alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Kronikisto Dalimil

Ĉeĥlingva literaturo

Kronikisto Dalimil (14-a jarcento) estas anonima aŭtoro de la unua ĉeĥlingva kroniko, en versoj, priskribanta la historion de Bohemio ĝis la jaro 1314, kiam regis Johano de Luksemburgio. La nomon "Dalimil" oni donis al la aŭtoro pro eraro en postaj jaroj, sed ĉar la vera nomo ne estas konata, pro tradicio oni lasis ĝin (ofte oni parolas pri Bohema kroniko de tiel nomata Dalimil).

Ĝi konserviĝis en tri manuskriptoj kaj havas 106 koncizajn ĉapitrojn. Oni supozas, ke la aŭtoro estis nobelo patriotisma, ne pastro, ĉar lin interesas praktikaj aferoj pli ol la religiaj.

La 18-an de marto 2005 la Ĉeĥa respubliko aĉetis en aŭkcio en Francio fragmenton de la latina traduko de la kroniko el la 14-a jarcento.

Eksteraj ligiloj 

http://people.fsv.cvut.cz/~gagan/jag/litera/dalimil.htm 

Naskiĝjaro nekonata
Mortojaro nekonata
D
Postpozicio

Postpozicio estas speco de rolmontrilo, vorteto, kiu montras kiel substantivo rolas en frazo.  Ĝi estas esence sama lingvistike kiel prepozicio, sed sekvas sian substantivan sintagmon, anstataŭ malsekvi ĝin, kiel la prepozicioj de Esperanto, la angla, Latino, ktp.  Por pli ampleksa diskuto pri la temo kaj terminologio, vidu "prepozicio".

Inter la lingvoj uzantaj postpoziciojn estas la hinda, la japana, la hungara, la tatara kaj la finna.  Kutime postpoziciaj sintagmoj malsekvas la modifitan vorton, malkiel la prepoziciaj sintagmoj en Esperanto kaj aliaj prepoziciaj lingvoj.

Ekzemploj:
en la hinda lingvo: हम घर में ही रहें ?= "ĉu ni ja restus en domo?", (घर domo, में en)
nepala lingvo:  Ma ghar maa basčhu = laŭvorte „Mi domo en loĝas“ = Mi loĝas en domo.
finna lingvo: talon edessä (laŭvorte:  "domo kontraŭ", do kontraŭ la domo)
hungara lingvo: kutya nélkül ("hundo sen", do: sen hundo)
tatara lingvo: Татар турында (хикәяләр)  ("Tataroj ĉirkaŭ" (rakontoj), do: (rakontoj) ĉirkaŭ Tataroj)
japana lingvo: doko e ("kie al", t.e. kien)
korea lingvo: Hanguk e ("Koreo al", do: al Koreo)
gvarania lingvo:
 che rógape = laŭvorte „mi domo en“ = en mia domo
 ka'aguýrupi = laŭvorte „arbaro tra“ = tra arbaro
En kelkaj lingvoj postpozicioj estas nur tre malmultaj:
germana lingvo: ihr zuliebe ("al ŝi por amo", do por amo al ŝi)
latina lingvo: honoris causa ("de honoro pro kialo", "pro la honoro")
angla lingvo:  long time ago (laŭvorte: multe da tempo antaŭ, t.e. antaŭ multe da tempo)

Lingvoj kiuj havas postpoziciojn anstataŭ prepozicioj emas esti lingvoj en kies frazoj oni normale metas objektojn de verboj antaŭ iliaj verboj (speciale en la komunega SOV-ordigo). Tamen, tio estas nur emaĵo (ekzemple, la latina estis normala SOV-lingvo, sed uzis prepoziciojn).  Samamaniere la germana kaj la angla estas plejparte SVO-lingvoj, sed uzas plejparte prepoziciojn.
Gramatiko
Adpozicio

Adpozicio (aŭ rolvorteto) estas ĝenerala vorto por du specoj de partikuloj, prepozicioj kaj postpozicioj.  Ambaŭ montras la frazrolon de modifita substantivo aŭ substantivan sintagmon, simile kiel kazo-finaĵo.  Krom la loko relative al la modifita vorto aŭ sintagmo, ambaŭ specoj de adpozicio estas esence samaj.

Ankaŭ ekzistas maloftaj lingvoj kun enpozicioj, rolvortetoj kiuj okazas ene de substantiva subfrazo.  Ekzemple, en la aŭstralia lingvo Anindilyakwa, enpozicioj okazas tuj post la unua vorto en substantiva subfrazo, do en kompleksa subfrazo (kiuj havas tiulingvue ordon "adjektivo(j) + substantivo"), post la unua adjektivo (tamen je simpla substantivo, ili agas simple kiel postpozicioj).  En la uto-azteka lingvo Tümpisa Shoshone (kie substantivaj subfrazoj havas ordon "substantivo + adjektivo(j)"), enpozicio okazas tuj post la ĉefa substantivo, antaŭ iuj ajn modifiloj.

Refero 
 World Atlas of Language Structures, Chapter 85: "Order of Adposition and Noun Phrase".  Matthew S. Dryer.  (Monda Maparo de Lingvo-strukturoj, ĉapitro 85: Ordo de adpozicio kaj substantiva subfrazo.)

Gramatiko
Niobo

En la helena mitologio, pluraj virinoj portis la nomon Niobo
Niobo, filino de Tantalo, edzino de Amfiono kaj patrino de la Niobidinoj,
Niobo, filino de Foroneo, avino de la Kuretoj kaj de la satirusoj.
En la sciencoj,
Niobo (elemento), ĥemia elemento,
71 Niobo, asteroido.
Stanforda malliberejo-eksperimento

La Stanforda malliberejo-eksperimento aŭ stanforda prizona eksperimento estis eksperimento disvolvigita en aŭgusto de 1971, fare de psikologiistoj de Stanford-Universitato en Usono, kie volontaj sed trompitaj virstudentoj (elektitaj kiel komence tute ordinaraj kaj mense sanaj personoj) ludis rolojn, iuj de malliberuloj, la aliaj de prizon-gardistoj (ne laŭ siaj elektoj sed elektitaj per hazarda metodo).
La celo estis esplori la konduton de malliberaj kaj potencaj homoj en prizono.

Post nur 6 tagoj la esploristo devis ĉesigi la eksperimenton, ĉar ĝi estis iĝinta tro realisma, kaj montriĝis, kiom rapide ties partoprenantoj malhomeciĝis en tiaj kondiĉoj.
La planita daŭro estis du semajnoj.
Post malmulta tempo la unuaj estis iĝintaj deprimitaj kaj subiĝemaj (eĉ denuncante tiujn inter ili, kiuj emis ribeli) aŭ spertis nervokrizojn (post nur malmultaj tagoj da tia sperto…), la aliaj rapide prenis sian rolon serioze, kaj pluraj evidentigis emojn sadismajn. Oni eĉ konstatis, ke ili profitis de la horoj, kiam la eksperimentestroj ne ĉeestis por fari kaŝe pli akrajn humiligadojn.

La eksperimento estas reatentita pro la fiuzo de irakaj malliberuloj fare de usonaj soldatoj en prizono Abu Ghraib post la Iraka Milito de 2003.

