Kanał Gliwicki

Kanał Gliwicki () – droga wodna łącząca Odrę z Gliwicami w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Kanał Gliwicki powstał w miejsce starego Kanału Kłodnickiego. Należy do kategorii kanałów żeglugowych dojazdowych, będących rodzajem kanałów łączących. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 2002 r. ws. klasyfikacji śródlądowych dróg wodnych, kanał ma III klasę żeglowną na całej długości.

Informacje ogólne 
Długość kanału 40,60 km, maksymalna głębokość 3,50 m, różnica poziomów wody między początkiem i końcem kanału wynosi 43,60 m. Pokonanie różnic poziomu wody przez jednostki pływające reguluje 6 śluz wodnych. Kanał żeglugowy wykonany jest częściowo w wykopie, a częściowo w nasypie. Jego szerokość waha się od 38,00 m w wykopie do 41,00 m w nasypie. Dopuszczalna prędkość jednostek pływających na kanale wynosi 9,00 km/h luzem i dla zestawów pustych, oraz 7,00 km/h dla zestawów załadowanych.

Początek kanału znajduje się w Kędzierzynie-Koźlu na 98. kilometrze Odry, koniec – w basenie portowym Portu Gliwice. Kanał przebiega przez województwa opolskie (18,80 km) i śląskie (21,80 km).

Głównym źródłem zasilania kanału jest rzeka Kłodnica oraz jeziora i zbiorniki wodne (Dzierżno Duże, Dzierżno Małe) położone w jego górnej części. Sezon żeglugowy na kanale trwa przeciętnie 270 dni, od 15 marca do 15 grudnia.

Historia 
Kanał Gliwicki został zbudowany w latach 1935–1939, uroczyście oddany do użytku 8 grudnia 1939 i uruchomiony w 1941. Powstał w miejsce starego Kanału Kłodnickiego istniejącego do 1937 roku. Nazywany był również Kanałem Górnośląskim (Oberschlesischer Kanal), a przez krótki okres Kanałem Adolfa Hitlera (Adolf-Hitler-Kanal).

W 2018 kanałem spławiono 421 barek z  tonami węgla dla Elektrociepłowni Wrocław.

Śluzy 
Śluzy na Kanale Gliwickim zaczynając od Portu Gliwice:

 Śluza Łabędy
Nazwa pochodzi od Łabęd, dzielnicy miasta Gliwice.

Parametry:
 Konstrukcja: dwukomorowa bliźniacza
 Różnica poziomów: 4,20 m
 Długość: 71,50 m
 Szerokość: 12,00 m
 Ilość wody zużywanej na jedno śluzowanie: 3,9 tys. m³

 Śluza Dzierżno
Nazwa pochodzi od Dzierżna, dzielnicy miasta Pyskowice.

Parametry:
 Konstrukcja: dwukomorowa bliźniacza
 Różnica poziomów: 10,30 m
 Długość: 71,50 m
 Szerokość: 12,00 m
 Ilość wody zużywanej na jedno śluzowanie: 9,5 tys. m³

 Śluza Rudziniec

Nazwa pochodzi od miejscowości Rudziniec.

Parametry:
 Konstrukcja: dwukomorowa bliźniacza
 Różnica poziomów: 6,25 m
 Długość: 71,40 m
 Szerokość: 12,00 m
 Ilość wody zużywanej na jedno śluzowanie: 5,8 tys. m³

 Śluza Sławięcice
Nazwa pochodzi od Sławięcic, dzielnicy miasta Kędzierzyn-Koźle.

Parametry:
 Konstrukcja: dwukomorowa bliźniacza
 Różnica poziomów: 6,25 m
 Długość: 71,40 m
 Szerokość: 12,00 m
 Ilość wody zużywanej na jedno śluzowanie: 5,8 tys. m³

 Śluza Nowa Wieś
Parametry:
 Konstrukcja: dwukomorowa bliźniacza
 Różnica poziomów: 6,20 m
 Długość: 71,40 m
 Szerokość: 12,00 m
 Ilość wody zużywanej na jedno śluzowanie: 5,8 tys. m³

 Śluza Kłodnica
Nazwa pochodzi od Kłodnicy, dzielnicy miasta Kędzierzyn-Koźle.

Parametry:
 Konstrukcja: dwukomorowa bliźniacza
 Różnica poziomów: 10,40 m
 Długość: 71,80 m
 Szerokość: 12,00 m
 Ilość wody zużywanej na jedno śluzowanie: 9,5 tys. m³

Syfon Kłodnicy 
W Kędzierzynie-Koźlu, około dwóch kilometrów poniżej śluzy Nowa Wieś, znajduje się „syfon Kłodnicy”. Jest to dwupoziomowe skrzyżowanie Kanału Gliwickiego z rzeką Kłodnicą, która przepływa pod nim. Jest to jedno z trzech takich skrzyżowań cieków w Polsce. Drugim jest syfon strugi Flis pod Kanałem Bydgoskim w Bydgoszczy, a trzecim – akwedukt w Fojutowie, gdzie krzyżują się Czerska Struga i Wielki Kanał Brdy.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne 
 Kanał Gliwicki – RZGW Gliwice
 Kanał Gliwicki – Informacje
 

Hydrologia Gliwic
Transport w Gliwicach
Gliwicki
Gliwicki
Transport w Kędzierzynie-Koźlu
Geografia Kędzierzyna-Koźla
Dorzecze Odry