Wincenty Okoń

Wincenty Okoń (ur. 22 stycznia 1914 w Chojeńcu, zm. 18 października 2011 w Warszawie) – polski pedagog, specjalista w zakresie dydaktyki i pedeutologii, profesor, członek rzeczywisty PAN, podporucznik AK. Jego żoną była pedagog i psycholog Barbara Wilgocka-Okoń

Życiorys 
Potrafił czytać w wieku 5 lat, a będąc w trzeciej klasie szkoły podstawowej przeczytał już wszystkie książki szkolnej biblioteki. Po ukończeniu szóstej klasy zrezygnował z edukacji w szkole i rozpoczął edukację samodzielną.

1 września 1929 rozpoczął edukację w Seminarium Nauczycielskim w Chełmie, gdzie jednym z jego nauczycieli był pedagog Kazimierz Andrzej Jaworski. W wieku 21 lat odbył obowiązkową służbę wojskową. W styczniu 1937 podjął pracę jako nauczyciel we wsi pod Garwolinem oraz równolegle rozpoczął studia pedagogiczne w warszawskiej Wolnej Wszechnicy Polskiej.

Podczas II wojny światowej uczestniczył w obronie Dęblina oraz Zamościa. Należał do AK. Zorganizował tajne Gimnazjum Ogólnokształcące, Kurs Ogólnokształcący oraz małe liceum. W 1944 roku po przeniesieniu do rezerwy został przydzielony do Samodzielnego Batalionu Morskiego w Gdańsku-Nowym Porcie. Oprócz szkolenia marynarzy zajmował się tam organizacją ich życia kulturalnego. We wrześniu 1946 po obronie pracy magisterskiej pt. Niemiecka Hauptschule odszedł ze służby wojskowej. Pracę naukową rozpoczął w Katedrze Pedagogiki Ogólnej Uniwersytetu Łódzkiego. W czerwcu 1948 roku obronił pracę doktorską pt. Zabawa a rzeczywistość, recenzowaną przez Sergiusza Hessena, Marię Librachową oraz Bogdana Suchodolskiego. W następnym roku przeniósł się do Katedry Pedagogiki Ogólnej Uniwersytetu Warszawskiego. W 1955 roku otrzymał tam tytuł profesora nadzwyczajnego, w latach 1958–1960 pełnił funkcję dziekana Wydziału Pedagogicznego UW, a w latach 1961–1974 był kierownikiem Instytutu Pedagogiki. W roku 1962 należał do współzałożycieli International Society for Group Activity in Education, w której od 1984 roku pełnił funkcję honorowego przewodniczącego. W roku 1966 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego UW.

W roku 1973 został członkiem rzeczywistym PAN, a w latach 1974–1984 był przewodniczącym Polskiego Komitetu Nauk Pedagogicznych. W 1984 został honorowym przewodniczącym Krajowej Rady Postępu Pedagogicznego.

Większość pracy badawczej związał z Uniwersytetem Warszawskim i Uniwersytetem Śląskim w Katowicach. Zajmował się procesem dydaktycznym oraz jego uwarunkowaniami, kształceniem wielostronnym, historią myśli pedagogicznej XIX i XX wieku, zagadnieniami związanymi z pedeutologią, problematyką organizacji badań pedagogicznych. Był współpracownikiem UNESCO, członkiem Polskiej Akademii Nauk, honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Badania Gier, honorowym przewodniczącym Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego. Posiadał tytuły doktora honoris causa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie oraz Uniwersytetu Technicznego w Brunszwiku.

Wincenty Okoń był autorem teorii kształcenia wielostronnego, w myśl której w nauczaniu należy uwzględniać stronę teoretyczną, praktyczną i emocjonalną nauczania, a nie jedynie teoretyczną. 

Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 5-5-9).

Odznaczenia i wyróżnienia 
 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
 Order Sztandaru Pracy II klasy
 Medal Komisji Edukacji Narodowej
 Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”

Prace pedagogiczne 
 Proces nauczania – 1954
 U podstaw problemowego uczenia się – 1964
 Zarys dydaktyki ogólnej – 1968
 Kształcenie nauczycieli w Polsce – stan i kierunki przebudowy
 Słownik pedagogiczny – 1974
 Nauczanie problemowe we współczesnej szkole – 1987
 Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej – 1983
 Zabawa a rzeczywistość – 1987
 Wizerunki sławnych pedagogów – 1993

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 
 Stanisław Juszczyk, Augustyn Surdyk, Życie i twórczość naukowa profesora Wincentego Okonia. Iubilaei causa laudatio, Homo Ludens 1/2009,

Członkowie Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN
Członkowie rzeczywiści PAN
Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie
Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Śląskiego
Ludzie związani z Wolną Wszechnicą Polską
Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej
Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy
Oficerowie Armii Krajowej
Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
Polscy pedagodzy
Urodzeni w 1914
Wykładowcy Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego
Zmarli w 2011