alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Königs Wusterhausen

Königs Wusterhausen () (do 1718 Wendisch Wusterhausen, ) – miasto we wschodnich Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Dahme-Spreewald, nad rzekami Dahme i Notte. 

Jest największym miastem powiatu Dahme-Spreewald i częścią berlińskiej aglomeracji. Leży około 30 km na południowy wschód od centrum Berlina.

Historia 
Najstarsza zachowana wzmianka o miejscowości pochodzi z 1320 roku. W latach 1373–1415 wraz z Marchią Brandenburską pod panowaniem Królestwa Czech. Od 1701 w granicach Prus, a od 1871 Niemiec. W 1935 Königs Wusterhausen otrzymał prawa miejskie.

W latach 1949–1990 część NRD i miasto powiatowe w okręgu Poczdam. 14 sierpnia 1972 roku nieopodal miasta miała miejsce katastrofa lotnicza samolotu Ił-62. W tym samym roku w wyniku orkanu zawaliła się jedna z wież radiowej stacji nadawczej. 

W 1993 roku miasto straciło status miasta powiatowego na rzecz Lubina (niem. Lübben) w nowo powstałym powiecie Dahme-Spreewald, jednocześnie przy zachowaniu kilku instytucji powiatowych, m.in. urzędu skarbowego czy sądu rejonowego. W 2003 roku w wyniku reformy administracyjnej ówczesne miasto zostało rozszerzone o siedem miejscowości okolicznych.

Podział administracyjny 
Miasto podzielone jest na dawną gminę miejską oraz siedem jednostek administracyjnych (Ortsteile), stan ludności według danych z 31 sierpnia 2022 roku:
 Königs Wusterhausen – 19 060 mieszkańców
 Diepensee – 360 mieszkańców
 Kablow (dolnołuż. Kobłow) – 944 mieszkańców
 Niederlehme – 3279 mieszkańców
 Senzig – 3493 mieszkańców
 Wernsdorf – 1742 mieszkańców
 Zeesen – 5882 mieszkańców
 Zernsdorf – 4491 mieszkańców

Zabytki 
 Pałac w Königs Wusterhausen – pałac myśliwski Fryderyka Wilhelma z XVII wieku;
 Pierwsza radiowa stacja nadawcza w Niemczech, działająca od 22 grudnia 1920, nadająca na falach długich;
 Dworzec kolejowy z roku 1880;
 Kościół ewangelicki z XVII wieku;
 Wieża ciśnień z roku 1910;
 Port rzeczny (zwłaszcza dla ładunków masowych)

Demografia

Transport 
Niedaleko miasta krzyżują się autostrady A10 jako zewnętrzna obwodnica Berlina (Berliner Ring) i główne połączenie wschód-zachód oraz A13 i A113 jako połączenie Berlina z Dreznem i Wrocławiem.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Königs Wusterhausen, końcowa stacja linii S46 berlińskiej szybkiej kolei miejskiej oraz przystanek regionalnych połączeń pomiędzy Berlinem a Chociebużem.

W pobliżu miasta znajduje się międzynarodowy port lotniczy Berlin-Brandenburgia.

Sport 
 Netzhoppers KW – klub piłki siatkowej mężczyzn
 FSV Eintracht 1910 – klub piłki nożnej
 WSG 1981 Königs Wusterhausen (Red Dragons) – klub koszykarski

Współpraca 
Miejscowości partnerskie:
  Berlin: dzielnica Steglitz-Zehlendorf
  Dolna Saksonia: Schiffdorf
  Nadrenia Północna-Westfalia: Hückeswagen
  Czechy: Przybram
  Stany Zjednoczone: Germantown

Zobacz też 
 Wusterhausen

Przypisy 

 
Miasta w Brandenburgii
Powiat Dahme-Spreewald
Knot

Knot – część świecy, znicza lub lampy spalającej paliwo ciekłe, takie jak olej bądź nafta, wyprowadzająca ciekłe (naturalne lub stopione) paliwo poza zbiornik dzięki wykorzystaniu zjawiska kapilarnego, by umożliwić lub ułatwić jego parowanie w wysokiej temperaturze płomienia. Materiałem faktycznie spalanym są wtedy opary paliwa.

Knot jest zazwyczaj wstępnie nasączony paliwem, by ułatwić jego zapalenie. Ponieważ spalanie się knota jest jedynie efektem ubocznym spalania paliwa właściwego, materiał knota zazwyczaj jest impregnowany substancjami zmniejszającymi jego palność.

Oświetlenie
Suchy lód

Suchy lód – zestalony dwutlenek węgla. Jest stosowany w chłodnictwie – samodzielnie lub jako składnik mieszanin oziębiających. Otrzymywany jest przez rozprężanie ciekłego dwutlenku węgla, następnie może zostać formowany przez prasowanie. W warunkach normalnych suchy lód nie topi się, lecz sublimuje.

Właściwości 
 temperatura sublimacji: −78,92 °C
 gęstość: ok. 1,5 g/cm³

Suchy lód wykorzystuje się jako środek chłodzący w laboratoriach, chłodniach przemysłowych i przy transportowaniu szybko psujących się produktów spożywczych. Suchy lód w blokach można stosunkowo długo przechowywać w pojemnikach izolowanych termicznie, bez konieczności dodatkowego ich chłodzenia, np. w opakowaniach styropianowych umieszczonych w specjalnych kontenerach. Straty suchego lodu wynoszą około 4% na dobę.

Nieizolowane duże bloki suchego lodu sublimują dość powoli. Np. blok o objętości 1 dm³ sublimuje w temperaturze pokojowej w zamkniętym pomieszczeniu ok. 2–3 godzin. Sublimację można przyspieszyć poprzez rozdrobnienie bloków.

W łaźniach laboratoryjnych suchy lód stosuje się zazwyczaj w postaci mieszaniny oziębiającej, składającej się z rozdrobnionego suchego lodu i rozpuszczalnika organicznego o niskiej temperaturze krzepnięcia (poniżej −80 °C), np. acetonu lub etanolu.

Innym zastosowaniem suchego lodu jest czyszczenie powierzchni, analogiczne do piaskowania.

Występowanie na Marsie i Wenus 
W 1966 roku po przelocie sondy kosmicznej Mariner 4 naukowcy stwierdzili, że marsjańskie czapy polarne – Planum Boreum i Planum Australe składają się wyłącznie z suchego lodu. Ustalenia dokonane przez pracowników California Institute of Technology w 2003 roku wykazały, że bieguny polarne na Marsie są jednak w większości zbudowane z lodu wodnego, a suchy lód stanowi cienką warstwę powierzchniową całej pokrywy. Na biegunach Marsa pojawiają się cyklicznie także burze suchego lodu. Są one porównywalne z burzami ziemskimi, ale zawierają dwutlenek węgla, który zastępuje wodę w chmurach.

W 2012 roku sonda kosmiczna o nazwie Venus Express Europejskiej Agencji Kosmicznej odkryła zimne warstwy w atmosferze Wenus. Prawdopodobnie mogą tam osadzać się płatki suchego lodu.

