alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Diane Keaton

Diane KEATON, origine: Diane HALL (naskiĝis la 5-an de januaro, 1946) estas usona aktorino kaj reĝisorino.

Naskiĝinte en Losanĝeleso, ŝi studis aktoradon kaj kaptis la atenton de la publiko per ĉefrolo en la musikalo Hair, prezentita en la Broadway-teatro. Iom poste ŝi gajnis grandan renomon per rolo en la komedio Play It Again Sam. La scenaron verkis Woody Allen. Diane Keaton komencis kun li amrilaton kaj fruktedonan kunlaboron – kaj restis geamikoj eĉ post la disiĝo. 

En la jaro 1978 Diane Keaton pro la ĉefrolo en la filmo Annie Hall gajnis Akademian Premion.

Listo de filmoj 

 Play it Again Sam (1971)
 The Godfather (1972)
 The Godfather, Part II (1974)
 Annie Hall (1977)
 Manhattan (1978)
 Interiors (1978)
 Reds (1981)
 The Little Drummer Girl (1984)
 Mrs. Soffel (1985)
 Radio Days (1987)
 The Godfather, Part III (1990)
 Father of the Bride (1991)
 Amelia Earhart – the Final Flight (1994)
 Unstrung Heroes (1995)
 The First Wives Club (1996)
 The Other Sister (1999)
 Hanging Up (2000)
 Something's Gotta Give (2003)

Eksteraj ligiloj 

  ()
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Usonaj aktoroj
Usonaj televidaktoroj
Usonaj voĉaktoroj
Usonaj komikistoj
Usonaj kinproduktoroj
Usonaj reĝisoroj
Akademia Premio por plej bona aktorino
BAFTA-premiitoj‎
Premiitoj de Ora Globo
Usonaj agnostikuloj
Usonaj blogistoj
Usonaj fotistoj
Usonaj feminismaj verkistoj
Robert Merle

Robert MERLE (naskiĝis la 28-an de aŭgusto 1908, mortis la 28-an de marto 2004) estis franca verkisto.

Merle naskiĝis en Tébessa, Alĝerio. Li studis anglistikon kaj filozofion, laboris en Alĝerio, Francio kaj Usono.

Literaturan famon li atingis pro sia romano Week-end à Zuydcoote, kiu en la jaro 1949 gajnis la renoman Prix Goncourt. Li ĉefe estas konata por la serio Fortune de France, kiu enkalkulas dektri volumojn. Krome tiuj historiaj romanoj, lian verkaron karakterizas sciencfikcio, ofte kun socikritika fono.

Robert Merle mortis en sia domo apud Parizo.

Listo de verkoj 
 Week-end à Zuydcoote (Semajnfino en Zuydcoote, romano, 1949)
 La mort est mon métier (Morto estas mia metio, romano, 1952)
 L'Île (La insulo, romano, 1962)
 Un animal doué de raison (Besto dotita de racio, romano, 1967)
 Derrière la vitre (Malantaŭ la vitro, romano, 1970)
 Malevil (Malevil, romano, 1972, eksterordinara sperto post atombomba milito detruiĝinte preskaŭ ĉiun vivon)
 Les Hommes protégés (La protektataj viroj, romano, 1974)
 Madrapour (Madrapur, romano, 1976, metafizika simbolo de la homa kondiĉo kaj vivo)

En la serio Fortune de France 
 Fortune de France (1977)
 En nos vertes années (1979)
 Paris ma bonne ville (1980)
 Le Prince que voilà (1982)
 La Violente amour (1983)
 La Pique du jour (1985)
 La Volte des vertugadins (1991)
 L'Enfant-Roi (1993)
 Les Roses de la vie (1995)
 Le Lys et la Pourpre (1997)
 La Gloire et les Périls (1999)
 Complots et cabales (2001)
 Le Glaive et les Amours (2003)

Eksteraj ligiloj 

  Resumoj de ĉiu romano de la serio Fortune de France
  Paĝo pri Robert Merle ĉe retejo pri sciencfikcio 
  Germanlingva retejo pri Robert Merle 
 Slipo pri la filmo Week-end à Zuydcoote de Henri Verneuil ĉe la retejo IMDb

Francaj verkistoj
Natria klorido

{| class="wikitable floatright" width=10%
|-style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;"|Natrum-Muriaticum
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Plata kemia strukturo de la Natria klorido
|-
|colspan="2" style="text-align: center;"|
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Kristaleca strukturo de la Natria klorido
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Alternativa(j) nomo(j)
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" |
 Klorido de natrio
|-
||Kemia formulo||{{KemiaFormulo|NaCl}}|-
|CAS-numero-kodo||7647-14-5
|-
|ChemSpider kodo||5044
|-
|PubChem-kodo||5234
|-
|Merck Index||14,8599
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Fizikaj proprecoj|-
|Aspekto||blankaj senodoraj kristaloj
|-
|Molmaso||58.44 g·mol-1
|-
|Denseco||2.165 g cm−3
|-
|Fandpunkto||801 °C
|-
|Bolpunkto||1,413 °C
|-
|Refrakta indico||
|-
|Solvebleco||Akvo:35,9 g/L
|-
|Mortiga dozo (LD50)||3750 mg/kg (buŝe)
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Sekurecaj Indikoj
|-
|Risko||R2 R36/37/38 
|-
|Sekureco||S24/25 S26 S36 
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |Pridanĝeraj indikoj
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" | Danĝero 
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |GHS etikedigo de kemiaĵoj
|-
|GHS Damaĝo-piktogramo||
|-
|GHS Signalvorto||Danĝera
|-
|GHS Deklaroj pri damaĝoj||
|-
|GHS Deklaroj pri antaŭgardoj|| 
|-style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo(25 °C kaj 100 kPa)
|}Natria klorido (ankaŭ konata kiel tabla salo aŭ kuirsalo''') estas la plej ofte uzata salo, spico ofte uzata en kuirarto por bongustigi aŭ konservi manĝaĵojn.

Ne estas bone por la sano, manĝi tro da natrio, ĉar tiel via sango-premo povas tro altiĝi. Vi povas anstataŭ manĝi multe da salo natria, manĝi version kiu enhavas Kalion anstataŭ natrion sed kiu gustas simile ĉar ĝi ankoraŭ havas kloridon. Vi rajtas manĝi 6 gramojn de natrio en ĉiu tago, sed multaj prenas pli ĉar ekzistas grandkvante en manĝaĵoj jam pretigitaj. Por eviti tiel manĝi multe da salo, estas plej simple kuiri mem, tiel vi povas regi ĉu vi enmetas salon.

Bildaro

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Sapo
 Halito
 Kloridoj

Eksteraj ligiloj 

Saloj
Kloraj kombinaĵoj
Natriaj kombinaĵoj
Veszprém (apartigilo)

Veszprém havas plurjan signifojn:
 Veszprém (urbo) estas administra centro de Veszprém, hungara departemento.
 Veszprém estas mezgranda administra unuo en Hungario
 Departemento Veszprém estis historia departemento en meza parto de la Hungara Reĝlando
Veszprém

Departemento Veszprém (pron. vespre'm) estas mezgranda administra unuo en okcidenta Hungario, ĉirkaŭ la samnoma administra centro. Ĝi limas al departementoj Győr-Moson-Sopron, Komárom-Esztergom, Fejér, Somogy, Zala kaj Vas.

