Philip Glass

Philip Glass (ur. 31 stycznia 1937 w Baltimore) – amerykański kompozytor, minimalista.

Życiorys 
Glass urodził się 31 stycznia 1937 roku w Baltimore w stanie Maryland, USA. W wieku sześciu lat zaczął uczyć się gry na skrzypcach, w ośmiu – na flecie. W 1956 ukończył matematykę i filozofię na uniwersytecie w Chicago. Potem postanowił zostać kompozytorem i wstąpił do Juilliard School w Nowym Jorku.

Uzyskał stypendium Fulbrighta i w latach 1963–1965 studiował w Paryżu pod kierunkiem Nadii Boulanger. Tam odkrył muzykę indyjską, która wpłynęła na kształt jego późniejszej twórczości – „minimalistyczną” wizję muzyki. W 1965 poznał Ravi Shankara – wirtuoza gry na sitarze. To spotkanie skłoniło go do głębszych studiów nad tradycyjną muzyką Indii i Tybetu. W 1966 wyjechał do Indii północnych, gdzie spotkał się z uchodźcami z Tybetu. Wywarło to bardzo duży wpływ na jego pracę i nie tylko: został buddystą, a w 1972 spotkał się z Dalajlamą i stał się gorącym orędownikiem sprawy tybetańskiej. Glass zajmował się również muzyką północnej Afryki; w latach 80. zaczął współpracę m.in. z Foday Musa Suso – dzięki niemu na płytach Glassa zaczęły pojawiać się afrykańskie i arabskie motywy. Po powrocie do Nowego Jorku wykorzystał w swojej pracy elementy muzyki Orientu.

Na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych Glass współpracował z kanadyjskim strukturalistą Michaelem Snowem oraz z Robertem Wilsonem przy jego przedsięwzięciach teatralnych (najsłynniejszy efekt tej współpracy to opera Einstein on the Beach).

Popularność zyskał jako kompozytor muzyki filmowej do eksperymentalnych dzieł dokumentalnych Godfreya Reggio: Koyaanisqatsi (debiut w roli kompozytora filmowego), Anima Mundi, Powaqqatsi (we współpracy m.in. z Foday Musa Suso) i Naqoyqatsi. Stworzył także muzykę do biograficznego filmu Errola Morrisa „Krótka historia czasu” (opowiadający o Stephenie Hawkingu) oraz do pierwotnie niemego filmu Dracula (1931) Toda Browninga.

Glass został nominowany do Oscara i Złotego Globu za muzykę do filmu Martina Scorsese Kundun – życie Dalaj Lamy, a także do filmu Stephena Daldry Godziny. Zdobył Złoty Glob za kompozycję do Truman Show. Jest także bohaterem jednej z części projektu Four American Composers Petera Greenawaya (1983).

Skomponował cykl piosenek do słów Davida Byrne’a, Paula Simona, Laurie Anderson oraz Suzanne Vegi („Songs from Liquid Days”). W oparciu o twórczość Davida Bowie i Briana Eno Glass stworzył symfonie Low oraz Heroes. Owocem współpracy z Ravi Shankarem jest płyta Passages.

W 1968 stworzył własny zespół – Philip Glass Ensemble; oprócz tego współpracował z kwartetem smyczkowym Kronos Quartet (m.in. przy muzyce do filmu Dracula) oraz z zespołem Uakti.

W 2002 premierę miały: VI Symfonia (Plutonian Ode), skomponowana do wiersza Allena Ginsberga o tym samym tytule, na zamówienie Carnegie Hall w ramach obchodów sześćdziesiątych piątych urodzin kompozytora, oraz opera Galileo Galilei, która powstała na zamówienie Goodman Theater w Chicago.

Dzieła

Utwory dla Philip Glass Ensemble 
 Music with Changing Parts, 1970
 Music in Twelve Parts, 1974
 GlassWorks, 1982
 Songs from Liquid Days, 1986

Opery 
 Einstein on the Beach (1976; libretto: Philip Glass)
 Satyagraha (1980; libretto: Philip Glass oraz Constance DeJong)
 Akhnaten (1984; libretto: Philip Glass)
 The Making of the Representative for Planet 8 (1988; libretto: Doris Lessing)
 The Fall of the House of Usher (Zagłada domu Usherów) (1988; libretto: Allen Ginsberg)
 Hydrogen Jukebox (1990; libretto: Allen Ginsberg)
 The Voyage (1992; libretto: David Henry Hwang)
 Monsters of Grace (1998; libretto: wiersze Rumiego)

