alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
518 v.Chr.

Het jaar 518 v.Chr. is een jaartal in de 6e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië
Koning Darius I begint in Persepolis met de bouw van de apadana (audiëntiehal), uit respect reizen vele duizenden onderdanen naar de ceremoniële hoofdstad om de "Grote Koning" eer te bewijzen.

Palestina
In Jeruzalem verklaart Zacharia dat de God van Israël nu teruggekeerd is in zijn Huis en dat dat op zich voldoende is voor het welzijn van het volk. Hij geeft daarmee iedere gedachte aan rebellie op.

Egypte
Koning Darius I schrijft zijn satraap Aryandes in Opper-Egypte een brief waarin hij hem opdraagt alle wetten van het land tot jaar 44 van Amasis te bundelen. Hij wil de wetgeving in het rijk herstellen.

Griekenland
 Hebron wordt benoemd tot archont van Athene.

Geboren 
 Pindar, Grieks dichter uit Boeotië

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
515 v.Chr.

Het jaar 515 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Palestina
 In Jeruzalem wordt de Tweede Tempel gewijd. De tempeldienst met zijn offerandes worden hervat.

Religie 
 Begin van de Zugot periode: deze periode valt samen met de periode van de Tweede Tempel en duidt erop dat het spirituele leiderschap van het Joodse volk in handen is van vijf generaties van zugot ("paren") religieuze leraren.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
513 v.Chr.

Het jaar 513 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië
Koning Darius I onderwerpt Thracië en Macedonië, bij de Donau achtervolgen de Perzen de nomadische Scythen.
De Scythen passen een tactiek van de "Verschroeide Aarde" toe en het Perzische leger moet zich terugtrekken.
Darius I laat zijn satraap Megabases achter met 80.000 man om Thracië en de zee-engte van de Dardanellen zeker te stellen.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
512 v.Chr.

Het jaar 512 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië
Koning Darius I verblijft in Sardis, de satraap Aryandes verovert Lybië.
De Ionische stadstaten worden verplicht belastingheffing te betalen.
In Persepolis verdeelt Darius I het Perzische Rijk in twintig satrapieën.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
511 v.Chr.

Het jaar 511 v.Chr. is een jaartal in de 6e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië
Koning Darius I ("de Grote") snijdt met de Perzische vloot bij de Dardanellen de aanvoer af van graan en hout voor de vrije Griekse stadstaten in Ionië.
De Perzen veroveren de eilanden Lemnos en Imbros.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
510 v.Chr.

Het jaar 510 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Met steun van het Orakel van Delphi en het Spartaanse leger (o.l.v. Cleomenes I), wordt de tirannie van Hippias bij een volksopstand omvergeworpen.
Cleisthenes stelt zich aan het hoofd van een democratisch bewind, Scamandrius wordt benoemd tot archont van Athene.
Koning Demaratus (510 - 491 v.Chr.) uit het huis der Eurypontiden regeert over Sparta.

Italië
Sybaris wordt in een gewapend conflict met Crotona verwoest.

China
Koning Helü van Wu organiseert een expeditie naar het zuiden naar Yue, met als voorwendsel dat Yue niet meegedaan had toen Wu Chu aanviel. Yuanchang van Yue voelt zich bedrogen omdat er een eerdere overeenkomst met Wu was.

Japan
Keizer Itoku (510 - 475 v.Chr.) bestijgt de troon.

Geboren 
Kimon II (~510 v.Chr. - ~450 v.Chr.), Atheens politicus en vlootvoogd

Overleden 
Annei (~577 v.Chr. - ~510 v.Chr.), keizer van Japan (67)

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
505 v.Chr.

Het jaar 505 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië
De verdreven Atheense tiran Hippias, vestigt zich in Sardis en vraagt koning Darius I om hulp. Hij dwingt Athene hem op de troon te herstellen.

Italië
In Rome worden de eerste twee consuls aangesteld volgens de antieke traditie.
Aristodemos van Cumae verslaat de Etrusken nabij Aricia.

China
Tang wordt door Chu ingelijfd.
Yuanchang van Yue neemt wraak op Helü van Wu voor de vernietiging van Zuili. Hij mobiliseert zijn troepen en valt Wu aan terwijl het leger van Wu in Chu is.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
1321

Het jaar 1321 is het 21e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
 26 juni - Eerstesteenlegging van de Domtoren te Utrecht.
 29 september - Stadsbrand van Schoonhoven.
 De Universiteit van Florence wordt gesticht.
 In Villerouge-Termenès wordt Guillaume Bélibaste verbrand, vermoedelijk de laatste kathaar die dit lot ondergaat.
 oudst bekende vermelding: Stok

Opvolging 
 Delhi - Giyathuddin Tughluq in opvolging van Khusrau Khan
 Montbéliard - Reinoud van Bourgondië opgevolgd door zijn zoon Othenin onder regentschap van diens oom Hugo van Chalon
 Paderborn - Diederik II van Itter opgevolgd door Bernard V van Lippe
 Servië - Stefan Uroš II Milutin opgevolgd door zijn zoon Stefan Uroš III Dečanski

Geboren 
 5 juli - Johanna van Engeland, echtgenote van David II van Schotland
 Waldemar IV, koning van Denemarken (1340-1375) (jaartal bij benadering)

Overleden 
 10 januari - Maria van Brabant (66), echtgenote van Filips III van Frankrijk
 16 maart - Humphrey de Bohun (~45), Engels edelman
 23 april - Bolesław van Oels (~25), Pools edelman
 1 juli - Maria de Molina (~56), echtgenote van Sancho IV van Castilië
 14 september - Dante Alighieri (56), Italiaans dichter
 29 oktober - Stefan Uroš II Milutin (~68), koning van Servië (1282-1321)
 27 november - Cunigonde van Bohemen, (56) Boheems prinses, echtgenote van Bolesław II van Mazovië
 Johan II van Holstein-Kiel (~68), Duits edelman
 Maurice de Pagnac, officieus grootmeester van de Orde van Sint-Jan
 Reinoud van Bourgondië, graaf van Montbéliard
 Witte van Haemstede (~40), Hollands edelman
 ibn al-Banna, Marokkaans wiskundige (jaartal bij benadering)
 Yunus Emre, Turks mysticus (jaartal bij benadering)

Jaar
509 v.Chr.

Het jaar 509 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië

Lucius Tarquinius Superbus, de laatste Etruskische heerser over Rome, wordt door de Romeinse bevolking verdreven. Etruskische troepen onder Lars Porsenna rukken op naar Rome. Een veldslag bij de Pons Sublicius eindigt in een kortstondige bezetting van Rome.
Met de vlucht van Tarquinius Superbus komt een einde aan de Etruskische heerschappij over Rome. Rome wordt een republiek; de Senaat kiest jaarlijks twee consuls.
Lucius Junius Brutus en Lucius Tarquinius Collatinus worden benoemd tot consul van Rome.