Kritiko 
Post publikigo de la eksperimento, certaj psikologiistoj kritikis ĝian validon kaj laŭetikecon:
 La eksperimentestro ne neŭtralis, sed agis kiel "prizonestro".
 La rezultoj de la eksperimento estas malfacile refareblaj.
 La kondiĉoj de la kvazaŭa prizono ne estis ĝuste tiaj de realaj ejoj.
 La nombro de eksperimentuloj estis nur 24.
 La rezultoj de la eksperimento estis neniam sukcese ripetitaj.

La kritiko fortiĝis en 2018, kiam evidentiĝis, ke oni kuraĝigis la gardistojn, ke ili estu pli agresemaj.

Vidu ankaŭ 
 Milgram-eksperimento
 Torturo

Eksteraj ligiloj 
 priskribo de la eksperimento kun fotoj kaj videofilmaĵoj (angle)

Psikologiaj eksperimentoj
Sociologio
Psikologio
Stanley Milgram

Stanley MILGRAM (naskiĝis la 15-an de aŭgusto, 1933, mortis la 20-an de decembro, 1984) estis usona socia psikologo el la Yale-Universitato. Li fariĝis klasike fama pro la ege instruiga eksperimento kiun li aranĝis pri la emo de homoj je submetiĝo al aŭtoritato, kaj pri kioma grado tio povas iri.

Vidu ankaŭ 
 Minuskla monda fenomeno

Usonaj psikologoj
Hungardevenaj usonanoj
Kaatje

Kaatje  estas kvarakta teatraĵo de la Brusela verkisto Paul Spaak, kun enkonduko de Emile Verhaeren. Ĝi estas tradukita al Esperanto de Willem van der Biest kaj prezentita en Antverpeno dum la sepa UK. Eldonita 1911 en Parizo de Hachette, en la libroserio "Esperanto: Kolekto de la Revuo".

Kataluna traduko fare de Frederic Pujulà i Vallès aperis en 1914.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Kaatje – skanita pdf-dosiero ĉe Komunejo
 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Esperanto-teatro
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de la FEL-biblioteko
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Rudolf Kaftan

Rudolf KAFTAN estis aŭstra-germana instruisto, poste fondinto (1917) kaj direktoro de horloĝ-muzeo en Vieno. Li naskiĝis la 13-an de aprilo 1870 en Haslach, mortis la . Por Esperanto li eklaboris en 1908, estis kasisto, poste prezidento de Esperanto Grupo "Danubio". Li gvidis multajn Esperanto-kursojn, ankaŭ la unuan kurson por policanoj, kaj fondis privatan Esperanto-lernejon, kiu funkciis ĝis 1917. Persiste li laboris por la unuigo de la Esperantistoj en Vieno kaj estis prezidanto de la "Viena Unio" en la 1930-aj jaroj.

Referencoj

KAFTAN, Rudolf

KAFTAN, Rudolf
Kajaba Makoto

KAJABA Makoto ( en Sendai – ) estis japana esperantisto, fizika asistanto de Imperia Univ. Tohoku. Esperantisto de 1918. Entuziasma homaranisto, kristano. Kiel preparo al XII-a JE-Kongreso en Sendai, vendis E-kukojn k. a. al la urbanoj, mobilizante pli ol 200 lernej-knabinojn. Kunfondinto de Kristana E-ista Asocio, Sendai Fratara Klubo (homaranisma societo por interamikiĝi kun alinaciaj loĝantoj en S,), Senai ES, ktp. - (Kuw.)

Japanaj esperantistoj
Kaĵi Hirokazu

KAĴI Hirokazu (alia transskribo Kazi, naskiĝis la  en Aita-ken) estis japana eksdentisto, eldonisto kaj verkisto.

Kaĵi fondis grupojn, redaktis gazetojn kaj eldonis verkojn siajn kaj aliajn. Li eldonis la gazetojn Juna Azio (1926-1932), La Esperantisto (1927) kaj ABC de Esperantisto (1931-1932). En 1931 li fondis japanan esperantan lernejon.

Verkoj (selekto) 
 Komentario al La filino de Maro (Zamenhofa traduko el Andersen);
 
  
 1929: Esperanto-Japana vortaro;
  series: 
 
 
 
  "", series: 
 1957: Japana-Esperanta vortaro. Repr. 1978;
 Modelo de leteroj;

Tradukoj al la japana (selekto) 
 
 Biografio de Zamenhof, verkita de Ernest Drezen;
 
  
  ()
  

Japanaj esperantistoj
Esperanto-vortaristoj
Esperanto-movado en Kanado



Esperantaj kluboj kaj asocioj en Kanado 
 Kanada Esperanto-Asocio (KEA)
 Esperanto-societo kebekia (ESK)
 Kalgario Esperanto-Rondo
 Esperanto-Nov-Skotio
 Montreala Esperanta Movado (MEMO)
 Esperanto-Rondo de Otavo
 Esperanto-Toronto
 Esperanto-Asocio de Vankuvero

 
Esperanto-movado
Esperanto movado en Kanariaj insuloj



Laŭ Enciklopedio de Esperanto	
Kanariaj insuloj, Afriko. Pioniroj de Esperanto estis en 1905 en Las Palmas Alfredo Cabrera, A. Rodríguez Álvarez, F. González Correa kaj en 1907 en La Laguna E. RIVERO kaj S. FERREIRA, fondintaj la unuan E grupon. Laŭ la Dietterle-statistiko en 1928 E-istoj troviĝis en 3 lokoj, UEA-del. en 1933, same en 3 lokoj. 
I. ŜIRJAEV.

Postaj informoj
Post halto de la movado, okaze de la sekvoj de la Hispana Enlanda Milito, la movado en Kanarioj atingis fortan pinton en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj, danke al la agado de Juan Régulo Pérez, motoro de la eldonejo Stafeto.

Eksteraj ligiloj
Esperantista Societo de Tenerife
Historio de la Esperantista Societo de Tenerife (en pdf)

Esperanto-movado en Hispanio
Kanarioj
Kantanta Kamparo

Kantanta Kamparo. 101 tekstoj al hungaraj popolkantoj tradukis de Kálmán Kalocsay, 1923, 48 p. "Belegaj, perfektaj kaj tamen preskaŭ laŭvortaj tradukoj." (Abo, LM, 1923, p: 40.)

Esperanto-movado en Hungario
Esperantlingva literaturo
Kantaro Esperanta

Kantaro Esperanta   estas 112-paĝa kantaro kompilita de  Montagu Christie Butler. En la kantaro estas prezentitaj 358 poeziaĵoj: Esperantistaj, anglaj, irlandaj, kimraj, skotaj, modernaj, religiaj...  kantoj. La verko aperis en la jaro 1926 ĉe Brita Esperanto-Asocio el Londono.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Verkoj el la esperantlingva tradukliteraturo
Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Esperanto-kantaroj
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kantaro Katolika

Kantaro Katolika au Katolikaj Kantoj   estas 78-paĝa kantaro kompilita de Leopold Chiba kiu aperis en Vieno Verlagsanstalt Tyrolia en la jaro 1927. Ĝi enhavas 40 preĝejajn kantojn kun muziknotoj.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Esperanto-kantaroj
Libroj de Leopold Chiba
Verkoj el la esperantlingva tradukliteraturo
Katolikismo
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kantoj de Amo kaj Sopiro

Kantoj de l' Amo kaj Sopiro  estas esperantlingva poemaro de Eŭgeno Miĥalski, en formo de 48-paĝa libreto publikigita en la jaro 1934 ĉe Ŝapiro en Varsovio.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing

Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kapitalo de d-ro L. Zamenhof

Kapitalo de d-ro L. Zamenhof, estas fondita en 1897, okaze de la dekjara ekzistado de Esperanto, kaj celis eldonadon de diverslingvaj prop. broŝuroj kaj lernolibroj. Ĝin administris la ES "Espero" en Petrograd. Ĝi neniam estis granda, tamen sufiĉis por eldoni anglan lernolibron (n-ro 52 laŭ Z-a nomaro) de Geoghegan (en la dua eldono) kaj prop. broŝuron (n-ro 85) en kelkaj lingvoj. Danke al oftaj ŝanĝoj de la administrantoj de la societo, la kapitalo post iom da jaroj - tute malaperis.

