alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Senar jambiczny

Senar jambiczny (łac. versus senarius) – starożytna, iloczasowa rzymska miara wierszowa (metrum), odmiana greckiego trymetru jambicznego. Nazwa pochodzi stąd, że utwór napisany senarem składa się z wersów zawierających po sześć (łac. senos) jambów (łac. iambus). Cezura (łac. caesura), czyli obowiązkowa pauza międzywyrazowa, wypada w środku trzeciego jambu. Schemat (A - sylaba długa stanowiąca arsę, b - sylaba krótka):

bA bA b // A bA bA bA

Senar jambiczny od trymetru jambicznego (na który składają się trzy "metra", czyli pary jambów, a więc w sumie też sześć) odróżnia tylko to, że w senarze dopuszcza się rozwiązanie każdej arsy i każdej tezy we wszystkich stopach, oprócz ostatniej. Powoduje to, że senar jambiczny jest wierszem bardzo swobodnym i z tego powodu był w starożytności wierszem ludowym służącym do układania okolicznościowych fraszek, wierszowanych epitafiów itp. Był też chętnie używany przez komediopisarzy, zwłaszcza Plauta i Terencjusza. W metrum tym napisany jest również zbiór bajek Fedrusa.

Wspomniane rozwiązania to podmiany elementów jambu na alternatywne elementy o takiej samej wartości iloczasowej. Ponieważ jednak senar, w odróżnieniu od heksametru daktylicznego nie jest wierszem izochronicznym, możliwa jest swobodna wymiana pojedynczych elementów krótkich na długie. Ogólnie możliwych jest wiele rodzajów różnych rozwiązań, również nakładających się:

 jamb (bA) może ulec rozwiązaniu na trybrach (łac. tribrachus) (bbb); obie wersje mają tę samą liczbę mor (3);
 trybrach (bbb) może ulec ściągnięciu w trzymorowy trochej (łac. trochaeus) (Ab);
 jamb (bA) i trochej (Ab) może ulec podmianie na spondej (łac. spondeus) (lA); liczba mor w stopie ulega zwiększeniu do 4;

Powstały jak powyżej spondej może ulec dalszym rozwiązaniom na inne rodzaje stóp czteromorowych:

 na anapest (łac. anapaestus): bbA;
 na daktyl (łac. dactylus): lbb;
 na proceleusmatyk (łac. proceleusmaticus): bbbb;

Metrum
Lambda

Lambda (λάμβδα, pisana Λλ) – jedenasta litera alfabetu greckiego oznaczająca spółgłoskę płynną „l”. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 30.

Użycie jako symbolu

Λ 
 w kosmologii – stała kosmologiczna Λ
 w fizyce – hiperon Λ
 w elektrochemii – symbol przewodnictwa molowego elektrolitu, Λ lub Λm
 w chemii – jeden z dwóch typów (obok Δ) helikalności związków o strukturze helisy

λ 
 w biologii λ – bakteriofag λ (fag łagodny)

 w geografii, kartografii, nawigacji – długość geograficzna
 w rachunku lambda λ oznacza funkcję nienazwaną
 w fizyce – długość fali
 w fizyce jądrowej λ – stała rozpadu promieniotwórczego, patrz okres połowicznego zaniku
 w termodynamice współczynnik przewodnictwa ciepła
 w mechanice płynów λ – współczynnik oporów liniowych
 w chemii:
 liczba postępu reakcji
 λn – liczba n wiązań chemicznych danego atomu
 popularne oznaczenie stosunku liczby kobiet do liczby mężczyzn w danej grupie
 w informatyce – oznacza wyrażenie lambda, skąd stał się nieoficjalnym symbolem teorii języków programowania, a z czasem całej informatyki teoretycznej
 współczynnik nadmiaru powietrza w procesach spalania (w silnikach spalinowych mierzony przy pomocy sondy lambda)
 nazwa brydżowego systemu licytacyjnego
 Stowarzyszenie Grup Lambda – organizacja działająca na rzecz lesbijek, gejów oraz osób bi- i transpłciowych
 symbol ruchu tożsamościowego
 symbol serii gier Half-Life
 statystyka w teście zgodności λ-Kołmogorowa

Kodowanie 
W Unicode litera jest zakodowana:

W LaTeX-u używa się znacznika:

Zobacz też 

 lista jednoliterowych skrótów i symboli

Przypisy 

Litery alfabetu greckiego
Symbole LGBT
Ksi

Ksi (st.gr. ξῦ, nw.gr. ξι, pisana Ξξ) – czternasta litera alfabetu greckiego oznaczająca zbitkę spółgłosek "ks". W greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 60.

Użycie jako symbolu

Ξ 
 Ξ – symbol jednego z hiperonów

ξ 
 ξ – symbol współczynnika postępu reakcji
 ξ – w automatyce symbol współczynnika (stopnia) tłumienia
 ξ – w mechanice płynów symbol współczynnika strat
 ξ – w mechanice jedna ze współrzędnych Haigh-Westergaarda

Kodowanie 
W Unicode litera jest zakodowana:

W LaTeX-u używa się znacznika:

Zobacz też 

 lista jednoliterowych skrótów i symboli

Litery alfabetu greckiego
Omikron

Omikron (st.gr. ὂ μικρόν, nw.gr. όμικρον, pisana Οο) – piętnasta litera alfabetu greckiego oznaczająca samogłoskę "o krótkie". W greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 70.

Użycie jako symbolu

Οο 
Majuskuły i minuskuły omikronu nie używa się powszechnie jako symbolu, ponieważ wyglądają one tak samo, jak łacińska litera O.

W Informatyce 
Stosowany jest do określania złożoności obliczeniowej algorytmów korzystając z "notacji O".

Kodowanie 
W Unicode litera jest zakodowana:

W LaTeX-u używa się znacznika:

Zobacz też 

 lista jednoliterowych skrótów i symboli

Przypisy 

Litery alfabetu greckiego
My (litera)

My (mi, μῦ, pisana Μμ) – dwunasta litera alfabetu greckiego oznaczająca spółgłoskę nosową „m”. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 40.

Użycie jako symbolu

Μ 
Majuskuły my nie używa się jako symbolu, ponieważ wygląda ona tak samo jak łacińska litera M.

μ 
 W fizyce
 przenikalność magnetyczna,  – przenikalność magnetyczna próżni, ma wartość  H/m.
 lepkość
 współczynnik tarcia
 symbol mionu
 W medycynie
 receptor opioidowy
 W matematyce w rachunku My operator zwracający nienazwaną funkcję będącą najmniejszym punktem stałym odwzorowania.
 W metrologii:
 W układzie SI mnożnikowi 10-6 (jedna milionowa) odpowiada przedrostek jednostki miary mikro o symbolu µ np. µm – mikrometr.
 Skrót dawnej jednostki miary długości mikron.

Kodowanie 
W Unicode litera jest zakodowana:

W LaTeX-u używa się znacznika:

W Windows znak mikro (µ) otrzymuje się poprzez wpisanie sekwencji przy pomocy klawiatury numerycznej: +.

Dla X serwera (Linux) z obsługą UTF-8 ten sam znak można otrzymać przez kombinację klawiszy: prawy +.

Zobacz też 

 lista jednoliterowych skrótów i symboli

Litery alfabetu greckiego

sr:Микро знак
Ny (litera)

Ny (ni, st.gr. νῦ, nw.gr. νι, pisana Νν) – trzynasta litera alfabetu greckiego oznaczająca spółgłoskę nosową przedniojęzykowo-dziąsłową "n". W greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 50.

