alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Тәмте (Кама Тамагы районы)

Тәмте — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422824.

Тарих 
1927—1931 һәм 1935—1958 елларда — ТАССРның Тәмте районы үзәге.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Шәхесләр 
 Иван Буланкин (1901-1960), галим.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тәмте урманчылыгы

Тәмте урманчылыгы — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы поселок.

Почта индексы — 422587.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Түбән Әрнәш

Түбән Әрнәш — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422176.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Теплый Ключ

Теплый Ключ — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.

Почта индексы — 420099.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Терпеле (авыл)

Терпеле — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы поселок.

Почта индексы — 423750.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.

Авыл белән бәйле шәхесләр

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тирсә

Тирсә — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.

Почта индексы — 422204.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.

Авылда туган танылган шәхесләр 
 Гасыйм Мансуров (1894-1955) — Татарстан АССР ХКШ рәисе урынбасары (1924).
 Шәехгаттар Иманаев (1875-1939) — татарлардан чыккан икенче адвокат, журнал һәм газета мөхәррире.
 Чыңгыз Мусин (1934-2016), шагыйрь.

Моны да карагыз 
 Тирсә мәчете (XIX гасыр башы — 1991)

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тетвел (Азнакай районы)

Тетвел — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423307.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тетвел (Түбән Кама районы)

Тетвел — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.

Почта индексы — 423587.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Шәхесләр 
 Геннадий Егоров (1946), I чакырылыш Россия Дәүләт Думасы депутаты, «Татнефть» ААҖ Казандагы вәкиллеге директоры (1996 елдан).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Титәй

Титәй — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.

Почта индексы — 422630.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тигән Бүләк

Тигән Бүләк — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.

Почта индексы — 422913.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тимбай

Тимбай — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.

Почта индексы — 422443.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Танылган шәхесләр 
 Иван Куприянов (1910-1962), Социалистик Хезмәт Каһарманы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тимершык

Тимершык — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.

Почта индексы — 422057.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тимофеевка (Усад авыл советы)

Тимофеевка — Татарстан Республикасының Биектау районындагы поселок.

Почта индексы — 422708.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тимошкино (Киров өлкәсе)

Тимошкино () — Киров өлкәсенең Өрҗем районында урнашкан авыл.

Климат 
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

Сәгать поясы

Халык 
Халык саны динамикасы:

2002 елгы җанисәп буенча даими яшәүче халкы юк.

Искәрмәләр 

Киров өлкәсенең юкка чыккан торак пунктлары
Өрҗем районы торак пунктлары
Киров өлкәсе торак пунктлары
Тимәш

Тимәш — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.

Почта индексы — 423280.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Танылган шәхесләр 
 Камил Фасиев (1919-2005), дәүләт эшлеклесе.
 Хәлимә Ишбулдина (1910-2001), татар халык фольклорын җыючы
 Әхәт Гобәйдуллин (1919-1993), нифетче, Социалистик Хезмәт Каһарманы.
 Тимофей Белов (1907-1978), ТАССР социаль яклау министры.

Мәдәният 
 2022 елда авылда (әтисенең ватаны, шагыйрь биредә гомеренең соңгы елларын үткәргән) Габдерәхим Утыз Имәни әл-Болгари исемендәге тарихи-мәдәни комплекс ачылган.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Теңкәш

Теңкәш — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тихоново (Киров өлкәсе)

Тихоново () — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.

Климат 
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

Сәгать поясы

Халык 
Халык саны динамикасы:

2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (57%), руслар (43%).

Искәрмәләр 

Яраң районы торак пунктлары
Киров өлкәсе торак пунктлары
Теләнче-Тамак

Теләнче-Тамак — Татарстан Республикасының Тукай районындагы авыл.

