alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Sujta

La urbo Sujta aŭ Suita (吹田市  [suita-ŝi], Hepburn: Suita-shi, Kunrej: Suita-si) estas japana urbo en Gubernio Osaka.

En la urbo suitas la precipa branĉo de la Universitato de Kansajo.

Transporto

Fervojoj
JR Okcidenta
Linio Tōkaidō (ĉefa) (Linio JR Kyōto): Stacio Suita - Stacio Kishibe
Fervojo Hankyū
Linio Hankyū-Senri: Stacio Suita - Stacio Toyotsu - Stacio Kandai-mae - Stacio Senriyama - Stacio Minami-Senri - Stacio Yamada - Stacio Kita-Senri
Osaka Urba Subtera Fervojo
Linio Midōsuji: Stacio Esaka
Fervojo Kita-Ōsaka Kyūkō
Linio Kita-Ōsaka Kyūkō Namboku: Stacio Esaka - Stacio Momoyamadai
Osaka Rapida Fervojo
Linio Osaka Unurelvojo (ĉefa): Stacio Bampaku-kinen-kōen - Stacio Yamada
Linio Osaka Unurelvojo Saito (Linio Kokusai-Bunka-Koen-Toshi): Stacio Kōen-higashiguchi

Vojoj
Aŭtovojoj
Aŭtovojo Meishin
Aŭtovojo Chūgoku
Aŭtovojo Kinki
Naciaj vojoj:
Nacia vojo 423
Nacia vojo 479

Turismo

Famaj ejoj
Expo Commemoration Park
Osaka Expo '70 Stadium

Sporto
Gamba Osaka (ガンバ大阪 Gamba Ōsaka) estas profesia futbalteamo de Japanio, kiu nune ludas en la Ligo J1, nome la pintodivizio de la japana futbalo. La nomo de la teamo Gamba venas el la itala vorto "gamba" kiu signifas "kruron" kaj la japana ganbaru (頑張る), kiu signifas "faru vian plej eblon" aŭ "stariĝu firme". La teama sideja stadiono estas la Sujturba Futbala Stadiono.

Bildaro

Urboj de Japanio
Universitato de Nottingham

La Universitato de Nottingham (, sed konata ankaŭ kiel ) estas universitato, kiu situas en la urbo Nottingham en la angla regiono East Midlands. Aktuale, la universitato enhavas pli ol 27 000 studantojn.

Eksteraj ligiloj 
 Retpaĝaro de Universitato de Nottingham

Nottingham
Kapitano Pafo

Kapitano Pafo estas franca trinkludo. Ludantoj devas ekzekuti skribon.

La skribo 

 Diru "Mi estas la kapitano Pafo kaj mi trinkas unuafoje."
 Prenu sian tason per unu fingro (kaj dikfingro kompreneble)
 Sorbu unu fojon
 Frapetu tason unu fojon sur la tablo
 Frapetu manojn unu fojon kontraŭ manoj
 Frapetu manojn unu fojon kontraŭ femuroj

 Diru "Mi estas la kapitano Pafo kaj mi trinkas duafoje."
 Prenu sian tason per du fingroj (kaj dikfingro kompreneble)
 Sorbu du fojojn
 Frapetu tason du fojojn sur la tablo
 Frapetu manojn du fojojn kontraŭ manoj
 Frapetu manojn du fojojn kontraŭ femuroj

 Diru "Mi estas la kapitano Pafo kaj mi trinkas triafoje."
 Prenu sian tason per tri fingroj (kaj dikfingro kompreneble)
 Sorbu tri fojojn
 Frapetu tason tri fojojn sur la tablo
 Frapetu manojn tri fojojn kontraŭ manoj
 Frapetu manojn tri fojojn kontraŭ femuroj
Ludoj
Miao

Miao estas malnovega ludo.  Oni ludas per du ĵetkuboj en ujo.  La nombro da ludantoj estas senlima, sed oni ne povas ludi sole.

Ĉiu ludanto komencas kun tri vivoj.  La unua ludanto ĵetas la kubojn en la ujo kaŝante ilian valoron.  Li nun havas tri elektojn:

 Verdiri, anonci la valoron de la kuboj.
 Mensogi, anonci pli bonan valoron.
 Mensogi, anonci malpli bonan valoron.

Sekve, li donas la kaŝatajn ĵetkubojn al maldekstra lundanto kiu havas tri elektojn:

Ludojfolkloro
Azaleo

Azaleo estas komuna nomo por plantoj de subgenroj Pentanthera kaj Tsutsusi de la rododendra genro, familio de erikacoj. La azaleoj havas grandajn, multnombrajn, belkolorajn florojn.

Eksteraj ligiloj 
 http://www.meb.uni-bonn.de/giftzentrale/azaleen.html 
 http://home.earthlink.net/%7erhodyman/rhody.html#anchor1371453  
 http://www.skynews.co.kr/skynews_main/ENGLISH/window_on_korea/wok_028.htm 
 http://home.earthlink.net/~rhodyman/rhody.html  

Erikacoj
Ĝardenplantoj
Floroj
Erikacoj

La erikacoj () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo erikaloj (Ericales). Ĝi enhavas 3 genrojn kaj ĉirkaŭ 180 speciojn. Ĝia tipa genro estas eriko.

En tiu familio, troviĝas la erikoj, la rododendroj aŭ la azaleoj. La floroj havas unuigitajn petalojn, kaj 10 stamenojn. La plantoj estas ofte arbustetoj, kaj ŝatas acidajn terenojn.

Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (17 jun. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
**genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

Kelkaj taksonoj 
 Pieris - pieriso
 Pieris japonica - japania pieriso
 Rhododendron - rododendro
 subg. Penanthera - azaleo
 Vaccinium - vakcinio
 sp. Vaccinium myrtillus - mirtelo
 sp. Vaccinium oxycoccos - oksikoko
 sp. Vaccinium arboreum - arbovakcinio aŭ scintilbero

Referencoj 

Magnoliofitoj
Erikacoj
Plantofamilioj
Mirtelo

Mirtelo  (Vaccinium myrtillus) estas specio de vakcinio. Ĝia alteco estas 10-50 centimetroj. Ĝi havas helverdajn foliojn, kiuj defalas en la aŭtuno. La ruĝaj floroj fariĝas bongustaj malhelbluaj beroj. La pulpo estas violkolora.

Tiu holarktisa specio estas kutima en Eŭropo, krom en la regiono ĉirkaŭ la Mediteraneo. En Azio ĝi estas iom kutima en la nordo, sed pli kutima en nord-okcidento  ol en nord-oriento. En Nordameriko ĝi troviĝas nur en Gronlando, en okcidenta Kanado kaj en okcidenta Usono .

Oni povas manĝi la berojn krudaj, kuiri ilin en tortoj aŭ fari konfitaĵon, sukon, vinon ktp.

La beroj enhavas tre multe da antioksidantoj, vitaminon C kaj iom da fero kaj magnezio.
Estas diversaj teorioj ke mirteloj helpas la vidkapablon aŭ kuracas vidproblemojn. Ĉu tio science validas, restas neklare.

Vidu ankaŭ 
 Supernutraĵo
 Blua bero

Nutra valoro 
La nutra valoro de 100 gramoj da freŝaj mirteloj:

Referencoj

Galerio 

Erikacoj
Holarktisa flaŭro
Nearktisa flaŭro
Palearktisa flaŭro
Fruktoj
Beroj
Glitŝtonludo

Glitŝtonludo aŭ kurlingo () estas fako de vintra sporto simila al globludo ( aŭ ), sed ludata per glitado de pezaj ŝtonoj sur glacio. En la sporto gravas pleja precizeco. La ŝtonoj havas diametron de 28 cm, pezas 19,90-19,96 kg, estas ekipitaj per plasta tenilo kaj estas faritaj el granito (alia nomo de la ŝtono estas nifo). Antaŭe la granito ofte devenis el la minejo de la skotlanda insulo Ailsa Craig. Bonkvalita ŝtono povas kosti ĉirkaŭ 250 eŭrojn.

