alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Sotalia's

De sotalia's (Sotalia) zijn een geslacht uit de familie der dolfijnen.

Kenmerken
De sotalia's zijn vrij kleine, gedrongen dolfijnensoorten, die maximaal 190 centimeter lang worden. Qua uiterlijk lijken de soorten veel op een kleine tuimelaar. De snuit is vrij lang, de borstvinnen groot en lepelvormig en de rugvin klein en driehoekig.

Leefwijze
Het zijn sociale dieren, die voornamelijk in kleine familiegroepjes leven. De prooi bestaat uit vissen als meervallen en ongewervelden als inktvissen. Om zijn prooi te grijpen zijn de kaken voorzien van scherpe, dolkachtige tanden. De sotalia's kauwen op hun prooidieren.

Verspreiding
Het zijn kleine, lichtgekleurde dolfijnen met een opvallende spitse snuit (overigens een kenmerk van alle in zoet water levende walvisachtigen), die in de grotere rivieren en de kusten van het noordoostelijk deel van Latijns-Amerika voorkomen.

Bescherming
Sotalia's worden vrij zelden gehouden in dolfinaria.

Soorten
Er zijn twee soorten: de mariene Sotalia guianensis en de enkel in rivieren voorkomende tucuxi of amazonedolfijn (Sotalia fluviatilis). De amazonedolfijn is de enige walvisachtige, niet behorende tot de rivierdolfijnen, die uitsluitend in zoet water leeft.

Taxonomie
Veel wetenschappers erkennen slechts één soort, Sotalia fluviatilis. Zij zien de twee soorten als verschillende ecotypes van dezelfde soort. Genetische analyse heeft echter aangetoond dat de populaties in de Amazone voldoende van de populaties in de kustwateren verschillen om tot aparte soorten te behoren.

Sotalia
Sotalia guianensis - tropische kust van de Westelijke Atlantische Oceaan, van Honduras en Panama tot Zuid-Brazilië, tevens in de monding van de Amazone
Tucuxi of Amazonedolfijn (Sotalia fluviatilis) - het riviersysteem van de Amazone, landinwaarts tot in Ecuador, Colombia en Peru. De populatie sotalia's in het riviersysteem van de Orinoco wordt over het algemeen ook aan deze soort toegekend, maar verder onderzoek moet dit nog bevestigen.

Bronnen
 H.A. Cunha e.a., "Riverine and marine ecotypes of Sotalia dolphins are different species". In: Marine Biology (2005) 148: 449-457.

Dolfijnen
Cadillac



Geografie
Cadillac (Frankrijk), een Franse stad nabij Bordeaux
Cadillac (Michigan), een Amerikaanse stad
 een Franse wijnstreek in de Bordelais

Varia
Cadillac (automerk), een Amerikaans automerk
Cadillac (band), een Spaanse band
Cadillac (cocktail), een cocktail op basis van gin
Cadillac (film), een Amerikaanse film uit 1997
Cadillac (metrostation), in de Canadese stad Montreal
Antoine de Lamothe, sieur de Cadillac, een Franse ontdekkingsreiziger (die de stad Detroit stichtte, waarin het merk Cadillac zich naar hem noemde)
Autodrop in de vorm van auto's van Cadillac
Reimerswaal (gemeente)

Reimerswaal () is een gemeente in de Nederlandse provincie Zeeland. Reimerswaal maakt deel uit van Zuid-Beveland. De gemeente telde per   inwoners (bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 243,08 km² (waarvan 133,89 km² water). De kern Yerseke is bekend vanwege de mossel- en oesterhandel; Kruiningen was bekend vanwege de veerdienst Kruiningen-Perkpolder. Deze veerpont is inmiddels vervangen door de Westerscheldetunnel. Op het oude terrein van de voormalige veerpont verrijst een compleet nieuwe woonwijk, Kruseveer.

De gemeente Reimerswaal ontstond in 1970 uit de samenvoeging van de gemeentes Krabbendijke, Kruiningen, Rilland-Bath, Waarde en Yerseke en is genoemd naar de middeleeuwse stad Reimerswaal die ten noorden van de huidige gemeente lag, in het Verdronken Land van Zuid-Beveland, ook wel Verdronken land van Reimerswaal genoemd. De restanten van deze stad liggen sinds 1978 onder de Bergse Diepsluis in de Oesterdam in de gemeente Tholen. Hansweert, dat lag in de gemeente Kruiningen, werd ten tijde van de herindelingsplannen ook begeerd door Kapelle. Door dagblad De Stem werd in 1967 een informeel referendum georganiseerd in het dorp, waarbij de overgrote meerderheid koos voor aansluiten bij Reimerswaal.

Het gemeentehuis van Reimerswaal staat in Kruiningen, de Kreekraksluizen zijn gelegen in de gemeente Reimerswaal.

Kernen 

Verder zijn er de buurtschappen Bath, Gawege, Middenhof, Roelshoek, Stationsbuurt, Vlake en Völckerdorp. In Stationsbuurt ligt het spoorwegstation Rilland-Bath; treinstations zijn er ook: station Krabbendijke en station Kruiningen-Yerseke.

Gemeenteraad 
De gemeenteraad van Reimerswaal bestaat uit 19 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Het college 2022-2026 bestaat uit de partijen SGP en Leefbaar Reimerswaal.

Openbaar Vervoer 
De gemeente Reimerswaal heeft 3 stations gelegen op de spoorlijn Roosendaal - Vlissingen:
 Rilland-Bath
 Krabbendijke
 Kruiningen-Yerseke

Aangrenzende gemeenten

Cultuur

Monumenten 
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:
 Lijst van rijksmonumenten in Reimerswaal
 Lijst van oorlogsmonumenten in Reimerswaal

Kunst in de openbare ruimte 
In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
 Lijst van beelden in Reimerswaal

Natuur 
Het Natura 2000-gebieden Westerschelde & Saeftinghe, 
Oosterschelde en Yerseke en Kapelse Moer liggen voor een deel in de gemeente Reimerswaal. Ook de voorgenomen Natura 2000-gebieden Markiezaatsmeer en Zoommeer liggen voor een deel in de gemeente.
Binnendijkse Natura 2000 (en helemaal binnen de gemeente) zijn de Yerseke Moer, de Kaarspolder (bij het begin van het Kanaal door Zuid-Beveland) als deel van Oosterschelde en Bathse Kreek (tussen Bath en Rilland) als deel van Westerschelde & Saeftinghe.

Externe links 
 Officiële website
 Het verhaal van het verdronken land van Zuid-Beveland
US Open 2002 (tennis)

De 122e editie van het Amerikaanse grandslamtoernooi, het US Open 2002, werd gehouden van 26 augustus tot en met 8 september 2002. Voor de vrouwen was het de 116e editie. Het toernooi werd gespeeld op het terrein van het USTA Billie Jean King National Tennis Center, gelegen in Flushing Meadows in het stadsdeel Queens in New York.

Enkelspel

Mannen 

De als zeventiende geplaatste Pete Sampras won het toernooi voor de vijfde maal door in de finale zijn landgenoot Andre Agassi met 6-3, 6-4, 5-7 en 6-4 te verslaan. De laatste keer dat hij het US Open won, was in 1996.

Belgen 
Belgische deelnemers waren: Xavier Malisse (derde ronde), Dick Norman (tweede ronde) en Olivier Rochus (eerste ronde).