Apartenas al ĝi la orienta bordo kaj la pli granda parto de la norda bordo de la parte vulkandevena, mediteraneeca Balatono, "la hungara maro". Sur ĝia teritorio troviĝas romantikaj pejzaĝoj, kun multe da riveretoj kaj fontoj, kun grotoj servantaj por betjaroj kiel kaŝejoj, kun la montaro Bakony (Bakonj) ravanta la turistojn, kun naturbelacoj kaj historiaj monumentoj de la baseno Tapolca.

Vidindaĵoj estas la popola kaj industria metiisteco, la teatraj kaj subĉielaj prezentadoj, la ekspozicioj, la koncertoj de leĝera aŭ klasika muziko, kaj same la diversaj gastejoj prezentantaj la allogajn majstroverkojn de gastronomio kaj vinologio.

La hungaroj antaŭ pli ol 1100 jaroj ekloĝis en tiu baseno ĉirkaŭita de la majestaj altaĵoj de montaro Kárpát. Reĝo Stefano la I-a, kiu fondis la Ŝtaton kaj radikigis la eŭropajn, kristanajn ideojn en sia popolo, ofte restadis en urbo Veszprém kaj en ĉi tiu ĉirkaŭaĵo kun sia edzino, la bavara princino, reĝino Gizella. Ili fervoradis fondi klostrojn, religiajn komunumojn, preĝejojn kaj fortikaĵojn, kiujn dum la pasintaj jarcentoj plurfoje oni detruadis; tamen ili estas ĝis nun ekzistantaj gardbastionoj, atestantoj de la eŭropeco.

La ĉefa sezono de la fremdultrafiko estas la somero pro lago Balatono, kiu pro sia silkeca, varma akvo ege taŭgas por akvosportoj. Sed same vintre, printempe kaj aŭtune povas havi neforgeseblajn travivaĵojn tiuj, kiuj sopiras alitipajn plezurojn, pli kvietan ripozon.

Ekirante de urbo Veszprém kaj ĝia pentrinda ĉirkaŭaĵo, nia gvidlibreto gvidas la ĉi tien vojaĝantajn homojn sur la norda kaj orienta bordoj de lago Balatono kaj sur ĝia altebenaco. Daŭrigante la vojaĝon de urbo Sümeg ĝis monto Somló, oni povas rigardi plurajn romantikajn fortikaĵojn kaj monumentojn. Oni povas ĉasiradi en la arbaroj de montaro Bakony, kiu havas abundon da sovaĝbestoj, maloftaj kaj protektitaj kreskaĵoj kaj praaj taksuso- kaj koniferarbaroj. Atingante la plej nordan parton de la departemento, en urbo Pápa kaj ĝia ĉirkaŭaĵo etendiĝantaj sur la suda angulo de Malgranda Ebenaĵo (Kisalföld), oni povas konatiĝi kun la netakseble valora heredaĵo de la mezepoko kaj la baroko, kaj ankaŭ kun la kutimoj, la labortagoj kaj la signifaj festotagoj de la homoj vivantaj ĉi tie.

La suda limo de la departemento estas la lago Balatono. Tra la areo etendiĝas la montaro de Bakony.

 areo: 4639 km2 (aŭ 4430)
 loĝantaro: 378.000

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Veszprém estas samtempe ankaŭ departementejo kune kun departementrajtoj.

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj

Vilaĝoj 

Ekde 2014 ankaŭ Balatonakarattya.

Vidu ankaŭ 
Veszprém (reĝa departemento)

Eksteraj ligiloj 

 http://www.vpmegye.hu/ , oficiala paĝo seslingva
 http://www.vmmuzeum.hu/  ,muezoj de la departemento en la hungara, germana, angla lingvo
 http://www.vendegvaro.hu/3-18  hungare

Hungariaj departementoj
Szabolcs-Szatmár-Bereg

La departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg (pron. sabolĉ-satma'r-bereg) situas nordoriente en Hungario, ĝi estas najbara al departementoj de Borsod-Abaúj-Zemplén kaj Hajdú-Bihar. Grava rivero de la departemento estas Tiso (hungare Tisza).

Historio 

La departemento formiĝis en 1950 per kunigo de la (tiam t.n. fortik(aĵ)aj) departementoj Szabolcs, Bereg, Ugocsa kaj Ung kiel Szabolcs-Szatmár. La nomo ŝanĝiĝis la 1-an de januaro 1990 al Szabolcs-Szatmár-Bereg. Tiu regiono ĉiam apartenis al la plej malriĉaj de Hungario, sed de tie venis multaj famaj homoj (Zsigmond Móricz verkisto, Bertalan Farkas sola hungara kosmovojaĝinto, József Torgyán hungara politikisto, prezidinto de la Partio de Sendependaj Etbienuloj; György Bessenyei verkisto en la 18-a jc.).

Ekonomio 

La agro de la departemento ne estas bonkvalita (ofte sabla aŭ elformita el iamaj marĉoj, apudriveraj areoj). Kulturplantoj estas tabakplanto, pomarbo. Dum la socialisma epoko la varoeksporto al la Sovetunio okazis tra la regiono, kio donis iom da eblecon por la departamento. Post kolapso de la socialismo, la regiono denove malriĉiĝis, falis la eksporto je pomo.

En la departemento vivas multaj ciganoj, kiuj kelkloke jam donas plimulton en vilaĝoj.

Akvoj 
Parte navigebla rivero estas Tiso, alfluantoj estas Somesul, Tur (rivero), Crasna (rivero), fine Orienta ĉefkanalo estas elfluanto.

Trafiko 
En la fruaj tempoj konstruiĝis aliĝa fervoja linio inter Kassa kaj Debrecen, kiu trairas la departementon. Záhony estas grava nodo kaj limpasejo al Ukraino. Aŭtoŝoseo M3 atingis la departementon.

Limpasejoj 
 Vállaj-Csanálos
 Csenger-Óvári
 Csengersima-Pete
 Barabás
 Lónya
 Záhony
 Tiszabecs-Vilok
 Beregsurány

Komunumoj

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Nyíregyháza estas ankaŭ departementejo kune kun departementa rajto.

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj

Gravaj komunumoj 
 Nyíregyháza, centro de la depertamento
 Baktalórántháza
 Csenger
 Demecser
 Dombrád
 Fehérgyarmat
 Ibrány
 Kisvárda, ruino de fortikaĵoj
 Máriapócs fama grekkatolika preĝejo el la 18-a jarcento
 Mátészalka de kie emigris la gepatroj de Tony Curtis
 Nagyecsed
 Nagyhalász
 Nagykálló
 Nyírbátor
 Rakamaz
 Tiszalök (granda akvoenergia centralo)
 Tiszavasvári
 Újfehértó
 Vásárosnamény
 Záhony, limtrapaŝejo al Ukrainio

Gravaj aliaj setlejoj

 Csaroda mezepoka preĝejo
 Szatmárcseke tombo de Ferenc Kölcsey; boatosimilaj tombaj steleoj el ligno
 Tákos mezepoka preĝejo
 Túristvándi akva muelejo el ligno
 Tarpa seka muelejo (funkciiginta per ĉevalo) el ligno
 Tiszacsécse naskiĝloko de Zsigmond Móricz, memordomo
 Tiszabercel naskiĝloko de György Bessenyei

Vilaĝoj 

krome Ófehértó.

Eksteraj ligoj en la hungara
 http://www.nefelejcs.com/nyito/nyito2.htm 
 http://www.vendegvaro.hu/3-15

Hungariaj departementoj
Bács-Kiskun

Bács-Kiskun (pron. ba'ĉ-kiŝkun) estas mezgranda administra unuo en Hungario.