Zobacz też 

 ciekły azot
 ciekły hel

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Mars Poles Covered by Water Ice, Research Shows
 A Sublimation Model for Martian South Polar Ice Features
 Dry Ice Storms May Pelt Martian Poles, Experts Say
 A curious cold layer in the atmosphere of Venus

Dwutlenek węgla
Czynniki chłodnicze

fr:Dioxyde de carbone#Sous forme solide
fi:Hiilidioksidi#Kuivajää
Poligrafika

Poligrafika – dyscyplina naukowa obejmująca całokształt zagadnień dotyczących przemysłowych odmian druku, począwszy od metod przygotowania do druku, poprzez procesy druku, a skończywszy na procesach introligatorskich. Zajmuje się także zagadnieniami pokrewnymi, jak np. ekonomika produkcji przemysłowej w branży poligraficznej. Poligrafika nie zajmuje się artystycznymi odmianami druku.

Zobacz też 
 poligrafia

Poligrafia
Heinrich Mann

Heinrich Mann, Henryk Mann (ur. 27 marca 1871 w Lubece, zm. 11 marca 1950 w Santa Monica w Kalifornii) – niemiecki pisarz, starszy brat Thomasa Manna.

Życiorys 
Urodził się w patrycjuszowskiej, hanzeatyckiej rodzinie w Lubece. Po studiach w Berlinie i Monachium przez krótki czas pracował w wydawnictwie S. Fischer Verlag, a od roku 1891 zajął się wyłącznie pracą literacką. W 1893 roku wraz z siostrami i matką przeprowadził się do Monachium. W latach 1896–1898 przebywał z bratem Thomasem we Włoszech. W 1905 roku opublikował powieść Profesor Unrat, na podstawie której Josef von Sternberg nakręcił w 1930 roku film Błękitny anioł z Marleną Dietrich i Emilem Janningsem w rolach głównych (wg scenariusza Carla Zuckmayera). Film ten okazał się sukcesem i przeszedł do historii kina.

Był przeciwnikiem ujawniających się już okresie I wojny światowej tendencji militarystycznych i imperialnych w polityce niemieckiej. Opisywał w sposób krytyczny, a czasem satyryczny, autorytarne i skostniałe struktury społeczne Niemiec. W okresie Republiki Weimarskiej był czołowym przedstawicielem elity intelektualnej tamtego okresu, między innymi był prezesem Niemieckiej Akademii Sztuk. Po dojściu nazistów do władzy został wykluczony z Akademii, a po pewnym czasie odebrano mu niemieckie obywatelstwo. W 1933 roku wyemigrował, przez Czechosłowację, początkowo do Francji, a następnie do Stanów Zjednoczonych. Na emigracji należał do czołowych niemieckich pisarzy. Na krótko przed śmiercią w 1950 roku otrzymał propozycję objęcia funkcji prezesa Akademii Sztuk Niemieckiej Republiki Demokratycznej (Niemiec Wschodnich), ale nie zdążył dać odpowiedzi. W 1951 roku NRD-owska wytwórnia zekranizowała powieść Poddany. W 1961 roku urna z prochami Heinricha Manna została przewieziona do Berlina Wschodniego.

Publikacje 
 In einer Familie (1894)
 W krainie pieczonych gołąbków (Im Schlaraffenland. Ein Roman unter freien Leuten, 1900, wyd. polskie 1953)
 Profesor Unrat (Professor Unrat oder das Ende eines Tyrannen, 1905, wyd. polskie 1930)
 Boginie (Göttinen, 1903, wyd. polskie 1930)
 Der Jagd nach Liebe (1904)
 Die kleine Stadt (Miasteczko, 1909)
 Cesarstwo (Das Kaiserreich, trylogia 1912-1914)
 Madame Legros (1913)
 Poddany (Der Untertan, 1914)
 Biedacy (Die Armen, 1917)
 Macht und Mensch (Władza i człowiek, 1919, zbiór esejów)
 Diktatur der Vernunft (Dyktatura rozumu, 1923, zbiór esejów)
 Głowa (Der Kopf, 1925)
 Sieben Jahre (Siedem lat, 1929, zbiór esejów)
 Geist und Tat (Duch i czyn, 1931, zbiór esejów)
 Der Hass (Nienawiść, 1933, zbiór esejów)
 Młodość króla Henryka IV (1935, wyd. polskie 1936)
 Lata dojrzałe króla Henryka IV (1937, wyd. polskie 1959)
 Mut (Odwaga, 1939, zbiór esejów)
 Ein Zeitalter wird besichtigt (1944, autobiografia)

Linki zewnętrzne 

 Wykaz dzieł Henryka Manna na portalu Librarything
 Dzieła Heinricha Manna w bibliotece Polona

Członkowie PEN Clubu
Ludzie urodzeni w Lubece
Niemieccy prozaicy
Odznaczeni Nagrodą Państwową NRD
Pisarze związani z Berlinem
Pisarze związani z Lubeką
Pisarze związani z Monachium
Prozaicy niemieckojęzyczni
Heinrich
Niemcy pochodzenia brazylijskiego
Urodzeni w 1871
Zmarli w 1950
Octavio Paz

Octavio Paz Lozano (ur. 31 marca 1914 w Meksyku, zm. 19 kwietnia 1998 tamże) – meksykański poeta, eseista, krytyk i dziennikarz. W latach 1945-1968 pracował w służbie dyplomatycznej. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1990.

Życiorys

Dzieciństwo i młodość 
Octavio Paz urodził się 31 marca 1914, w czasie trwania Rewolucji meksykańskiej. Zaledwie kilka miesięcy później dołączył do swojego ojca działającego w ruchu zapatystów razem z Antonio Díaz Soto y Gama. Jego matka przeprowadziła się do domu dziadka po stronie ojca, Ireneo Paz, w Mixcoac, wtedy wioski znajdującej się w pobliżu miasta Meksyk. Pozostali tam do czasu kiedy Octavio Paz Solórzano wraz z reprezentantami ruchu zapatystów musiał szukać azylu w Los Angeles, w Stanach Zjednoczonych, gdzie pozostał aż do 1919, roku w którym dokonano zamachu na Emiliano Zapata.

W tym czasie pozostawał pod opieką swojej matki Josefina Lozano, ciotki Amalia Paz Solórzano i dziadka, Ireneo Paz (1836-1924) byłego żołnierza wojsk Porfirio Díaz. Jego ojciec, Octavio Paz Solórzano (1883-1935), najmłodszy z siedmiorga rodzeństwa, pracował jako notariusz i prawnik dla Emiliano Zapaty, był zaangażowany w reformę rolną, która nastąpiła po Rewolucji. Brał czynny udział w ruchu Vasconcelosego. Wszystko to sprawiło, że jego ojciec rzadko bywał w domu.

Edukacja 
Octavio Paz rozpoczął swoją edukację w Stanach Zjednoczonych, gdzie jego ojciec  Paz Solórzano przybył jako reprezentant ruchu zapatystów.

Pobyt w Stanach Zjednoczonych, przez prawie dwa lata, Octavio Paz wspomina głównie jako niemożność porozumienia się ze swoimi rówieśnikami jako że nie znał języka angielskiego.

Twórczość 
Jego twórczość ulegała wielu wpływom, m.in. marksizmu, surrealizmu i mitologii Azteków.