Użycie jako symbolu

Ν 
Majuskuły ny nie używa się jako symbolu, ponieważ wygląda ona tak samo jak łacińska litera N.

ν 
 w fizyce oznacza częstotliwość
 w fizyce cząstek symbol neutrina
 w mechanice płynów oznacza lepkość kinematyczną płynu
 w materiałoznawstwie oznacza współczynnik Poissona

Kodowanie 
W Unicode litera jest zakodowana:

W LaTeX-u używa się znacznika:

Zobacz też 

 lista jednoliterowych skrótów i symboli
 N efelkystikon

Przypisy 

Litery alfabetu greckiego
Watomierz

Watomierz – przyrząd przeznaczony do pomiaru mocy czynnej.

Watomierze budowane są jako mierniki:
 elektrodynamiczne,
 ferrodynamiczne,
 indukcyjne.

Watomierz elektrodynamiczny – najczęściej spotykany typ miernika. Przeznaczony jest do pomiaru mocy w obwodach prądu stałego i przemiennego.

Ma on dwie cewki: nieruchomą cewkę prądową, o małej rezystancji, oraz ruchomą cewkę napięciową, o dużej rezystancji. Cewkę prądową włącza się do obwodu poprzez zaciski prądowe, szeregowo z obciążeniem; cewkę napięciową – poprzez zaciski napięciowe, równolegle z obciążeniem. Odchylenie wskazówki miernika jest proporcjonalne do wartości średniej iloczynu natężeń prądu w cewkach prądowej i napięciowej. Iloczyn ten jest proporcjonalny do natężenia prądu w cewce prądowej, napięcia na cewce napięciowej i  (nazywanego współczynnikiem mocy):
 

gdzie:
  – napięcie na cewce napięciowej,
  – natężenie prądu w cewce prądowej,
  – różnica faz między napięciem a natężeniem prądu elektrycznego.

Na tarczy podziałki watomierza znajduje się symbol jednostki wielkości mierzonej (moc czynna) – W (wat).

Zaciski odpowiadające początkom cewek prądowej i napięciowej są oznaczone gwiazdkami i w czasie pomiaru powinny być zwarte.

W watomierzu można za pomocą przełączników: prądowego i napięciowego nastawić zakres prądowy i napięciowy niezależnie od siebie. Zakres watomierza równy jest iloczynowi wyżej wspomnianych zakresów.

Zobacz też 

 amperomierz
 licznik energii elektrycznej
 miernik uniwersalny
 omomierz
 woltomierz

Mierniki wielkości elektrycznych
Wyspa Bolko

Bolko (niem. Bolko-Insel) – wyspa na Odrze, od 1954 roku w granicach Opola.

Historia 
Wzmiankowana już w 1213 roku jako Kampe, czyli „kępa”. Od XIV wieku nazywana „Bolko”, na cześć piastowskiego księcia, za zgodą władz kościelnych. W języku niemieckim aż do 1945 roku obowiązywała nazwa „Bolko-Insel” oraz „Las Minorytów” (1811). Od 1945 do 2004 roku urzędową nazwą była „Bolkowa Kępa”, zapomniana jednak na rzecz „Wyspy Bolko”, którą to została nazwana oficjalnie po miejskim głosowaniu w 2004 roku. Na Wyspie, aż do początków XX wieku znajdowało się kilka pól uprawnych oraz gęsty las. 27 października 1910 roku radni Opola zdecydowali się utworzyć tam park miejski, wykarczowano więc w większości las, pozostawiono najokazalsze dęby (m.in. Dąb Piastowski o obwodzie 410 cm i wieku 400 lat), buki i graby. Posadzono wiele nowych krzewów i drzew, wytyczono aleje i tarasy widokowe. W latach 30. XX wieku utworzono zoo.

Teraźniejszość 
Obecnie na Bolko znajduje się Ogród Zoologiczny oraz wiele ścieżek pieszo-rowerowych, kilka stawów oraz kanałów. Znajduje się tam także tzw. „Polana” – miejsce spotkań opolskiej młodzieży. Wyspa jest ograniczona od północy i wschodu Odrą, od zachodu Kanałem Ulgi dla Odry i od północnego zachodu pozostałością Kanału Wińskiego. Można się na nią dostać pieszym mostem na Odrze (z Wyspy Pasieki), mostem na Kanale Ulgi (od strony Wójtowej Wsi) lub ulicą Parkową biegnącą wzdłuż wałów przy Kanale. Wyspa formalnie jest częścią Nowej Wsi Królewskiej (co odzwierciedla przedwojenna nazwa dzielnicy), natomiast jej południowy kraniec znajduje się poza granicami administracyjnymi Opola – jest to skutek ukończenia budowy Kanału Ulgi, który ma nieco inny bieg, niż wcześniej tamtędy płynący Kanał Wiński (wyznaczał granicę miasta).

Linki zewnętrzne 
 Ogród Zoologiczny w Opolu
 Opole.pl – Dawne place, ulice i mury

Administracyjne części Opola
Bolko
Grotowice (Opole)

Grotowice (niem. Gräfenort) - dawniej wieś między Opolem a Krapkowicami nad Odrą, obecnie najdalej wysunięta na południe dzielnica Opola, wraz z osiedlem Metalchem ok. 3,3 tys. mieszkańców.

Historia Grotowic sięga roku 1770, gdy na mocy edyktu króla Prus ustanowiono Gräfenort, czyli "hrabiowską miejscowość" lub "osadę hrabiego".
W roku 1772, po wykarczowaniu lasu na którego terenie miała powstać wieś, sprowadzono osadników niemieckich - około 20 rodzin - głównie z Frankonii, Hesji i Wirtembergii. Nazwa niemiecka dość szybko została przyjęta do języka polskiego jako Grewnot i była używana równolegle z urzędową nazwą Gräfenort. W czasie plebiscytu w 1921 roku 251 osób głosowało za Niemcami, a 25 za Polską. Od 1947 roku obowiązuje pseudopatronimiczna nazwa Grotowice (od nazwiska Grot). 30 października 1975 Grotowice stały się częścią Opola, choć mniejszą część (79 ha) Grotowic włączono do Opola już 1 października 1974.

Grotowice od północy sąsiadują z Groszowicami. Znany ośrodek przemysłu metalurgicznego Metalchem, spore osiedle mieszkaniowe na pograniczu dzielnicy z Groszowicami, stacja kolejowa Opole Grotowice oraz kościół filialny pw. NMP Królowej Polski (należący od 2009 do parafii Metalchem, wcześniej do parafii św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Opolu-Groszowicach) - do 1945 r. będący własnością protestantów.

Dojazd autobusami miejskimi linii nr 7, 8, 12, N2. Ulica Oświęcimska stanowi fragment drogi wojewódzkiej nr 423.

Przypisy 

Administracyjne części Opola
Gosławice

W Polsce
 Gosławice – część Opola
 Gosławice – dzielnica Konina w województwie wielkopolskim.
 Gosławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
 Gosławice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Zakrzewo
 Gosławice – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
 Gosławice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy
 Gosławice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
 Gosławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wierzchosławice
 Gosławice – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Dobrodzień

 Gosławice – gromada w powiecie konińskim
 Gosławice – gromada w powiecie opolskim
 Gosławice – gromada w powiecie radomszczańskim
 Gosławice (gromada w powiecie średzkim) – gromada w powiecie średzkim

 Gosławice – przystanek kolejowy
 
Zobacz też Kolonia Gosławicka (dzielnica Opola), Cukrownia Gosławice (dzielnica Konina).