La ludanto povas kurbigi la iradon de la ŝtonon turnante ĝin je la komenco de la ĵeto, kaj ĝian vojon povas influi la aliaj ludantoj kiuj frotas la glacion per balailoj antaŭ la iranta ŝtono. Necesas teama agado kaj strategio por elekti idealan vojon kaj lokigon, kaj la ludanto lerte provas atingi la celatan rezulton de la ŝtonĵeto. Tial, ŝtonludo kromnomiĝas "ŝako sur glacio" kaj "skota Tetris."

Historio 
Oni ĝenerale opinias, ke la ludo estis inventita en la 16-a jarcento en Skotlando. Tamen, en pentraĵo "Ĉasantoj en la Neĝo" de Pieter Brueghel la pli aĝa de 1565 nederlandaj kamparanoj glitŝtonludas. Sendepende de la origino, eksterdoma glitŝtonludo tre popularis en Skotlando inter la 16-a kaj 19-a jarcentoj. La nuna internacia reguliga instanco de glitŝtonludo, la Monda Glitŝtonluda Federacio, baziĝas en Perth, Skotlando. Glitŝtonludo estas oficiala sporto de la vintraj Olimpiaj ludoj ekde la Vintraj Olimpiaj Ludoj de 1998.

Nuntempe, la plejparto de la glitŝtonludantoj (ĉirkaŭ 1,3 milionoj) loĝas en Kanado, kie multaj opinias ke ĝi estas la nacia sportludo.

Ludo 
La ludo okazas sur glacikovrita kampo inter du kvarpersonaj teamoj. Ĉiu ludanto rajtas dufoje ruligi sian glitŝtonon en la domon helpate de du balaantoj.

La celo estas, ke la propraj ŝtonoj estu eble plej proksimaj al la domocentro, fine de la rundo. Okazas 6-10 rundoj.

Eksteraj ligiloj 

 http://www.curlingbasics.com/
 http://www.worldcurling.org/

Piednotoj 

Vintra sporto
Premio Hugo

La Premio Hugo () doniĝas ĉiujare por la plej bonaj sciencfikciaj aŭ fantastaj verkoj, kies unua anglalingva eldonado okazis dum la antaŭa jaro, kaj por rilataj fakoj kiel la plej bona sciencfikcia artaĵo, la plej bona filmo, kaj la plej bona rilata libro. La kategorioj ŝanĝiĝas tra tempo, kiel la sciencfickia fako kreskas kaj ŝanĝiĝas. La gajnantojn elektas sciencfickiaj fervoruloj, kaj la premioj doniĝas ĉe la ĉiujara Monda Sciencfikcia Kunveno.

La premio estas nomata pro Hugo Gernsback, la fondanto de la pioniranta sciencfikcia revuo Amazing Stories ("Mirigaj Rakontoj").

La unua Monda Sciencfikcia Kunveno (Worldcon) okazis ĉe Novjorko, Usono, en 1939. Kvankam "plej bonaj" elektiĝis ĉe ĉiu kunvenoj, ne estis premioj ĝis la 11-a Worldcon (Filadelfio, Usono, 1953) kaj tiu okazo estis, tiutempe, intencata kiel unufoja. Tamen por la 13-a kongreso (Klevlando, Usono, 1955) oni decidis konstantigi la materiajn premiojn.

Simila premio estas la Premio Nebulozo. Kontraste al la Premio Hugo, la gajnantojn elektas verkistoj, ne fervoruloj.

Famaj premiitoj 

 Isaac Asimov
 Orson Scott Card
 Ursula K. Le Guin
 Robert A. Heinlein
 Lois McMaster Bujold
 David Brin
 Greg Egan
 Neil Gaiman
 Connie Willis
 Arthur C. Clarke
 Ann Leckie
 Larry Niven
 Roger Zelazny
 N. K. Jemisin - la unua afro-usona gajninto (de ajna sekso) de la Premio Hugo por Plej bona Romano, kaj la nura kiu gajnis ĝin tri jarojn sinsekve (2016, 2017, 2018).

Kategorioj 

 Plej bona Romano ( 40,000 vortoj aŭ pli)
 La plej bona novelo (17,500 vortoj ĝis 39,999 vortoj)
 La plej bona rakonto (7,500 vortoj ĝis 17,499 vortoj)
 La plej bona noveleto (ĝis 7,499 vortoj)
 Plej bona Drameca Adapto (de 1961 )
 Plej bona Nefikcia Libro (aljuĝita de 1980 ĝis 1998 )
 Plej bona Recenzolibro (ekde 1999 )
 La plej bona serio
 La plej bona fanrevuo
 La plej admirita artisto
 La plej admirita aŭtoro
 La plej bona recenza revuo
 La plej profesia artisto
 La plej profesia redaktoro

Eksteraj ligiloj 

 oficiala retpaĝo de Premio Hugo (anglalingva) 

Hugo
Sciencfikcio
Gubernio Aomori

Gubernio Aomori (japane: 青森県 [aomori-ken]) situas en la regiono Tōhoku,  en la plej norda parto de la insulo Honŝuo en Japanio.  Aomori havas areon de 9644,55 km² kaj kalkulis 1 353 283 (en 2014) enloĝantojn. La ĉefurbo estas la samnoma urbo Aomori.

Aomori, la insulo de la plej norda prefektejo de Honŝuo, estas plejparte monta areo, precipe enlanden.  La areo estas unu el la plej vulkane aktivaj de Japanio, kie troviĝas interalie la 879 metrojn alta vulkano Osorezan, kiu havas gravan religian pozicion inter budhanoj.

Simboleco 
La emblemo kaj flago de la prefektejo estis elektitaj la 1-an de januaro 1961. La blanka koloro de la emblemo simbolas la senfinecon de la universo, kaj la riĉa verda koloro simbolas la esperon por disvolviĝo kaj prospero.

Turismo

Naciaj parkoj 
Laŭ datumoj de la 1-a de aprilo 2012, 12% de la areo de Aomori konsistis el naciaj parkoj.

Monda heredaĵo de Unesko 
Aomori ankaŭ estas hejmo de  Ŝirakami-Sanchi, netuŝita praarbaro en monta areo kiu estis aldonita al la listo de Monda Heredaĵo de Unesko.

La Granda Budho 
Aomori Shōwa Daibutsu (昭和大仏) estas la plej granda Budho-monumento en Japanio. Ĝi estas parto de la templo Seiryuu-ji, konstruita en 1982. La Budho altas 21,35 metrojn kaj pezas 220 tunojn. Sub la Budho estas ankaŭ cirkla ĉambro kun pentraĵoj, bildoj kaj skulptaĵoj.

Mezepoka kastelo Hirosaki 
Fama pro la ĉerizfloroj en siaj ĝardenoj, ĉi tiu kastelo situas en la urbo Hirosaki.

Ekonomio 
La ĉefaj sektoroj de la ekonomio estas agrikulturo kaj forstado, same kiel fiŝkaptado. Ekde la 1990-aj jaroj, alta teknologio disvolviĝis. La prefektejo gastigas la plej grandan nombron de ventoturbinoj de Japanio.

La gubernio ankaŭ produktas tradiciajn manfaritaĵojn kiuj havas longan historion. La plej famaj el ili estas tsugaru lakvaro ( Jap. 津軽塗, つがるぬり tsugaru-nuri ).

Gubernio Aomori estas la gvidanto en la japana pomomerkato kaj havas la plej altajn kultivadprocentojn en la lando por ĉina ignamo kaj ajlo.

Geografio

Urboj 
 Aomori (Gubernia ĉefurbo)
 Cugaru
 Goŝogaŭara
 Haĉinohe
 Hirakaŭa
 Hirosaki
 Kuroiŝi
 Misaŭa
 Mucu
 Toŭada

Urbetoj kaj vilaĝoj

Esperanto 
Esperanto ludis tie gravan rolon en la renaskiĝo de la 'loka arta movado' kiu kultivis lokajn artojn, samtempe ligante ĝin al tutmondaj kaj transnaciaj ideoj pere de Esperanto, kiu reprezentas kosmopolitan mondperspektivon montrante eksplicitan respekton por lokaj lingvaj kaj kulturaj diferencoj.

