alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Бәләбәй районы

Бәләбәй районы () – Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәге – Бәләбәй шәһәре Уфадан 180 км, шул ук районда урнашкан Аксаково тимер юл станциясенә кадәр 8 км.

Тарих 
1930 елның 20 августында Үзәк башкарма комитетының карары белән барлыкка килгән.

География 
Бәләбәй муниципаль районы Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгынын уртасында, иң югары җирендә  урнашкан. Мәйданы 1 869 км² тәшкил итә. Бәләбәй районы Туймазы, Ярмәкәй, Бишбүләк, Әлшәй, Дәүләкән, Бүздәк районнары белән чиктәш.
Районның төп су артериясе Ык кушылдыклары Үсән белән Рә ялгалары. 
Районның 32%ын урманнар алып тора.

Халык 
Районда 2023 елның башында 95852 кеше яшәгән.
85 авыл бар, иң эреләре: Аксаково  (3 мең),  Знаменка (2009 елда 2,03 мең кеше яши), Горький ис. Племзавод үзәге (1,21 мең), Баженово  (1,17 мең), Үсән-Ивановское (0,92 мең), Мәтәүбаш (0,78 мең).

Демография

Район җирендә туган танылган кешеләр 
 Мәгубә Сыртланова
 Айрат Ибраһим
 Мөнир Вафин
 Яков Ухсай
 Константин Иванов
 Кев Салихов
 Нур Даутов
 Камил Фазлый (1949, Тузлыкуыш), язучы, БР атказанган укытучысы.

Икътисад 
Районда Башнефть АҖҖ «кызлары» НГДУ «Октябрьскнефть» һәм «Ишембайнефть» НГДУлары 81 нефть тишемен хезмәтләндерә.

Төп җитештерүче предпприятиеләр: 
«Бәләбәй заводы «Автонормаль» ААҖ; ООО «Бәләбәй предприятиесе «Автодеталь» – 183,9% һәм «Бәләбәй заводы «Автокомплект». Ул ширкәтләрнең тотрклылыгы Тольяттидагы («ВАЗ») и Чаллыдагы  («КАМАЗ») автомобиль төзү ширкәтләренә бәйле.

Авыл хуҗалыгы 
2010 елның 1 июленә Бәләбәй муниципаль районында авыл хуҗалыгы продукциясен 176 предприятие җитештерә, шул исәптән 1 дәүләт  предприятиесе, 1 ААҖ, 14 ҖЧҖ, 3 авыл хуҗалыгы кооперативы, 120 игенче (фермер) хуҗалык һәм 37 хосусый эшмәкәр. Аларга 109 мең гектар авыл хуҗалыгы җирләре туры килә, аларның 58,8% – игеннәр.

2009 елда эре хуҗалыклар 35-39% продукция җитештергән, фермерлар – 6,6-8,7%, шәхси хуҗалыкларда – 58,4-52,3%.

Мәгариф өлкәсе 
Бәләбәй районында 37 мәктәп әлегә бар: 9 – төп, 23 тулы урта, 4 гимназия, 1 кичке мәктәп, 4 филиал (башлангыч). 9900 укучы. Гимназияләр – татар, башкорт, рус, чуаш гимназияләре. 21 мәктәп авылларда урнашкан.

9 милли мәктәпнең 5се – чуашныкы, икесе – татар-чирмешнеке (Мәтәүбаш мәктәбе, аларда төрле авыл балалары укый), 1 – чиста татар, 1 «татар-башкорт» мәктәбе. 
Башлангыч һөнәри белемне алып була: һөнәри лицейларда – №№40, 46, 89.
Урта һәм югары һөнәри белем: медицина һәм педагогика көллиятләре, машина төзү техникумы, Бәләбәй механизация һәм авыл хуҗалыгын электрификацияләү машина төзү техникумы. Самар архитектура-төзелеш университетының филиалы.

Матбугат 
«Бәләбәй хәбәрләре». Иҗтимагый-сәяси газета. Оештыручылары: Бәләбәй шәһәр Советы, газета редакциясе. Башкортстандагы газеталар арасында иң борынгылардан санала, ул 1918 елдан башлап атнага 3 тапкыр чыга.

Искәрмәләр

Шулай ук карагыз 
 Бәләбәй өязе

Сылтамалар 
 Рәсми сайт 

Башкортстан районнары
Джон Бойд Орр

Сэр Джон Бойд Орр (; 23 сентябрь 1880 ел — 25 июнь 1971 ел) — лорд, инглиз педагогы, табиб, җәмәгать эшлеклесе, 1949 елда Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.

Бойд Орр азык-төлек, азык-төлек куркынычсызлыгы, ачлык, туенмау, сугышлар чорында халыкның туклануы проблемнарын тикшерүче була. Ул «Сугыш вакытында халыкның туклануы» дигән китапның (1940)  иптәш-авторы, Глазго университеты ректоры, БМО Азык-төлек программасы җитәкчесе.

Тынычлык өчен Нобель премиясе аңа «Аның кешелекне хаҗәттән коткару эшендә генә түгел, ә сыйныфлар, милләтләр һәм расалар арасында тыныч кооперация нигезләрен төзү буенча да казанышларын танып, рәхмәт йөзеннән» бирелә.

