alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Christiaan V van Denemarken

Christiaan V (Flensburg, 15 april 1646 – Kopenhagen, 25 augustus 1699) was koning van Denemarken en Noorwegen van 1670 tot 1699.

Hij werd in Flensburg geboren en was de oudste zoon van Frederik III en Sophia Amalie van Brunswijk-Lüneburg. Vlak na zijn aantreden beledigde hij zijn vrouw openlijk door zijn maîtresse Amelia Moth, die op dat moment zestien jaar was, aan het publiek voor te stellen. Hij kreeg acht kinderen bij zijn officiële vrouw Charlotte Amalia, een dochter van Willem VI van Hessen-Kassel, en zes bij zijn maîtresse.

De koning stichtte de Orde van de Dannebrog die nog steeds zijn monogram draagt.

Hij was zeer populair bij het volk vanwege zijn persoonlijke moed, maar was een slecht staatsman.

Kinderen 
Uit het huwelijk van koning Christiaan V met Charlotte Amalia van Hessen-Kassel werden de volgende kinderen geboren:
 Frederik (11 oktober 1671 - 12 oktober 1730), koning van Denemarken en Noorwegen, huwde Louise van Mecklenburg.
 Christiaan Willem (1 december 1672 - 25 januari 1673).
 Christiaan (26 maart 1675 - 27 juni 1695).
 Sophia Hedwig (28 augustus 1677 - 13 maart 1735), bleef ongehuwd.
 Christina Charlotte (18 januari 1679 - 24 augustus 1689).
 Karel (26 oktober 1680 - 8 augustus 1729).
 een dochter
 Willem (21 februari 1687 - 28 november 1705).

Voorouders

Koning van Denemarken
Koning van Noorwegen
Huis Oldenburg
Denemarken, C
Ridder in de Orde van de Olifant
Rode neusbeer

De rode neusbeer of honingbeer (Nasua nasua) is een neusbeer uit Zuid-Amerika.

Kenmerken 
De rode neusbeer lijkt op een wasbeer met een lange, spitse snuit. De vacht is rood-, grijs- of geelbruin. De staart is geringd. De lichaamslengte is 41-70 cm, de staartlengte 42-70 cm en het gewicht 2,5 tot 7 kg.

Leefwijze 
Ze trekken in groepen van tien tot twintig individuen door het oerwoud. Contact met elkaar onderhouden ze met een speciale roep. Ze gaan al krabbelend en snuffelend op zoek naar vruchten en wortels, maar ook insecten en andere diertjes. Bij gevaar - hun natuurlijke vijanden zijn grote katachtigen en wurgslangen - vluchten ze meestal in de bomen. Ongetwijfeld doet de slurfachtige neus uitstekend dienst als reukorgaan. Hun fikse gebit gebruiken ze om dierlijke prooien te doden, zich te verdedigen en in gevechten om de macht met soortgenoten. Rode neusberen eten paddenstoelen, vruchten en insecten.

Voortplanting 
Na een draagtijd van 10 tot 11 weken worden in een boomnest twee tot zeven jongen geboren. Volwassen mannetjes eten meer dierlijk voedsel, soms zelfs de jongen van de eigen soort.

Verspreiding 
Deze soort komt voor in uiteenlopende habitats van Zuid-Amerika.
In Suriname in het een beschermde diersoort. De jacht erop is verboden.

Invasieve exoot 
Gezien de mogelijke impact van de soort op broedvogels, amfibieën en ongewervelden, staat de soort sinds 2016 op de lijst van invasieve exoten die zorgwekkend zijn voor de Europese Unie, de Unielijst. Dit betekent dat deze soort niet langer in de Europese Unie mag worden ingevoerd, gehouden, vervoerd, gecommercialiseerd, gekweekt, gebruikt, uitgewisseld of vrijgelaten in de natuur. Bovendien geldt voor lidstaten de plicht om te proberen de in de natuur aanwezige exemplaren op te sporen, te verwijderen, of als dat niet lukt, zodanig te beheren dat verspreiding en schade zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Kleine beren
Dier uit het Neotropisch gebied
IUCN-status niet bedreigd
Radio-Télévision belge de la Communauté française

Radio-Télévision belge de la Communauté française (RTBF) (Belgische Radio- en televisieomroep van de Franse Gemeenschap) is de Franstalige publieke omroep, en daarmee de tegenhanger van de Nederlandstalige VRT en de Duitstalige BRF in België.

Geschiedenis
De Belgische Franstalige openbare omroep heette van 1960 tot 1977 RTB (Radio-Télévision Belge). Het is de opvolger van het INR (Institut national de radiodiffusion), dat van 1930 (en vanaf 1953 voor de televisie) tot 1960 verantwoordelijk was voor de publieke radio- en televisie-uitzendingen.

In februari 2023 werd de RTBF opgeschrikt door de zelfmoord van een journalist van de nieuwsdienst, waarna vragen gesteld werden over de aandacht voor het welzijn van de werknemers.

Televisienetten
De RTBF zendt uit op vijf televisienetten (La Une, Tipik, La Trois, TipikVision en ARTE Belgique). Voorheen was er ook RTBF Sat, maar dat werd opgedoekt wegens besparingen binnen de RTBF. La Deux ging op in Tipik, een fusie tussen de tv-zender en radiozender Pure. ARTE Belgique is de facto een overname van de Franse versie van ARTE. Via DVB-T wordt de Franstalige versie van Euronews overgenomen. De omroep bezit ook zes radiozenders: La Première, VivaCité, Musiq3, Tipik, Classic 21, Tarmac, Viva+, Jam en RTBF Mix.

Andere talen
In tegenstelling tot de VRT, die televisieprogramma's veelvuldig voorziet van ondertitels, zijn uitzendingen van de televisienetten van de RTBF.be bijna uitsluitend in het Frans en worden anderstalige programma's meestal nagesynchroniseerd.

Tijdlijn Franstalige televisiekanalen

Externe link 
 Officiële website

 
Belgisch staatsbedrijf
Petra

Petra (historische stad), een historische stad in Jordanië
 Petra (Lesbos), een plaatsje op het Griekse eiland Lesbos
 Petra (Spanje), een Spaanse gemeente
 Petra (Mallorca), de hoofdplaats in deze Spaanse gemeente
 Petra (voornaam), een meisjesnaam
 Petra (band), christelijk (hard)rockband
 Petra De Sutter, hoogleraar, gynaecoloog en politicus
 Petra De Steur, een Vlaamse zangeres
 Poti, een stad aan de oostkust van de Zwarte Zee
 Petra (Cyprus), voormalig dorp
 Petra (film), een Spaanse film uit 2018
 Petra (serie), een Italiaanse miniserie (2020)
Petra (voornaam)

Petra is een meisjesnaam.

