alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Sid Caesar

Sid Caesar (8.9. 1922.-) je Emmyjem nagrađeni američki komičar i pisac, najpoznatiji kao glavni glumac u TV-seriji Your Show of Shows iz 1950-ih, a mlađim generacijama kao Trener Calhoun u filmovima Grease i Grease 2.

Biografija 

Sid Caesar je rođen u Yonkersu, a od malih nogu je svom ocu Maxu i majci Idi pomagao u vođenju njihove zalogajnice. Kao konobar je ubrzo razvio talent da imitira različite naglaske, pa ga zbog toga mnogi dan-danas smatraju poliglotom iako on govori jedino engleski i jidiš.

U dobi od 17 godina se priključio Obalnoj straži, i tamo je otkrio talent za sviranje saksofona, ali i imao i prve komičarske nastupe. Nakon izlaska iz Obalne straže je svirao u big bandovima uključujući onaj Bennyja Goodmana.

Po dolasku u Los Angeles, Caesar je dobijao male uloge u filmovima. Godine 1948. je došao na televiziju nastupajući u TV-verziji popularne radio-emisije Texaco Star Theater s Miltonom Berleom. Godinu dana kasnije zajedno s Imogene Coca je postao voditeljem vlastite emisije Admiral Broadway Revue.

Godine 1951. Caesar je postao voditelj popularne varijete-emisije Your Show of Shows, gdje su nastupali mnogi ugledni glumci kao Nanette Fabray, Carl Reiner i Howard Morris, a karijere započinjali Mel Brooks i Neil Simon. Godine 1954. ta je emisija zaminjena sa Caesar's Hour, a poslije nje s Caesar Invites You i The Sid Caesar Show. Kada je potonjem obustavljeno snimanje 1958. godine, Caesar se nakratko okrenuo alkoholu i drogi.

Međutim, s vremenom se pomirio s gubitkom TV-karijere i svoj komičarski talent nastavio pokazivati u filmovima kao što su It's a Mad, Mad, Mad, Mad World i komedijama Mela Brooksa kao što su Silent Movie i History of the World Part 1.

Godine 2004. je objavio autobiografiju Caesar's Hours.

17.7. 1943. se oženio za Florence Levy, s kojom je imao troje djece. Levy je umrla 2010. godine.

Vanjski linkovi 
 
 
 Caesar, Sid (museum biography) 
 Sid Caesar (allmovie.COM)
 The New York Times (NYC Times) biography - sid caesar 
 Archive of American Television Interview with Sid Caesar Mar 14, 1997 on Google Video

Američki televizijski glumci
Američki filmski glumci
Dobitnici Emmy nagrade za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
The Colgate Comedy Hour

The Colgate Comedy Hour je bio američki muzičko-humoristička varijete televizijska emisija koj se prikazivala na NBC-u od oktobra 1950. do decembra 1955. U njoj su nastupali mnogi značajni komičari i zabavljači tog vremena, kao što su Eddie Cantor, Dean Martin i Jerry Lewis, Fred Allen, Donald O'Connor, Abbott i Costello, Bob Hope, Jimmy Durante i Gordon MacRae.

Emisija je evoluirala od prve NBC-jevog TV-varijetea Four Star Review, sponzoriranog od Motorole. NBC-jev plan je bio da se svakog tjedna rotiraju četiri vodeća komičara kako bi se time konkurialu emisiji Eda Sullivana Toast of the Town koja se emitirala na CBS-u.

Novu emisiju je sponzorirala tvrtka Colgate-Palmolive, po kojoj je dobio ime. Emisija je doživjela uspjeh, a tokom sezone 1950/51. je AT&T postavila koaksijalnu/mikrovalnu vezu između Zapadne i Istočne obale, što je omogućilo istovremeni prijenos iz dva studija. Tada su stvorene dvije produkcijske jedinice - u New Yorku i u Hollywoodu, s time da su Martin & Lewis 
vodili emisiju sa Zapadne obale, a Eddie Cantor iz New Yorka. To je NBC-ju omogućilo veći izbor gostiju, dok je Ed Sullivan bio prisiljen koristiti samo one u New Yorku.

Cantor je pak 1952. doživio srčani udar i imao sve više teškoća da nastavi rad. Istovremeno su stalni pisci imali problema s pronalaženjem novog materijala, pa je gledanost počela padati. 

22.11. 1953. je Colgate Comedy Hour ušao u TV-historiju kao prva emisija emitirana u boji, odnosno u NTSC standardu. Nju je vodio Donald O'Connor.

U sezoni 1954/55 emisija je promijenila ime u Colgate Variety Hour nakon uvođenja više muzike i orijentacija na varijete. Sadržaj je počeo sličiti na mini-mjuzikle, a često su nastupali Ethel Merman i Frank Sinatra. 

Međutim The Ed Sullivan Show je postajao sve jači. Posljednja emisija bila je specijalna božićna epizoda 25.12. 1955.

Bilješke

Vanjski linkovi 
 The Colgate Comedy Hour at the Museum of Broadcast Communications 
 Episode Guide

TV serije
Serije nagrađene nagradom Emmy za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
The Danny Thomas Show

The Danny Thomas Show (isto tako poznat pod nazivom Make Room for Daddy u prve četiri sezone) je američki televizijski sitcom koji se od 1953. do 1957. emitirao na ABC-u, a od 1957. do 1964. na CBS-u. Svojevrsni nastavak serije Make Room for Granddaddy se emitirao na ABC-u od 1970. do 1971.

Radnja serije se vrtila oko Dannyja Williamsa (Danny Thomas), uspješnog komičara i zabavljača, njegove supruge Margaret (Jean Hagen), kćeri Terry (Sherry Jackson) i sina Rustyja (Rusty Hamer), dok je Louise Beavers tumačila domaćicu Louise. Od godine 1955. ulogu Louise je preuzela Amanda Randolph.

Godine 1956. Jean Hagen je odlučila napustiti emisiju, te su producenti odlučili ubiti njen lik - prvi takav slučaj u historiji američkih sitkoma. Sljedeće sezone je glavni lik počeo izlaziti s nekoliko žena, da bi na kraju sreo udovicu Kathy O'Hara, koju je glumila Marjorie Lord. Ona i njena kći, Linda (Angela Cartwright) su postali dio stalne postave.

Godine 1958. lik Terry je nestao, otišavši na studije. Sljedeće godine se ponovno pojavio, a tumačila ju je Penny Parker. I ona je nestala iz serije, zato što se njen lik udao.

TV-serija je važna jer se u jednoj epizoda porodica Williams našla u fiktivnom gradu Mayberry u Sjevernoj Karolini i upoznala lokalnog šerifa po imenu Andy Taylor. Njegov lik je kasnije upotrijebljen za daleko uspješniju seriju The Andy Griffith Show.

Američke TV-serije
Sitkomi
Serije nagrađene Emmyjem za najbolju humorističku seriju
Serije nagrađene nagradom Emmy za režiju humorističke serije
Serije nagrađene nagradom Emmy za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
Danny Thomas

Danny Thomas (6.1. 1914 - 6.2. 1991.) bio je američki komičar i filmski i televizijski glumac, najpoznatiji po ulozi u televizijskom sitcomu 
Make Room for Daddy, kasnije prozvanom The Danny Thomas Show kako bi se dodatno iskoristila Thomasova popularnost.

