze geïnteresseerd was om nog een keer mee te doen, met een liedje dat hij geschreven had samen met tekstschrijver Bernd Meinunger. Nadat ze Let's Get Happy gehoord had was Lou enthousiast: "Dit is precies mijn soort liedje - en daarbij, het is ook nog eens mijn levensmotto...!" Op 7 maart 2003 won ze de nationale finale en ging naar het songfestival van 2003 in het Letse Riga. Daar werd ze elfde.

Duits zanger
Pseudoniem
Deelnemer aan het Eurovisiesongfestival 2003
Duits deelnemer aan het Eurovisiesongfestival
Ruffus

Ruffus was een indie poprockgroep uit Estland. Aanvankelijk traden ze op onder de naam Claire's Birthday. Ze wonnen de Estse voorronde voor het Eurovisiesongfestival in 2003 met het lied Eighties coming back en vertegenwoordigden hun land op het Eurovisiesongfestival in Riga, waar zij de 21e plaats op 26 deelnemers behaalden met 14 punten.

Vaiko Eplik stichtte de band als Claire's Birthday in 1997. De band werd meteen een succes. Ze brachten drie albums uit en wonnen verscheidene prijzen op de Estonian Music Awards.

Bandleden 
 Vaiko Eplik (zang) werd in 1981 nabij Rapla geboren in een muzikale familie van boeren. Vaiko studeerde muziek aan het conservatorium van Tallinn, gespecialiseerd in pop-jazz-zang en studeerde ook gitaar, waar hij nu les in geeft.
 Jaan Pehk (gitaar) werd in 1975 in Türi geboren, eveneens in een muzikale familie. Hij studeerde af in milieubescherming. Hij studeerde pop-jazz-zang aan het conservatorium van Tallinn en is nu een actief dichter bij de literaire groep Tartu NAK.
 Ivo Etti (bas) werd geboren in 1979 in Väike-Maarja. Hij studeerde in Rakvere aan de kindermuziekschool en behaalde een graad aan het conservatorium van Tallinn met klarinet als specialisatie. Ivo is overigens broer van Eda-Ines Etti (kortweg Ines) die in 2000 voor haar land deelnam aan het Eurovisiesongfestival in Stockholm en daar vierde werd.
 Margus Tohver (drums) werd geboren in 1971 in Tallinn. Gedurende de jaren tachtig speelde hij in de eerste Estse thrashmetalband Palat.
 Siim Mäesalu (keyboards) werd geboren in 1984 in Kohila. Hij was een goede muziekstudent en, deed ook verschillende andere studies. Hij studeerde af aan de Muziekschool van Tallinn en studeerde keyboard aan de Muziekacademie van Tallinn.

Ivo Etti en Siim Mäesalu vormden met nog twee andere muzikanten in 2005 de back-upband van Ines.

Discografie (albums) 
 Venus (2000)
 City Loves (2001)
 Future Is Now! (2003)

Estische band
Deelnemer aan het Eurovisiesongfestival 2003
Estisch deelnemer aan het Eurovisiesongfestival
Louisa Baïleche

De Française Louisa Baileche (1977) is een zangeres en danseres en behaalde successen in verschillende muzikale genres. Ze werd geboren in Parijs van een Italiaanse moeder en een Kabylische vader.

Baileche heeft opgetreden in de Comédie Française en in de Folies Bergère, in een Franse versie van de musical Nine. Ze vertegenwoordigde Frankrijk op het Eurovisiesongfestival 2003 met een lied getiteld Monts et merveilles waar ze 18de werd op 26 deelnemers. Sindsdien hoort men niet meer veel van haar.

Frans zanger
Deelnemer aan het Eurovisiesongfestival 2003
Frans deelnemer aan het Eurovisiesongfestival
Mando (zangeres)

Mando (Grieks: Μαντώ) (Piraeus, 13 april 1966), geboren als Adamantia Stamatopoulou (Grieks: Αδαμαντία Σταματοπούλου), is een Grieks zangeres. 

Mando werd in Piraeus geboren en groeide op in Athene. Ze studeerde piano en muziektheorie aan het nationaal conservatorium. Toen ze 18 was tekende Mando haar eerste platencontract met CBS. Vijf jaar geleden studeerde ze zang met Hal Schaeffer in de Verenigde Staten.