Eksteraj ligiloj 
 Aomori prefecture - Wikivoyage (en)
 http://www.pref.aomori.lg.jp/foreigners/index.html 
 http://sannaimaruyama.pref.aomori.jp

Referencoj 
Gubernioj de Japanio
 
Esperanto
Japanio
Japana Esperanto-movado
Hibo

Hiba (Thujopsis dolabrata) estas la ununura specio de tujopso. Ĝi estas tre disvastigita en Japanio, kie ĝi estas ofte plantita ĉirkaŭ temploj. Ĝi estas ankaŭ iomete uzita en forstejoj pro sia ligno, kiu estas daŭrema kaj odora, tiel kiel tiu de la tujoj. Ĝi povas kreski ĝis 40 metroj en alteco kaj la trunko ĝis 1,5 m diametre.

Cipresacoj
Arboj
Palearktisa flaŭro
Gubernioj de Japanio

Japanio estas dividita laŭ Japanaj regionoj, kaj tiuj laŭ gubernioj. Estas 47 gubernioj. El ili estas 1 kun la sufikso 都 [to]: Tokio; 1 kun la sufikso 道 [dō]: Hokajdo; 2 kun la sufikso 府 [fu]: gubernioj Osaka kaj Kioto; kaj 43 kun la sufikso 県 [ken].

Nomoj 
Historie en Esperanto, oni nomis ilin gubernioj aŭ prefektujoj, malofte provincoj.

Japana Esperanto-Instituto raportis en marto 2008 sur sia gazeto La Revuo Orienta ke la vortuzo de la Japana mapo en la Jarlibro de UEA 2008 ŝanĝiĝos de prefektejo al gubernio laŭ propono de la internacia fako de JEI.

Uzo de "gubernio" en Japanio, tute egalas al la historiaj gubernioj en la Rusia Imperio, kaj la vorto "gubernio" en Japanio nur havas saman signifon de prefektujoj aŭ provincoj en aliaj landoj.

Listo de la japanaj gubernioj 

Notoj:
 ¹ en la jaro 2000,
 ² km²,
 ³ homoj sur 1 km².

Notoj kaj referencoj

Vidu ankaŭ 

 Provincoj de Japanio
 Urboj de Japanio
 Urbetoj de Japanio
 Vilaĝoj de Japanio
 Distriktoj de Japanio
 Listo de municipoj de Japanio
Tujo

Tujo (Thuja) estas genro de cipresacoj, kiun konsistigas kvin specioj, du el Nordameriko kaj tri el Azio, nome la jenaj:

 Thuja occidentalis Okcidenta tujo
 Thuja plicata Giganta tujo
 Thuja standishii Japana tujo
 Thuja koraiensis Korea tujo
 Thuja sutchuenensis Siĉŭana tujo

Vidu ankaŭ
 Tujono
 Tujeno
 Tujano

Cipresacoj
Strigo

Strigo (science nomita Strix) estas genro de strigoformaj birdoj de la familio Strigedoj. Ĝi enhavas proksime 133 diversajn speciojn de strigoj. Ankaŭ estas konataj kelkaj formortintaj strigospecioj. Laŭ grandeco ili povas varii inter pasero (14 cm) kaj aglo (75 cm). Ili estas rabobirdoj kun tre mola lanuga plumaro, kiu ebligas sensonan flugadon, havas grandan rondan kapon kun antaŭendirektitaj okuloj kiel primatoj, do ankaŭ kiel homoj. Perfekte ekipitaj ili estas por ĉasado kun kurba beko kaj akraj ungegoj, kiuj estas meteblaj du kontraŭ du.

Fakte la vorto "strigo" povas esti uzata laŭ diversaj signifoj. El la plej ampleksa kiel sinonimo de Strigoformaj birdoj, ĉar ankaŭ la alia familio de tiuj birdoj, nome Titonedoj aŭ Turstrigoj, ricevas tiun saman nomon strigo, kvankam kun aldono de radiko tur-. Duarange la  specioj de la genroj de la familio Strigedoj, kie situas la genro Strix. Kaj triarange la specioj de tiu laste menciita genro Strix, kie oni distingas ĉirkaŭ 20 speciojn.

La konataj specioj de la genro Strix estas jenaj:
 S. woodfordii) 
 S. seloputo)
 Okulmakula strigo, S. ocellata)
 S. leptogrammica)
 Arbarstrigo, S. aluco 
 Mezorienta strigo, S. butleri
 Varia strigo, S. varia
 S. fulvescens
 S. occidentalis 
 Uralstrigo, S. uralensis 
 S. davidi
 Lapona strigo, S. nebulosa
 S. virgata
 S. nigrolineata
 S. huhula
 S. albitarsus
 S. hylophila
 S. rufipes
 S. chacoensis

Notoj

Bildaro 

Strigedoj
Ignaco Lojola

Ignaco Lojola (naskiĝis en Azpeitia, en la 31-a de majo 1491 - mortis en Romo, en la 31-a de julio 1556) li estis fondinto de la Societo de Jesuo, religia ordeno fondita en la 15-a de aŭgusto 1534 de studenta grupo el la Universitato de Parizo, agnoskita de la papo Paŭlo la 3-a per lia buleo de la 27-a de septembro 1540. Nuntempe ĝi estas konata de ties misia kaj eduka laboro.

Biografio 
Íñigo López de Recalde, nomata Sankta Ignaco de Lojolo (hispane San Ignacio de Loyola) laŭ la katolika Eklezio, estis hispana nobelo, militisto kaj sacerdoto, fondinto de la Ordeno de la Jezuitoj.

Li naskiĝis en Lojolo (Loyola aŭ Loiola), nuntempe parto de la eŭska urbo de Azpeitia, laŭdire la 24-an de decembro de 1491.

Li ŝanĝis sian personan nomon al Ignacio (aŭ Ignaco) kaj la familian al la naskiĝloko. Li estas ankaŭ konata laŭ la latina versio, Ignatius de Loyola. La esperanta nomo estas tre diverse trovebla.

En sia junaĝo li estis militisto. Laŭ li mem, post sia vundiĝo en 1521, en la sieĝo de Pamplono, li konvertiĝis, kaj havis la ideon krei societon de defendo de la katolikismo kun la sama disciplino kiun havas la militistaro.

Li studis en la Universitato de Parizo, kaj en tiu urbo li prenis la votojn de Montmartre, kun kelkaj kompanoj (ekz. Diego Laínez), kun kiuj li fondis la Kompanion de Jesuo, konatan kiel la jezuitoj.

Li komencas serion de vojaĝoj, al Jerusalemo en 1523 aŭ al universitatoj de Alcalá de Henares, Salamanko aŭ Parizo. En 1538 li vojaĝas en Romon, por peti la aprobon de la Papo al sia Kompanio, kion li baldaŭ akiras. Fakte, la obeo al la Papo estas unu el la bazaj reguloj de la Ordeno, kaj ĝia disciplinita agado estis unu el la ĉefaj pilieroj de la Kontraŭreformacio.

Li forpasis je la 31-a de julio de 1556 en Romo.

Ignaco de Lojola estis kanonizita je la 12-a de marto de 1622, en la sama tago ol Francisko Ksavero kaj Terezo el Avila.

Lia ĉefa verko, skribita en la urbo Manresa, estas la Spiritaj ekzercoj, baza propagandilo de la jezuitoj. Ilian daŭron mallongigis je ununura semajno la kataluna teologo Francisco de Paula Vallet.

Rete legebla en Esperanto 
 La spiritaj ekzercoj de Ignaco de Lojola

Eksteraj ligiloj 

 Biografio de Sankta Ignaco Lojola, aŭtoro: Compañía de Jesús en España , alirdato la 29-a de majo 2014 (ligo perdita decembron 2017) ()
 Misio kaj identeco ()
 Sankta Ignaco Lojola ()

Hispanoj
Katolikismo
Jezuitaj sanktuloj
Universitato de Alcalá de Henares
Ljaŭningo

Ljaŭningo aŭ Liaoning () estas provinco de la Ĉina Popola Respubliko en nordorienta Ĉinio, regiono ankaŭ nomiĝas Manĉurio. La nomno devenas de la historia Dinastio Liao kaj la Imperio Liao aŭ Kitana Imperio dum la jaroj 907 - 1125 (vidu la apudan mapon).