Carthago
Carthago sluit een handelsverdrag met Rome. Daarin wordt bepaald dat Romeinse schepen niet verder dan Carthago mogen varen en dat de Carthagers geen invoerrechten hoeven te betalen.

Griekenland
Lysagoras wordt benoemd tot archont van Athene.

China
Koning Helü van het Wu-rijk neemt de krijgskundige Sunzi in dienst als zijn raadgever.
Koning Zhao van Chu stuurt Gongzi Nangwa eropuit om Wu aan te vallen als wraak voor de veldtochten van Wu in Qian en Lu.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
501 v.Chr.

Het jaar 501 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Naxos wordt door de Perzen geplunderd en verwoest.
Hermocreon wordt benoemd tot archont van Athene.

Italië
Rome stelt door de dreiging van de Sabijnen het ambt van dictatorschap in.

China
Confucius wordt gouverneur van de stad Chung-tu.

Spanje
Gadir (het huidige Cádiz) wordt door Carthago veroverd.

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
502 v.Chr.

Het jaar 502 v.Chr. is een jaartal in de 6e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
 Opiter Verginius Tricostus en Spurius Cassius Vecellinus zijn consul in het Imperium Romanum.
De Latijnse Liga verslaat de Etrusken onder Lars Porsenna bij Aricia.

Griekenland
 Naxos komt tegen het Perzische gezag in opstand en ontketent daarmee de Ionische Opstand.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
514 v.Chr.

Het jaar 514 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

China
Helü wordt koning van Wu. Hij weet zich snel geliefd te maken door goed bestuur gepaard met een zekere nederigheid. Hij laat zijn voorganger Liao vermoorden en schildert hem af als een indringer.
Koning Helü van het Wu rijk sticht de "Grote Stad van Helü", (de oude naam voor Suzhou), als zijn hoofdstad.

Perzië
Koning Darius I begint een veldtocht tegen de Scythen, het Perzische leger (± 100.000 man) steekt met een pontonbrug de Bosporus over.
 Koning Miltiades van Thracië moet zich aan Darius onderwerpen.

Griekenland
Na de moord op zijn broer Hipparchus begint Hippias last te krijgen van achtervolgingswaan.

Geboren

Overleden 

Hipparchos, tiran van Athene

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
519 v.Chr.

Het jaar 519 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

China
Jing Wang wordt koning van de Zhou-dynastie.

Griekenland
Koning Cleomenes I (519 - 487 v.Chr.) bestijgt de troon van Sparta.
Athene sluit een alliantie met de stadstaat Plataeae tegen Thebe.

Geboren 
Xerxes I (~519 v.Chr. - ~465 v.Chr.), koning van Perzië

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
517 v.Chr.

Het jaar 517 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië
Sardis wordt de hoofdstad van Ionië.

Griekenland
Hecataeus van Milete maakt voor het eerst melding van de Kelten.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
516 v.Chr.

Het jaar 516 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië 
Koning Darius I begint aan de verovering van de Indus-vallei in India.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
508 v.Chr.

Het jaar 508 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
Etruskische troepen onder Lars Porsenna rukken op naar Rome. Een veldslag bij de Pons Sublicius eindigt in een kortstondige bezetting van Rome. Uiteindelijk wordt de vrede getekend.

Griekenland
Isagoras slaagt er tijdelijk in Cleisthenes en zijn gehele clan uit Athene te verdrijven.
Isagoras wordt benoemd tot archont van Athene.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
Laddervenster

Het laddervenster is een venstertype dat voornamelijk voorkomt in gebouwen die tot de stijl van de Amsterdamse School behoren.

Het venstertype heeft een onderverdeling van roeden die doet denken aan de sporten van een ladder.

In de jaren tachtig zijn de laddervensters bij veel huizenblokken vervangen door gewone ramen, wat die gevels een saaiere aanblik heeft bezorgd.

Amsterdamse School
Venster
Dione

Theia (mythologie) of Dione, een koningin uit de Griekse mythologie
Dione (geslacht), een geslacht van vlinders
Dione (voornaam), een meisjesnaam
Dione (maan), een maan van de planeet Saturnus
Dione (artiest), een hardcore artiest
Theia (mythologie)

Theia of Dione (gelatiniseerd) (Grieks: Θεία, Theía), Théa (Grieks: Θέα, Théa), Ethra (Grieks: Αἴθρα, Áíthra) of Euryphaessa of Basilea was een koningin uit de Griekse mythologie. Haar naam kan worden vertaald als 'koningin van het licht' of 'Hemelkoningin'. Haar naam is in feite verwant aan de naam Zeus, het is hiervan de vrouwelijke vorm.

Homerus noemt Theia als de moeder van Aphrodite, Zeus is haar vader. Theia woonde op de Olympus, waar ze haar dochter opving toen deze aan haar hand was verwond door de sterveling Diomedes, tijdens haar poging haar zoon, de Trojaanse Aeneas, te redden. Theia troostte haar, en veegde het onsterfelijke bloed, (de ichor), weg, die uit Aphrodites wond stroomde. Ze vertelde hoeveel de andere Olympiërs eveneens te lijden hadden van het geweld der mensen, maar, zei Theia, dwazen die het durven op te nemen tegen de goden, zullen niet lang meer te leven hebben.

Pseudo-Apollodoros vermeldt dat er naast Theia nog een andere Titanide was, Dione. Theia zou bij Hyperion Eos, Helios en Selene hebben gebaard, en Dione zou bij Zeus de moeder zijn van Aphrodite.

Stamboom 

Titaan
Lantaarn (bouwkunde)

Een lantaarn is een opengewerkte bekroning van een grote koepel of een toren en is meestal achthoekig van vorm. Een lantaarn op een toren wordt in een aantal gevallen in Nederland gebruikt om een carillon in te hangen; dit kan zijn in de vensters van de lantaarn dan wel binnen in het midden er van, zoals in Enkhuizen op de Zuidertoren.

Ook een glazen kap in/op het dak van een huis of het dek van een schip wordt lantaarn genoemd.

Door de lantaarn valt daglicht binnen. Daarom heeft deze in de woningbouw vaak een prominente plaats: boven de trap of het atrium, of in een speciaal voor de daglichttoetreding aangebrachte vide.

Onderdeel van een kerkgebouw
Bouwkundig onderdeel
Liseen

Lisenen zijn in de bouwkunst verticale, iets uit de muur springende stroken zonder voetstuk of bekroning. Ze hebben een decoratieve functie: door het gebruik van lisenen wordt een muur in vlakken verdeeld (geleding).

Een liseen wordt een rondboogliseen genoemd als deze via een of meerdere rondbogen verbonden is.

Andere muurverzwaringen zijn: steunbeer en pilaster.