Esperanto-movado
György Karczag

KARCZAG György (karcag), (pseŭdonimoj Q kaj Kagge), naskiĝis la 14-an de decembro 1913 en Szeged, estis hungara lingvisto kaj oficisto.

Karczag estis esperantisto de 1932. Li estis ĉefkunlaboranto de Literatura Mondo, "Bibliografia Gazeto" kaj "Lingvo Libro": en tiuj publikaĵoj de li aperis recenzoj, kritikaj kaj lingvaj eseoj. Krome li funkciis kiel ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio de Esperanto, publikigita en 1934.

Hungaraj esperantistoj
Karikaturo

Karikaturo estas arta prezentaĵo de iu (aŭ io), kiu en humura formo prezentas certajn aspektojn en troigita aŭ alegoria formo. La vorto devenas de la itala vorto caricare = (tro)ŝarĝi. Tre ofte karikaturo havas la formon de desegnaĵo; multaj ĵurnaloj regule komentas aktualaĵojn en formo de desegnita karikaturo.

Laŭ Francisko Azorín, karikaturo estas bildo ridindiganta ion aŭ iun, per komikaj trajtoj, groteska troigo. Li indikas etimologion el la latina caricare kaj aldonas formojn karikaturi (= fari karikaturon), karikaturisto kaj karikaturigi.

Soci-Politikaj Aspektoj 
Politika bildstrio estas politika satira ilustraĵo, kiu esprimas opinion pri aktualaĵoj per vidaj bildoj, simboloj kaj motivoj, grafika ĵonglado, desegnado de politikistoj kaj publikaj personoj en ridinda maniero, kaj eĉ per dialogoj kaj komikaj balonoj. La temo de la unuaj bildstrioj je la 15-a jarcento kutime estas pri reĝojn kaj la eklezion. En la moderna epoko, plej multaj gazetoj ĉirkaŭ la mondo havas ĉiutagan bildstrion, desegnitan de regula karikaturisto, aŭ kelkaj karikaturistoj, ĉiu laŭvice.

De la fino de la 18-a jarcento la bildstrio komencis esti uzata kiel ilo por kritiki homojn aŭ fenomenojn [1]. Kritiko pri ĝi estas ĝenerale konsiderata legitima formo de sinesprimlibereco.

Grava ŝtormo furiozis en la islama mondo kaj multaj en februaro 2006 post bildstrioj de Mohamedo, publikigitaj en dana ĵurnalo, kiun multaj islamanoj vidis kiel netolerebla malobservo de sia religio. Dum multaj jaroj estas la kutimo en la islama mondo eldoni tre evidentajn antisemitajn bildstriojn, kiel parto de la israela-araba konflikto, kaj ĉi tio estas akceptita de legantoj de gazetoj tie kiel natura kaj taŭga ago. [3]

Famaj karikaturistoj 
 Belmonte 
 Caran d'ache
 Émile Cohl
 George Cruikshank
 Honoré Daumier
 Jacques Faizant
 Ronald Searle
 Georges Wolinski
 CABU

Karikaturo en E-a movado 
Karikaturo. La unuaj karikaturoj pri E aperis en la antaŭmilitaj gazetoj humoraj (La Spritulo k. a.). Antaŭ la kongreso en 1914. Paris la LKK eldonis serion da poŝtkartoj kun karikaturoj pri la plej bone konataj francaj kaj aliaj E-istoj. La antaŭmilita karikaturprovizo per tio estas finita, krom kelkaj poŝtkartoj. Postmilite ankaŭ manke de ilustrita gazeto kun multaj abonantoj ĉi tiu arto ne povis evolui kaj restis same malofta, kiel antaŭmilite. Post l933 la apero de la Pirato ebligas iufojan aperon de iuj karikaturoj, en Literatura Mondo aperas kelkfoje kaj ankaŭ aliaj E-gazetoj presigas en la kongresa tempo iujn fotojn aŭ desegnojn, iel rilatajn al la karikaturo. Gravan nombron de tiaj desegnoj ni trovas en la verko "El la verda biblio" de I. Lejzerowicz. Inter la bonaj malmultaj karikaturistoj E-istaj ni povas nomi R. Laval (Paris), S. Bartha (Budapest).

Vidu ankaŭ 
 Kartuno
 Satiro
 Serge Sire
 Volapüg
 Gogo kaj liaj amikoj

Literaturo 

Redoulez, Marcelo (2019). Esprimlibero per presdesegnoj. En: Sennacieca Revuo 147, 4-17.

Notoj 

Desegnado
Karl Marx. Lia vivo kaj lia verko

Karl Marx : lia vivo kaj lia verko estas 88-paĝa studo pri Karlo Markso, esperantigita kaj kompilita de Viktoro Kolĉinski (V. Elsudo). Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) el Lepsiko eldonis ĝin en la jaro 1926.

Recenzoj

Eksteraj ligiloj 

 Karl Marx. Lia vivo kaj lia verko en Enciklopedio de Esperanto
 Katalogo de  Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing

Karl Marx
Marksismo
Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Antverpena Nefikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Karlo (legolibro)

Karlo  estas legolibro verkita de Edmond Privat kaj unue eldonita en 1909 ĉe Librairie d' Espéranto en Parizo.  Ĝi estas unu el la Esperanto-libroj kun la plej multaj eldonoj.

La libro konsistas el 20 ĉapitroj kaj rakontas pri vivo de la juna infano ekde lia naskiĝtago ĝis lia edzigo. La tekstoj temas plejparte pri ĉiutaga vivo, lernejo kaj familio. Ĉiuj ĉapitroj enhavas krom la teksto, ankaŭ ekzercojn, kutime demandoj pri la teksto.

Eldonoj 
 Paris: Librairie d' Espéranto, 1909. 47p.
 1910 (3-a eld).
 Genève: Universala Esperanto-Asocio, 1912 (4-a eld). 35p.
 Genève: Universala Esperanto-Asocio, 1914 (6-a eld). 40p.
 Berlin: Esperanto-Verl., 1922 (7-a eld). 40p.
 Berlin: Esperanto-Verl., 1922 (8-a eld). 44p.
 Berlin: Ellersiek & Borel, 1926 (9-a eld). 45p. 16cm.
 1944
 1945
 Rio de Janeiro: Brazila Esperanto-Ligo, 1952. 42p.
 Hago: Internacia Esperanto-Instituto, 1953 (13-a eld). 48p.
 Osaka: Japana Esperanta Librokooperativo, 1953. 51p.
 Hago: Internacia Esperanto-Instituto, 1957 (14-a eld). 45p. 15cm.
 Rio de Janeiro: Brazila Esperanto-Ligo, 1963 (3-a brazila eld). 43p.
 Hago: Internacia Esperanto-Instituto, 1968 (15-a eld). 45p. 15cm.
 Hago: Internacia Esperanto-Instituto, 1968 (15-a eld). 47p. 21cm.
 [Beijing]: El Popola Ĉinio, 1981. 42p.
 Yokohama: Jokohama Esperanto-Rondo, 2002. 128p.
 La Chaux-de-Fonds, 2017, 62p. (16-a eld.)