Nederlanders 
Sjeng Schalken bereikte het beste resultaat in zijn grandslamcarrière door met een 3-2-overwinning op Fernando González de halve finale te bereiken. Daarin werd hij met 3-0 door Sampras uitgeschakeld.

Overige Nederlandse deelnemers waren: Edwin Kempes (eerste ronde), Richard Krajicek (eerste ronde), John van Lottum (tweede ronde), Raemon Sluiter (tweede ronde) en Martin Verkerk (eerste ronde).

Vrouwen 

De als eerste geplaatste Amerikaanse Serena Williams won het toernooi voor de tweede keer door in de finale haar als tweede geplaatste zus Venus Williams met 6-4 en 6-3 te verslaan.

Belgen 
Belgische deelneemsters waren: Els Callens (tweede ronde), Kim Clijsters (vierde ronde) en Justine Henin (vierde ronde).

Nederlanders 
De enige Nederlandse deelneemster was Miriam Oremans (eerste ronde).

Dubbelspel 
Mannen dubbelspel
Finale: Mahesh Bhupathi (India) en Maks Mirni (Wit-Rusland) wonnen van Jiří Novák (Tsjechië) en Radek Štěpánek (Tsjechië) met 6-3, 3-6, 6-4

Vrouwen dubbelspel
Finale: Virginia Ruano Pascual (Spanje) en Paola Suárez (Argentinië) wonnen van Jelena Dementjeva (Rusland) en Janette Husárová (Slowakije) met 6-2, 6-1

Gemengd dubbelspel
Finale: Lisa Raymond (VS) en Mike Bryan (VS) wonnen van Katarina Srebotnik (Slovenië) en Bob Bryan (VS) met 7-6, 7-6

Junioren 
Meisjes enkelspel
Finale: Maria Kirilenko (Rusland) won van Barbora Strýcová (Tsjechië) met 6-4, 6-4

Meisjes dubbelspel
Finale: Elke Clijsters (België) en Kirsten Flipkens (België) wonnen van Shadisha Robinson (VS) en Tory Zawacki (VS) met 6-1, 6-3

Jongens enkelspel
Finale: Richard Gasquet (Frankrijk) won van Marcos Baghdatis (Cyprus) met 7-5, 6-2

Jongens dubbelspel
Finale: Michel Koning (Nederland) en Bas van der Valk (Nederland) wonnen van Brian Baker (VS) en Chris Guccione (Australië) met 6-4, 6-4

US Open (tennis)
ITF-toernooi in 2002
US Open 2003 (tennis)

De 123e editie van het Amerikaanse grandslamtoernooi, de US Open 2003, werd gehouden van 25 augustus tot en met 7 september 2003. Voor de vrouwen was het de 117e editie. Het toernooi werd gespeeld op het terrein van het USTA Billie Jean King National Tennis Center, gelegen in Flushing Meadows in het stadsdeel Queens in New York.

Opvallend was dat Serena Williams en Venus Williams beiden niet meededen wegens blessures. De titelhouder bij de mannen, Pete Sampras had voor het toernooi zijn afscheid aangekondigd en deed niet meer mee. Tijdens het toernooi nam ook Michael Chang afscheid, hij verloor in de eerste ronde. Tijdens deze editie van de US Open werden veel partijen onderbroken en uitgesteld door regen; voor het eerst sinds vijftien jaar werden er op een dag geen wedstrijden gespeeld bij de heren, wegens de regen.

Enkelspel

Mannen 

De als vierde geplaatste Amerikaan Andy Roddick won het toernooi door in de finale de als derde geplaatste Spanjaard Juan Carlos Ferrero met 6-3 7-62 6-3 te verslaan.

Vrouwen 

De als tweede geplaatste Belgische Justine Henin-Hardenne won het toernooi voor de eerste keer door in de finale haar als eerste geplaatste landgenote Kim Clijsters met 7-5 6-1 te verslaan.

Dubbelspel 
Heren dubbel
Finale: Jonas Björkman (Zweden) en Todd Woodbridge (Australië) wonnen van Bob Bryan en Mike Bryan (VS) met 5-7 6-0 7-5

Dames dubbel
Finale: Paola Suárez (Argentinië) en Virginia Ruano Pascual (Spanje) wonnen van Martina Navrátilová (VS) en Svetlana Koeznetsova (Rusland) met 6-2 6-3

Gemengd dubbel
Finale: Katarina Srebotnik (Slovenië) en Bob Bryan (VS) wonnen van Lina Krasnoroetskaja (Rusland) en Daniel Nestor (Canada) met 5-7 7-5 7-6

Junioren 
Meisjes enkelspel
De Belgische Kirsten Flipkens won met 6-3 7-5 van de Nederlandse Michaëlla Krajicek

Jongens enkelspel
De Fransman Jo-Wilfried Tsonga won met 7-6 6-3 van Marcos Baghdatis (Cyprus)

 Wegens het slechte weer werden geen dubbelspelfinales gespeeld.

Belgische deelnemers in het enkelspel

Nederlandse deelnemers in het enkelspel 

US Open (tennis)
ITF-toernooi in 2003
Magenta



Geografie
Magenta (Italië), een plaats in de Italiaanse provincie Milaan
Slag bij Magenta, een veldslag op 4 juni 1859 nabij de stad Magenta
Magenta (Frankrijk), een gemeente in het kanton Ay van het departement Marne in Frankrijk
Magenta (Suriname), een plaats in Wanica in Suriname

Muziek
Magenta (Welsh band), een muziekgroep uit Wales
Magenta (muziekgroep), voormalige kleinkunstgroep met Nederlandstalig repertoire uit Vlaanderen

Overige
Magenta (stichting), een stichting die strijdt tegen discriminatie op het internet
Magenta (kleur), een extraspectrale kleur die doet denken aan roze, genoemd naar de veldslag
Magenta Devine (1957–2019), een Britse televisiepresentatrice en journaliste
Magenta (kleur)

Magenta is een extraspectrale kleur, een kleur die niet voorkomt in het elektromagnetisch spectrum. De zuivere kleur magenta kan slechts worden verkregen door gelijke hoeveelheden van rood en blauw licht te mengen: magenta licht bestaat niet. De tinten van de extraspectrale sector lopen van fuchsia (met meer rood licht), over roze naar paars (met meer blauw licht). Ten gevolge van het Abney-effect lijkt een licht fuchsia op roze; door het Bezold-Brücke-effect lijkt een zuiver magenta van geringe lichtsterkte niet meer roze maar paars. Vandaar dat die tinten wel omschreven worden als een paarsachtig rood, roodachtig paars of mauve-achtig karmozijn.

Magenta is een primaire kleur in het subtractieve kleursysteem en een secundaire kleur in het additieve kleursysteem. Magenta is in beide systemen de complementaire kleur van groen. In drukinktsystemen wordt de kleur magenta dan ook standaard gebruikt in de vier-kleurendruk. Wegens beperkingen in de pigmentkeuze neigt de magenta drukinkt echter iets naar het rood. Kunstschilders gebruiken de kleur magenta weinig, hoewel het pigment chinacridon (quinacridone) wel tot hun beschikking staat. Als primaire subtractieve kleur kan de zuivere tint niet door verfmenging verkregen worden.

De term magenta is afkomstig van een van de eerste kunstmatige (in dit geval aniline) kleurstoffen. Deze werd ontdekt kort na de Slag bij Magenta, die plaatsvond bij de stad Magenta in Noord-Italië, in 1859. De kleur is aldus genoemd naar de slag, en dus indirect naar de stad.