Geografio 
La provinco landlimas kun Nord-Koreio oriente, kaj najbaraj provincoj Ĝilinio nordoriente, Interna Mongolio nordokcidente kaj Hebejo sudokcidente. Sude estas la Flava Maro kaj ĝia granda golfo, la Bohaj-golfo. Ljaŭningo, ĉar ĝia bonega geografia lokeco sur la Bohaj-golfo, estas ofte nomiĝas la Ora Triangulo.

Geografiaj elementoj 
 Liaodonga Duoninsulo

Historio 
De 1907-1945, ĝi nomiĝas tempaltempe kiel la provinco de Fengtian, kvankam la aktuala nomo, kiu datiĝas de antikvaj tempoj, estis restarigita de la Popola Respubliko.

Ĉefurbo estas Ŝenjango kaj aliaj grandaj urboj estas Bensi ktp.

Esperanto en Liaoningo 
Ekzistas en tiu ĉina provinco la Liao­ning-provinca Esperanto-Asocio (LEA), kiu utiligas du platformojn: la Liaoninga Esplora Centro pri Edukado kaj Kulturo de Esperanto en la Orienta Liaoning-Universitato kaj la Liaoninga Esplora Bazo de Esperanto en Ŝenjango-Universitato.

Referencoj

Vidu Ankaŭ 
 Ŝenjango
 Dandong
DalianManĉurioAdministra divido de ĈinioĜilinio

Eksteraj ligiloj 
 http://www.ln.gov.cn 
 https://web.archive.org/web/20031124062004/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-liaoning-large.jpg 
 http://www.ln.xinhuanet.com 
 http://kozaki.hd.free.fr:9080/dongbei-faguo/liaoning  

 
Provincoj de Ĉinio
Oleacoj

La oleacoj () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo lamialoj (Lamiales). Ĝi enhavas 25 genrojn kaj preskaŭ 700 speciojn. Ĝia tipa genro estas oleo.

En tiu familio, estas arboj kaj arbustoj kun ĝenerale kontraŭe duopaj folioj kaj kun floroj, malofte senperiantaj, karakterizataj de 4(5) kuniĝintaj sepaloj, 4(5) kuniĝintaj petaloj kaj ofte nur 2 stamenoj.

Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (25 jun. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

Angiospermae - angiospermoj
Lamiales Bromhead - lamialoj
Oleaceae Hoffmanns. & Link - oleacoj
Abeliophyllum Nakai - abeliofilo
Chionanthus L. - kionanto
Comoranthus Knobl. - komoranto
Dimetra Kerr - dimetro
Fontanesia Labill. - fontanezio
Forestiera Poir. - forestiero
Forsythia Vahl - forsitio
Fraxinus L. - frakseno
Haenianthus Griseb. - henianto
Hesperelaea A. Gray - hespereleo
Jasminum L. - jasmeno
Ligustrum L. - ligustro
Menodora Bonpl. - menodoro
Myxopyrum Blume - miksopiro
Nestegis Raf. - nestegiso
Noronhia Stadman ex Thouars - noronjo
Notelaea Vent. - noteleo
Nyctanthes L. - niktanto
Olea L. - oleo
Osmanthus Lour. - osmanto
Phillyrea L. - filireo
Picconia A. DC. - pikonio
Priogymnanthus P.S. Green - priogimnanto
Schrebera Roxb. - ŝrebero
Syringa L. - siringo

Bildaro

Referencoj 

Magnoliofitoj
Oleacoj
Plantofamilioj
Premio Nebulozo

La Premio Nebulozo () estas premio donata ĉiu jare de Sciencfikciaj kaj Fantasta Verkistoj de Usono ("Science Fiction and Fantasy Writers of America (SFWA)"), por la plej bona sciencfikciaj rakontoj eldonataj en Usono dum la du antaŭaj jaroj.

Ofte okazas, sed ne antaŭdireble, ke ĉi tiu premio, elektata de verkistoj, kaj la premio de la fervoruloj (Premio Hugo) doniĝas al la sama verkaĵo.

Historio 
La unuaj premioj doniĝis por la jaro 1965. Dune ("Duno") de Frank Herbert gajnis la premion por la plej bona romano.

Eksteraj ligiloj 

 oficiala retpaĝo de Premio Nebulozo (anglalingva)

Nebulozo
Sciencfikcio
Hunoj

La hunoj estas popolo origine el Centra Azio, kiu kreis imperion en orienta Eŭropo en la unuaj jarcentoj de nia erao. La popoloj kirliĝintaj en la senlimaj stepoj de Centra Azio ne havais etnan unuecon. La unueco, kiam jam aperis unueco, baziĝis sur alija ideologiaj kaj ekonomiakaj faktoroju, apenaŭ kompreneblaj de modernuloj.

Oni foje rilatigas ilin al pli antikva popolo xiong-nu (elp. ŝiungnuoj). La unuaj ĉinaj fontoj skribas pri ili jam en la 12-a jarcento a.K. kiam ili daŭre penetris Nord-Ĉinion kaj prirabis la areon. Ilia ĉefa okupiĝo estis la nomada bestobredado kaj la ĉasado. En la 3-a jarcento a.K. formiĝis la asocio de 24 hunaj triboj, kiu kondukis prirabajn militirojn en Orient-Azion. La ĉinoj ekkonstruis la Grandan Ĉinan Muron ĉefe pro tiuj militiroj dum la Dinastio de Ĉin. La sukcesaj militiroj de Ĉinio kaj la ribeloj de la konkeritaj popoloj kondukis al la disfalo de la huna asocio en la 1-a jarcento a. K. Formiĝis du asocioj, el kiu la asocio de la sudaj triboj venis al dependa situo al Ĉinio. Tiu historia rilato inter ŝiungnuoj kaj hunoj ne estas tamen akceptata de ĉiuj esploristoj.

La okcidentaj hunoj 
La nordaj hunaj triboj venis al areo de la nuna Kazaĥio kaj tie formis fortan socion. De tie ili migris okcidenten kaj en la 1-a jc. p.K alvenis al la areo inter la Kaspia maro kaj la Arala maro, poste migris al la stepoj apud la riveroj Volgo kaj Don. Ili konkeris unue la alanojn poste la orientajn gotojn (375) kaj baldaŭ alvenis al la limoj de la Romia imperio. Ili konkeris en la 4-a jarcento Panonion (de kie la romiaj legioj jam pli frue retiriĝis).

En 433 ili reĝo iĝis Atilo, sub kies estrado la Huna Imperio vivis sian oran epokon. Li gvidis la imperion per fortaj manoj. Dum lia regado, la hunoj ekis du gravajn militirojn. Unue ili atingis eĉ Galegion, dumvoje detruis la urbojn ĉedanubajn kaj transpaŝis Rejnon. La romia armeo sub gvido de Ecio venkis en la batalon de Katalunio kaj ili repelis la hunojn. La hunoj militiris al Italio, kie ili detrus la urbojn Akileion, Mediolanon (hodiaŭ Milanon) kaj ekmarŝis al Romo. Romo surprenis grandegan jaran impostpagon tiel evitinte la atakon, detruon. Post la morto de Atilo, la huna asocio disfalis kaj pro la ribelo de la jugitaj popoloj, ili reiris al la stepoj de Sud-Rusio kaj asimiliĝis.

Heftalitaj hunoj 
Per la nomo blankaj hunoj aŭ heftalitaj hunoj estas konata imperio kiu dominis en centra-suda Azio, inklude Hindion. Ilia ĉefa reĝo estis Mihirakula. Ne estas klara ilia rilato kun la aliaj hunoj.