Mando's eerste poging om mee te doen aan het Eurovisiesongfestival was in 1989, toen ze tweede werd, slechts één punt achter Marianna. Ze spande een proces aan tegen de Griekse omroep ERT, omdat een van de juryleden zijn stem niet had uitgebracht. Ze won maar omdat het al te laat was om nog te veranderen ging Marianna naar het festival. Mando werd gekozen om Griekenland te vertegenwoordigen in 2003 met het lied "Never let you go". Ze werd  slechts zeventiende.

Discografie
Fill Me Up (With Your Love) (Maxi-Single) - 1986
Set Yourself In Motion (Maxi-Single) - 1986
Dos Mou Ena Fili... Auto to Kalokairi (Give Me A Kiss... This Summer) - 1989
Ptisi Gia Dio - 1990
Kinisi Triti - 1991
Esthisis - 1992
I Diki Mas I Agapi - 1993
Anisiho Vlemma - 1994
Ston Evdomo Ourano - 1995
Gia Oles Tis Fores - 1997
Prodosia - 1998
Se Alli Diastasi - 2000
Mando & Coltrane Big Band (cd-single) - 2001
Ligo Ligo (cd-single) - 2002
Never Let You Go (cd-single) - 2003

Grieks zanger
Deelnemer aan het Eurovisiesongfestival 2003
Grieks deelnemer aan het Eurovisiesongfestival
Kimberley (Noord-Kaap)

Kimberley is een stad in Zuid-Afrika, en de hoofdstad van de provincie Noord-Kaap. De stad ligt in de gemeente Sol Plaatje en telt ongeveer 100.000 inwoners, waarvan 55% Afrikaans en 19% Tswana spreekt.

Geschiedenis 
In 1866 vond Erasmus Jacobs bij de Oranjerivier, op de plaas De Kalk, bij Hoopstad een wit steentje. Het bleek om een diamant van 21,25 karaat te gaan, die de geschiedenis zou ingaan als de Eurekadiamant. Later werd een nog grotere 83,50 karaats diamant gevonden, bekend als de Ster van Zuid-Afrika, bij de heuvel Colesberg Kopje. Dit was het startsein voor de zogenaamde New Rush. Mijnwerkers stroomden met duizenden toe en stichtten hier republiek West-Griekwaland, ook bekend als Republiek Klipdrift of de Graversrepubliek. Het gebied werd geclaimd door de Griekwa, de Britse Kaapkolonie, de Oranje Vrijstaat en de Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal). Gouverneur Keate van de Natalkolonie wees de Griekwakapitein Nicolaas Waterboer aan als rechtmatige eigenaar, die zich onder Britse bescherming stelde waarop West-Griekwaland een Britse kolonie werd.

De diamantzoekers begonnen te graven op de heuvel, die na verloop van tijd in een gat veranderde. De mijn is als die Groot Gat (The Big Hole) bekend geworden, en eromheen ontstond een ware stad, New Rush genoemd. In 1873 kreeg de stad de nieuwe naam Kimberley, naar de Britse secretaris voor de Kolonie, de Earl of Kimberley. De jonge Britse gelukzoekers Cecil Rhodes en Barney Barnato verdienden een enorm vermogen in deze tijd, en Rhodes' firma De Beers bezit tegenwoordig nog steeds een wereldmonopolie op de diamantmarkt.

Tijdens de Tweede Boerenoorlog werd Kimberley van 14 oktober 1899 tot 14 januari 1900 belegerd door de Boeren.

In 1902 kwam Ernest Oppenheimer naar Kimberley waarvan hij uiteindelijk burgemeester werd. In 1957 werd hij bij De Beers opgevolgd door zijn zoon Harry Frederick Oppenheimer, die met een vermogen van zes miljard rand de rijkste man van Zuid-Afrika werd. In 2014 is Kimberley een universiteitsstad geworden met de opening van de Sol Plaatje-universiteit, vernoemd naar de zwarte Zuid-Afrikaanse intellectueel Sol Plaatje.

Subplaatsen 
Het nationaal instituut voor de statistiek, Stats SA, deelt sinds de census 2011 deze hoofdplaats in in 55 zogenaamde subplaatsen (sub place), waarvan de grootste zijn:
Beaconsfield • Carters Glen • Colville • Floors Township • Green Point • Homelite • Homestead • Homevale • John Mampe • Kutlwanong • Soul City SP2.

