Herb Wrocławia

Herb Wrocławia – jeden z symboli miejskich Wrocławia.

Symbolika 
Współczesny herb Wrocławia jest pięciopolowy. W centrum tarczy mieści się srebrna misa z odciętą głową świętego Jana Chrzciciela, patrona katedry wrocławskiej. W prawym (heraldycznie) górnym rogu w czerwonym polu znajduje się ukoronowany lew czeski – symbol przynależności do dawnej Korony Królestwa Czeskiego, w lewym górnym rogu czarny Orzeł Śląski (zgorzelec) w złotym polu z białą przepaską henrykowską na piersi i skrzydłach, zwieńczoną krzyżem. W prawym dolnym, złotym polu znajduje się duża litera W od łacińskiej nazwy miasta Wratislavia, w lewym dolnym, czerwonym polu osadzone na odwróconej koronie popiersie świętego Jana Ewangelisty (patrona kaplicy na ratuszu) w nimbie (czasem uznawane również za głowę św. Doroty).

Historia

Początki 
W roku 1292 na reprezentacyjnej pieczęci Wrocławia pojawił się wizerunek św. Jana Chrzciciela.

Pierwszy herb Wrocławia z XIV wieku ustanowiono na dworze cesarza Karola IV Luksemburskiego. Dwa pola zajmuje głowa św. Jana Chrzciciela na misie, kolejne dwa czeski lew w koronie. Zachowało się bardzo niewiele jego przedstawień. Widnieje w XV-wiecznym herbarzu Wernigerode przechowywanym w Bibliotece Państwowej w Monachium. Zachował się także w sali herbowej zamku Wenzelschloss w Lauf koło Norymbergi.

1530 

Herb Wrocławia z XVI wieku odzwierciedla wielkie ambicje miasta, którego rajcy zdecydowali się stworzyć herb na podobieństwo pięciopolowych herbów królewskich. Symbolika XVI-wiecznego herbu mocno oddaje złożoną historię miasta. Dyplom herbowy wystawiła miastu 12 lutego 1530 r. w Pradze kancelaria królewska władcy czesko-węgierskiego Ferdynanda I Habsburga, a przywilej herbowy potwierdził 10 lipca 1530 r. cesarz Karol V Habsburg.

Z przywileju herbowego:

1938 
19 października 1938 naziści na rozkaz gauleitera Śląska Josefa Wagnera zastąpili tradycyjny herb dwupolowym. W jego górnej, złotej części widniał orzeł śląski, a w czerwonej, dolnej Krzyż Żelazny – projektantem nowej tarczy był . Cytat z gazety z tego okresu:

Odwołanie do króla Fryderyka Wilhelma III wiąże się z wydaną przez niego we Wrocławiu 17 marca 1813 pod naciskiem pruskich patriotów odezwą An Mein Volk (niem. Do mojego ludu), wzywającą do walki z Napoleonem. Wcześniej król ustanowił order Krzyża Żelaznego oraz pozwolił na formowanie ochotniczych freikorps, od których barw mundurowych pochodzą kolory współczesnej flagi niemieckiej.

1948 

Po II wojnie światowej i powrocie Wrocławia pod panowanie polskie na krótko – do roku 1948 – wrócono do tradycyjnego herbu. W lutym tego samego roku Miejska Rada Narodowa dokonała przeprojektowania starego herbu – lwa czeskiego przesunięto z pola I na III, głowę Jana Ewangelisty zlikwidowano, a w pierwotnym miejscu czeskiego lwa umieszczono białego, nieukoronowanego orła polskiego. Herb ten nigdy nie wyszedł poza fazę projektową. Jeszcze w 1948 herbem miasta stał się dwugłowy wizerunek orła wzorowany na średniowiecznej pieczęci wrocławskiego wójta – jeszcze starszej niż właściwy herb miejski. Autorem nowego herbu był historyk Karol Maleczyński.

W prawej (heraldycznie), czerwonej połowie tarczy widniała połowa polskiego orła z głową zwróconą w prawo, w lewym, złotym polu umieszczona była połowa czarnego orła śląskiego z białą przepaską i głową zwróconą w lewo. Orły były nieukoronowane. Wiele osób do dziś kojarzy ten herb z Wrocławiem. Bazujący na tym herbie motyw znajduje się w symbolu wrocławskiej drużyny piłkarskiej Śląsk Wrocław oraz Politechniki Wrocławskiej.

Od 1990 
19 czerwca 1990 Rada Miejska przywróciła, na podstawie przekazów historycznych, tradycyjny herb pięciopolowy, zmieniono jednak nieznacznie wygląd tego herbu.

W 1995 r. godło zmieniono, m.in. zmieniona została twarz Jana Chrzciciela oraz kilka szczegółów w pozostałych elementach herbu.

Zobacz też 
 Flaga Wrocławia
 Herb

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Statut Wrocławia – tekst pierwotny, 1996;
 Statut Wrocławia – tekst jednolity, 2004;
 Wzory herbu oraz barw Wrocławia – załącznik nr 2 do Statutu Wrocławia.
 Herby Wrocławia na portalu polska-org.pl

Herby powiatów województwa dolnośląskiego
Herby miast województwa dolnośląskiego
Herb Wrocławia
Święty Jan Ewangelista na herbach
Święty Jan Chrzciciel na herbach
Święta Dorota na herbach