Recenzoj

Bildaro

Vidu ankaŭ
Karlo (nomo)

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Karlo en Projekto Gutenberg
 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing 
Katalogo de  Libraro Ludovika 
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Eldonaĵoj de UEA
Eldonaĵoj de Ellersiek & Borel
Eldonaĵoj de Internacia Esperanto-Instituto
Eldonaĵoj de Bjalistoka Esperanto-Societo
Esperanto-libroj aperintaj en 1911
Esperanto-libroj aperintaj en 1912
Esperanto-libroj aperintaj en 1913
Esperanto-libroj aperintaj en 1922
Esperanto-libroj aperintaj en 1926
Esperanto-libroj aperintaj en 1968
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Libraro Ludovika
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Juul Karnas

Juul KARNAS (naskiĝis la  en Berchem, proksime de Antverpeno, mortis la  en Lausanne) estis flandra esperantisto, instruanto de Esperanto en la Antverpenaj vesperkursoj, kompilinto de Internacia Kantaro (1930), premiito en la Internaciaj Floraj Ludoj. Liaj tradukitaj kaj originalaj poemoj regule aperis en Flandra Esperantisto, kies redaktoro li estis de la  ĝis sia morto.

Kiam li estis dek-ok-jara li lernis Esperanton kaj iĝis membro de la antverpena Esperanto-grupo La Verda Stelo. Jam baldaŭ li akiris instruan kapablecon kaj donis Esperanto-kursojn kune kun Frans Schoofs kaj Morris De Ketelaere. En 1924 li kun diversaj aliaj forlasis la grupon La Verda Stelo kaj helpis al la starigo de Antverpena Poresperanto Propaganda Komitato (APPK). La ĉefa tasko de tiu komitato estis enkonduki Esperanton en la lernejojn. Komence la sukceso estis ege kontentiga, ĉar jam dum la vintro de la sama jaro ekfunkciis diversaj vesperaj kursoj kun instruistoj pagitaj de la urbo Antverpeno. Juul Karnas estis unu inter ili. La plimulto de la lernintoj de la lingvoj aliĝis al APPK, kaj - kvankam origine ĝi estis federacio de la antverpenaj grupoj - baldaŭ estis tiom da individuaj membroj, ke estis decidite fondi novan grupon kaj tiamaniere la grupo La rekta vojo naskiĝis. De tiu grupo Karnas iĝis prezidanto, kies funkcion li plenumis ĝis sia morto.

En 1926 li edziĝis al esperantistino Irma Verhoeven. El la geedziĝo venis en 1928 filo Hendrik.

Li iĝis specialisto en tradukado de flandraj kantoj kaj en 1930 li kompilis sian Kantaro Esperantista. En tiu sama jaro okazis la unua kongreso de Flandra Esperanto-Ligo, kies prezidanto li iĝis. En tiu periodo la terura mortiga malsano ekkaptis lin. Li serĉis resanigon en la sanigaj arbaroj de Kampino, sed vane. En januaro 1933 li vojaĝis al Montana-Vermala en Svislando kaj restis tie ĝis majo 1934. Tie li multon verkis kaj tradukis. En la sama jaro li estis premiita en la Internaciaj Floraj Ludoj.

Reveninte el Svislando li prenis sur sin la taskon de redaktoro de Flandra Esperantisto. Tiun taskon li tamen ne longe plenumis, ĉar en novembro li denove devis iri al Svislando. En malsanulejo en Lausanne li ege suferis pro subita malboniĝo de lia sano. En ĉeesto de sia edzino li mortis la 20-an de februaro 1935. Sekve al lia deziro lia korpo revenis al lia hejmlando, kaj li estis enterigita la 27-an de februaro en Berchem, lia naskoloko. La 22-an de septembro 1935 estis inaŭgurita tomboŝtono en ĉeesto de multaj funkciuloj en- kaj eksterlandaj.

En Svislando li verkis por sia fileto infanlibron en nederlanda lingvo kun titolo Henkeli, eldonitan en 1938 ĉe Aug. Bossaerts.

Referencoj 

Flandraj esperantistoj
Johannes Waldemar Karsch

Johannes Waldemar KARSCH (karŝ) ( en Dresden ĝis  en Weixdorf ĉe Dresden) estis germana esperantisto kaj ŝtata kalkulinspektisto.

Karsch esperantistiĝis en 1908. De 1910 ĝis 1914 li estis sekretario de la Dresdena grupo de Germana Esperanto-Asocio, kaj de 1924 li estis la prezidanto de tiu loka grupo.

Fine de 1913 li eniris la "Komitaton" de UEA, kio estis tiam la Estraro (nur en 1920 oni disigis "Komisionon" (Estraron) de la Komitato). En 1928 li fariĝis "komisionano" (Estrarano) kaj samtempe jam vicprezidanto. Tiam, kiam Eduard Stettler estis prezidanto, Karsch ofte anstataŭis la malsanan Stettler.

En la stokholma kongreso de 1934 oni ne reelektis Karsch al la Komitato. Sekve, proteste la prezidanto Stettler eksiĝis. Karsch restis en kontakto kun la iamaj svisaj gvidantoj de UEA, sed fariĝis neaktiva (interalie pro la Hitler-regado en sia lando) kaj ankaŭ ne kunlaboris en la "Ĝeneva UEA" de 1936.

Verkoj 

 Neue Wege für die Verkehrswerbung (broŝuro de UEA), 1929.
 multaj kongresraportoj k. s. por Germana Esperantisto
 propagandaj artikoloj por la lokaj gazetoj

Germanaj esperantistoj
Estraranoj de UEA
Katalogo de la biblioteko

La Katalogo de la Biblioteko de Georg Davidov  (1888 - 1911) estas biblioteka katalogo kompilita fare de Georgo K. Davidov en Saratov. Ĝi eldoniĝis en 1908 ĉe Möller & Borel en Berlino. Dua 130-paĝa eldono aperis ĉe Heckners Verlag en Wolfenbüttel en la jaro 1911.

La biblioteko de Davidov estis la plej ampleksa kaj kompleta kolekto de fruaj Esperanto-publikigaĵoj. Ĝi perdiĝis, kaj restis nur la katalogo, kiu estas grava bibliografia helpilo por studoj pri la frua periodo de Esperanto. Ĝin poste superis la Bibliografio de Internacia Lingvo de Petro Stojan de 1929.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj

 Enciklopedio de Esperanto/ K en sia originala formo en la Interreto
 Biblioteko Davidov, rete
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Biblioteka katalogo
Esperanto-libroj aperintaj en 1911
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Katalogo de la Esperanto-Gazetaro

Katalogo de la Esperanto-Gazetaro estas historie grava bibliografio de planlingvaj periodaĵoj, publikigita en Jablonné n. Orl. (tiama Ĉeĥoslovakio) ĉe la eldonejo Pražák en 1934, havanta 168 paĝojn en formato A6 (ĉ. 15x11 cm). Ĝin kompilis kaj komentariis József Takács, reviziis kaj kompletigis Paul Tarnow, helpis Ladislao Spierer. 

