Odwołania znakowe SGML

Odwołania znakowe SGML (ang. SGML character references) – w języku znaczników SGML zestaw kodów w postaci &kod;. Służą one do jednoznacznego zapisu znaków pisarskich, gdy niemożliwe jest ich bezpośrednie wpisanie z klawiatury. Odwołania znakowe są używane głównie w HTML, XHTML i XML.

Odwołania znakowe są często błędnie nazywane encjami, w rzeczywistości tylko jeden ich rodzaj (nazwane odwołania znakowe) korzysta z encji.

Rodzaje odwołań znakowych 
Odwołania znakowe można podzelić na trzy grupy:
 Odwołania znakowe numeryczne dziesiętne, zapisujące unikodowy numer znaku; mają postać &#liczba;.
 Odwołania znakowe numeryczne szesnastkowe, również zapisujące unikodowy numer znaku, tylko że w systemie szesnastkowym; mają postać &#xliczba;.
 Nazwane odwołania znakowe, będące po prostu odwołaniami do encji znakowych; mają postać &encja;.

Z tego wynika, że odwołanie znakowe np. do „ó” może występować w trzech postaciach:
 &#243;
 &#xf3;
 &oacute;

Odwołania znakowe mogą pełnić dwie role:
 Jedną z nich jest możliwość używania znaków spoza zestawu kodowego zawartego na wybranej stronie kodowej. Na przykład umożliwiają używanie znaków kanji w dokumencie z kodowaniem ISO 8859-2.
 Drugą jest możliwość stosowania znaków, które mają specjalne znaczenie w składni SGML/XML. Należą do nich: &amp; (&) oraz &lt; (<), a także &gt; (>), &quot; (") i &apos; (') – ten ostatni tylko w XML.

Nazwane odwołania znakowe 
Większość z encji znakowych HTML jest częścią standardu SGML ISO 8879. Częścią standardu XML jest 5 encji znakowych o nazwach: amp, lt, gt, quot i apos.

Nazwy encji znakowych są tworzone na kilka sposobów:
 Nazwy encji liter łacińskich ze znakami diakrytycznymi są tworzone przez nazwę litery, odpowiednio wielką lub małą, i angielską nazwę znaku diakrytycznego. Tak np. &eacute; (é) to „e” z akcentem akutowym (ang. acute), a &Agrave; (À) to „A” z akcentem grave. Wszystkie odwołania do encji znakowych z alfabetu łacińskiego można znaleźć w artykułach Alfabet łaciński w Unikodzie.

 Litery greckie są zapisywane ich angielskimi nazwami, pisanymi odpowiednio od wielkiej lub małej litery. Np. &beta; (β) to mała litera beta, a &Omega; (Ω) to wielka litera omega. Lista odwołań do encji znakowych z alfabetu greckiego jest dostępna w artykule Alfabet grecki.

 Nazwane odwołania znakowe inne niż do liter łacińskich i greckich. Ich lista widoczna jest w następnych podsekcjach.

Strzałki 
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
! Nazwa / opis !! Odwołanie !! Wygląd
|-
| style="text-align: left" | strzałka w lewo || &larr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ←
|-
| style="text-align: left" | strzałka w górę || &uarr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ↑
|-
| style="text-align: left" | strzałka w prawo || &rarr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | →
|-
| style="text-align: left" | strzałka w dół || &darr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ↓
|-
| style="text-align: left" | obustronna strzałka pozioma || &harr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ↔
|-
| style="text-align: left" | znak powrotu karetki || &crarr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ↵
|-
| style="text-align: left" | podwójna strzałka w lewo || &lArr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⇐
|-
| style="text-align: left" | podwójna strzałka w górę || &uArr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⇑
|-
| style="text-align: left" | podwójna strzałka w prawo || &rArr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⇒
|-
| style="text-align: left" | podwójna strzałka w dół || &dArr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⇓
|-
| style="text-align: left" | podwójna obustronna strzałka pozioma || &hArr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⇔
|}

Logika matematyczna i teoria zbiorów 
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
! Nazwa / opis !! Odwołanie !! Wygląd
|-
| style="text-align: left" | symbol alef / symbol liczb kardynalnych || &alefsym;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ℵ
|-
| style="text-align: left" | dla każdego || &forall;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∀
|-
| style="text-align: left" | istnieje || &exist;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∃
|-
| style="text-align: left" | zbiór pusty || &empty;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∅
|-
| style="text-align: left" | element zbioru || &isin;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∈
|-
| style="text-align: left" | nie jest elementem zbioru || &notin;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∉
|-
| style="text-align: left" | zawiera element || &ni;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∋
|-
| style="text-align: left" | logiczne I || &and;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∧
|-
| style="text-align: left" | logiczne LUB || &or;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∨
|-
| style="text-align: left" | część wspólna zbiorów || &cap;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∩
|-
| style="text-align: left" | unia zbiorów || &cup;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∪
|-
| style="text-align: left" | podzbiór || &sub;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⊂
|-
| style="text-align: left" | nadzbiór || &sup;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⊃
|-
| style="text-align: left" | nie jest podzbiorem || &nsub;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⊄
|-
| style="text-align: left" | podzbiór lub równy || &sube;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⊆
|-
| style="text-align: left" | nadzbiór lub równy || &supe;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⊇
|-
| style="text-align: left" | więc || &there4;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∴
|}

