Grenadierzy pancerni

Grenadierzy pancerni – oddziały piechoty zmotoryzowanej w armii niemieckiej w okresie drugiej wojny światowej (są również częścią współczesnej armii niemieckiej). 

Z reguły oddziały grenadierów pancernych współdziałały z czołgami w ramach dywizji grenadierów pancernych lub dywizji pancernych (podobnie jak fizylierzy w Armii Czerwonej). W odróżnieniu od jednostek piechoty i grenadierów, oddziały grenadierów pancernych miały więcej broni ciężkiej (np. dział i karabinów maszynowych) oraz były bardziej zmechanizowane (grenadierzy pancerni przemieszczali się przeważnie ciężarówkami lub transporterami opancerzonymi i mieli dużo dział pancernych i samobieżnych). Tym samym były to najlepiej wyposażone oddziały niemieckiej piechoty.

Pułki grenadierów pancernych zaczęły pojawiać się w niemieckich dywizjach pancernych w 1943 roku z przekształcenia pułków piechoty zmotoryzowanej. 23 czerwca 1943 r. dywizje piechoty zmotoryzowanej przemianowano na dywizje grenadierów pancernych. Dwie dywizje 14 i 36 pozostały przy dotychczasowych nazwach. Różniły się one od dywizji pancernych tym, że zamiast pułku czołgów miały tylko batalion czołgów lub dział szturmowych. W Wehrmachcie było do 16 takich dywizji, a w Waffen-SS – pod koniec wojny – 8 (nie wszystkie w pełnym składzie).

Jednostki grenadierów pancernych 
 4 Dywizja Grenadierów Pancernych SS „Polizei”
 11 Ochotnicza Dywizja Grenadierów Pancernych SS „Nordland”
 16 Dywizja Grenadierów Pancernych SS „Reichsführer SS”
 17 Dywizja Grenadierów Pancernych SS „Götz von Berlichingen”
 18 Ochotnicza Dywizja Grenadierów Pancernych SS „Horst Wessel”
 23 Dywizja Grenadierów Pancernych SS „Nederland”
 27 Ochotnicza Dywizja Grenadierów Pancernych SS (1 flamandzka) „Langemarck”
 28 Ochotnicza Dywizja Grenadierów Pancernych SS (1 walońska) „Wallonien”
 Dywizja Grenadierów Pancernych Großdeutschland
 Dywizja Grenadierów Pancernych Brandenburg
 Dywizja Grenadierów Pancernych Feldherrnhalle
 Dywizja Grenadierów Pancernych Kurmark
 Führer-Begleit-Brigade
 3 Dywizja Grenadierów Pancernych
 10 Dywizja Grenadierów Pancernych
 15 Dywizja Grenadierów Pancernych
 16 Dywizja Grenadierów Pancernych
 18 Dywizja Grenadierów Pancernych
 20 Dywizja Grenadierów Pancernych
 25 Dywizja Grenadierów Pancernych
 29 Dywizja Grenadierów Pancernych
 90 Dywizja Grenadierów Pancernych
 233 Rezerwowa Dywizja Grenadierów Pancernych

Liczne dywizje pancerne zostały stworzone poprzez rozbudowę dywizji grenadierów pancernych (np. 1 Dywizja Pancerna SS „Leibstandarte SS Adolf Hitler”, 5 Dywizja Pancerna SS „Wiking” i Korpus Pancerny Großdeutschland).

W połowie 1944 roku pułk grenadierów pancernych w dywizji pancernej Waffen-SS miał następujący skład (na przykładzie 25 Pułku Grenadierów Pancernych SS z 12 Dywizji Pancernej SS „Hitlerjugend”):
 kompania sztabowa;
 1 batalion – trzy kompanie grenadierów pancernych na transporterach opancerzonych, kompania broni ciężkiej, kompania zaopatrzenia;
 2 batalion – trzy kompanie grenadierów pancernych na ciężarówkach, kompania broni ciężkiej, kompania zaopatrzenia;
 3 batalion – trzy kompanie grenadierów pancernych na ciężarówkach, kompania broni ciężkiej, kompania zaopatrzenia;
 bateria artylerii przeciwlotniczej;
 bateria dział piechoty;
 kompania rozpoznawcza;
 kompania saperów.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne 
 Panzer-Grenadier-Divisionen
 SS-Panzergrenadier-Divisionen

Historia wojskowości
Grenadierzy