alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Laminaire stroming

Laminaire stroming is een stroming waarbij de lagen van een gas of een vloeistof zich parallel ten opzichte van elkaar voortbewegen. Er is nauwelijks of geen stroming loodrecht op de hoofdstroom. De tegenhanger van laminaire stroming is turbulente stroming. Bij een waterkraan is de straal bovenin laminair en wordt deze onder invloed van de zwaartekracht dieper in de val turbulent.

Laminaire stroming treedt vooral op bij lage stroomsnelheden. Wordt de snelheid groter, dan kan de stroming ineens turbulent worden. Bij vloeistoffen met een hogere viscositeit ligt het omslagpunt van laminair naar turbulent bij een hogere snelheid. De snelheid waarbij laminaire stroming overgaat in turbulente en andersom, wordt gekarakteriseerd door het getal van Reynolds.

Verband met het getal van Reynolds 

Of een stroom eerder laminair is of turbulent, wordt bepaald door het getal van Reynolds. Het getal van Reynolds is de verhouding tussen traagheidskrachten ten opzichte van viskeuze krachten binnen een vloeistof die onderhevig is aan relatieve interne beweging ten gevolge van verschillende vloeistofsnelheden. Laminaire stroming treedt op wanneer het reynoldsgetal (Re) kleiner is dan 2300, maar in gladde buizen met een geleidelijke instroom kunnen laminaire stromingen verkregen worden voor Re > 3500. De waarde van het Reynoldsgetal wordt gevonden door:

 
Daarin is:
r de straal [m]
v de stroomsnelheid [m/s]
ρ de massadichtheid [kg/m3]
η de dynamische viscositeit [Pa·s]

Ingangslengte 
Wanneer een vloeistof een buis binnengaat of na het maken van bochten is er een lengte nodig alvorens de stroom laminair wordt. De laminaire flow ontwikkelt zich dus in een lange buis vanuit propstroom. Dit principe heeft ook een toepassing in de hemodynamica, waarbij het bloed regelmatig bochten maakt en kleppen of pompen passeert. Men spreekt van ingangslengte (in het Engels: inlet length) en de waarde van deze lengte wordt gevonden door:

Zie ook
 Wet van Hagen-Poiseuille

Vloeistofdynamica
Aerodynamica
Fysische transportverschijnselen
Aa of Weerijs

De Aa of Weerijs is een beek en stroomafwaarts een riviertje dat ontspringt in België, waar het ontstaat uit de samenvloeiing van de Grote Aa (in Wuustwezel) en de Kleine Aa (in Brecht), om vervolgens vanaf de rijksgrens met Nederland als Aa of Weerijs verder te stromen. Bij Breda (vaak, maar etymologisch niet juist, verklaard als  brede Aa) komt de rivier in de singels van deze stad, om tezamen met de Bovenmark onder de naam Mark verder te stromen. De breedte van de Aa of Weerijs varieert van 5 meter bij de grens met België tot 15 meter bij Breda. Het beekdal is ongeveer 3 kilometer breed. 

De rivier had oorspronkelijk een lengte van 25 kilometer. In 1967 werd zij genormaliseerd. Door bochtafsnijding is de lengte teruggebracht tot 22 kilometer. Er zijn zes stuwen geplaatst om de beheersbaarheid van het waterafvoer te verbeteren. Daarnaast werden er bruggen over de rivier geplaatst en werd er een miljoen kubieke meter grond verzet. In 1971 werden deze verbeteringswerken afgerond.

Naam 
In de middeleeuwen was 'Aa' een soortnaam voor stromende wateren. De naam 'Weerijs' komt van Weeg(h)reyse. Zo heette de rivier bij Van Goor (1744) en ook in oude, Franse Itinéraires (tot ca 1850).  'Weerijs' (Weeghreyse) betekent vlechtende stroom. Deze naam verwijst naar het vroegere, sterk meanderende karakter van de beek, met haar vele zijstroompjes,  zoals de Kleyne Beek, de Raamloop en de Turfvaart. Op Bredaas grondgebied komt de Aa of Weerijs samen met de Mark.

Stroomgebied
Het stroomgebied van de Aa of Weerijs omvat een groot oppervlak (ca. 19.000 ha) en ligt grotendeels in België (ca. 12.000 ha). De beken stromen globaal gezien van het zuidwesten naar het noordoosten en zijn over het algemeen diep ingesneden. Belangrijke woonkernen in het gebied zijn Zundert, Klein Zundert, Wernhout, Effen en Rijsbergen. De Aa of Weerijs passeert deze woonkernen aan de oostzijde.

De belangrijkste zijbeken van de Aa of Weerijs zijn de Schrobbenloop, de Moersloot, de Kleine Beek of Berkenbeek, de Mortelbeek, de Turfvaart, de Raamloop en de Bijloop.

Afvoer
Op het punt waarop de Aa of Weerijs in de singels van Breda stroomt, is de gemiddelde afvoer 1,3 m3/ s. In natte perioden kan dit stijgen tot wel 10 m3/ s, terwijl in droge perioden over het algemeen minder dan 1 m3/ s wordt afgevoerd.

Het watersysteem watert onder vrij verval af, maar er zijn wel stuwen geplaatst om de afvoer te reguleren. Hierbij wordt momenteel in de zomerperiode een hoger peil gehanteerd dan in de winterperiode, hetgeen eigenlijk onnatuurlijk is.

Geschiedenis
De Aa of Weerijs heeft zich waarschijnlijk gevormd uit smeltwaterstromen aan het einde
van de laatste ijstijd, het Weichselien. In die periode ontstond een tamelijk breed dal. Als gevolg van afzettingen tijdens het Holoceen kreeg het dal een vlakke dalbodem, waarin een meanderende beek stroomde.

Referenties

Rivier in Antwerpen (provincie)
Rivier in Noord-Brabant
Beek in Antwerpen (provincie)
Beek in Noord-Brabant
Oppervlaktewater in Breda
Recreatie in Breda
Stroomgebied van de Maas
Bevolking

Bevolking, populatie of inwoners is het aantal mensen die in een bepaald geografisch gebied of land leven. Als zodanig wordt het ook wel voor dieren en andere organismen gebruikt, maar dan wordt meestal gesproken over populatie.

Vaak wordt het woord bevolking in combinatie met het inwonertal gebruikt om het aantal inwoners aan te duiden. Het gaat dan zowel om formeel geregistreerde ingezetenen als om mensen die om de een of andere reden niet bekend zijn bij overheidsinstanties – hetzij door een gebrekkige bevolkingsadministratie, hetzij doordat mensen zich aan inschrijving hebben onttrokken of zich na vestiging nog niet gemeld hebben. Veel statistische bureaus zullen het aantal ongeregistreerde inwoners schatten om tot een zo waarheidsgetrouw mogelijk inwonertal te komen.