W poemacie Piedra de sol (Kamień słońca, 1957) posługuje się kontrastowymi obrazami, koncentrującymi się na azteckim kamieniu kalendarzowym (przedstawiającym wszechświat), symbolizującymi samotność jednostki i jej poszukiwania więzi z innymi. Wątkiem jego twórczości są rozważania nad rolą poezji w świecie oraz analiza związku między historią a charakterem.

Poezje 
 Dziki księżyc (1933) – debiut
 No pasaran! (Nie przejdą, 1937)
 Człowieczy korzeń (1937)
 W twym jasnym cieniu i inne wiersze o Hiszpanii (1937)
 Wolność na słowo (Libertad bajo palabra, 1949)
 Salamandra (1962)
 Biel (Blanco, 1967)
 Małpa gramatyczna (1974)
 Z prochu jesteśmy • Od romantyzmu do awangardy (1974)
 Pochmurno (1987)
 Inny głos (1990)

Eseje 
 Labirynt samotności (1950)
 Postdata (1968)
 Podwójny płomień • Miłość i erotyzm (1993)

Przypisy

Bibliografia 
 

Absolwenci Narodowego Uniwersytetu Meksykańskiego
Członkowie PEN Clubu
Doktorzy honoris causa Harvard University
Eseiści XX wieku
Meksykańscy dziennikarze
Meksykańscy dyplomaci
Meksykańscy krytycy literaccy
Meksykańscy pisarze
Nobliści – literatura
Laureaci Nagrody Cervantesa
Odznaczeni Orderem Alfonsa X Mądrego
Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej
Poeci XX wieku
Urodzeni w 1914
Zmarli w 1998
Ludzie urodzeni w mieście Meksyk
Krętlik

Krętlik - (nazywany również rozprężaczem) urządzenie składające się z dwóch uchwytów połączonych krótką osią umożliwiającą ich rotacje względem siebie. Służy do zapobiegania skręcaniu się cięgien lub przewodów, poprzez umożliwienie ich swobodnego obracania się, lub obracania się doczepionych do nich rzeczy.

Ma zastosowanie m.in. jako element takielunku w żeglarstwie, element przeciwdziałający skręcaniu się łańcucha kotwicznego (podczas obracania się jednostki skutkiem ruchu wody), w wędkarstwie zapobiega skręcaniu żyłki przez przynętę podczas jej ruchu w wodzie (ważne w wędkarstwie spiningowym).
Element usuwający naprężenia podczas układania kabli i zapobiegający skręcaniu się lin plecionych. Skręcanie się lin jest szczególnie niebezpieczne przy napinaniu długich odcinków, które osiągać mogą długość nawet 10 km podczas montowania energetycznych linii napowietrznych.

Bibliografia 

Okrętownictwo
Wyposażenie jachtu i osprzęt
Roksana (imię)

Roksana – imię żeńskie pochodzenia perskiego: *Raṷxšnā oznacza blask, jutrzenka, jaśniejąca. Do języków europejskich trafiło przez grekę, w której brzmienie imienia zanotowano jako Ῥωξάνη (Roksane). 

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom Roksana w 2009 r. zajmowała 37. miejsce w grupie imion żeńskich. W 2017 r. zajmowała 80. miejsce w grupie imion żeńskich. 

Roksana imieniny obchodzi 15 lipca, a także 14 września.

Znane osoby noszące imię Roksana 
 Roksana – żona Aleksandra Wielkiego, została zamordowana w 316 roku p.n.e.
 Roksana – córka Heroda Wielkiego, królewna żydowska
 Roxana Cogianu – rumuńska wioślarka
 Rachel Caine, właśc. Roxanne Conrad – amerykańska pisarka
 Roksana Chowaniec – polska archeolog
 Rosanna Crawford – kanadyjska biathlonistka
 Roxanne Day – amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna
 Rossana Fernández Maldonado – aktorka kolumbijska
 Roxane Gabriel – francuska wioślarka
 Roksana Jonek – Miss Polonia 1997
 Roksana Krzemińska – polska aktorka 
 Roksana Węgiel – polska piosenkarka i prezenterka telewizyjna
 Rossana Martini – włoska aktorka, Miss Włoch 1946
 Roxanne Pallett – angielska aktorka
 Roksana Pindor – polska piosenkarka i blogierka
 Rossana de los Ríos – paragwajska tenisistka
 Roksana Wikaluk – ukraińska wokalistka i instrumentalistka

Zobacz też 
 Roksana – różne znaczenia
 (317) Roxane – planetoida 
 Rossana – miejscowość we Włoszech
 Roxanne – utwór zespołu The Police
 Roxanne – amerykańska komedia romantyczna 
 Zeus i Roksana – amerykański film przygodowy

Przypisy 

Żeńskie imiona perskie
Statek powietrzny

Statek powietrzny – statek latający zdolny do unoszenia się (lotu) w atmosferze na skutek statycznego lub aerodynamicznego oddziaływania powietrza.

Definicja funkcjonalna 
Według definicji funkcjonalnej, statek powietrzny to urządzenie zdolne do unoszenia się (lotu) w atmosferze na skutek statycznego lub aerodynamicznego oddziaływania powietrza. Dwa podstawowe typy statków powietrznych to aerodyny (jednostki cięższe od powietrza, w których ciężar jest równoważony siłą nośną wytworzoną przez działanie silników) i aerostaty (jednostki o średniej gęstości równej gęstości powietrza, co umożliwia im swobodne unoszenie się w powietrzu skutkiem działania siły wyporu), dalszy podział statków powietrznych bierze pod uwagę posiadanie napędu i stałość płata.

Polska definicja prawna 
Polskie prawo lotnicze wyróżnia jedenaście klas statków powietrznych: samolot, szybowiec, motoszybowiec, śmigłowiec, wiatrakowiec, balon, sterowiec, hybryda, spadochron ratowniczy, statek bezzałogowy ciężki, urządzenie latające. Za statki powietrzne nie uznaje się urządzeń unoszących się w atmosferze na skutek oddziaływania powietrza odbitego od podłoża.

Zobacz też 

 statek

Przypisy

Bibliografia
Kausza

Kausza, chomątko, sercówka (ang. thimble) - kształtka metalowa lub z tworzywa sztucznego o kształcie zbliżonym do kroplowego, umieszczona w uchu wykonanym z liny na jej zakończeniu. Stanowi ochronę liny przed przecieraniem, a w przypadku lin sztywnych także przed nadmiernym zgnieceniem, poprzez nadanie temu uchu pożądanego kształtu. Ma zastosowanie zarówno do lin metalowych jak i z tworzywa sztucznego lub roślinnych. Kausza ma na całej swojej długości rynienkę, w którą lina wchodzi do ok. 2/3 swojej średnicy. Lina może otaczać kauszę i być zaciśnięta, po powrocie, do reszty liny, lub też kausza może być wpleciona w linę.

Zastosowania: liny "pracujące", czyli poruszające się na elemencie, do którego są zaczepione, np. liny holownicze, niektóre liny takielunku żeglarskiego, liny na których wiszą rzeczy, które mogą być poruszane podmuchami wiatru, itd.

Bibliografia

Wyposażenie jachtu i osprzęt

en:Wire rope#Thimbles
Aerostat

Aerostat – statek powietrzny napełniony gazem lżejszym od powietrza (wodór, hel), unoszący się w powietrzu dzięki sile wyporu opisanej przez prawo Archimedesa. Do aerostatów zalicza się balony i sterowce.