Bouwkundig onderdeel
Gevel
Loofwerk

Loofwerk of lofwerk is in de bouwkunde een doorlopend ornament dat de vorm heeft van bladmotieven. Daarin kunnen ook andere plantendelen, zoals bloemen en vruchten, zijn verwerkt.

Loofwerk wordt op talrijke manieren toegepast. Binnenshuis kan het bijvoorbeeld als houtsnijwerk voorkomen in meubels. Zowel binnens- als buitenshuis kan het in bouwkundige elementen zijn verwerkt: bijvoorbeeld als festoen in een gevel, als acanthusblad bovenaan een zuil of pilaar. Ook in sieraden, zoals gespen of spelden, kan men loofwerk tegenkomen. 

Stijlsoorten die er veel gebruik van maakten, zijn Barok en rococo. Toen de jugendstil ontstond, werden plantmotieven en op de natuur geïnspireerde vormen een dominant element in deze stroming, en men kan er allerlei vernieuwde vormen van loofwerk in ontwaren.

Beeldende kunst
Vormgeving
Ornament
Luchtboog

Een luchtboog is een stijgende boog, die tussen een steunbeer en het bouwwerk is aangebracht. Deze boog heeft dezelfde functie als een schoor: het overbrengen van horizontale krachten (spatkrachten), van het bouwwerk naar de verticaal staande steunbeer. Een pinakel werd bij de luchtboog met steunbeer niet alleen om decoratieve redenen toegepast, maar voegde tevens extra gewicht toe aan de steunbeer om de spatkrachten vanuit de luchtboog beter te verwerken.

Luchtbogen kunnen opgenomen zijn in het dak van de zijbeuken van een kerk of kathedraal, maar voornamelijk in de gotische bouwkunst zijn luchtbogen aan de buitenkant van het gebouw te zien. Het dak van de zijbeuken bevindt zich doorgaans een stuk onder deze luchtbogen (zie tekening).

Onderdeel van een kerkgebouw
Motief (literatuur)

In de literatuur wordt de term motief gebruikt in een enge en een ruime betekenis.

In ruime zin slaat het op een onderwerp dat in verscheidene literaire werken, vaak uit heel verschillende tijden, wordt behandeld. Voorbeelden zijn het dubbelgangersmotief, het motief van de vadermoord, het onbewoonde eiland, het mannetje in de maan e.d.

In enge zin is motief een term uit de verhaalanalyse die geen zelfstandige categorie van verhaalelementen aanduidt, maar een containerbegrip is: een verhaalmotief kan een beeldspraak zijn, een uitspraak van een personage of een zin van de verteller, een handeling, een gedachte of nog een ander structuurelement. Het belangrijkste criterium om een element een motief te noemen, is herhaling. Elementen waarvan het de lezer opvalt dat ze bij herhaling voorkomen, zal hij inzetten bij het proces van betekenistoekenning.

Het gaat daarbij om een gegeven (voorwerp, verschijnsel, gebeurtenis) dat meerdere malen in een verhaal terugkeert en een meer dan gewone (symbolische) betekenis heeft, ook bekend als leidmotief. In die zin onderscheidt men concrete en abstracte motieven:
 een concreet motief komt aan de oppervlakte van het verhaal voor;
 een abstract motief geeft de waarde of onwaarde aan die door het concrete motief wordt geïllustreerd. Vaak moet het abstracte motief door de lezer worden geformuleerd.

Het thema of de grondgedachte van een verhaal wordt dan het sluitmotief genoemd. Het brengt de belangrijkste abstracte motieven in één zin bij elkaar. Volgens literatuurwetenschappers Erica van Boven en Gillis Dorleijn is de term thema niet geheel synoniem met hoofdmotief en is de eerste term meer geschikt om de hoofdgedachte van gedichten uit te drukken.

Toegepast op 'Saidjah en Adinda' van Multatuli: de kerven in het rijstblok (concreet, herhaaldelijk vermeld) staan voor de trouw van Adinda, de buffelroof voor het onrecht in de kolonie. Het sluitmotief kan dan als volgt luiden: "Het onrecht dat de arbeidzame, trouwe Javaan wordt aangedaan, schreit ten hemel."

Bronnen 
 Boven, Erica van en Gillis Dorleijn (2013). Literair mechaniek. Inleiding tot de analyse van verhalen en gedichten. Eerste druk 1999. Derde, herziene druk: Bussum, Uitgeverij Coutinho
Motief, in: Algemeen letterkundig lexicon, 2012-...

Narratologie
Glare

Glare (oftewel GLAss REinforced aluminum) is een composietmateriaal uitgevonden door de Delftse hoogleraar prof.ir. Boud Vogelesang en dr. Geert Roebroeks. Het wordt onder meer door Fokker gebruikt in vliegtuigrompen van Airbus-toestellen.

Opbouw 
Glare is materiaal geconstrueerd uit laagjes aluminium met een dikte van 0,3 en/of 0,4 millimeter. Deze laagjes worden ontvet, gebeitst, geanodiseerd, van primer voorzien en dan afwisselend gestapeld met glasvezelweefsels die geïmpregneerd zijn met kunststofhars (zogenaamde prepregs ofwel pre impregnated vezels). Door dit pakket uit te harden in een autoclaaf ontstaat het uiteindelijke glare.

Het resulterende materiaal heeft een iets lagere dichtheid dan aluminium en is ongeveer anderhalfmaal zo sterk als staal.

Ontwikkeling 
Glare is qua constructie afgeleid van arall, een ouder materiaal waarin lagen aluminium aan elkaar werden gelijmd met behulp van geïmpregneerde aramidevezels. Vogelesang en Roebroeks ontwikkelden daaruit glare door de voorgespannen aramide te vervangen door niet-gespannen glas. Nauw betrokken bij de verdere ontwikkeling was de latere Delftse hoogleraar Ad Vlot die ook de geschiedenis van glare beschreef.

Eigenschappen 
Glare bezit een aantal bijzondere eigenschappen. De belangrijkste hiervan is de weerstand van het materiaal tegen vermoeiing. Deze eigenschap is gebaseerd op de toepassing van glasvezellagen in het materiaal, die op trek staan. Ontstaat er een vermoeiingsscheurtje, dan zorgen de glasvezellagen ervoor dat het scheurtje niet verder uitscheurt.

Belangrijk daarnaast is dat deze inkapseling in meerdere richtingen tegelijk werkt. Hierdoor kan glare weerstand bieden aan vermoeiing in meerdere richtingen, wat het uitermate geschikt maakt voor gebruik in vliegtuigrompen: de romp van een vliegtuig ondergaat tijdens de vlucht krachten in twee richtingen die loodrecht op elkaar staan.

De dichtheid van glare is 2500 kg/m³. De elasticiteitsmodulus is 58,3 GPa.