Komunumoj de la departemento 
La departemento havas specialan sistemon pri la komunumoj. Komence hungaroj kaj kumanoj loĝadis. Dum la turka erao la vilaĝoj senhomiĝis, sed en la urboj la loĝantaro pluvivis. Post la turkoj la loĝantaro eklaboris sur la kampoj, sed inter la parcelo kaj la urbo estis longa distanco. La kamparanoj konstruis farmojn en siaj parceloj por la iloj, poste ili forlasis la urbojn kaj loĝis en la farmo, kie ili bredis ankaŭ bestojn. Formiĝis senfina vico da farmoj. En la hungara lingvo oni aldoniĝis vorto mondo (farmomondo), ĉar la regiono estis tiel granda. Ĝis 1876 granda parto ne apartenis al departemento, sed al aŭtonomio de kumanoj. Dum la socialisma erao formis farmocentrojn, kie estis iom da komunaj servoj.

Urbo de la departemento kun departementrajto 
 Kecskemét samtempe departementejo kaj subregiona centro

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj

Vilaĝoj

Ligilo 
 paĝoj de la departemento, kvarlingva
Kukumo

La kukumo (Cucumis sativus) estas unujara legomo de la familio de kukurbacoj kaj disvastiĝis el Hindio kaj Ĉinio tra la tuta mondo. Praplanto estas la C. Hardwickii. Ĝi estas hortikultura planto grava por konserva industrio. Sur la ĉeftigo kreskas ĉefe androceaj floroj, la gineceaj floroj kreskas sur la flankŝosoj. Pro tio oni depinĉas la ŝosopinton de la ĉeftigo en la 3-4 folia stato de la planto. Ĝia frukto povas atingi eĉ la longon de 100 cm. Ĝi havas krude agrablan guston, entenas multan c-vitaminon. Ĝi havas multajn variaĵojn.

Kultivarioj 
Plej grava kultivario en Hungario estas la ĉirkaŭaĵo de Nagykőrös kaj Kecskemét. En multaj kulturoj, ĝi estas uzata por fari peklaĵojn.
Specialaj varioj de kukumoj estas selektitaj por esti rikoltataj malgrandaj. Tial la fruktoj nomiĝas kukumetoj, ili estas uzataj por peklado.

Vidu ankaŭ 
 serpentkukumo

Kukurbacoj
Legomoj
Orientalisa flaŭro
Ĥorasano

Ĥorasano () estis granda regiono kiu etendiĝis sur nuntempaj Afganio, Taĝikio, Irano, Uzbekio kaj Turkmenio. Nuntempe la vorto aparte uziĝas por la tri provincoj kiuj kovras la iranan parton de la historia regiono: norda, centra kaj suda Ĥorasano.

Kiam antaŭe la irana parto de la historia regiono ankoraŭ estis unueca teritorio, temis pri la plej granda provinco de Irano. Ĝia ĉefurbo estis Maŝhado. Nun Maŝhado estas la ĉefurbo de la Centra aŭ Rezaa Ĥorasano (). Reza estas nomo de la oka imamo de Ŝijaistoj, kies maŭzoleo estas en Maŝhado. Ĝi estas unu el la plej vizitataj pilgrimejoj de la nuntempa Irano. Li martiriĝis en Maŝhado, kio laŭlitere signifas martiriĝejo.
La teritorioj norde kaj sude de la centra parto iĝis propraj provincoj, kiuj do koresponde titoliĝas Provinco Norda Ĥorasano kaj Provinco Suda Ĥorasano.

Historio
La Tahirida dinastio () estis dinastio, de persa dihkana deveno, kiu regadis en la Abasida provinco de Ĥorasano el 821 al 873.

Vidu ankaŭ
 Granda Ĥorasano
 Hirkaniaj-kaspiaj miksaj arbaroj
 Samanida Imperio

 
Administraj unuoj malfonditaj en 2004
Neŭrono

Neŭrono (el , "fadeno, nervo") aŭ nervoĉelo estas ero de la nerva histo.

Ĝi havas tri gravajn rolojn en la viva korpo:

 akceptas stimulojn (sonon, lumon, odoron) kaj plukondukas la ekscitaĵojn (receptoro) ekzemple tra sinapsoj
 en la cerbo, mjelo, kaj unuaj ganglioj (en la nerva sistemo), kiuj stimulas kontrahiĝon de la muskoloj (tiuj nomiĝas motoneŭronoj) kaj la sekrecion de glandoj (efektoro)
 interligas la du antaŭajn tipojn (asocia neŭrono)

Vidu ankaŭ 

 Artefarita neŭra reto
 Nervo
 Neŭrofiziologio
 Neŭrologio
 Neŭrona reto
 Nerva sistemo

 
Neŭrologio
Besta anatomio
Ĉeloj
Ĉiba

Ĉiba povas esti
 gubernio Ĉiba en Japanio
 Ĉiba (urbo), ĉefa urbo en tiu gubernio
 Japana familia nomo.
Varsovia Vento

Varsovia Vento estas Esperanto-klubo en Varsovio, Pollando, fondita de Irek Bobrzak (Ireneusz Bobrzak) en la jaro 1991, por informi kaj instrui Esperanton ĉefe en la junulara medio. La unuaj aktivuloj, kies kontribuo en evoluon de la klubo estis signifa, estis: Waldemar Orzeszak, Artur Modzelewski, Jarosław Chaber, Irmina Szustak, Joanna Jakielska, Michał Wyszogrodzki, Mariola Grzeszczuk kaj sekve Agnieszka Mozer, Tomasz Stachowicz, Marta Domian kaj Marek Mazurkiewicz. La klubo organizas senpagajn kursojn de Esperanto kaj invitas al diversflanka aktiveco en la movado. En la komenca periodo ĝi eldonadis revuojn Raporto de Varsovia Vento kaj Tornado, nun kreas filmojn, kiujn eblas spekti en la jutuba kanalo, kaj radio-elsendoj forme de podkasto: Varsovia Vento-Elsendoj.

Esperanto-aranĝoj 
En la jaro 2005, por aktivigi kaj trejni junularon de ĵus refondita Pola Esperanto-Junularo, Varsovia Vento organizis la IJK 2005. En 2009 Varsovia Vento, kunlabore kun Pola Esperanto-Junularo kaj Germana Esperanto-Junularo, laŭ interkompreniĝo ligi du novjarajn aranĝojn, nome: Ago-Semajno kaj Internacia Seminario, ekis JES-on (Junulara Esperanto-Semajno) kaj ĉef-kunorganizis ĝin ĝis 2019 kiam la aranĝo sekvis en Pollando, 

La klubo regule organizadis du Esperanto-aranĝojn: 
 Ago-Semajno - tutsemajna renkontiĝo dum novjaro inter 1999 kaj 2009
 Humura Esperantista Libera Aranĝo, komence de majo

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 IJK 2005 - Internacia Junulara Kongreso en Zakopane (2005)
 Pola Esperanto-Junularo
 E-SENCO - junulara Esperanto-klubo en Poznan

Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retpaĝaro de Varsovia Vento - lasta arkiva versio
 Radio-elsendoj de Varsovia Vento
 jutuba kanalo

Polaj Esperanto-asocioj
Junularaj Esperanto-kluboj
Organizaĵoj en Varsovio
Tornado (gazeto)

Tornado estas Esperanto-gazeto produktata de Varsovia Vento.
Ĝi estas ĉiu-monata revuo pri Esperanto en la pola.  Dum sep-jara 
eldonhistorio la revuo trovis legantojn en multaj partoj de Pollando.
Abonas ĝin ne nur esperantistoj, sed ankaŭ neesperantistoj.  Ĝi enhavas ilustritajn artikolojn pri historio kaj intervjuojn kun la esperantistaro. Por lernantoj de Esperanto ankaŭ ekzistas rubriko de Esperantaj anekdotoj 
kaj humoraĵoj kun vortareto. Ĝuste tiu parto kelkfoje fariĝas la unua, tamen ne la lasta, kontakto kun nia lingvo por multaj poloj, speciale tiuj loĝantaj en Varsovio.

