Nieuwkoop

Nieuwkoop () is een plaats en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente telt op   inwoners. De gemeente heeft een oppervlakte van 90,19 km² (waarvan 16,05 km² water). De gemeente Nieuwkoop ligt midden in het Groene Hart.

De gemeente Nieuwkoop fuseerde op 1 januari 2007 met Ter Aar en Liemeer waarbij de nieuwe gemeente de naam Nieuwkoop kreeg.

Geschiedenis 
Er is enige onduidelijkheid over het jaar waarin Nieuwkoop is ontstaan. Aanvankelijk ging men er vanuit dat de plaats voor het eerst schriftelijk werd genoemd in 1282, maar later werd een akte ontdekt van familie van graaf Floris V uit 1270.

Legende en veenontginning 
Volgens de legende van Nieuwkoop is de plaats ontstaan doordat een groep zigeuners in de twaalfde eeuw langstrok, en een kapot wagenwiel kreeg waarna ze besloten zich er permanent te vestigen. Dit wagenwiel is later opgenomen in het Wapen van Nieuwkoop. De eerste inwoners van Nieuwkoop waren echter geen zigeuners, maar mensen die zich er vestigden voor de veenontginning. Uit deze veenontginning ontstonden aan beide kanten van de dijk een watermassa waarvan er één is drooggelegd, en de andere is veranderd in een natuurgebied dat tegenwoordig bekend staat als de Nieuwkoopse Plassen. In de drooggelegde polder groef men sloten om het weiland droog te houden, wat onbedoeld zorgde voor inklinking. Om te bepalen wie een stuk moeras mocht ontginnen, maakte men gebruik van de cope. Ieder nieuwe stuk was dus een nieuwe cope. Hieruit is de naam Nieuwkoop ontstaan.

Treinverbinding (1915-1936) 
Van 1 augustus 1915 tot 1 januari 1936 lag Nieuwkoop aan de spoorlijn Uithoorn - Alphen aan den Rijn. Op het tracé van de spoorlijn werd later de provinciale weg N231 aangelegd. Het stationsgebouw uit 1915 is in 1970 gesloopt.

Kernen 
In de gemeente liggen de volgende kernen:
 Aardam (voormalige buurtschap, nu onderdeel van Ter Aar)
 Ter Aar
 Korteraar
 Langeraar
 De Meije (gedeeltelijk)
 Nieuwkoop
 Nieuwveen
 Noordeinde
 Noorden
 Noordse Dorp
 Papenveer
 Vrouwenakker
 Woerdense Verlaat
 Zevenhoven.

Bezienswaardigheden 

Het oudste deel van Nieuwkoop bestaat uit lintbebouwing langs de Nieuwkoopse plassen (de Polder Nieuwkoop en Noorden), een gebied waar vroeger de veengronden zijn afgegraven. Veel van de woningen ten zuidoosten van deze weg liggen op een geheel door water omgeven perceel en hebben een eigen brug naar de hoofdweg (Zuideinde-Dorpsstraat-Noordenseweg). De Nieuwkoopse plassen zijn grotendeels een natuurmonument. De nieuwere wijken van Nieuwkoop liggen ten noordwesten van de hoofdweg, in de Polder Nieuwkoop (een droogmakerij). Deze uitbreidingen stammen van na de Tweede Wereldoorlog.

Cultuur

Monumenten 
De gemeente telt een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:
 Lijst van rijksmonumenten in Nieuwkoop (gemeente)
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Nieuwkoop
 Lijst van oorlogsmonumenten in Nieuwkoop

Kunst in de openbare ruimte 
In de gemeente Nieuwkoop zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
 Lijst van beelden in Nieuwkoop

Geografie

Aangrenzende gemeenten

Zetelverdeling gemeenteraad 
De gemeenteraad van Nieuwkoop bestaat uit 21 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

*: Natuurlijk Nieuwkoop is een fusie van MiddenPartij en Progressief Nieuwkoop en deed in 2014 mee als MPN-PN.

Geboren 
 Catharina Oostvries (1636-1708), (glas)schilder
 Suzanne Kruseman (1864-1944), Nederlandse schrijfster van kinderboeken
 Petra de Bruin (1962), wielrenster
 Jan van der Marel (1968), triatleet
 Jeroen Snel (1969), televisiepresentator en journalist
 Arjan van der Laan (1969), ex-profvoetballer, Spartaan / ADO Den Haag
 Daan Roosegaarde (1979), kunstenaar en ontwerper
 Laurien van der Graaff (1987), Zwitsers-Nederlands langlaufster
 Robbert de Rijk (1988), journalist en voormalig langebaanschaatser
 Froukje Veenstra (2001), zangeres-liedschrijfster

Bekende Nieuwkopers 
Bekende Nederlanders die in Nieuwkoop zijn opgegroeid of hebben gewoond zijn:
 Liselore Gerritsen (1937-2020), zangeres
 Ruud Jacobs (1938-2019), bassist en producer
 Eddie Brugman (1943-2019) , acteur
 Saskia Noorman-den Uyl (1946), PvdA-politica
 Stef Blok (1964), VVD-politicus
 Arjan van der Laan (1969), voetballer
 Boris van der Ham (1973), D66-politicus
 Skiggy Rapz (Marcel Tegelaar) (1982), muziekproducer
 Stacey Rookhuizen (1986), onderneemster en presentatrice
 Froukje Veenstra (2001), singer-songwriter

Zie ook 
 Wapen van Nieuwkoop

Externe links 
 Gemeente Nieuwkoop
 Historisch Genootschap Nieuwkoop en omgeving
Ontdek Nieuwkoop

 
Plaats in Zuid-Holland