Фактлар 
 Бойд Орр Беренче бөтендөнья сугышында, аерым алганда, Сомм янында һәм Ипр янында бәрелешләрдә катнаша.
 Хәзерге вакытта да Бөекбритания һәм АКШ укучыларының рационына сөт кертелә. Бу Джон Бойд Оррның идеясе була.

Сылтамалар 
 Шәхесләр сайтында 

Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреатлары
Лордлар
Медицина фәннәре докторлары
Медиклар
Сәйяр

«Сәйяр» – беренче татар профессиональ театраль труппа. 1907 елда Ырынбурда Ильяс Кудашев-Ашказарский тарафыннан оештырыла.

Ырынбурда Кудашев-Ашказарский чоры
1905 елда Ильяс Кудашев-Ашказарский Санкт-Петербургка барып “Галимлек вә наданлык” (А.Островский буенча) һәм “Морад Сәлимов” (Ф.Халиди) спектакльләренә рөхсәт алып кайтса да, алар куелмый кала.
 
1907 елның 10 февралендә Кудашев-Ашказарский җитәкчелегендәге “Мосафир артистлар җәмгыяте” Ырынбурда халык йорты бинасында Николай Гогольнең «Өйләнү» комедиясен күрсәтә. 3 апрельдә Фатих Халидинең «Морат Сәлимов» драмасын һәм Антон Чеховның «Кыз сорау» әсәрләрен сәхнәгә чыгара. Болар Ырынбурда татар телендә беренче куелган спектакльләр була. Труппада хатын-кыз артистлар булмау сәбәпле, хатын-кыз рольләрен ирләргә уйнарга туры килә. 
Ашказарский оештырган труппа Казанда, Мәкәрҗәдә (Түбән Новгородта) төрле спектакльләр куя. Труппага Сәхибҗамал Гыйззәтуллина, Фатыйма Шаһимәрдәнова кушыла. Хатын-кызлар өстәлгәч иҗат мөмкинлекләре арта.

Габдулла Кариев җитәкчелегендә
. 
1907 елның августында Мәкәрҗәдә куелган спектакльләрне караучылар арасында Уральскидан килгән приказчик Миңлебай Хәйруллин та була. Бераздан коллектив аны труппаның җитәкчесе итеп сайлый.
1908 елда, Габдулла Тукай фатихасы белән театраль коллектив «Сәйяр» (ягъни «күченеп йөрүче») исемен ала.

Казан чоры

1906-1911 елларны бердәнбер профессиональ «Сәйяр» труппасы күчмә хәлдә яши. Әлеге труппаның даими эш урыны да юк, тулы кыйммәтле бербөтен спектакль тудыру өчен шартлар да җитәрлек түгел. 1911 елны труппа Шәрык клубы штатына алына.

1912, 1915 елларда татар театрының тагын ике труппасы «Нур» һәм «Ширкәт» төзелә. Режиссура сәнгатенә башта беренче татар артискасы Сәхибҗамал Гыйззәтуллина-Волжская, соңрак Шакир Шамильский һәм Мохтар Мутиннар килә. Шулай да «Сәйяр» труппасы җитәкчесе Габдулла Кариев бу өлкәдә беренчелекне саклый.

1919 елда Мөселман хәрби коллегиясе элеккеге «Сәйяр» труппасы җирлегендә Беренче татар совет драма труппасы төзи. 1920 елда, Татарстан Республикасы төзелгәч, бу коллективка «Аң» труппасы артистлары кушыла һәм Беренче татар үрнәк труппа оештырыла. 1922 елда ул Кызыл Октябрь исемендәге Татар дәүләт театры, 1926 елда Татар дәүләт академия театры итеп үзгәртелә.

«Сәйяр» труппасында Вәлиулла Мортазин-Иманский, Гөлсем Болгарская, Нури Сакаев, Әхмәт Кулалаев, Габдрахман Мангушев, Кәрим Тинчурин, Габдулла Камал, Сара Байкина, Зәйни Солтанов, Фатыйма Ильская, Нәфыйга Арапова, Фәхрениса Сәмитова, Әшрәф Синәева кебек татар сәхнәсенең күренекле осталары җитешә.

Моны да карагыз 
 «Татар театры тарихыннан» (китап, 1926)

Чыганаклар 
 Н. Хәбибуллина, X. Г. Фәрдиева, Ә. Н. Хуҗиәхмәтов Татар әдәбияты 
 Театр сәнгате (М.Арслановтан). 

Татар театры
1907 елда нигезләнгән театрлар
«Сәйяр» актерлары
Украиннар

Украиннар () — күбесенчә Украина җирендә яшәгән көнчыгыш славян халкы. Славян халыклары арасында урыслар һәм поляклардан соң халык саны буенча өченче урында.

Искәрмәләр

Шулай ук карагыз 
 Украин теле
 Украина
 Лемкалар

Украина халыклары
Россия халыклары
Канада халыклары
Бразилия халыклары
АКШ халыклары
Аргентина халыклары
Молдавия халыклары
Польша халыклары
Румыния халыклары
Словакия халыклары
Славян халыклары
Архангель районы (Башкортстан)

Архангель районы () – Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәге – Архангельское авылы Уфадан 88 км көнчыгышрак ята. 71 авыл 12 авыл советына берләштерелгән.