De bevolkingsdichtheid geeft aan hoeveel mensen of organismen een oppervlakte-eenheid bewonen. Dit wordt uitgedrukt in inwoners per vierkante kilometer.

Bevolking en bevolkingsdichtheid van een gebied is statistische informatie die op veel plaatsen is terug te vinden, bijvoorbeeld in een willekeurige atlas. Al naargelang het gebruik van deze informatie kunnen de aantallen zijn opgesplitst naar bevolkingsgroepen, leeftijd of geslacht. In dat geval wordt er gesproken over de bevolkingssamenstelling.

Zie ook 
 Wereldbevolking
 Burger

Geografie
Staat
377

Het jaar 377 is het 77e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Slag van de Wilgen: De Visigoten onder bevel van Fritigern plunderen Thracië. Keizer Gratianus stuurt een Gallisch expeditieleger om de Goten te bestrijden. In de veldslag leiden beide legers zware verliezen en de strijd eindigt onbeslist. De Frankische generaal Richomeres trekt zijn troepen terug naar Marcianopolis (huidige Bulgarije) en laat de voedselvoorraden naar de (voor de Goten onbereikbare) steden verplaatsen.
 Keizer Valens laat de bergpassen in het Balkangebergte afsluiten, maar door de dreiging van de Goten, Hunnen en Alanen moet hij deze blokkade opgeven. Hiermee mislukt zijn strategie om de "barbaren" in de driehoek Donau-Balkan-Zwarte Zee uit te hongeren. Valens mobiliseert in Constantinopel een legermacht (ca. 12.000 man) om naar Thracië te sturen.  
 Gratianus verklaart alle tegenstanders van de Katholieke Kerk tot ketters. Hij weigert voortaan de titel pontifex maximus (opperpriester) te voeren.

China 
 De Chinese schilder Gu Kaizhi (Ku Kai-Chih) schildert zijn beroemde stuk "De godin van de rivier Lo".

Geboren 
 Arcadius, keizer van het Oost-Romeinse Rijk (overleden 408)

Overleden 

000
376

Het jaar 376 is het 76e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa
 Keizer Valens geeft de Visigoten toestemming zich ten zuiden van de Donau te vestigen in Moesië (huidige Bulgarije). Ruim 200.000 Goten – mannen, vrouwen en kinderen – verdringen zich aan de oevers en steken met bootjes, houtvlotten en tevens holle boomstammen de rivier over. Valens verplicht hen de wapens in te leveren en geeft de nieuwkomers onvruchtbare stukken land, waardoor ze gedwongen worden om graan in te kopen door ruilhandel. 
 De Hunnen onderwerpen de Gepiden en de Skiren in Hongarije. Een groep Ostrogoten onder leiding van Alatheus en Safrax vlucht het Romeinse Rijk binnen. Er ontstaat een hongersnood, de Goten worden gedwongen hun eigen kinderen als slaven te verkopen tegen laagwaardig voedsel. Volgens Ammianus Marcellinus: "de markten liggen gevuld met het vlees van honden of besmette dieren, die aan ziektes zijn gestorven".
 De Romeinse commandant Lupicinus van het diocees (provincie) van Thracië, nodigt Fritigern en de Gotische leiders uit voor een banket in Marcianopolis. Hij laat echter tijdens de feestelijke maaltijd de delegatie vermoorden. Fritigern weet te ontsnappen en wordt tot leider van de Visigoten gekozen.
 De Visigoten komen in opstand en trekken plunderend door Moesië. Lupicinus mobiliseert haastig een legermacht (5000 man), maar wordt door Fritigern bij Marcianopolis verslagen. De Goten verwoesten Thracië en de aangrenzende provincies in Dacia (Roemenië).
 Winter - De Visigoten belegeren tevergeefs Adrianopel (Turkije). Fritigern laat de stadsmuren bestormen, maar moet zich na een paar dagen terugtrekken. De Goten splitsen zich op in kleinere groepen om te foerageren.

Afrika
 De 22-jarige Aurelius Augustinus vestigt zich in Carthago als leraar in de retorica. Hij volgt de leer van het manicheïsme en moet zich houden aan de strenge eisen van ascese.

Geboren 
 Ingyo, keizer van Japan (overleden 453)
 Cyrillus I, patriarch van Alexandrië (overleden 444)

Overleden 
 Vithimiris, koning van de Ostrogoten

000
Yaxchilán

Yaxchilán was een stadstaat van de Maya.

De overblijfselen van de stad zijn gelegen in een grote lus van de rivier de Usumacinta, die nu de grens tussen Mexico en Guatemala vormt. Dit was in het westelijk deel van de zuidelijke laaglanden van de Maya, tegen de uitlopers van de hooglanden aan. Voor toeristen is deze plaats alleen per boot bereikbaar, de tocht duurt ongeveer 'n half uur.

Yaxchilan betekent Groene Stenen in het Maya's.

De stad werd lange tijd geregeerd door de dynastie van Yat-Balam, de eerste ahau van de stad waar men weet van heeft. Hij stichtte zijn dynastie omstreeks het jaar 320 en de stad werd pas zo'n vijfhonderd jaar later verlaten.

Mayastad
Geschiedenis van Chiapas
Archeologische plaats in Mexico
Ahau

Ahau (ajaw in moderne spelling) betekent in het Yucateeks Maya "koning" of "grote heer"; ahaulil is "heerschappij". In de meeste Maya-talen heeft het woord dezelfde betekenis.

Achtergeplaatst als titel werd ahau gebruikt voor een lid van de hoogste stand van de Mayaanse vorstendommen.

In de waarzegkalender (tzolkin) is het de naam van de 20e dag, die ook Hunahpu geheten wordt, naar een van de tweelinghelden uit de Popol Vuh. Deze dag is verbonden met de doden en met afdaling in de onderwereld.

In de Lange telling is Ahau de einddag van de grote twintigtallige perioden, met name de katuns.

De Korte telling kende een cyclus van 13 Ahau-katuns, die men zich als 13 koningen en 13 rijken voorstelde. Hiëroglyfisch wordt de dagnaam meestal weergegeven door een frontaal, abstract gezicht.

Bronnen 
J.E.S. Thompson, Maya Hieroglyphic Writing; An Introduction. Norman: University of Oklahoma Press.
Barbara Tedlock, Time and the Highland Maya. New Mexico: University of Albuquerque Press. 

Mayacultuur
Titulatuur
Usumacinta

De Usumacinta is een rivier in Guatemala en Mexico en de belangrijkste rivier van het oude land van de Maya's.

Ze is circa 560 km lang. Zij ontspringt in het zuidelijke hoogland van Guatemala, El Petén, en stroomt naar het noordwesten, waar ze enige tijd de westelijke grens van Guatemala met Chiapas (Mexico) vormt. Daarna stroomt ze Mexico in om uit te komen in de Golf van Mexico.