 Linki zewnętrzne
Kolonia Gosławicka

Kolonia Gosławicka (niem. Kolonie Goslawitz, od 1936 Ehrenfeld Ansiedlung; nazwa gwarowa: Kopalina) – dzielnica Opola pomiędzy Grudzicami i Gosławicami; ponad 6770 mieszkańców; dojazd autobusami MZK. 

Historia dzielnicy sięga roku 1864, kiedy to na terenie Gosławic wybudowano kolonię - Kolonie Goslawitz, w 1936 r. przemianowane przez nazistów na Ehrenfeld Ansiedlung. Po II wojnie światowej spolszczono pierwotna nazwę, a 31 grudnia 1961 roku wieś przyłączono do Opola. Historyczna granica Kolonii biegła, zaczynając od punktu, w którym krzyżuje się ul. Wygonowa, linia kolejowa (Opole-Kluczbork) i Obwodnica Północna, na zachód ul. Wygonową, następnie na południe obecną ulicą Lwowską i Kielecką, na zachód ul. Piotrkowską i Sosnkowskiego, na południe Małopolską, na wschód Śląską i Piotrkowską, na południe ul. Kamińskiego (przecinając ul. Wschodnią), aż do torów kolejowych (linia Opole-Fosowskie) i prosto na wschód, aż do obecnej granicy Opola.

Na gruntach dzielnicy wybudowane są osiedla: Osiedle Malinka i Kolorowe. W 1977 r. rozpoczęto budowę kościoła pod wezwaniem św. Jacka – patrona Śląska, w 1982 inwestycję ukończono. Przez Kolonię przebiega Obwodnica Opola – drogi krajowe 46 94. W Kolonii Gosławickiej funkcjonują 2 przedszkola, szkoła podstawowa i urząd pocztowy. Przy alei Witosa działa Uniwersytecki Szpital Kliniczny. Istnieje również stadion piłkarski ze sztucznym oświetleniem, na którym grają drużyny młodzieżowe UKS "Rodło" Opole oraz V-ligowa (2018/2019) drużyna seniorów Rodło-Wiking Opole.

Przypisy 

Administracyjne części Opola
Jaksmanice

Jaksmanice (w latach 1977–1981 Witoldówek) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Medyka, na granicy z Ukrainą.

Wieś starostwa przemyskiego Jaskmanice Regalis położona była na przełomie XVI i XVII wieku w powiecie przemyskim ziemi przemyskiej województwa ruskiego.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie przemyskim w województwie lwowskim.

W latach 1944–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 4 Polaków i 1 Ukraińca za „zdradę sprawy narodu ukraińskiego”.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Teren pagórkowaty, dominuje rolnictwo.

We wsi znajdują się ruiny fortyfikacji Twierdzy Przemyśl z czasów zaboru austro-węgierskiego oraz cmentarz z widokiem na ukraińską stronę granicy. Stoi tam także kościół parafii rzymskokatolickiej przekształcony po II wojnie światowej z cerkwi greckokatolickiej.

Przypisy 
 
 
 
 

Jaksmanice
Wsie starostwa przemyskiego
Wsie w powiecie przemyskim
Siedliska (powiat przemyski)

Siedliska – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Medyka, na granicy z Ukrainą.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie przemyskim w województwie lwowskim.

W lutym 1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 3 Polaków i 11 Ukraińców, w większości kobiet i dzieci, za "zdradę sprawy narodu ukraińskiego".

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa przemyskiego.

W Siedliskach znajduje się osiedle (osadnictwo w latach 70. XX wieku wskutek przesiedlenia sąsiedniej wsi) i cmentarz.

Zabytki 
Cmentarz greckokatolicki – wpisany do rejestru zabytków 9 marca 1994 r., powstały na początku XX wieku. Znajduje się w centrum wsi, w miejscu, gdzie dawniej była zlokalizowana drewniana cerkiew zbudowana w 1917 r. Na jego terenie zachowały się 24 nagrobki, z których najstarszy pochodzi z 1909 r. Są tam również krzyże żeliwne z XX wieku, obeliski (m.in. Ukraińców poległych w 1918 r.) i betonowe postumenty z krzyżami o ludowych dekoracjach.

Budynek koszar poaustriackich – wpisany do rejestru zabytków 20 grudnia 1995 r. Powstał na przełomie XIX i XX wieku jako budynek mieszkalno-techniczny dla grupy fortecznej Siedliskiej Twierdzy Przemyśl. Obecnie znajduje się w nim szkoła (od lat 60. XX wieku). Mieści się w południowej części wsi. Jest to murowany z cegły, parterowy budynek, który stanowi część zespołu pokoszarowego (reszta zabudowań jest w stanie ruiny).

Fort „WXV Borek” – wpisany do rejestru zabytków 30 czerwca 1971 r.

Fort „W I Salis Soglio” – wpisany do rejestru zabytków 3 listopada 1987 r.

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 

Siedliska (powiat przemyski)
Wsie w powiecie przemyskim
Obciągacz bomu

Obciągacz bomu – talia lub równoważne mechanicznie urządzenie hydrauliczne zamocowane między bomem a stopą masztu albo w pobliżu. Zapobiega podnoszeniu bomu przez żagiel i w ten sposób umożliwia redukcję skrętu żagla oraz nieznacznie zmniejsza obciążenie talii bomu. Hydrauliczny obciągacz bomu (albo stały, wykonany przy użyciu teleskopu z najczęściej metalowych rurek) może także poza zasadniczą funkcją podtrzymywać bom (czyli zastępować topenantę).

Zobacz też 
 obciągacz
 obciągacz spinakerbomu

Olinowanie (żeglarstwo)

he:מפרשית#בומצ'ק
Cumowanie

Cumowanie – unieruchomienie jednostki pływającej (statku wodnego) przy nabrzeżu, kei, pomoście, burcie innej jednostki, boi, pławie, dalbie, beczce cumowniczej itp.

Termin cumowanie odnosi się także do unieruchamiania przy odpowiednich platformach i wieżach statków powietrznych lżejszych od powietrza (balony, sterowce), oraz do statków kosmicznych łączących się z sobą w przestrzeni kosmicznej.

Cumowanie statków wodnych

Czynności tej dokonuje się za pomocą lin cumowniczych podawanych z pokładu cumującej jednostki. W zależności od sposobu użycia tych lin, nazywa się je cumami, szpringami lub brestami. Liny cumownicze wyprowadza się z jednostki zasadniczo tylko z okolic jej dziobu i rufy. Cumy biegną skośnie od dziobu jednostki w przód i od rufy w tył, szpringi zaś odwrotnie, kontrując cumy. Bresty są prowadzone prostopadle do nabrzeża.

Cumowanie ma na celu nie tylko bieżące unieruchomienie jednostki, ale także zabezpieczenie jej przed zerwaniem w razie pogorszenia pogody, a sposób cumowania powinien uwzględniać także warunki lokalne – przede wszystkim wahania poziomu wody. W przypadku korzystania przez więcej niż jedną jednostkę z tych samych urządzeń cumowniczych na nabrzeżu, liny cumownicze powinno się tak zakładać, aby było możliwe zdejmowanie ich w dowolnej kolejności. Np. w przypadku liny z uchem robi się to w ten sposób, że drugą linę przewleka się od spodu przez ucho tej będącej już na polerze i następnie zakłada na poler powyżej pierwszej liny.