Literaturo en Esperanto 
Eugene de Zilah, La princo de la hunoj, eld. Mondial

Vidu ankaŭ 
 Nomadaj imperioj
 Tongwancheng

Eksteraj ligiloj 

 http://www.ccs.uky.edu/~rakhim/doc_files/tangriqut.html 
 http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4435181.stm
 http://irelandsown.net/londonsderry.html
 http://sophistikatedkids.com/turkic/70%20Dateline/hun%20dateline%20En.htm 

Antikvaj etnoj
Historio de Hungario
Historio de Eŭropo
Jogurto

Jogurto, aŭ jahurto, estas manĝaĵo produktata per la bakteria fermentado de lakto, ĉefe bova lakto. La bakteria fermentado transformas la laktozon (laktosukeron) al laktoacido kaj kaŭzas ĉe la jogurto gelatenecan konsiston kaj karakteran guston. La plej ofte uzataj bakterioj por la fermentado estas Lactobacillus bulgaricus kaj Streptococcus salivarius. La laktaĵo estas riĉa je proteinoj kaj B-vitaminoj, mineralaj  elementoj.

Oni iomete densigas la pasteŭrizitan lakton per laktokremaĵo je 5% grasenteno kaj je 40 Co  oni aldonas la bakteriajn kulturojn. En boteloj kaj en la temperaturo de 43 °C densiĝas, koaguliĝas la lakto. Poste la jogurto deponiĝas en 5-6 °C, por ke ĝi ne iĝu troacida. La jogurto estas multfoje odorigita, dolĉigita, per fruktaĵoj (aŭ per E-materialoj) riĉigita.

Falsa jogurto, ŝajn-jogurto, pretiĝas el planta graso, stabilizaĵo, gelateno, laktopulvo, amelo, t.e. sen vera lakto.

Historio

La jogurto estas eltrovita en centra Azio kaj iĝis konata kiel la trinkaĵo de la bulgara popolo. Ĝi estis trinkata nur en la orientaj, mezaj  landoj de Eŭropo ĝis la komenco de la 20-a jarcento. Tiam rusa biologo Ilja Meĉnikov popularigis ĝin kiel trinkaĵon por la longa vivo. La entreprenisto Isaac Carasso ekproduktis industrie la jogurton en 1919, Barcelono. Li nomumis la entreprenon laŭ sia filino Danone (en Usono la firmao funkcias kiel Dannon).

Vidu ankaŭ

 Fromaĝo
 Acidkremo

Laktaĵoj
Bánd

Hungario > Veszprém >

Bánd estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en Distrikto Veszprém.

Bazaj informoj 
 Areo: 10 km²
 Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.1221/17.7813
 Loĝantaro: 660
 Poŝtkodo: 8443
 Telefonprefikso: 88

Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Graz. Veszprém troviĝas 10, Ajka kaj Zirc po 21, Balatonalmádi 25 km-ojn.

Historio 
La unua mencio devenis el 1309 pri la fortikaĵo. En la 18-a jarcento germanoj alvenis. Iliaj posteuloj parte deportiĝis post la 2-a mondmilito. Vilaĝservoj estas germana infanĝardeno, poŝto.

Vidindaĵoj 
 fortikaĵo nomata Essegvár [eŝegvAr], kies gardoturo ankoraŭ staras.
 romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1760

Famuloj 
En Bánd naskiĝis:
 ĉefministro Ferenc Mádl
 pastro-profesoro Ferenc Somhegyi.

Nomportantoj 
 Anna Bánd

Vilaĝoj de Hungario
Vilaĝoj en departemento Veszprém
Krapoj

Krapoj (angle Craps) estas ĵetkuba monludo en kiu ludantoj faras vetojn pri la rezulto de ĵeto, aŭ serio de ĵetoj, de du ĵetkuboj. Ludantoj povas veti monon kontraŭ unuj la aliaj (strataj krapoj) aŭ banko (kazinaj krapoj).

Historio 
Krapoj formiĝis el simpligo de la malnova angla vetludo Hazard. La moderna versio de la monludo alvenis al Nov-Orleano pere de Bernard Xavier Philippe de marigny de Madeville, filo de riĉaj bienhavantoj, kaj vetludisto, kaj politikisto. Estis difekto in la versio de Bernard en la manieron per kiu ludantoj vetis kune aŭ kontraŭe la ĵetanto. John H. Winn aldonis la "Ne Pasu" (angle Don't Pass) veton, kiu korektis tiun difekton, kaj tiu estas la versio de krapoj kiu ankoraŭ ekzistas..

La vetludo, unue konita kiel crapaud (france: bufo) ŝuldas sian modernan popularecon pere de la Afrika-Usona socio..

La elveno 
Unu ludanto, la ĵetulo, vetas certan sumon kontraŭ la aliaj, poste ĵetas du ĵetkubojn. La rezultoj estas klasitaj jene:
 2, 3, 12 - krapoj
 7, 11 - naturoj
 4, 5, 6, 8, 9, 10 - poentoj

Je la elvena ĵeto, lundantoj vetas je la antaŭvico aŭ la malantaŭvico. Se la ĵetulo ĵetas krapon, ĉiuj ludantoj perdas siajn antaŭvicajn vetojn. Se la ĵetulo ĵetas naturon, ili gajnas. Alie, la ĵeto iĝas la poentaro de la ĵetulo, kaj li refoje ĵetas.

La malantaŭvico funkcias tute male al la antaŭvico krom pro 12.

La poento 
Ĵetinte sian poentaron la ĵetulo devas reĵeti tiun saman poentaron antaŭ ĵeti 7 poentojn. Se li sukcesas, la antaŭvico gajniĝas; male, ĝi perdiĝas.

La vicoj estas pagataj 1:1.

Kelkaj Krapaj terminoj 
 Ĵeto - unu ĵeto de la ĵetkuboj
 Rondo - la totala nombro da fojoj, ke la ĵetkuboj estas ĵetitaj inter antaŭvicaj decidoj
 Rondumo - la totala nombro da rondoj antaŭ ke la ĵetulo perdas la ĵetkubojn al la sekva ĵetulo (la ĵetkuboj perdiĝas al la sekva ĵetulo nur kiam ĵetita sepo rezultas en antaŭvica perdo)
 Sekvado
 ĵetoj konsistantas rondo, kaj
 ĵetoj inter decidoj
 Decido - antaŭvica gajno aŭ perdo kaj ĝi povas enhavi plurajn ĵetojn. Decido okazas je la lasta ĵeto de rondo.
 Elvena ĵeto - la ĵeto tuj post decido
 Naturoj - ĵetoj kiuj sumiĝas je sep aŭ dek-unu
 Krapoj - ĵetoj kiuj sumiĝas je du, tri, aŭ dek-du
 Poentaro - iu ajn ĵeto, kiu ne estas naturo au krapo (kvar, kvin, ses, ok, naŭ, dek)

Vidu ankaŭ 
 Probablo

Hazardludoj
Ludoj

Referencoj
Listo de hungaraj ĉefministroj

Ĉefministroj de Hungario

Vidu ankaŭ 
Listo de Hungariaj Ŝtatestroj.

 
 
Hungario
Gubernio Ĉiba

La gubernio Ĉiba (Hepburn:Chiba-;Kunrei: Tiba-) 千葉県[ĉiba-ken] estas gubernio de Japanio. Administra centro de la gubernio estas la samnoma urbo Ĉiba.

Ĉiba estas la plej samnivela gubernio en Japanio. Plej alta loko estas Monto Atago (Atago-Jama, 愛宕山). Ĝia alteco estas 408m super marnivelo.

Geografio

Urboj

Urbetoj kaj Vilaĝoj 

Gubernioj de Japanio
Podokarpacoj

La podokarpacoj () estas planta familio el gimnospermoj ĉefe kreskanta en la suda hemisfero. Tiu familio apartenas al la ordo podokarpaloj (Podocarpales). Ĝi entenas ĉirkaŭ 20 genrojn kaj ĉirkaŭ 190 speciojn. Ĝia tipa genro estas podokarpo.