Het bekken van de rivier bedraagt 106.000 km² en dit gebied was anno 1995 nog voor 59% bebost. In het gebied komt veel wild voor bijvoorbeeld ocelot en jaguar. De rivier telt 70 soorten vis, waarvan 35 endemisch. De rivier is de 6e rivier van Latijns-Amerika. Een belangrijke zijrivier is de Chixoy.

Het gebied was het hartland van de Maya's in de klassieke tijd; er liggen belangrijke vindplaatsen aan de rivier, onder andere de stad Yaxchilán.

Zie ook 
Lijst van rivieren in Mexico
Lijst van rivieren in Guatemala

Rivier in Mexico
Rivier in Guatemala
Geografie van Chiapas
Geografie van Tabasco
Stroomgebied van de Golf van Mexico
Korps landelijke politiediensten

Het korps landelijke politiediensten (KLPD) was een Nederlands politiekorps dat vanaf de opheffing van de Rijkspolitie in 1993 tot de totstandkoming van de Nationale Politie samen met de 25 regiokorpsen de Nederlandse politie vormde. Op 1 januari 2013 is het KLPD omgevormd tot de Landelijke Eenheid van de Nationale Politie.

Het KLPD was een landelijk werkend korps en verrichtte specialistische (politie)taken, zowel zelfstandig als ter ondersteuning van de andere onderdelen van de Nederlandse politie. Daarnaast was het KLPD actief in het buitenland: het Recherchesamenwerkingsteam op de Nederlandse Antillen was hiervan een voorbeeld. Ook waren in diverse landen van de wereld zogenaamde liaison-officers van de Dienst IPOL van het KLPD gestationeerd. Het korps landelijke politiediensten maakte deel uit van de Contra-terrorisme Infobox: een samenwerkingsverband dat onder de AIVD valt en tot doel heeft bij te dragen aan de bestrijding van terrorisme.

Er werkten inclusief de Dienst Nationale Recherche ongeveer 4900 mensen bij het KLPD (jaarverslag 2008).

Korpsleiding
Het korps werd geleid door de korpsleiding, bestaande uit:
 de korpschef (vanaf 1 november 2007: R. Bik tot medio 2011), tijdelijk mevr. P. Zorko tot aan de vorming van de nationale politie
 een directeur Politie (dit is de directeur Handhaving en Toezicht), 
 een directeur Recherche (dit is de directeur Opsporing),
 de directeur Operationele Ondersteuning, voorheen de directeur Bedrijfsvoering.

Organisatieonderdelen
Het KLPD had de volgende uitvoerende diensten, die de kernactiviteiten van het korps uitvoerden: 
 Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging
 Dienst Infrastructuur, met daarin ondergebracht de diensten:
 Dienst Spoorwegpolitie
 Dienst Verkeerspolitie
 Dienst Waterpolitie
 Dienst IPOL
 Dienst Nationale Recherche
 Dienst Operationele Samenwerking, met daarin ondergebracht de diensten:
 Dienst operationele Ondersteuning & Coördinatie
 Dienst Levende Have Politie
 Dienst Luchtvaartpolitie
 Dienst Speciale Interventies
 Dienst Specialistische Recherche Toepassingen
 Q (dataverwerking m.b.v. AI)

Ondersteunende diensten voor de bedrijfsvoering:
 Dienst Sturingsinformatie, voorheen 'Concerndienst Beleidsondersteuning en Control' en daarvoor 'Bureau Korpsleiding en Bureau Concerncontrol'
 Dienst Facilitaire Operaties, voorheen 'Concerndienst Facilitair Bedrijf'
 Concerndienst Financieel Economische Zaken
 Dienst Projecten & Informatievoorziening (DP&I), voorheen 'Concerndienst Informatievoorziening'
 Dienst Personeel en Organisatie

Stafdiensten:
 Dienst Communicatie en Marketing, voorheen 'Bureau Communicatie'
 Bureau Veiligheid en Integriteit

Zie ook
 Lijst van rangen bij de Nederlandse politie

Politie in Nederland
Volkslied van de Europese Unie

Het volkslied van de Europese Unie is een gedeelte uit het vierde deel van de negende symfonie die in 1823 werd gecomponeerd door Ludwig van Beethoven. Officieel is het volkslied een zuiver instrumentaal muziekstuk, maar er zijn verschillende pogingen gewaagd om er passende woorden op te zetten.

Achtergrond
In de finale van deze symfonie gebruikte Ludwig van Beethoven de in 1785 door Friedrich von Schiller geschreven Ode an die Freude (Ode aan de vreugde). Dit gedicht geeft de door Ludwig van Beethoven gedeelde idealistische visie van Schiller weer, die alle mensen als broeders zag.

In 1972 koos de Raad van Europa, die reeds de Europese vlag had ontworpen, het thema van "Ode aan de vreugde" van Ludwig van Beethoven als Europees volkslied en vroeg de bekende dirigent Herbert von Karajan drie arrangementen voor piano, harmonieorkest en symfonieorkest te schrijven. Dit volkslied vertolkt zonder woorden, in de universele taal van de muziek, de idealen van vrijheid, vrede en solidariteit waarvoor Europa staat.

In 1985 maakten de regeringsleiders van de Europese Unie van deze muziek het officiële volkslied van de Unie. Het was niet de bedoeling dat dit de volksliederen van de individuele lidstaten zou vervangen, maar het doel was wel om uitdrukking te geven aan de waarden die de inwoners van de Unie delen en aan hun eenheid in verscheidenheid.

Variaties 
Er zijn verschillende variaties op het volkslied van de EU gemaakt, onder andere door Florian Müller (trance- en hiphop-versies), Christophe Guyard (rapsodie van het volkslied, uitgevoerd met een orkest) en Pierre Lange samen met Bertrand Vigier (een bigbandversie).

Tekst 
Officieel heeft het volkslied van de Europese Unie geen tekst, met als belangrijkste reden dat er geen officiële eenheidstaal is voor de gezamenlijke EU-landen en er dus teksten in alle officiële Europese talen verzonnen zouden moeten worden. Ludwig van Beethoven heeft zijn 9e symfonie echter wel gebaseerd op Ode an die Freude, waardoor deze tekst vaak gebruikt wordt als het volkslied gezongen wordt.

In 2004 stelde de Oostenrijkse componist Peter Roland een Latijnse tekst voor die zou kunnen dienen als officiële tekst voor het volkslied, maar deze heeft geen gelding gekregen.

De Europese Esperanto-Unie (EEU) heeft een tekstversie in het Esperanto voorgesteld, geschreven door Umberto Broccatelli, Italiaanse esperantist en een groot voorstander van een federaal Europa. Op de website van de EEU staan de vertalingen van de originele Esperanto-versie in 37 talen, waaronder alle 23 officiële talen van de EU.

Op 25 november 2011 werd tijdens een publieke zitting aan de Leidse Universiteit een andere tekst ingewijd. Deze versie, een vrije vertaling van Ode an die Freude door W.T. Eijsbouts, draagt de geest van vrijheid en van opstand uit de tekst van Friedrich Schiller.