De kleur magenta wordt soms ook cyclaam (de roze tinten) of fuchsia (de meer rode tinten) genoemd, naar de bloemen die deze kleur kunnen hebben.

Kleurnuances 

Kleur
Lijst van voormalige Nederlandse gemeenten per provincie

Dit is een lijst van voormalige Nederlandse gemeenten,  opgesplitst per provincie.

Lijst van voormalige gemeenten in Drenthe
Lijst van voormalige gemeenten in Friesland (Fryslân)
Lijst van voormalige gemeenten in Gelderland
Lijst van voormalige gemeenten in Groningen
Lijst van voormalige gemeenten in Limburg
Lijst van voormalige gemeenten in Noord-Brabant
Lijst van voormalige gemeenten in Noord-Holland
Lijst van voormalige gemeenten in Overijssel
Lijst van voormalige gemeenten in Utrecht
Lijst van voormalige gemeenten in Zeeland
Lijst van voormalige gemeenten in Zuid-Holland

Flevoland heeft geen voormalige gemeenten.

Zie ook 
 Lijst van voormalige Nederlandse gemeenten
 Lijst van huidige Nederlandse gemeenten
 Lijst van huidige Nederlandse gemeenten per provincie
 Gemeentelijke herindelingen in Nederland
Elst

België:
 Elst (Oost-Vlaanderen), een deelgemeente van Brakel
 Elst (Limburg), een gehucht van de gemeente Riemst in Belgisch-Limburg
 Elst (Zele), een wijk in de gemeente Zele in Oost-Vlaanderen
 Kasteel ter Elst, een kasteel, een van de oudste gebouwen in de provincie Antwerpen gelegen in de gemeente Duffel

Nederland:
 Elst (Gelderland), een dorp en voormalige gemeente in de huidige gemeente en landstreek Overbetuwe
 Elst (Noord-Brabant), een buurtschap in Noord-Brabant (gemeente Oss)
 Elst (Utrecht), een dorp op de Utrechtse Heuvelrug (gemeente Rhenen)
 De Elst, een buurtschap in Noord-Brabant (gemeente Cuijk)

Personen
Personen met de achternaam Elst, Van Elst en Van der Elst, zoals:
 Koenraad Elst, een Vlaamse wetenschapper
 Werenfried van Elst, een Ierse heilige
 Anselme Vander Elst, een Vlaamse politicus
 François Van der Elst, een Belgische voetballer
 Franky Van der Elst, een Belgische voetballer
 Frans Van der Elst, een Vlaamse politicus

Zie ook
 Elstar (appel), een appel vernoemd naar Elst in Overbetuwe
 Van der Elst (doorverwijspagina)
Lopik (gemeente)

Lopik () is een gemeente in de Nederlandse provincie Utrecht. De gemeente telt  inwoners (, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 79,40 km² (waarvan 2,97 km² water). De grootste kern in de gemeente is Lopik, met ongeveer 8000 inwoners.

Het naar Lopik genoemde radio- en televisiezendstation (de Gerbrandytoren) staat curieus genoeg in de gemeente IJsselstein. Dat was al zo vanaf de bouw in de jaren '60. Op 4 september 2015 werd de kleinere middengolfzender uit 1941 gesloopt, nadat deze begin van dat jaar buiten gebruik was gesteld.

De gemeente is in haar geheel gelegen in de Lopikerwaard, net buiten de Randstad. Ze grenst aan de gemeente Krimpenerwaard in het westen, Oudewater en Montfoort in het noorden, IJsselstein in het oosten, Vijfheerenlanden in het zuiden en Molenlanden in het zuidwesten. Lopik wordt van de laatste twee gemeenten gescheiden door de rivier de Lek.

Oorspronkelijk bestond de gemeente slechts uit de kernen Lopik, Lopikerkapel en Uitweg. In 1943 werden de voormalige gemeenten Jaarsveld en Willige Langerak aan Lopik toegevoegd, in 1989 gevolgd door Benschop en Polsbroek.

In 2021 is gesproken over het mogelijk opheffen van de gemeente Lopik en deze te laten fuseren met een of meerdere buurgemeenten. Tijdens de verkiezingen is gebleken dat veel inwoners de gemeente Lopik graag zelfstandig houden. Een fusie met andere gemeenten wordt niet als nuttig of nodig gezien. De ChristenUnie SGP en het CDA zien dit samen als belangrijk signaal en nemen zelfstandigheid als uitgangspunt.

Aangrenzende gemeenten

Overige kernen
Naast Lopik bestaan binnen de gemeente ook de kernen Benschop, Cabauw, Jaarsveld, Lopikerkapel, Polsbroek, Polsbroekerdam, Uitweg en Willige Langerak.

Zetelverdeling gemeenteraad
De gemeenteraad van Lopik bestaat uit 15 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1994:

*: RPF

**: In 2019 scheidde een raadslid van de VVD zich af en ging verder als 'Hart voor Lopik'.

***: In 2022 deden ChristenUnie en de SGP mee met een gezamenlijke lijst.

****: In 2022 scheidde een raadslid van Hart voor Lopik zich af en ging verder als 'Landelijk Lopik'

Partnergemeenten 
Lopik is bevriend met de volgende drie partnergemeenten:
  Grebenstein (Duitsland)
  Lezoux (Frankrijk)
  Sarsina (Italië)

Onderwijs 
Lopik kent momenteel negen onderwijsinstellingen, alle basisscholen. Zes van deze basisscholen zijn protestants-christelijk en drie katholiek.

Monumenten 
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en enkele oorlogsmonumenten, zie:
 Lijst van rijksmonumenten in Lopik (plaats)
 Lijst van rijksmonumenten in Lopik (gemeente)
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Lopik
 Lijst van oorlogsmonumenten in Lopik

Kunst in de openbare ruimte

Geboren
 Ton Strien (1958), burgemeester (in Olst-Wijhe) en politicus
 Peter Schep (1977), wielrenner
 Kees van Buuren (1986), voetballer bij FC Den Bosch

Trivia 
 De gemeente Lopik opende in 1995 als eerste Het Digitale Dorp.
 In de gemeente Lopik staat de 5e hoogste constructie van Nederland.

Zie ook 
 Vlag van Lopik
 Wapen van Lopik

Externe link 
 Website van de gemeente
Maarn

Maarn is een dorp in de Nederlandse gemeente Utrechtse Heuvelrug, aan de voet van de gelijknamige Heuvelrug in het zuidoosten van de provincie Utrecht. Het dorp telt  inwoners (). De Utrechtse Heuvelrug is sinds 2003 een nationaal park. Ten westen van Maarn liggen de Maarnse Berg en het zwerfsteneneiland. Ten zuidwesten liggen de Zonheuvel en de Sint-Helenaheuvel.

Maarn was tot 1 januari 2006 een zelfstandige gemeente, waartoe ook de kern Maarsbergen behoorde.

Tuindorp 
 
Maarn heeft een bijzonder dorpsgezicht. In 1921 is het 'Tuindorp' Maarn gebouwd voor de arbeiders die werkzaam waren in de zandafgraving van de Nederlandse Spoorwegen. De huizen zijn relatief klein, maar hebben daarentegen een enorme tuinoppervlakte. Zoals in veel andere plaatsen in Nederland had ook Maarn het uitgangspunt dat de arbeiders naast hun karige loon van NS, zelf groenten moesten kunnen verbouwen in hun eigen tuin.