Religie 
In 1911 werd het anglicaans bisdom Kimberley en Kuruman opgericht. De stad is sinds 1951 ook de zetel van een rooms-katholiek bisdom.

Partnersteden 
  Arnhem (Nederland)

Geboren

 Manie Maritz (1876-1940), generaal
 Bevil Rudd (1894-1948), atleet
 A.H.M. Scholtz (1923-2004), schrijver
 Wim Feldmann (1930-2016), voetballer
 Ingrid Jonker (1933-1965), dichteres en schrijfster
 Jbe' Kruger (1986), golfer
 John-Lee Augustyn (1986), wielrenner

Zie ook 
 Lijst van plaatsen in Zuid-Afrika

Stad in Zuid-Afrika
Hoofdstad van een Zuid-Afrikaanse provincie
Plaats in Noord-Kaap
Plaas

In het Afrikaans heeft het woord plaas (van Ned. plaats) een bijzondere betekenis gekregen. 

Het woord betekent zoiets als boerderij met dien verstande dat een plaas wel wat groter is dan een boerderij in Europa. Vooral in de karige en droge Karoo kan het een uurtje of wat duren voor men per auto een plaas doorkruist heeft. Een plaas komt dus eerder overeen met wat in Amerika een ranch genoemd wordt.

De benaming plaasjapie laat zich vertalen als 'boerenjongen'. Hiervan afgeleid is het scheldwoord japie.

Boerderij
Afrikaans
Senaat

Senaat (volksvertegenwoordiging), een deel van de volksvertegenwoordiging in diverse landen

Historische senaat
 Senaat (Rome)
 Senaat (Oud-Griekenland)
 Senaat (Tweede Franse Keizerrijk)
 Senaat (Zuid-Afrika)

Moderne senaat
 Senaat (Argentinië)
 Senaat (Australië)
 Senaat (Bahama's)
 Senaat (Barbados)
 Senaat (België)
 Senaat (Belize)
 Senaat (Bolivia)
 Senaat (Brazilië), Senado Federal
 Senaat (Burundi)
 Senaat (Cambodja)
 Senaat (Canada)
 Senaat (Chili)
 Senado de la República (Colombia)
 Senaat (Democratische Republiek Congo) (Congo-Kinshasa)
 Senaat (Dominicaanse Republiek)
 Senaat (Egypte)
 Senaat (Equatoriaal-Guinea)
 Senaat (Fiji)
 Senaat van de Filipijnen, Senado ng Pilipinas
 Senaat (Frankrijk)
 Senaat (Gabon)
 Senaat (Grenada)
 Senaat (Haïti)
 Seanad Éireann (Ierland)
 Senaat van de Republiek (Italië)
 Senaat (Ivoorkust)
 Senaat (Jamaica), Sénat
 Senaat (Jordanië)
 Senaat (Kazachstan)
 Senaat (Kameroen)
 Senaat (Kenia)
 Senaat (Lesotho)
 Senaat (Liberia)
 Senaat (Madagaskar)
 Senaat van de Republiek (Mexico)
 Eerste Kamer der Staten-Generaal, ook wel Senaat (Nederland)
 Senaat (Nigeria)
 Senaat (Palau), Olbiil era Kelulau
 Senaat (Pakistan)
 Senaat (Paraguay), Cámara de Senadores
 Senaat (Polen), Senat Rzeczypospolitej Polskiej
 Senaat (Republiek Congo) (Congo-Brazzaville)
 Senaat (Roemenië), Senatul
 Senaat (Rusland), Сове́т Федера́ции (Sovet Federatsii)
 Senaat (Rwanda), Umutwe wa Sena of Sénat
 Senaat (Saint Lucia)
 Senaat (Senegal), Sénat du Sénégal
 Senaat (Somalië)
 Senado de España (Spanje)
 Senaat (Swaziland)
 Senaat (Thailand), วุฒิสภาไทย (Wutthisapha Thai)
 Senaat (Trinidad en Tobago), The Senate of the Republic of Trinidad and Tobago
 Senaat (Tsjechië)
 Senaat (Uruguay), Cámara de Senadores
 Senaat (Verenigde Staten)
 Senaat (staat) (Verenigde Staten)
 Senaat (Zimbabwe), ''''

 Het bestuur van een organisatie
 Vroeger: het bestuur van een universiteit in Nederland. Zie senaat (universiteit).
 Het hoogste uitvoerende orgaan, dus de deelstaatregering, van enkele Duitse deelstaten:
 Senaat (Berlijn)
 Senaat (Bremen)
 Senaat (Hamburg)
 De voormalige regering van Finland, zie Senaat (grootvorstendom Finland)

Zie ook 
 Hogerhuis
580 v.Chr.

