42. pne.



Godina 42. pne. bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Lepida i Planka ili, rjeđe, godina 712. Ab urbe condita. Oznaka 42. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u Evropi za označavanje godina.

Događaji 

 januar — Oslobodilački građanski rat: Publije Vacinije, guverner Ilirika i pristaša Drugog trijumvirata, sa tri legije zauzima Dirahijum ali je nakon toga prisiljen predati se snagama Marka Junija Bruta.
 Oslobodilački građanski rat: Brut, nastojeći prikupiti sredstva za borbu protiv Drugog trijumvirata, započinje pljačkati gradove Male Azije. Stanovništvo Likije mu se odbija pokoriti, pa Brut započinje opsadu likijskog grada Ksanta. Nakon što su uništili predgrađa i prisilili stanovnike da se povuku u utvrđeni grad, 2000 rimskih legionara razbija gradska vrata i prodire na gradski trg. Građani nastavljaju pružati otpor u Sarpedonovom hramu gdje rađe biraju smrt u plamenu nego predaju.
 Oslobodilački građanski rat: Nakon pada Ksanta, konfederacija likijskih gradova šalje ambasadora Brutu obećavši pomoć u obliku regruta i brodova. Brutov drug Gaj Kasije Longin zauzima Rodos i naređuje svim gradovima Azije da odmah plate danak koji bi redovno plaćali 10 godina.
 jul — Oslobodilački građanski rat: Marko Antonije se iskrcava u Iliriji sa dotada najvećom rimskom vojskom koja broji čak 28 legija. Nakon što je ostavio bolesnog Oktavijana u Dirahiju započinje marš prema Amfipolisu. Njegove linije opskrbe su, međutim, prekinute kada Cezarovim ubicama vjeran admiral Ahenobarb sa 130 brodova blokira Jadransko more. 
 august — Oslobodilački građanski rat: Antonijevi generali Decidije Saksa i Gaj Norban Flak s prethodnicom od osam legija napreduju iz Makedonije preko Via Egnacije na istok u Trakiju.
 septembar — Oslobodilački građanski rat: Brut i Kasije sa svojom vojskom prelaze Helespont, potom napreduju na zapad do Doriska, ali su zaustavljeni zahvaljujući Saksinoj blokadi prijevoja Korpili.
 Oslobodilački građanski rat: Saksa se sa svog položaja povlači kako bi se spojio s Norbanovim snagama na prijevoju Sapeji. Brutove i Kasijeve snage, međutim, uspješno manevriraju taj položaj koristeći alternativne rute na sjevernim planinama.
 Oslobodilački građanski rat: Brut i Kasije nastavljaju napredovanje na zapad, došavši u grad Filipi gdje započinju graditi fortifikaciju. Antonije se u Amfipolisu spaja s Norbanom i Saksom, a deset dana kasnije u nosiljci stiže i Oktavijan.
 3.10. — Prva bitka kod Filipa između trijumvira Marka Antonija i Oktavijana te cezaroubica Bruta i Kasija završava neodlučnim ishodom. Oktavijanove snage, koje su tek pristile na bojište zajedno sa 2000 Spartanaca, su razbijene i prisiljene spas potražiti u obližnjoj močvari. Antonijeve snage, međutim, istovremeno zauzimaju Kasijev logor, a Kasije, pogrešno misleći da je Brut poginuo, naređuje svom slugu Pindaru da ga ubije. Bojeći se efekta na moral svoje vojske, Brut naređuje da se Kasijevo obezglavljeno tijelo u tajnosti sahrani u Tasosu. Republikanska flota u Jadranu, pak, istovremeno u Jadranu presreće i uništava trijumvirske brodove sa namirnicama i dvije legije pojačanja.
 23.10. — Druga bitka kod Filipa: Antonije i Oktavijan uspijevaju razbiti oslabljenu Brutovu vojsku, nakon čega 14.000 Brutovih legionara polaže oružje. Nakon bitke se Brut sklanja na obližnju visoravan te sljedeći dan vrši samoubistvo, simbolički okončavši rat. Brutovo tijelo je dovedeno u Antonijev logor gdje ga Antonije prekriva purpurnim paludamentumom i naređuje da se pokopa s najvišim vojnim počastima. Nakon uništenja posljednje vojske koja je nastojala obnoviti Republiku, vlast nad rimskom državom konačno prelazi u ruke Drugog trijumvirata.
 Oktavijan se vraća u Rim gdje, u nastojanju da zbrine preko 40.000 veterana, organizira osnivanje novih naselja u Kampaniji, Etruriji, Picenumu, Samnijumu, Umbriji i sjevernoj Italiji.

Rođenja 

 16.11. — Tiberije, rimski car (u. 37. n.e.)

Smrti 

 3.10. — Gaj Kasije Longin, rimski političar i vojskovođa, jedan od vođa ubica Julija Cezara (samoubistvo) (r. prije 85. pne.)
 23.10. — Marko Junije, rimski političar, štićenik i ubica Julija Cezara (samoubistvo) (r. 85. pne.)
 Marko Livije Druz, rimski plemić i pristaša Bruta (samoubistvo)
 iza 23.10. — Porcija Katonis, supruga Bruta (samoubistvo) (približni datum) (r. cca. 70. pne.)
 Gaj Antonije, rimski političar, brat Marka Antonija

42. pne.