Dick Laan

Dick Laan (Wormerveer, 18 december 1894 – Heemstede, 6 oktober 1973) was een Nederlandse kinderboekenschrijver en filmpionier. Hij schreef onder meer de Pinkeltje-boeken.

Levensloop 
Dick Laan was een zoon van Jan Cornelis Laan en Trijntje Crok. Hij ging werken in de stoomolieslagerij Crok & Laan van zijn vader. Toen dit bedrijf als gevolg van de Eerste Wereldoorlog stil kwam te liggen, wijdde hij zich aan zijn grootste hobby, het filmen. Hij maakte zijn eerste speelfilm in 1917 en er volgden nog vijftig speelfilms en documentaires. In 1934 verliet hij het bedrijf en ging hij werken in de chocoladefabriek van Boon, waarvoor hij onder andere een reclamefilm maakte. Hij onderscheidde zich door als eerste kinderfilms te maken, opgenomen met kinderen die hij kende van de Haarlemse voetbalclub H.F.C. en van de padvindersvereniging De Zwarte Pijl waar Laan hopman was. Hij maakte ook enkele films waarin voetbal op artistieke wijze in beeld werd gebracht en richtte met anderen de Filmliga op. Laan was getrouwd met Jantina de Vries. Het huwelijk bleef kinderloos. Hij overleed in oktober 1973, 78 jaar oud. Laan werd gecremeerd in het crematorium van Velsen.

Pinkeltje 

Het maken van filmscenario's mondde uit in het schrijven van boeken. Dick Laan schreef een scala aan boeken. Hij is vooral bekend geworden als auteur van de avonturen van Pinkeltje. In 1939 verscheen het eerste boek De avonturen van Pinkeltje. Hiervan zijn ongeveer 3 miljoen exemplaren verkocht. Velen kennen Pinkeltje, zijn vrouw Pinkelotje, Snorrebaard de poes, Wiebelstaart de hond, Wolkewietje en hun kameraden. Vertalingen verschenen onder andere in Engeland, Frankrijk, Duitsland, Finland, Spanje en Portugal. Laan schreef 29 Pinkeltje-boeken, waarvan de laatste vier postuum verschenen. Vanaf het tweede boek speelt Dick Laan ook zelf een rol aan het begin van ieder boek, als Pinkeltje een bezoek brengt aan Mijnheer Dick Laan om hem zijn belevenissen te vertellen.

In 1978 is onder regie van Harrie Geelen een succesvolle speelfilm gemaakt over Pinkeltje, met in de hoofdrollen Aart Staartjes als Pinkeltje en Wieteke van Dort als Pinkelotje. In datzelfde jaar verscheen er op basis van deze film de lp Pinkeltje, naar de gelijknamige familiefilm, met liedjes van Harrie Geelen en Joop Stokkermans. Vanaf 1982 schreef en bewerkte Corrie Hafkamp Pinkeltje-verhalen, geïllustreerd door Dagmar Stam. Ook verscheen in 1994 een videocassette waarop Lex Goudsmit uit Het grote boek van Pinkeltje voorleest. Vanaf 1995 begon uitgeverij Van Holkema & Warendorf alle Pinkeltje-boeken opnieuw te illustreren en de tekst aan te passen aan de huidige tijd.

Hoe geliefd Pinkeltje in Nederland is, blijkt uit de veertig scholen en peuterspeelzalen die de naam Pinkeltje, Pinkelotje of Wolkewietje voeren. In Heemstede en Almere zijn er straten naar de schrijver Dick Laan zelf vernoemd. De laan in Heemstede heette eerst Dick Laanlaan, maar is later aangepast in Laan van Dick Laan. Inmiddels is ook in zijn geboorteplaats Wormerveer een Dick Laanplein (naast de verbouwde Promena Boon/Pettefabrieken waar hij ooit werkte).

Bibliografie 
 Het Geheim van den Zwarten Monnik, 1930
 De raad van zeven, 1930
 Rudi's Spaansche avonturen, 1931
 Circusjong, 1933
 De berg M, 1935
 Tarakanner tegen wil en dank, 1936
 Het goud van den Amerikaan, 1939
 De avonturen van Pinkeltje, 1939
 Pinkeltje en zijn vriendjes, 1949
 Pinkeltje op reis, 1950
 Pinkeltje in Artis, 1952
 Pinkeltje en het grote huis, 1953
 Pinkeltje op zoek naar Klaas Vaak, 1954
 Pinkeltje in Madurodam, 1955
 Pinkeltje gaat naar Pinkeltjesland, 1956
 Pinkeltje en de flonkersteen, 1957
 Pinkeltje ontmoet Wolkewietje, 1958
 Wolkewietje is ondeugend geweest, 1959
 Een grote verrassing voor Pinkeltje, 1960
 Pinkeltje en de raket, 1962
 Pinkeltje en de gouden pen, 1963
 Pinkeltje en de parels, 1963
 Dick Laan over Film. Herinneringen en belevenissen van een oud-filmer, zonder jaar [1964]
 Pinkeltje en de aardmannetjes, 1964

 Lach jij maar, Pinkeltje, 1965
 O! o, die Wolkewietje toch, 1966
 Het grote avontuur van Pinkelotje, 1967
 Pinkeltje en de boze tovenaar, 1968
 Pinkeltje en de autoraket, 1969
 Pinkeltje en de ijsheks, 1970
 Pinkeltje en 10 spannende verhalen, 1971
 Pinkeltje en het gestolen toverboek, 1972
 Pinkeltje en het verdwenen kindercircus, 1973
 Pinkeltje en de spannende avonturen om de gouden beker, 1974
 Pinkeltje op zoek naar de maandiamant, 1975
 Pinkeltje en de Bibelebonse pap, 1976
 Pinkeltje op zoek naar de vurige ogen, 1977

Externe links 
 Meneer Dick Laan Genootschap
 
 Filmcollectie van Dick Laan op het Amateurfilm Platform

Nederlands filmproducent
Nederlands kinderboekenschrijver
Nederlands scenarioschrijver
Nederlands filmregisseur