Danny Thomas je rođen kao Amos Alphonsus Muzyad Yaqoob ui Deerfieldu u državi Michigan, u porodici Charles i Margaret Jacobsa, libanonskih maronita. Kao dijete je živio u Toledu, a kasnije u Rochesteru. Počeo je nastupati po angliciziranim imenom Amos Jacobs, a kasnije promijenio ime u Danny Thomas.

Prva uloga je došla godine 1952. u remakeu filma The Jazz Singer a tumačio je Gusa Kahna u biografskom filmu I'll See You in My Dreams 1951. godine. Nakon Make Room for Daddy, Thomas je postao uspješni TV-producent, iza koga su stajale popularne serije The Dick Van Dyke Show, The Andy Griffith Show i The Mod Squad.

Thomas je stekao ugled i kao veliki filantrop, pa je 1962. osnovao dječju bolnicu St. Jude u Memphisu, gdje su provođena Nobelovom nagradom priznata istraživanja na poplju pedijatrije.

Zajedno s Joeom Robbiejem je bio originalni vlasnik Miami Dolphinsa, iako je brzo prodaio svoj udjel.

On i supruga Rose Marie Mantell (née Cassaniti) su uživali reputaciju jednog od najpoznatijih katoličnih bračnih parova u SAD svog vremena  . Danny Thomas je također primio odlikovanja od pape. S Rose je imao troje djece - glumicu Marlo, TV-producenta Tonyja i bivšu glumicu Terre Thomas.

Godine 1991. je umro od srčanog udara u dobi od 77 godina.

Vanjske veze 

 
 Find-A-Grave 
 "Danny Thomas Story" at St. Jude
 Lebanese lobby site 
 St. Jude Children's Research Hospital

Američki glumci
Dobitnici Emmy nagrade za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
Hollywood Walk of Fame
Vitezovi Svetog groba
Authority control
The Phil Silvers Show

The Phil Silvers Show (originalno nazvan You'll Never Get Rich) je bila američka humoristička TV serija koja se emitirala na CBS-u od 1955. do 1959. u ukupno 143 epizoda (uključujući specijalnu emisiju 1959. godine). Glavna zvijezda je bio Phil Silvers u ulozi poduzetnog narednika američke vojske Ernesta G. Bilkoa, koji je sve vrijeme pokušavao zaraditi novac raznim prevarama i shemama za brzo bogaćenje. Seriju je stvorio i najveći broj epizoda napisao Nat Hiken, a ona je nagrađena s tri uzastopne nagrade Emmy za najbolu humorističku seriju. Ponekad se za nju, prilikom repriza, koristi naziv Sergeant Bilko ili jednostavno Bilko. 

Serija se prve tri sezone snimala u njujorškom studiju, jer je Hiken vjerovao da će tako sačuvati kreativnu slobodu u odnosu na Hollywood. Međutim, u četvrtoj sezoni je napustio seriju, a produkcija se preselila u Los Angeles. To je bila prilika da mnoge ugledne holivduske zvijezde počnu gostovati, odnosno glumiti sporedne likove. Njihovi honorari su doveli do povećanja troškova, pa je snimanje obustavljeno usprkos vrlo dobre gledanosti.

Godine 1996. je snimljen filmski remake Sgt. Bilko sa Steve Martin|Steveom Martinom u glavnoj ulozi koji je doživio neuspjeh kod publike i kritike.

Vanjski linkovi 
 
 The Phil Silvers Show at the Museum of Broadcast Communications 
 The Phil Silvers Show on the BBC Guide to Comedy
 Unofficial Phil Silvers Show Website: includes episode listing and synopsis
 An appreciation of the program's character dynamics

Sitkomi
Serije nagrađene Emmyjem za najbolju humorističku seriju
Serije nagrađene nagradom Emmy za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
The Jack Benny Program

The Jack Benny Program, koji je ime dobio po svom voditelju i glavnoj zvijezdi Jacku Bennyju, bila je zabavna, pretežno humoristička emisija, koja se više od tri decenije emitirala na radiju i televiziji u Sjevernoj Americi.

Radio 
Serija je u svojoj prvoj verziji imala Canada Dry Ginger Ale kao sponzora, te, u skladu s tadašnjim običajima dobila nazivThe Canada Dry Program. Emitiranje je započelo 2.5. 1932. na NBC-jevoj tzv. Plavoj mreži i nastavilo se do 26.10., a serija se na CBS prebacila 30.10.. S Tedom Weemsom na čelu orkestra, Benny je na CBS-u ostao do 26.1. 1933.

Na NBC se Benny vratio 17.3., a emisija je dobila nazivThe Chevrolet Program sve do 1.4. 1934. Benny je kasnije nastavio voditi programe sa sponzorima kao što su General Tires, Jell-O i Grape Nuts. Godine 1944. nazivanje emisija po sponzorima je izašlo iz upotrebe, te se ona otada nazivala jednostavno The Jack Benny Program. Proizvođač cigareta Lucky Strike je bio sponzor od 1944 do sredine 1950-ih.

Emisija se vratila na CBS 2.1. 1949., u sklopu tzv. "pljačke" NBC-ovih talenata koju je predsjednik CBS-a William S. Paley organizirao u periodu 1948-49. Na toj radio-mreži je ostala sve do 22.5. 1955. kada je konačno obustavljeno njeno emitiranje.

Televizija 
The Jack Benny Program je u svom televizijskom obliku bio emitiran na CBS-u od 29.10. 1950. do 15.9.. 1964. godine, a na NBC-u od 25.9. 1964. do 10.9. 1965. Ukupno su producirane 343 epizode.

U svojoj neobjavljenoj autobiografiji, I Always Had Shoes (čije dijelove je Jackova kći Joan kasnije izdala u knjizi Sunday Nights at Seven), Benny tvrdi da je on, a ne NBC, odlučio prestati snimati seriju 1965. godine. U vrijeme prestanka je serija bila gledana, ali je postao preumoran da bi se dalje natezao s oglašivačima i njihovim tvrdnjama da naplaćuje previše za reklame. 

U knjizi Jima Bishopa A Day in the Life of President Kennedy, tvrdi se da je predsjednik Kennedy bio previše zauzet da bi redovno gledao TV-program, ali zato nikada nije propuštao The Jack Benny Program.

Vanjski linkovi 
 
 
 

Američke radio-serije
TV serije
Serije nagrađene Emmyjem za najbolju humorističku seriju
Serije nagrađene nagradom Emmy za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
Jack Benny

Jack Benny (Chicago, 14.2. 1894. – Beverly Hills, 26.12. 1974.), rođen kao Benjamin Kubelsky, bio je američki komičar, vodviljski zabavljač te radio, televizijski, i filmski glumac. Predstavljao je jednu od najvećih zvijezda klasičnog američkog radija a poslije postao i popularna televizijska ličnost.