Verdere ontwikkeling 
Fokker ontwikkelt varianten van glare, toegespitst op verschillende toepassingen binnen vliegtuigen (te denken valt aan een glare met goede weerstand tegen schuifspanningen en impactweerstand). Hiermee hoopt Fokker uiteindelijk glare voor het gehele vliegtuig te kunnen leveren. Het eerste vliegtuig waar glare op grote schaal is toegepast, is de Airbus A380, het grootste passagiersvliegtuig ter wereld.

Externe link 
 Artikel over glare op website TU Delft (Internet Archive)

Literatuur 
Ad Vlot, Glare. History of the development of a new aircraft material. Dordrecht [enz.], 2001. 

Kunststof
Vliegveld Noordoostpolder

Vliegveld Noordoostpolder (EHNP) was een klein vliegveld gelegen vlak bij Emmeloord in de Noordoostpolder.

Banen
Vliegveld Noordoostpolder had beschikking over de volgende start- en landingsbaan:
 Baan 09-27: lengte ongeveer 850 meter (grasbaan)

Bijzonderheden
Het vliegveld is gesticht in de jaren 1960-70. In de loop van de tijd is het verplaatst aangezien de plaats Emmeloord groeide in de richting van het oude vliegveld.
Het bedrijf Kuiken N.V. waarvan de hoofdvestiging in Emmeloord is gevestigd, was jarenlang de hoofdgebruiker van het vliegveld, daarnaast waren er ook landbouwluchtvaart- en zweefvliegactiviteiten. Kuiken had een Piper Aztec ter beschikking (PH-KED) en had als enige in Nederland ontheffing om tussen zonsondergang en -opgang gebruik te mogen maken van het vliegveld. Permanente baanverlichting was er niet, zodoende werd er gebruikgemaakt van ´snotneuzen´, oliekannen met een fakkel die langs de baan werden geplaatst.

Inmiddels is het vliegveld verdwenen vanwege nieuwbouw op de plek van het vliegveld.

Noordoostpolder
Verkeer en vervoer in Flevoland
De Wolden

De Wolden () is een gemeente in het zuidwesten van de provincie Drenthe in Nederland. De gemeente telt  inwoners (, bron: CBS). De totale oppervlakte is 227 km² (waarvan 0,60 km² water). De gemeente is op 1 januari 1998 gevormd uit de gemeenten Zuidwolde, Ruinerwold, de Wijk en het grootste deel van Ruinen.

Plaatsen 
De gemeente De Wolden telt 13 officiële kernen, drie overige kernen en 48 buurtschappen die binnen de dorpsgrenzen van de 15 dorpen liggen. Het gemeentehuis staat in Zuidwolde.

Kernen

Officiële kernen

Overige kernen 

 Berghuizen
 Koekangerveld
 Oosteinde

Buurtschappen

Politiek

Zetelverdeling gemeenteraad
De gemeenteraad van De Wolden bestaat uit 19 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

 Per 1 januari 1998: Samenvoeging van Ruinen, Ruinerwold, De Wijk en Zuidwolde

College van B&W
De coalitie voor de periode 2022-2026 bestaat uit Gemeentebelangen, PvdA en D66. Zie hieronder het college van burgemeester en wethouders voor de periode 2022-2026:

Monumenten en kunstwerken 
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, oorlogsmonumenten en kunstwerken, zie:
 Lijst van rijksmonumenten in De Wolden
 Lijst van oorlogsmonumenten in De Wolden
 Lijst van beelden in De Wolden

Aangrenzende gemeenten

Zie ook 
 Vlag van De Wolden, over de gemeentelijke vlag
 Wapen van De Wolden, over het gemeentelijke wapen
De Meent (ijsbaan)

De Meent is een half-overdekte 400-meter ijsbaan in Alkmaar en werd gebouwd in 1972. De overdekking dateert van 2000. Tevens werd er in 1997 een ijshal van 30m x 60m aan het complex toegevoegd. De ijsbaan en ijshal zijn eigendom van de gemeente Alkmaar. De ijsbaan staat er bekend om dat de wind als een trechter gevangen kan worden in het stadion, waardoor bij sommige windrichtingen de rijders continu wind mee, of continu wind tegen hebben.

Anno februari 2020 is De Meent de nummer 7 van snelste ijsbanen van Nederland.

In 1983 heeft Bertus Butter een adviserende rol in het renovatieproces van De Meent. In deze hoedanigheid beloont het Ministerie van Economische Zaken hem in 1985 met de Energy Trophy.

Kampioenschappen 
 2002 - NK allround
 2004 - NK allround junioren
 2012 - NK allround junioren
 2016 - NK allround junioren

Baanrecords

De Meent (openlucht)

Kampioenschappen 
 Internationale kampioenschappen
 1977 - WK sprint
 1982 - WK sprint

Externe links 
 Officiële website
 Baancommissie Alkmaar: Baanrecords De Meent
  IJsstadion De Meent-overdekt Alkmaar speedskatingnews.info
  IJsstadion De Meent-openlucht Alkmaar speedskatingnews.info

Sportaccommodatie in Alkmaar
Langebaanschaatsbaan in Nederland
Schaatsen in Noord-Holland
Humboldtpinguïn

De humboldtpinguïn (Spheniscus humboldti) is een pinguïnsoort die als koloniebroeder leeft aan de kusten van Peru en Chili. De soort dankt haar naam aan de Duitse wetenschapper en ontdekkingsreiziger Alexander von Humboldt.

Kenmerken
De vogel is in hoofdzaak grijszwart met een zilverwitte buikzijde, een zwarte band over de borst en een witte wenkbrauwstreep. Rond de snavelbasis heeft het dier een roze partij. Eens per jaar ruien ze, waarbij het oude verenkleed verdrongen wordt door een glanzend nieuw verenpak. De poten zijn zwart. De lichaamshoogte bedraagt 56 tot 66 cm en het gewicht 4 tot 5 kg.

Voedsel
In ondiep water maakt de pinguïn jacht op scholenvissen, zoals ansjovis, haring en sardine. Natuurlijke vijanden te water zijn orka's, zeehonden en zeeleeuwen. Aan de wal kunnen ze prooi worden voor honden, vossen, slangen en verwilderde katten. Ratten eten eieren en kuikens.

Voortplanting
Humboldtpinguïns leggen meestal twee eieren, die door beide ouders worden uitgebroed in nesten onder de grond of in holen. De broedtijd bedraagt ongeveer 32 dagen. De soort is na 2-3 jaar geslachtsrijp.

Verspreiding
Niet alle pinguïnsoorten zijn gebonden aan koude streken op of in de buurt van het zuidpoolgebied. De humboldtpinguïn komt voor langs de kust van Peru en Chili, waar de koude, maar voedselrijke Humboldtstroom aan het oppervlak komt. Eens broedde hij daar in holen in de guano. Het winnen van deze vogelmest heeft daar echter een eind aan gemaakt en heeft het aantal humboldtpinguïns sterk teruggebracht. Behalve aantasting van de habitat hebben roofdieren en ratten het voorkomen gedecimeerd. In 2013 werd het aantal op circa 50.000 geschat. Zeven jaar later waren het er volgens het IUCN naar schatting nog zo'n 24.000.