Почта индексы — 423874.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Авыл белән бәйле күренекле шәхесләр 

 Нурмый Шәрипов (1923-1944), Советлар Берлеге Каһарманы. Теләнче-Тамак урта мәктәбе 1990 елдан каһарман исемен йөртә (Н. Шәрипов 1937-1940 елларда әлеге мәктәптә 7 еллык белем алган).
 Рәмзи Низамов (1939), ветеринария фәннәре докторы (1991), профессор (1997), Татарстанның атказанган фән эшлеклесе (1999).
 Роберт Шәрәфиев (1947), техник фәннәр докторы (1999), Уфа дәүләт нефть техника университеты профессоры.

Моны да карагыз 
 Хәлфиннәр

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тенеки

Тенеки — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.

Почта индексы — 422077.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тогаево

Тогаево — Татарстан Республикасының Тукай районындагы авыл.

Почта индексы — 423888.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тугаш (Мөслим районы)

Тугаш — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.

Почта индексы — 423977.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тугаш (Питрәч районы)

Тугаш — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.

Почта индексы — 422776.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тугыз (Мамадыш районы)

Тугыз — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422142.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тойгелде (Мөслим районы)

Тойгелде — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.

Почта индексы — 423974.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

Шәхесләр 
 Алексей Андреев

Мәчетләр 
 Яшел мәчет
 Кыйбла мәчете

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тутай (Буа районы)

Тутай — Татарстан Республикасының Буа районындагы торак пункт. Буадан 22 км читтә, Лашчы елгасы өстендә, Чуашстан чигендә урнашкан. 
XVII гасырдан билгеле. 1989 елда 220 кеше яшәгән, 73% чуашлар, 26% татарлар. Урамнары дүрт.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Шәхесләр 
 Хатыйп Казаков, биолог.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тойгуҗа

Тойгуҗа — Татарстан Республикасының Менделеевск районындагы авыл.

Почта индексы — 423646.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Туйкә

Туйкә — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423302.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Токмаш

Токмаш — Татарстан Республикасының Алабуга районындагы авыл.

Почта индексы — 423621.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Талкыш

Талкыш — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.

Почта индексы — 422786.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тылаңгыр

Тылаңгыр — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.

Почта индексы — 422019.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Толчейка

Толчейка — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.

Почта индексы — 423227.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Түңылҗа

Түңылҗа — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Почта индексы — 423513.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тоншерма

Тоншерма — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Почта индексы — 422377.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тупач

Тупач — Татарстан Республикасының Минзәлә районындагы авыл.

Почта индексы — 423719.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

Шәхесләр 
 Равил Сабиров (1974), язучы, драматург, журналист.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Топкино

Топкино — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.

Почта индексы — 422714.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Торнаташ

Торнаташ — Татарстан Республикасының Тукай районындагы авыл.

Почта индексы — 423882.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Шәхесләр 
 Раббани Шәрипов (1935―2023), милли көрәш буенча РСФСР, Татарстан АССР чемпионы. РСФСР спорт мастеры, Татарстанның атказанган спорт мастеры (1997).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Торнаяз (Биектау районы)

Торнаяз — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.

Почта индексы — 422720.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Травкино

Травкино — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.

Почта индексы — 422622.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тракторный

Тракторный — Татарстан Республикасының Спаск районындагы поселок.

Почта индексы — 422852.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Өченче Бөгелде

Өченче Бөгелде — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Почта индексы — 423501.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Моны да карагыз 
 Бөгелде
 Беренче Бөгелде
 Икенче Бөгелде

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Өчкүл

Өчкүл — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Почта индексы — 422846.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Өч нарат

Өч нарат — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.

Почта индексы — 422066.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Троицкий (Лаеш районы)

Троицкий — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы поселок.

Почта индексы — 422627.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Троицкий (Түбән Кама районы)

Троицкий — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы поселок.

Почта индексы — 423596.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Троицкий-Урай

Троицкий-Урай — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — торак пункт (федераль классификатор буенча). Район үзәгеннән 5 км көнчыгыштарак, Куйбышев сусаклагычы буенда урнашкан. Урта мәктәп. Мәдәният йорты. Мәчет. Халыкның төп шөгыле - игенчелек, терлекчелек. Авыл янында Троицк-Урай комплексы урнашкан.