Laŭ la antaŭparolo de Takács aldonoj estis planitaj. Kiam la baza verko aperis kun ioma malfruiĝo longe post manuskript-pretiĝo en 1934, la unua aldono kun 300 suplementaj titoloj jam estis prespreta, sed neniam publikigita. Ĉ. 1979 aperis pirata reeldono de la baza verko, probable en Hungario.

Enhavo
Krom la antaŭparolo kaj listo de mallongigoj la bibliografio konsistas el jenaj ĉapitroj: 

I. Listo de la Esperanto-gazetoj
II. Aldona Listo de la gazetoj kun konstanta Esperanto-fako, rubriko, aldono, kurso aŭ resumo
III. Aldona listo de la gazetoj por aliaj mondlingvo-projektoj
IV. Alfabeta listo de la urboj, kie aperis Esperanto-gazetoj
V. Alfabeta registro de la landoj, kie aperis Esperanto-gazetoj
VI. Statistiko pri la Esperanto-gazetoj

La "Katalogo" celas suplementi la bibliografiajn indikojn pri la planlingvaj periodaĵoj troveblajn en la Bibliografio de Internacia Lingvo de Petro Stojan (1929).

Recenzoj

Valoro en 2008 
La aŭtoroj atingis sian celon kaj verkis la plej kompletan kaj fidelan inventaron de fruaj planlingvaj periodaĵoj, kiu daŭre restas baza referenc-verko. Moderna posteulo de la Katalogo estas: Rondo Takács. Inventaro de planlingvistikaj periodaĵoj. Sant Pau d'Ordal: Hispana Esperanto-Muzeo 1992, 123 p. (prov-eldono).

Bibliografio 
 Detlev Blanke. Interlinguistik und Esperantologie: Wege zur Fachliteratur. Esperanto-Dokumente 7. Bamberg: Deutsches Esperanto-Institut, 2003, 58 p. (en la germana kaj ankaŭ rete konsultebla tie ĉi .

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

 K
Esperanto-libroj aperintaj en 1934
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kato Misao

KATO Misao (prononco: katoo misao), japano, inĝenier-oficiro. Naskiĝis en la 23-a de oktobro 1882 en Tokyo-si, mortis en 1938. En marto 1906 li eklernis Esperanton, kaj en majo 1906 en Yokosuka fondis la unuan Esperanto-grupon en Japanujo "Nippon Esperanto-Societo", kiu fariĝis filio de poste fondita JEA. Verkis memlernolibron por japanoj, 1906. 

KATO, Misao
KATO, Misao
Katoh Masami

Katoh Masami (katoo), japano, civila aerinspektisto de oficejo de Kwantung distrikto kaj estro de Dairen-aerhaveno Sudmanĉurio; subkolonelo-aviadisto. Nask. 5 nov. 1888 en Tokyo-si. Klarigo pri kelkaj aeronaŭtikaj terminoj en "La Revuo Orienta", jan. febr. 1930.

Naskiĝintoj en 1888
Japanaj esperantistoj
Katolika Mondo

Katolika Mondo estis katolika gazeto en Esperanto, eldonita de Internacio Katolika (IKA) de 1921 ĝis 1928. Ĝia unua redaktoro estis la germana pastro Max Josef Metzger.

Katolika Mondo en EdE

Esperanto-gazetoj
Elmar Kauer

Elmar KAUER, estono, laboristo. Nask. en Tartu. Partoprenis aktive la lab. movadon kiel kom. partiano ekde 1922. Pro organizo de junkomunistaj ĉeloj kaj bataltaĉmentoj kondamnita al 15 jara punlaboro, sed post 11/2 jaroj amnestiita. Gvidis multajn kursojn laŭ la Cseh-metodo en Tallinn. Red. de la gazeto "Onto". Prez. de E LEA kaj Tallinna LES.

KAUER, Elmar
Nikolaj Kazi-Girej

Nikolaj Aleksandroviĉ KAZI-GIREJ (naskiĝis la  en Peterburgo, mortis la  en Harbino) estis rusa esperantisto el Kaŭkazo kaj civila ĉefinĝeniero en Ĉina Orienta Fervojo. 

Li kunfondis kaj prezidis Manĉurian Esperanto-Societon. Li tradukis du rakontojn de Vsevolod Garŝin en 1896. En 1902 li publikigis (en sep eŭropaj lingvoj kaj Esperanto) leteron pri Esperanto, adresitan al Geografia Societo en Antverpeno.

Rusiaj esperantistoj
Naskiĝintoj en Sankt-Peterburgo
Esperantistaj kuracistoj
Augusts Kazoks

Augusts KAZOKS (kaĵoks), latvo, telegrafa inspektisto. Naskiĝis en 1880. E-isto de 1908. Estrarano de Latva Esperanto-Socio 1925-32. Red. de Ondo de Daŭgava 1925-31. Propagandis Esperanton per gazetartikoloj. Unu el la plej eminentaj latvaj poemtradukistoj: Kunlaboranto de L. M.

KAZOKS, Augusts
Esperantistoj
Kazo post ''kiel''

Post kiel la substantivo devas havi la saman kazon, kiun havas la vorto, al kiu ĝi rilatas.

Ekzemploj:
 Petro amas Paŭlon kiel vera amiko. Li elektis nin kiel prezidanto.
 Petro amas Paŭlon kiel veran amikon.
 Ni elektis lin kiel prezidanton.

La ekzemplojn sub 1. oni povas kompletigi per la ripeto de la verbo:
 Petro amas Paŭlon kiel vera amiko amas.
 Li elektis nin kiel prezidanto elektas.

La ekzemplon sub 2. oni kompletigas per oni... as:
 Petro amas Paŭlon kiel veran amikon oni amas.

La ekzemplon sub 3. oni kompletigas per por ke li estu...:
 Ni elektis lin por ke li estu prezidanto.

Anstataŭ la lasta varianto oni povas uzi simplan nominativon (predikativon):
 Ni elektis lin prezidanto.

Gramatiko de Esperanto
Elfric Leofwin Kearney

Elfric Leofwin KEARNEY (naskiĝis la  en Wimbledon, mortis la ) estis angla edukada ekzamenisto kaj esperantisto. Li estis pioniro de literatura tradukado al Esperanto, publikigante inter alie la verkaĵon La aventuroj de Alicio en Mirlando de Carroll, 1910, 132 p. Korektita kaj reeldonita, kun la ilustraĵoj de John Tenniel anstataŭ tiuj de Le Fanu, Evertype, 2009. ISBN 978-1-904808-20-6

Anglaj esperantistoj
Enciklopedio de Esperanto
Tradukistoj al Esperanto
Ĥajim Kelter

Ĥajim Kelter

El la Enciklopedio de Esperanto 1933–1934

 Ĉi tiu artikolo enhavas citaĵon el la originala 
 Encikopedio de Esperanto. Ne ŝanĝu la tekston 
 cititan, kies ĝusteco estas zorge kontrolita. 
 Se vi volas ŝanĝi la informojn aŭ korekti ion, 
 faru tion en aldona teksto.