Esperanto-gazetoj
Pollingvaj gazetoj
Polaj gazetoj
Honoluluo

Honolulu (esperantigita Honoluluo laŭ PIV; ankaŭ troveblas Honolulo rete) estas la ĉefurbo kaj la plej granda urbo de la usona ŝtato Havajo. La urbo lokiĝas sur la sudorienta bordo de la insulo Oahu. La loĝantaro de Honolulu estas  personoj en la urbo mem, kaj  personoj en ĝia aglomeraĵo (la tuta insulo Oahu).

La mondfama marbordo Waikiki lokiĝas tie ĉi. Waikiki estas konsiderata la centro de la turismo-industrio en Havajo; centmiloj da turistoj vizitas Waikiki ĉiujare. Ankaŭ tri vulkanetoj lokiĝas en Honolulu: Lē'ahi (Diamond Head), Koko (Koko Head) kaj Pūowaina (Punchbowl).

Servoj
 Internacia Flughaveno de Honoluluo

Partneraj urboj 
Inter la partneraj urboj de  estas:
  Jangĝoŭ (ĉine 扬州市 / 揚州市), Ĉinio

Famuloj 
 Naskiĝloko de la usona prezidento Barack Obama.
 En Honoluluo mortis hungara-usona fizikisto György Békésy.

Esperantistoj 
 Agnes Baldwin Alexander (1875-1971), probable la unua esperantisto de Havajo
 Eliot Saint-John, naskiĝis en 1990, studento

Eksteraj ligiloj 
 oficiala retejo de la urbo kaj kantono Honoluluo ()
 retejo de la havaja televido ()
 turisma retejo (, , ,  ,  kaj )

Referencoj 

 
Urboj de Havajo
Ĉefurboj de Usono
Iamaj ĉefurboj
Bonŝanco

Bonŝanco povas esti difinita kiel rezulto pozitiva de okazaĵo malmulte ebla.

Estas almenaŭ du formoj, al kiuj oni povas referenci kiam oni uzas ĉi tiun terminon: senti bonŝanco kiel farita de hazardo; aŭ atribui klarigojn de fido aŭ superstiĉo, kiel la organizo supernatura de okazaĵoj bonŝancaj. 

La antonimo de bonŝanco estas malbonŝanco.

Kiel trompo 
Proksimuma kalkulo raciisma por bonŝanco inkludas aplikadon de leĝoj de probablo kaj aludon al kredoj nesciencaj. Raciistoj sentas ke kredo je bonŝanco estas rezulto de rezonado malriĉa aŭ iluzia pensado. Por raciisto, kredanto je bonŝanco faras al trompo logika post hok (Post ĉi tio):A okazas (mi portas bonŝancan ĉemizon) kaj do B (io bona) okazas. Pro tio, A kaŭzis al B.Laŭ rigardo raciisma de la mondo, la probablo nur estas afektita de rilatoj hazardaj konfirmitaj. La falado de briko sur homo, kiu marŝas sub ĝi, ne okazas pro la bonŝanco de tiu homo, sed pro rezulto de kolekto de okazaĵoj klarigeblaj. Statistike, ĉiu ajn homo, kiu maŝus sub la konstruaĵo havis probalojn, ke la briko falu sur tiu.

Proksimuma kalkulo alterna por bonŝanco estas kontrasti ĝin kun kontrolo. Bonŝanco estas tio, kion okazas trans kontrolo de homo. Ĉi tiu vidpunkto aneksas fenomenojn, kiuj estas okazaĵoj akcidentaj, ekzemple la loko naskiĝa de homo, sed en kiuj ne estas dubo aŭ ĉi tiu estas negrava. En ĉi tiu marko diferenciĝas tri formoj de bonŝanco:
 Bonŝanco konstitucia, tio estas, kun faktoroj for de la kontrolo de homo ĉar tiu ne povas ŝanĝi ilin. Loko naskiĝa kaj konstitucio genetika estas ekzemploj.
 Bonŝanco cirkonstanca, tio estas, kun faktoroj, kiuj ne povas esti kontrolitaj ĉar ili estas produktitaj hazarde. Akcidentoj kaj epidemioj estas ekzemploj.
 Bonŝanco konsekvenca, tio estas, kun faktoroj, kiuj ne povas esti kontrolitaj ĉar ili estas rezulto kaprica de agoj. Ekzemplo estas alĵeti ŝtonon el klifo. Tiel bati iun, kiu paŝas sube, estas konsekvenco de diversaj faktoroj for de la kontrolo de iu; do tio estas afero farita de bonŝanco.

Bonŝancigaĵoj 
En la okcidenta mondo, same kiel en la orienta mondo, multaj kredas, ke tiuj malsamaj agoj aŭ signoj alportas bonŝancon:

 Trovi kvarfolian trifolion
 Kunporti gambon de kuniklo
 La numero 7
 La Sonĝkaptisto en usonaj indianaj kaj unuaj naciaj kredoj
 La numero 8 en japana kredo
 La hufumoj
 La Maneki-neko-statueto de orientazia kulturo
 La ĉina Fengŝuo
 La Nazarbattu en Norda Barato kaj Pakistano

Vidu ankaŭ 

 Magio
 Probablo
 Statistiko
 Superstiĉo
 Ekzisto
 Moralo

Folkloro
Superstiĉoj

de:Glück#Zufallsglück und Glücksbringer
Alkaloido

La alkoloidoj estas organikaj kombinaĵoj de plantoj kun forta efiko je la besta organismo. Ili estas komplikaj, N-entenaj, bazaj, plej ofte venenaj materialoj.

La plimulto de la alkaloidoj estas senkolora, senodora, kristala materialo. Ili solviĝas en maldensa acido, tiel ili estas eltireblaj el la dispecigitaj partoplantoj per ili. Ili ne solviĝas en akvo.

Ankaŭ alkaloido estas la nebaza alkaloido de la pipro (piprino) kaj la neŭtrala (nevenena) kafeino en kafo.

La rolo de la alkaloidoj en la plantoj estas ankoraŭ esplorata, sed la plibonigoj rezultis plantojn senalkaloidajn, kio montras ilian malhaveblecon. La venenaj alkaloidoj eble servas kiel defendaĵoj kontraŭ herbovoraj bestoj.