Почта индексы — 422657.

Тарих 
1649 елдан мәгълүм. Халык телендә «Трой Урай» дип йөртелә.
2010 елның 10 июлендә Балык Бистәсе районының Трой Урай авылында мәчет ачылды. Мәчет ачылу тантанасына Трой Урай авылы халкы җыелган иде. Тантананы Балык Бистәсе районы имам-мөхтәсибе Сәүдәхан хәзрәт Гайнетдинов җитәкләде.

Демография 
1989 елда 562 кеше (татарлар 54 %, руслар - 44 %), 2000 елда 549 кеше яши.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Трудовой

Трудовой — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы поселок.

Почта индексы — 423565.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Трудолюбово

Трудолюбово — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.

Почта индексы — 423065.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Төрек-Тәмте

Төрек-Тәмте — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Почта индексы — 422083.

Физик-географик характеристика

Урынлаштыру 
Төрек-Тәмте авылы, Теләче районында, район үзәгеннән 11 км төньяк-көнбатыштарак, Мишә елгасының уң кушылдыгы Тәмте суы буенда.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Халык

Халыкның үсеш күрсәткече 
Төрек-Тәмте халкының үсүе астагы исемлектә күрсәтелгән.

Әмма соңгы елда халыкның әзәюе генә күренә.

Милли состав 
Төрек-Тәмтедә татарлар гына яши.

Дин 
Бөтен халык ислам динендә.

Халык шөгыле 
Халкының төп шөгыле - игенчелек, терлекчелек. XIX гасырда авыл кием һәм бүрек тегү кәсепчелеге белән мәгьлүм.

Авыл исеме 
 Беренче өлеше "төрек яки төрки" сүзеннән. Нигә шулай аталган тарихы безнең вакытка кадәр исән калмады.
 Икенче өлеше Тәмте елгасы исеменнән барлыкка килгән. Чөнки Тәмте елгасы Төрек-Тәмте авылыннан башлана.

Тарих 
Казан ханлыгы дәверендә нигез салына.

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Искәрмәләр
Тоба (Әгерҗе районы)

Тоба — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.

Почта индексы — 422204.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тоба (Түбән Кама районы)

Тоба — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.

Почта индексы — 423587.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тубылгытау (Яңа Чишмә районы)

Тубылгы Тау — Татарстан Республикасының Яңа Чишмә районындагы торак пункт. 1991 елгача авыл атамасы - Югары Никиткино, 1991 елдан - Тубылгы Тау. Әлегә муниципаль статусы — село (федераль классификатор буенча).

Почта индексы — 423181.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Авыл белән бәйле шәхесләр 

 Йолдыз Кормашев

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Әрә

Әрә  — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы борынгы татар авылы.

Старосталар 

 Әлмәмәт Тәбән улы (الممت تبن اوعلی) 1719 елда.
 Җантирәк Җәмкә улы (جن تیراك جمکا اوغلی) 1723 елда.

Танылган шәхесләр
 Мөхәммәтхан Фазлуллин, профессор
 Газиз Айдарский, Мәскәү эшче татар театрына оештыручы режисссер.
 Вафа Сафин (1919), Социалистик Хезмәт Каһарманы.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Авыл ӘРӘ / село ТУГАЕВО Зеленодольского р-на РТ
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Туембаш

Туембаш — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.

Почта индексы — 422114.

Географиясе 
Авыл Киров өлкәсе белән чик буенда, Кукмарадан 12 километр төньяктарак урнашкан.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Тарих 
Инкыйлабка кадәрге чыганакларда Ураскино буларак та телгә алына. XVIII — XIX гасыр башында авыл халкы дәүләт керәстияннәре категориясенә кергән, игенчелек һәм терлекчелек белән шөгыльләнгән. 1859 елда мәчет искә алына. 20 йөз башында авыл җәмәгатенең имана җире 1604 дисәтинә тәшкил итә. 1920 елга кадәр Вәтке губернасының Малмыж өязе Күкшел вулысына керә. 1920 елдан ТАССРның Арча, 1928 елдан - Мамдыш кантунында. 1930 елның 10 августыннан - Кукмара, 1963 нең 1 февраленнән - Саба, 1965 нең 12 гыйнварыннан яңадан Кукмара районында.