Het is de vrouwelijke vorm van Petrus, wat is afgeleid van het Griekse petra, wat "rots" betekent. De naam verwijst dan naar vastheid en betrouwbaarheid. De naam Petrus werd door Christus gegeven aan Simeon.

De naam Petra kan ook een afkorting zijn van Petronella (wat is afgeleid van de naam Petronius).

Voor meer voornamen die zijn afgeleid van Petrus en betekenis van die naam, zie Peter (voornaam).

Bekende naamdraagsters
 Petra Else Jekel
 Petra Laseur
 Petra Schuurman

Externe link
 Populariteit, verspreiding en verklaring van de naam Petra, Nederlandse Voornamenbank, Meertens Instituut.

Meisjesnaam
Magnetische declinatie

De magnetische declinatie of variatie van een kompas wordt veroorzaakt doordat de geografische polen en de  geomagnetische polen een zekere afstand van elkaar liggen.
De geografische pool valt samen met de draai-as van de aarde, voor de geomagnetische pool van het aardmagnetisch veld is dat niet het geval. 

Oriënteert men zich met een kompas op de richting van de geomagnetische pool, dan is er afhankelijk van de locatie op aarde een verschil met de richting van de geografische pool. Dit verschil, de magnetische declinatie, is niet steeds hetzelfde, maar hangt af van waar op aarde men zich bevindt. 

De declinatie of variatie heeft een eigen waarde en een eigen teken. In de navigatie wordt geen + of - teken gebruikt, maar de indicatie O (oost) of E (east) voor het plusteken en de indicatie W (west) voor het minteken. De waarde vinden we terug op variatiekaarten of in de kompasrozen van zeekaarten. Op Engelse zeekaarten staat bijvoorbeeld: var 5°24 W (2002) increasing 6' annually.

De magnetische polen veranderen continu van locatie, daardoor is de declinatie voor elke locatie op aarde door de tijd heen aan verandering onderhevig. Tussen 2015 en 2018 werd een versnelde verandering van locatie van de geomagnetische noordpool geconstateerd van de Canadese kant van de geografische noordpool naar de Siberische kant.

Doordat de veldlijnen van het aardmagnetisch veld een hoek maken met het aardoppervlak, is een magnetisch kompas op de polen en op breedten groter dan 70° niet meer bruikbaar.

Zie ook 
 Magnetische inclinatie, de afwijking tussen de as van het aardmagneetveld en de aardas.

Declinatie
Navigatie
Egeïsche Zee

De Egeïsche Zee, Grieks: Αιγαίο Πέλαγος, Aigaío Pélagos, Turks: Ege Denizi, of Icarische Zee is het deel van de Middellandse Zee dat tussen Griekenland en Turkije in ligt. Er liggen veel eilanden in de Egeïsche Zee, waarvan verreweg de meeste tot Griekenland behoren, maar ook enkele tot Turkije. De Turkse Dardanellen vormen in het noordoosten een grens van de Egeïsche Zee, in het noordwesten het Griekse schiereiland Chalcidice, in het westen het Griekse eiland Evia en het Griekse vasteland, in het oosten het Turkse vasteland en in het zuiden het Griekse eiland Kreta.

De eilanden van de Egeïsche Zee zijn populair bij mensen die voor hun plezier van eiland tot eiland reizen. Zij worden in het Engels island hoppers genoemd. Er staan bij de haven van een eiland vaak mensen de veerboten op te wachten, om de toeristen kamers, Grieks: dhomatia, aan te bieden voor een overnachting op het eiland. Er wordt ook tussen de Griekse eilanden en het Griekse en Turkse vasteland gevaren.

Etymologie 
Er zijn sinds de klassieke oudheid verschillende verklaringen bekend voor de naam Egeïsch. Men zei dat de naam verwees naar de stad Aigai, dat een archeologische site is, naar Aegea, koningin van de Amazonen die in de zee verdronk, of naar Aigaion, de 'zeegeit', een andere naam voor Briareus, een van de Hekatoncheiren.

Een andere mogelijkheid is dat de zee haar naam dankt aan de mythe van Aigeus, Grieks: Αἰγεύς, Latijn: Ægeus of Aegeus, de vader van Thèseus, Grieks: Θησεύς, Latijn: Theseus. Theseus had toen hij van een reis terugkwam, waarbij hij de Minotaurus had gedood, vergeten Aigeus met een wit zeil te seinen dat hij nog leefde. Aigeus sprong daarom in de Egeïsche Zee en overleed.

Nog een andere mogelijke etymologie is dat het een afleiding betreft van het Griekse woord αἶγες, aiges, golven. Hesychius van Alexandrië gebruikt ze als metafoor afgeleid van αἴξ, aix, geit, vandaar 'golvende zee', bijvoorbeeld ook αἰγιαλός, aigialos, kust.

De zee wordt in het Bulgaars de Witte Zee, Бяло море, genoemd, tegenover de Zwarte Zee, Черно море. Dit gebruik is afgeleid van het Turks Ak Deniz, Witte Zee, en Kara Deniz, Zwarte Zee, hetgeen weer verwijst naar een oud Turks gebruik om de woorden wit en zwart te gebruiken voor zuid en noord.

Rampen in de Egeïsche Zee 
 21 november 1916, Britannic – De HMHS Britannic, een zusterschip van de Titanic en de Olympic zonk in de Eerste Wereldoorlog. Omdat deze ramp zich na de ramp met de RMS Titanic voordeed, was de scheepswet, die voorschreef dat er voldoende reddingsboten aan boord dienden te zijn voor alle opvarenden, al van kracht. Dit resulteerde in het overlijden van slechts 32 opvarenden, tegenover ruim 1500 opvarenden bij de ramp met de Titanic.
 8 december 1966, Heraklion – De SS Heraklion kapseisde en zonk, waarbij meer dan 200 mensen om het leven kwamen.
 11 september 2004 – Patriarch Petrus VII van Alexandrië, drie andere bisschoppen van het patriarchaat van Alexandrië en nog twaalf mensen komen bij een vliegtuigongeluk boven de Egeïsche Zee om het leven.

Eilandengroepen in de Egeïsche Zee 
 Cycladen
 Dodekanesos
 Noord-Egeïsche Eilanden
 Saronische Eilanden
 Sporaden
Magnetische inclinatie

De magnetische inclinatie i is de hoek die de totale intensiteit T of magnetische fluxdichtheid ten opzichte van het vlak van de ware horizon maakt. Deze hoek varieert van evenwijdig aan het aardoppervlak aan de magnetische evenaar tot haaks op de magnetische polen. Plaatsen met gelijke inclinatie worden verbonden door isoclinen, waarbij de magnetische evenaar acline wordt genoemd als lijn waar de inclinatie 0° is.