Zobacz też 

 aerodyna
 lotnictwo

Przypisy

Bibliografia 
 Jerzy Domański, 1000 słów o samolocie i lotnictwie, Warszawa: Wydawnictwo MON, 1974.

Statki powietrzne
Aerodyna

Aerodyna – statek powietrzny utrzymujący się w powietrzu dzięki sile nośnej, powstającej przez dynamiczne oddziaływanie powietrza na nieruchome lub ruchome płaty nośne.

Do aerodyn z nieruchomymi płatami nośnymi zalicza się samoloty, szybowce, lotnie i paralotnie, natomiast do aerodyn z ruchomymi płatami nośnymi należą śmigłowce i wiatrakowce wyposażone w wirujące płaty nośne oraz skrzydłowce.

Rozróżnia się następujące rodzaje aerodyn:

 aerodyna lądowa - przystosowana do startu z podłoża stałego na lądzie i lądowania na tym samym podłożu,
 aerodyna wodna - przystosowana do startu z powierzchni wody i wodowania na tej samej powierzchni,
 aerodyna wodnolądowa -  przystosowana do startu zarówno z powierzchni wody, jak i stałego podłoża lądowego oraz do wodowania i lądowania na nich,
 aerodyna specjalna - niebędąca stałopłatem, wiropłatem ani zmiennopłatem lub nie mająca płata nośnego.

Zobacz też 

 aerostat
 lotnictwo

Przypisy

Bibliografia 
 Statki powietrzne Klasyfikacja ogólna i szczegółowa oraz określenia,
 Jerzy Domański, 1000 słów o samolocie i lotnictwie, Warszawa: Wydawnictwo MON, 1974, s. 9-10.

Statki powietrzne
Egoizm (psychologia)

Egoizm (łac. ego – ja) – nadmierna albo wyłączna miłość do siebie. Egoista kieruje się przeważnie własnym dobrem i interesem, nie zwracając zbytniej uwagi na potrzeby i oczekiwania innych. Odnosi wszystko do siebie, patrzy na świat poprzez pryzmat „ja”, nie uznaje wewnętrznie systemu wartości społecznie akceptowanych.

Przeciwieństwem egoizmu jest altruizm.

Osoba egoistyczna nie musi być postrzegana za taką. Czasem na skutek oportunizmu stara się uchodzić za altruistę, aby dzięki temu wywołać u innych efekt altruizmu odwzajemnionego i tym samym uzyskać cele dla siebie.

Egoizm łączy się często z egocentryzmem, arogancją, egotyzmem oraz  megalomanią.

Zobacz też 
 ego
 narcyzm
 egotyzm
 miłość własna

Linki zewnętrzne 
 

Psychologia osobowości
CtPress

CtPress (ang. Computer to Press, pol. technologia od komputera do maszyny offsetowej) – ogólna nazwa takich technologii przygotowywania form drukowych w typowym druku offsetowym, w których naniesienie obrazu drukowego na formę następuje bezpośrednio na maszynie drukarskiej w miejscu, z którego rozpoczyna się druk i odbywa się to tylko jeden raz przed rozpoczęciem druku.

Formą drukową może być sam cylinder drukowy, tuleja zakładana na ten cylinder, lub też odpowiednia płyta lub folia mocowana na tym cylindrze.

Różnice w stosunku do innych technologii przygotowywania offsetowych form drukowych:

 W odróżnieniu od druku cyfrowego, nie ma tutaj możliwości zmieniania zawartości obrazu, więc nie jest możliwa personalizacja druków.
 W odróżnieniu od technologii, w których forma drukowa jest przygotowywana poza maszyną drukarską, nie ma tutaj etapu pasowania, czyli synchronizacji kolejnych zespołów farbowych, aby druk kolejnych farb padał w dokładnie to samo miejsce,

Zobacz też: CtF, CtP, DTP, poligrafia.

Druk offsetowy
Rhapsody

Rhapsody – nigdy nieukończony projekt systemu operacyjnego dla komputerów Macintosh firmy Apple
 Rhapsody of Fire – włoska grupa muzyczna grająca film score metal i power metal (wcześniej występująca pod nazwą Rhapsody)
 Rhapsody – film z 2008 roku w reżyserii Bruce'a Beresforda
 Rapsodia – forma muzyczna
Albańczycy

Albańczycy (alb. Shqiptarët) – naród pochodzenia indoeuropejskiego zamieszkujący Albanię (około 3 milionów), Kosowo (1,8 miliona), Macedonię Północną (około 510 tysięcy), Czarnogórę (około 31 tysięcy) oraz Europę Zachodnią, głównie Niemcy. Arboresze jako potomkowie Albańczyków mieszkają także we Włoszech. Znaczną część społeczeństwa albańskiego stanowią muzułmanie, zarówno w obrządku sunnickim, jak również bektaszyckim, pozostali to głównie bezwyznaniowcy, prawosławni i katolicy.

Albańczyków wywodzi się (według jednej z teorii, obecnie dominującej) od niezromanizowanych autochtonicznych Ilirów. W ich etnogenezie pewien udział mogli również mieć Trakowie i wiele innych nacji. Potomkami zromanizowanych Illirów są Wołosi. Początki ich państwowości sięgają XII wieku. W XIV wieku znaleźli się pod turecką dominacją, podczas której wielu z nich przeszło na islam. Niepodległość uzyskali w drugiej dekadzie XX wieku.

W północnej części kraju Albańczycy zachowali pozostałości ustroju rodowo-plemiennego (np. krwawą zemstę). W kulturze narodowej dzielą się oni na dwie grupy: żyjący na północy Gegowie, żyjący na południe od rzeki Shkumbin – Toskowie, a także dwie grupy z pogranicza grecko-albańskiego – w Czamerii Czamowie i Labowie. Grupy te używają odmiennych dialektów języka albańskiego.

Albańczykami byli m.in.:
 Matka Teresa (1910–1997)
 Enver Hodża (1908–1985)
 Skanderbeg (1405–1468)
 Lekë Dukagjini (1410–1481)
 Muhammad Ali, wicekról Egiptu
 Lew Janiny, (1741–1822)
 Fan Noli (1882–1965)
Albańskiego pochodzenia są również aktorzy Jim i John Belushi, aktorka Eliza Dushku oraz piosenkarki Dua Lipa, Bebe Rexha, Rita Ora i Ava Max.

Zobacz też 
 Arwanici

 
Narodowości
Kultury ze standardowej próby etnograficznej
Etnografia Kosowa
Etnografia Czarnogóry
Etnografia Macedonii Północnej
Norwegowie

Norwegowie, Norwedzy (norw. nordmenn) – naród germański żyjący głównie w Norwegii (ok. 4,2 mln) oraz w pozostałych krajach skandynawskich, USA (według różnych szacunków od 630 tys. do 3 mln), Kanadzie (ok. 170 tys.) i Australii. Schrystianizowani w X-XI wieku przeszli na luteranizm w XVI wieku i obecnie większość jest członkami państwowego kościoła ewangelicko-luterańskiego. Język norweski, którym posługują się Norwegowie posiada dwa przyjęte standardy zapisu: bokmål – oparty na duńskim i nynorsk – oparty na gwarach zachodniej części kraju.