Pinguïns
Natuur in Peru
IUCN-status kwetsbaar
Dier uit het Neotropisch gebied
Essen

Plaatsnamen
Duitsland 
 Essen (Noordrijn-Westfalen), een grote stad in het Ruhrgebied
 Essen (Oldenburg), een gemeente in Nedersaksen
België
 Essen (België), een plaats en gemeente in de provincie Antwerpen
Luxemburg
 Essingen (Luxemburg), in het Luxemburgs Essen
Nederland
 Essen (Gelderland), een buurtschap in de gemeente Barneveld 
 Essen (Groningen), een gehucht in de gemeente Groningen

Overig
 Essen (hout), een houtsoort afkomstig van de es
 Sticht Essen, een voormalig abdijvorstendom in Duitsland

Zie ook 
Van Essen (doorverwijspagina)
Palestrina

Palestrina (Italië) (in het Latijn: Praeneste), een stad in Italië
 Palestrina (opera), van Hans Pfitzner
 Suburbicair bisdom Palestrina

Personen:
 Giovanni Pierluigi da Palestrina, een Italiaanse componist
Wymbritseradeel

De naam Wymbritseradeel kan betrekking hebben op een voormalige gemeente in Friesland:
Wymbritiseradeel of Waghenbrugge, een middeleeuws district, later een grietenij in Zuidwest-Friesland 
Wymbritseradeel (gemeente tot 1984), een gemeente die bestond tot 1984, 
Wymbritseradeel (gemeente 1984-2010), een gemeente met de officiële naam Wymbritseradiel
559 v.Chr.

Het jaar 559 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Carthago
De Carthagers veroveren de eilanden Corsica, Sardinië en Sicilië.

Perzië
Koning Cyrus II de Grote (r. 559 - 529 v.Chr.) wordt heerser over de Perzen en een vazalvorst van de Medische koning Astyages.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
522 v.Chr.

Het jaar 522 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië
Kroonprins Smerdis, een broer van Cambyses II, grijpt naar de macht om zichzelf tot koning uit te roepen.
Cambyses II moet zijn veldtocht in Egypte beëindigen en overlijdt aan een geïnfecteerde wond op de terugweg naar Susa.
Een paleisrevolutie breekt uit, Darius I een prins uit het huis der Achaemeniden verjaagt Smerdis (Gaumata).
 Slag bij Sikayauvatish - Darius I verslaat Smerdis bij een onneembaar fort in het bergachtige Medië.
Koning Darius I (522 - 485 v.Chr.) bestijgt de Perzische troon en herstelt het koninklijke gezag.
Er breken opstanden uit in Elam, Medië, Parthië en in Bactrië aan de oostgrens van het Perzische Rijk.
Een opstand onder Farvartish een afstammeling van Cyaxares II wordt onderdrukt, op bevel van Darius I worden hem de neus, oren en tong afgesneden.
In Babylon wordt Nidintu-Bel als koning Nebukadnezar III erkend.

Griekenland
 Polycrates tiran van Samos wordt in Ionië vanwege zeeroverij gevangengenomen en gekruisigd.

Geboren 
 Pindarus (522 v.Chr. - 443 v.Chr.), Grieks dichter uit Thebe

Overleden 
 Cambyses II, koning van Perzië
 Nebukadnezar III, koning van Babylon
 Polycrates, tiran van Samos
 Smerdis, kroonprins van Perzië

Noten

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
486 v.Chr.

Het jaar 486 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Egypte
Door het invoeren van belastingverhoging breekt er in de Nijldelta een opstand uit.

Italië
Spurius Cassius Vecellinus wordt consul van Rome en probeert in een decreet een agrarische wet in de Senaat geaccepteerd te krijgen, om de Plebejers te ondersteunen.
Spurius Cassius Vecellinus wordt ervan beschuldigd het koningschap op te eisen, hij wordt berecht en in het openbaar geëxecuteerd.

China
Koning Fuchai van het Wu-rijk laat het Grote Kanaal aanleggen, het kanaal is bevaarbaar tussen Hangzhou en Jining.

Geboren

Overleden 

Gautama Boeddha (kroniek van het boeddhisme)
Spurius Cassius Vecellinus, consul van Rome

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
465 v.Chr.

Het jaar 465 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië 
 Koning Xerxes I wordt door samenzweerders in het paleis van Persepolis in zijn slaapkamer vermoord.
 Artaxerxes I (465 - 424 v.Chr.) uit het Huis der Achaemeniden wordt koning van het Perzische Rijk.
 Artaxerxes I verleent Themistocles politiek asiel en geeft hem voor zijn aangeboden diensten een royaal inkomen.

Griekenland 
 De streek rond Sparta wordt getroffen door een aardbeving. De heloten van Messenië komen in opstand.
 Koning Archidamus II organiseert de verdediging van Sparta om de rebellie te onderdrukken.
 Thasos tracht zich uit de Delisch-Attische Zeebond los te maken. Kimon II belegert het eiland en vernietigt de vloot.

Geboren

Overleden 

 Xerxes I (~519 v.Chr. - ~465 v.Chr.), koning van Perzië (54)

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
424 v.Chr.

Het jaar 424 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië 
Xerxes II volgt zijn vader op als koning van het Perzische Rijk. Na 45 dagen op de troon wordt hij in Susa door zijn halfbroer Sogdianus vermoord.

Griekenland 
Het Atheense leger onder Hippocrates wordt door de Boeotiërs in de Slag bij Delium verslagen.
De Spartaanse generaal Brasidas verovert Amphipolis in Thracië. Tijdens de opmars door Boeotië en Thessalië voegt het Spartaanse leger van 700 heloten en 1000 Peloponnesische huurlingen zich bij de Macedonische koning Perdiccas II van Macedonië.
Thucydides wordt wegens het verlies van Amphipolis voor twintig jaar uit Athene verbannen.
De Atheners onder Nicias belagen de ballingen van Egina.
De Atheners onder Lamachus trachten tevergeefs Heraclea Pontica in te nemen. De Atheense vloot gaat voor anker voor een blokkade, maar een storm vernielt hun schepen.
Aristophanes schrijft Hippeis.

Geboren 
Cyrus de Jongere (~424 v.Chr. - ~401 v.Chr.), koning van Perzië

Overleden 
Artaxerxes I, koning van Perzië
Xerxes II (~436 v.Chr. - ~424 v.Chr.), koning van Perzië (12)
Damaspia, koningin van Perzië

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
423 v.Chr.

Het jaar 423 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Athene en Sparta sluiten voor één jaar een wapenstilstand.

