Anna Wierzbicka

Anna Wierzbicka (ur. 10 marca 1938 w Warszawie) – polska językoznawczyni, znana dzięki pracom z dziedziny semantyki, pragmatyki i językoznawstwa międzykulturowego. Jest twórczynią naturalnego metajęzyka semantycznego.

Życiorys 
Urodziła się 10 marca 1938 w Warszawie, jako córka Marii i Tadeusza Smoleńskich. Końcówkę wojny spędziła wraz z matką i starszą siostrą w obozie pracy w Hameln.

W 1954 roku, w wieku 16 lat, rozpoczęła studia na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Tam poznała Piotra Wierzbickiego, za którego wyszła krótko po uzyskaniu dyplomu.
Pracę naukową kontynuowała w Instytucie Badań Literackich PAN, pod kierunkiem prof. Marii Renaty Mayenowej. Swoją pracę doktorską obroniła w 1964 roku, a w roku 1969 otrzymała habilitację.

Po rozwodzie z Wierzbickim, w 1970 wyszła za mąż za Johna Besemeresa. W 1972 razem wyjechali do Australii.

Od 1973 roku pracuje w Australian National University. Jest członkiem Australian Academy of Humanities, Australian Academy of Social Science, Rosyjskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności.

Nagrody i odznaczenia 
 nagroda Humboldta dla Zagranicznych Badaczy w dziedzinie humanistyki (1995)
 doktorat honoris causa – Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (2004)
 doktorat honoris causa – Uniwersytet Warszawski (2006)
 Międzynarodowa Nagroda Dobruszyna za rok 2010
 Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych za rok 2010, za stworzenie teorii naturalnego metajęzyka semantycznego oraz odkrycie zbioru znaczeń elementarnych wspólnych dla wszystkich języków.

Dzieła Anny Wierzbickiej 
 Imprisoned in English: The hazards of English as a default language (2014)
 Experience, Evidence, and Sense: The hidden cultural legacy of English (2010)
 Semantyka. Jednostki elementarne i uniwersalne (2006) (tłumaczenie książki Semantics: Primes and Universals z 1996 r.)
 English. Meaning and Culture (2006)
 Co mówi Jezus? Objaśnianie przypowieści ewangelicznych w słowach prostych i uniwersalnych (What Did Jesus Mean? Explaining the Sermon on the Mount and the Parables in simple and universal human concepts, 2001, wyd. polskie 2002 – okrojone)
 Język – umysł – kultura (1999, wybór prac naukowych)
 Emotions Across Languages and Cultures: Diversity and universals (1999)
 Understanding Cultures Through Their Key Words: English, Russian, Polish, German, Japanese (1997) polskie tłumaczenie: Słowa klucze. Różne języki – różne kultury (2007)
 Semantics: Primes and Universals (1996)
 Semantics, Culture and Cognition: Universal human concepts in culture-specific configurations (1992)
 Cross-cultural pragmatics: The semantics of human interaction (1991)
 The Semantics of Grammar (1988)
 English Speech Act Verbs: A semantic dictionary (1987)
 Lexicography and Conceptual Analysis (1985)
 The Case for Surface Case (1980)
 Lingua Mentalis: The semantics of natural language (1980)
 Semantic Primitives (1972)

Przypisy

Linki zewnętrzne 

 
 Wywiad Jamesa Underhilla z Anną Wierzbicką w języku angielskim (The philosophical foundations of NSM)
 Wywiad Jamesa Underhilla z Anną Wierzbicką w języku angielskim (How English shapes our Anglo world)

Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego
Polscy językoznawcy
Australijscy językoznawcy
Naukowcy polskiego pochodzenia
Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego
Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej
Laureaci Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej – nauki humanistyczne i społeczne
Polonia w Australii
Urodzeni w 1938
Ludzie urodzeni w Warszawie