Инфратөзелмә 
Сарыкчылык үсеш алган. Тулы булмаган урта мәктәп, мәдәният йорты, китапханә. Мәчет.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Туер

Туер — Татарстан Республикасының Тукай районындагы авыл.

Почта индексы — 423889.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Туймәт

Туймәт — Татарстан Республикасының Чирмешән районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423102.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.5 °C.

Танылган шәхесләр 
 Габбас Гыйматдинов (1925-1997), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
 Сәяс Гыйматдинов
 Ильяс Галимов (1976—2020), спортчы (билбаулы көрәш).
 Әхмәдулла Шәфигуллин (1905―1971), физика-математика фәннәре докторы (1948), профессор (1948), 1949―1955 елларда КДУ проректоры. ТАССР атказанган фән эшлеклесе (1954).
 Марат Гатин (1976), тарихчы, фән кандидаты, КФУ доценты. Әнисе Нурсинә Габсәләм кызы ― Туймәтнеке.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тукай (Әгерҗе районы)

Тукай — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы поселок.

Почта индексы — 422212.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тукай (Аксубай районы)

Тукай — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.

Почта индексы — 423065.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тукай (Кама Тамагы районы)

Тукай — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422824.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тукай (Менделеевск районы)

Тукай — Татарстан Республикасының Менделеевск районындагы авыл.

Почта индексы — 423646.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тукай (Норлат районы)

Тукай — Татарстан Республикасының Норлат районындагы поселок.

Почта индексы — 423007.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тукай (Балык Бистәсе районы)

Тукай — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы поселок.

Почта индексы — 422664.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Татарстанның юкка чыккан торак пунктлары
Тукай (Спас районы)

Тукай — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Почта индексы — 422852.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тукай (Чирмешән районы)

Тукай — Татарстан Республикасының Чирмешән районындагы поселок.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423117.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.5 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тукмак (Лениногорск районы)

Тукмак — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.

Почта индексы — 423272.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Туктамыш (Биектау районы)

Туктамыш — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.

Почта индексы — 422716.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Туктар (Әлмәт районы)

Туктар — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы авыл.

Почта индексы — 423424.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Туктар (Саба районы)

Туктар — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.

Почта индексы — 422061.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Туктар Урдалысы

Туктар Урдалысы — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.

Почта индексы — 423285.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Шәхесләр 
 Мәхмүт Газизов (1940), шагыйрь.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тулбай

Тулбай — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422140.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Авыл җирлегендә туган күренекле кешеләр 
 Шәйхи Маннур — татар язучысы.

Мәдәният 
 Шәйхи Маннур музей-китапханәсе

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тулыбай

Тулыбай — Татарстан Республикасының Минзәлә районындагы авыл.

Почта индексы — 423706.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

Шәхес 
 Сәлисә Гәрәева (1938), шагыйрә.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Түлешкә (Саба районы)

Түлешкә — Татарстан Республикасының Саба районындагы поселок.

Халык саны — 6 тирәсендә. Почта индексы — 422054.

География 
Түлешкә (русча Тулушка) - Саба районында авыл. Ул Яңа Мичән, Түбән Симет, Олы Шыңар hәм Мингер авыллары арасында бик матур урында урнашкан. Авылның 3 ягында инеш елгалары ага, тирә-якта таулар, агачлыклар, чыршы, нарат посадкалары, Кәтри таллыгы. Мичән тауы астыннан салкын чишмәләр агып чыга. Ул чишмә сулары тирә-якта иң чиста сулардан санала. 1985-95 елларда авыл халкы хуҗалыкларын таратып төрле якка китә, авыл таркалу хәленә җитә. Бүгенге көндә авыл матурланып килә

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Шәхесләр 
 Рөстәм Зарипов (1952), шагыйрь, блогер. ТР язучылар берлеге әгъзасы (2005 елдан).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тымытык

Тымытык — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423316.