W przypadku występowania nurtu wody, lub wiatru o istotnej sile, manewru cumowania należy dokonywać pod prąd i pod wiatr.

Cumowanie wykonuje się po dojściu jednostki do nabrzeża (lub innego obiektu) i wyhamowaniu jej. Przy większych jednostkach dojście to jest realizowane za pomocą holowników portowych. Sama czynność cumowania polega na podaniu lin cumowniczych na ląd, dociągnięciu nimi jednostki do nabrzeża aż oprze się o odbijacze, a następnie obłożeniu tych lin na polerach.

W przypadku większych odległości od brzegu, aby linę cumowniczą podać z jednostki na brzeg, przerzuca się najpierw rzutkę, na końcu której dowiązana jest lina cumownicza, lub też mocniejsza linka (messanger), a do niej dopiero lina właściwa.

Robotnik portowy wyspecjalizowany w przyjmowaniu "cum" (czyli lin cumowniczych) z pokładu, mocowaniu cum na nabrzeżu i oddawaniu cum na pokład to cumownik portowy. Ponieważ cumowanie jest manewrem potencjalnie niebezpiecznym zarówno dla infrastruktury nabrzeża, jak i sąsiednich zacumowanych jednostek, w przypadku większych statków przepisy portowe określają obowiązek korzystania z cumowników, oraz określają ich liczbę w zależności od długości statku.

Po zacumowaniu jednostki możliwe jest także jej przecumowanie. Terminem tym nazywa się manewry przestawienia (ferholung) lub obrócenia (overholung) jednostki. Manewrów tych dokonuje się na linach cumowniczych.

Potocznie terminem cumowania nazywa się także manewr dochodzenia jednostki do obiektu, przy którym będzie zacumowana. Również potocznie cumowaniem nazywa się postój jednostki przy nabrzeżu.

Bibliografia

Zobacz też 
 ferholung
 overholung

Manewry i czynności przy jachcie
Cover band

Cover band (; IPA /ˌkʌvə ˈbænd/) – zespół muzyczny, często rockowy, grający piosenki skomponowane i wcześniej znane z występów innych grup lub solistów.

Te utwory, zwane cover versions, wykonywane są często w odmiennej aranżacji niż oryginalny utwór. Większość grup rockowych w swych początkach działa jako cover bands, istnieją jednak artyści, którzy przez całą swoją karierę działają jako cover bands lub cover artists lub często do tej roli wracają. Niekiedy kowery stają się bardziej znane i popularne od ich oryginałów.

Zobacz też 
 tribute band

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 

 !
Rodzaje zespołów muzycznych
Tribute band

Tribute band – zespół muzyczny, którego działalność polega na wykonywaniu muzyki innej, popularnej grupy muzycznej.

Działalność tribute bandów może polegać nie tylko na odtwarzaniu utworów zespołu, na którym tribute band się wzoruje, lecz również na odwzorowaniu wizerunku scenicznego, kostiumów, choreografii itp.

Przykłady 
(opracowano na podstawie materiału źródłowego)
 The Musical Box (zespół oryginalny: Genesis)
 Led-Zepplica (Led Zeppelin)
 Brit Floyd (Pink Floyd)
 The Australian Pink Floyd Show (Pink Floyd)
 Queen Extravaganza (Queen)

Zobacz też 
 cover band
 tribute album

Przypisy 

Rodzaje zespołów muzycznych
Hanys

Hanys – określenie rdzennego mieszkańca dawnej niemieckiej części Górnego Śląska. Hanys to autochton, natomiast nie określa się tak osób spoza Czarnego Śląska, które na Górnym Śląsku mieszkają i przyjęły śląską kulturę. Terminem tym określają Górnoślązaków również Ślązacy ze Śląska Cieszyńskiego.

Charakterystyka 
Słowo hanys pochodzi od niemieckiego imienia Hans jako odpowiednika polskiego imienia Jan. Słowo to miało sugerować niemieckie pochodzenie Ślązaków. W Niemczech natomiast powstał termin Wasserpolaken, określenie pejoratywne mieszkańców Górnego Śląska. W założeniu słowo hanys miało być obraźliwym określeniem, jednak zostało przyswojone przez mieszkańców Górnego Śląska.

Bliskimi znaczeniowo słowami do hanysa, są miejscowy i tutejszy, w znaczeniu stąd (a nie ‘zza rzeki’, czyli z Zagłębia Dąbrowskiego i reszty Polski – po śląsku z Altrajchu, w dosłownym znaczeniu: ‘stara rzesza’). Ślązacy z Czarnego Śląska stosują określenie gorol, nazywając tak mieszkańców sąsiadującego Zagłębia Dąbrowskiego i pozostałych części Polski oraz Polaków mieszkających na Górnym Śląsku. W województwie opolskim członek takiej grupy napływowej często zwany jest chadziaj lub hadziaj, który to termin jest pokrewny do poznańskiego chaziaja, oba z rosyjskiego хозяин (chazjain).

Zobacz też 

 Ślązacy
 Wasserpolen

Przypisy 

Górny Śląsk
Język polski
Słowa
Kalistrat

Kalistrat – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się ze złożenia słów kalios i stratos oznaczających kolejno "piękno" i "armia". Imię to nosiło kilku świętych katolickich.

Kalistrat imieniny obchodzi 10 października i 26 października.

Męskie imiona greckie
Kamelia (imię)

Kamelia – imię żeńskie pochodzące od nazwy kwitnącego krzewu nazwanego na cześć botanika i misjonarza Georga Josepha Kamela.

Kamelia imieniny obchodzi 3 lipca oraz 3 sierpnia.

Przypisy 

Żeńskie imiona łacińskie
Kandyd

Kandyd – imię męskie pochodzenia łacińskiego, od przymiotnika candidus oznaczającego "biały" lub "niewinny". Imię to nosiło wielu wczesnych świętych Kościoła katolickiego, m.in. Kandyd z Agaunum (zm. ok. 286) oraz św. Kandyd wspominany razem ze św. Cyrionem (zm. ok. 320 roku). Użyte przez Voltaire'a w jego Kandydzie.

Kandyd imieniny obchodzi 9 marca, 11 marca, 22 września i 3 października.

Męskie imiona łacińskie
Soso

Soso – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missisipi, w hrabstwie Jones.

Przypisy 

Miasta w stanie Missisipi
Uljanow

Aleksander Uljanow − rosyjski rewolucjonista, brat Lenina
 Borys Uljanow − rosyjski tenisista
 Dmitrij Uljanow − rosyjski rewolucjonista, brat Lenina
 Dmitrij Uljanow − rosyjski piłkarz
 Ilia Uljanow − rosyjski działacz oświatowy, ojciec Lenina
 Michaił Uljanow − rosyjski aktor
 Nikołaj Uljanow − rosyjski malarz
 Włodzimierz Lenin − przywódca bolszewików i ZSRR

Zobacz też:
 Uljanowa
Liwia Druzylla

Liwia Druzylla (Livia Drusilla; Iulia Augusta, ur. 30 stycznia 58 p.n.e.; zm. 29 n.e.) – rzymska patrycjuszka, córka Marka Liwiusza Druzusa Klaudianusa i Alfidii.

