Benjamin Britten

Sir Edward Benjamin Britten (ur. 22 listopada 1913 w Lowestoft, zm. 4 grudnia 1976 w Aldeburghu) – angielski kompozytor, dyrygent i pianista, uchodzący za najwybitniejszego kompozytora brytyjskiego XX wieku.

Życiorys 
Urodził się na wschodzie Anglii w Lowestoft w hrabstwie Suffolk jako najmłodsze dziecko w rodzinie dentysty. Pierwsze lekcje gry na fortepianie i zapisu nutowego prowadziła matka, spędzal też weekendy z Frankiem Bridgem, kompozytorem i pedagogiem. Później grywał również na altówce. Wykształcenie odebrał w Gresham’s School w Holt. Studiował w Royal College of Music w Londynie – był jednak rozgoryczony latami tam spędzonymi – mimo iż umiał już „prawie wszystko”, czuł się ograniczony przez klasyczną metodę edukacji swojego profesora Johna Irelanda, który chciał zapoznać go z kontrapunktem i fugą. Podczas studiów zapoznał się z muzyką Igora Strawińskiego, Gustava Mahlera i Dmitrija Szostakowicza. Po ukończeniu studiów wrócił do rodzinnej miejscowości na dwa lata, później zarabiał opracowując muzykę filmową. Był wtedy już znanym pianistą i akompaniatorem. Choć pierwsza kompozycja (Our Hunting Fathers) wywołała zdziwienie i poruszenie, kompozytor dopiero w 1945 zyskał międzynarodową sławę operą Peter Grimes.

W latach 1939-1942 przebywał i komponował w Stanach Zjednoczonych.

W 1968 został laureatem prestiżowej duńskiej Nagrody Fundacji Muzycznej Léonie Sonning.

Niedługo przed śmiercią, bo 2 lipca 1976, otrzymał tytuł szlachecki „barona Aldeburgha”. Zmarł z powodu niewydolności serca. Pochowany został przy kościele świętych Piotra i Pawła w Aldeburghu. W 1978 odsłonięto jego tablicę pamiątkową w opactwie westminsterskim w Londynie.

Życie prywatne 
Był osobą homoseksualną i pacyfistą, a także indywidualistą i samotnikiem. Przez całe dorosłe życie pozostawał w związku z poznanym w roku 1937 tenorem Peterem Pearsem, który był pierwszym wykonawcą głównych ról we wszystkich jego najważniejszych dziełach operowych; dla niego powstała też większość jego innych utworów wokalnych.

Najważniejsze utwory

Opery 
(na podstawie materiałów źródłowych)
 Paul Bunyan, 1941
 Peter Grimes, 1945
 Gwałt na Lukrecji (The Rape of Lucretia), 1946
 Albert Herring, 1947
 Pobawimy się w operę (Mały kominiarczyk) (Let's Make an Opera (The Little Sweep)), 1948
 Billy Budd, 1951
 Gloriana, 1953
 Dokręcanie śruby (The Turn of the Screw), 1954
 Noe i potop (Noye's Fludde), 1958
 Sen nocy letniej (A Midsummer Night's Dream), 1960
 Kulikowa rzeka (Curlew River), 1964
 Piec ognisty (The Burning Fiery Furnace), 1966
 Syn marnotrawny (The Prodigal Son), 1968
 Owen Wingrave, 1973
 Śmierć w Wenecji (Death in Venice), 1973

Utwory orkiestrowe 
(na podstawie materiałów źródłowych
 Wariacje na temat Franka Bridge’a, Op. 10 (1937) na orkiestrę smyczkową
 The Young Person's Guide to the Orchestra (Wariacje i fuga na temat Purcella), Op. 34 (1946)
 Requiem wojenne (War Requiem, 1961)
 Koncert fortepianowy, op.13 (1938), części: 1. Toccata, 2. Waltz, 3. Impromptu, 4. March
 Koncert skrzypcowy, op.15 (1939), części: 1. Moderato con moto, 2. Vivace, 3. Passacaglia: Andante lento

Inne 
 A Ceremony of Carols (1942), na chór dziecięcy i harfę
 Symfonia wiosenna (Spring Symphony), op. 44 (1949), na głosy solowe (SAT), chór mieszany, chór chłopięcy i orkiestrę

Przypisy

Bibliografia 
 
 

Brytyjscy dyrygenci
Parowie dożywotni
Odznaczeni Orderem Towarzyszy Honoru
Odznaczeni Orderem Zasługi (Wielka Brytania)
Laureaci Nagrody Grammy
Absolwenci Royal College of Music
Urodzeni w 1913
Zmarli w 1976
Kompozytorzy XX wieku
Brytyjscy kompozytorzy operowi
Laureaci Nagrody Fundacji Muzycznej Léonie Sonning