Externe links 
 Europa.eu: de Europese hymne (+ mp3)
 Website van de Raad van Europa (via webarchive) – Engelstalig, met verschillende variaties op het lied.
 EEU: http://www.europo.eu/

Noten 

Symbool van de Europese Unie
Volkslied uit Europa
Syndroom van Münchhausen

Het syndroom van Münchhausen is een psychiatrisch syndroom waarbij de patiënt zich herhaaldelijk presenteert bij medische hulpverleners met gefingeerde klachten of zelf toegebrachte verwondingen, om daardoor zorg en aandacht te krijgen. De aandoening wordt ook wel nagebootste stoornis genoemd.

Een kenmerk van dit syndroom is dat de patiënt zich constant weer andere ziekten en verwondingen aanmeet, en dus constant naar andere specialisten verwezen wordt. Niet zelden heeft een dergelijke patiënt al een aantal overbodige operaties ondergaan als men uiteindelijk de juiste diagnose stelt. Vrij vaak betreft het mensen die zelf in de verpleging of verzorging werken en uit hoofde van de kennis die ze hierdoor hebben symptomen bedrieglijk echt kunnen neerzetten. Omdat dokters ze na een poosje vaak herkennen kan er ook sprake zijn van medisch zwerfgedrag: de patiënt (Engels: medical hobo) presenteert zich bij verschillende ziekenhuizen en verschillende specialisten om steeds nieuwe dokters 'aan te boren'.

Uiteenlopende emotionele redenen kunnen ten grondslag liggen aan dit syndroom.

Een variant hierop is het syndroom van Münchhausen by proxy. De introductie van de DSM-5 (2013) en een trend om stoornissen een duidelijker en meer inhoudelijke naam te geven heet dit syndroom nu: "nagebootste stoornis bij anderen".

Oorsprong van de naam 
Anders dan bij de meeste andere syndromen is deze aandoening niet naar zijn ontdekker of beschrijver genoemd, maar naar de baron van Münchhausen, die beroemd was door zijn fantastische, maar gelogen, verhalen. De baron wendde zelf overigens geen ziekten voor. De benaming is afkomstig van de Engelse internist en psychiater Richard Asher, die hem in een artikel in The Lancet in 1951 lanceerde. Joanne Turner en Steven Reid geven in The Lancet van 2002 een uitgebreidere bespreking.

Zie ook 
 Hypochondrie

Syndroom van Munchhausen
Munchhausen
Fred Hoyle

Fred Hoyle (Bingley (Yorkshire), 24 juni 1915 - Bournemouth, 20 augustus 2001) was een Brits astronoom en kosmoloog. Hij was vooral bekend vanwege zijn oppositie tegen de Big Bangtheorie en stelde daar zijn eigen steady state theorie tegenover. De term Big Bang liet Hoyle in een radio-interview vallen als denigrerende benaming. Sindsdien is die term een algemeen aanvaard begrip. 

Hoyle is binnen de astronomische wereld verder bekend vanwege zijn voorspelling, in 1953 gedaan, dat zwaardere elementen dan helium en waterstof in sterren worden gevormd door nucleosynthese. Hoyle stelde dat helium in sterren fuseerde tot koolstof, het zogenaamde triple-alfaproces. Hoyle publiceerde deze theorie samen met William Fowler en het echtpaar Geoffrey en Margaret Burbidge in 1957. In 1983 kreeg, tot verontwaardiging van de gehele astronomische wereld, alleen William Fowler de Nobelprijs voor de Natuurkunde voor deze belangrijke theorie.

Hoyle was van 1958 tot 1972 hoogleraar aan de Universiteit van Cambridge en stichtte daar het Instituut voor Astronomie. Hij moest in 1972 terugtreden na een reeks van persoonlijke en vakinhoudelijke conflicten met Martin Ryle. In de jaren 80 leefde Hoyle teruggetrokken van de academische wereld en lanceerde een aantal controversiële theorieën over de evolutie (panspermie) en over de buitenaardse herkomst van ziekten als influenza.

In 1972 werd Hoyle in de adelstand verheven voor zijn verdiensten voor de astronomie; sindsdien mag hij als sir benoemd worden. 

Hoyle heeft in de loop van zijn leven een zestiental succesvolle sciencefictionverhalen geschreven, alsmede de scripts voor een aantal tv-series, waarvan de A voor Andromeda de bekendste is. In 1957 verscheen van zijn hand The Black Cloud (De zwarte wolk), een besteller in het sf-segment, dat al vlot in het Nederlands verscheen (1959).

Brits astronoom
Brits hoogleraar
Brits scenarioschrijver
Brits kosmoloog
Brits sciencefictionschrijver
Theoretisch natuurkundige
Sputnik (webbrowser)

Sputnik is een webbrowser voor MorphOS ontwikkeld door Marcin Kwiatkowski. Het is gebaseerd op de webbrowser van Nokia S60-apparaten, die op zijn beurt gebaseerd is op WebKit. Sputnik kan overweg met CSS, iets wat voor een MorphOS-browser niet gebruikelijk was. De ontwikkelaars slaagden erin om Sputnik te laten opnemen in MorphOS 2.0.

Versiegeschiedenis 
Sputnik is nooit in de stabiele fase uitgebracht, enkel in bètaversies.
 11 november 2006 - Eerste publieke uitgave
 10 maart 2007 - Tweede publieke uitgave
 9 augustus 2007 - Derde publieke uitgave
 19 april 2008 - Vierde publieke uitgave

Alternatieve webbrowsers voor MorphOS 
 AWeb
 IBrowse
 Voyager
 NetSurf
 Origyn Web Browser

Zie ook 
 AMosaic
 TimberWolf
 Lijst van webbrowsers

Externe link 
 Officiële website

Opensourcesoftware en vrije software
Webbrowser
Karel van Bourbon

Karel I van Bourbon (hertog), hertog van Bourbon (1434-1456)
 Karel II van Bourbon (hertog), hertog van Bourbon (1488) en bisschop van Lyon (1447-1488, ook als Karel II)
 Karel III van Bourbon, hertog van Bourbon (1505-1527)
 Karel IV van Bourbon of Karel van Bourbon-Vendôme (1489-1537)
 Karel I van Bourbon (bisschop) (1523-1590, bisschop van Rouen 1550-1590, kardinaal)
 Karel II van Bourbon (bisschop) (1562-1594, bisschop van Rouen 1590-1594)
 Karel III van Bourbon (bisschop) (1554-1610, bisschop van Rouen 1594-1604)
 Karel III van Spanje, koning van Spanje, ook koning van Napels en Sicilië (als Karel VII)
 Drie Spaanse troonpretendenten (zie Carlisme)
 Carlos María Isidro de Borbón (1788-1855)
 Carlos Luis de Borbón (1818-1861)
 Carlos María de los Dolores de Borbón (1848-1909)
Regiokorps

Vanaf de politiereorganisatie van 1993 tot de vorming van de nationale politie op 1 januari 2013 bestond de Nederlandse politie uit 25 regiokorpsen, die ieder een geografische regio bestreken, ondersteund door het (26e) Korps landelijke politiediensten (KLPD), dat de landelijke politietaken organiseerde. Elke regio was opgedeeld in districten.
De burgemeester van een van de gemeenten binnen een regio (doorgaans de grootste gemeente) was de korpsbeheerder. Samen met de korpschef van het betreffende regiokorps en de hoofdofficier van justitie vormde hij of zij de regionale driehoek, of de beheersdriehoek, zoals in de Politiewet genoemd. Vanaf 2013 zijn de 25 regiokorpsen vervangen door 10 regionale eenheden.