Perzië
Darius II (423 - 404 v.Chr.) uit het Huis der Achaemeniden wordt koning van het Perzische Rijk.
Darius II laat Sogdianus en verwanten die de troon bedreigen, op beestachtige wijze vermoorden door middel van steniging of levend verbranden.

Geboren

Overleden 

Cratinus (~520 v.Chr. - ~423 v.Chr.), Grieks dichter van de Attische komedie (97)
Sogdianus, koning van Perzië

Verschenen:

Nephelai (Wolken) van Aristophanes, een komedie waarin hij onder andere de spot drijft met Meton die een hervorming van de kalender heeft voorgesteld.

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
358 v.Chr.

Het jaar 358 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië
Artaxerxes III ("Ochus") volgt zijn vader Artaxerxes II op als koning van het Perzische Rijk.
Artaxerxes III laat na de machtsovername alle prinsen uit het Huis der Achaemeniden vermoorden.
De opstand van de Perzische satrapen wordt onderdrukt door Artaxerxes III.
Koning Abdasthart (Strato) van Sidon pleegt zelfmoord als hij door Artaxerxes III tot de orde wordt geroepen.

Griekenland
Alexander van Pherae, tiran van Thessalië, wordt beschuldigd van allerlei wreedheden en vermoord door zijn familieleden.
Philippus II van Macedonië verslaat in Illyrië de Pannoniërs en verovert het heuvelgebied tot het Meer van Ohrid.
Thracië voert onderhandelingen met Athene over het bezit van de Thracische Chersonesos.

Italië
De Etrusken executeren 307 Romeinse krijgsgevangenen in Tarquinii.
De Romeinen verslaan de Volsken (Volsci) ten zuidoosten van Rome en bevolken het gebied met Latijnse kolonisten.

Europa
Koning Sisillius II (358 - 352 v.Chr.) volgt zijn moeder Marcia op als heerser van Brittannië.

Geboren 
Seleucus I Nicator, Macedonische veldheer en koning van het Seleucidenrijk (Syrië)

Overleden 
Alexander van Pherae, tiran van Thessalië
Artaxerxes II, koning van Perzië

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
338 v.Chr.

Het jaar 338 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië
Koning Artaxerxes III sterft een vredige dood, nadat hij het Perzische rijk in ere heeft hersteld.
Arses zet het sterke bewind van zijn vader voort en laat de tempels in Babylon restaureren.

Griekenland
Philippus II van Macedonië trekt in Boeotië de Cephisus-vallei binnen.
Athene sluit een alliantie met Achaea, Euboea en de Griekse stadstaten Korinthe en Megara.
Philippus II verovert de havenstad Naupaktos op de Atheners.
2 augustus - Slag bij Chaeronea: Philippus II verslaat de Thebanen en de Atheners.
Alexander de Grote voert tijdens de veldslag het bevel over de linkervleugel; de Macedonische cavalerie vernietigt de Thebaanse Heilige Schare.
Philippus II stationeert in Korinthe en Thebe Macedonische garnizoenen en laat de Atheense krijgsgevangenen terugkeren naar Athene.
Macedonië en Athene sluiten een vredesverdrag, het Macedonische leger rukt op naar de Peloponnesos en Sparta wordt bezet.
 De Tweede Delisch-Attische Zeebond wordt opgeheven.
Lycurgus krijgt het beheer over de Atheense financiën.
De Spartaanse koning Archidamus III wordt opgevolgd door zijn zoon Agis III.

Italië
Archidamus III van Sparta sneuvelt bij de belegering van de vestingstad Manduria in Calabrië.
De Latijnse Oorlog wordt beëindigd en Rome slaagt er eindelijk in de Latijnse Liga te ontbinden.
De Romeinse steden Antium (Anzio) en Capua ontvangen burgerrechten.
De Romeinse Republiek begint zijn handel en welvaart verder uit te breiden.

Geboren

Overleden 

Archidamus III, koning van Sparta
Artaxerxes III, koning van Perzië (87)
Isocrates (~436 v.Chr. - ~338 v.Chr.), Atheens redenaar (98)

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
336 v.Chr.

Het jaar 336 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
Koning Gorbonianus (336 - 330 v.Chr.) volgt zijn vader Morvidus op als heerser over Brittannië.

Perzië 
Koning Arses wordt samen met zijn zonen, vrouwen, en neven uit de weg geruimd door Bagoas waarna de opvolgingslijn van Artaxerxes III is uitgestorven.
Darius III (336 - 330 v.Chr.) een achterneef van Artaxerxes III wordt op de troon geplaatst.
Darius III stelt zich onafhankelijk op en gaat een machtsstrijd aan, hij dwingt Bagoas zichzelf te laten vergiftigen.
Darius III maakt een einde aan de intriges, hij herstelt het gezag van de "koning der koningen" en zorgt voor een sterke heropleving van het Perzische Rijk.
Darius III slaat de opstand in Babylon en Armenië neer.
Darius III benoemd Memnon van Rhodos tot opperbevelhebber van het Perzische leger en vloot in het westen.

Griekenland 
Een Perzische legermacht onder de Griekse generaal Memnon van Rhodos drijft de Macedoniërs terug naar Thracië.
Koning Philippus II van Macedonië wordt tijdens huwelijkse festiviteiten in het theater van Aigai (onderdeel de Archeologische site van Aigai) door Pausanias vermoord.
Olympias laat Eurydice de vijfde vrouw van Philippus II vermoorden.
De 20-jarige Alexander de Grote volgt zijn vader Philippus II van Macedonië op.
Na de troonsbestijging laat Alexander zijn neef Amyntas IV van Macedonië executeren.
In Athene krijgt Demosthenes van de Areopaag de "gouden krans" toegekend.

Geboren

Overleden 

Philippus II (46), koning van Macedonië.
Arses, koning van het Perzische Rijk
Bagoas, Perzische veldheer en grootvizier
Eurydice, koningin van Macedonië
Amyntas IV (~362 v.Chr. - ~336 v.Chr.), koning van Macedonië (26)

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
577 v.Chr.

Het jaar 577 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 

Archestratidas wordt benoemd tot archont van Athene.

Verschenen 

 Een leerboek in de sterrenkunde van Labashi.

Geboren 

Annei (577 v.Chr. - 510 v.Chr.), keizer van Japan

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
524 v.Chr.

Het jaar 524 v.Chr. is een jaartal in de 6e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Egypte
Koning Cambyses II stuurt een Perzisch expeditieleger van 50.000 man het binnenland in om de Siwa-oase (Oase van Amon) te veroveren.
Cambyses II begint een veldtocht tegen Koesj, onderweg langs de Nijl raken de voorraden uitgeput en de Perzen moeten terugkeren.
In Memphis doodt Cambyses II bij een feest van de inwijding de Apis-stier, hij laat priesters geselen en godenbeelden in de tempel van Ptah vernielen.

