Odra 1305

Odra 1305 – polski komputer trzeciej generacji serii Odra, produkowany seryjnie od 1973 w Zakładach Elektronicznych Elwro we Wrocławiu; prototyp komputera powstał w 1971.

Architektura komputera wzorowana była na komputerze ICT 1900 z roku 1964, i ODRA 1305 umożliwiała używanie standardowego oprogramowania ICL, włączając w to system operacyjny GEORGE 3, kompilatory i istniejące programy.

Jedyne działające w Polsce jednostki komputera ODRA 1305 znajdują się w Muzeum Historii Komputerów i Informatyki

Nieczynne jednostki JC ODRA1305, czytnik - dziurkarka taśmy CDT325-1, jednostka taśmowa PT3M, moduł DW-403, klawiatura oraz kilkadziesiąt taśm z programami znajduje się w Muzeum Kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej

Statyczne ekspozycje znajdują się także w Narodowym Muzeum Techniki w Warszawie, oraz w Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie.

Obie jednostki w ekspozycji Muzeum Historii Komputerów i informatyki zostały uruchomione, 10 lat po jej wyłączeniu w PKP Lublin Tatary, a tutaj można zobaczyć jak działa komputer ODRA 1305 po ponownym uruchomieniu.

Dane techniczne 
 typ:
 seria: Odra 1300
 mikroprogramowany komputer III generacji zbudowany na układach scalonych TTL
 słowo maszynowe długości 24 bity
 pełna zgodność funkcjonalna i programowa z systemami komputerów serii ICL 1900
 prędkość:
 cykl mikroprogramu: zależy od mikrorozkazu
 cykl odczytu pamięci operacyjnej: 1 µs
 czas wykonania rozkazów:
 skok: 1 µs
 dodawanie stałoprzecinkowe: 1,6 µs
 mnożenie stałoprzecinkowe: 9 µs
 pamięć operacyjna:
ferrytowa 24-bitowa + bit parzystości
 półprzewodnikowa 24-bitowa z korekcją pojedynczych błędów i wykrywaniem wielokrotnych (kod Hamminga), dodana w ramach modernizacji; 25 bit – bit parzystości
 od 32 do 256 kilosłów (po modernizacji maszyny z Hutmenu i Brochowa otrzymały dwa „banki” po 512 kilosłów)
 możliwość pracy dwóch jednostek centralnych (JC) ze wspólną pamięcią
 możliwość pracy w zestawie dwuprocesorowym (hierarchia Master – Slave) przy pomocy Adaptera Międzymaszynowego ADM-306
 w ramach modernizacji maszyny zostały rozbudowane między innymi o kontroler dysków twardych MFM (ST-251)
 pamięć stała mikroprogramu: pamięć transformatorowa, 1024 słów 48-bitowych
 interfejsy:
 szafa podstawowa (procesor):
 kanał priorytetowy – 1 kanał (współpraca z Systemem Modułowej Automatyki)
 kanał monitora 2, 3 (obsługa konsoli FACIT) – 2 kanały
 kanał znakowy o szybkości 100 000 znaków 6-bitowych/sekundę(czytnik/perforator taśmy papierowej lub kart, drukarka wierszowa itp) – 10 kanałów
 kanał multiplekserowy – specyficzny kanał znakowy mogący obsługiwać multiplekser wraz z maksymalnie 32 terminalami
 kanały autonomiczne o szybkości 500 000 znaków 6-bitowych/sekundę (pamięci taśmowe PT-3, bułgarskie napędy dyskowe itp.)
 kanał Jednolitego Systemu służący do współpracy JC Odra 1305 z urządzeniami peryferyjnymi RIAD – jeden kanał, opcjonalnie
 szafa dodatkowa:
 kanały znakowe (zewnętrzne) – 7 kanałów
 kanały autonomiczne (zewnętrzne) – 4 kanały
 kanały Jednolitego Systemu – 3 kanały zamiennie z kanałami autonomicznymi zewnętrznymi
 waga: 
 JC ważyła około 280-350 kg (zależnie od wyposażenia),
 cały system mógł ważyć ponad 7,5 ton (zależnie od wyposażenia)
 wyprodukowano łącznie: 346 szt.

Ostatnie komputery Odra z serii 1305

Odra w muzeach 
Wszystkie informacje przedstawione poniżej, znajdują się w ciągle uzupełnianej monografii maszyny na stronie Muzeum Historii Komputerów i Informatyki, 

ODRA 1305 

Muzeum Historii Komputerów i Informatyki posiada trzy systemy Odra 1305:

 1x JC 1305 - na przekazanym w 2012 systemie z Muzeum Wojsk Lądowych rozpoczęto w 2017 prace konserwatorskie i uruchomieniowe całego systemu,
 1x JC 1305M - system komputerowy przekazany przez Muzeum AGH w 2018, w trakcie uruchamiania JC.
1x JC  1305  - duży system komputerowy uratowany przed złomowaniem, prawdopodobnie z zakładów zbrojeniowych

Systemy, bądź jednostki Odra 1305 znajdują się także w muzeach:

2x JC 1305 Muzeum Techniki i Kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej - pochodzenie - HUTMEN
1x JC 1305 Park Naukowo Technologiczny w Gdańsku
1x JC 1305 Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie
1x JC 1305 Narodowe Muzeum Techniki w Warszawie

Zobacz też 
 Rodan 15 – mobilna wersja militarna Odry 1305
 SKOK

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Andrzej Krajewski, ODRA 1305: Cud techniki po polsku, Newsweek.pl, 28 maja 2010
 Jednostka centralna: 
 Składniki systemu (film): 
 ODRA JC 1305 Muzeum Historii Komputerów i Informatyki Katowice
ODRA JC1305 Prezentacja działającej jednostki w Muzeum Historii Komputerów i Informatyki w Katowicach
Operacja Thanasis – restauracja i uruchomienie komputera ODRA 1305 w Muzeum Historii Komputerów i Informatyki (MHKI) w Katowicach
 Spis lokalizacji jednostek centralnych Odry 1305
 Prezentacja Odry 1305 w Muzeum Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej

1305