Het jaar 580 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 

 In Athene ontstaat onrust; Damasias wordt tijdens zijn tweede ambtstermijn verdreven en het archontschap wordt verdeeld.

Italië 

 Er breekt een conflict uit tussen Segesta en Selinunte (Sicilië). De steden trachten een haven aan de Tyrreense Zee te vestigen.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
397 v.Chr.

Het jaar 397 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 
Aeropus (Aeropus II van Macedonië) wordt gekozen tot koning van Macedonië (397-396 v.Chr.) en stoot daarmee Orestes van Macedonië van de troon.

Italië 
De overlevenden van de Griekse kolonie Motya (Mozia), vestigen de stad Lilybaeum (Marsala) op het vasteland van Sicilië.
De Carthaagse generaal Himilco belegert Syracuse, tijdens het beleg breekt de pest uit en Dionysius I weet de Carthagers te vernietigen.

Geboren 
Antipater (~397 v.Chr. - ~319 v.Chr.), Macedonische veldheer en regent
Dionysius II (~397 v.Chr. - ~343 v.Chr.), tiran van Syracuse

Overleden 

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
307 v.Chr.

Het jaar 307 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
Agathocles, tiran van Syracuse, begint een veldtocht op Sicilië, de Carthaagse handelsstad Segesta wordt verwoest en Agrigento belegerd.
Appius Claudius Caecus wordt benoemd tot consul van Rome, hij laat in Latium fortificaties bouwen tegen de Etrusken en Samnieten.

Egypte
Ptolemaeus sticht de Bibliotheek van Alexandrië, onder beheer van Demetrius van Phalerum wordt de bibliotheek uitgebreid met 700.000 manuscripten op papyrus en perkament, een compleet boekwerk van de hellenistische wereld.

Griekenland
Demetrius van Phalerum, stadhouder van Athene, wordt door Demetrius Poliorcetes verdreven en vlucht naar Alexandrië in Egypte.
Na het vertoon van vrijgevigheid van Antigonus I en zijn zoon Demetrius Poliorcetes verklaart de stad Athene hen tot goden en bevrijders.
Pyrrhus, de 12-jarige kroonprins van Epirus bestijgt de troon en sluit een alliantie met Antigonus I.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
Emily Brontë

Emily Jane Brontë (IPA: ˈɛmɪli dʒein ˈbɹɑnti) (Thornton, 30 juli 1818 – Haworth, 19 december 1848) was een Brits schrijfster. Ze werd na haar dood internationaal bekend door haar roman Wuthering heights.

Leven en werk 
Emily was de middelste van de drie gezusters Brontë. Haar zussen Charlotte Brontë en Anne Brontë waren eveneens schrijfster; haar broer Branwell Brontë was schrijver en schilder.

Emily Brontë werd geboren in Thornton in Yorkshire. In 1821 verhuisde de familie naar Haworth waar haar vader dominee was. Hier bloeide het literaire talent van de drie zusters op. Als kind al creëerden zij imaginaire landen die voorkwamen in verhalen die zij schreven. Slechts weinig werk van Emily uit deze tijd is bewaard gebleven. Samen met Charlotte ging Emily naar school in Brussel.

Brontë schreef poëzie en een roman, Wuthering Heights, gepubliceerd in 1847. Dit boek behoort tot de klassiekers van de Engelse literatuur. Ze gebruikte net als haar twee zusters een mannelijk pseudoniem: Ellis Bell.

Ze stierf op 30-jarige leeftijd aan tuberculose, waar in ieder geval haar zuster Anne eveneens aan overleed. Ook Charlotte zou hieraan zijn overleden, al wordt tegenwoordig vermoed dat het eigenlijk om complicaties bij zwangerschap ging. Emily en Charlotte liggen begraven in de kerk waar hun vader voorging, St. Michael and All Angels in Haworth (West Yorkshire). Anne Brontë ligt begraven in Scarborough.