Ten koste van het bestuur van de woningbouwvereniging 'Maarn' is in 2003 na een felle strijd met de bewoners besloten om het 'Tuindorp' in zijn huidige vorm te behouden.

Media 
De lokale omroep Dorp en streek tv is gericht op Maarn, Maarsbergen, Renswoude, Scherpenzeel, Woudenberg, Rhenen en Elst.

Openbaar vervoer 
In Maarn ligt het treinstation Maarn. Vanaf het station rijden sprinters in de richting van Veenendaal en Rhenen en in de richting van Utrecht en Breukelen. De trein rijdt ieder half uur en in de spits ieder kwartier. Tot 1972 lag het treinstation anderhalve kilometer meer in westelijke richting. Maarn wordt bediend door een busverbinding tussen Doorn en Amersfoort. De busverbinding rijdt als lijn 82 en wordt verzorgd door Syntus Utrecht. Deze bus rijdt ieder half uur. 's Avonds en in het weekend rijden er in Maarn geen bussen.

Sport en recreatie 
Maarn kent een voetbalvereniging, SVMM. De club speelt op sportpark Buurtsteeg en speelt vierde klasse. Verder zijn er in Maarn nog een hockeyclub (MHC Maarn), een tennisclub (LTV Maarn) en een tafeltennisvereniging (TTV-Reflex) en een scoutingvereniging, (Scouting Maarn - Maarsbergen (Ridder Fulco)). Er is een multifunctionele sporthal. Ook is er het sociaal cultureel centrum De Twee Marken.

Geboren 
 Jan Willem de Beaufort (1913-2001), burgemeester
 Wim Veldhuizen (1933-2017), AR-politicus
 Jim van Notten (1934), VVD-politicus
 Ypke Gietema (1942-2013), PvdA-politicus
 Bram Achterberg (1953), sterrenkundige
 Berteke Waaldijk (1957), historica, hoogleraar Universiteit Utrecht 
 George Schriemer (1963), illustrator
 Job ter Burg (1972), filmeditor

Bekende inwoners 
 Wim ter Burg (1914-1995), componist, kerkmusicus, koordirigent en muziekpedagoog
 Herman Wijffels (1942), econoom, bankier en hoogleraar
 Jur Raatjes (1954), oud-tv-presentator en -commentator
 Willemijn Verkaik (1975), zangeres en musicalactrice

Zie ook 
 Lijst van burgemeesters van Maarn
 Lijst van rijksmonumenten in Maarn
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Maarn

Externe link 
 Website van de gemeente Utrechtse Heuvelrug (gearchiveerd)

Fotogalerij 

Plaats in Utrecht
Geografie van Utrechtse Heuvelrug
Voormalige gemeente in Utrecht
380 v.Chr.

Het jaar 380 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 
 De Atheense redenaar, Isocrates, roept in een feestrede, op tot verzoening en een pan-helleense "kruistocht" tegen Perzië. Dit beschreven in een van zijn belangrijke werken, genaamd de Panegyricus.
 Cleombrotus I (380 - 371 v.Chr.) volgt zijn broer Agesipolis I op als koning van Sparta.

Palestina 
 In Gaza worden de eerste metalen munten geslagen naar Atheens model.

Egypte 
 De Atheense generaal Chabrias wordt onder Perzische druk teruggeroepen naar Athene.
 Farao Achoris wordt voor korte tijd opgevolgd door zijn zoon Nepherites II (29e dynastie van Egypte).
 Nectanebo I uit Sebennytos usurpeert de troon en sticht hiermee de 30e dynastie van Egypte.

Europa 
 De Kelten trekken Illyrië binnen en plunderen Pannonië in Hongarije. De barbaren voeren handel met de Macedoniërs.
 Koning Belinus de Grote (380 - 374 v.Chr.) bestijgt de troon van Brittannië.

Geboren 
 Darius III (~380 v.Chr. - ~330 v.Chr.), koning van Perzië
 Memnon van Rhodos (~380 v.Chr. - ~333 v.Chr.), Grieks veldheer
 Menaechmus (~380 v.Chr. - ~320 v.Chr.), Grieks wiskundige en geometrist
 Pytheas (~380 v.Chr. - ~310 v.Chr.), Grieks ontdekkingsreiziger
 Sun Bin (~380 v.Chr. - ~316 v.Chr.), Chinees generaal en strateeg 
 Theopompus (~380 v.Chr. - ~330 v.Chr.), Grieks historicus en redenaar

Overleden 
 Achoris, farao van Egypte
 Agesipolis I, koning van Sparta
 Lysias (~445 v.Chr. - ~380 v.Chr.), Atheens redenaar en logograaf (65)

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
379 v.Chr.

Het jaar 379 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Koning Agesilaüs II van Sparta neemt in Chalcidice na een langdurig beleg de stad Olynthus in.
Thebaanse ballingen onder Epaminondas plegen een staatsgreep in Thebe, het Spartaanse garnizoen wordt verdreven en de democratie hersteld.

Egypte
Nectanebo I verdringt Nepherites II van de troon en sticht als farao de laatste inheemse 30e dynastie van Egypte.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 4e eeuw v.Chr.
Australian Open 2001

De 89e editie van het Australische grandslamtoernooi, het Australian Open 2001, werd gehouden tussen 15 en 28 januari 2001. Voor de vrouwen was het de 75e editie. Het werd gespeeld in het Melbourne Park te Melbourne.

Het toernooi van 2001 trok 543.834 toeschouwers.

Belangrijkste uitslagen 
Mannenenkelspel
Finale: Andre Agassi (VS) won van Arnaud Clément (Frankrijk) met 6-4, 6-2, 6-2

Vrouwenenkelspel
Finale: Jennifer Capriati (VS) won van Martina Hingis (Zwitserland) met 6-4, 6-3

Mannendubbelspel
Finale: Jonas Björkman (Zweden) en Todd Woodbridge (Australië) wonnen van Byron Black (Zimbabwe) en David Prinosil (Duitsland) met 6-1, 5-7, 6-4, 6-4

Vrouwendubbelspel
Finale: Venus Williams (VS) en Serena Williams (VS) wonnen van Lindsay Davenport (VS) en Corina Morariu (VS) met 6-2, 4-6, 6-4

Gemengd dubbelspel
Finale: Corina Morariu (VS) en Ellis Ferreira (Zuid-Afrika) wonnen van Barbara Schett (Oostenrijk) en Joshua Eagle (Australië) met 6-1, 6-3

Meisjesenkelspel
Finale: Jelena Janković (Joegoslavië) won van Sofia Arvidsson (Zweden) met 6-2, 6-1

Meisjesdubbelspel
Finale: Petra Cetkovská (Tsjechië) en Barbora Strýcová (Tsjechië) wonnen van Anna Bastrikova (Rusland) en Svetlana Koeznetsova (Rusland) met 7-6, 1-6, 6-4

Jongensenkelspel
Finale: Janko Tipsarević (Joegoslavië) won van Jimmy Wang (Taiwan) met 3-6, 7-5, 6-0

Jongensdubbelspel
Finale: Ytai Abougzir (VS) en Luciano Vitullo (Argentinië) wonnen van Frank Dancevic (Canada) en Giovanni Lapentti (Ecuador) met 6-4, 7-6

Uitzendrechten 
Het Australian Open was in Nederland en België te zien op Eurosport. In Nederland was het Australian Open tevens te zien op Nederland 2, in Duitsland op de ARD/ZDF en in het Verenigd Koninkrijk op de BBC.