Архангель районы Инҗәр елгасының түбәнге агымында урнашкан. Район җиренең 76%ын урманнар били. Белорет, Кырмыскалы, Гафури һәм Иглин районнары белән чиктәш.

Тарих 
1930 елның 20 августында Үзәк башкарма комитетының карары белән барлыкка килгән.

Халык 
Районда 2010 елның башында 19 829 кеше яшәгән.  
Халыкның 46%ын – башкортлар, 38% – руслар, 9,2% – татарлар, 2,7% – чуашлар, 1,8% – латышлар тәшкил итә.

Районда туган күренекле шәхесләр 
 Гордий Саблуков, рус миссионеры, Коръәнне русчага тәрҗемә итүче.
 Риф Сәйфуллин (1949, Муллакай), Сибай драма театры артисты, Россиянең атказанган (2022), Башкортстан АССР халык (1988) артисты.
 Олег Ханов (11.08.1951, Кызгы), актер, Гафури театрының сәнгать җитәкчесе (2012 елдан), Салават Юлаев премиясе  иясе (1981).

Демография

Мәгариф өлкәсе 
2010-11 уку елында 36 мәктәптә 2366 бала укыган. Сәгыйть, Заһит тугызъеллык, Благовещенка урта, Яңа Шәрәй башлангыч мәктәпләрендә татар теле укытыла.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Рәсми сайт 

Башкортстан районнары
Благовещен районы

Благовещен районы () — Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәге — Благовещенск шәһәре Уфаның үзәгеннән 42 км төньяграк ята (шәһәр аралары 10 гына км). 
Район җиренең 21%ын урманнар били.

Тарих 
1930 елның 20 августында Үзәк башкарма комитетының карары белән барлыкка килгән. 1963 елның 1 февраленнән бетерелә, авыллары Иглин, Нуриман, Уфа районнарына күчерелә.

Халык 
Районда 2011 елның башында 49368 кеше яши, шул исәптән 34 018 кеше (68,9%) – шәһәр кешеләре, 15 350 кеше (31,1%) – авылларда яшиләр.

Демография

Мәгариф өлкәсе

Урта белем 
2006 елда Благовещен районында барлыгы 42 мәктәп эшләгән. Укучылар саны — 6391. Укыту дүрт телдә алып барылган: рус, татар, башкорт, мари телләрендә. Шәһәрдә 1нче гимназиядә, 5нче һәм 6нчы мәктәпләрдә, районда Иске Илек, Биштин, Югары Изәк, Ильино-Поляна, Орловка, Тугай, Төрешле, Ошмянка авылларында татар милләтеннән булган 1458 укучының 396сы татар телен өйрәнгән (2006). 
2010-11 уку елында мәктәпләрдә 5565 бала укыган. Шул исәптән 4000 (2009да 3924), ягъни укучыларның 71,9 % — шәһәрдә; 1565 (2009да – 1645), ягъни 28,1 % укучы.

Һөнәри белем 
Төзүчеләр колледжы, Благовещен педагогика колледжы, Благовещен сәнәгать-гуманитар техникумы.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Рәсми сайт  

Башкортстан районнары
Мәчетле районы

Мәчетле районы (,  ) — Башкортстанга керүче муниципаль район. Урал тавының аргы ягында урнашкан. Административ үзәге — Олы Ыктамак авылы Уфадан 280 км еракта урнашкан. 49 авыл 12 авыл советына берләштерелгән. 
Якындагы тимер лл станцияләре – Чиләбе өлкәсендәге Сүлия (130 км) һәм Свердловск өлкәсендәге Кызылъяр (105 км).

Мәчетле районы Әй елгасының түбәнге агымында урнашкан. Район җиренең 20%ын урманнар били. Балакатай, Кыйгы, Дуван районнары һәм Свердловски өлкәсе белән чиктәш.

Тарих 
1930 елның 20 августында Үзәк башкарма комитетының карары белән Дуван-Мәчетле районы барлыкка килгән. Район үзәге Дуван-Мәчетле авылында урнашкан булган. 1932 елны үзәкне башкорт авылы Ләмәзтамакка күчерәләр, 1935 елда – рус авылы Оло Ыктамагына. 1962-1965 елларда Балакатай районы белән берләшкән хәлдә яши.

