Mazurski Park Krajobrazowy

Mazurski Park Krajobrazowy – park krajobrazowy położony w województwie warmińsko-mazurskim (na terenie gmin Piecki, Mrągowo, Świętajno, Ruciane-Nida, Mikołajki, Orzysz i Pisz) w powiatach mrągowskim, piskim i szczycieńskim. Jest to jeden z największych parków krajobrazowych w Polsce. 

Został utworzony w grudniu 1977 roku mocą uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Suwałkach i w Olsztynie (na podstawie uchwały Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z 1970 roku). Celem jego utworzenia było zachowanie wartości malowniczego, jeziornego krajobrazu polodowcowego, bogatej fauny i flory, a także wartości kulturowych i historycznych Polski północno-wschodniej. W regionie, w którym powstał Park ścierają się wpływy klimatu kontynentalnego i morskiego z czynnikami lokalnymi, tworząc specyficzny mikroklimat.

Powierzchnia całkowita: 53 655 ha
 Powierzchnia leśna: 29 tys. ha
 Powierzchnia wód (rzeki i jeziora): 18 tys. ha
 Strefa ochronna (otulina): 18 608 ha
 Osady ludzkie: 29
 Liczba stałych mieszkańców: ok. 4,8 tys.

Na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego znajduje się największe w Polsce jezioro Śniardwy o powierzchni 11 416 ha (wraz z jeziorami Kaczerajno i Seksty). Inne większe jeziora to: Bełdany (940,6 ha), Mokre (814,78 ha), Łuknajno (692,3 ha), Mikołajskie (498 ha), Warnołty (465 ha) i Zdróżno (252,3 ha). W dorzeczu Krutyni znajduje się ponad 20 małych, śródleśnych jeziorek dystroficznych.

W skład Parku wchodzi północna część Puszczy Piskiej z rzeką Krutynią.

W przyszłości planowane jest na części Mazurskiego Parku Krajobrazowego utworzenie parku narodowego.

Fauna 
Do zwierzęcych unikatów parku należy zaliczyć kiełża (Pallasea quadrispinosa) – skorupiaka, uznanego za morski relikt polodowcowy, rzadkie odmiany gąbek (m.in. Euspongilla lacustris) spotykane w jeziorze Bełdany i rzece Krutyni oraz przedstawiciela epoki przedlodowcowej żółwia błotnego. Atrakcją są również koniki polskie, które przebywają w Popielnie, niedaleko Rucianego-Nidy.

Okazy fauny spotykane na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego:
 jeleń (Cervus elaphus)
 sarna europejska (Capreolus capreolus)
 dzik (Sus scrofa)
 zając szarak (Lepus europaeus)
 zając bielak (Lepus timidus)
 wiewiórka (Sciurus vulgaris)
 lis rudy (Vulpes vulpes)
 jenot azjatycki (Nyctereutes procynoides)
 kuna leśna (Martes martes)
 kuna domowa (Martes foina)
 łasica pospolita (Mustela nivalis)
 tchórz (Mustela putorius)
 jeż (Erinaceus europaeus)
 kret (Talpa europaea)
 ryjówki (Sorex araneus)
 nietoperze (Chiroptera)
 łoś (Alces alces)
 wilk szary (Canis lupus)
 wydra (Lutra lutra)
 gronostaj europejski (Mustela erminea)
 borsuk europejski (Meles meles)
 bóbr (Castor fiber)
 norka amerykańska (Mustela vison) (gatunek obcy, problematyczny) 