Australian Open
ITF-toernooi in 2001
Australian Open 1999

De 87e editie van het Australische grandslamtoernooi, het Australian Open 1999, werd gehouden tussen 18 en 31 januari 1999. Voor de vrouwen was het de 73e editie. Het werd in het Melbourne Park te Melbourne gespeeld.

Het toernooi van 1999 trok 473.296 toeschouwers.

Belangrijkste uitslagen 
Mannenenkelspel
Finale: Jevgeni Kafelnikov (Rusland) won van Thomas Enqvist (Zweden) met 4-6, 6-0, 6-3, 7-6

Vrouwenenkelspel
Finale: Martina Hingis (Zwitserland) won van Amélie Mauresmo (Frankrijk) met 6-2, 6-3

Mannendubbelspel
Finale: Jonas Björkman (Zweden) en Patrick Rafter (Australië) wonnen van Mahesh Bhupathi (India) en Leander Paes (India) met 6-3, 4-6, 6-4, 6-7, 6-4

Vrouwendubbelspel
Finale: Martina Hingis (Zwitserland) en Anna Koernikova (Rusland) wonnen van Lindsay Davenport (VS) en Natallja Zverava (Wit-Rusland) met 7-5, 6-3

Gemengd dubbelspel
Finale: Mariaan de Swardt (Zuid-Afrika) en David Adams (Zuid-Afrika) wonnen van Serena Williams (VS) en Maks Mirni (Wit-Rusland) met 6-4, 4-6, 7-6

Meisjesenkelspel
Finale: Virginie Razzano (Frankrijk) won van Katarína Bašternáková (Slowakije) met 6-1, 6-1

Meisjesdubbelspel
Finale: Eléni Daniilídou (Griekenland) en Virginie Razzano (Frankrijk) wonnen van Natalie Grandin (Zuid-Afrika) en Nicole Rencken (Zuid-Afrika) met 6-1, 6-1

Jongensenkelspel
Finale: Kristian Pless (Denemarken) won van Michail Joezjny (Rusland) met 6-4, 6-3

Jongensdubbelspel
Finale: Jürgen Melzer (Oostenrijk) en Kristian Pless (Denemarken) wonnen van Ladislav Chramosta (Tsjechië) en Michal Navratil (Tsjechië) met 6-7, 6-3, 6-0

Uitzendrechten 
De Australian Open was in Nederland en België te zien op Eurosport.

Australian Open
ITF-toernooi in 1999
Australian Open 1997

De 85e editie van het Australische grandslamtoernooi, het Australian Open 1997, werd gehouden tussen 13 en 26 januari 1997. Voor de vrouwen was het de 71e editie. Het werd gespeeld in het Melbourne Park te Melbourne.

Het toernooi van 1997 trok 391.504 toeschouwers.

Belangrijkste uitslagen 
Mannenenkelspel
Finale: Pete Sampras (VS) won van Carlos Moyá (Spanje) met 6-2, 6-3, 6-3

Vrouwenenkelspel
Finale: Martina Hingis (Zwitserland) won van Mary Pierce (Frankrijk) met 6-2, 6-2

Mannendubbelspel
Finale: Todd Woodbridge (Australië) en Mark Woodforde (Australië) (The Woodies) wonnen van Sébastien Lareau (Canada) en Alex O'Brien (VS) met 4-6, 7-5, 7-5, 6-3

Vrouwendubbelspel
Finale: Martina Hingis (Zwitserland) en Natallja Zverava (Wit-Rusland) wonnen van Lindsay Davenport (VS) en Lisa Raymond (VS) met 6-2, 6-2

Gemengd dubbelspel
Finale: Manon Bollegraf (Nederland) en Rick Leach (VS) wonnen van Larisa Neiland (Letland) en John-Laffnie de Jager (Zuid-Afrika) met 6-3, 65-7, 7-5

Meisjesenkelspel
Finale: Mirjana Lučić (Kroatië) won van Marlene Weingärtner (Duitsland) met 6-2, 6-2

Meisjesdubbelspel
Finale: Mirjana Lučić (Kroatië) en Jasmin Wöhr (Duitsland) wonnen van Cho Yoon-jeong (Zuid-Korea) en Shiho Hisamatsu (Japan) met 6-2, 6-2

Jongensenkelspel
Finale: Daniel Elsner (Duitsland) won van Wesley Whitehouse (Zuid-Afrika) met 7-6, 6-2

Jongensdubbelspel
Finale: David Sherwood (VK) en James Trotman (VK) wonnen van Jaco van der Westhuizen (Zuid-Afrika) en Wesley Whitehouse (Zuid-Afrika) met 7-6, 6-3

Uitzendrechten 
Het Australian Open was in Nederland en België te zien op Eurosport.

Australian Open
ITF-toernooi in 1997
Australian Open 2003

De 91e editie van het Australische grandslamtoernooi, het Australian Open 2003, werd gehouden tussen 13 en 26 januari 2003. Voor de vrouwen was het de 77e editie. Het werd gespeeld in het Melbourne Park te Melbourne.

Het toernooi van 2003 trok 512.225 toeschouwers.

Belangrijkste uitslagen 
Mannenenkelspel
Finale: Andre Agassi (VS) won van Rainer Schüttler (Duitsland) met 6-2, 6-2, 6-1

Vrouwenenkelspel
Finale: Serena Williams (VS) won van Venus Williams (VS) met 7-6, 3-6, 6-4

Mannendubbelspel
Finale: Michaël Llodra (Frankrijk) en Fabrice Santoro (Frankrijk) wonnen van Mark Knowles (Bahama's) en Daniel Nestor (Canada) met 6-4, 3-6, 6-3

Vrouwendubbelspel
Finale: Serena Williams (VS) en Venus Williams (VS) wonnen van Virginia Ruano Pascual (Spanje) en Paola Suárez (Argentinië) met 4-6, 6-4, 6-3

Gemengd dubbelspel
Finale: Martina Navrátilová (VS) en Leander Paes (India) wonnen van Eléni Daniilídou (Griekenland) en Todd Woodbridge (Australië) met 6-4, 7-5

Meisjesenkelspel
Finale: Barbora Strýcová (Tsjechië) won van Viktorija Koetoezova (Oekraïne) met 0-6, 6-2, 6-2

Meisjesdubbelspel
Finale: Casey Dellacqua (Australië) en Adriana Szili (Australië) wonnen van Petra Cetkovská (Tsjechië) en Barbora Strýcová (Tsjechië) met 6-3, 4-4, opg.

Jongensenkelspel
Finale: Marcos Baghdatis (Cyprus) won van Florin Mergea (Roemenië) met 6-4, 6-4

Jongensdubbelspel
Finale: Scott Oudsema (VS) en Phillip Simmonds (VS) wonnen van Florin Mergea (Roemenië) en Horia Tecău (Roemenië) met 6-4, 6-4

Rolstoelmannenenkelspel
Finale: David Hall (Australië) won van Robin Ammerlaan (Nederland) met 6-1, 7-6

Rolstoelvrouwenenkelspel
Finale: Esther Vergeer (Nederland) won van Daniela di Toro (Australië) met 2-6, 6-0, 6-3

Uitzendrechten 
Het Australian Open was in Nederland en België te zien op Eurosport.