Biografija 
Benjamin Kubelsky je odrastao u Chicagu, u porodici židovskog trgovca rabljenom odjećom. Od 6. godine je počeo svirati violinu što će mu ostati zaštitni znak do kraja karijere. Kao tinejdžer je napustio školu kako bi se posvetio vodvilju.

Godine 1912. Kubelsky je razvio duet-točku zajedno s pijanisticom Corom Salisbury. Na zamolbu slavnog violinista Jana Koubelika je pristao promijeniti ime u Ben K. Benny kako bi izbjegao zabunu. Show-business je nakratko prekinuo prvi svjetski rat kada se 1917. prijavio u ratnu mornaricu, gdje je svirao u orkestru, a povremeno zabavljao mornare pričajući viceve.

Po povratku iz rata se vratio vodvilju, te opet promijenio ime - ovaj put u Jack Benny, navodno na zahtjev komičara Bena Bernieja.

Godine 1922. je upoznao Sadye Marks, s kojom se vjenčao 1927. godine, a koja je pod imenom Mary Livingstone nastupala u njegovoj radio i TV-emisiji The Jack Benny Program. Emisija u radio-obliku emitirala na NBC-ju od 1932. do 1948. te na CBS-u od 1948. do 1955. Televizijska verzija je emitirana na CBS-u od 1950. do 1954. te na NBC-u do 1964. do 1965.

Benny je nakon završetka televizijske karijere nastupao po noćnim klubovima, i povremeno glumio u cameo ulogama u filmovima, uključujući It's a Mad, Mad, Mad, Mad World 1963. godine. U jesen 1974. se spremao nastupiti u filmu The Sunshine Boys, te nagovorio svog najboljeg prijatelja Georgea Burnsa da preuzme njegove nastupe u noćnim klubovima. U oktobru iste godine mu je pozlilo, i otkrilo se da ima rak gušterače. Umro je dva mjeseca kasnije, a Burns je na kraju preuzeo njegovu ulogu za koju će dobiti Oscara.

Po Bennyju je nazvan Jack Benny Center u Waukeganu, gradu u državi Illinois gdje je proveo dio djetinjstva.

Eksterni linkovi 
 
 
 Online audio and video of Jack Benny  
 Jack Benny Audio History on Archive.org
 Jack Benny Middle School 
 Jack Benny Center for the Cultural Arts 
 Jack Benny's Draft Card from WWI 
 International Jack Benny Fan Club

Rođeni 1894.
Umrli 1974.
Američki komičari
Američki glumci
Dobitnici Emmy nagrade za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
Hollywood Walk of Fame
Authority control
The Dick Van Dyke Show

The Dick Van Dyke Show je američki televizijski sitcom koji se originalno prikazivao na CBS-u od 3. 10. 1961. do 1. 6. 1966, a čiji je tvorac Carl Reiner i glavne zvijezde Dick Van Dyke i Mary Tyler Moore. 

Reiner je bio i producent serije, napisao scenarij za mnoge epizode te u njoj tumačio lik Alana Bradyja, temeljen velikim dijelom na sebi i svom bivšem šefu Sidu Caesaru. Mnogi zapleti su bili inspirirani Reinerovim iskustvima kao scenarist TV-serije Your Show of Shows (čija je zvijezda bio Caesar).

Radnja serije bila je smještena u New York, u studio gdje se snimala fiktivna varijete serija The Alan Brady Shaw. Glavni protagonist je bio Robert "Rob" Petrie (Dick Van Dyke), glavni pisac skečeva za seriju, kome su pomagali dvoje pisaca - "mašina za viceve" Maurice "Buddy" Sorrell (Morey Amsterdam) i Sally Rogers (Rose Marie). Drugi važan protagonist je bila Robova supruga, bivša plesačica Laura Meeker/Meehan Petrie (Mary Tyler Moore) koja se kao domaćica brinula o njihovom sinu Ritchieju.

Većina zapleta epizoda se ticala Robovih nastojanja da smisli scenarij za epizode emisije, što je bila prilika da isprobavanje raznih viceva i skečeva u kojima je do izražaja došao Van Dykeov talent za fizičku komediju. Druge su se, pak, epizode ticale privatnog života Petriejevih, pri čemu se ponekad na indirektan način govorilo o važnim društvenim pitanjima kao što su rasni odnosi.

Reiner je poslije inzistirao da je planirao da se serija snima samo pet sezona, te je, usprkos velike gledanosti i popularnosti odbio pritisak mreže da joj umjetno produži život.

Serija je imala priličan utjecaj na buduću TV-produkciju u SAD, pa se serija Mad About You često spominje kao njen neslužbeni remake.

Dana 11. 5. 2004. je emitirala specijalnu epizodu u kojoj su se nakon 38 godina ponovno okupili likovi iz serije.

Vanjske veze 

 Dick Van Dyke Show - Službena stranica
 The Walnut Times, The Dick Van Dyke Show newsletter
 

Američke TV-serije
Sitkomi
Serije nagrađene Emmyjem za najbolju humorističku seriju
Serije nagrađene nagradom Emmy za režiju humorističke serije
Serije nagrađene nagradom Emmy za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
Serije nagrađene nagradom Emmy za najbolju glavnu glumicu u humorističkoj seriji
Igre bez granica

Igre bez granica, veliki televizijski spektakl evropskih nacionalnih RTV kuća tokom kasnih 1970-ih i 1980-ih, na kojima su osim predstavnika Jugoslavije (koje je zastupala Jugoslavenska radiotelevizija) učestvovali i predstavnici drugih evropskih zemalja (Italija, Francuska, Španija, Portugal, Njemačka i druge). Takmičari su morali proći nekoliko krugova natjecanja, koje je uključivalo igre na vodi i na pijesku, kao i veliki niz "narodnih igara", kao što su potezanje konopa ili penjanje uz sklizak zid, a organizatori su nerijetko bili i dosta maštoviti u smišljanju igara. Tako se jednom prilikom učesnici trebali divovskim kašikama vaditi divovske kestene iz divovske zdjele sa šlagom. U "Igrama bez granica" obično je učestvovalo 6 nacionalnih ekipa, koje su se susretali na borilištima u manjim gradovima Evrope i Mediterana, uglavnom obučeni u šarene kostime i sa mnoštvom dobre volje, truda i raspoloženja.
Jugoslavija je učestvovala od 1978. do 1982.godine i tokom 1990. godine. Jugoslavija je 1990. godine bila i domaćin takmičenja koje se održalo u Vrnjačkoj banji. Voditelj je bila Dubravka Marković.

TV-igre
Mediteran
Jugoslavenska radiotelevizija

Jugoslavenska radiotelevizija (kratica: JRT) bio je sistem osam nacionalnih radiotelevizijskih kuća u Jugoslaviji do početka 1990-ih godina. Činilo ga je šest republičkih i dva pokrajinska RTV centra: Radiotelevizija Sarajevo (RTVSa), Radiotelevizija Ljubljana (RTLJ), Radiotelevizija Zagreb (RTZ), Radiotelevizija Beograd (RTB), Radiotelevizija Skopje (RTSk), Radiotelevizija Titograd (RTT), te Radiotelevizija Novi Sad (RTNS) i Radiotelevizija Priština (RTP). Službeni jezik JRT-a bio je srpsko-hrvatski jezik, u Makedoniji makedonski jezik, u Sloveniji slovenski jezik, te djelimice na Kosovu albanski jezik. 