Jej matka, Alfidia, pochodziła z mało znaczącego rodu, ale ojciec, urodzony jako Appius Klaudiusz Pulcher i adoptowany w dzieciństwie przez Marka Liwiusza Druzusa, trybuna w 91 p.n.e. zapewnił jej prestiż rodów Liwiuszów i Klaudiuszów. Liwia Druzylla poślubiła swojego kuzyna, Tyberiusza Klaudiusza Nerona, gdy miała około 15 lat. Urodził im się syn, przyszły cesarz Tyberiusz, a gdy była w szóstym miesiącu ciąży z drugim synem, Druzusem, poślubiła Oktawiana (w 38 p.n.e.). Rozwód i małżeństwo zaaranżował Oktawian, który potrzebował politycznych koneksji Liwiuszów i Klaudiuszów. Ich małżeństwo trwało ponad pięćdziesiąt lat i cechowało się wzajemną lojalnością i szacunkiem. Było jednak bezdzietne, jedyne ich dziecko urodziło się martwe.

Pozycja pierwszej damy cesarskiego dworu, powiązania rodzinne i prywatne bogactwo pozwoliło jej odgrywać znaczącą rolę przez całe życie. Jej potomkami byli wszyscy cesarze dynastii julijsko-klaudyjskiej. Była oskarżana o zbrodnicze pozbywanie się kolejnych pretendentów do sukcesji po Auguście dla zapewnienia tronu swojemu synowi. Dzięki jej zabiegom August adoptował Tyberiusza i wyznaczył go na swojego następcę. Po śmierci Augusta zgodnie z jego wolą Liwia otrzymała tytuł augusty, została członkiem jego rodu (Gens Iulia) i odtąd była nazywana Julia Augusta. Tyberiusz był niechętny jej wpływom i nie powrócił do Rzymu nawet na jej pogrzeb – została pochowana w Mauzoleum Augusta.

Julia Augusta została zaliczona w poczet bogów w 42 n.e. jako Diva Augusta przez Klaudiusza – jej wnuka.

Małżeństwa i dzieci:
 Tyberiusz Klaudiusz Neron
 Tyberiusz – cesarz rzymski (14–37)
 Druzus – ojciec Klaudiusza – cesarza (41–54) i Germanika
 Oktawian August

Bibliografia

Linki zewnętrzne 
 

Cesarzowe rzymskie
Urodzeni w 58 p.n.e.
Zmarli w 29
Leningrad (ujednoznacznienie)

Leningrad – nazwa miasta Petersburg w latach 1926–1991, podstawowe znaczenie słowa

Muzyka 
 „Leningrad” – singel Billy’ego Joela pochodzący z wydanego w 1989 roku albumu Storm Front
 Leningrad – rosyjski zespół muzyczny
 Leningrad Cowboys – fiński zespół muzyczny

Kinematografia 
 Leningrad – brytyjsko-rosyjski telewizyjny miniserial wojenny z 2007 roku
 Leningrad – rosyjsko-brytyjski film dramatyczno-wojenny z 2009 roku

Okręty 
 Leningrad – seria sześciu radzieckich niszczycieli zbudowanych w latach 30. XX wieku
 Leningrad – jeden z dwóch radzieckich śmigłowcowców zbudowanych w ramach projektu 1123

Inne 
 Leningrad – dawna nazwa gdańskiego kina Neptun
 Leningrad – marka telewizorów
 Leningrad – rodzaj budynków budowanych z wielkiej płyty w Polsce w latach 80. XX wieku na obszarach stacjonowania jednostek Północnej Grupy Wojsk 
 (2046) Leningrad – planetoida pasa głównego

Przypisy
Petersburg (ujednoznacznienie)

Rosja:
 Petersburg – miasto 

Stany Zjednoczone:
 Petersburg – miasto w stanie Alaska, w okręgu Petersburg
 Petersburg – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Menard
 Petersburg – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Pike
 Petersburg – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie Boone
 Petersburg – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Monroe
 Petersburg – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Boone
 Petersburg – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Nelson
 Petersburg – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Huntingdon
 Petersburg – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Lincoln
 Petersburg – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Hale
 Petersburg – miasto w stanie Wirginia
 Petersburg – miasto w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Grant
 Petersburg (ang. Petersburg Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Jackson
 Petersburg (ang. Petersburg Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Nelson

Inne:
 I bitwa pod Petersburgiem – bitwa podczas wojny secesyjnej (9 czerwca 1864) na terenie stanu Wirginia
 II bitwa pod Petersburgiem – bitwa podczas wojny secesyjnej (15-18 czerwca 1864) na terenie stanu Wirginia
 III bitwa pod Petersburgiem – bitwa podczas wojny secesyjnej (2 kwietnia 1865) na terenie stanu Wirginia

Zobacz też:
 Saint Petersburg
 Sankt Petersburg
 St. Petersburg
Bras (żeglarstwo)

Brasy – element olinowania ruchomego na żaglowcu służący do ustawiania ożaglowania rejowego w płaszczyźnie najkorzystniejszej względem wiatru, poprzez odpowiednie obrócenie rei w płaszczyźnie poziomej. Brasy występują również przy spinakerbomie.

Każda reja ma na swoich końcach (nokach) po jednym brasie. Brasy najniższych żagli prowadzone są zazwyczaj do pokładu w kierunku rufy. Brasy wyższych rei biegną od ich noków do sąsiednich masztów (poziomo lub o jedno piętro żagli niżej), a stamtąd na pokład do kołkownicy. Na starych żaglowcach prowadzenie brasów mogło być znacznie bardziej skomplikowane - np. ze sztagów do noków rei i z powrotem do sztagów, ale w innych miejscach, a stamtąd w dół. Jedynie brasy najniższych rei mogą mieć swoje końce w kołkownicach na burtach. Brasy najczęściej przeprowadza się przez system bloków zmniejszających potrzebną do ich obsługi siłę.

Liny o podobnym działaniu do brasów, ale biegnące od wolnych rogów żagli to szoty. W kierunku dziobu od rogów szotowych biegną halsy służące do odpowiedniego naciągania lików bocznych żagla.

Zobacz też
 ożaglowanie
 takielunek

Bibliografia

Olinowanie (żeglarstwo)
Rozprza (drzewce)

Rozprza (lub rozprze) – drzewce charakterystyczne dla ożaglowania rozprzowego. Biegnie skośnie do góry od (zwykle dolnej części) masztu w poprzek prostokątnego żagla do jego górnego zewnętrznego rogu. Współcześnie spotykana na jachtach klasy Optymist.

Zobacz też 
 olinowanie
 omasztowanie
 ożaglowanie
 takielunek

Bibliografia 
 

Wyposażenie jachtu i osprzęt
Kuter (maszyna)

Kuter – maszyna w przemyśle mięsnym, służąca do rozdrabniania, emulgowania mięsa, tłuszczu wraz z dodatkami smakowymi.
Wytwarza się w nim farsze do wędlin, wędliny drobno rozdrobnione, pasztety.

Budowa 
 misa obrotowa (obrót wokół pionowej osi) poj. 30–500 litrów
 zestaw noży obrotowych (oś prostopadła do osi obrotu misy) obroty 20–8000/min.

Składniki farszu wkładamy do misy, dodajemy lód, przyprawy. Misa obracając się (2–5 razy na minutę) miesza i rozdrabnia farsz, a noże obracając się (20 razy – 8 tysięcy razy na minutę) wytwarzają jednolitą masę. 
Farsz z kutra może być użyty do napełniania osłonek np. parówki lub do mieszania farszu wędlin grubo rozdrobnionych jako spoiwo.

