Rio de Janeiro (država)

Rio de Žaneiro ( - Januarska reka) je ime države u jugoistočnom Brazilu. U državi se nalazi i istoimeni grad, jedan od najvećih u Brazilu. Država na istoku izlazi na Atlantski okean, na sjeveru se graniči sa državama Espiritu Santu i Minas Žerais, a na jugu sa državom Sao Paulo.

Geografija 
Rio pripada oblasti Mata Atlantika, sa reljefom niskih planina smještenih između gorja Serra da Mantiqueira i Atlantskog okeana, različite topologije, prepune zaliva, laguna i tropskih šuma. Iako je Rio de Žaneiro jedna od manjih država u jugoistočnom regionu Brazila, sa 635 kilometara obale, treća je po dužini obale, odmah iza Baije i Maranjaoa.

Geologija 
Generalno zemlja u državi je prilično jalova. Oblasti u kojima je ipak moguća poljoprivreda su Campos dos Goytacazes, Kantagalo, Cordeiro i neki gradovi u dolini rijeke Paraiba du Sul.

Reljef 
Država se po reljefu dijeli na dva dijela:
 Baišada Fluminense (Baixada Flumimense - niski Rio de Žaneiro), što predstavlja dijelove države ispod 200 metara nadmorske visine i
 Sera Fluminense (Serra Flumimense - planinski Rio de Žaneiro) , koji predstavlja dijelove države na preko 200 metara nadmorske visine.

Baišada Fluminense pokriva obalu, što predstavlja polovinu površine države. Oblast ima različitu širinu idući od zaliva Ilja Grandi (Ilha Grande) i Sepetiba (Sepetiba), šireći se prema istoku do rijeke Makaku. Oblast, zatim prolazi kroz grad Rio de Žaneiro iza kojeg se dižu planine Tižuka i Pedra Branka. Od zaliva Guanabara do grada Kabu Friu, oblast se sužavajući i završava.

Sera Fluminenze pokriva unutrašnjost države, od rijeke Paraiba du Sul, koja je granica sa Minas Žerais, do Baišade. Ovaj planinski dio prekrivaju veoma oštre planine serra dos Órgãos, sa vrhom Pico Maior de Friburgo (2 316 metara), zatim planine Araras (vrhovi Pedra do Simo (2 263 metara) i Pedra-Açu (2 232 metara) ), serra da Estrela i serra do Rio Preto. Sjeverozapad države pokriva planina Mantiqueira, koji se nastavlja masivom Itatiaia, sa najvišim vrhom u državi, Agulhas Megras na 2 787 metara. Na sjeveroistoku se nalaze mnogo niže planine i mnogo blaži reljef.

Klima 
Temperature na godišnjem nivou, variraju sa veoma toplim ljetima. U oblasi Baišade dominira tropska klima sa prosječnom godišnjom temperaturom od 24 °C i 1 250 milimetara padavina godišnje.U planinskim predjelima klima je tropska, ali sa hladnijim i kišnijim ljetima i zimama. Prosječna temperatura u planinskom dijelu države je 16 °C sa 2 000 milimetara padavine, godišnje.

Vegetacija 
Originalna vegetacija ovih prostora je promijenjena zbog poljoprivrede i sječe šume. Trenutno, šuma pokriva samo jednu desetinu države i to uglavnom u planinskoj oblasti. U Baišadi, jedina drvena vegetacija su močvarne šume mangrove po zalivima.

Hidropotencijal 
Najveća rijeka u državi je Paraiba du Sul, koja izvire u Sao Paoulu, i ulijeva se u atlantski okean, kod mjesta São João da Barra. Njene glavne pritoke su Pomba, Muriaé, Piabimha, Piraí i Paraibuna. Ostale veće rijeke u ovoj državi su:
 Itabapoama (koja čin granicu sa državom Espiritu Santu), 
 Macabu koja se ulijeva u lagunu Feia, 
 Macaé,
 São João,
 Majé i 
 Guamdu

Obalni dio države je praktično istačkan brojnim lagunama. Najpoznatije lagune su:
 Feia, 
 Araruama, najveća u državi,
 Saquarema,
 Maricá,
 Marapemdi,
 Jacarepaguá,
 Rodrigu di Frejtas, zadnja tri su u gradu Rio de Žaneiro.

