Bengala lingvo

{{Informkesto lingvo
|Lingvo=Bengala lingvo
|Propra_nomo=Bangla (বাঙলা)
|Landoj=Bangladeŝo, Barato, kaj dise en pluraj aliaj landoj
|Denaskuloj= 215 milionoj (rango laŭ parolantaro:4-a)
|Klasifiko=Hindeŭropa lingvaro
|Fam2=Hindirana lingvaro
|Fam3=Hindarja lingvaro
|Fam4=Apabhransa Avahattha
|Fam5=Bangla
|Koloro=Hindeŭropa
|Oficiala lingvo =Bangladeŝo, Okcidenta Bengalio (Barato)
|Reguligita de=ne ekzistas Akademio por starigi lingvajn regulojn
|ISO1=bn
|ISO2=ben
|SIL=BNG
|Mapo=
}}

La bengala lingvo (, Bāṃlā bhāṣā, Bangla bhasha) apartenas al la hindeŭropaj lingvoj.
Minimume 215 milionoj da personoj parolas ĝin kiel gepatran lingvon (2005) en Suda Azio. Ĝi apartenas al la tiel nomataj mondolingvoj (pli ol 100 milionoj da parolantoj) kaj okupas la lokon 7a laŭ la kvanto de la parolantoj en la mondo. El la parolantoj pli ol 140 milionoj da homoj vivas en Bangladeŝo, kie la bengala lingvo estas oficiala lingvo, nacia lingvo kaj la plej parolata lingvo. Fakte la nacia kaj oficiala estas la Moderna Normiga Bengala (Literatura Bengala).[ https://www.britannica.com/topic/Bengali-language] Konsultita la 22an de Marto 2018. Konsultita la 22an de Marto 2018. Ĝi utilas kiel la lingvafrankao de la lando, kaj 98% el Bangladeŝanoj estas fluaj parolantoj en Bengala (inklude dialektojn) kiel unua lingvo.  Konsultita la 22an de Marto 2018.

En Barato vivas pli ol ĉirkaŭ 75 milionoj da parolantoj. Tie ĝi estas unu el 22 oficialaj lingvoj. En la federaciaj ŝtatoj Okcidenta Bengalio kaj Tripuro inklizive de la ĉefurboj Kolkato kaj Agartalo ĝi estas la dua plej grava lingvo post la hinda lingvo. Ĝi estas parolata ankaŭ ĉe la Barak Valo en la ŝtato Asamo. Ĝi estas parolata ankaŭ en diversaj partoj de la Bramaputra valo de Asamo. Estas Bengalaj mezlernejoj kiuj plenumas la postulojn de la komunumo. La bengala estas instruata ankaŭ en variaj altlernejoj kaj universitatoj en Asamo. Ĝi estas ankaŭ la plej parolata lingvo en la insuloj Andamanoj kaj Nikobaroj en la Golfo de Bengalo. Ĝi estas parolata ankaŭ fare de gravaj minoritatoj en aliaj ŝtatoj kiel Ĝarkhando, Biharo, Mizoramo, Meghalajo, Madja Pradeŝo kaj Odiŝo.

Aliaj homoj ĝin parolas en aliaj landoj, kiel Malajzio, Nepalo, Sauda Arabio, Singapuro, la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, Britio kaj Usono. Kun pli ol ĉirkaŭ 300 milionoj da parolantoj tutmonde (laŭ la censo de Barato de 2011), la Bengala lingvo estas kutime enkalkulita kiel sesa aŭ sepa indiĝena lingvo plej parolata en la mondo laŭ loĝantaro.

Vortaroj el la komenco de la 20-a jarcento atribuis iomete pli ol la duono de la Bengala vortotrezoro al indiĝenaj vortoj (t.e., nature modifitaj sanskritaj vortoj, koruptitaj formoj de sanskritaj vortoj, kaj pruntoj el ne-hindeŭropaj lingvoj), ĉirkaŭ 30 procenton al nemodifitaj sanskritaj vortoj, kaj la ceteron al eksterlandaj vortoj. Dominante en la lasta grupo estas la Persa lingvo, kiu estas ankaŭ la fonto de kelkaj gramatikaj formoj. Pli ĵusaj studoj sugestas ke la uzado de indiĝenaj kaj eksterlandaj vortoj pliiĝis, ĉefe pro la prefero de Bengalaj parolantoj por la parola stilo.

 Skribsistemo 

Kiel ĉiuj aliaj Hindiaj skriboj ĝi devenas de la Brahmi-a skribo. Jen ties literoj, kun la okcidenta nagaria skribo ekvivalentoj, kaj prononco:

 Vokaloj 

 Konsonantoj 

 Gramatiko 
La bengala lingvo sekvas jenan vortordon - subjekto, objekto, verbo. Ĝi uzas postpoziciojn anstataŭ prepoziciojn. Ne ekzistas gramatika genro.

 Historio 
La plej antikvaj skribaj atestoj pri la lingvo estas kolekto de 47 kantoj de diversaj poetoj, la Ĉarjapado.

 Ligiloj al Esperanto 
 Aparte konata bengala esperantisto estas Probal Daŝgupto

Literaturo
Gazetoj

 Anandabazar Patrika Bartaman Daily Desher Katha Dainik Jugasankha Dainik Prantajyoti Dainik Sambad Dainik Statesman Ebela Ei Samay Sangbadpatra Ekdin Ganadabi Ganashakti Jago Bangla Kalantar Manush Patrika Puber Kalom Sangbad Lahari Sangbad Pratidin Tripura Bani Uttarbanga Sambad''

Bildaro

Vidu ankaŭ 
 Naciaj lingvoj de Barato
 Lingvistiko
 Listo de lingvoj
 Bengaloj
 Rohinĝoj
 Baŭloj, mistikismaj muzikistoj bengallingvaj

Notoj

Eksteraj ligiloj 
 http://www2.ignatius.edu/faculty/turner/languages.htm  
 http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=BNG 

Hindarja lingvaro
Lingvoj laŭ alfabeto
Lingvoj de Bangladeŝo
Lingvoj de Barato
Bengalio