De voormalige regiokorpsen

Herindeling van politieregio's

Het kabinet-Rutte heeft in december 2010 besloten de indeling van de politieregio's gelijk te maken aan die van de nieuwe justitiële arrondissementen. De definitieve nieuwe kaart is op 14 december 2010 bekendgemaakt. Officieel is er één politieregio (één korps) met 10 gebieden, zoals op de kaart aangegeven. Naast de 10 gebieden is er ook een ondersteunende landelijke eenheid, voorheen KLPD genaamd, waarin gespecialiseerde eenheden zijn ondergebracht zoals de politieluchtvaartdienst.

Beheer en gezag
De minister van Justitie en Veiligheid is verantwoordelijk voor de Nederlandse politie als geheel.

Overzicht van de nieuwe regionale eenheden 
In de eerste kolom van de tabel staan alle nieuwe regionale eenheden, in de tweede kolom staat welke regio's (de voormalige regiokorpsen) bij elkaar zijn gevoegd voor de nieuwe politieregio's.

Zie ook
 Nederlandse politie
 Regionale eenheden van de Nationale Politie
 Lijst van rangen bij de Nederlandse politie
Dienst Nationale Recherche Informatie

De Dienst Nationale Recherche Informatie (DNRI) kwam voort uit de in 2000 opgeheven Centrale Recherche Informatiedienst (CRI), ressorterend onder het KLPD. Per 9 april 2008 is DNRI samengevoegd met de Dienst Internationale Netwerken van het KLPD onder de naam Dienst IPOL.

Takenpakket
De dienst leverde recherche-informatie en recherche-expertise aan de Nederlandse regiokorpsen. Door het beheren van verwijsindexen, politieregisters en kennissystemen droeg NRI bij aan het nationale inzicht in zware, georganiseerde criminaliteit en bovenregionale middencriminaliteit in Nederland. De DNRI was gevestigd in Zoetermeer.

De Dienst IPOL bestreek een groot aantal criminaliteitsvelden: moord, vermiste personen, zeden, mensenhandel en mensensmokkel, fraude en overige financiële criminaliteit, milieudelicten, vuurwapens, voertuigcriminaliteit, falsificaties, drugs, overvallen.

De dienst ontwikkelde nieuwe recherchetechnologieën en ondersteunt rechercheteams in het land met adviezen en kennis. Edison, het beeldopslagsysteem voor vervalste documenten en vuurwapens, is er ontwikkeld. De dienst verzorgde eveneens het centrale onderzoek naar vingerafdrukken (dactyloscopie). Bovenal verzamelt IPOL nationale en internationale politie-informatie om te zoeken naar dwarsverbanden, zodat de bovenregionale criminaliteit in Nederland kon worden aangepakt. 
De dienst ontwikkelde zich verder als het Intelligence Platform voor de Nederlandse politie. Recherche-informatie wordt veredeld met overzichten, inzichten en doorzichten. Producten daarbij zijn het vervaardigen van dreigingsbeelden, criminaliteitsbeeldanalyses en projectvoorbereidingen in verband met rechercheonderzoeken. Ondersteuningsprocessen hierbij waren regiekamer, kennismanagement, communicatie en relatiemarketing.

Producten 
De Dienst IPOL produceerde
 informatiecoördinatieproducten, zoals situatierapportages met daarin de actuele dreigingsbeelden;
 kennisproducten, zoals rechercheadvies binnen het tactisch en operationeel rechercheproces, bijvoorbeeld: gedragskundige rechercheadvisering bij kapitale delicten;
 analyseproducten, zoals Nationaal dreigingbeeld (NDB), de Landelijke Criminaliteitskaart (LCK) die inzicht geeft in aard, omvang, ernst en ontwikkelingen van bepaalde criminaliteitsgebieden en/of geografische gebieden om het strategische beleid vast te stellen. Of analyses van bovenregionale criminele samenwerkingsverbanden. 

Politie in Nederland
Bouwwerk in Zoetermeer
Koningsgambiet

Het koningsgambiet is een opening bij het schaken die is ingedeeld bij de open spelen. Hij wordt gekenmerkt door de zetten 1.e4 e5 2.f4 (zie diagram). De bedoeling van het gambiet met 2.f4 is om de zwarte pion op e5 onschadelijk te maken, de f-lijn te openen, en om met d2-d4 het centrum te bezetten.

Geschiedenis 
Het gambiet werd voor het eerst beschreven door Ruy López in de 16e eeuw
en heeft lang een dominante rol gespeeld. De theorie rond dit gambiet werd uitgebreid door de Italiaanse meesters Greco, Polerio en Salvio in de 16e en 17e eeuw.
In de tijd van de Romantiek was het menig schaker de eer te na het gambiet te weigeren, ook al zou hij dat graag gewild hebben, want bij een slechte verdediging en een offer op f7 zag het er meestal slecht uit voor de zwartspeler. Latere grootmeesters zoals Morphy, Anderssen en Tsjigorin speelden dit gambiet met succes. Later hebben Boris Spasski, Bobby Fischer en David Bronstein koningsgambiet gespeeld.

Varianten 
Zwart kan het gambiet aannemen (door de witte pion f4 te slaan) of weigeren (door de witte pion niet te slaan), maar de opening wordt in de hedendaagse (groot)meestertoernooien nog maar weinig gespeeld.

Moderne verdediging 

De moderne verdediging is een antwoord op het agressieve Koningsgambiet en heeft als beginzetten: 1.e4 e5 2.f4 ef 3.Pf3 d5. Het gambiet is ingedeeld bij de open spelen.

Fischerverdediging 

Een andere verdediging is de Fischerverdediging, geanalyseerd door Bobby Fischer. De openingszetten van deze variant zijn: 1.e4 e5 2.f4 ef 3.Pf3 d6 4.Lc4 h6 en het is ingedeeld bij de open spelen.

Beckerverdediging 

De Beckerverdediging is ook tegen het Koningsgambiet gericht maar wordt minder vaak gespeeld. De beginzetten zijn 1.e4 e5 2.f4 ef 3.Pf3 h6 4.d4 g5 en ze wordt ingedeeld bij de open spelen.