Халык 
Сан алулар буенча милли состав, кешеләр (барлык халыктан)

Демография

Район җирендә туып-үскән кешеләр 
 Вафа Әхмәдуллин - Словакиянең милли герое, партизан, Башкортстанның атказанган укытучысы;
 Ратмир Бәдретдинов - Башкортстанның халык артисты, биюче; 
 Сабир Ваһапов - Мәчетле районының беренче җитәкчесе, БАССРның Халык Комиссарлары Советы рәисе, партиянең өлкә комитетының беренче секретаре; 
 Роберт Заһретдинов - бөтен дөньяга даны таралган виртуоз кубызчы; 
 Миңнегафур Зәйнетдинов - республиканың Ш. Бабич исемендәге яшьләр премиясе лауреаты, халык уен кораллары остасы; 
 Рөстәм Гатауллин (Рөстәм Нурыев, 1963), икътисадчы, журналист, Башкорт Википедиясе волонтеры һәм идарәчесе;
 Рифкать Исрафилов - Русиянең Дәүләт премиясе лауреаты, Башкортстанның Салават Юлаев исемендәге Дәүләт премиясе иясе, танылган театр режиссеры;
 Ринат Камал - язучы, С. Юлаев премиясе (2010) лауреаты;
 Алисә Камалова (1979), медицина фәннәре кандидаты (2006), БДМУ доценты;
 Бәхтияр Канкаев - Салават Юлаевның көрәштәше — татар халкының легендар батыры, Пугачев полковнигы; 
 Барый Кәлимуллин - беренче башкорт архитекторы; 
 Галимҗан Кәримов (1952), укытучы, журналист, җәмәгать эшлеклесе;
 Гафифә Корбанова (1930—2008), КПСС Мәчетле район комитеты сәркатибе (1972―1985), БАССР атказанган укытучысы (1965);
 Котдус Латыйпов - Советлар Союзы Герое, очучы, язучы;
 Лена Садыйкова - татар шагыйрәсе;

Халык мәгарифе 
2009-10 уку елында Мәчетле районының 16 мәктәбендә башкорт телендә 1026 бала укыган (башкортларның 60%ы), 9 мәктәптә 630 бала башкорт телен (ана теле) урынына укый. 17 мәктәптә башкорт булмаган 1383 бала башкорт телен дәүләт теле урынына укый (100%). Башкорт телен барлыгы 26 мәктәптә 3039 бала укый (98%). 
Бүген биредәге мәктәпләрнең бишесендә татар телендә белем бирелә. Ул мәктәпләргә районда яшәгән татар балаларының 36%ы йөри. Тагын 4 мәктәптә 365 укучы татар телен фән буларак өйрәнә (тагын 45,5%). Алар – катнаш халыклар яшәгән район үзәгенең лицей, гимназиясе, Әләгәз авылы мәктәпләре. Татар телен мәктәптә өйрәнә барлыгы 658 татар баласы (82%).

Сылтамалар 
 Мәчетле районы хакимиәте рәсми сайты  
 "Мәчетле тормошы" район гәзите сайты  
 Ижади Остахана "Мәчетле районы энциклопедиясы" , , 
 Уфаген сайтында Мәчетле районы авыллары

Искәрмәләр 

Мәчетле районы
Балкан таулары

Балкан таулары (  – Болгариядәге (көнбатыш яктан өлешчә Сербиядәге) эре тау системасы. Ул Болгарияне көнбатыш көнчыгышка кисеп үтә һәм илне Төньяк һәм Көньяк Болгариягә бүлә. Тауларның озынлыгы – якынча 555 чакрым, биеклеге 2376 метрга кадәр (Ботев тавы). Балканнар Тимер капкалар янында Дунай елгасы белән киселгән Көньяк Карпатларның табигый дәвамы булып торалар. Система Балкан ярымутравы һәм «Балканнар» топонимнарына нигез булган.

География 
Стара-Планинаны Искыр (көнбатышта) һәм Камчия елгалары ерган далалары кисеп үтә.

Монда Тимок, Лом, Огоста,Вит, Осым елгалары башланалар һәм төньякка, Дунайга агалар.

Карст мәгарәләре 
Балкан тауларында карст үсешкә ирешкән, иң зур һәм атаклы мәгарәләр:
 Магура, дивар рәсемнәре белән.
 Сыева-Дупка
 Леденика һ.б.

Сылтамалар 

 Стара Планина таулары 
 Стара Планина  
 Балкан таулары рәсемнәре галереясы  
  Галерея  

Аурупа таулар системалары
Таулар системалары
Балканнар
Сербия географиясе
Болгария географиясе
Шварцвальд

Шва́рцвальд ( — «кара урман») — Германиянең көньяк-көнбатышындагы Баден-Вюртемберг җирендәге тау массивы.

География 
Рейн агымы буенча төньяктан көньякка таба җәелеп ята. Иң югары ноктасы - Фельдберг тавы, биеклеге 1493 м. Нигездә куе ылыслы урманнар белән капланган. Территориясендә күпсанлы матур тау күлләре урнашкан. Еш кына минераль су чыганаклары да очрый. Шул сәбәпле анда курортлар урнашкан (мәсәлән, Баден-Баден һәм Баденвейлер курортлары). Шварцвальдта Аурупада зурлыгы буенча икенче урында торучы елга - Дунай башлангыч ала.

Аурупа таулар системалары
Тау массивлары
Шварцвальд
Алмания географиясе
Баден-Вүртемберг
Стегозаврлар

Стегозаврлар() - тиреофорларның төркеме. Териофорлар — стегозаврларны, анкилозаврларны, скутеллозаврларны һәм сцелидозавридларны берләштерүче орнитишийларның астәртибе.