El la Enciklopedio de Esperanto (1933–1934)

“Kelter Ĥ. firmo de l’ presejo, kiu unua en la mondo akiris supersignojn
kaj presigis la unuan broŝuron de L. I. de d-ro E, 1887. La presisto, kiu ankaŭ poste presigis multajn verkojn de Z, estis la filo de Ĥ. Kelter, Jakobo (1869–1922 en Varsovio), sed en 1887 li presigadis ankoraŭ ĉion ĉe sia patro, ĉe strato Nowolipe. La firmo J. Kelter ekzistas ankoraŭ nun ĉe Strato Rymarska en V.”

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Presejo de Jakov Kelter

Esperanto 
Esperanto-kulturo 
Esperanto-movado
Won Kenn

Won KENN (naskiĝis en 1897 aŭ 1900 en Kantono) estis ĉina doktoro de beletristiko kaj universitata profesoro.

Biografio 
Kenn esperantistiĝis antaŭ la Unua Mondmilito. En Kantono li studis kaj poste instruis en la Provinca Supera Lernejo de Leĝoscienco. Lia kariero estis precipe ĵurnalista kaj Kenn vojaĝis tra la Malaja Duoninsulo, Birmo, Hindoĉinio, la Japana Insularo kaj la tiame nomata Formoso kiel korespondanto de grandaj ĉinaj gazetoj.

En 1921 Kenn studis en Liono, Francio. Kiel delegito de la ĉina Esperanto-movado li estis sendita al la Internacia Edukista Konferenco en Ĝenevo, 1922, al la Internacia Komerca Konferenco en Venecio, 1923 kaj al la Internacia Radia Konferenco en Parizo, 1925. Li partoprenis en la Universalaj Kongresoj en Vieno kaj Ĝenevo, kaj ĉeestis kvin landajn Esperanto-kongresojn en Eŭropo. Krome li estis sembro kaj konsilanto de Internacia Centra Komitato, membro de la Lingva Komitato, kaj preleganto de la Somera Universitato en Ĝenevo. Artikoloj de li aperis en diversaj gazetoj. Ekde la jaro 1926 li estis direktoro de Esperanto-Instituto en Kantono. Kun samideanoj Wu, Hsu, Sinpak Au kaj aliaj li gvidis la Esperanto-movadon en Kantono. Aldone li estis ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio de Esperanto, eldonita en 1934.

Referencoj 

Ĉinaj esperantistoj
Herold Kesik

KESIK Herold (keŝik) estis hungaro, oficisto de la urbo Bratislavo (Slovakio). Naskiĝis la 2-an de januaro 1888 en Solymár (Hungario). E-isto de 1919 UEA CD-Helpanto. Instruis oficiale E-n en burĝa knabina lernejo 1925-1930.

Kesik, Herold
Kesik, Herold
István E. Kéthelyi

KÉTHELYI István E. [ketheji] (antaŭ la unua mondimilito: KRAUSZ; naskiĝis la  en Kassa) estis hungara esperantisto kaj aerĉefinspektoro. 

Li fariĝis esperantisto de 1908 dum sia soldata servo en Wien. De 1909 ĝis 1912 li fervore laboris en Bratislavo. En 1918 li kunfondis Hungaran Esperantiston. En 1922 li gvidis la unuan oficialan kurson ĉe la hungara polico.

Kethelyi, Istvan E.
Komercista Esperanto-Unio

Esperanto-movado 

KEU, Komercista Esperanto-Unio, fondita en oktobro 1922 sub la nomo Esperanta Komercista Grupo de Walter Ranft, bankoficisto en Dresdeno. Ĝia celo estis enkonduko de Esperanto en komercon kaj industrion per la apliko praktika de Esperanto en la komercado mem. La unua tasko estis, proponi la servojn de KEU al la Esperantistoj, por havi interesatojn por plej diversaj varoj. Post kiam tio estis sukcese farita, oni sin turnis al fabrikoj transdoninta la ofertpetojn kaj mendojn skribitajn en Esperanto. Konvinkite per tiaj praktikaj sugestoj, multaj firmoj ekuzadis Esperanton en la korespondado, aperigis diversajn reklamilojn, mendis anoncon en la ofert-bulteno de KEU "La Komerco", (aperanta 3-4 foje jare inter 1929 kaj 1936). KEU facis propagandon precipe por germanaj varoj. Adreso: Dresden-Radebeul, Friedrich-August-Str. 4.

Eksteraj ligiloj 
 Titolpaĝo de eldono de "La komerco " de 1936 (kun klariga teksto en la germana)

 Sono el la gramofondisko produktita de KEU
Kial venkis Esperanto?

Kial venkis Esperanto? estas la titolo de teksto el Enciklopedio de Esperanto, en kiu gravuloj de la tiama movado (ĉirkaŭ 1935) Ludoviko Totsche, Ernest Drezen kaj prof. Lev Ivanoviĉ Ĵirkov cerbumis pri la kialoj de la relativa sukceso de Esperanto kompare kun aliaj lingvaj projektoj.
  
Kial venkis Esperanto? estas ankaŭ studo de la supre menciita lingvisto Lev Ivanoviĉ Ĵirkov; ĝi aperis en Lepsiko, ĉe la eldonejo Ekrelo en 1931 kiel 40-paĝa broŝuro. Unu jaron pli frue estis eldonita en Moskvo 35-paĝa ruslingva originalo Poĉemu pobedil jazyk Esperanto?.

Eksteraj ligiloj

 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo de "Erfgoedbib" en LibraryThing 

Esperanto-movado
Antverpena Nefikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kiboŝa

Kiboŝa estis morala societo, havinta pli ol unu milionon da membroj en Japanio de la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj. Ekde 1930 ĝi eldonis gazeton „Esperanto Kiboŝa“ sub la gvido de Ishiguro. Ĝi poste nomis sian esperantistan grupon „Nippon (Tutjapana) Esperanto-Unuiĝo“. En 1933 ĝi estis disigita, kaj ĝia gvidanto S. Gotoo estis malliberigita. En la Enciklopedio de Esperanto de 1934 notiĝis la diplomatie singarda frazo "Ĉu la disfalo kaj malliberigo okazis pro politikaj motivoj aŭ pro efektiva krimoj, tion la redakcio ne povis konstati fideble". Por la kunteksto de la Esperanto-movado en la naciisma japana ŝtato de la 1930-aj jaroj vidu la artikolon Esperanto-movado en Japanio ĝis 1934.

Historio de Japanio
Japanaj asocioj
Kie estas la eklezio de Kristo

Esperanto-movado 

Kie estas la eklezio de Kristo. De v. d. Hagen, S. J. , el la nederlanda trad. f-ino M. Borret, 1912, 160 p. Kun eklezia aprobo. Tre disvastigita verko en Nederlando. Vere ora libreto por ĉiuj, kiuj senpartie deziras ekkoni la katolikan eklezion. W. v. ZON.
Kiel fariĝis nia movado?

Kiel fariĝis nia movado? estis artikolo de Petro Stojan en la UEA-jarlibro 1928, p: 72-91. Tabela historio pri la komenco de la Esperanto-movado en ĉiuj partoj de la mondo, montro de la unuaj pioniroj, grupoj, societoj kaj gazetoj. „Kiel unua provo de tia speco, la tabelo neeviteble havas kelkajn erarojn kaj mankojn, korekteblajn nur per kolektiva kunhelpo.“

Esperanto-movado
Verkoj de 1928
Kiel plaĉas al vi

Kiel Plaĉas al Vi (origina titolo en la angla: As You Like It) estas komedio de William Shakespeare. Ĝi okazas en Ilirio. Shakespeare verkis ĝin ĉirkaŭ la jaro 1601. Ĝi unuafoje estis publikigita en 1623. Verŝajne oni prezentis la teatraĵon la unuan fojon dum la vespero antaŭ la epifania festo en 1601 aŭ 1602.