Overig 
Onderstaande tabel toont een overzicht van de overige varianten binnen het koningsgambiet:

Zie ook 
 Lijst van veelgespeelde schaakopeningen

Externe links
 Koningsgambietpartijen op Chessgames.com
 Koningsgambietpartijen op Chess.com
 Koningsgambietpartijen op 365chess.com

Open spel
Aaron Bell

Aaron Bell, geboren als Samuel Aaron Bell (Muskogee, 24 april 1922 - New York, 28 juli 2003) was een Amerikaans jazzbassist en arrangeur.

Hij maakte deel uit van de band van Duke Ellington en werkte onder andere met Miles Davis, Lester Young, Buck Clayton, Billie Holiday en Sammy Davis jr..

Albums 
 Three Swinging Bells (1955)
 After the Party's Over (1958)
 Music from Peter Gunn (1958)
 Music from 77 Sunset Strip (1959)

Amerikaans jazzbassist
Hengelo

Hengelo (Overijssel), een plaats en gemeente in de provincie Overijssel
Hengelo (Gelderland), een plaats in de gemeente Bronckhorst, Gelderland
Huis Hengelo, de vroegere havezate waarnaar Hengelo (Overijssel) is genoemd
Station Hengelo, spoorwegstation van Hengelo (Overijssel)
HVV Hengelo, voormalige Nederlandse top-amateurvoetbalclub
Volledige gedaanteverwisseling

Volledige gedaanteverwisseling is een eigenschap van onder andere een aantal insectenorden. Insecten die een volledige gedaanteverwisseling doormaken heten ook wel holometabool en worden gerekend tot de Endopterygota.
Het tegenovergestelde is onvolledige gedaanteverwisseling. 

Uit het ei komt een larve, die meestal niet op het volwassen insect lijkt en zich vaak ook met andere dingen voedt. Veel larven zijn echte vreters, volwassen insecten voeden zich soms helemaal niet meer. In zeer uitzonderlijke gevallen, zoals bij sommige teken (die tot de spinachtigen behoren, en niet tot de insecten) komt ook een volledige metamorfose voor.

Na een aantal (minimaal drie, meestal vijf) vervellingen treedt er een popstadium op, waarin het dier een tijd in uitwendige rust verkeert, terwijl het inwendig in de pop een complete vormverandering doormaakt. Via het popstadium wordt een rups een vlinder, een made een vlieg of mug en een keverlarve (zoals een engerling, of ritnaald) een kever.

De imago (de volwassen vorm) zoekt een partner en plant zich voort. Bij veel insecten is de als larve doorgebrachte levensduur een veelvoud van die als volwassen insect. Een voorbeeld zijn de eendagsvliegen, die zelfs maar enkele uren tot dagen na de verpopping sterven, maar een jaar als larve onder water doorbrengen.

Dierlijke ontwikkeling
Pens

De pens of het rumen is de eerste van de voormagen bij herkauwers. Hier ondergaat het opgenomen voedsel een voorvertering door micro-organismen die in de pens leven. Het voedsel wordt hierbij gefermenteerd.

Micro-organismen die het voer verteren zijn bacteriën, protozoa (eencellige diertjes zoals pantoffeldiertjes) en schimmels. Het bijzondere van deze micro-organismen is dat zij kunnen leven in een zogenaamde anaerobe (zuurstofarme) omgeving. Bij deze anaerobe vertering ontstaan vetzuren met een korte koolstofketen zoals azijnzuur, boterzuur en propionzuur. De bacteriën en protozoa zelf bevatten eiwitten en nucleïnezuren. De kortketenvetzuren en de eiwitten in micro-organismen zijn voedingsstoffen voor de herkauwer. Een groot deel van het voer voor herkauwers bestaat uit vezelrijk materiaal (zoals cellulose van gras). Dieren, ook herkauwers, kunnen deze vezels niet zelf verteren. Bij deze pensfermentatie zetten de micro-organismen de voedingsvezels om in stoffen die herkauwers wel zelf kunnen verteren. Bovendien kunnen (voor andere dieren nutteloze) stikstofhoudende verbindingen als ureum gerecycled worden om nieuwe aminozuren op te bouwen.

Naast deze voedingsstoffen ontstaan ook de gassen methaan en kooldioxide. Deze boert een herkauwer regelmatig uit. In totaal kan een melkkoe meer dan 500 liter methaangas per dag uitboeren (ructus). Herkauwers zijn daarom verantwoordelijk voor een deel van het broeikaseffect.

Om het voer verder te verkleinen en beter toegankelijk te maken voor de micro-organismen in de pens, brengt het dier de voedselbrij uit de pens via de slokdarm (omgekeerde peristaltiek) naar de mondholte om het te herkauwen. Een melkkoe eet en herkauwt 15 tot 17 uur per dag.

Bij melkkoeien kan de pens wel 120 kg voedselbrij bevatten. Ongeveer de helft van het opgenomen voer wordt in de pens voorverteerd. De andere helft van de vertering gebeurt na de pens in lebmaag, dunne darm en dikke darm.

Zie ook 
 Buik
 Witte pens, zwarte pens en rolpens (worstsoorten)

Anatomie van zoogdieren
Pens
374

Het jaar 374 is het 74e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
 De 35-jarige Aurelius Ambrosius, gouverneur van Emilia-Ligurië (Noord-Italië), wordt onverwachts door de bevolking van Milaan tot bisschop verkozen. Hij moet de orde herstellen in het conflict dat ontstaan is tussen de orthodoxen en de arianen.

Europa
 De Hunnen verslaan de Alanen in Oost-Europa. Zij vallen uiteen in verschillende groepen en sommige vluchten naar het Westen (waarschijnlijke datum).
 De Quaden steken de Donau over en voeren een plunderveldtocht in Pannonië.
 Oudst bekende vermelding van de latere stad Bazel (Zwitserland).

Midden-Amerika
 4 mei - Atlatl Cauac of Speerwerper Uil, wordt leider van Teotihuacán (Mexico).

Geboren 
 Gwanggaeto de Grote, koning van Koguryo (overleden 413)
 Totori Nyantsen, koning van Tibet

Overleden 
 Gregorius van Nazianzos de Oude (98), bisschop
 Marcellus van Ancyra, bisschop van Ancyra

000
372

Het jaar 372 is het 72e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië
 Keizer Valens beperkt de kerkelijke  macht van Basilius de Grote door Cappadocië in tweeën te delen. Tyana wordt de nieuwe hoofdstad van de provincie.
 Basilius benoemt zijn jongere broer Gregorius van Nyssa tot bisschop. Diodorus van Tarsus wordt vanwege ketterij verbannen naar Armenië.

Europa
 Keizer Valentinianus I voert een veldtocht tegen de Alemannen, Quaden en Sarmaten. In Africa en Britannia komt de bevolking in opstand tegen de Romeinse overheersing.