Populariteit 
In de 20e eeuw werd Brönte's roman Wuthering heights ongekend populair. Het boek werd minstens 15 keer verfilmd, tot in Australië, Frankrijk en Japan. In 1951 en 1958 verschenen opera-versies, en in 1992 een musical. Sylvia Plath en Ted Hughes schreven beiden een gedicht getiteld Wuthering heigths. De debuutsingle van Kate Bush uit 1978 kreeg de naam van de roman.

Nederlandstalige vertalingen van Wuthering heights 

Alleen al in de 20e eeuw verscheen een tiental Nederlandstalige vertalingen van Wuthering heights:
 Woeste hoogten. Vert. Akkie de Jong. 1e druk: Groningen, BoekWerk, 1998
 De woeste hoogten. Vert. Frans Kellendonk. 1e druk: Utrecht, Veen, 1989. In de uitgave van 2014 is de titel gewijzigd in 'Woeste hoogten'.
 De woeste hoogte. Vert. José van Vonderen. Utrecht, Spectrum, 1980
 De barre hoogte. Vert. Frans van Oldenburg Ermke. Antwerpen, Dageraad, 1978 (ed. Amsterdam 1979 o.d.t. De woeste hoogte)
 Woeste hoogten. Vert. I.E. Prins-Willekes MacDonald. Utrecht, L.J. Veen, 1967
 De woeste hoogte. Vert. K. Luberti. Utrecht, Spectrum, 1956. (3e druk 1959 o.d.t. Woeste hoogten)
 Wilde hoogten (2 dln.) Vert. Clara Eggink. Amsterdam, De Geïllustreede Pers N.V>, 1952-1960
 De woeste hoogte. Vert. Elisabeth de Roos. Amsterdam, Contact, 1941
 Het huis der stormen. Haarlem, De Spaarnestad, 1939

Overige vertalingen 
 Emily Brönte & Anjet Daanje: Dijende gronden. Gedichten. Groningen, Uitgeverij Passage, 2022
 [Gedichten.] Awareness. Vert. Johan Bouwmeester. Deventer, Ypse Fecit, 1986

Engels schrijver
Auteur in het publiek domein
Carcassonne

Geografie van Frankrijk
 Voormalig graafschap Carcassonne (790-1069)
 Arrondissement Carcassonne, bestuurlijke eenheid
 Carcassonne (stad), stad
 Cité van Carcassonne, citadel in deze stad 
 Recreatie
 Carcassonne (spel), bordspel
Gérard Brach

Gérard Brach (Montrouge, 23 juli 1927 - Parijs, 9 september 2006) was een Franse scenarist en filmregisseur. 

Hij is vooral bekend geworden als co-scenarist van heel wat films van de regisseurs Roman Polanski en Jean-Jacques Annaud. Ook regisseerde hij twee films.

Filmografie

Scenarioschrijver (selectie) 
 1965 - Repulsion (Roman Polański) 
 1966 - Cul-de-sac (Roman Polański)
 1966 - Le Vieil Homme et l'Enfant (Claude Berri)
 1967 - The Fearless Vampire Killers (Roman Polański)
 1972 - What? (Roman Polański)
 1976 - Le Locataire (Roman Polański)
 1978 - Ciao maschio (Marco Ferreri)
 1979 - Chiedo asilo (Marco Ferreri)
 1979 - Tess (Roman Polański)
 1981 - La Guerre du feu (Jean-Jacques Annaud)
 1982 - Identificazione di una donna (Michelangelo Antonioni)
 1983 - L'Africain (Philippe de Broca)
 1983 - La Femme de mon pote (Bertrand Blier)
 1984 - Le Bon Roi Dagobert (Dino Risi)
 1984 - Maria's Lovers (Andrej Kontsjalovski)
 1986 - Pirates (Roman Polański)
 1986 - Jean de Florette (Claude Berri)
 1986 - Manon des sources (Claude Berri)
 1986 - The Name of the Rose (Jean-Jacques Annaud)
 1988 - L'Ours (Jean-Jacques Annaud)
 1988 - Frantic (Roman Polański)
 1992 - Bitter Moon (Roman Polański)
 1992 - L'Amant (Jean-Jacques Annaud)
 1998 - Il fantasma dell'opera (Dario Argento)
 2002 - La guerre à Paris (Yolande Zauberman)
 2004 - Blueberry (Jan Kounen)
 2007 - Sa Majesté Minor (Jean-Jacques Annaud)

