Dick Van Dyke

Richard Wayne "Dick" Van Dyke (13.12. 1925.-) je Emmyjima nagrađivani američki filmski, kazališni i televizijski, glumac, komičar i plesač. Najpoznatiji je po ulogama u Mary Poppins, Chitty Chitty Bang Bang, The Dick Van Dyke Show 1960-ih, i u ulozi dr. Marka Sloana u seriji Diagnosis: Murder 1990-ih. Nedavno je tumačio lik Cecila Fredericksa u filmu Night at the Museum.

Biografija 
Van Dyke se rodio u gradu West Plains (Missouri) u državi Missouri, a odrastao u gfradu Danville u državi Illinois. Otac mu je bio Loren Wayne Van Dyke, trgovački putnik za Sunshine Biscuit Company koji se povremeno bavio komedijom, a majka Hazel Vorice McCord. Porodica, čije je originalno ime Van Dijk, je holandskog porijekla.

Nakon dvogodišnjeg boravka u gradu Crawfordsville u Indiani, godine 1940. se vratio u Danville i završio srednju školu. Još kao dijete je osjetio želju da se bavi show businessom, a inspiraciju su mu dali filmovi Stanlija i Olija u lokalnom kinu. Prva prilika za to su bile srednjoškolske i amaterske kazališne predstave. Kada je izbio drugi svjetski rat, Van Dyke se prijavio u ratno zrakoplovstvo te tamo sudjelovao kao zabavljač, u predstavama, a potom i kao radio DJ.

Godine 1948. Van Dyke se oženio za Margie Willet, koja će mu roditi četvoro djece: Christiana, Barryja, Carrie Beth i Stacy. Barry je kasnije i sam postao glumac, te nastupao zajedno s ocem u kasnijim fazama njegove karijere.

Van Dyke je nakon rata iskustva stjecao kao radijski, a potom televizijski voditelj, radeći na lokalnim stanicama u Atlanti i New Orleansu. Godine 1956. mreža CBS je angažirala da postane voditelj njenog jutarnjeg programa, a potom je sudjelovao na kvizovima, bilo kao voditelj, bilo kao sudionik. Godine 1956. imao je glumački debi u TV-seriji The Phil Silvers Show.

Van Dyke je potom napustio CBS kako bi se kao glumac okušao na Broadwayu. Ti su napori okrunjeni ulogom u mjuziklu Bye Bye Birdie za koju je dobio nagradu Tony. U predstavi ga je zapazio iz Carl Reiner te ga odlučio angažirati za glavnu ulogu u TV-sitkomu The Dick Van Dyke Show. Uloga Roba Petrieja mu je donijela tri uzastopne nagrade Emmy za najboljeg glumca u humorističkoj seriji i otvorila vrata za filmsku karijeru.

Filmski debi je 1963. imao u filmskoj ekranizaciji Bye Bye Birdie, nakon čega je slijedila uloga londonskog dimnjačara Berta u filmu Mary Poppins. Iako je film doživio ogromnu popularnost, Van Dykeov pokušaj da govori s cockney naglaskom je dan-danas predmetom izrugivanja. S druge strane, pjesma Chim Chim Cher-ee koju je izvodio je postala veliki hit 1960-ih. Nakon toga su slijedili uglavnom slabi filmovi, ali i Chitty Chitty Bang Bang, jedan od najpopularnijih filmova dekade.

Nakon što je 1969. u filmu Comic odigrao prvu ozbiljnu dramsku ulogu, godine 1971. je angažiran za još jedan sitcom, ovaj put pod nazivom The New Dick Van Dyke Show. Serija se održala tri sezone, a snimanje je prekinuto, jer se Van Dyke preselio u Arizonu i nije imao volje putovati do studija.

Godine 1974. Van Dyke je zaradio nominaciju za Emmy ulogom biznismena-alkoholičara u TV-filmu The Morning After. Taj film se smatra tako realističnim prikazom alkoholizma da se dan-danas prikazuje kao dio programa u centrima za odvikavanje. Nedugo nakon njega je Van Dyke priznao kako je ulogu temeljio na vlastitim iskustvima s tom bolešću.