De inclinatie mag niet verward worden met de magnetische declinatie die een zijdelingse afwijking veroorzaakt.

Navigatie
Inclinatie
Claudia Beni

Claudia Beni (Pobri, 30 mei 1986) is een Kroatisch zangeres. Toen ze voor het eerst deelnam aan Dora, de Kroatische nationale finale van het Eurovisiesongfestival was ze twaalf jaar. Toch was ze al een ervaren zangeres die opgetreden had in heel Kroatië, maar ook in Bosnië en Herzegovina, Slovenië en Montenegro met de Teens - eerder bekend als Mići Rokeri (Little Rockers). Na de verkoop van bijna 30.000 exemplaren van de drie Teens-albums, een aantal hitsingles en het ontvangen van de Porin-prijs 2002, brak Benimet met Teens.

Carrière 
Haar eerste soloalbum "Claudia" kwam vlak voor de zomer van 2002 uit. De singles "Tako hrabar da me ostavi?" (Moedig genoeg om me te verlaten), "Ili ona ili ja" (Het is zij of ik) (Zagrebfest 2001), en "Led" (IJs) (HRF 2002) brachten Beni aan de top van de hitparade. Haar eerste Europese optreden was op het Eurovisiesongfestival in Riga, 2003, waar zij het nummer Vise Nisam Tvoja (Ik kan jouw geliefde niet zijn) voordroeg. Daar bereikte ze de vijftiende plaats, waardoor Kroatië het jaar daarop eerst door een halve finale moest komen.

Beni werkte samen met een 'veteraan' van de Kroatische popscene, Ivana Banfić, met het nummer "Hrvatice vas vole" (Kroatische vrouwen houden van jou), opgedragen aan het Europees kampioenschap voetbal 2004. In 2004 bracht Beni ook haar tweede soloalbum uit: 'Čista kao suza'. Nummers van dit album als 'Čista kao suza', 'Bolesna' en 'U Noci Punog Mjesica' bereikten ook de hitlijsten. 

Beni heeft een kappersopleiding genoten in Opatija. Haar broer, Danijel Beni was een medelid van de Teens. Ze neemt vooral deel aan zomerfestivals, zoals het Marco Polo Fest.

In 2006 trad ze opnieuw in Dora (Kroatische preselecties voor Songfestival) aan met het lied 'Samo ti mi ostani' (Blijf alleen bij mij) om een deelnameplaats aan het Eurovisiesongfestival 2006 te bemachtigen, maar ze raakte niet door de preselectie. Beni zou deelnemen aan de Dora 2007 met het nummer 'Ti Si Tu'(Jij bent jij), maar zag daar voor de voorrondes van af, omdat ze niet blij was met de keuze van het liedje. 

Kroatisch zanger
Deelnemer aan het Eurovisiesongfestival 2003
Kroatisch deelnemer aan het Eurovisiesongfestival
Communauté française

De Franse Gemeenschap in België (Communauté française de Belgique), eigenlijk de Franstalige gemeenschap in België
 De Communauté française (Frankrijk), de gemeenschap van Frankrijk en de Franse koloniën, opgericht in 1958
Belgischer Rundfunk

De Belgischer Rundfunk (BRF) is de Belgische publieke omroep van de Duitstalige Gemeenschap.

Geschiedenis 
In 1938 werden vanuit een studio in Eupen de eerste uitzendingen van de DRB - de Deutschsprachige Rundfunkvereinigung belgiens - verzorgd. De DRB moest gelden als Belgisch antwoord op de propaganda van Duitse radiostations in de Oostkantons. Later verhuisde de DRB naar Brussel, maar al in 1940 schafte de Duitse bezetter de zender af. Na de Tweede Wereldoorlog, waarin de Oostkantons opnieuw geannexeerd waren door Duitsland, moest de radio eens te meer de integratie van de Duitstaligen in België bevorderen. De DRB kwam niet meer terug, maar in plaats daarvan kwamen vanaf 1 oktober 1945 uitzendingen via de middengolf van het NIR/INR te Brussel. De uitzendingen staan bekend als de Emissions en Langue allemande (ELA). Veel meer dan een dagelijks programma van 20 (later 30) minuten was het niet.

Vanaf 1960 begon de toenmalige BRT/RTB uit te zenden via FM vanuit Luik. Enkele jaren later, in 1965, ontstond de Belgischer Hör- und Fernsehfunk (BHF). Toch zou het nog enkele tientallen jaren duren vooraleer de BRF ook zijn eerste televisie-uitzending uitvoerde. In 1977 veranderde de naam van de  BHF in BRF en ging men vanuit Eupen uitzenden.

Programma's 

De BRF zendt uit op twee radiozenders in de Oostkantons (BRF1 en BRF2), en een gezamenlijke zender met de Deutschlandfunk in Brussel, allen via de FM-band. BRF 1 is in heel Wallonië te horen in het DAB-boeket alsmede in het (free to air) DVB-T aanbod van de RTBF.

Verder verzorgt de omroep ook televisie-uitzendingen via televisiezender BRF Fernsehen (voorheen KA3), via de kabel en dagelijks op het DVB-T kanaal van EuroNews via de RTBF-mux om 18:45-19 en 21:45-22 uur. Het programma bestaat sinds 1999 uit een nieuwsprogramma dat elk uur herhaald wordt. De Belgischer Rundfunk wisselt nieuws uit met L1, Westdeutscher Rundfunk (WDR) en Waalse en Vlaamse radiozenders. Voor entertainment zijn de Duitstaligen sinds jaar en dag aangewezen op de televisiesignalen vanuit Duitsland.

Faciliteiten 
In 1995 opende in Eupen een nieuw en modern omroepgebouw. In Sankt Vith en Brussel heeft de BRF regionale studio's.

De hoogste zendmast van de BRF staat in het Belgische Raeren (Petergensfeld). Via deze mast wordt 100'5 Das Hitradio uitgestraald. Deze mast zou in de toekomst ook kunnen gebruikt worden door de ARD en ZDF voor een betere DVB-T-dekking van de regio Aken. BRF bezit ook enkele kleinere zendmasten en gebruikt antennes in de mast van de RTBF te Ougrée.