Тарихы 
Тымытык — Юрми волосте башкортларының авылы. Типтәрләрне «асаба башкортлар бер нинди килешүсез 150 йылга (кире) керткән», ягъни 1684-1690 елларда.

1783 елда 5-нче типтәр командасында 97, 1795 елда 92 типтәр була.

Россия империясе законнарына яраклы, 1-4 ревизия сказкаларында башкортлар исәпкә алынмый, арытабан үз теләкләренә яраклы гына исәпкә алына (5нче ревизиядә өлешчә исәпкә алына). 1795 елдан башлап гомум исәпкә кертеләләр.

1795 елда 88 башкорт ревизия сказкасы исәбенә алына, шулай ук 95 типтәр, 99 ясаклы татар, 39 хезмәтле татар теркәлә. 1816 елда 17 йортта 92 башкорт ир-аты исәпләнә, 64 типтәр, 97 дәүләт крестьяны, 17 кердәш башкорт була. 1834 елда 99 башкорт ир-аты; 87 типтәр, 1850 елда 127 башкорт, 120 типтәр, 131 дәүләт крестьяны, 31 кердәш башкорт теркәлә; 1859 елда башкорттар — 164, типтәрләр — 140, дәүләт крестьяннары — 164, кердәш башкортлар — 53.

Административ-территориаль корылыш 
1920 елда авыл яңа оештырылган Татарстан АССРның Бөгелмә кантоны составына керә. 1930 елдан — Тымытык районы, 1935 елдан — Азнакай районы, 1935 елдан — Тымытык районы, 1958 елдан — Азнакай районы, 1963 елдан — Әлмәт районы, 1965 елдан — янә Азнакай районы составында була.
1930—1931 һәм 1935—1958 елларда — Тымытык районы үзәге.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.

Шәхесләр 
 Рәшит Зәкиев (1937), язучы һәм журналист.
 Фәрит Зәкиев (1952), нефтьче.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Турай

Турай — Татарстан Республикасының Менделеевск районындагы авыл.

Почта индексы — 423647.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Авыл белән бәйле шәхесләр 
 Сания Исмәгыйлева (1932―2020), АДПИ профессоры. ТАССР атказанган укытучысы (1988).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Төркәш

Төркәш — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.

Почта индексы — 422136.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Торым

Торым, Турминский — Татарстан Республикасының Кайбыч районында урнашкан авыл.

Тарих 
16 гасырда нигезләнгән. Авылда тарихи истәлек булып Изге Троицк чиркәве, земство мәктәбе санала.
Авылда тарихи-мәдәни мирас истәлеге булган алпавыт А.Е.Лебедев йорты сакланган.

Халык саны 

Милли составы (2010): руслар — 60%, татарлар (22%), чуашлар (17%).

Танылган шәхесләр 
 А. И. Евдокимова (1907–1998) – колхозчы, Социалистик хезмәт Герое, ТАССР Югары Советы депутаты (1951–1955 елларда);
 Н. К. Краснов (1928 елда туган) – авыл хуҗалыгы предприятиесе җитәкчесе, ТАССРның атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре, Хезмәт Кызыл Байрагы, “Почёт билгесе” орденнары кавалеры;
 И. М. Фёдоров (1924–1971) – сержант, Советлар Союзы Герое, Бөек Ватан сугышында катнаша,  Апас шәһәр тибындагы поселогында аның бюсты куелган.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Мәгариф
Турминский башлангыч мәктәбе

Моны да карагыз 
Чуаш Торымы

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Торыш (Казакъстан)

Торыш () — Казакъстанның Маңгыстау өлкәсе‎ндә урнашкан авыл.

Климаты 
Биредә климат континенталь. Гыйнварның уртача температурасы -11 — -13 °С, июль +22 — +24 °С. Уртача еллык явым-төшемнәр саны 350-400 мм, аларның төп күләме март-май һәм ноябрь-декабрь чорларына туры килә. Җилләр розасында төньяк-көнчыгыш (34 %) һәм төньяк (16 %) җилләр өстенлек итә. Тотрыклы кар катламы ноябрьнең соңгы декадасында формалаша һәм мартның икенче декадасында тәмамлана.