Kasnih 1970-ih i 1980-ih Van Dyke nije imao previše uspjeha u nastojanju da oživi karijeru televizijskog komičara, a 1984. se nakon duge rastave i formalno razevo od supruge. Međutim, 1989. je došlo do preokreta kratkim nastupom u popularnom sitcomu The Golden Girls za koga je dobio još jednu nominaciju za Emmy. Godine 1993. je počeo tumačiti lik dr. Marka Sloanea u kriminalističkoj seriji Diagnosis: Murder, a koja se snimala osam sezona.

Osim glumom, Van Dyke se u posljednje vrijeme bavi i kompjuterskom 3D grafikom, te je dizajnirao neke od efekata korištenih u Diagnosis: Murder.

Sa djevojkom Michelle Triola je živio od 1976. do njene smrti 2009. Tri godine kasnije se oženio za vizažisticu Arlene Silver.

Filmografija 

 Bye Bye Birdie (1963)
 What a Way to Go! (1964)
 Mary Poppins (1964)
 The Art of Love (1965)
 Lt. Robin Crusoe, U.S.N. (1966)
 Divorce American Style (1967)
 Fitzwilly (1967)
 Never a Dull Moment (1968)
 Chitty Chitty Bang Bang (1968)
 Some Kind of a Nut (1969)
 The Comic (1969)

 Cold Turkey (1971)
 Tubby the Tuba (1976)
 The Runner Stumbles (1979)
 Dick Tracy (1990)
 Batman: New Times (2005)
 Curious George (2006)
 Night at the Museum (2006)
 Broadway: Beyond the Golden Age (2007) (uskoro)

Televizija 

 The Morning Show (najavljivač 1955-2006)
 CBS Cartoon Theater (1956)
 The Chevy Showroom Starring Andy Williams (1958)
 Mother's Day (1958-1959)
 Laugh Line (1959) (prekinuto snimanje nakon 3 mjeseca)
 The Dick Van Dyke Show (1961-1966)
 Dick Van Dyke and the Other Woman (1969)
 Dick Van Dyke Meets Bill Cosby (1970)
 The New Dick Van Dyke Show (1971-1974)
 Julie and Dick at Covent Garden (1974)
 The Morning After (1974)
 Columbo: Negative Reaction (1974)
 Van Dyke and Company (1976)
 The Carol Burnett Show (regularna postava 1977)
 True Life Stories (1981)
 The Country Girl (1982)
 Drop-Out Father (1982)
 Wrong Way Kid (1983) (glas)
 Found Money (1983)
 Breakfast with Les and Bess (1985)

 Strong Medicine (1986)
 Ghost of a Chance (1987)
 The Van Dyke Show (1988)
 Matlock (1990)
 Daughters of Privilege (1991)
 Diagnosis: Murder (1992-2001)
 The House on Sycamore Street (1992)
 The Town That Santa Forgot (1993) (glas)
 A Twist of the Knife (1993)
 Becker (1999)
 Diagnosis: Murder (1993-2001)
 Paul O'Grady does America (2003) 
 A Town Without Pity (2002)
 Without Warning (2002)
 Sabrina the Teenage Witch (2002)
 The Gin Game (2003)
 The Alan Brady Show (2003) (glas)
 The Dick Van Dyke Show Revisited (2004)
 Scrubs (2004)
 Murder 101 (2006)
 Murder 101: College Can Be Murder'' (2007)

Izvori

Vanjske veze 
 Van Dyke's 3D graphics involvement
 Dick Van Dyke in Danville, Ill and Crawfordsville, Ind.  — PDF Article
 
  
 Fan Site for Dick Van Dyke 
 Watch Dick Van Dyke Show Episode
 At the Museum of Broadcast Communications 
 "Remembering Van Dyke Show"
 Dick Van Dyke -Disney Legends profile
 Watch Dick Van Dyke talk about his career for the Archive of American Television Arts and Sciences 
 Dick Van Dyke hosting CBS Cartoon Theater
 Dick's Home town community portal
 

Američki pjevači
Američki teatarski glumci
Američki filmski glumci
Američki televizijski glumci
Dobitnici Emmy nagrade za najboljeg glavnog glumca u humorističkoj seriji
Dobitnici i dobitnice Tony Award
Hollywood Walk of Fame