Norwegowie wywodzą się z germańskich plemion zamieszkujących zachodnią Skandynawię. W VIII wieku rozpoczęli najazdy na północno-zachodnią Europę. Osiedlali się wtedy na Wyspach Owczych, w Szkocji, Irlandii, Islandii i na Grenlandii. Dotarli do Ameryki Północnej. Państwowość Norwegów sięga IX wieku. Od końca XIV wieku pozostawali pod duńską dominacją, a od 1814 pozostawali w związku ze Szwecją. Od 1905 Norwegia jest niezależnym państwem.

Zobacz też 
 Duńczycy,
 Islandczycy,
 Szwedzi,
 Skandynawowie,
 wikingowie,
 język norweski,
 Skandynawia.

Narodowości
Etnografia Norwegii
Białobłoty

Białobłoty – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Świecie nad Osą 
 Białobłoty – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Grodziczno
 Białobłoty – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Gizałki
 Białobłoty – gromada
 Białobłoty – zlikwidowany przystanek kolejowy w Białych Błotach, w województwie kujawsko-pomorskim
Remizka

Remizka – "oczko do żagla", specjalna kształtka metalowa lub plastikowa, zabezpieczająca brzeg otworu w żaglu przed przecieraniem tkaniny przez linę przechodzącą przez ten otwór. Może to być np. krótka tuleja zaklepana na brzegach – dla zwiększenia wytrzymałości, pod zaklepane brzegi remizki może być wtedy podłożony (i przyszyty) luwers, który można zresztą także samodzielnie, bez remizki stosować do ochrony takich otworów. Istnieją również plastikowe remizki wklejane, wciskane lub skręcane w otworach żagla.

Remizka to także sam otwór wzmocniony okuciem, w odróżnieniu od luwersu, który jest otworem wzmocnionym obszyciem.

Remizki mocuje się najczęściej na specjalnie wzmocnionych likach żagla (bantach) oraz na przebiegających w poprzek żagla refbantach. Przez remizki przechodzą np. liny do ściągania lub refowania żagli, czy też pętle (marlinki) zabezpieczające zmarlowane żagle.

Remizki są stosowane nie tylko w żeglarstwie, umożliwiają np. ściąganie brzegów plandeki, przewlekane przez nie są liny, na których wiszą transparenty i bilbordy, są elementami prostych zamknięć wejść do namiotów itp.

Zobacz też 
 olinowanie
 ożaglowanie

Ożaglowanie
Luwers

Luwers – element stanowiący wzmocnienie brzegu otworu w żaglu, przymocowany do żagla za pomocą obszycia, czym różni się od remizki będącej wzmocnieniem za pomocą okucia.

Najczęściej luwersem jest obrączka z drutu, przez którą przełożone są fragmenty żagla pochodzące z otworu i przyszyte do reszty żagla. Dodatkowo taki luwers może być wzmocniony remizką. Luwers to także sam otwór wzmocniony za pomocą obszycia. Może być również wykonany poprzez naszycie wokół otworu kawałka mocnej skóry.

Luwers, podobnie jak remizka, zabezpiecza brzeg otworu w żaglu przed przecieraniem tkaniny przez linę przechodzącą przez ten otwór.

Luwers i remizka są często terminami stosowanymi wymiennie, prawdopodobnie dlatego, że otwory w żaglu są najczęściej jednocześnie zabezpieczane i obszyciem, i okuciem.

W innym znaczeniu tych terminów luwers to każdy otwór w żaglu przeznaczony na linę, najczęściej zabezpieczany dodatkowo okuciem (remizką).

Zobacz też 
 olinowanie
 ożaglowanie

Ożaglowanie
Łyżka stołowa

Łyżka stołowa – jeden z przyborów ręcznych wchodzących w skład sztućców, element zastawy stołowej w postaci niewielkiej eliptycznej lub jajowatej miseczki o wymiarach pozwalających na zmieszczenie się w ustach, osadzonej na wygiętym trzonku; najstarszy ze sztućców, znany od czasów prehistorycznych, a ponad wszelką wątpliwość udowodniono jego stosowanie już ok. 1490 r. p.n.e. 

Łyżka początkowo wykonywana z drewna (warzecha), później z metalu, ostatnio także z tworzyw sztucznych. Dawniej bywała zdobiona lub opatrywana napisami, współcześnie wykonywana w najprostszej ergonomicznej formie. Łyżki i inne elementy zastawy stołowej na okrętach, w klubach oficerskich itp. posiadały bite znaki przynależności i są zbierane przez kolekcjonerów.

W kuchni „łyżka stołowa” jest również jedną ze zwyczajowych jednostek objętości oraz, pośrednio, także jednostek masy, a także miarką do ich odmierzania. Jest jedną z jednostek używanych w przepisach kulinarnych, ale także w innych recepturach stosowanych w gospodarstwie domowym. W przypadku produktów sypkich stosowane są m.in. takie określenia, jak: „płaska łyżka stołowa” lub „z czubem”. Podobnie w domowej aptece jest jednostką do odmierzania lekarstw.

 1 płaska łyżka stołowa = ok. 15 ml (cm³) = ok. 10 g mąki
Dokładne wagi łyżki różnych produktów znajdziesz na stronie: jednostki miar stosowane w gospodarstwie domowym.

Zobacz też 
 pozaukładowe jednostki miary
 układ SI
 łyżeczka
 łyżka

Jednostki miar objętości
Sztućce
Bulaj

Bulaj (z ang. bull’s eye – oko byka) – rodzaj iluminatora na jachcie, statku lub innej jednostce pływającej. To małe, okrągłe okienko  umieszczone w burcie (często bardzo blisko linii wodnej) lub w ścianie (szocie) pokładówki lub nadbudówki. Bulaj może być otwierany lub stały. Powinien być nie tylko całkowicie wodoszczelny, ale także odporny mechanicznie na uderzenia nawet największych fal. Szkło bulaja, najczęściej przezroczyste, jest mocne a jego grubość może dochodzić do 30 mm. Bulaje są niewielkie, do 45 cm średnicy, osadzone w bardzo masywnych ramach. Te umieszczone bliżej wody mają dodatkowo możliwość szczelnego zamykania ich klapami (pokrywami sztormowymi, tzw. blindklapami) zakręcanymi na śruby, co stosuje się nie tylko w przypadku uszkodzenia szyby, ale także jako środek zapobiegawczy przed spodziewanymi silnymi sztormami.

Parapet wewnętrzny i odpowiedniki tradycyjnych szpalet przyokiennych znajdujących się przy bulaju nazywane są forboksem.

Zobacz też 

 świetlik
 iluminator

Uwagi

Bibliografia 
 

Konstrukcja jednostek pływających
Kadłub (żeglarstwo)
Gitara akustyczna

Gitara akustyczna – gitara wywodząca się z gitary klasycznej.

Budowa 
W literaturze spotyka się czasami rozróżnienie rodzajów gitary ze względu na materiał, z jakiego wykonane są struny i wynikające z tego konsekwencje konstrukcyjne. W tym rozumieniu gitara akustyczna to gitara o stalowych strunach. Może mieć 6 lub 12 strun.