Utwory symfoniczne 
 Violin Concerto, 1987
 Itaipu, 1989
 Symphony No. 2, 1994
 Symphony No. 3, 1995
 Echorus, for 2 violins & string orchestra, 1995
 „Low” Symphony, 1992 (wydana w 1997)
 „Heroes” Symphony, 1997
 Symphony No. 5 – Requiem, Bardo and Nirmanakaya, 2000
 Cello Concerto, 2001
 Cello Concerto No. 2 – „Naqoyqatsi“, 2002
 Harpsichord Concerto, 2002
 Symphony No. 6 – „Plutonian Ode” by Allen Ginsberg, 2002
 Symphony No. 7 – „A Toltec Symphony”, 2005
 Symphony No. 8, 2005
 Violin Concerto No. 2 – „The American Four Seasons“, 2009
 Double Piano Concerto, 2015

Inne 
 Passages, 1990 – we współpracy z Ravi Shankarem
 The Screens, 1992 – we współpracy z Foday Musa Suso
 Aguas da Amazonia, 1999 – we współpracy z Uakti
 Orion, 2004 – we współpracy m.in. z Ravi Shankarem, Wu Man, Foday Musa Suso oraz Uakti

Dyskografia 
 North Star – Virgin 91013 (1977)
 Einstein on the Beach – CBS M4K 38875 (1979)
 GlassWorks – CBS MK 73640 (1982)
 Koyaanisqatsi – Antilles 422-814 042 (1983)
 The Photographer – CBS MK 73684 (1983)
 Satyagraha – CBS M3K 39672 (1985)
 Mishima – Nonesuch 79113 (1985)
 Songs from Liquid Days – CBS MK 39564 (1986)
 DancePieces – CBS MK 39539 (1987)
 Akhnaten – CBS M2K 42457 (1987)
 Music in Twelve Parts – Virgin CDVEBX 32 (1988)
 Dance Nos. 1-5 – CBS M2K 44765 (1988)
 Powaqqatsi – Nonesuch 79192 (1988)
 1000 Airplanes on the Roof – Virgin CDVE 39 (1989)
 Solo Piano – CBS MK 45576 (1989)
 The Thin Blue Line – Nonesuch 79209 (1989)
 „Low” Symphony – Point Music 438150 (1993)
 Itaipu; The Canyon – Sony SK 46352 (1993)
 Donald Joyce „Glass Organ Works” – Catalyst 61825 (1993)
 Hydrogen Jukebox – Nonesuch 79286 (1993)
 Anima Mundi – Nonesuch 79329 (1993)
 Einstein on the Beach – Nonesuch 79323 (1993)
 Music with Changing Parts – Nonesuch 79325 (1994)
 Two Pages · Contrary Motion · Music in Fifths · Music in Similar Motion – Nonesuch 79326 (1994)
 Kronos Quartet „String Quartets 2-5” – Nonesuch 79356 (1995)
 La Belle et la Bête – Nonesuch 79347 (1995)
 Music in Twelve Parts – Nonesuch 79324 (1996)
 Joseph Conrad's The Secret Agent – Nonesuch 79442 (1996)
 „Heroes” Symphony – Point Music 454388 (1997)
 Kundun – Nonesuch 79460 (1997)
 Symphony No. 2 · Interlude from Orphée · Concerto for Saxophone Quartet and Orchestra – Nonesuch 79496 (1998)
 Arturo Stalteri „Circles” – Materiali Sonori 90104 (1998)
 Koyaanisqatsi – Nonesuch 79506 (1998)
 the CIVIL warS: a tree is best measured when it is down. Act V – The Rome Section – Nonesuch 79487 (1999)
 Uakti „Aguas da Amazonia” – Point Music 289 464 064 (1999)
 Dracula (film 1931)|Dracula – Nonesuch 79542 (1999)
 Jay Gottlieb „Piano Music” – Pianovox PIA 520 (1999)
 Jeroen Van Veen „Minimal Piano Works, Volume 1” – Piano Productions PP 9910 (1999)
 Violin Concerto · Prelude and Dance from Akhnaten · Company – Naxos 8.554568 (2000)
 Symphony No. 3 · Interludes from the CIVIL warS · Mechanical Ballet from The Voyage · The Light – Nonesuch 79581-2 (2000)
 Aleck Karis „Piano Music of Philip Glass” – Roméo 7204 (2000)
 Three Songs · Songs from Liquid Days · Vessels – Silva Classics SILKD 6023 (2000)
 Symphony No. 5 – Requiem, Bardo, Nirmanakaya – Nonesuch 79618-2 (2000)
 Steffen Schleiermacher „Early Keyboard Music” – MDG 613 1027-2 (2001)
 Mas y Mas „Koyaanisqatsi” – Club Tools 0124735-CLU (2001)
 The Music of Candyman – Orange Mountain Music, OMM-0003 (2001)
 Koyaanisqatsi – DVD-Audio, Nonesuch 79506-9 (2001)
 Philip on Film – Nonesuch 79660-2 (2001)
 Alter Ego „Music in the Shape of a Square” – Stradivarius STR 33602 (2001)
 Cello Octet Conjunto Ibérico „Glass Reflections” – Ibérico Records CX 4005 (2002)
 Early Voice – Orange Mountain Music OMM-0004 (2002)
 A Descent into the Maelström – Orange Mountain Music OMM-0005 (2002)
 Naqoyqatsi – Sony Classical SK 87709 (2002)
 The Hours – (2002)
 Etudes for Piano, Vol. 1, No. 1-10 – (2003)
 The Orphee Suite for Piano – (2003)
 Symphonies Nos. 2 & 3 – (2004)
 Orion – (2005)
 The Voyage. An Opera in Three Acts – (2006)
 Glass Reflection – (2006)
 The Illusionist – (2006)
 Symphony No. 8 – (2006)
 Best of Philip Glass – (2007)
 Notes on a Scandal – (2007)
 Book of Longing – (2007)
 Theatrical Music from Philip Glass Recording Archives, Vol. 1 – (2007)
 Cassandra's Dream – (2007)
 From the Philip Glass Recording Archive, Vol. II: Orchestral Music – (2007)
 Monsters of Grace – Orange Mountain Music 0041 (2007)
 Complete String Quartets – (2008)
 Songs & Poems for Solo Cello – (2008)
 Waiting for Barbarians – (2008)
 Another Look at Harmony – (2008)
 Of Beauty & Light: the Music of Philip Glass – (2008)
 From the Philip Glass Recording Archive, Vol. III: JENIPAPO – (2008)
 From the Philip Glass Recording Archive, Vol. IV: Neverwas – (2008)
 The Concerto Project Vol. III – (2008)
 Glass Box. A Nonesuch Retrospective – Nonesuch 424508-2 (2008); 10-dyskowy zestaw pudełkowy