Externe link 
 Website van de Belgischer Rundfunk

Cultuur in de Duitstalige Gemeenschap
Belgische regionale omroep
Belgisch staatsbedrijf
Permanente magneet

Een permanente magneet,  meestal kortweg als magneet aangeduid, is een voorwerp dat van zichzelf magnetisme vertoont. Dit in tegenstelling tot een elektromagneet, waarvan het magnetisme het gevolg is van de elektrische stroom door de spoel. Een permanente magneet bestaat uit ferromagnetisch materiaal waarin de magnetische dipolen alle permanent dezelfde kant op staan. Hij oefent een aantrekkende dan wel afstotende werking uit op andere magneten en een aantrekkende werking op van zichzelf niet magnetisch ferromagnetisch materiaal, zoals ijzer en nikkel. Magnetisme is een eigenschap van het ferromagnetische materiaal waaruit een magneet bestaat.

Onder bijzondere omstandigheden kan een permanente magneet zijn magnetische eigenschap wel snel verliezen, onder andere door sterke verhitting, stoten en demagnetisering met behulp van andere magneten. Onder normale omstandigheden vindt het verlies van magnetisme echter zeer langzaam plaats.

Magnetisme

Een magneet wekt een magneetveld op, waarvan de sterkte en de richting door veldlijnen wordt voorgesteld. Op voldoende grote afstand wordt dit veld beschreven door een dipoolveld en de sterkte van de magneet door het magnetisch moment. Een magneet vertoont twee plaatsen waar de magnetische werking het sterkst is, deze worden de polen van de magneet genoemd. Een van deze polen richt zich bij een vrij draaibare magneet naar het noorden en wordt daarom noordpool genoemd; de andere pool heet zuidpool. Een merkwaardig gevolg van deze afspraak is dat de magnetische noordpool van de aarde in de buurt van de geografische zuidpool van de aarde ligt. De noordpool van een magneet wordt soms ter herkenning rood gekleurd.

Op tekeningen merkt men de polen met de letters N en S.
De letter Z wordt afgeraden, omdat die, als de tekening gedraaid wordt, op de letter N lijkt.

Materiaal

Oorspronkelijk werden permanente magneten van staal gemaakt, maar tegenwoordig bestaan er allerlei legeringen zoals Alnico die voor dit doel uitermate geschikt zijn, zoals legeringen van ijzer, nikkel en kobalt waaraan nog enig aluminium, mangaan en koper wordt toegevoegd, of ook keramische stoffen zoals bariumoxide en ijzer(III)oxide.

Zeer sterke permanente magneten maakt men tegenwoordig uit gesinterde combinaties met zeldzame aarden, zoals samarium-kobalt (SmCo5) of neodymium-ijzer-boor (Nd2Fe14B).

Toepassingen
De permanente magneet heeft veel toepassingen, zoals in elektromotoren, kompassen, luidsprekers, gitaarelementen.

Magnetisme
Shogun (titel)

Shōgun (Japans: 将軍)  ook sjogoen of sjogun is de afkorting van de titel Seii Taishōgun (Japans: 征夷大将軍). Dit betekent 'legerleider die de barbaren verslaat' en was oorspronkelijk de titel voor een Japans opperbevelhebber. De shogun had gedurende de Heianperiode (794-1185) de taak om de Emishi, volgens de Japanners 'barbaren', te bestrijden. Deze traditie leefde later voort in de naam bakufu voor de hofhouding van de shogun; bakufu betekent zoiets als 'tent-regering'.

Eind 12e eeuw kreeg Minamoto no Yoritomo, de leider van de machtige familie Minamoto, deze titel. Hij zorgde ervoor dat er in elke provincie een afgevaardigde van de shogun was. Officieel had Yoritomo als shogun slechts de controle over de militaire aspecten van de Japanse samenleving, maar de facto werd hij de heerser van Japan, de tennō (de Japanse naam voor de keizer) regeerde enkel nog in naam.

Yoritomo's zoons volgden hem op, maar hierna stierf zijn familie uit. De Hojo-familie, de familie van Minamoto's echtgenote, kregen als regenten (Shikken) voor de shogun (meestal jonge mannen uit hoge adellijke families in Kyoto) de macht in handen. Ze regeerden vanuit Kamakura, en deze periode heet dan ook wel de Kamakuraperiode.

Na de staatsgreep van Go-Daigo kwam het shogunaat in handen van Ashikaga Takauji en zijn opvolgers, de Ashikaga-familie (1336-1573). De macht van de shogun was echter in deze periode veel minder: de lokale heersers, later daimyō geheten, werden steeds machtiger, en de macht van de eerste Ashikaga berustte voornamelijk op hun contacten met deze daimyō. Later verdween het centrale gezag in Japan geheel, en hoewel de Ashikaga tot 1573 shogun bleven, was hun positie in de laatste eeuw slechts een papieren macht.

In 1600 werd Japan, na de Slag bij Sekigahara, herenigd. In 1603 werd de nieuwe sterke man, Tokugawa Ieyasu, shogun en dit was het begin van het 265 jaar durend Tokugawa-shogunaat. In deze tijd was de shogun feitelijk alleenheerser van het land. De keizer zat in een soort 'gouden gevangenschap' in zijn hof in Kyoto, zonder enige macht, en de shogun in Edo regeerde het land. De Tokugawaperiode in de Japanse geschiedenis staat ook bekend als de Edoperiode.

In 1868 volgde de Meiji-restauratie. De modernisering van Japan stond hierbij voorop. De laatste shogun, Tokugawa Yoshinobu, nam onder zware druk van de Tōzama daimyō van Satsuma, Chōshu en Tosa afstand van de shogunale macht en titel. Onder de strijdkreet sonnō jōi, hetgeen 'vereer de keizer, verdrijf de barbaren' betekent, werd de keizer de heerser van Japan, hoewel ook nu meer in naam dan in werkelijkheid. Het shogunaat werd afgeschaft.
Edo (Japan)

Edo (Japans: 江戸) was de naam van de huidige Japanse hoofdstad Tokio tot aan de Meiji-restauratie van 1868.

Edo was in 1547 een vissersdorp. De plaats groeide sterk in omvang vanaf begin 17e eeuw. Van 1603 tot 1867 was Edo de zetel van de Tokugawa-shogun, die feitelijk het land bestuurde, terwijl de keizer een machteloos hof had in Kioto. Deze periode heet daarom ook wel de Edoperiode. In 1721 was het veruit de grootste stad in Japan met een geschatte bevolking van 1 miljoen. Als een gevolg van de Meiji-restauratie werd de rol van de keizer versterkt. De nieuwe regering hernoemde Edo in Tokio (東京 of "oostelijke hoofdstad") en het werd de hoofdstad van Japan in 1868 met de verhuizing van de keizer naar Tokio.

