Kabul (stad)

Kabul of Kaboel (Pasjtoe, Perzisch: كابل, Kābol) is de hoofdstad en de grootste stad van Afghanistan. De stad telde 913.164 inwoners bij de laatste volkstelling van 1979. De Afghaanse Dienst voor de Statistiek schatte in 2006 het inwonertal op 2.536.300 en in 2020 op 5.350.000. Het aantal inwoners steeg in de loop der jaren door de enorme toestroom van binnenlandse ontheemden, waarover exacte statistieken ontbraken. De stad ligt in het oosten van het land, ongeveer 230 km van de grens met Pakistan.

Kabul is strategisch gelegen aan de Khyberpas, de belangrijkste verbinding tussen Afghanistan en Pakistan.

Geschiedenis 
De geschiedenis van Kabul is een verhaal van drieduizend jaren van verwoesting en wederopbouw.

In de 7e eeuw werd Kabul door de Arabieren veroverd. Door Babur (1504 - 1526) werd Kabul tot hoofdstad van het Mogolrijk gemaakt. Nader Sjah, de sjah van Iran, veroverde ze in 1738. In 1773 werd Kabul de hoofdstad van Afghanistan.

Door de Britten werd de stad in 1839 tijdens de Afghaanse-Britse oorlog veroverd en in 1842 gedeeltelijk door brand verwoest. In 1879 vond een opstand plaats waarbij vele Britse onderdanen vermoord werden.

Op 23 december 1979 bezette de Sovjet-Unie de stad en vestigde er zijn militaire hoofdkwartier. Gedurende tien jaar woedde er een oorlog tot de Russen in 1989 weer vertrokken uit Afghanistan.

Na terugtrekking van de Russen brak echter een burgeroorlog uit waarbij in de straten van Kabul naar schatting 50.000 mensen omkwamen.

In 1996 kwam de stad na een chaotische periode, waarin ze het doelwit was van beschietingen door meerdere strijdende partijen, onder de controle van de taliban.

Na het uitroepen van de 'strijd tegen terrorisme' viel de Verenigde Staten, gesteund door enkele andere landen, Afghanistan aan in de oorlog in Afghanistan. Op 9 november 2001 nam de Noordelijke Alliantie, een militie die gesteund werd door het westen, de stad in.

Sinds die tijd was de stad onder controle van de Verenigde Naties en werd militair gesteund door de ISAF.

Tijdens het taliban-regime (1994-2001) was niet Kabul maar de zuidelijke stad Kandahar de officieuze Afghaanse hoofdstad en zetel van mullah Omar. Daarna werd Kabul de plaats waar de voorlopige Afghaanse overgangsregering zetelde en vervolgens de grondwettelijke hoofdstad van de nieuwe Islamitische Republiek van Afghanistan.

Nadien bleef Kabul onophoudelijk het toneel van gevechten en aanslagen en wisselden rustige en onrustige perioden elkaar af. Ondanks het geweld ontwikkelde de stad zich zowel qua inwoners als economische activiteit. Op zondag 15 augustus 2021 viel Kabul in de handen van de taliban. Enkel de internationale luchthaven bleef voorlopig uit de handen van de taliban. Op donderdag 26 augustus vond er op de luchthaven een dubbele zelfmoordaanslag plaats. Op maandag 30 augustus viel ook de internationale luchthaven in de handen van de taliban.

Verkeer en vervoer 
Kabul heeft een internationaal vliegveld, de Internationale Luchthaven Kabul. Tussen 1979 en 1992/1993 werd de stad bediend door een trolleybuslijn.

Cultuur en wetenschap 
De stad is de zetel van het Afghaanse Nationaal Museum en van de Afghaanse Academie der Wetenschappen.

Sport  
De stad is de thuishaven voor Ordu Kabul FC die uitkomt in de Afghanistan Premier League.

Stedenbanden 
  Dubai (Verenigde Arabische Emiraten)
  Istanboel (Turkije)
  Kazan (Rusland)
  Saskatoon (Canada)

Bekende inwoners van Kabul

Geboren 
 Abdoer Rahman Khan (ca.1844-1907), emir van Afghanistan
 Inajatoellah Khan (1888-1946), koning van Afghanistan
 Daoed Khan (1909-1978), sardar (prins) en president van Afghanistan
 Mohammed Zahir Sjah (1914-2007), koning van Afghanistan
 Kader Khan (1937-2018), acteur en filmregisseur
 Abdullah Abdullah (1960), politicus
 Khaled Hosseini (1965), schrijver
 Lida Abdul (1973), kunstenares
 Tahmina Akefi (1983), Nederlands publiciste
 Robina Muqim Yaar (1986), atlete
 Farshad Bashir (1988), Nederlands politicus
 Qays Shayesteh (1988), Nederlands voetballer
 Ulysse Ellian (1988), Nederlands  politicus
 Mehboba Ahdyar (1988 of 1989), atlete
 Emran Barakzai (1994), voetballer
 Warina Hussain (1999), Indiaas actrice

Overleden 
 Burhanuddin Rabbani (1940-2011), president van Afghanistan (1992-1996, 2001)

Galerij

Externe link 
 Stadskaart van Kabul

 
Hoofdstad in Azië
Hoofdstad van een Afghaanse provincie