Australian Open
ITF-toernooi in 2003
Frankfurt

Frankfurt am Main (Nederlands, in historisch verband: Frankfort aan de Main), een stad in de Duitse deelstaat Hessen
Luchthaven Frankfurt am Main, een luchthaven bij Frankfurt am Main
Vrije stad Frankfort, een historische stadstaat
Groothertogdom Frankfort, een historische vazalstaat
 Frankfurt (Oder) (Nederlands, verouderd: Frankfort aan de Oder), een stad in de Duitse deelstaat Brandenburg

Zie ook 
 Frankfort (doorverwijspagina)
 Frankford (doorverwijspagina)
Frankfurter, het type worst dat voor hotdogs gebruikt wordt, vaak een groot uitgevallen knakworst.
Serooskerke

Serooskerke (Veere), een dorp in de Nederlandse gemeente Veere
Serooskerke (Schouwen-Duiveland), een dorp in de Nederlandse gemeente Schouwen-Duiveland
Fenicisch alfabet

Het Fenicische alfabet is het alfabet dat gebruikt werd door de 
Feniciërs om hun taal mee weer te geven. Het is afgeleid van het Proto-Sinaïtische schrift. Het Fenicische alfabet is minstens 3000 jaar oud en zowel het Griekse alfabet als het Aramees alfabet is hier van afgeleid. Het Fenicische alfabet ligt daarmee aan de basis van bijna alle moderne alfabetten.

Doordat de tekens oorspronkelijk in steen werden gebeiteld, zijn de meeste
tekens uit dit alfabet – zoals de runentekens – hoekig en recht. Het schrift
werd van rechts naar links geschreven. Om en om van rechts naar links en van
links naar rechts (zogenaamd boustrophedon, "zoals een os ploegt") wordt het
ook wel aangetroffen. Van diverse tekens zijn verschillende varianten, zo wordt
de tav wel meer als '+' geschreven dan als 'x', de chet met twee dwarsstreepjes, enzovoorts.

Het Paleo-Hebreeuwse alfabet komt sterk overeen met het Fenicische. Ook
bijvoorbeeld het Moabitisch werd met een soortgelijk alfabet geschreven. Pas na
vele eeuwen werd voor het Hebreeuws het Aramese alfabet gebruikt, ook wel
kwadraatschrift genoemd vanwege de vierkante vorm van diverse letters. Voor
beide alfabetten geldt, dat ze volledig uit medeklinkers bestaan.

De Hebreeuwse namen van de tekens suggereren, dat de Fenicische tekens
oorspronkelijk pictogrammen waren. Enkele voorbeelden: De eerste letter,
aleph, betekent iets als 'rund'. In het teken kan men het hoofd en de hoorns
van een rund nog herkennen, als men de hoofdletter A uit ons Latijnse alfabet omdraait, geldt dit ook. Het woord samekh betekent vis. In de Fenicische letter samekh is dan ook een vissengraat te herkennen.

Fenicische inscripties zijn op diverse archeologische sites rond de Middellandse Zee waar Fenicische kolonies zijn gevonden, zoals in
Libanon, Tunesië, Algerije, Sicilië en Spanje. In 1960 werden in noordelijk Italië de zogenoemde Plaatjes van Pyrgi gevonden, een op gouden bladeren opgetekend handelsverdag tussen de Carthagers en de Etrusken, een antiek Italiaans volk. De tekst, geschreven in zowel het Fenicisch als het Etruskisch, was cruciaal in het helpen begrijpen van de Etruskische taal.

Het Fenicisch alfabet 
Het Fenicisch alfabet vergeleken met diverse andere alfabetten.

Alternatieve weergave 

Fenicische oudheid
Abjad
Documentair werelderfgoed
450 v.Chr.

Het jaar 450 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa 
 De La Tène-periode sluit naadloos aan op de Hallstatt-cultuur en loopt door tot de Romeinse periode in de 1e eeuw v.Chr., de periodisering wordt gebruikt in Oost-Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk, België, Zuidwest-Duitsland, Tsjechië en Hongarije.
 De La Tène-periode wordt door klassieke auteurs geïdentificeerd als Keltoi (Κελτοι), de Kelten.

Griekenland 
 De Atheense vloot onder Kimon II legt een blokkade bij de havenstad Larnaca op Cyprus. De Perzische vlootbasis wordt belegerd en Kimon II sneuvelt tijdens het beleg.
 Protagoras emigreert van Abdera naar Athene.

Italië 
 De rebellenleider Ducetius wordt verslagen door het leger van Syracuse en Agrigento.

Egypte 
 Herodotus maakt een studiereis naar Opper-Egypte.

Geboren 
 Alcibiades (~450 v.Chr. - ~404 v.Chr.), Atheens staatsman en veldheer

Overleden 
 Kimon II (~510 v.Chr. - ~450 v.Chr.), Atheens politicus en vlootvoogd (60)
 Parmenides (~540 v.Chr. - ~450 v.Chr.), Grieks filosoof van Elea (90)

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
Meton van Athene

Meton van Athene (Oudgrieks: Μέτων ὁ Ἀθηναῖος) was een oud-Griekse astronoom, wiskundige en ingenieur. Hij was de zoon van Pausanias en leefde in de tweede helft van de 5e eeuw v.Chr. Hij studeerde geometrie en astronomie onder Paeinus, die in een observatorium op de Lycabettos heuvel sterrenkundige waarnemingen deed.  Hij ontdekte samen met Euctemon de ongelijke lengte van de jaargetijden.

Meton was geïnteresseerd in de fasen van de maan en bevestigde in dit verband de waarde van de periode van 19 jaar die in Babylonië al sinds 747 v.Chr. gebruikt werd. In 19 jaar vinden 235 lunaties plaats en staan zowel de zon als de maan weer in dezelfde positie. Deze periode wordt de cyclus van Meton genoemd; na 19 jaar vallen de maanfasen weer op dezelfde dagen van de maand.

Hij gebruikte dit om een kalender samen te stellen van 110 'lege' maanden van 29 dagen en 125 'volle' maanden van 30 dagen. Dit resulteert in een gemiddelde jaarlengte van 365+ 5/19 dag. Hoewel dit maar 30 minuten en 11 seconden te lang is, was er in 492 v.Chr. door Nabu-rimanni al een berekening die maar 6 minuten en 2 seconden te lang was.

Meton kreeg echter in Athene geen poot aan de grond voor zijn kalender en deze werd dan ook niet ingevoerd. Door Aristophanes werd met hem in De Wolken en De Vogels de draak gestoken. Hij werd voorgesteld als een lafaard die waanzin voorwendt om niet te hoeven vechten in de oorlog op Sicilië.

De krater Meton op de maan is naar hem genoemd. De krater heeft een diameter van 130.0 km en de coördinaten 73,6N 18,8O

Zie ook
 Gulden getal

Presocratische filosoof
Oud-Grieks wiskundige
Oud-Grieks astronoom
Persoon in de 5e eeuw v.Chr.
492 v.Chr.

Het jaar 492 v.Chr. is een jaartal in de 5e eeuw v.Chr. volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Perzië 
 Koning Darius I ("de Grote") stuurt een eerste strafexpeditie naar Griekenland. Hij wil daarmee de steden Athene en Eretria straffen voor hun hulp bij de Ionische Opstand. De expeditie faalt wanneer een deel van de vloot zinkt in een storm bij de berg Athos.