Tradukoj al Esperanto 

Kiel Plaĉas al Vi (traduko de Ivy Kellerman Reed) aperis en 1910 (137 paĝoj). Profesiaj aktoroj prezentis ĝin dum la 6-a Universala Kongreso 1910 en Vaŝingtono, sed oni rimarkis plurajn lingvajn fuŝojn.

Eksteraj ligiloj 

 Kiel Plaĉas al Vi en Enciklopedio de Esperanto
 Esperanta teksto en Internet Archive
 Esperanta teksto en Project Gutenberg
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Ŝekspiraj komedioj
Teatraĵoj de la Angla Renaskiĝo
Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Esperanto-libroj aperintaj en 1910
Kijomi Rokuro

KIJOMI Rokuro (elp. (-roo), ankaŭ kiel Rokuroo Kijomi, estas japano verkisto. Naskiĝis la 11-an de oktobro 1886 en Tôkyô-si. Esperantisto de 1922. Japana traduko de „Marta“ el Esperanto 1927. (Kaw.). En 1926 Rokuroo Kijomi insistis ke la altrudo de la japana lingvo al koreoj estis nepravigebla. Kiel esperantisto li batalis kontraŭ la lingva asimilismo de Japanio al la kolonioj.

Referencoj 
Japanaj esperantistoj
Pēteris Ķiķauka

Pēteris Ķiķauka , pseŭdonime P. Kikaŭ, estis latva esperantisto, studento kaj poste profesoro de la greka lingvo en la Universitato de Rigo. Li naskiĝis la 28-an de novembro 1886 en la vilaĝo Mixhanoviĉi (beloruse Міханавіці, ruse Михановичи, jide מיכאַנאָוויטשי), dudek kilometrojn distance de Minsko, translokiĝis al Rigo kaj iĝis esperantisto en 1907, en aĝo de 20 jaroj. Li tradukis al la latva lingvo la esperantlingvan poemon La Espero kaj en 1909 al Esperanto tradukis novelon el la latva lingvo, Vakciniuja krono de Jānis Poruks. La novelo estis la entute unua beletra verko de la latva lingvo tradukita en Esperanton. Ĝi aperis kiel suplemento de la Esperanto-gazeto Riga Stelo kaj tiel atingis ĉiujn legantojn de la gazeto. Pēteris Ķiķauka mortis en 1967.

Latvaj esperantistoj
Kim Ok

KIM Ok (koree: 김억, 金億) aŭ KIM Verda E., naskiĝinta la  en Nord-Pjongan, Koreio, estis korea poeto kaj redaktoro. Li verkis elementajn instrulibrojn, tradukis koreajn rakontojn. Li estis kunlaboranto de la Enciklopedio.

Koreaj esperantistoj
Mortojaro nekonata
Kio estas Oomoto?

Esperanto-movado 

Kio estas Oomoto? 5-a eld. 1933, 96 p. kun ilustraĵoj. Enhavo: Ajabe, Kameoka, La profetino, Majstro Deguĉi, Mirakla epizodo, Granda profeto, Kio estas O, Ĉefinstruo de O, Karakterizaj trajtoj de O-Instruo, Praktika agado de O, Statistiko de O-Movado, sept 1933.
János Kiss (esperantisto)

János KISS [jAnoŝ kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo Kiss János, 1857–1930, estis hungara pastro, esperantisto, universitata profesoro pri kristana filozofio, papa prelato, titulara abato, fondinta membro de Societo Dugonics. Eminentulo en lia fako, li estis fervora esperantisto. En 1913 li parolis por Esperanto dum la internacia kongreso de la libroeldonistoj. Li verkis ankaŭ artikolojn.

János Kiss naskiĝis la  en Szeged en tiama Aŭstra imperio. Li mortis la  en Spa, Belgio.

Biografio 
János Kiss frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Temeŝvaro, poste li lernis teologion en Temeŝvaro kaj Budapeŝto. Li pastriĝis en 1880 lia unua laborloko estis en Magyarpécska. En 1882 li estis inspektoro kaj instruisto en Csanád, dume en 1883 li doktoriĝis el teologio. En 1886 li gvidis eklezian presejon unu jaron, poste li ricevis diversajn taskojn, li ofte partoprenis en kongresoj kaj li redaktis katolikajn revuojn. En 1890 li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto, en la sekva jaro li ricevis la rangon privata profesoro, en 1898 eksterordinara profesoro, en 1904 publika ordinara profesoro.

Li dufoje estis dekano, poste en 1912 rektoro, pli frue en 1894 li ricevis la rangon papa ĉambelano. En 1912 li estis nomumita papa prelato, en la sekva jaro titulara abato. Li estis elektita grava postenulo en Hungarlanda Esperanto-Societo.

Elektitaj publikaĵoj 
 S. Alphonsi Systema Morale (1882)
 De quantite infinita (1891, ankaŭ )
 Dicsérjétek az Urat (1903) - preĝlibro
 A bölcselettud. jelentősége (1912)
 Imádkozzunk. Imádságos és énekeskv. kat. hívők számára (1917, 1924) - preĝlibro 
 A Sztszék és Olaszo. kiegyezése 1929. febr. 11-én. Szerződés (Trattato) és megegyezés (Concordato) (1929) - tradukaĵo

Fontoj 
 
 hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero K, poste serĉu la nomon)
 hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
 hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 10-a punkto)

Hungaraj pastroj
Hungaraj prelatoj
Hungaraj abatoj
Hungaraj esperantistoj
Leopold Kitzler

Leopold KITZLER estis germana esperantisto en Jugoslavio, privata oficisto en Maribor. En 1928 li estis redaktisto de Konkordo. Li tradukis germanajn beletristikaĵojn, gvidis kursojn, faris propagandon. Li ankaŭ estis la aŭtoro de Internacia Gramatiko de Esperanto.

Germanaj esperantistoj
Radomir Klajiĉ

Radomir Klajiĉ (naskiĝis en 1876, serbe Радомир Клајић, latinliterigite Radomir Klajić, sed en esperantlingvaj publikaĵoj kutime skribata Klajiĉ) estis serba esperantisto kaj financa inspektoro en Beogrado. Li estis persista propagandisto, verkis lernolibron en 1910, estis prezidanto de Esperanto-Societo de Beogrado kaj delegito de UEA. Li estis prezidanto de la 5-a Jugoslava Esperanto-kongreso.

Serbaj esperantistoj
Klara lingvo

Esperanto-movado 

Klara lingvo. Esprimo uzata en telegrafaj rilatoj. Estas kodaj lingvoj, por kiuj oni devas pagi telegramojn laŭ nombro de literoj kaj klaraj lingvoj, por kiuj oni pagas laŭ nombro de vortoj. En oktobro 1925 la Universala Telegrafa Unio deklaris E-n klara lingvo. v. PTT. (I. Privat, Hist. Il. p : 171.)
Klari

Klari estas franclingva religia romano verkita de Myriam Catalany, Esperantigis ĝin Emmanuel Robert.
Espero Katolika el Parizo eldonis la 136-paĝan tradukon en la jaro 1928. 