Taksonomio 
Jen la listo, laŭ The Plant List kaj World Flora Online (31 mar. 2020), de la akceptitaj genroj, kaj ties Esperantaj nomoj:

Gymnospermae - gimnospermoj
Podocarpales Pulle ex Reveal - podokarpaloj
Podocarpaceae Endl. - podokarpacoj
Acmopyle Pilg. - akmopilo
Afrocarpus (J. Buchholz & E.G. Gray) C.N. Page - afrokarpo
Dacrycarpus (Endl.) de Laub. - dakrikarpo
Dacrydium Lamb. - dakridio
Falcatifolium de Laub. - falkatifolio
Halocarpus Quinn - halokarpo
Lagarostrobos Quinn - lagarostrobo
Lepidothamnus Phil. - lepidotamno
Manoao Molloy - manoao
Margbensonia A.E. Bobrov & Melikyan - margbensonio*
Microcachrys Hook. f. - mikrokakrio
Nageia - nageio
Parasitaxus de Laub. - parazitaksuso
Pherosphaera Archer - ferosfero
Phyllocladus Rich. ex Mirb. - filoklado
Podocarpus L'Hér. ex Pers. - podokarpo
Prumnopitys Phil. - prumnopitio
Retrophyllum C.N. Page - retrofilo
Saxegothaea Lindl. - saksegoteo
Sundacarpus (J. Buchholz & N.E. Gray) C.N. Page - sundakarpo

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO (= Podocarpus L'Hér. ex Pers.). WFO tamen akceptas ĝian specion.

Referencoj

Vidu ankaŭ 

 Afromontano
 Drakensbergaj montaraj herbejoj, duonarbaroj kaj arbaroj
 Peruaj jungaoj

Gimnospermoj
 
Plantofamilioj
Plantoj el la Aŭstralazia ekozono
Afrotropisa flaŭro
Orientalisa flaŭro
Neotropisa flaŭro
Ĉefministroj de Israelo

La ĉefministro de Israelo estas la plej grava politika homo en Israelo kaj ĉefo de la Israela registaro.

Referencoj 

 
Israelo
Korna fraterkulo

Korna fraterkulo (Fratercula corniculata) estas aŭkedo, kiu similas aspekte kun atlantika fraterkulo. Ĝia beko estas flava ĉe la kapo kaj ruĝa apud la pinto. Ĝi estas mara birdo, kiu nutras sin per kapti nutraĵon subakviĝante akve. Ili reproduktiĝas en aroj - ofte kune kun aliaj aŭkoj.

La flava beka tavolo grandiĝas antaŭ la reprodukta sezono kaj poste perdiĝas. Ĝi havas malgrandan nigran karnan "kornon" supre de siaj okuloj (kaj de tie la nomo), blankan vizaĝon kun nigra linio sub siaj okuloj kaj ruĝajn piedojn.

Tiu ĉi speco reproduktiĝas sur rokaj insuloj ĉe la marbordoj de Siberio, Alasko kaj Brita Kolumbio. La nestoj troviĝas en kavernoj aŭ inter rokoj. Ĝi travintras mare. Kutime troviĝas la nutraj lokoj malproksime de la nestoj. Ambaŭ gepatraj birdoj manĝigas la kutiman solan idon.

Fraterkulo revenas post kaptado kun kelkaj fiŝoj enbeke. Ĝi ankaŭ manĝas loligojn kaj malakostrakojn

La aro de tiaj birdoj malgrandiĝas pro enkonduko de ratoj al kelkaj de la insuloj, kie la reproduktado okazas.

Vidu ankaŭ:
 Atlantika fraterkulo F. arctica
 Tufa fraterkulo F. cirrhata

Fraterkuloj
Tufa fraterkulo

Tufa fraterkulo (Fratercula cirrhata) estas mara birdo, kiu larĝas ĉirkaŭ 30 centimetron kaj pezas ĉirkaŭ kvar trionoj de kilogramo. Ĝi estas plejparte nigra, sed kun blankaj ventro kaj vizaĝa makulo. Ĝi havas grandan bekon kaj du flavajn tufojn kape dum la reprodukta sezono.

Tufa fraterkulo troviĝas en la tuta norda Pacifiko. Origine tiu ĉi birdo nestis tiom sude kiel suda Kalifornio kaj kelkaj aroj ankoraŭ restas ĉirkaŭ norda Kalifornio. Ĝi preskaŭ nur nutras sin per fiŝoj, kiujn ĝi kaptas subakviĝante.

La plejmulto da tiuj ĉi birdoj travintras mare.

Reproduktado 

La reproduktado okazas sur izolaj insuloj: pli ol 25,000 paroj estis registrita en unu aro ĉe la marbordo de Brita Kolumbio. La nesto kutime estas kaverno, sed kelkfoje fendeto inter rokoj estas uzata anstataŭ. Unu ovo estas kutime demetita en junio kaj kovata de ambaŭ gepatraj birdoj dum 45 tagoj. Post 40 ĝis 55 forflugas la ido unuafoje el la nesto.

Nutraj lokoj troviĝas mare malproksime de la nestoj.

Vidu ankaŭ 
Atlantika fraterkulo F. arctica
Korna fraterkulo F. corniculata

Fraterkuloj
Brad Pitt

William Bradley "Brad" PITT (naskiĝis la ) estas usona aktoro.

Sian junaĝon li pasigis en Springfield, Misurio. Unu el unuaj aperoj estis en la televidserio Dallas. Li akiris pro sia ludo de la freneza Jeffrey Goines en la filmo 12 simioj (12 Monkeys) la premion Golden Globe same kiel Oscar-premion.

En la jaro 2000 li edziĝis al la aktorino Jennifer Aniston kaj ili anoncis sian disiĝon la . La divorco oficialiĝis je la . Nuntempe li havas rilaton kun sia amikino Angelina Jolie

Filmaro

Televido

Eksteraj ligiloj 

 
 
 
 
 
 
 

Usonaj aktoroj
Usonaj televidaktoroj
Usonaj voĉaktoroj
Usonaj kinproduktoroj
Usonaj televidproduktoroj
Usonaj reĝisoroj
Perkorpa modelado
Faye Dunaway

Faye DUNAWAY, origine: Dorothy Faye DUNAWAY (naskiĝis ) estas usona aktorino.

Naskiĝinte en Bascom, Florido, ŝi studis muzikon, dancon kaj kantadon en la universitato de Bostono.

Sian unuan filmrolon en la filmo The Happening ŝi ricevis en la jaro 1967. Samjare ŝi trafis grandan atenton Bonnie and Clyde, en kiu ŝi kune kun Warren Beatty prezentis la samnoman krimulan paron de la 1930-aj jaroj. Plia kulmino en ŝia kariero estis la Oskaro, kiun ŝi gajnis pro sia rolo en la filmo Network (1977).

Listo de filmoj 
 The Happening (1967)
 Bonnie and Clyde (1967)
 The Thomas Crown Affair (1967)
 Doc (1971 en la rolo de Big Nose Kate)
 Little Big Man (1971)
 The Three Musketiers (1973)
 The Towering Inferno (1974)
 Chinatown (1974)
 The Three Days of the Condor (1974)
 Network (1976)
 Mommie Dearest (1981 – pri la vivo de la aktorino Joan Crawford)
 Barfly (1987)
 Arizona Dream (1993)
 The messenger (the story of Joan of Arc) (1999)

Premioj 
 Bonnie and Clyde (nomumita por la Oskaro, 1968)
 Chinatown (nomumita por la Oskaro, 1975)
 Network (Oskaro, 1977)

Dunaway, Faye
Dunaway, Faye
Dunaway, Faye
Dunaway, Faye
Barbra Streisand

Barbra STREISAND [BAR-bra STRAJS-and], naske Barbara Joan STREISAND (naskiĝis la 24-an de aprilo, 1942) estas usona kantistino, aktorino, produktorino kaj reĝisorino.Ŝi naskiĝis en Brooklyn, Novjorko. Kiel junulino ŝi komencis kantistan karieron, sed ŝiaj provoj prezenti sin en kant-konkursoj ne estis tre sukcesaj.

Ekde 1962 Barbra Streisand aperis sur la scenejo de la Broadway-teatro: unue en la muzikalo I Can Get It For You Wholesale, poste en Funny Girl, en kies filmigo ŝi tiel brile prezentis la ĉefrolon, ke ŝi gajnis Oskaron. Dua Oskaro sekvis en 1976: Oni honorigis la komponaĵon Evergreen de la filmo A Star Is Born.

Ŝi produktis aron de siaj filmoj, kaj ankaŭ jam brilis kiel reĝisorino: 1983 (Yentl), 1991 (The Prince of Tides) kaj 1995 (The Mirror Has Two Faces).