Jugoslavenska radiotelevizija bila je članica EBU-a, Europske radiodifuzne unije, a zajedno sa ostalim članicama ovog velikog sistema nacionalnih javnih RTV kuća participirala je redovno na velikim radijskim i televizijskim spektaklima kao što su bili: muzički festivali Eurosong, San Remo ili dječiji festival Zlatni cekin, odnosno velike sportske manifestacije kao Olimpijske igre, Mediteranske igre, Univerzijada ili zabavno-revijalni programi kao Igre bez granica.

 
Nastanci 1956.
Prestanci 1992.
Javne radiodifuzne kompanije
Televizijske mreže
Televizija u Jugoslaviji
MTV Adria

MTV Adria je glazbeni tv-kanal, 101. po redu u franšizi MTV, a obuhvaća prostor Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Hrvatske, Makedonije, Srbije i Slovenije.

Programska shema 
MTV Adria s emitiranjem počinje 1. rujna 2005. s još nepoznatim detaljima programske sheme, ipak, zna se da će biti rađena po uzoru na tipičnu MTV-jevsku, s mnogo projekata zabavnog i zabavno-informativnog tipa ciljanih na na mladu publiku, a popunjena i glazbenim video spotovima domaće i strane produkcije.

Popis emisija 
Zasad poznate emisije su:
 MTV News, kratki informativni blok s vijestima iz zabavne industrije po uzoru na istoimenu emisiju izvorne MTV produkcije
 MTV News Weekend Edition, produljena inačica MTV Newsa za emitiranje vikendom
 Adria Top 20, regionalna top-ljestvica s još nepoznatim kriterijem uređivanja
 Blok, emisija o hip-hop glazbi
 Dancefloor Chart, emisija o elektronskoj i plesnoj glazbi

Popis prezentera 
Prezenteri MTV Adrie odabrani su sustavom polujavnih audicija pod sloganom "MTV - to si ti!" između brojnih kandidata iz Hrvatske i Slovenije, zasad su poznati:

 Ivan Šarić, voditelj emisije MTV News Weekend Edition
 Martina Vrbos, voditeljica emisije Blok
 Lana Borić, voditeljica emisije Dance Floor Chart
 Maja Taraniš, voditeljica emisija Adria Top 20

Ostali projekti

Dan MTV Adria 
Početak emitiranja obilježen je 10. rujna 2005. simultanim koncertima u Ljubljani i Zagrebu, sa švedskim sastavom The Hives i hrvatskim Let3 kao glavnim atrakcijama; ta dva sastava nastupila su iste večeri u oba grada, utrkujući se međusobno koji će brže stići od Ljubljane do Zagreba i obratno između nastupa. Popis izvođača:

U Zagrebu:
 The Hives
 Let3
 Father
 TBF
 Siddharta
 Hladno pivo

U Ljubljani:
 The Hives 
 Let3
 Melodrom
 Dubioza Kolektiv
 Gušti & Polona
 Darkwood Dub

Budućnost 
Smjer u kojem će se razvijati program MTV Adrie vjerojatno će usko slijediti globalnu evoluciju MTV-ja iz glazbenog u lifestyle program, sa sve manje video spotova i sve više neglazbenih programa.

Vanjske veze 
 MTV Adria - službene stranice 
 Iskon & MTV 
 MTV.com

TV-stanice u Bosni i Hercegovini
TV-stanice u Crnoj Gori
TV-stanice u Makedoniji
TV-stanice u Sloveniji
TV-stanice u Srbiji
Adria
Siddharta (sastav)

Siddharta je slovenski rock (iako ih neki kritičari ubrajaju u power metal) sastav, koji je nastao 1995. godine i najvjerojatnije je jedan najpoznatijih novijih slovenskih bendova. Krajem 1996. godine imali su prvi nastup s vlastitim pjesmama u klubu K4 u Ljubljani. Šest godina poslije, 13. rujna 2003., imali su veliki koncert na Bežigrajskom stadionu u Sloveniji zajedno sa Simfonijskim orkestrom RTV (Radio televizija Slovenija), kojem je prisustvovalo 34.000 ljudi.

Članovi 
 Tomi Meglič - vokal, prateći vokal, gitara 
 Primož Benko - gitara, prateći vokal
 Jani Hace - bas 
 Tomaž O. Rous - klavijature (od 1999.) 
 Cene Resnik - saksofon, klavijature (od 1996.) 
 Boštjan Meglič - bubnjevi

Diskografija 
 ID (1999.)
 Lunanai EP (2000.)
 Nord (2001.)
 Silikon delta (2002.)
 Rh- (2003.)
 Rh- Bloodbag Limited Edition (2003.)
 Rave EP (2005.)
 Rh- Special Edition (2005.)
 Rh- (English) (2005.)
 My Dice EP (2005.)
 Petrolea (2006.)
'''

Izvori 
 Službene stranice Siddharte
 Myspace - Siddharta

Vanjske poveznice 
 Službene stranice
 Testtube  - tvrtka odgovorna za videospote Siddharte

Slovenske muzičke grupe
Rock
Siddharta

Siddharta može značiti:

 Siddharta Gautama
 Siddharta (sastav)
 Siddhartha (roman) - knjiga Hermanna Hessea o čovjeku imenom Siddharta (ne o Budi)
 Siddhartha (film) - film snimljen po istoimenoj knjizi
Sully Prudhomme

Sully Prudhomme , pravim imenom René François Armand Prudhomme (16. ožujka 1839. - 7. rujna 1907. ), francuski književnik iz doba parnasovskog pokreta, pokreta koji je htio obnoviti eleganciju romantizma u francuskoj poeziji. Godine 1901. je prvi dobio Nobelovu nagradu za književnost

Prudhomme je studirao znanost, no zbog očne bolesti nije mogao nastaviti karijeru. Prvo je radio u tvornici, no 1860. je počeo studirati pravo. Godine 1865. je počeo pisati malenkolične pjesme inspirirane ljubavi. Stances at poemes (1865) sadrži njegovu najpoznatiju poemu Razbijena vaza. Trials i Solitude su također pisane u tom njegovom početnom sentimentalnom stilu.

Prudhomme se kasnije posvetio lirici parnasovaca pišući djela tako da predstavi filozofske koncepte u obrnutom smislu. Najpoznatija djela u toj seriji su mu Pravda (1878) i Sreća (1888). Ta su djela kasnije pretvorena u faustijanski način ljubavi. U Francuski akademiju primljen je 1881.

Prudhomme, Sully
Prudhomme, Sully
Pseudonimi
Francuski esejisti
Članovi Académie française
Authority control
Get Smart

Get Smart je američka humoristička TV serija koja je parodirala špijunski žanr. Emitirala se na mreži NBC od 18.9. 1965. do 12.4. 1969., nakon čega se preselila na CBS u svojoj posljednjoj sezoni, koja je tekla od 26.9. 1969. do 11.9. 1970. Ukupno je emitirano 138 epizoda. Serija je u svojoj originalnoj verziji sredinom 1960-ih bila prilično popularna te dan-danas uživa svojevrrni kult-status.