Grupigo 
La alkaloidojn oni povas grupigi surbaze de:

 kemia strukturo
 aminoacido, kies derivaĵo ĉiam estas alkaloido
 plantoj kaj plantopartoj, kiuj entenas la alkaloidojn

Konataj alkaloidoj 
Kelkaj konataj alkaloidoj estas jenaj:
 Pirolizidinaj alkaloidoj
 akonitino de akonito
 amanitino de amanito
 Atropino de beladono, mandragoro
 Kinino de kinkono
 Kokaino de kokao
 Kodeino
 Kolĥicino de kolĥiko
 Efedrino
 Kafeino de kafo
 Lupenino de lupeno
 Heroino
 Meskalino
 Morfino el opio
 Ergometrino de ergoto
 Ergotamino de ergoto
 Nikotino de nikotiano
 Papaverino de papavo
 Solanino de Solanacoj
 Piprino de piproarbedo
 Skopolamino
 Striknino de strikno el Loganiacoj
 Teobromino de teo
 Teofilino de teo
 Johimbino

Eksteraj ligiloj 

 http://www.maturita.cz/referaty/referat.asp?id=5979 
 http://www.jergym.hiedu.cz/~canovm/alkaloid/prirlatk/a2.html  
 http://www.giftpflanzen.com/giftklassen.html 
 http://www.oci.unizh.ch/edu/lectures/material/OCV/Kap2/kap2.4.html
Atropino

Atropino estas tre venena alkaloido de kelkaj plantoj de solanacoj, ĉefe ĉe daturo, beladono. Ĝin enhavas la radiko, folio, frukto de beladono.

Ĝi estas produktebla sintetike, uzatas en kuracado. Ĝi plilarĝigas la pupilon, pro tio ĝi estas uzata en la okulmedicino (oftalmologio). Ĝi estas en eta kvanto kuracaĵo, en ega kvanto veneno.

Etimologia kuriozaĵo 

Atropino donis al la planto beladono la nomon: Iam virinoj uzis etan kvanton da atropino (ekstraktita el beladono) por pligrandigi la pupilojn kaj tiel aspekti pli alloge ("bele").

Eksteraj ligiloj 
  [ Atropino ĉe drogenWiki.de Dorgenwiki]
  [ beladono ĉe drogenWiki.de Dorgenwiki]
  [Giftpflanzen 
  [Guida uso farmaci

Referencoj 

Alkaloidoj
Karboksilataj esteroj
Farmakoj
ATC-A03
ATC-S01
Tropanaj alkaloidoj
Plantaj toksinoj
Primaraj alkoholoj
Aromataj kombinaĵoj
Kontraŭvenenoj
Medicinaj memorhelpiloj
Esencaj medikamentoj
Ĥinino

Ĥinino (aŭ kinino) estas alkaloido eltirebla el la planto kinkono. La kemia formulo estas C20H24N2O2.

Ĝi estis malkovrita en 1820 de Pierre Joseph Pelletier kaj Joseph Bienaimé Caventou. Ili dispartigis blankan kristalan, malfacile solveblan pulvoron. Ĝi estas amara.

Ĥinino efikas kiel sendolorigilo kaj senfebrigilo. Pli frue ĝi estis uzata kontraŭ malario.

Ĝi estas depende de la dozo toksa aŭ kaŭzas okaze de ofta enpreno alergion. La tokseco baziĝas sur obstaklo de DNA-sintezo kaj sur malhelpo de enzimfunkciado de la hista spirado.

La trodozigo povas kaŭzi kapturniĝon, kapdoloron, orelzumadon, surdecon kaj ekblindiĝon. La toksa dozo estas ĉirkaŭ 8-10 g da ĥinino. La morto okazas pro centra paraliziĝo de la spirado.

Ĥinino fluoreskas dum lumigo per UV-lumo.

Pri «kinino» kaj «ĥinino» 
La latina nomo estas Chininum, kio devus sekvigi esperantigon ĥinino. Tian formon donas pluraj nacilingvoj:

  Chinin,
  хинин,
  Chinina ...

La formo kinino, ŝuldata al la ĥo-fobio, estas konfuza: tio estus la internacia nomo de hormono, tute alia substanco:
  kinin,
  Kinine,
  kinine ...
 ReVo kinino(2)

Tamen la PIV-oj pri tio ne scias.

Referencoj

Vidu ankaŭ 

 Klorokino

Alkaloidoj
Kontraŭmalariaj kuraciloj
Fenolaj eteroj
Aromataj kombinaĵoj
Vinilaj kombinaĵoj
Esencaj medikamentoj
Oahu

Oahu [o-A-hu] () estas la tria plej granda insulo en la havaja insularo, kaj havas la plej grandan loĝantaron. Ĉirkau  personoj loĝas sur Oahu, pli ol la kuna loĝantaro de la aliaj ĉefaj insuloj. La ĉefurbo kaj plej granda urbo de la ŝtato, Honolulu, lokiĝas sur la sudorienta bordo. Pro tio la moknomo de Oahu estas  (La Kunvenejo).

Krom Honolulu, aliaj gravaj lokoj en Oahu estas:
 , kiun la japana flugarmeo atakis la ;
 la norda bordo (), sur kiu grandaj marondoj falas ĉiuvintre, kaj sur kiu "surfado" estas populara.
 Internacia Flughaveno de Honolulu

Loĝantaro:  (laŭ la censo de 2000)
Areo:  kvadrataj kilometroj (608 kvadrataj mejloj)

Vidu ankaŭ 
 Oahua miadesto

Galerio
Klado

Klado (el la greka klados, branĉo), aŭ monofiletika taksono, estas aro da vivuloj vivantaj aŭ vivintaj, kiu enhavas prapatron kaj ĉiujn ties idojn. Klado estas baza nocio de filogenetiko, kiu pli kaj pli anstataŭas la klasikan klasigon, kiu donas malsamajn gradojn al klasigo (klasoj, ordoj, familioj, ktp).  

La kladistika klasigo rigardas nur la kladojn, tutecon de praidoj. La evoluaj gradoj, kiujn oni longtempe uzis por klasi la vivulojn ne plu estas rigardataj kiel unueco, ĉar ili unigas similajn formajn aŭ ekologiajn karakterojn, kaj estas ofte parafiletikaj aŭ polifiletikaj (ekzemple la fiŝoj aŭ reptilioj).
  
Principe, klado de organismoj enhavas ĉiujn devenulojn de ia individuo aŭ populacio. Tiel ekzemple birdoj estas en la sama klado kiel dinosaŭroj. Se oni ne konsideras birdojn kiel dinosaŭrojn, tiam la termino 'dinosaŭroj' ne estas klado.

Subklado (subcladus) estas grupo de pli proksime parencaj klasoj en unu klado.

Vidu ankaŭ 

 kladistiko
 arkreskiĝo

Taksonomio

fi:Kladistiikka#Peruskäsitteitä
Baranya

Tiu ĉi artikolo temas pri nuntempa departemento en Hungario. Pri historia departemento en Hungara reĝlando temas artikolo Departemento Baranya.

Baranya (pron. baranja) estas mezgranda administra unuo en Sud-Hungario, inter Danubo (Bács-Kiskun kaj Dravo (limo al Kroatio), najbaraj departementoj estas norde Tolna, okcidente Somogy.

Areo: 4486,5 km²

Loĝantaro: 402.700

Loĝlokoj: 302, el tio 12 urboj

Partneraj regionoj 
La departemento havas partnerajn rilatojn kun
  la distrikto Rems-Murr en Germanio (ekde 1991)

Komunumoj de la departemento 
Pécs apartenas al la plej grandaj hungaraj urboj, krome estas malgrandaj urboj, nur 4 grandvilaĝoj, fine estas multe da malgrandaj vilaĝoj.

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Pécs estas ankaŭ departementejo kune kun departementa rajto.

Simplaj urboj de la departemento

grandvilaĝoj

Vilaĝoj

Eksvilaĝo 
Nepre menciindas Gyűrűfű, kiu iĝis unu el simbolo de la nuntempa departemento.