China
 Periode van de Zestien Koninkrijken: De 10-jarige Jin Xiaowudi (r. 372-396) volgt zijn vader Jin Jianwendi (na een kort ziekbed) op als keizer van het Chinese Keizerrijk.
 Het Mahayana boeddhisme bereikt Koguryo vanuit China. Er worden tempels gebouwd en geleidelijk verspreidt de religie zich over andere delen van Korea.

Geboren

Overleden 

 1 augustus - Eusebius van Vercelli (89), Italiaans geestelijke
 Maximus van Efeze, Grieks neoplatonist (waarschijnlijke datum)  

000
370

Het jaar 370 is het 70e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa
 De Hunnen, een nomadisch ruitervolk, steken de Wolga en de Don over. De Alanen en de Ostrogoten worden in Oost-Europa door hen onderworpen. Ze veroorzaken hiermee de Grote Volksverhuizing.
 De Saksen worden in het Frankische gebied bij Diessen (Nederland) door de foederati verslagen. De Salische Franken vestigen zich in Noord-Gallië.
 Keizer Valentianus I sluit uiteindelijk vrede met koning Macrianus van de Alemannen, die vanaf die tijd een vriendschappelijke relatie onderhoudt met het Romeinse Rijk.

Klein-Azië
 Basilius de Grote, metropoliet van Caesarea (Cappadocië), stelt kerkelijke regels op die voor Griekse monniken bindend zijn.

Celyon
 Koning Upatissa (r. 370-410) volgt Buddhadasa op als heerser van Celyon.

Geboren 
 Alarik I, koning van de Visigoten (overleden 410)
 Claudius Claudianus, Latijns schrijver (waarschijnlijke datum)
 Hypatia, Grieks wiskundige en filosofe (overleden 415)
 Pharamond, koning van de Salische Franken (waarschijnlijke datum)
 Synesius van Cyrene, bisschop en filosoof (overleden 413)

Overleden 

000
Vereniging (verzamelingenleer)

In de verzamelingenleer is de vereniging of unie van een collectie verzamelingen de verzameling die bestaat uit alle elementen van de samenstellende verzamelingen. Zo bestaat de vereniging van de verzamelingen   en  uit alle elementen die tot ,  of allebei behoren.

Definitie
De vereniging  van de verzamelingen  en  is de verzameling die bestaat uit alle elementen van  en van :

Voorbeeld
Zij  en  dan is

Generalisatie 
Zij  een willekeurige verzameling en  een familie deelverzamelingen van  De familie  mag oneindig of zelfs overaftelbaar veel verschillende deelverzamelingen van  bevatten.

De vereniging van  is de deelverzameling van  die bestaat uit alle elementen  die tot minstens één lid van de familie  behoren.

In het bijzonder wordt de vereniging van een lege familie verondersteld leeg te zijn.

De veronderstelling van het bestaan van de universumverzameling  is nodig om paradoxen te vermijden. De vereniging van een willekeurige familie verzamelingen is binnen de axiomatische verzamelingenleer niet gedefinieerd.

Eigenschappen
Vereniging is een associatieve en commutatieve operatie, dus:

en

Zie ook  
 doorsnede (verzamelingenleer)
 verschil (verzamelingenleer)

Verzamelingenleer
369

Het jaar 369 is het 69e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Balkan 
 Keizer Valens steekt bij Noviodunum (Roemenië) de Donau over en voert opnieuw een veldtocht tegen de Visigoten. Koning Athanarik wordt verslagen en sluit een vredesverdrag met Valens. In het verdrag behouden de Goten de status van foederati en wordt de handel beperkt met grensposten.
 Fritigern wordt koning van de Visigoten, er ontstaat een burgeroorlog met zijn rivaal Athanarik. Met steun van Valens beëindigt het Romeinse leger het conflict en Fritigern laat als blijk van erkentelijkheid zich tot het christendom bekeren.
 Wulfila vertaalt de Bijbel in het Gotisch, hiervoor gebruikt hij het Griekse en Romeinse alfabet met Germaanse runen. Tevens verspreidt hij onder de Goten de ariaanse versie van het christendom.

Europa 
 De Romeinse Maasbrug bij Cuijk wordt gebouwd. Keizer Valentinianus I geeft opdracht om de Rijngrens van het West-Romeinse Rijk te versterken. Aan de Maas bij het fort Ceuclum (huidige Cuijk) worden fortificaties aangelegd.

Perzië 
 Koning Shapur II lijft de Romeinse vazalstaat Armenië in bij het Perzische Rijk. Hij dwingt de bevolking het zoroastrisme te accepteren, maar de Armeense adel komt in opstand met steun van de Romeinen.

Japan 
 Het Yamato Rijk breidt haar militaire macht verder uit, een Japans expeditieleger sticht de handelskolonie Mimana (Silla) in het zuiden van Korea.

Geboren

Overleden 

000
368

Het jaar 368 is het 68e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa

 Keizer Valentinianus I steekt met zijn 8-jarige zoon Flavius Gratianus de Rijn over. Hij verslaat de Alemannen en verwoest nederzettingen langs de rijksgrens. Valentinianus sluit een kortstondige vrede met koning Macrianus en keert met het leger terug naar Augusta Treverorum (huidige Trier).

Brittannië

 De Picten en Saksen plunderen Londinium (Londen). De 22-jarige Flavius Theodosius steekt met een bijeengeraapt leger Het Kanaal over en landt in Britannia. In opdracht van Valentinianus I worden de "barbaren" verslagen en de provincies versterkt met forten.

Geboren 

 Eustochium, abdis en heilige (waarschijnlijke datum)
 Nicolas Kavasilas, liturgist en theoloog (overleden 492)
 Philostorgios, kerkhistoricus (waarschijnlijke datum)

Overleden

 Hilarius van Poitiers (52), bisschop en kerkleraar
 27 april - Theodorus van Tabennisi, stichter van een kloosterorde

000
367

Het jaar 367 is het 67e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 Slag bij Sulz am Neckar: De Alemannen steken de Rijn over en plunderen de stad Moguntiacum (huidige Mainz). Keizer Valentinianus I trekt met een strafexpeditie de Neckar vallei binnen en verslaat bij de ruïnes van Solocinium, ten koste van grote verliezen, de Alemannen onder leiding van koning Macrianus. Hij keert met het leger terug naar Gallië en begint met het herstel van de Rijngrens (limes).
 De Picten en Schotten plunderen het noorden van Britannia. Tegelijkertijd bedreigen de Saksen de Litus Saxonicum (Saksische kustlijn) in Oost-Engeland. De Franken voeren een plunderveldtocht langs de kust van Gallië.
 4 augustus - De 8-jarige Flavius Gratianus wordt door zijn vader Valentinianus I tot mede-keizer (Augustus) verheven. De hoofdstad van het West-Romeinse Rijk wordt verplaatst van Amiens naar Augusta Treverorum (Trier).
 Winter - Het Romeinse garnizoen gelegerd bij de Muur van Hadrianus komt in opstand. Kort daarna valt het leger uiteen in rebellerende groepen. Soldaten deserteren en de muur wordt verlaten, waardoor de Picten ongestoord Britannia weten binnen te komen.