Ptaki:
 bielik zwyczajny (Haliaeetus albicilla)
 rybołów zwyczajny (Pandion haliaetus)
 orlik krzykliwy (Aquila pomarina)
 bocian czarny (Ciconia nigra)
 bocian biały (Ciconia ciconia)
 żuraw zwyczajny (Grus grus)
 puchacz zwyczajny (Bubo bubo)
 cietrzew zwyczajny (Lyrurus tetrix) – na granicy wyginięcia
 kania czarna (Milvus migrans) i ruda (Milvus milvus)
 trzmielojad zwyczajny (Pernis apivorus)
 kobuz (Falco subbuteo)
 błotniak zbożowy (Circus cyaneus)
 puszczyk uralski (Strix uralensis)
 kormoran zwyczajny (Phalacrocorax carbo sinensis)
 łabędź niemy (Cygnus olor)
 nurogęś (Mergus merganser)
 czapla siwa (Ardea cinerea)
 rybitwa czarna (Chlidonias nigier)
 bąk zwyczajny (Botaurus stellaris)
 czajka zwyczajna (Vanellus vanellus)
 dzięcioł czarny (Dryocopus martinus) i dzięcioł zielony (Picus viridis)
 jarząbek zwyczajny (Tetrastes bonasia)
 orzechówka zwyczajna (Nucifraga caryocatactes)
 krzyżodziób świerkowy (Loxia curvirostra)
 wilga (Oriolus oriolus)
 siniak (Columba oenas)
 dudek (Upupa epops)
 zimorodek (Alcedo atthis)
 pluszcz (Cinclus cinclus) – nad górną Krutynią i na strumieniu Pierwos

Bezkręgowce:
 paź królowej (Papilion machaon)
 rusałka żałobnik (Nymphalis antiopa)
 rusałka admirał (Vanessa atalanta)
 mieniak tęczowiec (Apatura iris)
 kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo)
 wałkarz lipczyk (Polyphylla fullo)

Flora 
Spośród roślinnych reliktów należy wymienić mchy takie jak mszar, koimek, widłoząb długolistny i torfowiec oraz drzewa – borealna wierzba borówkolistna i wierzba lapońska.

 cis (2 stanowiska)
 storczykowate:
 listera sercowata
 listera jajowata
 obuwik
 storczyk szerokolistny
 kruszczyk błotny
 kruszczyk rdzawoczerwony
 tajęża jednostronna
 gnieźnik leśny
 żłobik koralowy
 rosiczka okrągłolistna

 pływacz zwyczajny i pływacz średni
 pełnik europejski
 kosaciec syberyjski
 mieczyk dachówkowaty
 goździk pyszny
 dzwonecznik wonny
 orlik pospolity
 lilia złotogłów
 sasanka otwarta i sasanka łąkowa
 zawilec wielkokwiatowy
 dzwonek boloński

 ciepłolubny miodownik melisowaty
 kokoryczka okółkowa

Relikty glacjalne i borealne: 
 chamedafne północna (największe stanowisko w Polsce)
 zimoziół północny
 wielosił błękitny
 turzyca strunowa
 turzyca luźnokwiatowa i wierzba borówkolistna

 widłak wroniec
 wełnianka delikatna
 bażyna czarna
 bagnica torfowa
 turzyca bagienna
 żurawina drobnolistkowa

Rośliny wodne i związane z wodą:
 kłoć wiechowata (brzegi jeziora Lisunie)
 jeżogłówka najmniejsza
 rdestnica nitkowata
 mech wodny (Fontinalis dalecarlica)
 krasnorost (Hildebrandtia rivularis)
 mech (Paludella squarrosa)

Zbiorowiska roślinne:
 grąd
 bór sosnowy
 ols i ols torfowcowy

Rezerwaty przyrody 
Rezerwaty przyrody znajdujące się na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego to:
 Stary Czapliniec – ornitologiczny, o powierzchni 17,10 ha
 Ławny Lasek – leśny, o powierzchni 7,66 ha
 Jezioro Lisunie – wodny, o powierzchni 19,0 ha
 Jezioro Łuknajno – ornitologiczny, o powierzchni 1189,11 ha
 Jezioro Warnołty – krajobrazowo-ornitologiczny, o powierzchni 373,3 ha
 Królewska Sosna – leśno-torfowiskowy, o powierzchni 103,76 ha
 Krutynia Dolna – krajobrazowo-florystyczno-faunistyczny, o powierzchni 969,33 ha
 Krutynia Górna – krajobrazowo-leśny, o powierzchni 273,12 ha
 Pierwos – krajobrazowo-florystyczno-faunistyczny, o powierzchni 605,48 ha
 Strzałowo – leśny, o powierzchni 14,12 ha
 Zakręt – torfowiskowo-leśny, o powierzchni 105,8 ha

Adres 
 Krutyń 66
 11-710 Piecki

Zobacz też 
 parki krajobrazowe w Polsce

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 https://mpk.warmia.mazury.pl/
 Strona internetowa o Mazurskim Parku Krajobrazowym
 

Mazury
Parki krajobrazowe w województwie warmińsko-mazurskim
!