Barbra Streisand estas politike aktiva. Ŝi subtenas la demokratian Partion de Usono (United States Democratic Party).

 Listo de filmoj 
 Funny Girl (1968)
 Hello, Dolly (1968)
 The Owl and the Pussycat (1970)
 What's Up, Doc? (1972)
 The Way We Were (1973)
 A Star Is Born (1976)
 Yentl (1983)
 Nuts (1987)
 The Prince of Tides (1991)
 The Mirror Has Two Faces'' (1995)

Vidu ankaŭ 
 Streisand-efiko

Eksteraj ligiloj 

 http://www.barbrastreisand.com
 http://www.barbranews.com
 http://www.imdb.com/name/nm0000659
 http://www.streisand-fanclub.com 

Oskaro
Usonaj aktoroj
Grammy-laŭreatoj
Naskiĝintoj en 1942
Naskiĝintoj la 24-an de aprilo
Tim Robbins

Tim ROBBINS naskiĝis  estas usona aktoro, scenaristo, reĝisoro kaj produktoro.

Robbins naskiĝis en West Covina, Kalifornio. Lia patro estis la folk-kantisto Gil Robbins. En la aĝo de 12 jaroj Tim Robbins aliĝis al la Theatre for a New City, krome li agadis en la drama klubo de sia lernejo. 

Li studis aktoradon en Losanĝeleso, poste, en 1981, li kun kelkaj kunuloj fondis la avantgardisman teatran grupon Actors' Gang.

Post kelkaj televidaj roloj, li en la jaro 1984 ricevis sian unuan malgrandan kino-rolon: en la filmo Toy Soldiers. Sekvis aro da epizodaj roloj, sed grandan atenton li rikoltis per la sportista filmo Bull Durham en 1988. Dum la laboroj por tiu ĉi filmo li komencis amrilaton kun sia kolegino Susan Sarandon, kiu ĝis nun restas.

Aro da grandaj roloj sekvis, krome li komencis verki scenarojn kaj agi kiel produktoro kaj reĝisoro. La filmo Dead Man Walking donis al li la honoron, esti nomumita por la Oskaro en la fako reĝisorado. Li gajnis la premion en 2004 pro sia rolo en la filmo Mystic River.

Listo de filmoj

Eksteraj ligiloj 

  ()
 
 
 

Usonaj aktoroj
Naskiĝintoj la 16-an de oktobro
Vivantaj homoj
Usonaj reĝisoroj
Naskiĝintoj en Usono
Usonaj televidaktoroj
Premiitoj de Ora Globo‎
Akademia Premio por plej bona subtena aktoro
Susan Sarandon

Susan SARANDON, origine: Susan Abigail TOMALIN (naskiĝis la 4-an de oktobro, 1946 en Novjorko) estas usona aktorino. La nomon Sarandon ŝi retenis el la (divorcita) edzeco kun la aktoro Chris Sarandon.

En sia kariero ŝi kvin-foje estis nomumita por la Oskaro kaj unufoje ŝi gajnis la premion: en 1996 pro Dead Man Walking.

En pluraj filmoj ŝi aperas kune kun sia longjara kunulo Tim Robbins. Ambaŭ estas ankaŭ politike aktivaj.

Listo de filmoj

Premioj 
 1982: Nomumita por Oskaro pro Atlantic City
 1992: Nomumita por Oskaro pro Thelma & Louise
 1993: Nomumita por Oskaro pro Lorenzo's Oil
 1995: Nomumita por Oskaro pro The Client
 1996: Oskaro gajnita pro Dead Man Walking

Usonaj aktoroj
Oskaro
Eksaj katolikoj
Interna ideo

Laŭ la vortoj de L. L. Zamenhof en 1912 la interna ideo de Esperanto signifas "sur neŭtrala lingva fundamento forigi la murojn inter la gentoj kaj alkutimigadi la homojn, ke ĉiu el ili vidu en sia proksimulo nur homon kaj fraton". Iusence la interna "ideo" samsignifas al la (idea, filantropia) "celo" de Esperanto.

Ĉu kontraŭdiro inter pagata laboro por Esperanto kaj interna ideo? 
Kelkfoje oni pravigas kontraŭstaron kontraŭ pagado de laboro por Esperanto per la "interna ideo". Tamen ŝajne ne ekzistas citaĵo de Zamenhof pri tia interpretado. Se tiel estas, instruantoj kaj aliaj aktivuloj por Esperanto, kiuj laboras iom pli multe por Esperanto, povas pagite labori por la disvastigo de Esperanto.

EdE-I

Interna ideo. La lingvo en si mem estas nur lingvo, sed ĉu nacia, ĉu internacia, ĝi kaŝas en si certajn sentojn, ideojn, eĉ klopodojn. La nacia lingvo estas amata de la naciano, Esperanto estas same amata de siaj adeptoj, speciale de tiuj, kiuj Esperanton konsideras grava faktoro por forigi la militon el la homa socio. Kiel mem Zamenhof diris en sia kongresa parolo (1906): "Al laborado por Esperanto instigas nin ne la penso pri praktika utileco, sed nur la penso pri la sankta, granda kaj grava ideo, kiun lingvo internacia en si enhavas. Tiu ĉi ideo - vi ĉiuj sentas ĝin tre bone - estas frateco kaj justeco inter ĉiuj popoloj. Tiu ĉi ideo akompanadis Esperanton de la unua momento de ĝia naskiĝo ĝis la nuna tempo. Ĝi instigis la aŭtoron de Esperanto, kiam li estis ankoraŭ malgranda infano. . ." Eble plimulton de la Esperantistaro en la unuaj jardekoj entuziasmigis similaj sentoj kaj ideoj, sed multaj, inter ili Beaufront, Bourlet, opiniis danĝera tiun idearon, kaj postulis, ke oni propagandu Esperanton nur kiel lingvon praktikan sen ia idea aldono. La interna ideo neniam estis klare kaj strikte difinita, sed ankaŭ en la religio ne la dogmoj estas la ĉefa afero kaj la interna ideo mem similas multe al la religio. Tamen Zamenhof klopodis doni pli firman idean bazon por la Esperantismo kaj tiel naskiĝis la parenca idearo, la Homaranismo. (v.)

Vidu ankaŭ 
 Homaranismo
Humanitarismo
Homaranismo - La Interna Ideo
Preĝo sub la verda standardo

Notoj kaj referencoj 

Esperanto-movado
Gambovjolo

Gambovjolo estas kordinstrumento. Ĝi sonas malpli laŭte kaj malpli brile ol la violono, sed tamen delikate kaj mistere. Laŭ registro ĝi pli similas al la violonĉelo. Ĝi ofte pensigas pri voĉo eĥanta en la memoro, kiel en la komponaĵo de Marin Marais Les voix humaines, kaj ĝi povas esti ankaŭ tenere karesa, kiel en la duetoj de la Sinjoro de Sainte-Colombe, Concerts pour deux violes égales.

Uzoj 

Ofte ĝi estis uzata nur por ludi la basan akompanadon, aŭ akompani solistan muzikilon, ekzemple klavicenon. Ekzemple en la muziko de la angla kampardancado la baso estas ludata de gambovjolo.

Ĝi ankaŭ estis multe ludata, precipe en Anglio, en gambovjolaroj, t.e. kolektoj de pluraj gambovjoloj diversregistraj. Tia muziko, komponata precipe en la unua duono de la 17-a jarcento, estas kompleksa, revema, subtila, kaj nuancoplena.

Pli malfrue oni ankaŭ, precipe en Francio, ludis ĝin kiel solistan instrumenton. Unu inter la plej famaj komponistoj por solista gambovjolo estis la tiel nomata Sinjoro de Sainte-Colombe.

La historie lasta komponisto por la gambovjolo estis la germana Karl Friedrich Abel.

Post ĝia malfavoriĝo (ekde la 18-a jarcento) kaj forgesiĝo flanke de ĉiuj krom la historiistoj kaj muzeogardistoj, oni remalkovris la belecon de ĝia sono kaj de la muzikaĵoj komponitaj por ĝi. Kelkaj muzikistoj refamigis ĝin en la malfrua 20-a jarcento.