Italië
Er breekt een geschil uit tussen de Etrusken en de bewoners van Cumae over de beheersing van de Tyrreense Zee.

Griekenland
 Miltiades wordt tiran van de Atheense kolonie de Thracische Chersonesos en laat verdedigingswerken aanleggen.

Geboren 
 Themistocles (524 v.Chr. - 462 v.Chr.), Atheens staatsman en vlootvoogd

Overleden 
De Apis-stier van Egypte

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
Morava

Morava (Tsjechië), een zijrivier van de Donau in Tsjechië
Morava (Servië), een zijrivier van de Donau in Servië

De regio Moravië wordt in verschillende (Slavische) talen aangeduid als Morava.
Morava (Tsjechië)

De Morava (Duits: March) is een rivier in Midden-Europa. Ze ontspringt in de Sudeten en mondt na 353 km uit in de Donau. De Morava stroomt vrijwel volledig over Tsjechisch grondgebied, voor een klein deel als grens met Slowakije. Vanaf de monding van de Thaya (Tsjechisch: Dyje) vormt ze de grens tussen Oostenrijk en Slowakije. Het stroomgebied meet 26.580 km².

De bron van de Morava bevindt zich ten noordwesten van Šumperk en de monding bij Devín, ten westen van Bratislava. Aan de benedenloop bevindt zich het Marchfeld, de grootste laagvlakte van Oostenrijk.

De voornaamste stad aan de Morava is Olomouc. De rivier is de belangrijkste van Moravië, het gebied dat zijn naam dankt aan de Morava. Het dal van de rivier maakte deel uit van de Barnsteenroute, een belangrijke handelsweg tussen Noord- en Zuid-Europa.

Rivier in Tsjechië
Rivier in Slowakije
Rivier in Neder-Oostenrijk
Zijrivier van de Donau
Geografie van Olomouc (regio)
Matthew Webb

Matthew Webb (Dawley (Shropshire), 19 januari 1848 – bij de Niagarawatervallen, 24 juli 1883) was een Britse langeafstandszwemmer.

Hij was de eerste persoon die zonder hulpstukken succesvol Het Kanaal overzwom. Hij deed dit op 25 augustus 1875, en zwom van Dover naar Calais in iets minder dan 22 uur.

Hij overleed op 35-jarige leeftijd in een poging de rivier de Niagara onderaan de Niagarawatervallen over te zwemmen.

Externe link

 Geschiedenis van Kanaalzwemmers

Webb, Matthew
Morava (Servië)

De Morava of Grote Morava (Velika Morava) is een rechterzijrivier van de Donau op het Balkanschiereiland. Het is de voornaamste rivier van Centraal-Servië van 216 km lengte .

De Morava ontstaat ten oosten van Kruševac uit de samenvloeiing van de Zuidelijke Morava (Južna Morava) en de Westelijke Morava (Zapadna Morava). De zuidelijke tak is de langste en maakt deel uit van een belangrijke verkeersader op de Balkan, die van de Donau via de Morava en de Vardar naar het zuiden loopt.

De Morava is vanaf Ćuprija tot de monding in de Donau ten westen van Požarevac bevaarbaar.

Rivier in Servië
Zijrivier van de Donau
1246

Het jaar 1246 is het 46e jaar in de 13e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
januari
 31 - Karel van Anjou, de broer van koning Lodewijk IX, trouwt met gravin Beatrix van Provence.

april
 15 - Graaf Willem II van Holland verleent stadsrechten aan Delft.

mei
 22 - Een aantal Duitse vorsten kiest Hendrik Raspe IV tot tegenkoning van Duitsland tegen de afgezette keizer Frederik II.

augustus
 2 augustus - Herman II van Loon draagt kasteel Bredevoort evenals Eibergen, Neede, Groenlo en Geesteren over aan Otto II van Gelre
 5 - Slag aan de Nidda: Hendrik Raspe verslaat Koenraad IV, zoon en medekoning van Frederik II.

zonder datum
 Het Vorstendom Tsjernigov wordt gedeeld. Ontstaan van onder meer het Vorstendom Novosil.
 Koning Lodewijk IX komt tot arbitrage in de Vlaams-Henegouwse Successieoorlog: Gwijde van Dampierre wordt erfgenaam in Vlaanderen, Jan van Avesnes in Henegouwen. De strijd duurt echter voort.
 Jan van Avesnes trouwt met Aleid van Holland.
 kloosterstichting: Minderbroederklooster Utrecht
 oudst bekende vermelding: Braunfels, Ferlach, Frauenfeld, Geffen, Merksem

Opvolging 
 Berg - Hendrik IV van Limburg opgevolgd door zijn zoon Adolf IV
 kanaat van Chagatai - Qara Hülëgü opgevolgd door zijn oom Yesü Möngke
 Gwynedd (Wales) - Dafydd ap Llywelyn opgevolgd door zijn neven Llywelyn ap Gruffydd en Owain Goch
 Japan - Go-Saga opgevolgd door zijn zoon Go-Fukakusa
 Limburg - Limburg opgevolgd door zijn zoon Walram IV
 Manipur - Thingbai Selhongba opgevolgd door Puroon Thaaba
 Mongoolse Rijk - Töregene (regent) opgevolgd door haar zoon Güyük
 Oostenrijk en Stiermarken: Frederik II opgevolgd door zijn aangetrouwde neef Wladislaus III van Moravië
 Opole - Mieszko II opgevolgd door zijn broer Wladislaus I

Afbeeldingen

Geboren 
 24 maart - Hendrik Bate, Vlaams filosoof
 Dragpa Öser, Tibetaans geestelijke
 Otto V, markgraaf van Brandenburg-Salzwedel (jaartal bij benadering)

Overleden 
 25 februari - Dafydd ap Llywelyn (~33), prins van Gwynedd
 25 februari - Hendrik IV, graaf van Limburg en Berg (of 1247)
 4 juni - Isabella van Angoulême, echtgenote van Jan zonder Land
 15 juni - Frederik II (35), hertog van Oostenrijk en Stiermarken (1230-1246)
 16 juni - Lutgardis van Tongeren (~63), Vlaams mystica
 22 juni - Theodora Angelina, echtgenote van Leoppold VI van Oostenrijk
 8 november - Berenguela, koningin van Castilië en Leon (1217)
 16 oktober - Robert van Thourotte, prins-bisschop van Luik
 22 oktober - Mieszko II de Vette (~26), hertog van Opole
 Alice van Champagne, echtgenote van Hugo I van Cyprus, regent van Jeruzalem

Jaar
1245

Het jaar 1245 is het 45e jaar in de 13e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen 
maart
 Paus Innocentius IV laat de volgende bullen uitgaan:
 Dei patris immensa (5 maart): Oproep aan de Mongolen zich tot het christendom te bekeren.
 Cum non solum (13 maart): Oproep aan de Mongolen hun aanvallen, in het bijzonder op christelijke staten, te stoppen.
 Inter alia desiderabilia (20 maart): Koning Sancho II van Portugal wordt tot ketter verklaard en dient derhalve te worden afgezet.
 Cum simus super (eind maart): Roept op tot eenheid in het christendom en bevestigt het primaat van de paus.