Współczesne kutry wyposażone są w osprzęt ułatwiający kontrolę procesu kutrowania.
 termometry
 komorę próżniową
 podnośnik
 tarczę wyładunkową

Zobacz też 

 produkcja wędlin

Technologia żywności
Ahmad Jasin

Szejk Ahmad Isma’il Hasan Jasin (ur. ok. 1936, zm. 22 marca 2004) – duchowy przywódca zbrojnego palestyńskiego ugrupowania Hamas.

Życiorys 
Urodził się w Palestynie. W 1948 musiał opuścić ojczyznę jako uchodźca po tym, gdy jego rodzinna wioska została zrównana z ziemią przez siły izraelskie. W 1952 w następstwie wypadku na boisku szkolnym, doznał porażenia kończyn. W kolejnych latach całkowicie utracił wzrok i poruszał się wyłącznie na wózku inwalidzkim. Od 1967 duchowny. Głosił islam w radykalnym wydaniu Braci Muzułmańskich. Stanął na czele palestyńskiej sekcji stowarzyszenia Braci. W 1973 założył na okupowanych przez Izrael obszarach Centrum Islamskie. Organizacja została zarejestrowana przez rząd Izraela w 1978. Centrum prowadziło działalność społeczną i organizowało pomoc dla mieszkańców Palestyny. Jednocześnie organizacja ta głosiła hasła islamistyczne i krytyczne wobec świeckich pozycji zajmowanych przez OWP. Działalność społeczno-charytatywna finansowana była z zakatu i datków finansowych palestyńskich uchodźców w Stanach Zjednoczonych, Jordanii i państwach Zatoki Perskiej. Centrum otrzymywało również pieniądze od rządu Izraela (rząd tego państwa finansował początkowo działalność fundamentalistów jako przeciwników OWP).

W 1979 jako zbrojne skrzydło Centrum Islamskiego powstała grupa Duma Wiernych Wojowników. W 1982 powstała z kolei grupa o nazwie Palestyńscy Święci Bojownicy. W 1983 grupy te rozpoczęły antyizraelskie działania militarne. W odwecie za nie, Jasin został aresztowany przez wojsko izraelskie. W 1985 wypuszczony w wyniku ustaleń pomiędzy Izraelem a Ludowym Frontem Wyzwolenia Palestyny. W 1987 wraz z wybuchem pierwszej Intifady współtworzył Hamas, w skład którego weszły wcześniej istniejące grupy islamistów. Organizacja włączyła się w antyizraelskie powstanie. Jako „Główny Przewodniczący“ był pierwszym liderem i duchowym przywódcą tej fundamentalistycznej grupy. W 1993 potępił porozumienia z Oslo uznając je za zdradę sprawy palestyńskiej. W swoich przemówieniach podkreślał konieczność całkowitej likwidacji państwa Izrael.

Został zabity 22 marca 2004 w ataku rakietowym śmigłowców izraelskich w Gazie, kiedy opuszczał meczet. Oprócz Jasina zginęli jego dwaj ochroniarze i 6–7 przypadkowych Palestyńczyków.

Przypisy 

Palestyńscy duchowni
Palestyńscy terroryści
Duchowni islamscy
Niewidomi 
Urodzeni w 1936
Zmarli w 2004
Newa

Newa (ros: Нева, Niewa) – rzeka w europejskiej części Rosji, długość 74 km; wypływa z jeziora Ładoga i uchodzi do Zatoki Fińskiej w Sankt Petersburgu.

Dorzecze Newy oprócz stosunkowo niewielkiego fragmentu między Ładogą a Bałtykiem obejmuje całą zlewnię Ładogi, do której uchodzą m.in. Swir, Wołchow i Vuoksi, stąd rzeka pomimo niewielkiej długości należy, ze średnim przepływem ponad 2500 m³/s, do kilku największych w Europie, a z rzek uchodzących do Bałtyku – ma przepływ największy.

Na ujściowym odcinku na obszarze Sankt Petersburga tworzy deltę, dzieląc się na liczne ramiona.

Wylewy Newy wielokrotnie powodowały powodzie (m.in. w 1824, 1924 i 1965). Rzeka stanowi część Kanału Wołżańsko-Bałtyckiego.

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Zdjęcia znad Newy

Rzeki w Petersburgu
 
Rzeki w obwodzie leningradzkim
Zatoka Fińska

Zatoka Fińska – zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Finlandią, Rosją i Estonią. W głębi lądu, na przedłużeniu Zatoki Fińskiej znajdują się największe jeziora Europy: Ładoga i Onega.

Uzdrowiska na Zatoce Fińskiej:
 Narva-Jõesuu
 Toila

Przypisy 

Zatoki Morza Bałtyckiego
Zatoki Rosji
Zatoki Finlandii
Zatoki Estonii
Onega (jezioro)

Onega (, Onieżskoje oziero, także Онегo, Oniego; wep. Änine, karel. Oniegu, fin. Ääninen lub Äänisjärvi) – drugie co do wielkości jezioro w Europie (po jeziorze Ładoga), położone w północno-zachodniej Rosji (w Republice Karelii, na obszarze obwodów leningradzkiego i wołogodzkiego), między jeziorem Ładoga i Morzem Białym. Powierzchnia 9720 km², długość 248 km, szerokość 80 km, maksymalna głębokość 127 m. Na jeziorze znajduje się ok. 1650 wysp o łącznej powierzchni 260 km² (największe to Wielka Klimecka i Wielka Lelikowska oraz znana z licznych zabytków wyspa Kiży), na której umiejscowiono kompleks zabytkowych budynków z całego regionu Karelii. Na Kiży znajduje się jedna z najważniejszych dla religii prawosławnej świątyń, Cerkiew Przemienienia Pańskiego, którą corocznie odwiedzają rzesze pielgrzymów. W okresie zimowym, jezioro Onega pokrywa lód, niekiedy skuwając całą jego powierzchnię. Akwen staje się nieżeglowny, co powoduje, że transport pomiędzy wyspami odbywa się przy pomocy poduszkowców i śmigłowców.

Do Onegi uchodzi ok. 50 rzek, największe z nich to: Szuja, Suna, Wodła, Andoma, Megra. Wypływa z niego rzeka Swir.

Gospodarka 

Jezioro Onega stanowi istoty punkt transportowy i gospodarczy, w okolicznych wsiach i miastach silnie rozwinięte jest rybołówstwo i gałęzie z nim związane. Przemysł rybny był ważną gałęzią gospodarki regionu, nagłe przemiany po rozpadzie ZSRR, rabunkowa gospodarka znacząco ograniczyły tą gałąź gospodarki, która mocno straciła na znaczeniu.
Możliwości transportowe, jakie dają liczne rzeki oraz jezioro Onega, w znaczący sposób przyczyniły się również do rozwoju przemysłu ciężkiego i drzewnego w Pietrozawodsku czy Miedwieżjegorsku. Istotnym wydarzeniem była budowa Kanału Białomorsko-Bałtyckiego, która umożliwiła połączenie Morza Białego z Morzem Bałtyckim. W okresie wiosennym oraz letnim jezioro wykorzystywane jest do transportu surowców z północnych portów, spławiane nią jest również drewno, które transportuje się aż do Petersburga.
Po przemianach lat 90. XX w., wzrosło natomiast znaczenie turystyki i rekreacji. Coraz popularniejsze stały się łowiectwo, rafting, kitesurfing, żeglarstwo, nurkowanie.

Inne 
Jezioro Onega stanowi również miejsce zmagań sportowych, zimą odbywają się ekstremalne biegi po zamarzniętej tafli jeziora jak i wyścigi bojerów i łyżwiarzy.
W marcu 2010 roku udało się po raz pierwszy w historii przejść po tafli całe jezioro Onega. Trasę o długości 145 km pokonało czterech Polaków: Mateusz Augustynowicz, Łukasz Czabanowski, Piotr Kondraciuk i Konrad Kajszczarek.