Regisseur 
 1970 - La Maison 
 1971 - Le Bateau sur l'herbe

Externe link
 

Brach, Gerard
Frans scenarioschrijver
RAND Corporation

The RAND Corporation is een van oorsprong Amerikaanse denktank, in 1946 opgezet door de Amerikaanse luchtmacht onder contract van de Douglas Aircraft Company. In mei 1948 werd RAND een onafhankelijke organisatie zonder winstoogmerk. Het letterwoord RAND is een samentrekking van research and development.

RAND-onderzoek richt zich op het ontwikkelen van oplossingen voor complexe problemen door onderzoekers van verschillende academische specialisaties bij elkaar te brengen en op het verschaffen van praktische begeleiding door inzicht te verschaffen in beleidskeuzen en barrières voor beleidsimplementatie.

Historisch gezien heeft RAND een sterke focus op defensie - volgens het jaarrapport van 1994 heeft twee derde van het onderzoek te maken met de Amerikaanse nationale veiligheid: Project Air Force, het Arroyo Center (dat voor het Amerikaanse leger werkt) en het National Defense Research Institute. Anno 2004 is het aandeel van het onderzoek naar veiligheid en defensie afgenomen tot de helft. De rest van het onderzoek gaat voornamelijk over gezondheid, maar ook onderwijs, justitie, bevolkingsonderzoek en internationale economie.

Het meeste onderzoek wordt gedaan voor de overheid.

Wetenswaardigheden
In 1957 won RAND Corp. aan prestige toen de Sovjet-Unie de satelliet Spoetnik 1 lanceerde. In het onthutste Amerika werd de aandacht gevestigd op een RAND-rapport uit 1948 waarin dat met het juiste jaartal voorzien werd, maar waarin tevens voorgerekend werd dat de Verenigde Staten dat al in 1952 zouden doen. De VS werd zich in een klap bewust van achterstand in de ruimtewedloop.

Externe links 
 Website van RAND

Amerikaanse denktank
Internationale organisatie
Departement

Een departement is een afdeling, vaak gebruikt om een bepaald gebiedsdeel in een land of afdeling van een vereniging of organisatie mee aan te duiden. Zo wordt de benaming in België ook in het onderwijs gebruikt voor een subfaculteit of vakgroep. Tevens wordt het woord departement gebruikt in het leger om een legeronderdeel mee aan te duiden.

België
 
Bij de Vlaamse overheid houden, sedert de hervorming Beter Bestuurlijk Beleid van 2006, de departementen zich voornamelijk bezig met beleidsvoorbereiding, de agentschappen met de uitvoering. Als overkoepelende benaming voor een departement en bijbehorende agentschappen wordt de term ministerie gebruikt. Sinds de Copernicushervorming wordt de term ministerie echter alleen gebruikt voor Vlaamse aangelegenheden; de voormalige federale ministeries worden nu de Federale overheidsdiensten genoemd.

Nederland

In Nederland worden ministeries aangeduid als departementen.

Nederland kende departementen in die zin (in plaats van de gewesten of provincies die waren afgeschaft) tijdens de Franse Tijd: gedurende de Bataafse Republiek (9 departementen), het Bataafs Gemenebest (8 departementen), het Koninkrijk Holland (9 departementen) en gedurende de inlijving bij het Franse Keizerrijk, begin 19e eeuw.

Bestuurslaag
Het woord wordt in een aantal landen gebruikt om een lagere bestuurslaag aan te duiden, Frankrijk is hiervan het bekendste voorbeeld. Zie onderstaande links:
Scenariostudie

Scenariostudies zijn gebaseerd op de gedachte dat de toekomst niet te voorspellen is, terwijl men zich er wel op voor kan bereiden door over mogelijke ontwikkelingen na te denken. Een scenario (het woord is afkomstig van toneel/film) is een beschrijving van een mogelijke toekomst, waarbinnen een bepaald plan ontwikkeld kan worden. Aangezien de toekomst niet voorspeld wordt, omvat een scenariostudie meerdere scenario's.

