Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej

Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej – park krajobrazowy położony na terenie Roztocza Środkowego (makroregion Roztocze) i Równiny Biłgorajskiej (makroregion Kotlina Sandomierska). Powierzchnia parku wynosi 28 895 ha (21 305 ha – w województwie lubelskim, 7590 ha – w województwie podkarpackim). Otulina obejmuje 16 552 ha, a jej północno-wschodnia część pełni także funkcję otuliny Krasnobrodzkiego Parku Krajobrazowego. Park znajduje się na terenie gmin: Józefów, Aleksandrów, Łukowa, Obsza, Susiec, Narol, Cieszanów.

Park utworzono w 1988 r. w celu zachowania unikatowych walorów przyrodniczych, historycznych, kulturowych i krajobrazowych Roztocza oraz Puszczy Solskiej, a w szczególności zwartych kompleksów leśnych o charakterze puszczańskim z charakterystyczną florą i fauną, a także bogactwa krajobrazowego dolin rzek tworzących przełomy zwane „szumami” lub „szypotami” w strefie krawędziowej Roztocza i Kotliny Sandomierskiej.

Park obejmuje lesiste, południowo-zachodnie wzgórza części krawędziowej Roztocza, spośród których na uwagę zasługują: kompleksy borów sosnowych o dużym zróżnicowaniu siedlisk – od borów suchych do bagiennych i wilgotnych, kompleksy wydm śródlądowych oraz przełomy dolin rzecznych.

Lasy, jako dominujący element parku, stanowią 85,6% jego powierzchni. Wiek występujących tu drzewostanów w większości nie przekracza 40-60 lat. Kompleksy leśne położone w zewnętrznej części krawędziowej Roztocza poprzecinane są dolinami rzek, takich jak: Jeleń, Łosiniecki Potok, Sopot, Niepryszka, Szum i Tanew. Dna tych dolin porastają łęgi.

Rezerwaty 
W parku występują progi tektoniczne pochodzące z okresu tworzenia się Karpat. Są one widoczne w korytach rzek: Tanwi i Sopotu, tworząc niewielkie wodospady zwane „szumami” lub „szypotami”.
W obrębie parku utworzone zostały rezerwaty:
 Nad Tanwią (rezerwat krajobrazowy, 41,33 ha)
 Czartowe Pole (rezerwat krajobrazowy, 63,71 ha)
 Bukowy Las (rezerwat leśny, 86,29 ha) – chroni typowy dla Roztocza fragment lasu bukowo-jodłowego.

Flora 
Wiele znajdujących się tu gatunków objętych jest ochroną prawną np.:
 wierzba borówkolistna,
 pięć gatunków widłaków: goździsty, jałowcowaty, spłaszczony, torfowy i wroniec,
 rosiczka okrągłolistna,
 cztery gatunki storczyków: szerokolistny, plamisty, drobnokwiatowy i krwisty,
 lilia złotogłów,
 buławnik wielkokwiatowy,
 śnieżyczka przebiśnieg.

Fauna 
Wśród ptaków występują tu takie gatunki jak m.in.:
 perkoz rdzawoszyi,
 bączek,
 bocian czarny,
 orlik krzykliwy,
 pustułka,
 głuszec zwyczajny,
 wodnik,
 brodziec samotny,
 puchacz,
 kraska,
 dudek,
 żuraw,
 pliszka górska,
 podróżniczek.

Wśród ssaków występują tu takie gatunki jak m.in.:
 jeleń szlachetny,
 łoś euroazjatycki,
 wilk szary,
 borsuk europejski,
 jenot azjatycki,
 cztery gatunki nietoperzy: nocek Brandta, nocek duży, borowiec wielki i gacek wielkouch.

W Tanwi i Sopocie żyje pstrąg potokowy.

Pomniki przyrody 
W Parku znajduje się 9 pomników przyrody ożywionej – są to pojedyncze drzewa i grupy drzew oraz 2 pomniki przyrody nieożywionej: źródlisko rzeki Jeleń i wodospad na rzece Jeleń.

Obiekty historyczne 
Obiekty historyczne i kulturowe znajdujące się na terenie Parku to:
 kościół murowany z 1850 r. w Suścu,
 cmentarz ofiar zbrodni hitlerowskich w Osuchach,
 kościół z 1886 r.,
 synagoga z końca XVIII w. i cmentarz żydowski w Józefowie,
 zamczysko „Kościółek” ze śladami grodziska z XII-XIII wieku położone w widłach Tanwi i dawnej doliny Jelenia,
 ruiny papierni w rezerwacie „Czartowe Pole”,
 Pałac Łosiów w Narolu z połowy XVIII w.
 miejsce pamięci narodowej w Błudku.

Turystyka 
Bazę turystyczną na terenie Parku stanowią miejscowości letniskowe jak: Susiec, Józefów, Narol, Huta Różaniecka.

Przez Park przebiega 7 znakowanych szlaków turystycznych. Są to:
  szlak „Walk Partyzanckich” – oznaczony kolorem czarnym,
  „Ziemi Józefowskiej” – zielonym,
  „Szumów” – niebieskim,
  „Południowy” – żółtym,
  „Krawędziowy” – czerwonym,
  „im. Władysławy Podobińskiej” – zielonym
  „Łącznikowy” – czarnym.

Na terenie Parku wytyczono dwie ścieżki przyrodniczo-dydaktyczne w rezerwatach „Nad Tanwią” i „Czartowe Pole”.

Zobacz też 
 ochrona przyrody w Polsce
 parki krajobrazowe w Polsce

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 
 
 

Parki krajobrazowe w województwie lubelskim
Parki krajobrazowe w województwie podkarpackim