Халык саны

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.

Әдәбият 
 Есназарова У. А. Физическая география Казахстана. — пятое, переработанное. — Алматы, Казахстан: АЛМАТЫ 2016, 2916. — С. 4, 51, 46, 8. — 247 с.
 Жетісу. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3.

Казакъстан торак пунктлары
Маңгыстау өлкәсе‎ торак пунктлары
Тутай (Апас районы)

Тутай — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422367.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Танылган шәхесләр 
 Фәүзия Һилалова (1928-1991), мәгариф эшлеклесе.
 Сәфиулла Гобәйдуллин (1929), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
 Сара Садыйкованың әнисе Бибигайшә Әхмәдиша кызы Тутайда туган.

Мәдәният 
 1992 елда Сара Садыйкова музее ачылган. 2006 елдан яңа бинада.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тыңламас (Актаныш районы)

Тыңламас — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.

Почта индексы — 423761.

Тарих 
  Фәнгә мәгълүм тарихи документларда 1722 елдан искә алына, әмма авылның XVII гасыр ахырында нигезләнү ихтималы шик уятмый. 1467-1478елларда идарә иткән Казан хакиме Ибраһим хан тарафыннан Котлыгыш бигә бүләк ителгән бер ярлык булган. Әлеге ярлык нигезендә Котлыгыш бигә Тыңламас авылы янәшәсендәге җирләр бүләк ителгән. Ә бу төбәк- Сөн елгасының Агыйделгә килеп кушыла торган җирләребит! Истәлекләрдә Тыңламас авылы иң әвәл тугыз гаилә килеп нигезләгән, дип искә алына. Бер гаилә башлыгы Мәгъдән исемен йөрткән. Аның дәвамчылары соңрак шул ук Сөн елгасының югарырак агымына, Аккүз авылына күчеп утырганнар. Әмма югарыда телгә алынган ярлык кына Тыңламасның барлыкка килүен XV гасырга бәйләү мөмкинлеге бирми.

  XVIII-XIX гасырларда авыл халкы асаба һәм типтәр катлауларына бүленә, өч басулы системага нигезләнгән игенчелек, терлек үрчетү, киездән төрле әйберләр җитештерү, умартачылык белән шөгыльләнә, тиредән кием-салым тегә, Сөндә балык тота. 1773-1775еллардагы Крестьяннар сугышында тыңламаслылар Е. И. Пугачев явында катнашалар. XIX гасыр башында авыл ике мәхәлләдән тора, ике мәчет була. 1906 елда Тыңламаста 166 хуҗалыкта 808 кеше яши. 1920 елга кадәр Уфа губернасы Минзәлә өязенең Актаныш волостена керә. Авыл халкы 1917 елгы Октябрь революциясе һәм 1918 елның гыйнварында совет хакимияте урнашу, Гражданнар сугышы һәм сәнәкчеләр фетнәсе белән бәйле вакыйгаларның шаһитлары була; 1921-1922 еллардагы ачлык чорында шактый кими, күпләр чит якларга китеп баралар.

  1930 елдаТыңламаста “Изаил” күмәк хуңалыгы оештырыла, колхозның беренче рәисе булып Малик Фәттахов сайлана, бераздан аны Зәки Ханнанов алыштыра. 1933 елда беренче трактор кайтарыла. 1937 елда уку өе ачыла. 1938 елда ике мәчетнең дә манарасын кисәләр, биналарын сүтеп, мәктәп һәм клуб итеп салалар.

  Бөек Ватан сугышында 56 ир-егет яу кырында ятып кала.

1958 елда “Изаил” миллионер колхозлар исәбенә керә.

  1968 елда “Изаил” колхозы Ленин исемендәге колхозга кушыла.