Achtergrond
De methode van scenariostudies is ontwikkeld in de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog is de methode verder ontwikkeld door The RAND Corporation in de VS en is later succesvol toegepast door onder andere Shell. In Nederland voeren met name het Centraal Planbureau, het Milieu- en Natuurplanbureau en het Ruimtelijk Planbureau scenariostudies uit. In Oostenrijk levert het International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA) scenario’s voor onder meer de klimaatrapporten van het IPCC.

Scenariotypes
Je kunt drie verschillende typen van scenariostudies onderscheiden:
Extrapolatieve scenario's proberen de toekomst te verkennen door huidige trends te extrapoleren. Doorgaans gebeurt dit met behulp van kwantitatieve modellen. Meestal is er een business-as-usualscenario en één of meer alternatieve scanario's in dit soort studies (bijvoorbeeld één met een hoge en één met een lage economische groei). De tijdhorizon is doorgaans korter dan twintig jaar.
Exploratieve scenario's proberen de belangrijkste trends en onzekerheden in kaart te brengen. Bij veel studies zijn dit momenteel de mate van mondialisering (M) en de mate van individualisering (I). Ze maken dan verschillende combinaties (hoge M +hoge I, hoge M+lage I, lage M+hoge I en lage M+lage I in het voorbeeld). Bij elke combinatie wordt een intern consistente, plausibele verhaallijn opgesteld met deskundigen en belanghebbenden. Meestal hoort daar ook een kenmerkende naam bij ('Mondiale economie' of 'Regionale gemeenschappen' bijvoorbeeld). Met modellen kunnen de verhaallijnen ook kwantitatief onderbouwd worden. De tijdshorizon van dit soort studies is soms wel vijftig of honderd jaar (bijvoorbeeld de IPCC SRES scenario's of de IAM-modellen voor het klimaatbeleid).
Normatieve scenario's beginnen met een gewenste toekomstige toestand, bijvoorbeeld een Europa met 50% minder broeikasgasemissies in 2030. Met behulp van een backcastingscenario kan dan een stappenplan gemaakt worden met maatregelen om dat doel te bereiken.
In de praktijk hebben scenario's weleens zowel extrapolatieve als exploratieve eigenschappen.

Zie ook
Scenarioplanning
Toekomstonderzoek

Onderzoek
Modelvorming
Tremolo

Tremolo (Italiaans voor trillend) is een manier van toonvorming die vooral op snaarinstrumenten wordt toegepast, door de snaar voortdurend snel achter elkaar aan te slaan of aan te strijken. Dit levert voor strijkinstrumenten een meer 'spannende' klank op dan één noot van gelijke duur. Voor sommige tokkelinstrumenten (bijv. mandoline) is het daarentegen de normale techniek waarmee de hoofdnoten van de melodie worden gespeeld; hier dient de tremolo slechts om de kortademigheid van het instrument te compenseren. Dit is zo kenmerkend voor de mandoline, dat op de gitaar een tremolo vaak bedoeld is als een imitatie van de mandoline.

Bij blaasinstrumenten komt de techniek ook voor. Indien bijvoorbeeld op een trompet een tremolo gespeeld moet worden, drukt men voor dezelfde noot in hoog tempo twee alternatieve ventielcombinaties in. Zo kan een C in het middenregister (C5) zowel zonder ventielen of met het tweede en derde ventiel gespeeld worden. Bij het spelen van een tremolo op deze C, zal men deze twee combinaties zo snel mogelijk afwisselen, waardoor een vergelijkbaar effect als op een snaarinstrument ontstaat.

De tremolo kan metrisch of vrij uitgevoerd worden. De hierbij afgebeelde tremolo is wezenlijk metrisch bedoeld, aangezien gebruik wordt gemaakt van een meer algemeen geldende verkorte schrijfwijze voor meerdere (hier 8) noten van dezelfde waarde (hier 1/32) en toonhoogte, een schrijfwijze die vooral in orkestpartijen wordt (werd?) toegepast om papier te sparen maar waarbij géén bévingseffect is beoogd.