La kataluna muzikisto kaj komponisto Jordi Savall estas unu el la plej estimataj gambovjolaj ludistoj internacie.

Komponistoj 
Komponistoj, kiuj verkis por la gambovjolo:

Angloj:

William Byrd
John Dowland
John Jenkins
William Lawes
Matthew Locke
Henry Purcell

Francoj:

Monsieur de Sainte-Colombe
Marin Marais
François Couperin
Antoine Forqueray

Germanoj:

Karl Friedrich Abel
Johann Sebastian Bach

Nuntempe:

 Jordi Savall: filmo Tous les matins du monde ("Ĉiuj matenoj de la mondo" de Alain Corneau)

Fontoj

Eksteraj ligiloj 

 The Viola da Gamba Society  ()
 The Sound of the Division Viol  ()
 Megaviol: A Bibliography  (bibliografio, en la angla)
 Viola da Gamba society of Japan ()

Muzikaj instrumentoj
Kordinstrumentoj
Historiaj muzikaj instrumentoj
Klaviceno

Klaviceno (itale: clavicembalo, el latine: clavis - klavo; cymbel - cimbalo) estas pluka korda klavara instrumento, tre populara en la jarcentoj de 15-a ĝis 18-a.

Malsame ol piano, en klaviceno kordojn ne cikigas marteloj, sed pikiloj (tial pluka kordinstrumento). Pro tio sono de klaviceno estas mallonga, mallaŭta kaj malforta.

Specoj de klaviceno 
Klaviceno estis multfoje plibonigata kaj konformigata al ia celo. Jen kelkaj "plibonigaĵoj".
 spinedo aŭ klaviceneto- kvinokta, unuklavara, populara en 15-, 16- kaj 17-jarcentaj domoj;
 tabloklaviceno (angle Virginals) - populara en Anglio speco de klaviceno, ĝi havis unu kvaroktan klavaron, ĝia skatolo estis ortangula kaj ĝi ne havis la piedojn (el tio la nomo);
 unuvoĉa klaviceno - dufoje pliigita nombro de kordoj.

Famaj muzikistoj komponintaj por klaviceno 

 italaj
 Girolamo Frescobaldi
 Domenico Scarlatti
 germanaj kaj aŭstriaj
 Johann Jakob Froberger
 Dietrich Buxtehude
 Johann Pachelbel
 Johann Joseph Fux
 Georg Böhm
 Johann Sebastian Bach
 anglaj
 William Byrd
 John Bull
 Henry Purcell
 Georg Friedrich Haendel (germandevena))
 francaj
 Jacques Champion de Chambonnières
 Louis Couperin
 François Couperin
 Jean-Philippe Rameau
 nederlandaj
 Jan Pieterszoon Sweelinck
 hispanaj
 Antonio Soler y Ramos aŭ Padre Antonio Soler
Somogy

Somogy [ŝomodj] estas departemento en Hungario, sude de la lago Balatono etendante al la rivero Dráva.

Laŭ sia loĝantaro de nur proksimume 330 000 personoj ĝi estas la plej maldense loĝata regiono de Hungario,

La departemento havas precipe valojn inter deklivoj, tial dum la historio formiĝis ĉefe malgrandaj vilaĝoj.

Komunumoj 
 komunumoj: 14 urboj, 2 grandvilaĝoj kaj 233 vilaĝoj

Urboj de la departemento, samtempe subregionaj centroj 
Kaposvár estas samtempe departementrajta urbo kaj departementejo.

Simplaj urboj de la departemento

Grandvilaĝoj

Vilaĝoj

Eksteraj ligoj en la hungara 
 http://www.somogy.hu/
 http://www.som-onkorm.hu/ (paĝo de la departementa registaro)

Ekstera ligo en la angla 
 http://www.igm.hu/somogy/
Islama erao

Kalendaro > Islama kalendaro > Islama erao < Erao

La Islama erao komenciĝas je la  Heĝiro. La komenco laŭ la gregoria kalendaro estas la 16-a de julio 622 p.K..

La islama kalendaro dividas jaron al 12 monatoj, kiuj havas alterne 30 kaj 29 tagojn. El tio rezultas jaro de nur 354 tagoj. Pro tio la islama kalendaro la datoj de la naturaj sezonoj varias.

Islama kalendaro
Vitamino B

B-vitaminoj estas aro da akvosolveblaj vitaminoj.

B1 estas koenzimo de pluraj enzimoj, malkomponiga la piruvatan acidon
B2 parto de la koenzimo FAD, helpantan la hidrogen-transporton. 
B3 nikotina acido: partoj de la hidrogentransportaj koenzimoj NAD, NADP
B4 iama nomo pri adenino, 
B5 parto de la koenzimo A,
B9 prekursoro de koenzimo,
B12 necesas por la produkto de la eritrocitoj, funkciado de la nerva sistemo (koenzimo)
Tiamino

Tiamino, aŭ vitamino B1, estas kemia kunmetaĵo trovata en manĝaĵoj kaj uzata kiel nutraĵa suplemento. Kiel suplemento, ĝi estas uzata por trakti kaj malhelpi tiaminmankon kaj la kondiĉojn kiuj rezultas de ĝi, inkluzive de beribero, sindromo de Korsakoff kaj psikozo de Korsakoff. Aliaj uzoj inkludas acersiropan urinmalsanon kaj la sindromon de Leigh. Ĝi povas esti prenita buŝe aŭ per injekto.

Manĝfontoj de tiamino inkluzivas integralajn grajnojn, legomojn kaj iujn viandojn kaj fiŝojn. Grajna prilaborado forigas multe de la vitamina enhavo, do en multaj landoj cerealoj kaj farunoj estas riĉigitaj per tiamino. Suplementoj kaj medikamentoj haveblas por trakti kaj malhelpi tiaminmankon kaj malordojn kiuj rezultas de ĝi inkluzivas beribero kaj encefalopatio de Wernicke. 

La tiamina pirofosfato estas koenzimo de piruvata malhidrogenazo, α-ketoglutara malhidrogenazo kaj transketolazo. Ĉar la unua du estas gravaj enzimoj en la metabolo de karbonhidratoj, tiamin-manko kaŭzas problemojn en tio. Karenco de tiamino kaŭzas sindromon de Wernicke-Korsakoff kaj beriberon, malsanon kutiman ĉe fortaj alkoholistoj.

Referencoj 

Vitaminoj
Pirimidinoj
Organikaj nitrogenaj kombinaĵoj
Le Père Duchêne Illustré

Aperadis sub titolo "Le Fils du Père Duchêne Illustré" (t. e. La Filo de la Patro Duchêne, ilustrita) kvazaŭ ilustrita suplemento de Le Père Duchêne, 10 numeroj de la 21-a de aprilo ĝis la 24-a de majo 1871, montritaj en la tabelo. Tiu titolo havis pli satiran kaj humuran tonon kompare kun Le Père Duchêne pli akra kaj politike kritika. La kolekto ebligas perbilde sekvi la eventojn de la Komunumo, la lasta numero aperinta dum la Sanga Semajno eĉ montras la foriron de la Komunumo.

Historio
Klorido

Klorido estas kombinaĵo kiu enhavas la jonon, kiu formiĝas el la elemento kloro per akcepto de unu elektrono tiel formante la negative ŝarĝitan jonon Cl−. La saloj de klorida acido (HCl) estas nomataj kloridoj. Ekzemplo estas la kuireja salo, kiu estas natria klorido (NaCl).

La vorto klorido ankaŭ uzatas pri kemia kombinaĵo en kiu unu aŭ pliaj kloraj atomoj estas kovalente ligitaj en la molekulo. Do kloridoj povas esti aŭ organikaj aŭ neorganikaj kombinaĵoj. La plej simpla ekzemplo de kovalente ligita klorido estas hidrogena klorido (HCl). Simpla ekzemplo de organika kovalente ligita klorido estas klorometano (CH3Cl). Aliaj ekzemploj de neorganikaj kovalente ligitaj kloridoj uzeblaj kiel reakciantojn estas:

Kelkaj kloridoj