Veel bouwmateriaal bestond uit hout en papier. De huizen en andere gebouwen stonden dicht bij elkaar slechts doorsneden met smalle wegen. De stad werd dan ook herhaaldelijk zwaar beschadigd als gevolg van branden. In 1657 werd een groot deel van de stad verwoest door de Grote brand van Meireki, waarbij naar schatting een derde van de bevolking om het leven kwam.

Geschiedenis van Tokio
Zeeuws volkslied

Het Zeeuws volkslied is in 1919 ontstaan als reactie op Belgische annexatieplannen die al tijdens de Eerste Wereldoorlog opkwamen. Sommige Belgen vonden dat Nederland zich door zijn neutraliteit tijdens de oorlog pro-Duits had gedragen. De Belgische regering wilde als compensatie voor de enorme schade en ellende die land en volk ondervonden twee Nederlandse gebieden annexeren voornamelijk teneinde de defensieve posities van België bij een mogelijk toekomstig conflict met Duitsland te verbeteren: Limburg vanwege de steenkool en om de strategische Maasovergangen bij Maastricht onder controle te hebben en Zeeuws-Vlaanderen vanwege de toegang tot Antwerpen, dat in 1914 door de neutraliteit van Nederland niet effectief via de zee militair ondersteund had kunnen worden.

In 1919 kwam het Belgische annexatiestreven nog sterker naar voren. Een grote groep in heel Zeeland voelde toen de behoefte de verbondenheid met Nederland en Oranje te benadrukken. De hoofdonderwijzer uit 's-Gravenpolder, D.A. Poldermans (1877-1939), schreef hierop de woorden van een volkslied waar de Middelburgse dirigent Jan Morks de muziek bij schreef. Het Zeeuws volkslied droegen zij op aan de Commissaris der Koningin, mr. H.J. Dijckmeester. Het lied bleek een blijver: in 2020 werd op initiatief van een raadslid uit de gemeente Borsele het 100-jarig bestaan ervan gevierd en bij vele gelegenheden, onder meer tijdens de nieuwjaarsrecepties van het Provinciaal Bestuur, wordt het door de aanwezigen met verve ten gehore gebracht.

Dit volkslied is minder bekend ten zuiden van de Westerschelde, waar men op gelegenheden eerder het Zeeuws-Vlaams volkslied als volkslied verkiest.

Tekst

Externe link 
 Tekst en geluidsbestand van het Zeeuws volkslied
 100-jarig jubileum van het Zeeuws volkslied

Volkslied
Nederlands subnationaal volkslied
Advocaat (drank)

Advocaat is een dikvloeibare likeur die bereid wordt met eieren, alcohol in bijna pure vorm of in de vorm van brandewijn of jenever of andere hoog-alcoholische dranken, gecondenseerde melk en suiker. De gele kleur wordt veroorzaakt door het eigeel (en fabrieksmatig vaak onder toevoeging van een E-kleurstof). Dunne, vloeibare advocaat is bereid met het gehele ei. Voor een dikke, stijve advocaat worden alleen de eierdooiers gebruikt. Dunne advocaat is vooral bedoeld voor de export.
Het alcoholgehalte van advocaat bedraagt ongeveer 14 volumeprocent.

Wettelijke omschrijving 
Volgens  is advocaat: een al dan niet gearomatiseerde gedistilleerde drank op basis van ethylalcohol uit landbouwproducten, distillaat en/of eau de vie die de ingrediënten kwaliteitseigeel, eiwit en suiker of honing bevat. Het gehalte aan suiker of honing, uitgedrukt in invertsuiker, bedraagt ten minste 150 g per liter. Het gehalte aan kwaliteitseigeel bedraagt ten minste 140 g per liter eindproduct. Het minimum alcoholgehalte bedraagt 14 volumeprocent.

Gebruik

Advocaat is zo viskeus dat deze niet gedronken kan worden, maar met een lepeltje gegeten wordt. Soms wordt de advocaat met een toef slagroom geserveerd. Advocaat wordt gelepeld uit een likeurcoupe of klein portglas en wordt ook gebruikt op ijs, poffertjes of gebak.

Een aangebroken fles advocaat is, mits koel en donker bewaard, ca. 6 maanden houdbaar. Ongeopend ca. 12 maanden.

Herkomst
Al in de 17de eeuw ontdekten Europeanen in Brazilië bij stammen in het Amazonegebied een drank met de naam Abacate samengesteld uit avocado's. Deze avocadodrank zou later door Nederlandse zeelui op de Antillen zijn ontdekt en vervolgens mee naar Nederland zijn genomen.

In 1828 begon J.G. Cooymans een distilleerderij in de binnenstad van 's-Hertogenbosch. Hij ontwikkelde daar de eierdrank 'advocaat'. In Heinsberg bij Aken fabriceerde de Antwerpse distilleerder Eugene Verpoorten na 1876 met eieren, rietsuiker en rum een vergelijkbare eierdrank.

Andere eierdranken
In Nederland worden ook eierdranken gemaakt met een kleinere hoeveelheid brandewijn, zoals zachtvocaat, Brabants genot en tokkelroom. Zij gebruiken over het algemeen geen gele kleurstof, zodat deze een lichtbeige-gele kleur hebben. In België wordt een eierdrank gemaakt met nagenoeg dezelfde hoeveelheid alcohol als in advocaat, maar zonder toegevoegde suiker of zuivel.

Nederlandse alcoholische drank
Likeur
Cultuur in Noord-Brabant
Cultuur in 's-Hertogenbosch
775 v.Chr.

Het jaar 775 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
Kolonisten van het Griekse eiland Euboea stichten een handelsnederzetting op het eiland Ischia in de baai van Napels. De Grieken vestigen zich hoe langer hoe meer op de kusten van de westelijke Middellandse Zee.

Griekenland
Rond deze tijd schrijft de Griekse dichter Homeros de heldendichten Ilias. Het gaat over de Griekse strijd waar met de hulp van een houten paard, de stad Troje veroverd wordt. Een ander werk van Homeros, is de Odyssee. Dit werk beschrijft de terugkeer van koning Odysseus na de Trojaanse Oorlog. Beide werken zijn de oudst bewaarde van de Griekse literatuur.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 8e eeuw v.Chr.
621 v.Chr.