Radnja serija se bavila CONTROL, supertajnom obavještajnom agencijom američke vlade, odnosno njenim nespretnim agentom Maxwellom Smartom (Don Adams), poznatijim pod kodnim imenom "Agent 86". Smartu je glavna pomoćnica bila "agent 99" (Barbarda Feldon), koja je kasnije postala njegovom suprugom. Glavni neprijatelj CONTROL-a bila je tajna organizacija KAOS. Čest izvor humora su bile razne bizarne naprave, poput telefona skrivenog u cipeli, što je kasnije u stvarnom životu poslužilo kao žargonski izraz za mobitele.

Serija, koju su stvorili Mel Brooks i Buck Henry, osvojila je sedam nagrada Emmy, a bila nominirana za njih četrnaest, kao i za dva Zlatna globusa.

Tri filmske verzije su snimljene nakon završetka orginalne TV serije: 
 u kinima prikazani film The Nude Bomb isto tako poznat kao The Return of Maxwell Smart ili Maxwell Smart and the Nude Bomb) godine 1980.
 TV-filmGet Smart, Again! prikazan 1989. godine na ABC-u
 filmGet Smart, koji Warner Brothers upravo snima, a ima ga namjeru prikazati 2008. godine

Relativni uspjeh Get Smart, Again! je godine 1995. potakao FOX da počnu snimati nove nastavke Get Smart, s Donom Adamsom i Barbarom Feldon koji ponavljaju glavne uloge, a kojima je pridodan lik Zacha (Andy Dick). Serija je vrlo brzo ugašena.

Iako je nova postava na FOXu bila kratkotrajna, Get Smart je tako postao prva TV-franšiza je bila u kojoj su novi nastavci bili premijerno prikazivani na četiri vodeće, odnosno danas postojeće američke TV-mreže. Prije toga je to uspjelo samo nekim TV-serijama koje su se 1940-ih i 1950-ih emitirale na NBC-ju, CBS-u, ABC-ju i 1955. godine ugašenom DuMontu.

Eksterni linkovi 
 
 
 
 
 Museum of Broadcast Communications 
 Would You Believe?
 Petition to bring "Get Smart" back to TV Land — TVLand Boardroom?

Sitkomi
Serije nagrađene Emmyjem za najbolju humorističku seriju
Serije nagrađene nagradom Emmy za režiju humorističke serije
Serije nagrađene nagradom Emmy za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
Authority control 2
Don Adams

Don Adams (13.4. 1923 – 25.9. 2005.), rođen kao Donald James Yarmy, bio je američki glumac najpoznatiji po ulozi Maxwella Smarta (Agenta 86) u TV sitkomu Get Smart (1965–1970, 1995), koga je isto tako režirao i pisao scenarije. Adams je tri puta uzastopce osvojio Emmyja za ulogu Smarta (1967–1969). Kasniju slavu je stekao davši glas naslovnom junaku animirane serije Inspector Gadget.

Biografija 
Adams se rodio u porodici Williama Yarmyja, mađarskog Židova, te Consuelo Morgan, katolkinje irsko-nizozemskog porijekla. Tokom kasnijeg života se opredijelio za majčinu vjeru i i sam postao katolik.

Za vrijeme drugog svjetskog rata Adams je služio u američkim marincima i sudjelovao u krvavim borbama za Guadalcanal. Tom prilikom je ranjen, a kasnije obolio i umalo umro od komplikacija izazvanih malarijom.

Nakon završetka rata počeo se baviti show-businessom te se oženio za Adelaide Efantis Adams 1945. godine, i od nje preuzeo prezime "Adams". Od nje se razveo 1950. godine, a ona mu je rodila četvoro djece.

Na televiziju se probio 1954. godine pobijedivši na NBC-jevom natjecanju za stand up komičarske talente. Nakon toga je glumio uglavnom u malim i sporednim ulogama sve dok 1965. godine nije angažiran za Get Smart!.

Nakon završetka serije je dugo vremena pokušavao ponoviti njen uspjeh nastupima u manjim sitkomima, kao i kvizovima. Međutim, uglavnom je bio prisiljen posuđivati glasove likovima u animiranim filmovima, pri čemu je doživio uspjeh. Godine 1985. je otišao u Kanadu gdje je doživio uspjeh sa sitcomom Check It Out!, međutim ta serija nije bila naročito gledana u SAD.

Adams je, s druge strane, sve vrijeme imao stalne izvore prihoda jer je umjesto honorara za Get Smart odabrao opciju vlasništva nad autorskim pravima.

Godine 2005. je umro od upale pluća, oslabljen dugogodišnjom borbom s limfomom kostiju.

Adamas je od 1960. do 1976. bio oženjen za Dorothy Bracken, a od 1977. do 1990. za Judy Luciano. Iz svih tih brakova je imao sedmoro djece, od čega je kći Stacey Adams danas poznata kao producentica serija CSI, a Cecily Adams (1958-2004) po nastupu u TV-seriji Star Trek: Deep Space Nine.

Vanjske veze 
 
 The Get Smart Page
 Don Adams, Television's Maxwell Smart, Dies at 82
 When Being Funny Means Having to Say You're Sorry About That, Chief
 Guardian obituary and obituary letter
 Find A Grave link
 Laughterlog.com  Biography and discography
 

Američki televizijski glumci
Dobitnici Emmy nagrade za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
My World and Welcome to It

My World and Welcome to It je bio polusatni američki televizijski sitcom temeljen na humoreskama i karikaturama Jamesa Thurbera. Glavna zvijezda je bio William Windom u ulozi Johna Monroea, pisca i karikaturista temeljenog na stvarnom Thurberovom liku, a koji je radio za fikltivni časopis The Manhattanite, sličan stvarnom časopisu The New Yorker za koga je radio Thurber. Pomalo šašav Monroeov lik je opažao i komentirao svijet oko sebe, zabavljajući svoju ozbiljnu suprugu Ellen (Joan Hotchkis) i inteligentnu kći Lydiju (Lisa Gerritsen). Monroeove fantazije su često bile inspirirane Thurberovim djelima. Serija je ime dobila po Thurberovoj knjizi ilustracija i eseja My World — And Welcome To It.

Seriju je stvorio Melville Shavelson, koji je napisao i režirao pilot-epizodu. Sheldon Leonard je bio izvršni producent. Jedan od producenata, Danny Arnold, često je pisao scenarije i režirao epizode, a pojavio se i kao Djed Mraz u epizodi "Rally Round the Flag." 

Usprkos pohvala, serija nije bila previše gledana, te joj je snimanje obustavljeno nakon jedne sezone.

Eksterni linkovi 
 
 TV Tome's My World and Welcome to It site
 
 TVParty.com's My World and Welcome to It page
 Flying Dreams' My World and Welcome to It page

Sitkomi
Serije nagrađene Emmyjem za najbolju humorističku seriju
Serije nagrađene nagradom Emmy za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
William Windom (glumac)

William Windom (New York, 28.9. 1923. - Woodacre, California, 16. kolovoza 2012.) je američki glumac. Ime je dobio po američku ministru financiju Williamu Windomu, čiji je praunuk.

