Alphen-Chaam

Alphen-Chaam is een gemeente in de provincie Noord-Brabant in Nederland. De gemeente telt  inwoners en heeft een totale oppervlakte van , waarvan  land en  water (, Bron: CBS).

De gemeente is op 1 januari 1997 ontstaan door samenvoeging van de voormalige gemeenten Alphen en Riel (het dorp Riel ging over naar de gemeente Goirle), Chaam en Nieuw-Ginneken (zuidelijk deel).

Naam
De gemeentenaam is samengesteld uit de namen van de twee belangrijkste dorpen in de gemeente, Alphen en Chaam.

De voorkeur van de nieuwe gemeentenaam kwam voort uit de wens om beide historische namen in de gemeentenaam tot uitdrukking te laten komen. Streekarchivaris A. Zom heeft over een alternatieve, historische naam nagedacht, zoals dat bij Halderberge ook is gebeurd, maar heeft er geen kunnen vinden: "het gebied tussen Alphen en Chaam heeft geen toponiemen opgeleverd. Het was vroeger hei, amper van de economische betekenis. Er liepen schapen. Die werden gehoed door meisjes. Die moesten niet alleen op de schapen letten, maar ook op de soldaten die hen lastig vielen. Verder gebeurde er niets tussen Alphen en Chaam".

Wapen

De nieuwe gemeente Alphen-Chaam heeft een gemeentewapen, goedgekeurd bij Koninklijk Besluit van 6 maart 1998, dat is ontleend aan de wapens van de vroegere gemeenten. Het wordt als volgt beschreven: "In sinopel twee alpen en een kam, geplaatst twee en een, alles van zilver. Het schild gedekt met een gouden kroon van acht parels waarop drie parels en gehouden door twee vogels.

Kernen
De hoofdplaats van de gemeente Alphen-Chaam is Alphen. Daarnaast telt de gemeente de dorpen Bavel (gedeeltelijk), Chaam, Galder, Strijbeek en Ulvenhout (gedeeltelijk). De gemeente telt ook een groot aantal buurtschappen: Alphen-Oosterwijk, Anneville, Balleman, Boshoven, Boslust, Couwelaar, Chaamdijk, Dassemus, Druisdijk, Geersbroek, Ginderdoor, Grazen, Heerstaaien, Heikant, Het Sas, Hondseind, Houtgoor, Kalishoek, Kerzel, Klooster, Kwaalburg, Leg, Looneind, Meijsberg, Notsel, Rakens, Snijders-Chaam, Terover, Venweg en 't Zand. Eerder lag ten noorden van Alphen aan de Goedentijd de buurtschap Goedentijd (ook wel Kerk-Goedentijd genoemd). Door de uitbreiding van Alphen is de buurtschap opgenomen in Alphen en is de buurtschap opgehouden te bestaan als zelfstandige plaats.

Topografie

Topografische gemeentekaart van Alphen-Chaam, september 2022

Politiek

Gemeenteraad

College van B&W
Het college van burgemeester en wethouders bestaat voor de periode 2022-2026 uit:

 burgemeester
 drs. L. (Lieke) Schuitmaker (VVD)
 Openbare orde en veiligheid
 Algemeen bestuurlijke en juridische zaken
 Burgerzaken
 Burger- en overheidsparticipatie / bestuurlijke vernieuwing
 Representatie en kabinetszaken
 Vluchtelingenbeleid
 Communicatie- en mediabeleid
 Evenementen
 Kunst en cultuur
 Coördinerend portefeuillehouder Cittaslow

 wethouders
 mr.ing. E.F.A. (Erik) Wilmsen (GBA)
 Eerste locoburgemeester
 Ruimtelijke Ordening
 Grondzaken en grondbedrijf
 Volkshuisvesting (wonen)
 Financiën
 Energietransitie inclusief warmtetransitie
 Vastgoed
 Coördinerend portefeuillehouder Omgevingswet
 F.G.A. (Frank) van Raak (GBSV)
 Tweede locoburgemeester
 Openbare ruimte
 Natuur, landschap en groen
 Watertaken / riolering
 Mobiliteit (verkeer en vervoer)
 Sport- en accommodatiebeleid
 Recreatie en toerisme
 Milieu en circulaire economie
 Klimaatadaptatie
 ABG-organisatie
 Project nieuwbouw school Chaam (Integraal Kindcentrum)
 Coördinerend wethouder portefeuillehouder Meerjaren Uitvoeringsprogramma Chaam 2040
 Coördineren portefeuillehouder Sport
 J.A.M.J. (Judith) van Loon (VVD)
 Derde locoburgemeester
 Maatschappelijke ondersteuning
 Jeugd- en Onderwijs
 Werk en Inkomensondersteuning
 Volksgezondheid
 Subsidiebeleid
 Economische zaken

 gemeentesecretaris
 G.W.T. (Gert-Willem) van Weel

Aangrenzende gemeenten

Monumenten 
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:
 Lijst van rijksmonumenten in Alphen-Chaam
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Alphen-Chaam
 Lijst van oorlogsmonumenten in Alphen-Chaam

Kunst in de openbare ruimte 
In de gemeente Alphen-Chaam zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
 Lijst van beelden in Alphen-Chaam

Bekende inwoners uit Alphen-Chaam