Het jaar 621 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 
 Tweede Messenische Oorlog: Sparta weet de oorlog in haar voordeel te beslechten, de Heloten worden zwaar bestraft.
 In Athene wordt Draco aangesteld als archont, hij vaardigt een uiterst strenge draconische wetgeving uit, die een einde moet maken aan de bloedwraak.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 7e eeuw v.Chr.
Roel (voornaam)

Roel is een voornaam. Het is een verkorting van Roeland of Roelof of Rudolf of Raoul

Bekende personen met de naam Roel 
 Roel Van Bambost, zanger
 Roel Bekker, topambtenaar
 Roel Bentz van den Berg, programmamaker en schrijver
 Roel Brouwers, voetballer
 Roel Buikema, voetballer
 Roel Cazemier, politicus
 Roel Coutinho, arts, microbioloog
 Roel Deseyn, politicus
 Roel Dieltiens, cellist
 Roel Dijkstra, stripfiguur
 Roel Dirven, acteur
 Roel van Duijn, politicus
 Roel en zijn beestenboel, stripfiguur
 Roel Felius, zanger
 Roel D'Haese, beeldhouwer
 Roel Kuiper, hoogleraar
 Roel Richelieu Van Londersele, schrijver en dichter
 Roel de Mon, honkballer
 Roel Paulissen, mountainbikefietser
 Roel Pieper, ICT-ondernemer
 Roel Reijntjes dichter
 Roel Reiné, filmregisseur, filmproducent
 Roel Robbertsen, politicus
 Roel Vanderstukken, acteur
 Roel in 't Veld, staatssecretaris
 Roel van Velzen, pianist en zanger
 Roel C. Verburg, cabaretier, stand-upcomedian en singer/songwriter
 Roel Verschueren, publicist, journalist, auteur en vertaler
 Roel Wiersma, voetballer
 Roel de Wit, natuurbeschermer en politicus

Jongensnaam
594 v.Chr.

Het jaar 594 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 

 In Athene dreigt een burgeroorlog; de welgestelde landeigenaren maken zich meester van het landbezit.
 De burgers vervallen tot slavernij, de staatsman Solon wordt aangesteld om orde op zaken te stellen.
 Solon wordt benoemd tot archont van Athene en krijgt onbeperkte bevoegdheid (met name over landbezit).
 Solon laat de kleine landeigenaren naar hun boerderijen terugkeren en herstelt hun status als vrije burgers.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 6e eeuw v.Chr.
499 v.Chr.

Het jaar 499 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
Titus Aebutius Helva wordt benoemd tot consul van de Romeinse Republiek.
Palestrina loopt over van de Latijnse Liga en kiest de zijde van Rome.

Perzië
In Ionië breekt een opstand uit tegen het Perzische gezag onder Aristagoras (499 - 494 v.Chr.) tiran van Milete.
Milete en andere Ionische steden komen in opstand tegen de Perzen. Het begin van de Eerste Perzische Oorlog.
Koning Cleomenes I van Sparta weigert de opstand te steunen, Sardis wordt door Ionische Grieken verwoest.
Miltiades bevrijdt de eilanden Lemnos en Imbros van de Perzische heerschappij.

Geboren

Overleden 

 Publius Valerius Publicola, Romeins consul (of 503 v.Chr.)

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
494 v.Chr.

Het jaar 494 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië 
 Aulus Verginius Tricostus Caeliomontanus en Titus Veturius Geminus Cicurinus zijn consul in het Imperium Romanum.
 De ambten van tribunus plebis en aedilis plebis worden ingesteld te Rome.

Griekenland 
 De Ionische opstand (vanaf 499 v.Chr.) wordt door de Perzen neergeslagen na de Slag bij Lade. Zij bezetten Chios en Milete wordt verwoest.
 Miltiades wordt door de Thraciërs en Scythen verdreven van de Thracische Chersonesos.
 Pythocritus wordt benoemd tot archont van Athene.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
490 v.Chr.

Het jaar 490 v.Chr. is een jaartal in de 5e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
De Perzen bezetten de Cycladen en veroveren de stad Eretria op Euboea. Themistocles wordt strateeg van Athene.
Koning Darius I begint een veldtocht tegen de Grieken, de Perzische vloot bereikt de baai van Marathon.
Het Perzische leger (± 20.000 man) wordt verslagen door de Atheners (o.l.v. Miltiades) in de Slag bij Marathon.
 Phidippides rent van Marathon naar Athene om de tijding  van de overwinning over te brengen en valt daar dood neer.

Geboren 
 Perikles (~490 v.Chr. - ~429 v.Chr.), Atheens staatsman en veldheer
 Protagoras (~490 v.Chr. - ~420 v.Chr.), Grieks presocratisch filosoof

Overleden 
 Callimachus, Grieks veldheer
 Hippias, tiran van Athene
 Phidippides, Grieks koerier

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
483 v.Chr.

Het jaar 483 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 
 Koning Xerxes I laat een kanaal graven op het schiereiland Athos.
 Bij Athene wordt een rijke zilverader ontdekt, Themistocles overtuigt de Atheners ervan de opbrengst van de zilvermijn te gebruiken voor de opbouw van de Atheense vloot.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
477 v.Chr.

Het jaar 477 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
De Griekse geschiedschrijver Herodotus vermeldt een zonsverduistering in Sparta.
Koning Leotychidas II van Sparta verovert in Thessalië de steden Pagasae en Pherae, een poging om Larisa in te nemen mislukt.
Onder leiderschap van Athene wordt de Delisch-Attische Zeebond gevormd. De schatkist van het bondgenootschap wordt beheerd op het eiland Delos.

Italië
Rome wordt bij Veii in de Slag bij Cremera door de Etrusken verslagen.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
463 v.Chr.

Het jaar 463 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Thasos wordt gedwongen weer toe te treden tot de Delisch-Attische Zeebond. Als straf moet het eiland zijn vloot opgeven, zijn muren slechten en een grote boete betalen.
Door de hervormingen van Ephialtes verliest de Areopagus ('raad van toezicht') een groot deel van zijn macht in Athene.
Kimon II biedt Sparta militaire hulp aan, tegen de opstand van de heloten in Messenië.

Perzië
Themistocles vraagt politiek asiel aan bij Artaxerxes I, hij verleent hem een aanzienlijk inkomen in ruil voor zijn adviezen.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
413 v.Chr.

Het jaar 413 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 
Archelaüs I (413 - 399 v.Chr.) wordt koning van Macedonië. Hij komt aan de macht door alle rivalen te vermoorden: zijn halfbroer (zeven jaar oud), oom Alcetas II en diens zoon.
Begin van de Dekeleïsche Oorlog (413 - 404 v.Chr.), Alcibiades raadt Sparta aan om de vesting van Dekeleia te veroveren.
Thracische peltasten (1300 man) onder strategos Diitrephes, plunderen in Boeotië de steden Tanagra en Mykalessos.
Koning Agis II van Sparta leidt een strafexpeditie en verwoest het territorium van Attika.