Een tremolo kan ook voor twee herhaaldelijk alternerende tonen van gelijke duur maar verschillende hoogte voorgeschreven worden, vooral in pianomuziek. Beide noten worden dan eenmalig genoteerd onder één waardestreep die de duur van elke deeltoon aangeeft, en beide noten krijgen een kop die de totale duur van de tremolo aangeeft. Het effect is een akkoord dat voor de beoogde duur in stand wordt gehouden door veelvuldig om beurten (veelal metrisch!) aanslaan van de samenstellende tonen (die zelf ook weer uit meerklanken kunnen bestaan).

Tremolo is ook een geluidstechnisch effect waarbij de versterking van een signaal cyclisch gemoduleerd wordt. Dit gebeurt meestal door middel van een laagfrequente oscillator (LFO). Het effect wordt vaak toegepast bij gitaarversterkers en elektronische piano's. Technisch is dit gelijk aan amplitudemodulatie.

Door het Amerikaanse bedrijf Fender wordt tremolo consequent foutief 'vibrato' genoemd.

Zie ook
 Chorus (geluidseffect)
 Vibrato (gitaaronderdeel)
 Zweving

Muziekterm
Speelwijze snaarinstrument
Aton

Aton of Aten is een Egyptische zonnegod. De god is met name bekend uit de Amarna-periode, waarin Amenhotep IV (later Achnaton) Aton tot hoofdgod van Egypte verhief.

Aton voor Amarna-periode 
Het woord "Aton" is bekend vanaf het Middenrijk om de zonneschijf aan te duiden. Het woord werd gebruikt in de sarcofaagteksten. In het Verhaal van Sinoehe is het woord "Aton" de aanduiding voor god.

In het midden van het Nieuwe Rijk wordt de god vaak geattesteerd. Thoetmoses IV draagt een scarabee op aan Aton. Naar Aton werd in die tijd soms wel verwezen, maar als godheid stelde hij niet veel voor. Onder Achnatons vader Amenhotep III veranderde dit en werd ook Aton als aspect van de zonnegod vereerd.

Aton in de Amarna-periode
Met het aantreden van Amenhotep IV (de latere Achnaton) kreeg voor het eerst de god koninklijke titels mee in de vorm van een introductie, twee cartouches zoals ook farao's dat hebben. In de vroegste vorm van de titels van Aton werden ook nog de goden Horachte en Sjoe genoemd. Vanaf zijn 9e regeringsjaar kreeg de god een aangepaste koningsnaam waar alle andere goden uit gehaald waren. De namen van de god werden consequent naast of onder de afbeelding van de zonneschijf geschreven.

Achnaton liet de tempels van andere goden sluiten en bouwde in Amarna zijn nieuwe hoofdstad Achetaton (horizon van Aton). Hij was van de god de enige priester en trok zo alle macht aan zich. Zijn streven tot het vestigen van een monotheïstische religie met Aton of Aten als enige godheid wordt ook wel atenisme of atonisme genoemd. 

Na een aantal jaren mislukte zijn hervorming totaal en ging Egypte terug naar het oude. Nadien werd van Aton niet veel meer vernomen. In de tijd van Horemheb werden de sporen van de Amarna-tijd radicaal uitgewist. De tempels werden onder de Ramessiden hergebruikt.

Afbeelding 
Er zijn twee soorten afbeeldingen van Aton.
 Voordat de Amarna-periode aanving met de regering van Achnaton werd de god Aton afgebeeld als valk met een zonneschijf, vergelijkbaar met de god Re en Re-Horachte. 
 Aan het einde van de regering van Amenhotep III werd de afbeelding van de god radicaal veranderd naar een zonneschijf met een ureaus. De zonneschijf heeft stralen met handen, sommige stralen eindigen in een Ankh-teken, maar alleen voor de koninklijke familie.

Aanbidding 
De god werd onder Amenhotep III aanbeden in Heliopolis.

Onder Amenhotep IV kwam er een tempel van Aton in Thebe. In het vijfde regeringsjaar van Amenhotep IV veranderde hij zijn naam naar Achnaton. Hij verplaatste de hoofdstad naar Tell el-Amarna. Hij liet daar twee tempels bouwen:
 De grote tempel van Aton
 De kleinere tempel van Aton

Er waren ook tempels van Aton in Memphis, in  Sesebi (Nubië) en vermoedelijk ook elders in het rijk van Achnaton.

Zie ook 
 Hymne voor Aton

Egyptische god