Kinshasa

Kinshasa (voorheen Leopoldstad; Frans: Léopoldville) is de hoofdstad en grootste stad van de Democratische Republiek Congo. Met een bevolking van ongeveer 16 miljoen (2023) is het de grootste stad van Afrika. De metropool van Kinshasa is de derde meest bevolkte in Afrika na Caïro en Lagos met meer dan 17 miljoen inwoners.  Het is een stad van scherpe contrasten, met chique woonwijken, commerciële gebieden, twee universiteiten en zich uitbreidende sloppenwijken naast elkaar.

Kinshasa is gelegen aan de zuidoever van de Kongo. Aan de overzijde van de rivier ligt Brazzaville, de hoofdstad van de Republiek Congo.

Geschiedenis 
De stad werd in 1881 door Henry Morton Stanley als handelspost gesticht en werd door hem Léopoldville (Leopoldstad) genoemd als eerbetoon aan koning Leopold II van België, die het enorme gebied bestuurde wat nu de Democratische Republiek Congo is. De post floreerde als laatste bevaarbare haven aan de Kongo vóór de Livingstonewatervallen. Aanvankelijk moesten alle goederen die Leopoldstad bereikten van daar door dragers naar de haven van Matadi aan de Atlantische kust worden gebracht. De voltooiing van een spoorlijn in 1898 verbeterde het transport langs de rakken stroomafwaarts en stimuleerde de ontwikkeling van Leopoldville. In 1920 werd Léopoldville tot hoofdstad van Belgisch-Congo verheven, en verving daarmee het stadje Boma aan de benedenloop van de rivier de Kongo.

In 1965 greep Mobutu Sese Seko met zijn tweede staatsgreep de macht in Congo. Hij begon een politiek van 'Afrikanisering', waarbij de namen van personen en plaatsen werden vervangen door Afrikaanse namen. In 1966 werd de naam Léopoldville gewijzigd in Kinshasa, naar een dorpje dat ooit op die plek lag. De stad groeide snel onder Mobutu en trok mensen aan vanuit het hele land, die hun geluk wilden zoeken in de stad of die etnische strijd waren ontvlucht. Dit bracht onvermijdelijke veranderingen teweeg in de etnische en linguïstische samenstelling van de stad. Hoewel Kinshasa in het gebied van de Bakongo ligt, is de lingua franca niet het Kikongo maar het Lingala.

Kinshasa heeft zwaar te lijden gehad van Mobutu's excessen en de Eerste Congolese Burgeroorlog die leidde tot zijn val. Desondanks is de stad nog steeds een groot cultureel en intellectueel centrum met een florerende gemeenschap van musici en artiesten. Kinshasa is ook het grote industriële centrum van het land en er worden veel van de natuurlijke producten verwerkt die uit het binnenland komen.
In 2003 protesteerden soldaten er tegen de onmacht van de regering om hen te betalen.

Geografie
De stad is gelegen aan de zuidelijke oevers van de Kongo rivier, stroomafwaarts van Pool Malebo. Aan de overkant van de Kongo ligt Brazzaville, de hoofdstad van de Republiek Congo. De afstand tussen beide steden is net iets meer dan anderhalve kilometer, wat maakt dat het na Vaticaanstad en Rome de twee hoofdsteden zijn die het dichtst bij elkaar liggen. De Kongo is na de Nijl de grootste rivier van Afrika en is voor binnenvaartschepen bevaarbaar tot aan Kisangani. 

Het oude en meer welvarende deel van de stad (de ville basse) is gelegen op een vlakke zand en klei vlakte aan de rivier. Rondom dit oude deel zijn ontzettend veel wijken gebouwd, zonder dat hier veel stadsplanning aan te pas kwam. In de jaren zestig werd middels de Mission Française d'Urbanisme enige planning gemaakt voor de komst van auto's in de stad, maar in de plannen werd geen rekening gehouden met de enorme populatiegroei die de stad door zou maken. Volgens het United Nations Human Settlements Programme groeit de stad met acht vierkante kilometer per jaar en het programma omschrijft veel van de nieuw gebouwde wijken als sloppenwijken met onveilige omstandigheden.

Bestuurlijke indeling 
Kinshasa is zowel een stad als een provincie. De stad zelf is echter ook onderverdeeld in 24 "gemeentes", die zelf weer zijn onderverdeeld in 369 kwartieren en 21 groepen. De gemeentes zelf worden gegroepeerd in vier districten. De districten zelf behoren echter niet tot de bestuurlijke indeling. Hieronder volgt een lijst van deze districten en gemeentes.