Niekiedy również za gitary akustyczne uważa się całą grupę gitar, których źródłem wzmocnienia dźwięku jest pudło rezonansowe – w przeciwieństwie do gitar elektrycznych, w których wzmocnienia dźwięku strun dokonuje się dzięki użyciu wzmacniaczy gitarowych, czyli za pośrednictwem prądu elektrycznego. Taka definicja zalicza do gitar akustycznych także m.in. gitarę klasyczną.

Ze względu na mocniejszy naciąg strun gitara akustyczna ma wzmocnioną konstrukcję w stosunku do gitary klasycznej. Wzmocnieniu uległ gryf oraz jego połączenie z pudłem rezonansowym. Także mechanizm naciągu strun w starych konstrukcjach gitar klasycznych, oparty na połączeniach klinowych, okazał się niewystarczający i został zastąpiony przez miniaturowe przekładnie ślimakowe lub inne podobne rozwiązania. Gryf jest węższy niż w gitarach klasycznych.

Zastosowanie 
Wynalezienie gitary akustycznej było podyktowane koniecznością naturalnego wzmocnienia dźwięku gitary grającej w zespole. Gitara akustyczna spełniła to zadanie, lecz tylko połowicznie. Stalowe struny podniosły natężenie dźwięku, zmieniły także jego barwę na bardziej ostrą i wyraźną, niż w gitarze klasycznej, lecz ciągle było to za mało, by gitara stała się instrumentem wiodącym w big bandzie jazzowym. Problem ten rozwiązała dopiero gitara elektryczna.

Gitara akustyczna znalazła szerokie zastosowanie w muzyce rozrywkowej – jazzie, rocku, a zwłaszcza w bluesie, w muzyce country i folkowej. Większość znanych gitarzystów rockowych ma w swym repertuarze choć jeden utwór, zwykle balladę, na gitarę akustyczną.

Gitara akustyczna wykorzystywana jest również w stylu fingerstyle.
Szwedzi

Szwedzi (szw. svenskar) – naród germański mieszkający głównie w Szwecji (około 9 mln), zachodniej i południowo-zachodniej Finlandii (około 300 tys.) oraz w innych krajach skandynawskich, w USA (ponad 4 miliony ludzi pochodzenia szwedzkiego) i Kanadzie. Około 90% schrystianizowanych w XI-XII wieku Szwedów należy od XVI wieku do Szwedzkiego Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego (w 2000 doszło do separacji kościoła od państwa). Większość z nich jest niepraktykująca. Posługują się językiem szwedzkim.

W etnogenezie Szwedów kluczową rolę odegrały germańskie ludy Swewów i Gotów. Swój udział mieli też Finowie i Lapończycy. Naród szwedzki zaczął się kształtować dopiero w XI wieku. Ich przodkowie (zwani Waregami) już w IX wieku zaczęli najazdy na Ruś i wybrzeża Bałtyku. Rzekami dotarli do Morza Czarnego, a stamtąd aż do Konstantynopola. W XII-XIII wieku podbili Finlandię. Od XIV wieku do 1523 roku byli zdominowani przez Duńczyków. Podbili Estonię i Łotwę. W XVII wieku rozpoczęli ekspansję w centralnej Europie stając się jedną z największych ówczesnych militarnych potęg. Pozycję tę Szwedzi utracili na początku XVIII wieku. W drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wieku wielu Szwedów wyemigrowało do USA.

Zobacz też 

 Duńczycy, Finowie, Estończycy, Estońscy Szwedzi, Łotysze, Islandczycy, Norwegowie, Skandynawowie, języki skandynawskie, Rada Nordycka, Skandynawia

Etnografia Szwecji
Narodowości
!
Różewo (województwo zachodniopomorskie)

Różewo () – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Wałcz.

Wieś królewska Rozwałd starostwa wałeckiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie wałeckim województwa poznańskiego.

We wsi znajduje się kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca M. o stylu neogotyckim, który wybudowano w 1898 roku, a konsekrowano w 1905.

W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Różewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

W roku 1964 został w niej założony klub sportowy, który funkcjonuje do dziś pod postacią drużyny piłki nożnej juniorów i seniorów. Dzisiejsza nazwa to Klub Sportowy „Wspólni” Różewo.

Zobacz też 
 Różewo

Przypisy 

Wsie starostwa wałeckiego (grodowego)
Różewo (województwo zachodniopomorskie)
Zębatka

Zębatka - w budowie maszyn jest to listwa zębata współpracująca z kołem zębatym w przekładni zębatej liniowej.

Zębatkę można traktować jako szczególny przypadek koła zębatego, w którym średnica koła podziałowego d = ∞. W zębatce zamiast o kole podziałowym mówi się o linii podziałowej.

Zębatka liniowa może być zakrzywiona lub tworzyć okrąg o znacznym promieniu. Taką zębatkę nazywa się zębatką koronową. Jeśli średnica zębatki koronowej jest niewielka, koniecznym staje się korekcja zbieżności zęba, a przekładnia z taką zębatką staje się podobna do przekładni stożkowej. Przekładnie z zębatkami koronowymi mają zazwyczaj niskie przełożenia.

Przekładnie liniowe stosuje się między innymi w mechanizmie przesuwu stołu obrabiarki.

Przekładnię z zębatką koronową stosuje się między innymi w napędzie obrotów żurawi i innych ciężkich maszyn budowlanych. Archaicznym przykładem takiej przekładni jest kierat.

Nota: Ostatnimi czasy zębatkami mylnie określa się koła pasowe zębate współpracujące z pasami zębatymi oraz koła zębate w przekładniach łańcuchowych i ogólnie wszelkie koła zębate.

Części maszyn
Fermentacja alkoholowa

Fermentacja alkoholowa – rodzaj fermentacji, podczas której z węglowodanów pod wpływem enzymów wytwarzanych przez drożdże powstaje etanol i dwutlenek węgla:
 

W wyniku tego procesu powstaje również szereg produktów ubocznych, między innymi: gliceryna, kwas bursztynowy i kwas octowy.

Produktami ubocznymi fermentacji są również wyższe alkohole i estry, które mają decydujący wpływ na bukiet smakowo-zapachowy produktu.

Do produkcji różnych napojów alkoholowych stosuje się odpowiednie szczepy drożdży, np. drożdże winiarskie lub drożdże piwowarskie, a w piekarnictwie drożdże piekarnicze. Fermentacja alkoholowa spowodowana rozwojem drożdży dzikich nosi nazwę fermentacji spontanicznej.

Fermentacja alkoholowa jako proces biochemiczny 
Fermentacja alkoholowa jako proces biochemiczny pozwala organizmom działającym w warunkach beztlenowych na regenerację NAD zużytego w procesie glikolizy. Produkt ostatniego etapu wspomnianej glikolizy – pirogronian jest w dwóch etapach redukowany do etanolu (alkoholu etylowego) przy jednoczesnym utlenieniu NADH powstałego w procesie glikolizy do NAD i wydzieleniu dwutlenku węgla. W pierwszym etapie pirogronian jest przekształcany w etanal (aldehyd octowy) oraz dwutlenek węgla za pomocą dekarboksylazy pirogronianowej. W drugim etapie etanal jest redukowany do etanolu (z jednoczesnym utlenieniem NADH do NAD) przez dehydrogenazę alkoholową (ADH).