Obala 
Obala države, a naročito njen južni dio, je praktično ispresjecan zalivima. Najpoznatiji zalivi su:
 Ilja Grandi,
 Sepetiba,
 Marambaia i
 Guanabara .

Istorija

Nasljedne kapetanije 
Rio de Žaneiro je nastao od dijelova kapetanija Tome i Sao Visente. Između 1555 i 1567 teritorija je praktično vrvila od Francuza, koji su namjeravali napraviti koloniju Francuski Antarktik (France Antarctique). Kako bi spriječio okupaciju Francuza, u martu, 1565 godine, Estácio de Sá je podigao grad Rio de Žaneiro.

U 17. vijeku, stočarstvo i plantaže šećerne trske su bile nosioci progresa, a sa otkrićem zlata u 18. vijeku i dragog kamenja u Minas Žeraisu, Rio de Žaneiro je postao glavna luka za izvoz rude. Naslijedivši Salvador, 1763 godine, Rio de Žaneiro je postao prijestonica kolonijalnog Brazila.

Promjenom dinastija u Portugalu, 1808 godine, bivša portugalska aristokratija je došla u Brazil, tačnije u region oko grada Rio de Žaneiro. Dolaskom aristokratije, Rio de Žaneiro i okolina je doživjela urbanističke reforme, počele su se stvarati agencije za administraciju, sudstvo, građene su nove crkve i bolnice, a osnovana je i prva banka u Brazilu Banku du Brazil, kao i regionalne novine Gazette do Rio of Janeiro. U godinama koje slijede nastali su botanički vrt, vojna akademija i mnoge obrazovne insitucije.

Neutralni grad 
1834 godine grad je izuzet iz provincije, i dalje figurišući kao prijestonica, a ostatak teritorije je postao posebna provincija sa novom prijestonicom Niteroj. Po proglašenju republike Brazil, provincije su postale države, a neutralni grad, savezni distrikt. Prebacivanjem prijestonice u Braziliju, 1960 godine, grad Rio de Žaneiro je postao država Guanabara.

Nova država Rio de Žaneiro 
1975, države Guanabara i Rio de Žaneiro su spojene u jednu pod nazivom Rio de Žaneiro, sa gradom Rio de Žaneiro, kao glavnim gradom. Dotadašnji simboli države Rio de Žaneiro su zadržani, sa dodavanjem simbola države Guanabara.

Grb 
Orao na zastavi je simbol Brazilske kraljevske porodice, a u pozadini stijena pod nazivom Božiji Prst (portugalski: Dedo de Deus), koja se za vedrih dana vidi i iz grada Rio de Žaneiro. Grb obrubljuje poljoprivredno bogatstvo države šećerna trska lijevo, i kafa desno.

Stanovništvo 
 bijelci - 54.7% (portugalskog, italijanskog, holandskog i njemačkog porijekla)
 mulati - 33.5% 
 crnci - 10.6% (Bantu i Joruba porijekla)
 domoroci indijanci - 0.3%
 azijati - 0.2%

Ekonomija 
Rio de Žaneiro, kao država ima drugu po veličini industriju u federaciji, poslije Sao Paula. Većina industrije je vezana za naftu i rafinerije, hemijsku industriju, kao i brodogradnju. Neke od najpoznatijih brazilskih kompanija imaju sjedište u Rio de Žaneiru, kao što su Petrobras (Petrobrás), najveća naftna kompanija, i Banku du Brazil (Banco do Brasil) najveća banka. Dohodak države je iznad državnog prosjeka i može se porediti sa dohodcima država kao što su Čile, Irska, Portugal i Danska (prilično iste veličine kao i ova država).

Spoljašnje veze 

 Oficijelna stranica 
 Državno sudstvo 
 Skupština Države
 Univerzitet
 Državni tužilac
 Policija 

Države Brazila