U drugom svjetskom ratu Windom je služio u američkoj vojsci na evropskom bojištu, kao padobranac u Četi B 1. bataljona 508. padobranskog puka 82. zračnodesantne divizije. 

Nakon rata se počeo baviti glumom, uglavnom na televiziji, te je nastupio u nekoliko epizoda Zone sumraka. Potom je dobio glavnu ulogu kongresnika Glena Morleya u sitcomu The Farmer's Daughter. Njegova najuspješnija uloga bio je lik Johna Monroea u nagrađenom sitcomu My World and Welcome to It, za koji je dobio i Emmyja. Nakon te serije je isti lik tumačio u kazališnim predstavama na turneji po SAD.

Windomova najpoznatija uloga je, pak, lik dr. Setha Hazlitta u popularnoj krimi-seriji Murder, She Wrote. U njoj se nakratko pojavio u aprilu 1985. godine, ali je prodicente oduševio, te su ga učinili članom stalne postave.

William Windom je poznat i po ulozi komodora Matta Deckera u TV-seriji Zvjezdane staze, odnosno epizodi "The Doomsday Machine". Nju je ponovio u fanovskoj seriji Star Trek: New Voyages, odnosno epizodi "In Harm's Way".

Filmografija 
 Yesterday's Dreams (2005)
 Star Trek: New Voyages (2004)
 Raising Dead (2002)
 True Crime (1999)
 Miracle on 34th Street (1994)
 Sonic the Hedgehog (1993-1995) (glas)
 Sommersby (1993)
 Parenthood (1990) (TV serija)
 Uncle Buck (1989) (glas)
 She's Having a Baby (1988)
 Planes, Trains & Automobiles (1987) (nespomenut na špici)
 Welcome Home (1986)
 Murder, She Wrote (1985-1996) (TV serija)
 Grandview, U.S.A. (1984) 
 Last Plane Out (1983)
 Separate Ways (1981)
 Blind Ambition (1979) (miniserija)
 Brothers and Sisters (1979) (TV serija)
 Second chance (1972) (TV)
 The Man (1972)
 Now You See Him, Now You Don't (1972)
 The Homecoming: A Christmas Story (1971) (TV)
 Escape from the Planet of the Apes (1971)
 The Mephisto Waltz (1971)
 Brewster McCloud (1970)
 The Gypsy Moths (1969)
 The Angry Breed (1968)
 The Detective (1968) 
 Hour of the Gun (1967)
 The Americanization of Emily (1964)
 One Man's Way (1964)
 The Farmer's Daughter (1963) (TV serija)
 For Love or Money (1963)
 Cattle King (1963)
 To Kill a Mockingbird (1962)

Vanjski linkovi 
 

Rođeni 1923.
Umrli 2012.
Američki glumci
Dobitnici Emmy nagrade za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
Authority control
Carroll O'Connor

John Carroll O'Connor (2.8. 1924 – 21.6. 2001.) bio je američki glumac, najpoznatiji po ulozi Archieja Bunkera u televizijskim sitcomima All in the Family (1971-1979) i Archie Bunker's Place (1979-1983). O'Connor je kasnije nastupio i u TV-seriji In the Heat of the Night kao šef policije Bill Gillespie od 1988. do 1994.

Biografija 
O'Connor se rodio u irsko-američkoj porodici u Bronxu, a odrastao u Forrest Hillsu, istom onom dijelu Queensa gdje će živjeti njegov najpoznatiji lik Archie Bunker. U drugom svjetskom ratu je služio u američkoj trgovačkoj mornarici, a nakon rata se školovao na Univerzitetu Montane i u Dublinu s namjerom da postane nastavnik engleskog jezika.

U Dublinu se 1951. vjenčao sa svojom suprugom Nancy, koja je zbog njega prešla na katoličanstvo. Nakon kraće karijere kao nastavnik, početkom 1960-ih se posvetio glumi, počevši dobijati uglavnom karakterne uloge na televiziji i filmu. 1963. godine je dobio ulogu Kaske u filmu Kleopatra te otišao u Rim na snimanje. Tamo je zajedno sa suprugom usvojio dječaka čiji su roditelji umrli prije deset dana i dao mu ime Hugh O'Connor.

O'Connor je nakon toga napravio zapažene nastupe u filmovima kao što su Point Blank i Kelly's Heroes. Godine 1970. je živio u Italiji kada je primio ponudu da nastupi u sitcomu koji će poslije biti poznat kao All in the Family. O'Connor je pristao, misleći da će se nakon jedne sezone u Hollywoodu vratiti natrag. Međutim, serija je doživjela ogroman uspjeh, a sam O'Connor primio čak četiri Emmyja i jedan Zlatni globus za tu ulogu.

O'Connor je po svojim političkim uvjerenjima bio liberal, ali je dobro poznavao konzervativni svjetonazor svog lika te ga je nastojao humanizirati. Upravo je O'Connorov talent omogućio da serija, čiji autori nisu krili liberalna uvjerenja, ne skrene u jeftinu propagandu.

O'Connor je isti lik tumačio i u TV-seriji Archie Bunker's Place, a od 1988. do 1993. je tumačio ulogu šefa policije u južnjačkom gradu u TV-seriji In the Heat of the Night. U toj seriji, gdje je nastupao njegov sin Hugh, je napravio još jedan uspjeh i zaradio Emmy.

Međutim, posljednje godine života je zasjenilo samoubojstvo Hugha, izazvano dugogodišnjom neuspješnom borbom s narkoticima. O'Connor je, u uspomenu na sina, postao aktivist za borbu protiv narkomanije i u Kaliforniji izlobirao zakon kojim rodbina umrlih narkomana može tražiti financijsku odštetu od dilera.

Osim što se bavio glumom, pisao je scenarije, a kasnih 1990-ih i predavao kreativno pisanje na Univerzitetu Montane.

Umro je 21.6. 2001. od srčanog udara, izazvanog dugogodišnjim dijabetesom.

Vanjske veze 
 
 Carroll O'Connor's Gravesite at Find A Grave

Američki filmski glumci
Američki televizijski glumci
Dobitnici Emmy nagrade za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
Hollywood Walk of Fame
Dobitnici Zlatnog globusa za najboljeg glumca u seriji - komedija ili mjuzikl
Geološki čekić

Geološki čekić je dio standardne geološke opreme koji služi za odvaljivanje i lomljenje dijelova stijene kako bi se dobio svjež prijelom, geologu potreban za utvrđivanje teksture, strukture, prirode, mineralnog i fosilnog sastava stijene te njene starosti.

Glava čekića je s jedne strane tupa i njome se udara po dijelu koji želimo odlomiti od matične stijene ili pak po već odlomljenom komadu stijene, kako bi ga prepolovili. Druga strana čekića je zašiljena, u obliku pijuka, i s njom se, po principu poluge, odvaljuje napuknuti dio od matične stijene. Pijuk se nikada ne koristi za udaranje po stijeni jer to dovodi do zatupljivanja i oštećivanja pijuka, a na stijenu ne djeluje željenim efektom.