Тышкы кыяфәт 

Стегозаврлар дүрт аяклы орнитишийлар булганнар. Башлары бәләкәй иде. Стегозаврлар башка динозаврлардан аркаларындагы пластиналар һәм койрыкларындагы шиплар белән аерылганнар. Галимнәрнең гипотезасы буенча, пластиналар дошманны куркыту һәм терморегуляция өчен кирәк булган, ә шиплар ерткычлардан саклау коралы кебек кулланылган. Стегозаврларның арткы азаклыклары алгылардан ике тапкырга зуррак булган, шуңа күрә стегозаврлар дүрт аякта да, ике аякта да йөри алган. Ике аякта йөргәндә, стегозавр урманда ашый алган. Шул вакыт аның башы кешенең тезе биеклегендә булган, ә аркасы кешенең үсеменнән ике башка биегрәк иде.

Барлыкка килү һәм эволюция 

Стегозаврлар юра чорының беренче ярымында барлыкка килгәннәр. Аларның бабалары — скутеллозаврлар, бер ярымлы, бәләкәй башлы һәм озын койрыклы, арткы аякларда тиз йөгергән динозаврлар булганнар. Тиресендә вак сөякле пластиналар булганнар.. 
 
Без белгән стегозаврларның борынгысы - хуаянгозавр (Huayangosaurus). Озынлыгы 4 метрга, үсеме 1,5 метрга җиткән. Хуаянгозавр аерым гаиләгә керә. Башка стегозаврлар икенче гаиләгә керәләр. Ул гаилә 15 динозаврдан тора. Аларның берселәре - стегозавр (Stegosaurus), кентрозавр (Kentrosaurus), туоюангозавр (Tuojiangosaurus) h.б. Төрле стегозаврларның пластиналары да төрле иде. 
 
Стегозаврлар сөякләрен Җирнең "hәр почмагында" табалар. Лексовизавр hәм дацентур Европа территориясендә, кентрозавр - Африкада, хуаянгозавр, туоюангозавр hәм вуэрозавр Кытайда яшәгәннәр. Стегозаврлар Төньяк Америкага да күчкәннәр. Стегозаврларның башка континетлардан океан белән аерылган Азиядән Җир шары буенча таратылуы озак выкыт дәвамында сер булып калган. Шуннан галимнәр борынгы Азиянең Европа белән кыскавакытлы берлеге гепотезасын тәкъдим иткәннәр.

Стегозаврлар акбүр чорының икенче яртысына кадәр яшәгәннәр

Шулай ук кара 
 Динозавр
 Зауришийлар
 Орнитишийлар
 Анкилозавридлар (гаиләлек)
 Анкилозаврлар
 Орнитоподлар

Чыганаклар 

Стегозаврлар
Калтасы районы

Калтасы районы () — Башкортстанга керүче муниципаль район. Административ үзәге — Калтасы авылы Уфадан 202 км еракта ята. Кызыл Кама, Яңавыл, Борай, Дүртөйле районнары белән чиктәш. Күпчелек халыкны чирмешләр һәм татарлар тәшкил итә.

Географик сыйфатлама 
Район урман-суарга бай. Урманнар мәйданның 33,6%ын биләп тора. Тере Танып елгасы, 119 елга, елгачык һәм чишмә. 
Урҗабаш, Борай, Кузбай, Калтасы, Краснохолм, Надеждино нефть ятмалары бар.

Тарих 
1930 елның 20 августында Үзәк башкарма комитетының карары белән барлыкка килгән. Идарә башта Кызыл Түбә авылында урнаша. 1932 елда Кызыл Кама районы белән берләштерелә. Идарә Никулга күчә. 1935 елда район яңадан икегә бүленә. Бу юлы идарә Калтасыда яңа административ бина төзелгәнче Кәлтәй авылына утыртыла.

Халык 
Район 77 авылны һәм 8 меңнән артык кеше яшәгән Краснохолмский «моношәһәрен» берләштерә. Иң зур авыллар: Калтасы (2009 елда 4,6 мең кеше яши), Кутерем (1,19 мең), Зур Кәлтәй (0,92 мең).

Рәсми мәгълүматларга күрә районда чирмешләр (45,9%), руслар (19%), татарлар (14%), башкортлар (10,2%), арлар (10.1%) яши (2010).

Демография

Танылган кешеләр 
 Заболотское һәм Шәрип авылларында сөргеннән кайткан шагыйрь Гамил Афзал яшәгән.
 Биредә, Калегино исемле мари авылында Анна Петровна Сыропятова – Мәскәүнең элекке башлыгы Юрий Лужковның анасы туган.
 Хәзер бетерелгән «Таң» газетының баш редакторы булып 1967-71 елларда татар язучысы Фәнзаман Баттал эшләгән.
 Куян авылында танылган тарихчы Риф(кать) Рәимов (1904-53) туган.
 Николай Исәнбаев (Түбән Качмашта туган) - фән докторы, профессор, Мари Элның атказанган фән эшлеклесе (1999).

Мәгариф өлкәсе

Урта белем 
2008-09 уку елында Калтасы районында 27 мәктәп: 15 урта, 12 төп эшләгәннәр. Укучылар саны – 3931. Милләтләре буенча беренче урында мари балалары – 1989 (50,6%), икенче урында татарлар – 819 (20,8%), өченче урында арлар – 368 (9,4%). Район мәктәпләрендә дүрт телдә (мари, татар, удмурт, рус телләрендә) укыту алып барыла.