Танылган кешеләр 

 Айгөл Шәкүрова, драма актрисасы, Камал театры артисты.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тырыш (Азнакай районы)

Тырыш — Татарстан Республикасының Азнакай районындагы поселок.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423321.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тырыш (Кукмара районы)

Тырыш — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.

Почта индексы — 422126.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Төбәк (Башкортстан)

Төбәк — Башкортстанның Авыргазы районында урнашкан авыл.

ᴨyчᴛьı индексы — 453489,  — 80205852010.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 176 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җɵмһүрᴎятсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Төбәк-Чокырча

Төбәк-Чокырча — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.

Почта индексы — 422002.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Төбәк Черкене

Төбәк Черкене — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422351.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Танылган шәхесләр 
 Семен Никитин (1921-1968), Социалистик Хезмәт Каһарманы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Төги

Төги — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Почта индексы — 423507.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Моны да карагыз 
Төги авыл советына караган, 1980-елларда юкка чыккан авыллар:
 Водоохранный
 Пробуждение

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Төкәш

Төкәш — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы поселок.

Почта индексы — 422386.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Түке

Түке — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.

Халык саны 
2010 елда авылда 417 кеше яшәгән.

Күренекле кешеләре 
 Ногман Хәмитов (1790—?) — хәрби эшлекле. 1812 елгы Ватан сугышында һәм Рус армиясенең чит илгә 1813-1814 еллардагы походларында катнашучы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Теләче

Теләче — Татарстан Республикасының Теләче районындагы торак пункт, Теләче районының үзәк авылы. Әлегә муниципаль статусы — село (федераль классификатор буенча).

Почта индексы — 422080.

География 
Казаннан 78 километр көнчыгыштарак урнаша.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Халык 

Милли состав (2002): татарлар – 86,7%, руслар – 12,2%.

Мәдәният 
 Туган якны өйрәнү музее

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Татарстан район үзәкләре
Төрнәс

Төрнәс — Татарстан Республикасының Норлат районындагы авыл.

Почта индексы — 423023.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тюрнясевский

Тюрнясевский — Татарстан Республикасының Норлат районындагы поселок.

Почта индексы — 423023.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Түреш (Мөслим районы)

Түреш — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.

Почта индексы — 423982.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

Танылган шәхесләр 
 Гегель Гәрәев (1937) — химия фәннәре докторы.
 Харрас Әюп (1946—2008), шагыйрь, журналист.
 Мөҗәһит Әхмәтҗанов (1950), укытучы, шагыйрь.
 Наил Әюпов (1936—2008), Камал театры актеры.
 Ләбиб Лерон (1961), язучы, журналист.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тәберде Чаллысы

Тәберде Чаллысы — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.

Почта индексы — 422665.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тәберле Чаллысы

Тәберле Чаллысы — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.

Почта индексы — 422665.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тәүгелде

Тәүгелде — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422349.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тәмле Чишмә

Тәмле Чишмә — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы поселок.

Почта индексы — 422104.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тәмте-Мәтәскә

Тәмте-Мәтәскә — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Почта индексы — 422082.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Уба

Уба — Татарстан Республикасының Баулы районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 423940.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.2 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Үби

Үби — Татарстан Республикасының Чүпрәле районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422464.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.8 °C.

Танылган шәхесләр 
 Сергей Немасев (1928-2006),  Социалистик Хезмәт Каһарманы.
 Пётр Василий улы Дементьев (1907—1977), ике тапкыр  Социалистик Хезмәт Каһарманы, 9 Ленин ордены кавалеры, ССРБ авиация сәнәгате министры.

Мәдәният 
 Петр Дементьев музее

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Үгез-Елга

Үгез-Елга — Татарстан Республикасының Арча районындагы авыл.

Почта индексы — 422036.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.5 °C.

Танылган шәхесләр 
 Шәрифулла Сәгъдуллин (1930-2001), Социалистик Хезмәт Каһарманы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Угрюмовка

Угрюмовка — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.

Почта индексы — 422713.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Удельное Енорускино

Удельное Енорускино — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.

Почта индексы — 423078.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.