juni
 28 tot 17 juli - Eerste Concilie van Lyon: Keizer Frederik II wordt afgezet verklaard door paus Innocentiux IV.
 Alfonso van Bourgondië, de broer van Sancho II van Portugal, wordt tot vertegenwoordiger en indirect derhalve koning van Portugal benoemd.
 Vier gezantschappen worden uitgezonden naar de Mongolen met de brieven Dei patris immensa en Cum non solum: Johannes van Pian del Carpine, André de Longjumeau, Ascelin van Cremona en Laurens van Portugal (de laatste is mogelijk niet daadwerkelijk vertrokken).

augustus
 17 - Bij Jaroslavl verslaat Daniël van Galicië de verenigde troepen van de vorst van Tsjernihiv, Polen, Hongarije en ontevreden bojaren versloeg. Daarmee heeft hij Galicië-Wolynië eindelijk volledig in handen, en heeft hij het rijk van zijn vader heeft hersteld

november
 Ordinem vestrum (14 november): Versoepeling van het verbod op bezittingen voor de Franiscaners.
 23 -  Floris, regent van Holland, schenkt stadsrechtenn aan Haarlem. 

zonder datum
 Regensburg wordt een Vrije Rijksstad, zie Rijksstad Regensburg.
 Tielt krijgt stadsrechten.
 De Universiteit van Valencia wordt gesticht.
 De kathedraal van Gamla Uppsala wordt door brand verwoest. De bisschop verplaatst zijn zetel verder stroomafwaarts, waar de stad Uppsala ontstaat.
 Johannes III Doukas Vatatzes van keizerrijk Nicaea trouwt met Constance, de dochter van keizer Frederik II.

Opvolging 
 patriarch van Antiochië (Grieks): Dorotheüs opgevolgd door Simeon II
 patriarch van Antiochië (Latijns): Albert Rezzato opgevolgd door Opizo Frieschi
 Georgië: Roesoedan opgevolgd door zijn zoon David VI Narin
 Maronitische kerk (patriarch): Johannes IV van Jaje opgevolgd door Simeon I
 Provence: Raymond Berengarius V opgevolgd door zijndochter Beatrix

Afbeeldingen

Geboren 
 16 januari - Edmund van Lancaster, Engels prins en edelman, tegenkoning van Sicilië
 3 april - Filips III, koning van Frankrijk (1270-1285)
 Nicolaas van Tolentijn, Italiaans monnik (jaartal bij benadering)
 Mercadera, Aragonse volksheldin (jaartal bij benadering)

Overleden 
 19 augustus - Raymond Berengarius V, graaf van Provence
 4 december - Poppo van Andechs-Meranië, bisschop van Bamberg
 Roesoedan (~51), koning van Georgië (1223-1245)

Jaar
Lijst van films 0-9

Dit is een lijst van films die beginnen met een getal.

0
 06 (1994)
 06/05 (2004)

1
 10 Cloverfield Lane (2016)
 10 Questions for the Dalai Lama (2006)
 10 Things I Hate About You (1999)
 10 to Midnight (1983)
 The 10th Kingdom (2000)
 11:14 (2003)
 12 and Holding (2006)
 12 Angry Men (1957)
 12 Years a Slave (2013)
 13 Going on 30 (2004)
 13 Hours: The Secret Soldiers of Benghazi (2016)
 13 Tzameti (2005)
 The 13th Warrior (1999)
 Het 14e kippetje (1998)
 15 Minutes (2001)
 15.35: Spoor 1 (2003)
 16 Blocks (2006)
 17 Again (2009)
 101 Dalmatiërs (1961, Engels: 101 Dalmatians)
 101 Dalmatiërs (1996, Engels: 101 Dalmatians)
 101 Ways (The things a girl will do to keep her Volvo) (2000)
 102 Dalmatiërs (2000, Engels: 102 Dalmatians)
 120 battements par minute (2017)
 127 Hours (2010)
 187 (1997)
 1000 Rosen (1994)
 1492: Conquest of Paradise (1992)
 1900 (1976)
 1917 (2019)
 1941 (1979)
 1999 (1998)

2
 2 Fast 2 Furious (2003)
 2 Männer, 2 Frauen - 4 Probleme!? (1998)
 20th Century Women (2016)
 21 Grams (2003)
 21 Jump Street (2012)
 22 Jump Street (2014)
 23 - Nichts ist so wie es scheint (1998)
 24: Redemption (2008)
 25 degrés en hiver (2004)
 25th Hour (2002)
 27 Dresses (2008)
 28 Days (2000)
 28 Days Later... (2002)
 28 Weeks Later... (2007)
 200 Cigarettes (1999)
 2001: A Space Odyssey (1968)
 2010: The Year We Make Contact (1984)
 2012 (2009)
 2046 (2004)
 20,000 Days on Earth (2014)
 20,000 Leagues Under the Sea (1916)
 20,000 Leagues Under the Sea (1954)
 20,000 Leagues Under the Sea (1985)
 20,000 Years in Sing Sing (1932)

3
 3 Blind Mice (2003)
 3 Women (1977)
 3:10 to Yuma (1957)
 3:10 to Yuma (2007)
 38 témoins (2012)
 The 39 Steps (1935)
 The 39 Steps (1959)
 The 39 Steps (2008)
 300 (2006)
 3000 Miles to Graceland (2001)

4
 4 maanden, 3 weken & 2 dagen (2007, Roemeens: 4 luni, 3 săptămâni şi 2 zile)
 40 Days and 40 Nights (2002)
 The 40 Year Old Virgin (2005)
 42 (2013)
 42nd Street (1933)
 44 Minutes: The North Hollywood Shoot-Out (2003)
 45 Years (2015)
 47 Meters Down (2017)
 48 Hrs. (1982)
 49th Parallel (1941)

5
 The 5th Wave (2016)
 50 First Dates (2004)
 50/50 (2011)
 The 51st State (2001)
 (500) Days of Summer (2009)

6
 6 Day Bike Rider (1934)
 The 6th Day (2000)
 666: The Child (2006)
 6,000 Enemies (1939)

7
 The 7 Adventures of Sinbad (2010)
 Les 7 jours du talion (2010)
 7eventy5ive (2007)
 7th Heaven (1927)
 '71 (2014)

8
 8 femmes (2002)
 8 Mile (2002)
 8 Million Ways to Die (1986)
 8MM (1999)
 8½ (1963)
 8½ Women (1999)
 800 balas (2002)

9
 9 Songs (2004)
 9/11 (2001)
 9½ Weeks (1986)
 99 River Street (1953)

0-9