Районда татар теленә мөнәсәбәт бер дә кешечә диярлек түгел. Бары 5 мәктәптә татар телен укыту оештырылган, дәресләргә 232 бала йөргән. Бу – укучы татар балаларының 27%ы.

Мари телендә 27 мәктәптә 451 укучы укый (мари баласының 23%ы). Мари телен предмет буларак 983 бала укый (49%). Гомумән 30 мәктәптә мари телен һәм әдәбиятын 1432 бала укый (72%). 5 мәктәптә 78 бала удмуртча укый (22%), барлыгы 7 мәктәптә 235 бала удмурт телен укый,колачлау өлеше — 63 %.

Һөнәри белем 
Уфа механика-технология колледжының Краснохолмский урындагы оешмасы 2003 елдан эшли. Әйләнә-тирә районнарны белгечләр белән тәэмин итә, 350 укучысы бар.

Мәгариф 
Район газетасы «Заря» — «Ӱжара» рус һәм мари телләрендә чыгарыла.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Рәсми сайт  

Башкортстан районнары
Ямаш Игәнәй

Ямаш Игәнәй, чын исеме Ананий Нестер улы Малов (1938 елның 10 гыйнвары — 1997 елның 1 марты) — татар шагыйре, журналист, публицист. Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы (1982 елдан).

Тормыш юлы 
Ул 1938 елның 10 гыйнварында ТАССРның Сарман районында урнашкан Ләке авылында дөньяга килә. 1955 елда Сарман урта мәктәбен тәмамлагач, ул Лубян урман техникумына укырга керә. Аннан соң Башкортстан урман хуҗалыгында үз белгечлеге буенча эшли. 1958—1960 елларда Совет Армиясендә хәрби хезмәт үтә.

Хәрби хезмәттән кайткач, Ямаш Игәнәй Сарман районының Рантамак һәм Азалак авылларының мәктәпләрендә укытучы булып эшли. Шул ук вакытта Казан дәүләт университетының журналистика бүлегендә читтән торып белем ала, аны 1967 елда тәмамлый.

1965—1978 елларда Баулы һәм Мамадыш район газеталарында хатлар бүлеге мөдире, 1978—1980 елларда Чаллы шәһәренең «Кама таңнары» газетасында тәрҗемәче булып эшли. 1980—1985 елларда ул Чаллы ит комбинатында инженер булып эшли.

1986 елда ул Чаллы Язучылар берлегенең җаваплы сәркатибе булып сайлана. 1988 елда исә Чаллының «Чулман-Идел» газетасында эшли. 1991—1997 елларда «Аргамак» журналында хезмәт итә. Берара керәшен татарларының «Керәшен сүзе» газетасында да эшләп ала.

1997 елның 1 мартында Чаллы шәһәрендә Ямаш Игәнәй вафат була. Ул туган авылы зиратында җирләнгән.

Иҗат 
Ямаш Игәнәй әдәбиятта шигърият һәм публицистика өлкәләрендә эз калдыра. XX гасырның 70 нче елларында ук ул шигырьләрен Татарстанның көндәлек матбугатында, күмәк җыентыкларда бастыра башлый. 1981 елда аның «Сәфәр чыгам» исемле беренче җыентыгы чыга. 1983 елда шагыйрьнең кече яшьтәге балалар өчен «Йолдыз булып ян» һәм 1984 елда «Хәзинәләр иле» исемле китаплары басыла. 1987 елда — «Игелекле төбәк», ә 1989 елда аның «Мин әтигә охшаган» исемле шигырьләр җыентыклары дөнья күрә.

Иҗатчының шулай ук публицистик әсәрләре һәм очерклары бар. Алар аның «Бәддога» (1994) китабында тупланган.

Чыганаклар 
 Әдипләребез — 1 нче том. Төзүчеләре — Рәис Даутов, Равил Рахмани. Казан: Татарстан китап нәшрияты, 2009.
 Татар язучылары порталы

Сылтамалар 
 Татар электрон китапханәсе 
 Яр Чаллы язучылары

Татар шагыйрьләре
Татар журналистлары
Керәшеннәр
Әлмөхәммәт

Әлмөхәммәт — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә  748 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453605, ОКАТО коды — 80201804002.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Булат (Әбҗәлил районы)

Булат — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.  2010 елның 14 октябренә биредә 155 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453605,  — 80201804003.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Түбән Әбдрәш

Түбән Әбдрәш — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октәбренә биредә 67 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчᴛьı индексы — 453605,  — 80201804005.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җɵмһүрᴎятсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Северный (Әбҗәлил районы)

Северный — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октәбренә биредә 155 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчтьı индексы — 453605,  — 80201804006.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җɵмһүpиятсының муниципаль берәмлекләр сəʙиты.