Balkan 
 Keizer Valens laat een pontonbrug over de Donau bouwen en verjaagt de Visigoten onder aanvoering van koning Athanarik. Ze trekken zich terug in de Karpaten, de Romeinen richten verwoestingen aan in Walachije (huidige Roemenië).

Religie 
 In de Paasbrief van Athanasius, patriarch van Alexandrië, wordt de canon van de 27 boeken van het Nieuwe Testament (Bijbel) vastgelegd.
 16 november - Tegenpaus Ursinus wordt in Rome door de stadscommandanten (praefecti) naar Gallië verbannen.
 De eerste boeddhistische zendelingen die in Tibet aankomen uit Nepal, stichten missieposten in het hoogland.

Geboren

Overleden

000
Doorsnede (verzamelingenleer)

In de verzamelingenleer is de doorsnede, of intersectie van een aantal verzamelingen de verzameling die bestaat uit de gemeenschappelijke elementen van de samenstellende verzamelingen. De doorsnede van de verzamelingen  en  wordt genoteerd als . Het bepalen van de doorsnede van twee verzamelingen  en  wordt ook het nemen van de doorsnede van die twee genoemd. Het nemen van de doorsnede van twee verzamelingen is een wiskundige bewerking op die twee verzamelingen.

Als twee verzamelingen een lege doorsnede hebben, noemt men ze disjunct. Als ze een niet-lege doorsnede hebben, wordt soms gezegd dat ze elkaar snijden.

Twee andere mogelijke bewerkingen op twee verzamelingen zijn het nemen van de vereniging en het verschil.

Definitie 
De doorsnede  van de verzamelingen  en  is de verzameling die bestaat uit de elementen die zowel tot  als tot  behoren:

Voorbeelden 
 De doorsnede van de verzamelingen  en  is de verzameling .
 Het getal 9 is geen element van de doorsnede van de verzameling priemgetallen  en de verzameling oneven getallen .
 De meetkundige doorsnede van twee driedimensionale lichamen

Generalisatie 
Door recursie kan ook de doorsnede van eindig veel verzamelingen gedefinieerd worden. De doorsnede van  en  is bijvoorbeeld

Meer algemeen bestaat de doorsnede van willekeurig veel verzamelingen uit die elementen die in elk van deze verzamelingen zitten.

Eigenschappen 
Doorsnede is een associatieve en commutatieve operatie, dus:

en

Meetkunde
Verzamelingenleer
Schoten

Schoten (België), een gemeente in de provincie Antwerpen
Schoten (Nederland), een voormalige gemeente in de provincie Noord-Holland
Schoten (brood), een Groningse broodsoort
Schoten (honkbal), een honkbalclub uit Haarlem
schoten (enkelvoud schoot), onderdeel van een zeilboot

Zie ook
Schot (doorverwijspagina)
Stettin

Szczecin (Duits: Stettin), een stad in Noordwest-Polen
 Stettin (Verenigde Staten), een plaats in de Amerikaanse staat Wisconsin
 SMS Stettin, een schip van de Kaiserliche Marine
 SS Stettin (1886), een Duits stoomschip
 SS Stettin (1914), een Duits stoomschip
 SS Stettin (1923), een Duits vrachtschip
 SS Stettin (1925), een Duits vrachtschip
 SS Stettin (1933), een Duitse ijsbreker, nu een museumschip
 hertogdom Stettin
Brian Molko

Brian Molko (Brussel, 10 december 1972) is de Amerikaans/Schotse zanger/gitarist van de rockband Placebo.

Jeugd 
Molko, geboren te Brussel, is een zoon van Amerikaanse en Schotse ouders. Molko heeft nog een 10 jaar oudere broer, Stuart Molko. Door zijn vaders werk is zijn familie veel verhuisd toen hij klein was, maar uiteindelijk gingen ze in Longeau wonen, dicht bij de grens met het Groothertogdom Luxemburg. In Luxemburg bracht hij het grootste deel van zijn tijd door, aan een internationale kostschool. Zijn vader is bankier en zijn moeder wedergeboren Christen. In zijn jeugd heeft hij ook een aantal jaren in Libanon gewoond. Op zestien- of zeventienjarige leeftijd verhuisde hij naar Londen omdat hij acteur wilde worden, tegen de zin van zijn ouders. Daar heeft hij aan het Goldsmiths, College of University of London de theateropleiding gevolgd. In december 2012 ontving Brian Molko van Goldsmiths een honorary fellowship, een academische ere-titel voor alumni die zich op enige manier hebben onderscheiden.

In Londen kwam hij zijn oud-schoolgenoot Stefan Olsdal tegen (met wie hij overigens geen vrienden was in Luxemburg), met wie hij in 1994 Placebo oprichtte, dat uiteindelijk zijn grootste interesse werd.

Film 
In 1998 speelde Molko een bijrol in de film Velvet Goldmine. Hij vertolkte daarin de rol van Malcolm, leadzanger van de glamrockband The Flaming Creatures (samen met o.a. toenmalig Placebo-drummer Steve Hewitt als drummer Billy). Het is zijn enige echte optreden als acteur gebleven.

Placebo 
Molko is de frontman van zijn band. Niet alleen doordat hij als zanger de meeste aandacht trekt, maar ook door zijn extravagante uiterlijk is hij de blikvanger. Door zijn make-up en kledingstijl meet hij zich een androgyn imago aan. Over zijn seksualiteit werd dan ook een tijd hevig gespeculeerd. Naar eigen zeggen is hij biseksueel. Molko had een vaste relatie met fotografe Helena Berg, met wie hij sinds 2005 een zoon heeft, Cody.

Daarnaast is vooral Molko verantwoordelijk voor de, vooral in de beginjaren van de band, cynische en soms ook controversiële teksten van de Placebo-nummers. Tegenwoordig zijn Placebo's lyrics een stuk milder gestemd, getuige de twee recentste albums. Hij zingt ze met een nasale stem die wel vergeleken wordt met die van Billy Corgan (Smashing Pumpkins, Zwan). Behalve gitaar bespeelt hij ook de mondharmonica, saxofoon en basgitaar. Pas toen Placebo al lang bekend was, heeft hij van Olsdal ook piano leren spelen.

Referenties 

Brits zanger
Brits gitarist
School

School (instelling), een instelling die onderwijs verzorgt;
Schoolgebouw, het gebouw waarin een onderwijsinstelling is gevestigd;
Stroming (school), een groep personen met dezelfde ideeën binnen de kunst of de wetenschap;
School (vissen), een groep vissen;
School (nummer), een nummer uit 1974 van Supertramp.

Scholen (plaats), een gemeente in de Landkreis Diepholz.