Eksteraj ligiloj 
 oficialaj paĝoj de la departemento
 reta portalo pri Baranya 
 informoj en la hungara kaj angla 

Hungariaj departementoj
Békés

Similaj nocioj: Békés (historia departemento), Békés (urbo)

Békés (pron. be'ke'ŝ) estas mezgranda administra unuo en la sudo de Hungario. Ĝi najbaras norde al la departemento Hajdú-Bihar, okcidente al Jász-Nagykun-Szolnok, sud-okcidente al Csongrád kaj oriente al Rumanio.

La departemento etendiĝas sur ebenaĵo, havas riveron kaj ties flankoriverojn Körös. Aŭtoŝoseo malestas, sed la ebenaĵaj simplaj vojoj plenumas la taskon. En la paseo tie estis du gravaj fervojaj linioj: Budapeŝto-Arad kaj Nagyvárad-Fiume. Post 1920 la novaj ŝtatlimoj distranĉis multe da liniojn, la restinta hungara parto ne konvenas, el ili ĉesis kelkaj. En la departemento la ebenaĵo ebligis formiĝon de vastaj kaj grandaj komunumoj, tial troviĝas multe da urboj, malmulte da etvilaĝoj. La lastaj formiĝis el farmoj.

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Békéscsaba estas ankaŭ departementejo kune kun departementa rajto.

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj

Vilaĝoj

Famaj nomportantoj 

 András Békés, reĝisoro
 István Békés, verkisto
 Itala Békés, aktoro
 Pál Békés, verkisto
 Rita Békés, aktoro

Vidindaĵoj 
 Kastelo Wenckheim (Szabadkígyós)
Hajdú-Bihar

Hajdú-Bihar (pron. hajdu'-bihar) estas mezgranda administra unuo en Orient-Hungario. La departemento najbaras norde al dep. Borsod-Abaúj-Zemplén kaj Szabolcs-Szatmár-Bereg, oriente Rumanio, sude al dep. Békés, okcidente al Jász-Nagykun-Szolnok.

Sur ties teritorio post la Trianona packontrakto estiĝis - kun administra centro de Berettyóújfalu- Csonka-Bihar vármegye (Stumpa-Bihar fortikaĵa departemento) kun 60 komunumoj, el kiuj en 1949-50 12 komunumoj - Sarkad kaj ties ĉirkaŭaĵo - venis al la najbara departemento Békés, la pluaj komunumoj formis kun la tiama departementon Hajdú la hungaran departementon Hajdú-Bihar.

Komunumoj de la departemento 
En la departemento troviĝas 1 grandurbo (Debrecen), 21 urboj (precipe hajdukaj urboj), 8 grandvilaĝoj, fine vilaĝoj, resume 82. Malgrandaj vilaĝoj apenaŭ estas.

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Debrecen estas ankaŭ departementejo kune kun departementa rajto.

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj de la departemento

Vilaĝoj

Eksteraj ligiloj 

 informoj hungaraj kaj anglaj
Borsod-Abaúj-Zemplén

Borsod-Abaúj-Zemplén (pron. BOrŝod-ABau:j-ZEmple:n) estas mezgranda administra unuo en la nord-oriento de Hungario. La departemento najbaras norde al Slovakio, nordokcidente iom al Nógrád, okcidente al Heves, sude kaj sudokcidente al la departementoj Szolnok, Hajdú-Bihar kaj Szabolcs-Szatmár-Bereg. La riveroj Tiso kaj Bodrog formas naturan limon sude kaj sudoriente.

La departemento konsistas el 3 restdepartementoj Borsod, Abaúj-Torna kaj Zemplén. En ĝi troviĝas ebenaĵo, riveroj Tiso, Bordog, Sajó kaj Hernád; montoj Bükk, Zempléni, Cserehát, Tokaj kaj karsto Aggtelek.

Geografio
La Monto Tokaj estas eksvulkano en Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, kie estas la plej nova vulkana monto. Ĝi estas parto de Montaro Zemplén. Inter hungaroj la monto estas konata ankaŭ ’’Kalva Monto’’, ĉar longe sur la pinto kreskis nenio.

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Miskolc estas ankaŭ departementejo kune kun departementa rajto.

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj

Vilaĝoj

Eksteraj ligiloj 
 informoj hungaraj kaj anglaj
Nógrád

Tiu ĉi artikolo temas pri nuntempa departemento en Hungario. Pri historia departemento en Hungara reĝlando temas artikolo Departemento Nógrád.

Nógrád (pron. no'gra'd) estas mezgranda administra unuo en la nord-oriento de Hungario. Ĝi najbaras al Slovakio kaj la hungariaj departementoj Borsod-Abaúj-Zemplén, Heves kaj Pest.

Komunumoj de la departemento 
En la departemento troviĝas malmulte da urboj kaj multe da malgrandaj vilaĝoj, grandvilaĝo ne estas. En la arbara regiono konvenas la etaj komunumoj.

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Salgótarján estas ankaŭ departementejo kune kun departementa rajto. Balassagyarmat estis longr departementejo de Nógrád (reĝa departemento).

La departemento estas dividita je 6 subregionoj, kies centroj estas la supraj 6 urboj.

Vilaĝoj

Ligiloj 
 informoj hungaraj kaj anglaj

Hungariaj departementoj
Heves

Tiu ĉi artikolo temas pri nuntempa departemento en Hungario. Pri historia departemento en Hungara reĝlando temas artikolo Departemento Heves.

Heves (pron. heveŝ) estas mezgranda administra unuo de Hungario, kiu najbaras al la departementoj Nógrád, Borsod-Abaúj-Zemplén, Jász-Nagykun-Szolnok kaj Pest.

Komunumoj de la departemento 
Strukturo de la komunumoj estas averaĝa, sed en la montara regiono troviĝas multe da malgrandaj vilaĝoj.

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Eger estas ankaŭ departementejo kune kun departementa rajto.

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj de la departemento

Vilaĝoj

Ligiloj 
 informoj hungaraj kaj anglaj 

Hungariaj departementoj
Jász-Nagykun-Szolnok

Tiu ĉi artikolo temas pri nuntempa departemento en Hungario. Pri historia departemento en Hungara reĝlando temas artikolo Departemento Jász-Nagykun-Szolnok.

Jász-Nagykun-Szolnok [jas-nadjkun-solnok] estas mezgranda departemento meze de Hungario. Ĝi establiĝis en 1876, post la enkonduko de la burĝa administra sistemo. Sur 5582 kvadrataj kilometroj loĝas 411.000 homoj.

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Szolnok estas ankaŭ departementejo kune kun departementa rajto.

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj

Vilaĝoj 

Hungariaj departementoj
Kupulo

Kupulo estas malgranda folieca aŭ skvameca brakteo, kiu formas la bazon de kelkaj fruktoj, ekzemple ĉe kverkoj kaj karpenoj.

Plantomorfologio
Paleo

Paleo estas estas esprimo el la [[botaniko]. Ĝi reduktitaj brakteoj ekzemple ĉe 
poacoj (aŭ graminacoj) ambaŭ el la du brakteoj kovrantaj unuopan floron:
 interna paleo (palea inferior),
 ekstera paleo (palea superior) (ofte havas ariston).
Paleoj ĉirkaŭas la unuopaj floroj ene de kapitulo ĉe multaj plantoj el la familio de la Asteracoj. Ili povas esti ankaŭ kiel rigidharoj.

Vidu ankaŭ 
Lodiklo, glumo, spiketo.

Literaturo 
Werner Rothmaler: Exkursionsflora, Bd.2, Gefäßpflanzen, 12. Aufl., Volk und Wissen Berlin, 1984.