Башкортстан авыллары
Әлмөхәммәт (Әбҗәлил районы)

Әлмөхәммәт — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә 487 кешенең яшәве мәгълүм.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Авылның танылган шәхесләре 
 Ким Әхмәтҗанов (1932 - 1980) - әдәбият галиме, Салават Юлаев премиясе лауреаты (1972).
 Рамазан Өметбаев (1924, Әлмөхәммәт-1997, Уфа) , язучы, дәүләт эшлеклесе.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Сухое Озеро станциясе

Сухое Озеро станциясе — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 14 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — ?,  — ?.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Уральский (Әбҗәлил районы)

Уральсᴋи — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октәбренә биредә 77 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчᴛьı индексы — 453605,  — 80201804009.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җɵмһүрᴎятсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Амангилде (Әбҗәлил районы)

Амангилде — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октәбренә биредә 651 кешенең яшәве мәгълүм.
пучᴛы индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 651 кешенең яшәве мәгълүм.

Географик урынлашу 

 район үзәгенә кадәр (Аскар): 25 км
 тимер юл станcасенә кадәр (Мaгниттауи): 77 км

Авылның танылган шәхесләре 
 Әсхәл Әхмәт-Хуҗа (1942) - шагыйрь, РФ атказанган мәдәният хезмәткәре (2002), Г. Сәләм премиясе лауреаты (1992).
 Вәфир Тайсин (1927-1995), Социалистик Хезмәт Каһарманы.

Рәсемнәр

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җөмһүpиятсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Әбделгазе

Әбделгазе — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октәбренә биредә 295 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчᴛьı индексы — 453625, ОКАТО коды — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 651 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җɵмһүрᴎятсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Казмаш

Казмаш — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 538 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары

ba:Ҡаҙмаш
Рыскуҗа

Рыскуҗа — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 453 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Үтәгән (Әбҗәлил районы)

Үтәгән — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октәбренә биредә 447 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчᴛьı индексы — 453625, ОКАТО коды — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җɵмһүрᴎятсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Айгырбаткан утары

Айгырбаткан утары — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 30 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453620,  — 80201810002.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Давыт (Әбҗәлил районы)

Давыт — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.  2010 елның 14 октябренә биредә 352 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453620,  — 80201810003.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Колыкач

Колыкач — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 77 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453620,  — 80201810004.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Тирмән (Мелькомбинат)

Тирмән — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 13 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453620,  — 80201810005.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Ярлыкап

Ярлыкап — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 54 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453620, ОКАТО коды — 80201810006.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Танылган шәхесләр 
 Әмир Истамгулов (1931-2009), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
 Марат Илһамов (1934), галим.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Баем (Әбҗәлил районы)

Баем — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 1015 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Асылай (Әбҗәлил районы)

Асылай — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 397 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Олы Габдин

Олы Габдин — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 180 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Янекәй

Янекәй — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 293 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625, ОКАТО коды — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Муракай

Муракай — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 329 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Яңа Балапан

Яңа Балапан — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 417 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625, ОКАТО коды — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Күренекле кешеләре 
 Ишмөхәммәт чәчән

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Рәхмәт

Рәхмәт — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 341 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Иске Балапан

Иске Балапан — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октәбренә биредә 264 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчты индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җөмһүриᴙтсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Туеш

Туеш — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 475 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Яйкар

Яйкар — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 157 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625, ОКАТО коды — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Бурангул (Әбҗәлил районы)

Бурангул — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 773 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 773 кешенең яшәве мәгълүм.

Бурангулда туган танылган кешеләр 
 Әхтәм Әбүшахманов (1948) - драма артисты, режиссёр, педагог. РСФСР атказанган артисты (1989), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1983).

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Ыскак

Ыскак — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 178 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625, ОКАТО коды — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 178 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Ишкилде (Әбҗәлил районы)

Ишкилде — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октәбренә биредә 234 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчты индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 234 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җөмһүриᴙтсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Мәйгәште

Мәйгәште — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 234 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 234 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Сәеткол (Әбҗәлил районы)

Сәеткол — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 146 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 146 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Салават-совхоз утары

Салават-совхоз утары — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 1 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Гусево (Әбҗәлил районы)

Гусево — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 1102 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1102 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Борисово (Әбҗәлил районы)

Борисово — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 60 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 60 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Идәш Кучкары

Идәш Кучкары — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 203 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 146 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Таксыр

Таксыр — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2010 елның 14 октябренә биредә 398 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 398 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Тал Кучкары

Тал Кучкары — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453625,  — 80201807001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 464 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Юлдаш (Әбҗәлил районы)

Юлдаш — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453614, ОКАТО коды — 80201819006.

Демография 

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 464 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Кушый

Кушый — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453624,  — 80201822003.

Демография 

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 374 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Селивановский

Селивановский — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 
Почта индексы — 453624,  — 80201822004.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 188 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Яңавыл (Әбҗәлил районы)

Яңавыл — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453624, ОКАТО коды — 80201822005.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 311 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Әхмәт (Әбҗәлил районы)

Әхмәт — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453615, ОКАТО коды — 80201825002.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 145 кешенең яшәве мәгълүм.

Авылның танылган кешеләре 
 Айсылу Ягафәрова - язучы, БР атказанган мәдәният хезмәткәре (1993).