Linki zewnętrzne 

 zdjęcie jeziora Onega
 

Jeziora w Karelii
Przyrzeczenie harcerskie

Przyrzeczenie harcerskie – uroczysta deklaracja składana przy otrzymywaniu krzyża harcerskiego. Stanowi ono lapidarny opis trzech podstawowych zasad wychowawczych obowiązujących w harcerstwie: służby, samodoskonalenia, braterstwa.

Przyrzeczenie harcerskie nie jest równoznaczne z przyjęciem do harcerstwa, które następuje zazwyczaj znacznie wcześniej, tj. najczęściej w momencie rozpoczęcia regularnego uczęszczania na zbiórki

Potwierdzeniem złożenia przyrzeczenia harcerskiego jest wręczenie (na ogół przypięcie do munduru harcerskiego) krzyża harcerskiego, lub (w niektórych środowiskach) chusty harcerskiej.

Tekst Przyrzeczenia harcerskiego 
 Do wyboru przez składającego Przyrzeczenie (w Związku Harcerstwa Polskiego):
1. Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Bogu i Polsce, nieść chętną pomoc bliźnim i być posłusznym/posłuszną Prawu Harcerskiemu.2. Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Polsce, stać na straży harcerskich zasad, nieść chętną pomoc bliźnim i być posłusznym/posłuszną Prawu Harcerskiemu.

 Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Bogu i Polsce, nieść chętną pomoc bliźnim i być posłusznym Prawu Harcerskiemu.(w Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej oraz w Niezależnym Związku Harcerstwa "Czerwony Mak")
 Na mój honor, z Łaską Bożą, przyrzekam całym życiem służyć Bogu, Kościołowi, mojej Ojczyźnie i Europie chrześcijańskiej, nieść w każdej potrzebie pomoc bliźnim i przestrzegać Prawa Harcerskiego.(w Stowarzyszeniu Harcerstwa Katolickiego "Zawisza" Federacji Skautingu Europejskiego)
 Z Bożą pomocą uczynię wszystko, aby służyć Bogu, Jego Kościołowi i bliźnim przestrzegając prawa Royal Rangers i wprowadzając w życie Złotą Zasadę. (w Royal Rangers Polska)

 Do wyboru przez składającego Przyrzeczenie (w Stowarzyszeniu Harcerskim):
1. Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Bogu i Polsce, nieść chętną pomoc bliźnim i być posłuszną/posłusznym Prawu Harcerskiemu.2. Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Polsce, dążyć do Prawdy i Sprawiedliwości, nieść chętną pomoc bliźnim i być posłuszną/posłusznym Prawu Harcerskiemu.

Zobacz też 
 Prawo harcerskie

Literatura

Przypisy

Linki zewnętrzne 

 Przyrzeczenie i prawo harcerskie : tekst obowiązujący harcerzy : tekst obowiązujący harcerki , wyd. 1930 w serwisie Polona

Harcerstwo
Obietnica zucha

Obietnica zucha – dobrowolnie złożone przez zuchy oświadczenie o zobowiązaniu się do przestrzegania prawa zucha.

Rota obietnicy zucha:
"Obiecuję być dobrym zuchem (i) zawsze przestrzegać Prawa Zucha."

Składanie obietnicy zuchowej jest świętem gromady zuchów. W zależności od obrzędowości gromady obietnica może mieć różną formę - może być obecny tylko zuch składający obietnicę, jak i wszystkie zuchy z gromady. Obietnicę zuch składa na ręce instruktora. Po złożeniu obietnicy zostaje przypięty  znaczek zucha, który ma przypominać o złożonej obietnicy.

Zobacz też 

 Przyrzeczenie harcerskie

Przypisy 

Harcerstwo
Juliusz Sieradzki

Juliusz Sieradzki ps. Rebe (ur. 23 lutego 1912 we Lwowie, zm. 30 listopada 1999 w Sopocie) – polski żeglarz, olimpijczyk, konstruktor jachtów, nauczyciel żeglarstwa.

Życiorys 
Studiował na Politechnice Warszawskiej. Żeglarstwo zaczął uprawiać na Wiśle w warszawskim AZS-ie, w załodze Adama Wolffa. Żeglował już wówczas samotnie i startował w regatach. Zbudował własnoręcznie jacht Kreska. Był olimpijczykiem w 1936 w Kilonii, na jachcie Danuta w klasie 6 metrów.

Skonstruował jacht Omega (1942) oraz Junak, Obieżyświat, katamarany kabinowe Ekspresik i Ekspresino. Po 1945 przeniósł się do Sopotu, gdzie mieszkał przy ulicy Wybickiego. Był członkiem Jachtklubu Gryf w Gdyni, a 17 czerwca 1957 został jachtowym kapitanem żeglugi wielkiej. Od 2 maja 1995 był Członkiem Honorowym PZŻ.

Został pochowany na cmentarzu katolickim w Sopocie (kwatera G2-4-10).

Osiągnięcia sportowe:
  1936 – 11. miejsce na XI Igrzyskach Olimpijskich w kl. R-6
  1952 – mistrz Polski w kl. H
  1953 – mistrz Polski w kl. H
  1953 – mistrz Polski w kl. Finn (pierwszy złoty medalista MP)
  1954 – Tytuł Mistrza Sportu
  1955 – mistrz Polski w kl. bojerowej monotyp

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 
 Słownik Biograficzny Żeglarzy Pomorskich – Juliusz Sieradzki

Polscy olimpijczycy (Berlin 1936)
Polscy żeglarze na igrzyskach olimpijskich
Ludzie urodzeni we Lwowie
Pochowani na cmentarzu katolickim w Sopocie
Urodzeni w 1912
Zmarli w 1999
Żeglarze sportowi na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1936
Jaksztag

Jaksztag – na żaglowcu z ożaglowaniem rejowym metalowy pręt przymocowany wzdłuż rei w jej górnej części. Stosowane są zwykle dwa jaksztagi. Jeden jest nośnikiem żagla (do jaksztagu jest przymocowany górny lik żagla), z drugiego zwisają podwieszki (szelki), na końcu których znajduje się perta, przy czym bezpośrednio do jaksztagu może być przymocowany ostatni fragment perty, tzw. perta nokowa. Jaksztag służy jednocześnie jako handreling. Do jaksztagów mocowane są również sejzingi - linki do obwiązywania sklarowanych żagli.

Zobacz też 
 ożaglowanie
 olinowanie
 takielunek

Bibliografia 
 

Omasztowanie
Lukan

Marcus Annaeus Lucanus (ur. 3 listopada 39, zm. 30 kwietnia 65) – poeta rzymski, bratanek Seneki Młodszego, wnuk Seneki Starszego. Urodził się w Kordowie, na terenach dzisiejszej Hiszpanii. Za udział w spisku Pizona na życie Nerona został zmuszony do samobójstwa.

Z twórczości Lukana pozostała jedynie niedokończona Pharsalia - epopeja historyczna w 10 księgach dotycząca wojny domowej między Pompejuszem a Cezarem, zakończona klęską tego pierwszego pod Farsalos w 48 roku p.n.e.