Plantomorfologio
floraro
folio
Lodiklo

Lodiklo estas unu el ordinare du preskaŭ senkoloraj, skvamformaj florfolietoj de graminacoj. Ordinare estas po du lodikloj je floro.

 a1 interna glumo
 a2 ekstera glumo
 c interna glumeto (paleo) 
 b ekstera glumeto  
 g lodiklo
 f ovario
 e stigmo
 d stameno

Vidu ankaŭ
Spiketo
Glumo
Paleo
Infloresko

Plantomorfologio
Glumo

Glumo (hungare pelyva) estas ĉiu el la du brakteoj, kovrantaj la spiketon de poacoj.

 interna glumo
 ekstera glumo

Poacoj
Plantomorfologio

ca:Espícula#Glumel·les
Pest

Pest (pron. peŝt) estas departemento en Hungario, ĉirkaŭ la ĉefurbo Budapeŝto. Ĝi najbaras kun la departementoj Nógrád, Heves, Jász-Nagykun-Szolnok, Bács-Kiskun, Fejér kaj Komárom-Esztergom.

En la departemento troviĝas ebenaĵoj, montaroj (Börzsöny (939m)), (Pilis 757m)), montetoj. Gravaj riveroj estas Danubo kaj Ipel. Vilaĝo Pusztavacs estas geometria centro de la lando. En la departemento troviĝas Naciaj parkoj Duna-Ipoly kaj Kiskunság.

Historio 
Stefano la 1-a (Hungario) fondis Visegrád, kiu estis longtempe reĝa rezidejo. En 1514 György Dózsa en Cegléd kolektis la kamparanan armeon. La turkoj okupis la regionon en la 16-a j.c., kaj tenis ĝin dum 150 jarojn. Post la turkoj Habsburgoj sekvis. Armeo de Rákóczi okupis la departementon, escepte la iaman ĉefurbon Buda, kiun la aŭstroj firme tenis. En 1848 en Pest kaj Buda komenciĝis la revolucio. Post 1 jaron la hungaroj akiris la departementon, sed ili ne povis longe teni ĝin. Pro la revolicia inklino aŭstroj amase venigis en la departementon germanojn kaj slovakojn.

En 1919 okazis Konsilantara Respubliko, kiun kontraŭpolitikaj hungaroj perfidis, sekve la rumana armeo okupis preskaŭ la tutan landon. En 1945 la ĉefurbon la Ruĝa Armeo sieĝis 2 monatojn.
En 1956 en la ĉefurbo komenciĝis la revolucio.

Trafiko 

La landa kaj ankaŭ la departementa trafiko formiĝis en radiala sistemo centre de la ĉefurbo.

Fervojaj linioj:

 al Bratislavo (tio estis la unua)
 al Esztergom
 al Vieno
 al Balatono
 al Pécs
 al Beogrado
 al Lajosmizse
 al Szolnok (2 apartaj)
 al Miskolc
 al Veresegyház
Aŭtoŝoseoj:
 M0 ĉirkaŭ (ne tute) Budapeŝto
 M1 al Vieno kaj Bratislavo
 M2 al Slovakio kaj Pollando
 M3 al Miskolc, Debrecen, Transilvanio
 M5 al Beogrado
 M6 al Pécs (ankoraŭ nur parte estas preta)
 M7 al Balatono kaj Adriatiko

Krome estas ĉefvojo Nro 4 al Szolnok kaj ponto al Dunaújváros (ĝermo de M8).

Ŝipoj trafikas sur Danubo, ĉe Tököl troviĝas flughaveno, apenaŭ uzata.

Komunumoj de la departemento 
Pro la najbara ĉefurbo en la departemento troviĝas multe da urboj, multe da grandvilaĝoj kaj multe da vilaĝoj. La administrado okazas en Budapeŝto.

Urboj de la departemento kun departementrajto 
 Budapeŝto samtempe ĉefurbo de Hungario (ne apartenas al Pest)
 Érd samtempe subregiona centro

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj

Vilaĝoj

Distriktoj 
En 2013 la distrikta sistemo denove ekfunkciis. La nunaj distriktoj estas Distrikto Aszód, Distrikto Budakeszi, Distrikto Cegléd, Distrikto Dabas, Distrikto Dunakeszi, Distrikto Érd, Distrikto Gödöllő, Distrikto Gyál, Distrikto Monor, Distrikto Nagykáta, Distrikto Nagykőrös, Distrikto Pilisvörösvár, Distrikto Ráckeve, Distrikto Szentendre, Distrikto Szigetszentmiklós, Distrikto Szob, Distrikto Vác, Distrikto Vecsés.

Vidu ankaŭ 
 Pest-Pilis-Solt-Kiskun
 Germana Teatro (Pest)

Eksteraj ligiloj
Komárom-Esztergom

Komárom-Esztergom (pron. koma'rom-estergom) estas mezgranda administra unuo nord-okcidente en Hungario. Ĝi najbaras norde al Slovakio, oriente al dep. Pest, sude al dep. Fejér kaj Veszprém, okcidente al Győr-Moson-Sopron.

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Tatabánya estas ankaŭ departementejo kune kun departementa rajto. Departementejo de departemento Komárom-Esztergom estas nek Komárom, nek Esztergom, ili estas iamaj departementejoj.

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj

Vilaĝoj 

Naszály (vilaĝo)

Ligiloj 
 informoj hungaraj kaj anglaj 

 
Hungariaj departementoj
Győr-Moson-Sopron

Győr-Moson-Sopron [djoer-moŝon-ŝopron] estas mezgranda administra unuo okcident-norde en Hungario, lima al Slovakio kaj Aŭstrio. La departemento najbaras ankaŭ oriente al Komárom-Esztergom, sude al Veszprém, sud-okcidente al Vas.

Komunumoj de la departemento 

En la departemento troviĝas urboj, grandvilaĝoj kaj vilaĝoj en sana strukturo.

Urboj de la departemento kun departementrajto 

 Győr samtempe departementejo kaj subregiona centro
 Sopron samtempe subregiona centro kaj iama departementejo

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Mosonmagyaróvár estis dum la reĝlando departementejo.

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj

Vilaĝoj

Ligiloj 
 informoj hungaraj kaj anglaj 
 http://www.gymsmo.hu 
 http://booking.budapest-hotel-guide.hu/szallas/reszletes-kereso.hu.html
VAS

La vorto havas plurajn signifojn:
Vas (Hungario) estas mezgranda administra unuo de okcidenta Hungario
Vas (historia departemento) estis departemento de Hungara Reĝlando
Vas (Italio) estas komunumo en Italio
vas estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
Vaso Abajev
Gustaf Vasa
Gustavo Vasa
Vasa
Sigismondo la 3-a Vasa
Aristo

Aristo nomiĝas rigida harforma plilongigaĵo aŭ alpendaĵo ĉe la pinto aŭ dorso de brakteo (subflora folieto de spiketo), precipe ĉe la ekstera paleo de poacoj. La aristo kelkfoje estas pli longa ol la spiko mem.

La plibonigo de specioj rezultigis multajn formojn de tritiko ekz. ankaŭ formojn de senaristaj kaj aristaj tritikoj.

Aristo nomiĝas ankaŭ la longaj kaj pintaj ostoj de kelkaj fiŝoj.

Plantomorfologio
Perianto

Perianto estas la flora foliaro, tio estas la kaliko kaj korolo kune.