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Красная Башкирия

Красная Башкирия — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453618,  — 80201828001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 2 435 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Озерное (Әбҗәлил районы)

Озерное — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453618,  — 80201828002.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 595 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Покровка (Әбҗәлил районы)

Покровка — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453618,  — 80201828003.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 226 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Самар совхозы бүлекчәсе

Самар совхозы бүлекчәсе — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

ᴨyчтьı индексы — 453618,  — 80201828004.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 510 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җɵмһүpиятсының муниципаль берәмлекләр сəʙиты.

Башкортстан авыллары
Ишкол

Ишкол — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

ᴨyчты индексы — 453626,  — 80201831001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1 257 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җөмһүриᴙтсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Дәүләтша

Дәүләтша — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453626,  — 80201831002.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 168 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Искуҗа (Әбҗәлил районы)

Искуҗа — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

ᴨyчты индексы — 453626,  — 80201831003.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 145 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җөмһүриᴙтсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Равил (Әбҗәлил районы)

Равил — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453626,  — 80201831004.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 494 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Тәпән (Әбҗәлил районы)

Тәпән — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә  323 кешенең яшәве мәгълүм.
ᴨyчᴛьı индексы — 453626,  — 80201831005.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 316 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җɵмһүрᴎятсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Ташбулат (Әбҗәлил районы)

Ташбулат — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453612,  — 80201834001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1 277 кешенең яшәве мәгълүм.

Күренекле кешеләре 
 Ринат Атауллин (1959―2022), Башкортстанның атказанган рәссамы (2010), Ким Әхмәтҗанов исемендәге бүләк лауреаты (1998).
 Радик Вәлмөхәмәтов ― җырчы.
 Азат Үтәкәев (1953), Башкортстанның атказанган табибы (2002).

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Биккол (Әбҗәлил районы)

Биккол — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453612,  — 80201834002.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 292 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Күчем (Әбҗәлил районы)

Күчем — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә  361 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453613,  — 80201834003.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 419 кешенең яшәве мәгълүм.

Танылган шәхесләр 
 Таһир Күчимов (1909-1984), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Ниязгол (Габҗәлил районы)

Ниязгул — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

ᴨучтьı индексы — 453612,  — 80201834004.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 168 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җɵᴍһүриятсының муниципаль берәмлекләр сәвиты.

Башкортстан авыллары
Теләш (Әбҗәлил районы)

Теләш — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453612,  — 80201834005.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 105 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Үләнде

Үләнде — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453612, ОКАТО коды — 80201834006.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 85 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Аюсазы

Аюсазы — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453612,  — 80201834007.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 205 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Күчем Руднигы авылы

Күчем Руднигы авылы — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә  316 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — ?,  — 80201834008.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 342 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Геологоразведка (Әбҗәлил районы)

Геологоразведка — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453613,  — 80201834009.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 350 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Зеленая Поляна (Әбҗәлил районы)

Зеленая Поляна — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453613,  — 80201834010.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 136 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Якты Күл (Әбҗәлил районы)

Якты Күл — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453629, ОКАТО коды — 80201834011.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 418 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Михайловка (Әбҗәлил районы)

Михайловка — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453622,  — 80201837001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 1 103 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Әбҗәлил

Әбҗәлил — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453601, ОКАТО коды — 80201837002.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 496 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Әүмеш

Әүмеш — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453622, ОКАТО коды — 80201837003.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 107 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Җилембәт

Җилембәт — Башкортстанның Габҗәлил районында урнашкан авыл. 2009 елның 1 гыйнварына биредә  377 кешенең яшәве мәгълүм.
Почта индексы — 453622, ОКАТО коды — 80201837005.

Демография 
Халык саны динамикасы:

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Куҗан

Куҗан — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453601,  — 80201837006.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 256 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Салават (Әбҗәлил районы)

Салават (, ) — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453601,  — 80201837007.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 323 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Самар (Әбҗәлил районы)

Самар — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

ᴨyчтьı индексы — 453601,  — 80201837008.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 197 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан җɵмһүpиятсының муниципаль берәмлекләр сəʙиты.

Башкортстан авыллары
Таштимер

Таштимер — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453601,  — 80201837009.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 382 кешенең яшәве мәгълүм.

Рәсемнәр

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Тупак

Тупак — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453622,  — 80201837010.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 718 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Әбделмәмбәт

Әбделмәмбәт — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453583, ОКАТО коды — 80219820001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 576 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Калмак (Әбҗәлил районы)

Калмак — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453606,  — 80201840004.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 22 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Мәхмүт (Әбҗәлил районы)

Мәхмүт — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453606,  — 80201840005.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 584 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Хөсәен (Әбҗәлил районы)

Хөсәен — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453606,  — 80201840006.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 23 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Хәмит (Әбҗәлил районы)

Хәмит — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453627,  — 80201843001.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 676 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары
Шәрип (Әбҗәлил районы)

Шәрип — Башкортстанның Әбҗәлил районында урнашкан авыл.

Почта индексы — 453627, ОКАТО коды — 80201843002.

Демография 
Халык саны динамикасы:

2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 241 кешенең яшәве мәгълүм.

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.

Башкортстан авыллары