Eksterni linkovi 
 'Geological Hammers' info page 
 GeologicalHammers.com 

Geologija
Alat
Čekić

Često se prave čekići za specijalne namene, pa stoga postoje i varijacije u dizajnu samog čekića.
Čekić se takođe može koristiti i kao oružje. U srednjem veku, kao oružje je korišćen ratni čekić kada konvencionalno oštro oružje više nije moglo da probije neke tipove oklopa.

Postoje više varijacija čekića:
 Stolarski čekić
 Građevinski čekić
 Malj
 Macola

Danas se u profesionalnoj stolariji čekić sve više zamenjuje stolarskom heftalicom-.

Alat
Odvijač

Odvijač je vrsta ručnog alata koji služi za zavijanje i odvijanje vijaka. Sastoji se od metalnog dijela koji dolazi u dodir sa vijcima i plastičnog dijela koji omogućava bolje držanje u ruci.

Odvijače razlikujemo na više načina:
 prema izgledu glave - sa križnom ili ravnom glavom
 prema upotrebi - odvijači za odvijanje vijaka, električni odvijači i sl.

Rad sa odvijačem treba prilagoditi tako da vrh glave odvijača odgovara profilu glave vijka jer jedino onda se kvalitetno koristi ova vrsta alata.

Alat
Alati u elektronici
Propan

Propan, (molekulska formula C3H8), je bezbojan alkan, u gasovitom agregatnom stanju.

Propan je nerastvorljiv u vodi, a rastvara se u organskim rastvaračima kao što je npr. Etil alkohol. U malim količinama se javlja u zemnom gasu a u većim količinama javlja se u nafti. Iz nafte se dobiva destilacijom u obliku smeše sa butanom, koja se koristi kao gorivo poznato pod nazivom Plin koji se koristi za punjenje boca koje se koriste u domaćinstvima, a koristi se i kao gorivo za vozila.

Propan je veoma slabo reaktivan kao i svi alkani. Na višim temperaturama podleže reakcijama paljenja, a reaguje i sa gasovitim hlorovodonikom i hlorom, usled čega nastaju hloroalkani. Propan je sirovina za mnoge organske sinteze.

Granice zapaljivosti u smesi sa vazduhom (u zapreminskim procentima gasa) su 2,1 ÷ 9,5 vol% (u prisustvu izvora upaljenja).

Osobine

Reference

Literatura

Vidi još 
 Butan
 Tečni naftni gas (TNG)

Spoljašnje veze 

 

Alkani
Oksid

Oksid je opšti naziv za svako neorgansko hemijsko jedinjenje, u kome se javlja hemijska veza između kiseonika i nekog drugog elementa.

Oksidi imaju međusobno veoma različite hemijske i fizičke osobine, koje zavise od elektronegativnosti elementa koji se jedini sa kiseonikom: od skoro nereaktivnih čvrstih supstancija sa veoma visokim temperaturama topljenja (npr. oksid volframa), preko umereno reaktivnih tečnosti (npr. voda), do veoma reaktivnih gasova (npr. azot suboksid).

Oksidi takođe mogu imati i osobine koje idu od pskxoioikepeikiselih do baznih. Tako postoje:
 kiseli oksidi- npr. ugljen dioksid ili Sumpor(VI) oksid, koji reaguju sa bazama i vodom 
 oksidi sa kiselim osobinama - npr. silicijum oksid, reaguju sa jakim bazama ali ne i sa vodom
 bazni oksidi- npr. oksidi metala IA i IIA grupe, reaguju sa kiselinama i vodom
 oksidi sa baznim osobinama - npr. mangan monoksid ili hrom monoksid, reaguju sa kiselinama ali ne i sa vodom
 amfoterni oksidi - npr. aluminijum(III) oksid, ne reaguju sa vodom ali reaguju i sa kiselinama i sa bazama
 neutralni oksidi- npr. ugljen monoksid, ne reaguju sa vodom, kiselinama ni bazama.

Sem oksida postoje i:
 Peroksidi
 Superoksidi

Davanje imena 
Postoji nekoliko načina građenja imena oksida, od kojih je većina ostala samo kao navika ili u istoriji.

Trenutno, u skladu sa nomenklaturom IUPACa, imena oksida se grade po opštem šablonu imenovanja prostih neorganskih jedinjenja. Za okside ovaj šablon izgleda:

ime_elementa(njegov oksidacioni broj) oksid 

Na primer sumpor(IV) oksid.

U slučaju, kada dati element gradi samo jedan poznati oksid, oksidacioni broj hemijskog elementa ne mora da se navodi.

Ova nomenklatura se trenutno koristi u naučnim krugovima.

Mnogi oksidi imaju nazive koji uopšte nisu davani po nomenklaturi već su od davnina ukorenjeni u narodu. Na primer: voda je oksid vodonika, kalcijum(II) oksid je poznat pod nazivom negašeni kreč.

Važniji oksidi 
U najpoznatije okside ubrajaju se:
 H2O - oksid vodonika, poznat kao voda
 N2O - azot suboksid poznat kao veseli gas
 SO2 - sumpor dioksid (ispravno: sumpor(IV) oksid) - prisutan u dimu
 CO - ugljen monoksid (ispravno: ugljenik(II) oksid) - toksičan gas u malim količinama prisutan u dimu
 CO2 - ugljen dioksid (pravilno: ugljenik(IV) oksid) - prisutan u vazduhu
 MgO - magnezijum oksid 
 CaO - kalcijum oksid - ili negašeni kreč
 TiO2 - titanijum(IV) oksid
 SiO2 - pesak (pravilno: silicijum(IV) oksid)
 Cr2O3 - hrom(III) oksid
 CrO3 - hrom(VI) oksid

Važniji peroksidi 
 H2O2 - vodonik - peroksid

 
Jedinjenja kiseonika
Peroksid

Peroksidi su općenito, ali ne uvijek, spojevi tipa MO2 gdje je M atom metala. Poznati su peroksidi svih alkalnih i zemnoalkalnih metala (tj. elemenata I. A i II. A grupe). Peroksidi nekih metala oblika MO2 su dioksidi (npr. PbO2, MnO2...).

Važniji peroksidi:

 Barijev peroksid (BaO2) dobiva se zagrijavanjem elementarnog barijuma s kisikom pri pritisku od 0,3 MPa. Upotrebljava se za dobivanje razrijeđenih otopina vodikovog peroksida i kao nosilac oksigena za paljenje zapaljivih masa.

 Vodikov peroksid (H2O2) je bezbojna tekućina koja se vrlo lako raspada, a nečistoće, prašina i svjetlost ubrzavaju raspadanje. Zbog toga se mora čuvati u tamnim bocama s dodatkom H3PO4, mokraćne ili barbituratne kiseline koji inhibiraju utjecaj katalizatora. S vodom se miješa u svim omjerima, lako otpušta kisik pa djeluje kao jaki oksidans. Na tržište dolazi kao 3% ili 30% vodena otopina. Upotrebljava se kao sredstvo za bijeljenje, oksidaciju i dezinfekciju u hirurgiji.