Astronomie 
 Nabu-rimanni doet een meting van de lengte van het jaar, die maar 6 minuten en 2 seconden te lang uitkomt.

Geboren 
 Empedocles (~492 v.Chr. - ~432 v.Chr.), Grieks dichter en filosoof
 Zeno van Elea (-492 v.Chr. - ~435 v.Chr., Grieks filosoof

Overleden 

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
407 v.Chr.

Het jaar 407 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland 
Alcibiades keert in triomf terug naar Athene en wordt als strategos in het Atheense leger in ere hersteld.
Thrasybulus verovert Abdera en Thasos terug.
De Spartaanse admiraal Lysander begint bij Efeze een vloot te bouwen.
Lysander verslaat de Atheense vloot in de Zeeslag bij Notium.

Geboren 

 Speusippos (~407 v.Chr. - ~339 v.Chr.), Grieks filosoof

Overleden 

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
409 v.Chr.

Het jaar 409 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Griekenland
Alcibiades herovert Byzantium, een Atheense strafexpeditie onder Thrasyllus tracht te vergeefs Efeze in te nemen.
Koning Pausanias II (409 - 394 v.Chr.) bestijgt de troon van Sparta.

Italië
Hannibal Mago leidt een Carthaagse expeditie naar Sicilië in een poging om het eiland te bezetten. De steden Himera en Selinunte worden verwoest door de Carthagers.
Gnaius Cornelius Cossus en Lucius Furius Medullinus zijn consul in Rome.

Geboren

Overleden 

Pleistoanax I, koning van Sparta

Verschenen
Philoktetes, een tragedie van Sophocles

Jaar in de 5e eeuw v.Chr.
Cardanische ophanging

Bij een cardanische ophanging, bijvoorbeeld van een lamp of een standaardkompas, is het voorwerp binnen een ronde ring opgehangen aan twee scharnieren die op één lijn liggen die door het midden van de cirkel loopt. De ronde ring is zelf ook weer op dezelfde manier opgehangen in een wat wijdere ring, maar met scharnieren op een lijn die loodrecht staat op de eerste. De cardanische ophanging is genoemd naar de Italiaanse renaissancewetenschapper Girolamo Cardano, die hem overigens niet heeft uitgevonden.

Er kan eventueel een derde ring worden toegevoegd waarvan de as loodrecht op beide voorgaande staat. Hierdoor kan het opgehangen voorwerp vrijelijk roteren om twee, bij drie ringen drie, assen. Als het zwaartepunt excentrisch ligt ten opzichte van het middelpunt van de ringen zal het opgehangen voorwerp steeds rechtop blijven hangen ondanks bewegingen van de buitenste ring die vastzit aan bijvoorbeeld een boot of vliegtuig. 

De belangrijkste toepassingen van deze ophanging zijn de gyroscoop, de cardanaandrijving van een auto en in onbemande luchtvaartuigen, dus in drones met een cardanische ophanging voor de camera.

Mechanica
Scheepsnavigatie
Johann Baptist Allgaier

Johann Baptist Allgaier (Schussenried, 19 juni 1763 — Wenen, 2 januari 1823) was een Duits schaakgrootmeester.

Hij was zeer godsdienstig en wilde aanvankelijk geestelijke worden. Hij ontdekte echter het schaakspel en was daar zo blij mee dat hij alle geestelijke zaken vergat. Tevens heeft hij in de Turk gezeten. Hij vertrok al gauw naar Oostenrijk en werd rekenmeester in het leger. In 1795 schreef hij een schaakboek waarin hij theorie en praktijk in de schaakpartij behandelde. Nadat hij in 1816 met pensioen gegaan was, legde hij zich volledig op het schaken toe. Bovendien bedacht hij een variant op het Koningsgambiet, te weten het Allgaiergambiet.

Allgaier,Johann Baptist
Allgaier

Allgaier (tractormerk), een Duits tractormerk
 Allgaier (achternaam), een familienaam
 Johann Baptist Allgaier, Duits-Oostenrijks schaker
 Justin Allgaier, Amerikaans autocoureur
Nonkel

Vlaams voor Oom

Nonkel Bob, pseudoniem Bob Davidse
Nonkel Fons, pseudoniem Daniël Omer De Kesel
Nonkel Jef, televisieprogramma uit België 
Nonkel Mop, televisieprogramma uit België
Nonkel Pater, televisieprogramma uit België
Nonkel Vital, personage uit De Kiekeboes.
Nonkel Zigomar, Snoe en Snolleke, stripreeks
Nonkels, een Vlaamse comedyserie
Klaverbank

De Klaverbank is een zandbank in de Noordzee in het noordwestelijke deel van het Nederlandse continentaal plat, ten zuiden van de Doggersbank en grenzend aan de exclusieve economische zone (EEZ) van het Verenigd Koninkrijk, ongeveer 160 km noordwestelijk van Den Helder. Het gebied beslaat een oppervlak van ruim 1200 km². De bank bestaat voornamelijk uit grind en ligt 30-40 meter onder het zeeoppervlak. De Klaverbank en soortgelijke grindbanken zijn een restant van een rivierbedding die ontstond toen de Noordzee droog was.

Bodemfauna 

De bodemfauna in dit gebied bevat wel 200 soorten, onder andere door de grote variatie aan bodemtypen. De flora en fauna is anders dan in de omringende en gewonere zand- en slibbodem van de zee. Soorten, waaronder bijzondere soorten, die op de Klaverbank voorkomen zijn: 
Kokerworm Chone duneri
Artemisschelp Dosinia exoleta
Zeeboontje Echinocyamus pusillus
Zeeappeltje Psammechius miliaris 
Zeeanjelier Metridium senile
Dodemansduim Alcyonium digitatum (een soort koraal)
Doorzichtige zakpijp Ciona intenstinalis
Lancetvisje Branchiostoma lanceolatum 
Pelikaansvoet Aporrhais pespelicani
Wulk Buccinum undatum
Kleine slangster Ophiura albida
Aan de randen van de door het gebied lopende trog, de Botney Cut, leven scholen vis, waar zeekoeten Uria aalge op afkomen.

Natura 2000 
Sinds 15 juni 2016 is een deel van de Klaverbank in de Nederlandse exclusieve economische zone (EEZ) aangewezen als Natura 2000-gebied.

Fossielen 
Op de Klaverbank zijn ook fossiele dinosauriërs aangetroffen, resten van Iguanodontia. Verondersteld wordt dat die echter pas tijdens de ijstijden daar terecht zijn gekomen, vervoerd door de Schotse ijskap.

Grindwinning 
De Klaverbank is een van de weinige plekken in het Nederlandse deel van de Noordzee waar grind en beton- en metselzand aan het (bodem)oppervlak voorkomt. De Nederlandse overheid wilde het gebied dan ook gebruiken voor grindwinning, en startte hiervoor in 2001 een mer-procedure op. Op 27 augustus 2003 besloot het ministerie van Verkeer en Waterstaat deze procedure af te breken, onder andere omdat de mogelijke opbrengst beperkt was, en omdat het bedrijfsleven niet veel belangstelling had voor het grind van de Klaverbank. Volgens het MER rapport was een milieuvriendelijke winning van het grind goed mogelijk. Milieuorganisaties hadden evenwel geprotesteerd tegen deze grindwinning.