La esprimo perianto havas du similajn sed apartajn signifojn en botaniko:

 En angiospermoj, la perianto estas la flora foliaro, t.e. androceo (latine: androecium) kaj korolo (latine: carolla) kunfanditaj La perianto povas aŭ konsisti el la kaliko (ĉiuj sepaloj) kaj la korolo (ĉiuj petaloj), aŭ, se sepaloj kaj petaloj ne estas diferencitaj, el ĉiuj tepaloj.
 En hepatikoj (Marchantiophyta), la perianto estas la sterila tubosimila histo, kiu ĉirkaŭas la inan generan strukturon (aŭ disvolviĝanta sporofito).

Referencoj 

 

Plantomorfologio
Plantanatomio
Sepalo

Sepalo estas ĉiu el la florfolioj, ordinare verdaj, kiuj estas eroj de kaliko (el la latina calyx), la ekstera parto de floro  protektanta la internajn partojn, ĉefe dum la florkreskado.

La sepaloj similas al folietoj, kaj estas plejofte verdaj. Kelkfoje, ili similas al la pateloj, forme kaj kolore, oni tiam nomas ilin petalformaj sepaloj. Tio ofte okazas ĉe la dukotiledonaj angiospermoj.

La sepaloj povas esti apartaj (kiel ĉe la ranunkolo) aŭ pli malpli kunaj (kiel ĉe la primolo).

La vivtempo de la sepalaro estas varia. Ĝenerale, ĝi falas tuj post la floriĝfino. Sed ĝi povas stari baze de la frukto, aŭ eĉ grandiĝi post la fekundiĝo.

Kelkfoje, estas krome sepaletaro, kies sepaletoj alternas kun la sepaloj. Tio okazas ekzemple ĉe la frago.

Pseŭdosepalaro estas foliaro, kiu similas al ekstera kaliko ĉe kelkaj familioj kiel, ekzemple, la apiacoj.
Petalaro

Korolo (el la latina corolla) aŭ petalaro estas la interna cirklo de florfolioj. Ĝi konsistas el ĉiuj petaloj. Ofte la plej okulfrapa parto de la floro kun delikate maldikaj petaloj, la korolo allogas insektojn por polenado.

La petala formo tre varias inter la florplantoj. Ili povas esti kuniĝintaj, almenaŭ baze: tio estas flora tubo. Ili povas esti tute kuniĝintaj, kloŝforme, kiel ĉe la gencianoj.

Kelkaj plantoj havas florojn senpetalajn aŭ kun tre malgrandaj petaloj, ekzemple ĉe la fagacoj aŭ poacoj.

Ĉe la asteracoj, la ĉirkaŭaj floroj similas al petaloj. Fakte ĉiu estas petalaro de iu aparta floro.

En la floroformulo ĝi havas la mallongigon de Ko.

Referencoj 

Plantomorfologio
Mezodermo

Mezodermo estas la 3-a origina ĉeltavolo, kiu formiĝis inter endodermo kaj ektodermo

el tio evoluas
 preskaŭ ĉiu histo
 utero
 pleŭro
 haŭtostoj (ekz. kornaro, karapaco de testudo)

vidu epidermo, dermo

Eksteraj ligiloj 

 http://www.cals.ncsu.edu:8050/course/ent425/tutorial/embryogenesis.html 

Embriologio
Besta anatomio
Hipodermo

Hipodermo aŭ subdermo estas tiu subhaŭta konektiva histo, kiu ligas la dermon al la subaj muskoloj.

Eksteraj ligiloj 
 Hipodermo en PIV

Anatomio
Trombo

1) Trombo en medicina lingvaĵo estas sangokoaguliĝo en vaskulo, kie ĝi estigas trombozon. La bazo de la tromboestiĝo estas la ŝanĝiĝo de la sangokoagula meĥanismo. La formiĝo de la trombo dependas de la sangocirkulaj cirkonstancoj (ekz. konsisto de la sango, malrapidiĝo dela sangocirkulado), tiel estiĝas diversaj tromboj.

La tromboj - estiĝintaj en la vaskulo, koro - drivas, se ŝanĝiĝas la endotelio (vaskula muro). Plej facile ekflosas la vejnaj tromboj, ĉar ili gluiĝas nur malforte al la muro.

embolio
infarkto
trombozo
apopleksio

2) Trombo en meteorologia lingvaĵo estas rotacianta funelforma nubo, kiu malsupreniĝas al la maro kaj ensuĉas respondan volumenon da akvo, tiel ke la tuto prezentas kolonon inter la maro kaj la nubo. Povas ekzisti ankaŭ sabla trombo.

 Hematologio
Marguerite Duras

Marguerite DURAS, origine: Marguerite DONNADIEU (naskiĝis en 1914 Gia Dinh, Vjetnamo, mortis en 1996 en Parizo) estis franca verkistino.

En la jaro 1932 ŝi venis al Parizo por studi juron, matematikon kaj politikon en la Sorbonne. Poste ŝi laboris ĵurnalisme kaj verkis romanojn kaj rakontojn - ofte kun membiografiaj elementoj - krome teatraĵojn kaj filmscenarojn. Mondfamon ŝi ankaŭ atingis kiel reĝisorino.

Ŝi gajnis i.a. la Oran Palmon de la Festivalo de Cannes (1960) kaj la Prix Goncourt (1984, dank'al L'amant).

Lastajn jarojn de ŝia vivo priskribis filmo Cet amour-là kun Jeanne Moreau en la rolo de la verkistino.

Stilo 
Ŝiaj aliaj gravaj verkoj inkluzivas: Moderato cantabile, kiu eĉ fariĝis la samnoma filmo, Le Ravissement de Lol V. Stein kaj la filmo India Song. Duras ankaŭ estis la manuskriptinto de la franca filmo Hiroshima mon amour el 1959, reĝisorita de Alain Resnais.

La fruaj romanoj de Duras estas sufiĉe konvenciaj laŭ sia formo. Ĉiukaze ŝi fariĝis pli aŭdaca en siaj eksperimentoj en "Moderato Cantabile" kaj malplenigis la tekston por ŝanĝi la pezon al tio, kio ne estis dirita. Ŝia verkaro estis asociita kun la franca literatura movado de la "nova romano", kvankam ŝi mem ne apartenis al iu literatura grupo.

La filmoj bazitaj de ŝiaj romanoj estis eksperimentaj, plejparte evitante la sinkronan uzon de voĉo, uzante voĉon por implici pli ol rakonti. La priskribita rakonto estas spertita per bildoj, kies rilato al la dirataĵoj donas iom da duboj ĉu tuŝas ĉu ne.

Listo de verkoj 
 Les impudents (romano, 1943)
 La vie tranquille (romano, 1944)
 Moderato cantabile (romano, 1958)
 Hiroshima – mon amour (filmscenaro kaj reĝisorado, 1959)
 Les viaducs de la Seine-et-Oise (1960)
 Dix heures et demie du soir en été (romano, 1960)
 La musica (dramo, 1965)
 Le Vice-Consul (romano, 1966)
 L'amante anglaise (romano, 1967; teatraĵo, 1968)
 Abahn Sabana David (romano, 1970)
 L'amour (romano, 1971)
 Les enfants (filmscenaro, 1984)
 L'amant (rakonto, 1984)
 Les yeux bleus des cheveux noirs (romano, 1986)
 L'amant de la Chine du Nord (romano, 1991)

Vidu ankaŭ 
 L'amant (filmo)

Eksteraj ligiloj 

 http://www.biblioweb.org/-DURAS-Marguerite-.html  
 http://www.gilles-jobin.org/citations/?au=106 
 http://www.memoire-juive.org/la_douleur.htm 
 http://www.sci.fi/~solaris/duras  

Duras, Marguerite
Entombigitoj en la tombejo de Montparnasse
Verkistinoj