Italië 
De Atheense vloot wordt vernietigd in de haven van Syracuse. Kort daarna worden de Atheners verslagen in de slag bij Asinaros.
De Griekse krijgsgevangenen worden verplicht om dwangarbeid te verrichten in de steengroeven.
Demosthenes en Nicias worden na het beleg van Syracuse gevangengenomen en geëxecuteerd.

Perzië 
Koning Darius II stuurt Pharnabazus naar Ionië om te onderhandelen over een oorlog met Athene.
Tissaphernes, de Perzische satraap van Carië en Lydië sluit een alliantie met Sparta.

Geboren

Overleden 

Demosthenes, Atheens veldheer
Nicias (~470 v.Chr. - ~413 v.Chr.), Atheens staatsman en veldheer (57)
Perdiccas II van Macedonië

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
415 v.Chr.

Het jaar 415 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
 Mede op verzoek van de ballingen van Leontini en de gezanten van Segesta stuurt Athene een strafexpeditie onder leiding van Nicias, Lamachus en Alcibiades naar Syracuse op Sicilië.
 Tijdens een uitbundige "afscheidsviering" aan de vooravond van de Siciliaanse Expeditie doet zich in Athene een geval van ergerlijke heiligschennis voor (het zogenaamde Hermokopidenschandaal), waaraan Alcibiades en zijn vrienden medeplichtig geacht worden.
Andokides wordt eveneens vanwege de heiligschennis verbannen.
In de zomer vertrekt de Atheense vloot (134 triremes) met aan boord 6400 soldaten uit Piraeus naar Sicilië.
De Atheners maken een begin met de belegering van Syracuse, Nicias krijgt vanuit Athene versterkingen.
 Alcibiades wordt door Athene onder arrest gesteld, vanwege het Hermenschandaal en profaniteiten tegen de Mysteriën van Eleusis. Hij weet te ontsnappen en vlucht met zijn schip naar de Peloponnesos waar Sparta hem politiek asiel aanbiedt. In Athene wordt Alcibiades in absentia ter dood veroordeeld.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
430 v.Chr.

Het jaar 430 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
 Potidaea wordt na een langdurig beleg door Atheense troepen ingenomen.
 In Athene breekt een pestepidemie uit. Deze ziekte, die wellicht per schip vanuit Egypte is aangevoerd en gepaard gaat met koorts, onlesbare dorst en zweren, eist in Athene duizenden slachtoffers.
 Perikles wordt vanwege verduistering van staatsgeld en de verspreiding van de pest als strategos afgezet. Het Atheense volk verplicht hem tot een geldstraf van 15 Griekse talenten.
 Thucydides beschrijft de gruwelijke pestepidemie.
 In Brauron wordt ter ere van Artemis het Heiligdom van Artemis Brauronia gebouwd.

Geboren 
 Xenophon (ca. 430 v.Chr. - ca. 355 v.Chr.), Grieks schrijver en veldheer

Overleden 

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
429 v.Chr.

Het jaar 429 v.Chr. is een jaartal in de 5e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
De Atheense leider Pericles sterft als gevolg van de pestepidemie in Athene.
In Athene wordt Cleon de leider van de democraten en een voorstander van de oorlog tegen Sparta.
De Atheense generaal Xenophon landt met een invasiemacht bij het schiereiland Chalcidice.
De Atheense vloot onder Phormio behaalt twee overwinningen bij Naupactus in de Golf van Korinthe.
 Plataea wordt belegerd door Sparta en Boeotië.

Geboren

Overleden 

 Pericles (~490 v.Chr. - ~429 v.Chr.), Atheens staatsman en veldheer (61)

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
Thucydides

Thucydides (historicus), legeroverste en geschiedschrijver;
 Thucydides (politicus), politicus en rivaal van Perikles.
Leontini

Leontini (Grieks Λεοντίνοι, het huidige Lentini), was een stad in de oudheid in het zuidoosten van Sicilië, hemelsbreed 35 km NNW van Syracuse.

Griekse tijd

Stichting 
De stad werd door de Chalcidiërs van Naxos gesticht in 729 v.Chr.. Het is vrijwel de enige Griekse kolonie die niet aan de kust ligt, maar zo'n 10 km landinwaarts. Oorspronkelijk werd de plaats door Sicelen bewoond, maar omdat het de vruchtbare vlakte ten noorden ervan beheerste besloten de Grieken het in bezit te nemen. In 498 v.Chr. onderwierp Hippocrates van Gela de stad, en in 476 v.Chr. vestigde Hiëro I van Syracuse er de bevolking van Catania en Naxos.

Onafhankelijkheid 
Later herwon de stad haar onafhankelijkheid, maar ze moest daarbij verschillende malen een beroep op Athene doen. Het was vooral op voorspraak van Grogias van Leontini dat er in 427 v.Chr. een mislukte expeditie naar de stad gezonden werd. In 422 v.Chr. steunde Syracuse de oligarchie tegen het volk. De leden van de oligarchie verlieten de stad en werden in syracuse als burgers ontvangen. Dit leidde tot hernieuwde Atheense tussenkomst, eerst op diplomatiek vlak, maar later overtuigden de ballingen van Leontini samen met de gezanten van Segesta de Atheners van de noodzaak om gewapend op te treden. Dit leidde tot de grote expeditie van 415 v.Chr..

Na het mislukken van deze expeditie werd volgens Strabo (vi. 272) Leontini opnieuw onderhorig aan Syracuse. De onafhankelijkheid van de stad werd in 405 v.Chr. in een verdrag tussen Dionysius en Carthago vastgelegd, maar weldra ging de vrijheid weer verloren.

Romeinse en late tijd 
Uiteindelijk werd de stad door Marcus Claudius Marcellus in 214 v.Chr. stormenderhand ingenomen. In de Romeinse tijd schijnt de stad niet erg belangrijk meer geweest te zijn. Polybius (vii. 6) beschrijft de oude stad en haar ligging in een dal tussen twee heuvels, uitkijkend naar het noorden.
In 848 werd de stad verwoest door de Saracenen en in 1698 zwaar getroffen door een aardbeving.

De oostelijke heuvel bezit nog steeds overblijfselen van een versterkt middeleeuws kasteel. In 1899 werden opgravingen gedaan in de Sicel necropolis en verkenningen van de verschillende Griekse begraafplaatsen leverden een aantal fijne stukken brons op

Geschiedenis van Sicilië
Oud-Griekse stad in Italië
Syracuse (provincie)
498 v.Chr.

Het jaar 498 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië 
 Carië en Cyprus komen in opstand tegen de Perzische overheersing.

Italië 
 Leontini wordt door Hippocrates van Gela onderworpen.

Griekenland 
 Alexander I (r. 498 - 454 v.Chr.) wordt koning van Macedonië.