Oprócz tytułu Farsalia manuskrypty przekazują też alternatywny tytuł Bellum civile lub De bello civili. Z tego utworu pochodzi zwrot ferro et igni (ogniem i mieczem), w kontekście działań Cezara, który wolałby podbić i spustoszyć kraj przeciwnika niż zająć go bez walki. Tego zwrotu użył Henryk Sienkiewicz jako tytułu pierwszej części swojej Trylogii.

Lukan – jako uczestnik uczt cesarskich – pojawia się w powieści Quo vadis Henryka Sienkiewicza.

Farsalię tłumaczyli: Wojciech Stanisław Chrościński (1690), który napisał również jej Kontynuację (1693), Jan Alan Bardziński (1691) oraz Mieczysław Brożek (1994).

Linki zewnętrzne 

 Utwory Lukana 
 Lukan Utwory
 Lukan – dzieła w bibliotece Polona

Anneusze
Ludzie urodzeni w Kordobie
Pisarze łacińscy starożytnego Rzymu
Pisarze związani z Kordobą
Poeci I wieku
Poeci języka łacińskiego
Rzymscy samobójcy
Urodzeni w 39
Zmarli w 65
Lucanus

Lucanus (jelonek) – rodzaj chrząszczy z rodziny jelonkowatych
 Marcus Annaeus Lucanus (Lukan) – rzymski poeta
Algorytm kwantowy

Algorytm kwantowy – rodzaj algorytmu przeznaczonego do działania na maszynie kwantowej (komputerze kwantowym). Dotychczas powstało kilkanaście algorytmów wykorzystujących możliwości oferowane przez maszyny kwantowe. Należą do nich algorytmy Grovera, Deutscha, Simona, Shora, Kitaeva i Bernsteina-Vaziraniego.

 algorytm Deutscha-Jozsy (odróżniania funkcji zrównoważonej od stałej) 1992,
 algorytm Shora (faktoryzacji, czyli rozkładu liczb na czynniki pierwsze) 1994,
 algorytm Kitajewa (szybkiej kwantowej transformacji Fouriera) 1995,
 algorytm Grovera (przeszukiwania bazy danych) 1995,
 algorytm Simona (znajdowania maski XOR funkcji 2-na-1) 1997.

Algorytmy kwantowe to algorytmy probabilistyczne, czyli oparte na rozkładzie prawdopodobieństwa i ewolucji układu kwantowego w czasie.

Dowolny algorytm kwantowy może być formalnie opisany jako konkretna, kwantowa maszyna Turinga.

Zobacz też 
 informatyka kwantowa
 komputer kwantowy
 kryptologia kwantowa

Przypisy

Bibliografia 
 
 Krzysztof Giaro, Marcin Kamiński, Wprowadzenie do algorytmów kwantowych, Akademicka Oficyna Wydawnicza EXIT, Warszawa 2003,
Imbir

Imbir (Zingiber Boehm.) – rodzaj bylin z rodziny imbirowatych. Obejmuje co najmniej 144 gatunki. Naturalny zasięg rodzaju obejmuje obszar południowo-wschodniej Azji od Indii po wschodnie Chiny oraz Nową Gwineę na południowym wschodzie. Rośliny introdukowane z tego rodzaju rosną w północnej Australii, w Korei, na Madagaskarze, w tropikalnej Afryce, w Ameryce Środkowej, na Florydzie, na Hawajach i innych wyspach Oceanii. Imbir lekarski jest rośliną przyprawową, jadalną i kosmetyczną. Jako jego substytut używane są także imbir cytwarowy i żółty. Rośliny z tego rodzaju stosowane są także do celów rytualnych i trucia strzał.

Morfologia 
 Pokrój Z płożących kłączy wyrastają pędy zróżnicowane na kwiatowe i płonne.
 Liście Na pędach kwiatowych liście łuskowate. Na liściowych – asymilacyjne, duże, o pochwiastej nasadzie i języczku.
 Kwiaty Zwykle duże i efektowne, grzbieciste, o zrosłodziałkowym kielichu i barwnej, zrosłopłatkowej koronie. Warżka duża, efektowna, powcinana. U wszystkich gatunków słupek wystaje wyraźnie ponad koronę i główkę pręcika.
 Owoce Torebka lub jagoda.

Systematyka 
 Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website
Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd imbirowce (Zingiberales), rodzina imbirowate (Zingiberaceae), rodzaj imbir (Zingiber).

 Pozycja w systemie Reveala
Gromada: okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada: Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa: jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa: imbirowe (Zingiberidae Cronquist), nadrząd: Zingiberanae Takht. ex Reveal, rząd: imbirowce (Zingiberales Griseb.), rodzina: imbirowate  (Zingiberaceae Lindl.), podrodzina: Zingiberoideae Blume ex Hassk. plemię:  Zingibereae Meisn., rodzaj: imbir (Zingiber Boehm.).

 Wykaz gatunków

Zastosowanie 
Imbir lekarski jest jedną z pierwszych przypraw korzennych, które zostały przywiezione do Europy. Opisywany był przez Marco Polo i Paracelsusa.

Przypisy 

Imbirowate
Jan Tarnowski

Jan z Tarnowa (ur. przed 1349–1409) – marszałek wielki koronny
 Jan Tarnowski (zm. 1432/1433) – wojewoda krakowski
 Jan Amor Tarnowski (zm. 1500) – kasztelan krakowski, sądecki i wojnicki, wojewoda krakowski
 Jan Feliks Tarnowski (1417– zm. ok. 1484) – wojewoda lubelski
 Jan Spytek Tarnowski (1484–1553) – podskarbi wielki koronny, wojewoda sieradzki
 Jan Feliks Szram Tarnowski (1450–1507) – wojewoda krakowski, lubelski
 Jan Ciężki Tarnowski (1479–1527) – kasztelan biecki
 Jan Amor Tarnowski (zm. 1514) – wojewoda ruski i sandomierski
 Jan Amor Tarnowski (1488–1561) – hetman wielki koronny, założył Tarnopol
 Jan Tarnowski (zm. ok. 1580) – cześnik czerski
 Jan Tarnowski (1550–1605) – prymas Polski w latach 1604–1605
 Jan Gratus Tarnowski – kasztelan żarnowski, starosta nowokorczyński
 Jan Tarnowski  (zm. 1659) – arcybiskup lwowski w latach 1654–1659
 Jan Aleksander Tarnowski (zm. ok. 1703) – kasztelan zawichojski
 Jan Jacek Tarnowski (zm. 1808) – starosta kahorlicki
 Jan Feliks Tarnowski (1777–1842) – historyk, senator-kasztelan Królestwa Kongresowego
 Jan Bogdan Tarnowski (1805–1850) – ziemianin, poseł na Sejm w Kromieryżu (1848)
 Jan Józef Tarnowski (1826–1898) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji
 Jan Dzierżysław Tarnowski (1835–1894) – marszałek Sejmu Krajowego Galicji
 Jan Tarnowski (ur. 1895) – żołnierz 4 Pułku Piechoty Legionów Polskich, 17 marca 1938 pośmiertnie odznaczony Krzyżem Niepodległości
 Jan Tarnowski (ur. 1898 w Strzegowie) – działacz niepodległościowy, 12 marca 1931 pośmiertnie odznaczony Krzyżem Niepodległości z Mieczami
 Jan Tarnowski (1891–1920) – porucznik Wojska Polskiego, kawaler Virtuti Militari
 Jan Tarnowski (1900–1966) – porucznik Wojska Polskiego, odznaczony Krzyżem Walecznych (dwukrotnie)
 Jan Tarnowski (1904–1947) – podpułkownik AK ps. Waligóra

Uwagi

Przypisy