Fermentacja
Wolfenstein 3D

Wolfenstein 3D – strzelanka pierwszoosobowa wyprodukowana przez id Software i wydana przez Apogee Software 5 maja 1992 roku. Jest to kontynuacja gier Castle Wolfenstein i Beyond Castle Wolfenstein, wydanych przez Muse Software odpowiednio w latach 1981 i 1984 na platformie Apple II.

Według magazynu „Computer Gaming World” gra stała się prekursorem wszystkich strzelanek pierwszoosobowych i wyznaczyła kierunek ich rozwoju.

Fabuła 
Gracz wciela się w amerykańskiego żołnierza polskiego pochodzenia – Williama Josepha Blazkowicza, który podczas wykonywania tajnej misji zostaje schwytany i uwięziony w hitlerowskiej twierdzy. Stara się z niej uciec, walcząc z zastępami hitlerowskich żołnierzy, a także psów strażniczych.

Rozgrywka 
W budynku ukryte są tajne przejścia i skrytki, zawierające potrzebne do przetrwania przedmioty, jak amunicja i apteczki pierwszej pomocy. Wolfenstein 3D wydany został jako gra typu shareware i zawierała tylko jedną część – Escape from Wolfenstein, składającą się z dziesięciu poziomów. Odpłatna wersja składała się z trzech części, zawierających również po dziesięć poziomów. Następnie wydano trzy kolejne epizody, nazwane The Nocturnal Missions, których akcja rozgrywała się przed trzema pierwszymi.

Łącznie gra ma sześćdziesiąt poziomów. W każdym epizodzie występuje ukryty poziom, którego odkrycie i przejście nie jest wymagane do ukończenia gry. Dostępny jest jedynie tryb dla jednego gracza. W pełnej wersji gry występują cztery rodzaje broni, pięć typów zwykłych przeciwników oraz bossowie, przebywający na ostatnim poziomie każdego epizodu. Ponadto w jednym z ukrytych poziomów, odwzorowującym planszę z gry Pac-Man, znajdują się nieśmiertelne, ścigające gracza duszki.

Wydanie 
Poza pierwotną wersją, działającą pod kontrolą systemu operacyjnego DOS, dostępne są oficjalne wydania gry na następujące platformy: Macintosh, Acorn Archimedes, 3DO, Atari Jaguar, GameBoy Advance, SNES, Apple IIGS, PlayStation 3, Xbox 360, IPhone.

W 2012 roku kod źródłowy gry udostępniono jako otwarte oprogramowanie. 5 maja 2012 roku z okazji dwudziestolecia gry wydano darmową wersję, działającą w przeglądarce.

Kontynuacje 
Producent gry, dostrzegając sukces komercyjny, wydał w 1992 roku grę Spear of Destiny. W 2001 roku wydano Return to Castle Wolfenstein – luźno powiązany z Wolfensteinem 3D sequel, oparty na silniku id Tech 3. Dwa lata później ukazała się darmowa produkcja przeznaczona jedynie do gry sieciowej – Wolfenstein: Enemy Territory.

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 

Strzelanki pierwszoosobowe
Gry na platformę DOS
1992 w grach komputerowych
Gry na platformę Acorn Archimedes
Gry na platformę Atari Jaguar
Gry na platformę Atari ST
Gry z serii Wolfenstein
Przekładnia walcowa

Przekładnia walcowa – przekładnia zębata o kołach walcowych, o równoległych osiach, leżących w tej samej płaszczyźnie.

Przekładnie walcowe są najczęściej używanymi przekładniami zębatymi. Zwykle posiadają zęby proste lub skośne, rzadziej daszkowe lub łukowe. Koła zębate mogą być zazębione zewnętrznie lub wewnętrznie.

walcowa, przekładnia
Buzzword

Buzzword ( „brzęczenie, szum”, także: coś modnego, interesującego;  „słowo”) – słowo lub zwrot, które stało się modne w wyniku częstego używania, w szczególności w mediach.

Przypisy 

Semantyka
Standard de facto

Standard de facto (łac. standard faktyczny) – standard lub zbiór zwyczajów i technologii stosowanych powszechnie daną gałąź przemysłu i produktów, który nie jest formalnie wymagany przez żadną z formalnych organizacji standaryzacyjnych lub przez prawo.

Standard de facto, zazwyczaj wynika z uwarunkowań historycznych, np. rozpowszechnienie go przez firmę która go wynalazła, lub kiedy potrzebne jest ujednolicenie rynku, i nie ma praktycznych powodów, aby preferować jeden standard nad inny (powszechne standardy gniazdek i wtyczek w wielu branżach, jak technika dźwięku).

Przykłady 
 TCP/IP, podstawowe protokoły Internetu (formalny standard ma poważne wady)
 PostScript w drukarkach laserowych (brak formalnego standardu)
 DOC, format dokumentu aplikacji Microsoft Word (z powodu rozpowszechnienia pakietu Microsoft Office)
 zlib

Zobacz też 

 kompatybilność

Zwroty łacińskie
Standardy
Jednostki miar stosowane w gospodarstwie domowym

Przykłady jednostek i orientacyjne wartości:
 szklanka ≈ 0,20 – 0,25 litra = 200 – 250 cm³
 filiżanka ≈ 240 cm³ lub 250 cm³ (ang. cup)
 łyżka stołowa ≈ 15 cm³ (z wyjątkiem Australii, gdzie jest to ok. 20 cm³)
 łyżeczka ≈ 5 cm³
 szczypta ≈ 1/4 – 1/2 grama
 kropla ≈ 1/20 – 1/10 cm³
 wiadro ≈ 10 – 12 litrów
 worek ≈ 25 lub 50 kilogramów
 pęczek – umowna, nieokreślona dokładnie miara stosowana dla niektórych warzyw, ziół i kwiatów (porcja towaru związana sznurkiem lub spięta gumką)
 kobiałka (łubianka) ≈ objętość maks. ok. 5,7 litra, waga: 2 – 2,5 kg (zależnie od zawartości)
 metr (waga) = 100 kg
Uwaga: 1 cm³ = 1 mililitr (skrót: ml lub mL) = 1/1000 litra. W Polsce i innych państwach stosujących system metryczny pojemność butelek i pojemników z płynami podawana jest zazwyczaj w mililitrach lub litrach.

Przeliczniki wagowe:

Zobacz też 
 pozaukładowe jednostki miary, układ SI, kulinaria, tablice

Uwagi

Przypisy 

Sztuka kulinarna
Listy jednostek miar i wag
Biot (jednostka miary)

Biot (Bi) – jednostka natężenia prądu elektrycznego, jednostka pochodna w układzie miar CGS.
 1 biot = 10 amperów

Nazwa nadana ku czci francuskiego uczonego Jeana-Baptiste'a Biota.

Zobacz też: pozaukładowe jednostki miary, układ SI.

Bibliografia

Linki zewnętrzne 

 Jednostki miar

Jednostki CGS pochodzące od nazwisk
Prąd elektryczny
Dyna

Dyna (skr. dyn od gr. δύναμις 'siła') – jednostka siły, jednostka pochodna w układzie miar CGS.