Catalany, Myrian. Klari. Tr. de Emanuel Robert. Parizo: Eld. St. Miĥaelo (Espero Katolika), 1928. 136 p. 10 X 15,5 cm.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing 
 Katalogo de Nacia Biblioteko de  Esperanto

Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Franclingvaj romanoj
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Karel Klečka

D-ro Karel KLEČKA ( – ? ) estis aŭstro-ĉeĥo, pens. policoficisto, „kortega konsilanto.“ Li laboris diversmaniere por Esperanto, estis prezidento de AED kaj de Bohema EK en Wien. Poste li estiĝis prezidento de EG „Fideleco,“ kiu ĵus festis sian 25-an fondiĝjaron. Verkis en Esperanto.

KLEČKA, Karel
Alfréd Klein

KLEIN Alfréd (klajn), hungaro, komercisto. Naskiĝis 15 aprilo 1900 en Miskolc (Hung.) Ellernis E-n en 1921 en Miskolc, daŭrigis la E-an laboron en Freiberg i. S. De 1923 agadas en la vienaj E-aj grupoj, precipe en Danubio. Estis estrarano de AED ktp. Kunfond. kaj gvidanto de la EG de la Naturamikoj. Artikoloj en HDE. La Socialisto kaj Sennaciulo, precipe pri naturamika movado.

KLEIN, Alfréd
Esperantistoj
Moritz Klemm

Moritz KLEMM ( en Gablenz – ? ) estis germana esperantisto kaj emerita supera instruisto. Specialisto de instruado de infanoj en la unuaj klasoj, por kio li kreis specialan metodon kaj aparatojn por legi, skribi, kalkuli. Antaŭbatalanto por plisimpligo de la Germana ortografio. Esperanto-kursoj laŭ propra metodo; gazetartikoloj. Mondenketo pere de „Chemnitzer Tageblatt“, 1928.

Germanaj esperantistoj
Karl Kliem

Karl KLIEM (klim) (ps. Koko), naskiĝis la 27-an de marto 1888 en Winzig (Malsupra Silezio, de 1945 Wińsko) estis germana ŝtata imposta oficisto, esperantisto kaj stariginto de la Zamenhof-monumento en la banloko Bad Reinerz (hodiaŭ  Duszniki-Zdrój), inaŭgurita la 16-an de aŭgusto 1931. 

Kliem estis esperantisto de 1920. Li kunfondis Silezian Esperanto-Ligon (SILEO) kaj estis estro por propagando kaj gazetservo de Germana Esperanto-Asocio (GEA). Li verkis propagandajn artikolojn en komercaj kaj fremdultrafikaj gazetoj kaj eldonis gvidilojn. Lia originala teatraĵo duakta "Rapidu nur kun paŭzo", parte germane kaj Esperante, estis ofte ludita.

Germanaj esperantistoj
Adolfas Klimas

Adolfas Klimas (naskiĝis la 16-an de junio 1889 en la vilaĝo Kušliškiai, komunumo Kalvarija, Litovio; mortis la 9-an de oktobro 1985 en Cleveland, Usono) estis litova ĵurnalisto kaj esperantisto. Li lernis Esperanton en 1910 kaj laboris ĉefe en la suda landparto, en la komunumoj Marijampolė kaj Kalvarija. Post restado en Moskvo kaj Sankt-Peterburgo inter la jaroj 1912 kaj 1918, li en Litovio estis redakciano de la gazetoj „Lietuvos aidas“, „Lietuvos ūkininkas“, „Darbas“, „Saulėtekis“, „Varpas“, „Trimitas“ kaj ekde 1937 de la ĉiutaga gazeto „Šiandien“.

Li verkis lernolibron de Esperanto en 1921 kaj kunlaboris al Litova Almanako. Al la Enciklopedio de Esperanto de 1934 li kontribuis kiel redaktanto. Post la Dua Mondmilito li vivis kiel rifuĝinto en Kempten (Germanio), kaj poste plumigris al la usona urbo Cleveland, kie li kunlaboris en la litovlingva gazeto "Naujienos" ("novaĵoj") de Ĉikago, en la "Enciklopedio de Litovoj" (Lietuvių enciklopedija, eldonita en Bostono), kaj mortis en 1985.

Fontoj 

 Povilas Stašys, Litova Stelo, 1997, septembro-oktobro, n-ro 5, pĝ. 27.

Litovaj esperantistoj
B. Johss. Klingenberg

B. Johss. Klingenberg, norvego, infanteria kapitano, pacifisto. Mortis 28 apr. 1920. E-isto de 1911. Prez. de EK en Oslo 1912. Estrarano de NEL 1912-13. Verkis kaj eldonigis kelkajn E-aĵojn, precipe kun pacifista enhavo, en la gazeto Intermita Sciigo, 1972-17.

Esperantistoj
KLINGENBERG, B. Johss.
K
K
Adriaan Kloek

Adriaan KLOEK [kluk] (naskiĝis la , Enkhuizen, mortis la ) estis nederlanda pandisportisto kaj esperantisto, aktiva en la rondoj de la Federacio de Laboristaj Esperantistoj.

Kune kun Bart Rijpstra, Adriaan Kloek kompilis la kantaron Ni Kantu kaj Deklamu!.

Kloek, Adriaan
Knock, aŭ La Triumfo de Medicino

Knock, aŭ La Triumfo de Medicino estas satira teatraĵo pri moderna medicino de 1923, en la franca, verkita de Jules Romains. Ĝi estas komedio en tri aktoj, kaj estis ludita la una fojo la 15-a decembro 1923 en Théâtre des Champs-Élysées, aranĝita de Louis Jouvet. La verko estis adaptita por filmoj kaj televido, kaj ankaŭ tradukita al Esperanto.

Pierre Corret tradukis la verkon al Esperanto, kaj la traduko estis publikigita en 1932 (80 paĝoj). La verko estis ludita dum la 24-a Universala Kongreso en Parizo, 1932.  Enciklopedio de Esperanto citas la gazeton Esperanto pri la teatraĵo:

"Temas pri unu malnovmoda kaj unu modernega kuracistoj; ili trompas unu la alian, sed la nova, Knock, sukcesas. La traduko estas tute klasika, ortodoksa." – G. S., Esperanto, 1932, paĝo 165.

Laŭ la angla Vikipedio, versio nomita Doctor Knock estis montrita je televido de BBC Television, dissendita de Alexandra Palace, jam 1938, en la 13-a januario – do kiel multe frua televido-dissendo. Ankaŭ laŭ angla Vikipedio, la teatraĵo estis ludita en Dublino en 1932, kun scenejaĵoj kaj kulisoj desegnita de 16-jaraĝa Orson Welles.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Ero pri la esperanta traduko en la katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Ero en la katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (origina, franclingva verko)

Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Fikciaj kuracistoj
Medicino kaj sano en fikcio
Kobajaŝi Mokiĉi

KOBAJAŜI Mokiĉi (naskiĝis en 1899 en Jokosuka; mortis la ) estis japana esperantisto kaj desegnisto en militŝipa konstruejo. Li ekstudis Esperanton 15-jaraĝa kaj sindone laboris en Jokosuka post foriro de Osako. 

Japanaj esperantistoj
Naskiĝintoj en 1899
Mortintoj en 1919