Geboren

Overleden 

 Amyntas I, koning van Macedonië

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
729 v.Chr.

Het jaar 729 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Assyrië
Koning Tiglat-Pileser III verslaat de Aramese stammen in Mesopotamië en sticht een wereldrijk.
Tiglat-Pileser III heerst als vorst over het Assyrische Rijk en Babylonië.
Tiglat-Pileser III durft het niet aan om het oude "Sumer en Akkad" (het vroegere Babylon) te annexeren.

Fenicië
Mattan II wordt opgevolgd door Eloulaios als koning van Tyrus.

Italië
Griekse kolonisten van Naxos stichtten de handelsnederzetting Leontini op Sicilië.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 8e eeuw v.Chr.
Juan Pablo Montoya

Juan Pablo Montoya (Bogota, 20 september 1975) is een Colombiaans autocoureur.

Montoya's vader werkte met auto's, waardoor hij al jong met racen begon, voornamelijk met karts. Hij won verschillende nationale en internationale kampioenschappen.

In 1999 won hij zeven races in het Champ Car kampioenschap en won de kampioenschapstitel. In 2000 won hij de Indianapolis 500, het was de eerste keer dat hij deze race reed. Deze prestatie was na Graham Hill in 1966 niet meer voorgekomen. In het jaar erna begon hij te racen voor het Williams Formule 1-team (waar hij ook al testrijder was geweest in 1999). Hij won in zijn eerste jaar de Italiaanse Grand Prix van Monza. In 2003 won hij de Monaco Grand Prix en de GP van Duitsland op het vernieuwde Hockenheim.

Vanaf 2005 reed hij voor McLaren, waar hij na een moeilijk seizoensbegin drie overwinningen behaalde (Silverstone - Groot-Brittannië, Monza - Italië en Interlagos - Brazilië).

In juli 2006, na 10 wedstrijden in dit seizoen, werd zijn contract met McLaren beëindigd. Pedro de la Rosa werd aangesteld als zijn vervanger. Montoya zelf maakte dat jaar nog de overstap naar het NASCAR-kampioenschap, waar hij voor het team van Chip Ganassi ging rijden.

Op vrijdag 6 oktober 2006 behaalde Montoya de derde plaats in zijn allereerste stock car-race. De Colombiaan deed mee aan een wedstrijd in de ARCA RE/MAX-serie op de Talladega Superspeedway. Montoya vertrok vanaf de tweede startplaats en reed in de eerste ronde nog even kort aan de leiding met zijn Dodge Charger. De zevenvoudig Grand Prix-winnaar raakte nog betrokken bij een crash en kreeg een straf voor het binnenkomen van de pits, terwijl de pitstraat gesloten was.

In 2007 en 2008 won hij in een Lexus-Riley voor Chip Ganassi Racing de 24 uren van Daytona. In 2015 won Montoya opnieuw de Indianapolis 500.

Formule 1-overzicht

Overzicht Formule 1-carrière

Complete resultaten in de Formule 1 
 Races vetgedrukt betekent pole positie, Races cursief betekent snelste ronde

 † Uitgevallen maar wel geklassificeerd omdat hij meer dan 90% van de raceafstand heeft voltooid.

Overwinningen 

Colombiaans autocoureur
Formule 1-coureur
NASCAR-coureur
David Coulthard

David Marshall Coulthard (Twynholm (Schotland), 27 maart 1971) is een voormalig Formule 1- en DTM-coureur. Hij werd geboren in Twynholm in Schotland, maar woont nu in Monaco. Hij heeft in totaal dertienmaal een Formule 1 Grand Prix gewonnen. Het jaar dat hij het beste presteerde was in 2001, hij werd toen vicewereldkampioen. In 1995, 1997, 1998 en 2000 werd hij derde in de WK-stand.

Coureur van Williams (1994-1995) 
In 1993 en 1994 was hij een testrijder voor het Williams F1 team. Als de eerste rijder van het team, Ayrton Senna, om het leven komt tijdens de GP van Imola neemt Coulthard vanaf de GP van Spanje in datzelfde jaar Senna's plaats in voor het team. Coulthard rijdt dat seizoen nog negen wedstrijden en Nigel Mansell sluit de laatste drie wedstrijden bij het team. Waar Coulthard zijn beste resultaat een tweede plek is, scoort Mansell in Adelaide een overwinning. David Coulthard werd een fulltime racer voor het team in 1995. In datzelfde jaar scoort hij zijn eerste overwinning op het circuit Estoril.
In 1996 vertrekt hij naar McLaren.

Coureur van McLaren (1996-2004) 
Als coureur bij het team van McLaren blijft hij goed scoren. Voor het eerst in vier jaar wist hij een overwinning voor McLaren te behalen, door de openingsrace van 1997 in Australië te winnen. In de jaren 1998 en 1999 moet Coulthard toezien hoe zijn teamgenoot Mika Hakkinen wereldkampioen wordt. Hij werd in 2001 vice-wereldkampioen, achter Schumacher. In 2003 behaalde hij zijn laatste zege op het circuit van Melbourne, waar hij als elfde startte. Het jaar 2004 is het laatste jaar dat de Schot voor McLaren rijdt, zijn resultaten bij het topteam van McLaren blijven achter bij de resultaten van zijn teamgenoot Kimi Räikkönen.

Coureur van Red Bull (2005-2008) 
Vanaf 2005 was Coulthard actief als eerste rijder voor het team van Red Bull Racing. In 2006, tijdens de Grand Prix van Monaco, scoorde Coulthard voor Red Bull Racing de eerste podiumplaats. Op 3 juli 2008 maakt hij aan de vooravond van de Grand Prix van Engeland op Silverstone bekend dat hij aan het einde van het seizoen stopt als Formule 1-coureur. Zijn laatste race verreed hij op 2 november 2008, op het circuit van Sau Paulo. Hij verliet de F1 op een tamelijk roemloze manier doordat hij in de eerste bocht uitviel, nadat hij van achteren werd aangereden.

DTM-carrière (2010-2012) 
Van 2010 tot 2012 was Coulthard actief in de DTM voor Mercedes-Benz met het team van Mücke Motorsport.

Formule 1-carrière 

Brits autocoureur
Formule 1-coureur
Weerman

Weerpresentator, iemand die op de radio, televisie  of op het internet de laatste voorspellingen rond het weer  brengt
Meteoroloog (weerkundige), iemand die beroepsmatig het weer en het klimaat bestudeert
Harry Weerman, een Nederlands voormalig handballer en voetbalbestuurder
Paul Weerman, een Nederlands voormalig voetballer
Lid van de Weerbaarheidsafdeling