Inne oznaczenie matematyczne 
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
! Nazwa / opis !! Odwołanie !! Wygląd
|-
| style="text-align: left" | symbol funkcji || &fnof;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ƒ
|-
| style="text-align: left" | w przybliżeniu równe || &cong;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ≅
|-
| style="text-align: left" | asymptotycznie równe / prawie równe || &asymp;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ≈
|-
| style="text-align: left" | nierówne || &ne;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ≠
|-
| style="text-align: left" | identyczne || &equiv;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ≡
|-
| style="text-align: left" | mniejsze lub równe || &le;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ≤
|-
| style="text-align: left" | większe lub równe || &ge;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ≥
|-
| style="text-align: left" | plus/minus || &plusmn;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ±
|-
| style="text-align: left" | część urojona liczby zespolonej || &image;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ℑ
|-
| style="text-align: left" | część rzeczywista liczby zespolonej || &real;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ℜ
|-
| style="text-align: left" | lewy sufit || &lceil;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⌈
|-
| style="text-align: left" | prawy sufit || &rceil;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⌉
|-
| style="text-align: left" | lewa podłoga || &lfloor;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⌊
|-
| style="text-align: left" | prawa podłoga || &rfloor;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⌋
|-
| style="text-align: left" | lewy nawias kątowy || &lang;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | 〈
|-
| style="text-align: left" | prawy nawias kątowy || &rang;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | 〉
|-
| style="text-align: left" | prim, minuty, stopy || &prime;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ′
|-
| style="text-align: left" | podwójne prim (bis), sekundy, cale || &Prime;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ″
|-
| style="text-align: left" | różniczka cząstkowa || &part;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∂
|-
| style="text-align: left" | nabla || &nabla;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∇
|-
| style="text-align: left" | znak iloczynu || &prod;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∏
|-
| style="text-align: left" | znak sumy || &sum;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∑
|-
| style="text-align: left" | znak minus || &minus;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | −
|-
| style="text-align: left" | operator gwiazdkowy || &lowast;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∗
|-
| style="text-align: left" | pierwiastek kwadratowy || &radic;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | √
|-
| style="text-align: left" | proporcjonalny do || &prop;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∝
|-
| style="text-align: left" | nieskończoność || &infin;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∞
|-
| style="text-align: left" | kąt || &ang;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∠
|-
| style="text-align: left" | całka || &int;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∫
|-
| style="text-align: left" | dodawanie w kółku || &oplus;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⊕
|-
| style="text-align: left" | iloczyn wektorowy, mnożenie w kółku || &otimes;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⊗
|-
| style="text-align: left" | prostopadły do || &perp;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⊥
|-
| style="text-align: left" | znak mnożenia skalarnego || &sdot;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⋅
|-
| style="text-align: left" | znak ułamka || &frasl;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ⁄
|-
| style="text-align: left" | promil || &permil;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ‰
|-
| style="text-align: left" | znak dzielenia || &divide;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ÷
|-
| style="text-align: left" | kwadratowy || &sup2;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ²
|-
| style="text-align: left" | sześcienny || &sup3;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ³
|-
| style="text-align: left" | P Weierstrassa(symbol funkcji eliptycznej Weierstrassa) || &weierp;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ℘
|}

Znaki karciane 
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
! Nazwa / opis !! Odwołanie !! Wygląd
|-
| style="text-align: left" | pik || &spades;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ♠
|-
| style="text-align: left" | trefl || &clubs;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ♣
|-
| style="text-align: left" | kier || &hearts;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ♥
|-
| style="text-align: left" | karo || &diams;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ♦
|}

Znaki diakrytyczne 
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
! Nazwa / opis !! Odwołanie !! Wygląd
|-
| style="text-align: left" | akut (akcent silny) || &acute;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ´
|-
| style="text-align: left" | diereza/umlaut || &uml;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ¨
|-
| style="text-align: left" | cyrkumfleks (akcent przeciągły) || &circ;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ˆ
|-
| style="text-align: left" | cedylla || &cedil;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ¸
|-
| style="text-align: left" | tylda górna || &tilde;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ˜
|}

Inne znaki typograficzne 
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|-
! Nazwa / opis !! Odwołanie !! Wygląd
|-
| style="text-align: left" | znak handlowy (TM) || &trade;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ™
|-
| style="text-align: left" | znak zarejestrowania (R) || &reg;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ®
|-
| style="text-align: left" | małe czarne kółko (punktor) || &bull;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | •
|-
| style="text-align: left" | wielokropek || &hellip;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | …
|-
| style="text-align: left" | nadkreślnik (makron) || &macr;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ¯
|-
| style="text-align: left" | znak podobieństwa (operator tyldowy) || &sim;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ∼
|-
| style="text-align: left" | paragraf || &sect;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | §
|-
| style="text-align: left" | znak praw autorskich (c) || &copy;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ©
|-
| style="text-align: left" | krzyż filologów (sztylet) || &dagger;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | †
|-
| style="text-align: left" | złamana pionowa kreska || &brvbar;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" |¦
|-
| style="text-align: left" | romb || &loz;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ◊
|-
| style="text-align: left" | wykrzyknik odwrócony || &iexcl;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" |¡
|-
| style="text-align: left" | znak zapytania odwrócony || &iquest;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | ¿
|-
| style="text-align: left" | pauza || &mdash;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" |—
|-
| style="text-align: left" | półpauza || &ndash;
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif" | –
|}

Linki zewnętrzne 
 Tablica znaków Unicode - numerycznie dziesiętna
  [strona archiwalna z 2013-12-07]
 

Formaty plików komputerowych
HTML
Unicode