 Funa District
 Bandalungwa
 Bumbu
 Kalamu
 Kasa-Vubu
 Makala
 Ngiri-Ngiri
 Selembao
 Lukunga District
 Barumbu
 Gombe
 Kinshasa
 Kintambo
 Lingwala
 Mont Ngafula
 Ngaliema
 Mont Amba District
 Kisenso
 Lemba
 Limete
 Matete
 Ngaba
 Tshangu District
 Kimbanseke
 Maluku
 Masina
 Ndjili (N'Djili)
 Nsele (N'Sele)

Sport
 Olympic Club Kinshasa

Klimaat
Onder de klimaatclassificatie van Köppen heeft Kinshasa een tropisch savanneklimaat (aw). Het regenseizoen duurt er van oktober tot en met mei. De stad ligt ten zuiden van de evenaar, waardoor het droge seizoen begint rond de kortste dag van het jaar, ergens in juni. Hoewel het droge seizoen iets lagere temperaturen kent dan het natte seizoen, is de temperatuur het hele jaar door vrij stabiel.

Klimaattabel

Transport

Vliegvelden 
De stad heeft twee vliegvelden: de Luchthaven N'djili (IATA: FIH, ICAO: FZAA), ook bekend als Internationale Luchthaven N'djili en Internationale Luchthaven Kinshasa, de grootste internationale luchthaven van het land en een hub voor de drie grootste luchtvaartmaatschappijen in Congo-Kinshasa, namelijk Bravo Air Congo, Hewa Bora Airways en Wimbi Dira Airways, en de Luchthaven N'Dolo (IATA: NLO, ICAO: FZAB), vlakbij het centrum van de stad, dat alleen wordt gebruikt voor binnenlandse vluchten.

Stedenbanden 
  Ankara (Turkije), sinds 2005
  Brussel (België), sinds 2002
  Brazzaville (Congo-Brazzaville)
  Bologna (Italië)
  Dakar (Senegal)

Geboren in Kinshasa 

 Joseph Malula (1917-1989), kardinaal-aartsbisschop van Kinshasa
 Cyrille Adoula (1921-1978), politicus
 Walter Geerts (1929-2011), Belgisch televisiejournalist
 Olivier Strelli (1946), Belgisch modeontwerper
 Hugo Sigal (1947), zanger, lid van het duo Nicole & Hugo
 Mongo Sisé (1948-2008), stripauteur
Daniel Nlandu Mayi (1953-2021), bisschop
 Sabine de Bethune (1958), Vlaams politica
 Dikembe Mutombo (1966), Amerikaanse Basketballer
 Thomas van Luyn (1968), Nederlands acteur, cabaretier, schrijver
 Claude Makélélé (1973), Frans voetballer
 Jean-Paul Boeka-Lisasi (1974), voetballer
 Blaise Nkufo (1975), Zwitsers voetballer
 Hervé Nzelo-Lembi (1975), Belgisch voetballer
 Maboula Ali Lukunku (1976), voetballer
Mbo Mpenza (1976), Belgisch voetballer
 Kiki Musampa (1977), Nederlands voetballer
 Zico Tumba (1977), voetballer
 Leki (Karoline Kamosi) (1978), Belgisch zangeres en presentatrice
 Peguy Luyindula (1979), Frans voetballer
 Lomana LuaLua (1980), voetballer
 Gary Kikaya (1980), atleet
 Zola Matumona (1981), voetballer
 Nathalie Makoma (1982), Nederlandse zangeres
 José Bosingwa (1982), Portugees voetballer
 Jean-Paul Kielo-Lezi (1984), voetballer
 Patrick Janssen (1984), Belgisch politicus
 Steve Mandanda (1985), Frans voetballer
 Freddy Mombongo-Dues (1985), voetballer
 Jonathan Tabu (1985), Belgisch baskette
 Gandhi Djuna (1986), zanger, bekend onder de naam 'Maître Gims'
 Jeanvion Yulu-Matondo (1986), Belgisch voetballer
 Landry Mulemo (1986), Belgisch voetballer
 Joël Kitenge (1987), Luxemburgs voetballer
 Youssouf Mulumbu (1987), voetballer
 Jirès Kembo Ekoko (1988), Frans voetballer
 Chiró N'Toko (1988), voetballer
 Jean Black (1989), Angolees-Nederlands voetballer
 Christian Benteke (1990), Belgisch voetballer, Rode Duivel
 Patrick N'Koyi (1990), voetballer
 Tcho Tcho Nzuzi-Makuso (1990), voetballer
 Dieumerci Ndongala (1991), voetballer
 Britt Assombalonga (1992), voetballer
 Merveille Bokadi (1992), voetballer
 Cedrick Mabwati (1992), voetballer
 Christopher Mandiangu (1992), Congolees-Duits voetballer
 André Ntambue (1992), Congolees-Nederlands voetballer
 Ismaël Bako (1995), Belgisch basketter
 Jonathan Leko (1999), Engels voetballer
 Marco Kana (2002), Belgisch voetballer

Trivia 
 Kinshasa en Brazzaville liggen slechts 1,6 km bij elkaar vandaan. Hierdoor zijn dit, op Rome en Vaticaanstad na, de twee hoofdsteden van verschillende landen die het dichtst bij elkaar liggen.
 Kinshasa is ook de naam van de finishing move van WWE worstelaar Shinsuke Nakamura.

Hoofdstad in Afrika