 Superoksidi su spojevi kisika s težim elementima I. A skupine (K, Na, Rb, Sr i Cs) tipa MO2. Svi tvore kristalne spojeve koje sadrže kation M+ i anion O2−. Superoksidi su obojeni, paramagnetični i nestabilni spojevi koji se zagrijavanjem raspadaju na metalni oksid i kisik.

Kemijska jedinjenja
Katalizator

Katalizator je hemijska supstancija, koja se dodaje reakcionom sistemu da bi ubrzala reakciju.
 Primer
Reakcija bez katalizatora:A + B --> C + D (A i B su reaktanti, C i D su proizvod)- ovo je opšta hemijska formulaReakcija sa katalizatorom:A + B + K --> C + D + K (opšta formula reakcije sa katalizatorom)Postepena reakcija:
A + K -->AK             (odnosno aktivirana supstanca k)
AK + B --> ABK*         (ne prelazno stanje)
ABK* --> C + D + K      (Kao što vidimo- imamo proizvod uz koji dobijamo čist katalizator koji je izašao iz reakcije)

Mehanizam delovanja katalizatora je takav da on smanjuje energiju aktivacije (energiju potrebnu dovesti spolja sistemu da bi došlo de reakcije) gradeći sa reaktantima prelazni kompleks (u datom primeru to bi bio nestabilni [ABK] kompleks) manjeg energetskog sadržaja nego što je on za prelazni kompleks reaktanata bez vezanog katalizatora. Kako je put krive na odgovarajućem energetskom dijagramu kraći i sama reakcija je brža iako će energija konačnih proizvoda biti ista za katalizovanu i za nekatalizovanu reakciju.

Katalizator ne utiče na položaj povratne reakcije, jer ubrzava (u istom stepenu) reakciju u obe strane. Katalizator može da poveća selektivnost reakcije ukoliko ubrzava stvaranje glavnog produkta, a ne ubrzava (ili manje ubrzava) sporedne reakcije.

Posebno važna grupa katalizatora su biokatalizatori odnosno enzimi koje katalizuju biohemijske reakcije u organizmima. Enzimi su posebno efikasni katalizatori specifičnog dejstva. To znači da deluju na tačno određenu supstancu (supstrat), katalizujući tačno određenu reakciju koju ubrzavaju i nekoliko hiljada puta.

Tvrdnja koja se javlja u nekim školskim udžbenicima da katalizator nema udeo u hemijskoj reakciji je potpuno netačna.

Biokemija
Supstancija

Supstancija može značiti:
 Hemijska supstanca
 Supstanca (filozofija)
Chico and the Man

Chico and the Man je bio američki televizijski sitcom koji se emitirao na NBC-u od 13. 9. 1974. do 21. 7. 1978, a u kome je glavnu ulogu igrao Jack Albertson kao Ed Brown (The Man), čangrizavi vlasnik garaže u barriju istočnog Los Angelesa, te Freddie Prinze kao Chico Rodriguez, optimistički Chicano s ulice koji dolazi tražiti posao. To je bila prva američka TV-serija s radnjom smještenom u meksičko-američku sredinu.

Slično kao i mnogi drugi sitcomi tog vremena, Chico and the Man je humorističku podlogu koristio kao medij za propovijedanje liberalnih i lijevih stavova svojih tvoraca. U ovom slučaju je to bilo nastojanje da se otklone rasističke i druge predrasude bijelih, anglosaksonskih Amerikanaca, koje je predstavljao Ed Brown, prema hispanoameričkoj manjini koju je predstavljao mladi Chico. Brownov lik je ispočetka bio neprijateljski raspoložen prema svom novom uposleniku, ali ga je s vremenom prihvatio kao člana svoje porodice.

Serija je doživjela ogromnu popularnost, prvenstveno zahvaljujući komičarskom talentu mladog Freddieja Prinzea, ali i ostatka ekipe. Prinzeovo portorikansko porijeklo je, pak, izazvalo kontroverze u dijelu meksičke zajednice, koja je držala da samo Chicano glumac može tumačiti Chicano lik. Producenti su tim žalbama djelomično izašli u susret davši portorikansko porijeklo Chicovom liku.

U trećoj sezoni (1976/77) je uspjeh i popularnost serije počeo sve više zasjenjivati Prinzeova ovisnost o narkoticima, pa je Chicov lik u tim epizodama sve više mršavio. Dana 28.1. 1977., nedugo nakon snimanja jedne epizode, Prinze je sebi ispalio hitac iz pištolja u glavu i umro. 

Producenti su razmišljali da odmah prekinu snimanje, ali je kao rješenje uvedena zamjena za Chica u liku 12-godišnjeg meksičkog imigranta Raula, koga je glumio Gabriel Melgar, i koji je postao član Edove "porodice". Serija je s tim izmjenama uspjela izdržati još jednu sezonu, ali je tada snimanje konačno obustavljeno.

Vanjske veze 
 

Američke TV-serije
Sitkomi
Serije nagrađene nagradom Emmy za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
Jack Albertson

Jonathen George "Jack" Albertson (16.6. 1907 – 25.11. 1981) bio je Oscarom, Emmyjem i Tonyjima nagrađen američki glumac, komičar, plesač, pjevač i muzičar, koji je nastupao na pozornici, radiju, filmu i televiziji.

Biografija 
Albertson se rodio u gradu Malden u državi Massachusetts, kao dijete židovskih imigranta - Flore Craft i Lea Robertsona. Odmalena je pokazivao sklonosti za show business, slično kao i njegova sestra Mabel, kao i brat Frank, koji će i sam postati ugledni holivudski karakterni glumac.

Međutim, početak Albertsonove karijere je bio izuzetno težak. Srednju školu je napustio kako bi u New Yorku stekao slavu, ali je umjesto toga bio prisiljen zimi spavati po podzemnoj željeznici, a ljeti po Central Parku. Stvari su krenule nabolje kada se priključio vodviljskoj putujućoj družini, Dancing Verselle Sisters.

Nakon toga je polako stjecao iskustva u zabavljačkim vještinama te počeo nastupati u burleskama. Tamo se sprijateljio s Phil Silversom koji će mu biti od velike pomoći u kasnijoj karijeri. S vremenom se uspio probiti na Broadway i nastupati u nizu prestižnih predstava.

Od svih tih predstava najpoznatija je bila The Subject Was Roses za koju je dobio nagradu Tony. Istu je ulogu ponovio u filmskoj verziji i za nju dobio Oscara za najboljeg sporednog glumca.

Publici, pogotovo mlađoj, poznatiji je po ulozi djeda Joea u originalnoj verziji Willy Wonka and the Chocolate Factory iz 1971. godine, kao i Ed Brown, jedan od dvojice naslovnih junaka TV-serije Chico and the Man. Za potonju je ulogu nagrađen Emmyjem.

Godine 1978. mu je dijagnosticiran rak debelog crijeva, ali je taj podatak skrivao od javnosti, nastojeći koliko je moguće duže nastaviti karijeru. Umro je 1981. godine, a iza sebe je ostavio suprugu Wallace Thompson i kći Mauru.

Eksterni linkovi 
 
 Photos

Američki filmski glumci
Američki televizijski glumci
Dobitnici Emmy nagrade za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
Dobitnici i dobitnice Tony Award
Hollywood Walk of Fame