Wideografia

Filmy o Philipie Glassie 
 Music With Roots in the Aether: Opera for Television. Taśma 2: Philip Glass. Producent i reżyser Robert Ashley (1976)
 Philip Glass. Z serii Four American Composers. Reżyser Peter Greenaway (1983)
 A Composer's Notes: Philip Glass and the Making of an Opera. Reżyser Michael Blackwood (1985)
 Einstein on the Beach: The Changing Image of Opera. Reżyser Mark Obenhaus (1986)
 GLASS: a portrait of Philip in twelve parts. Reżyser Scott Hicks (2007)

Oprawa muzyczna 
 Satyagraha – (DVD, 2001, ArtHaus Musik)
 Koyaanisqatsi – (1985; DVD, 2001, MGM)
 Mishima: A Life in Four Chapters – (1985,DVD)
 Hamburger Hill – (1987, DVD)
 Powaqqatsi – (1988; DVD, 2002, MGM)
 The Thin Blue Line – (1989, DVD)
 Closet Land – 1991
 Anima Mundi – 1991
 Candyman – (1992, DVD)
 Krótka historia czasu (A Brief History of Time) – 1992
 Chwila życia – 1993
 Candyman II: Pożegnanie z ciałem (Candyman: Farewell to the Flesh) – 1995
 Tajny agent (The Secret Agent) – 1996
 Kundun – życie Dalaj Lamy (Kundun) – 1997
 Piętno (film 1997) – 1997
 The Truman Show – (1998, DVD)
 Dracula – (1931; 1999)
 Godziny (The Hours) – 2000
 Naqoyqatsi – (2002, DVD)
 Planetens spejle – 1992
 Mgły wojny – (2003, DVD)
 Battlestar Galactica – (serial TV; 2003, DVD)
 Sekretne okno – (2004, DVD)
 Iluzjonista – (2006, DVD)
 Notatki o skandalu – 2006
 Sen Kasandry – (2007, DVD)
 Życie od kuchni – 2007
 Visitors – 2013
 Tales From the Loop – (2020)

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 MuzykaFilmowa.pl – Philip Glass
 oficjalna strona domowa Philipa Glassa 
 katalog informacji o kompozytorze i jego twórczości 
 
 http://www.spiritofbaraka.com/ 
 http://www.qatsi.org/ 

Absolwenci Juilliard School
Amerykańscy kompozytorzy operowi
Amerykańscy kompozytorzy muzyki poważnej
Amerykańscy kompozytorzy muzyki filmowej
Amerykanie odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury
Artyści minimalistyczni
Kawalerowie Orderu Sztuki i Literatury
Stypendyści Fulbrighta
Urodzeni w 1937
Ludzie urodzeni w Baltimore
Laureaci Kennedy Center Honors
Laureaci Praemium Imperiale
Kompozytorzy XX wieku
Kompozytorzy XXI wieku