Jest to siła nadająca ciału o masie 1 grama przyspieszenie równe 1 cm/s².
 1 dyna = 10−5 N ≈ 1,019716·10−6 kgf (kilogram siły)

Zobacz też 
 pozaukładowe jednostki miary

Przypisy 

Jednostki CGS
Erg

erg – jednostka pracy i energii w układzie CGS
 erg – pustynia piaszczysta
 erg (cecha) w czynnikowej teorii osobowości Raymonda Cattella
 Erg SA – firma
Bar (jednostka)

Bar – jednostka miary ciśnienia w układzie jednostek CGS określoną jako 106 dyn/cm2 = 106 b = 1 Mb (megabaria). W układzie SI został zastąpiony przez paskala.

Nazwa bar pochodzi od greckiego βάρύς, oznaczającego ciężki.

 1 bar
 = 105 Pa = 100 kPa = 1000 hPa
 = 1,0197 at
 = 0,98692 atm
 = 14,5038942956 psi
 = 750,06 Tr
 = 106 b
 = 10 N/cm2

Przypisy 

Jednostki CGS
Jednostki miar ciśnienia
Kompatybilność (informatyka)

Kompatybilność (, pol. zgodność) – cecha oprogramowania oraz sprzętu, która umożliwia prawidłową współpracę systemów komputerowych, w szczególności wymianę danych.

Do szczególnych przypadków należą kompatybilność wsteczna (), czyli zgodność ze starszymi wersjami, oraz kompatybilność w przód (), czyli zgodność z planowanymi wersjami przyszłymi. Pierwszy z wymienionych rodzajów jest znacznie łatwiejszy do osiągnięcia niż drugi – głównie ze względu na posiadanie wiedzy o poprzednich wersjach sprzętu i oprogramowania.

Słowo „kompatybilność” jest zapożyczeniem z języka angielskiego (pośrednio z )). Polskim odpowiednikiem angielskiego  jest słowo „zgodność”.

Zobacz też 
 zgodność (informatyka)
 Sinclair BASIC (kompatybilność w przód)
 emulator

Przypisy 

Programowanie komputerów
Sprzęt komputerowy
Pryz

Pryz (fr. prise 'zdobycie' z łac. prendere 'chwytać') – w prawie morza: zdobycz wojenna w postaci skonfiskowanej cywilnej jednostki, pływającej pod banderą państwa nieprzyjacielskiego, lub jednostki państwa neutralnego wiozącej niedozwolony ładunek (przemyt) do państwa, będącego drugą stroną w konflikcie zbrojnym. Łupem jest również ładunek jednostki. W przypadku, gdy mienie (statek lub ładunek) nie jest własnością państwa, lecz prywatną, po wojnie łup należy zwrócić właścicielowi lub zrównoważyć odszkodowaniem. W przypadku przemytu właściciel najczęściej traci nie tylko ładunek, ale i statek. O dopuszczalności przepadku orzeka sąd kaperski.

Zgodnie z XI konwencją haską z 1907 o ograniczeniach w wykonaniu prawa zdobyczy podczas wojny morskiej zabronione jest traktowanie jako pryzu jednostek o znaczeniu specjalnym, jak statki wiozące pocztę, naukowe, organizacji charytatywnych, ratownicze itp. oraz przybrzeżne statki rybackie. Zabronione jest także wykorzystywanie ich do celów militarnych. 

X konwencja haska zakazuje zaboru statków szpitalnych, również zakazane jest wykorzystywanie ich do jakichkolwiek celów wojskowych.

VI konwencja haska o traktowaniu statków handlowych należących do nieprzyjaciela wprowadza ograniczenia zaboru tych jednostek. Gdy statek taki znajduje się na początku działań wojennych w porcie nieprzyjacielskim, pożądane jest, ażeby zezwolone mu było wyjść swobodnie natychmiast lub we właściwie określonym terminie i udać się bezpośrednio, po otrzymaniu przepustki, do swego portu przeznaczenia lub do innego portu, który zostanie mu wyznaczony. To samo dotyczy statku, który opuściwszy ostatni swój port odjazdu przed rozpoczęciem wojny, zawinął do portu nieprzyjacielskiego, nie wiedząc o działaniach wojennych. Statek, który na skutek okoliczności siły wyższej, nie może opuścić portu nieprzyjacielskiego w terminie przewidzianym, lub który nie uzyska zezwolenia na wyjście, może być zajęty ze zobowiązaniem zwrotu po wojnie bez odszkodowania lub zarekwirowany ze zobowiązaniem do odszkodowania. Tak samo traktować należy statki spotkane na morzu w nieświadomości działań wojennych, choć mogą być nawet zniszczone pod warunkiem zapłaty odszkodowania i zabezpieczenia osób oraz zachowania papierów okrętowych. Towary nieprzyjaciela znajdujące się na pokładzie statków mogą również być zajęte i zwrócone po wojnie bez odszkodowania, lub też być zarekwirowane pod warunkiem odszkodowania. Po dotarciu do portu swego kraju lub do portu neutralnego statki te podlegają prawom i zwyczajom wojny morskiej.

Ograniczenie to nie dotyczy statków przerobionych na okręty wojenne. Ich status normuje VII konwencja haska.

Przypisy

Bibliografia 
 

Okrętownictwo
Prawo konfliktów zbrojnych
Żeglarstwo
Gitara rezofoniczna

Gitara rezofoniczna (gitara „Dobro”) –  rodzaj gitary akustycznej skonstruowany w 1927 przez muzyków George'a Beauchampa i Johna Dopyerę w celu wzmocnienia dźwięku zwykłej gitary akustycznej.

Budowa i dźwięk 
Najważniejszym elementem różniącym gitarę rezofoniczną od zwykłej gitary akustycznej jest obecność drgającej, metalowej membrany, będącej dodatkowym rezonatorem akustycznym. Opiera się on na pudle rezonansowym i jednocześnie stanowi podparcie dla stalowych strun.

Za sprawą charakterystyki częstotliwościowej rezonatora dźwięk takiej gitary jest ostry i metaliczny, a jego natężenie większe niż w przypadku zwykłej gitary akustycznej.

Wykorzystanie 
Gitara rezofoniczna zyskała popularność wśród pierwszych muzyków bluesowych i country. Później została wyparta przez wygodniejszą w grze gitarę elektryczną.

Wykorzystana została np. przez George'a Harrisona w nagraniu utworu „Crippled Inside” pochodzącego z albumu Imagine (1971) Johna Lennona, jak również przy nagrywaniu albumu Missing... Presumed Having a Good Time (1990) grupy Notting Hillbillies z udziałem Marka Knopflera. Rezofoniczna gitara National Style O Resonator została umieszczona na okładce albumu Brothers in Arms (1985) brytyjskiego zespołu Dire Straits; została wykorzystana przez Knopflera na początku piosenki „Romeo and Juliet”. Jednym z polskich muzyków grających na gitarze rezofonicznej jest Dariusz Czarny.

Gitara Dobro 

Jedną z pierwszych produkowanych seryjnie gitar rezofonicznych była gitara Dobro. Nazwa "Dobro" jest znakiem towarowym firmy braci Dopyerów, pochodzącym od pierwszych sylab angielskiej firmy Dopyer Brothers ("bracia Dopyerowie"), jak również od słowa dobro obecnego w wielu językach słowiańskich (bracia Dopyerowie byli Amerykanami pochodzenia słowackiego). "Dobro" jest obecnie znakiem towarowym Gibson Guitar Corporation.

Przypisy 

Gitary akustyczne