Externe link
 Uitgebreide gebiedsbeschrijving: Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Zie ook 
 Natura 2000
 Lijst van Natura 2000-gebieden in Nederland

Natura 2000 in Nederland
Zandbank in de Noordzee
Mer

m.e.r., milieueffectrapportage
MER, een milieueffectrapport
Management Economie en Recht, een HBO-opleiding, zie: Bachelor of Business Administration;
Mer (taal), een Mairasitaal, gesproken in Indonesië
Mer (dialect), een dialect van het Bench, gesproken in Ethiopië;
Mer (Loir-et-Cher), Een plaats in Loir-et-Cher, Frankrijk; 
Mars Exploration Rover een robotwagen van de Nasa om de planeet Mars te onderzoeken.
Mer (besturingssysteem), een Linux gebaseerd besturingssysteem
Mer (Main Equipment Room), De MER bevat meestal de computerkracht (servers) en is gekoppeld aan een of meer SER's
Vasja Pirc

Vasja Pirc (Idrija, 19 december 1907 – Ljubljana, 2 juni 1980) was een Sloveense schaker. Hij werd geboren in het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije, waarvan Slovenië toen nog deel uitmaakte, en bereikte de titel van internationaal meester. In 1936 werd hij landskampioen en hij wist deze titel ettelijke malen te verdedigen. In 1949 speelde hij een match tegen Max Euwe die in gelijkspel eindigde. In 1954 won Pirc samen met Hans Bouwmeester het Hoogovenstoernooi.

Van zijn hand is de Pirc-verdediging, ook wel het Pirc-Robatsch systeem genoemd, een opening die lange tijd als dubieus gezien werd. De Russische schaker A.G. Ufimcev heeft aan deze opening ook een studie gewijd en daarom wordt deze opening in Rusland ook wel de Ufimcev-verdediging genoemd.

Externe links 
 
 

Joegoslavisch schaker
Sloveens schaker
Schaakgrootmeester
Pircverdediging

Binnen het schaken is de Pircverdediging (uitgesproken "Piertsch”) een opening die te danken is aan de Joegoslavische schaker Vasja Pirc (1907-1980). De opening valt onder de halfopen spelen en valt onder ECO-code B07. De beginzetten zijn 1.e4 d6, gevolgd door d4 en Pf6 en Pc3 en g6. De Pircverdediging kan ook na 1.d4 bereikt worden, via 1.d4 d6 2.e4 Pf6 3.Pc3 g6.

De Russische grootmeester Ufimtsev heeft deze verdediging ook uitvoerig onderzocht; dit is de reden waarom deze opening ook wel de Ufimtsevverdediging wordt genoemd. De Russische schaker Aleksei Suetin loste dit op door in deel 13 van de Duitse openingsserie Moderne Eröffnungstheorie, te spreken van "Pirc-Ufimzew-Verteidigung" In de jaren zestig werd het zogenaamde Pirc-Robatschsysteem, ook wel de Moderne Verdediging genoemd, populair. De Oostenrijkse grootmeester Karl Robatsch (1928), speelde toen, wat men nu noemt, het Koningsfianchetto. De zet 3...g6 wordt gespeeld om de koningsloper naar veld g7 te spelen waardoor de opening enigszins lijkt op de Koningsindische opening. Het grote verschil met de Pirc is dat de ontwikkeling van het paard op g8 wordt uitgesteld, waardoor talloze varianten waarbij wit e4-e5 tot zijn beschikking heeft, wordt vermeden.

Viktor Kortsjnoj, Bobby Fischer en Veselin Topalov hebben de Pircverdediging gespeeld, vooral als verrassing.

Partij
Garry Kasparov – Veselin Topalov, Wijk aan Zee 1999: 1.e4 d6 2.d4 Pf6 3.Pc3 g6 4.Le3 Lg7 5.Dd2 c6 6.f3 b5 7.Pge2 Pbd7 8.Lh6 Lxh6 9.Dxh6 Lb7 10.a3 e5 11.0-0-0 De7 12.Kb1 a6 13.Pc1 0-0-0 14.Pb3 exd4 15.Txd4 c5 16.Td1 Pb6 17.g3 Kb8 18.Pa5 La8 19.Lh3 d5 20.Df4+ Ka7 21.The1 d4 22.Pd5 Pbxd5 23.exd5 Dd6 24.Txd4 cxd4 25.Te7+ Kb6 26.Dxd4+ Kxa5 27.b4+ Ka4 28.Dc3 Dxd5 29.Ta7 Lb7 30.Txb7 Dc4 31.Dxf6 Kxa3 32.Dxa6+ Kxb4 33.c3+ Kxc3 34.Da1+ Kd2 35.Db2+ Kd1 36.Lf1 Td2 37.Td7 Txd7 38.Lxc4 bxc4 9.Dxh8 Td3 40.Da8 c3 41.Da4+ Ke1 42.f4 f5 43.Kc1 Td2 44.Da7 1–0

Pircverdediging
Caro-Kann

In het schaken is Caro-Kann de schaakopening uit de halfopen spelen die begint met de zetten 1.e2-e4 c7-c6. Hierna is het de bedoeling om 2.d2-d4 met d7-d5 te beantwoorden. Deze opening heeft iets weg van de Franse opening en heeft het voordeel dat de witveldige loper van zwart niet ingesloten wordt.

Caro-Kann is een oude opening die al bij Giulio Polerio in de 16e eeuw bekend was. Aan het eind van de 19e eeuw werd ze geanalyseerd door de Brit Horatio Caro en de Oostenrijker Marcus Kann; de verdediging werd echter pas als voldoende geclassificeerd nadat José Raúl Capablanca en Aaron Nimzowitsch haar gespeeld hadden. Michail Botvinnik speelde de verdediging met succes tegen Vasili Smyslov tijdens het wereldkampioenschap in 1958.

Deze opening is ingedeeld bij de halfopen spelen en valt onder ECO-code B10.

Klassiek (Capablancavariant) 
De meest voor de hand liggende manier om de Caro-Kann te spelen (de Klassieke of Capablancavariant genoemd) wordt gekenmerkt door de zetten:

1.e4 c6
2.d4 d5
3.Pc3 (of 3.Pd2) dxe4
4.Pxe4 Lf5
5.Pg3 Lg6

Lange tijd werd dit als de beste voortzetting beschouwd voor zowel wit als zwart. Wit gaat gewoonlijk als volgt verder:

6.h4 h6
7.Pf3 Pd7
8.h5 Lh7
9.Ld3 Lxd3
10.Dxd3

De witte pion op h5 kan een zwak punt vormen in het eindspel.

De Caro-Kann heeft de reputatie een solide verdediging te vormen. Deze reputatie heeft ze te danken aan deze variant, waarin het makkelijk is openingen te vinden. Zwart verzwakt zijn pionstructuur niet wezenlijk en zal doorgaans ergens in het spel c5 spelen om het d4 veld aan te vallen. Zwart kan kiezen uit de korte en de lange rokade of kan zelfs de koning in het centrum laten staan. Als het eindspel aanbreekt heeft zwart vaak goede kansen vanwege de solide pionnenstructuur. Daarnaast heeft zwart meestal meer pionnen op de koningsvleugel.

Voortzettingen

Zie ook 
 Lijst van veelgespeelde schaakopeningen

Externe links 
 partijen met de Caro-Kann opening op Chessgames.com
 partijen met de Caro-Kann opening op 365chess.com

Halfopen spel