Kioto

Kioto (  ) estas urbo en Japanio, ĉefurbo de la Gubernio Kioto, Urbo aldifinita de registara dekreto. Ĝi estas la historie kaj kulture plej grava urbo de Japanio.

Dum la epoko de Heian (794 — 1192) kaj epoko de Muromaĉi (1338 — 1573) Kioto estis ĉefurbo. Ekde 794 ĝis 1868, Imperiestroj de Japanio loĝis en la urbo.

Kioto estas ankaŭ industria urbo. Grandaj entreprenoj (Kyocera, Shimadzu, Nintendo, ktp.) situas tie.

Geografio 
La plej granda parto de la urba areo de Kioto situas en la Kiota Baseno, kiu ankaŭ kreas medion kie Kioto-Urbo estas ĉirkaŭita de montoj sur tri flankoj krom la sudo. Ĝi situas en la suda parto de la gubernio Kioto. Tra la urbo, la riveroj Kamo, Kacura, kaj Uĝi fluas. Nord-oriente de la urbo troviĝas Monto Hiej, nord-okcidente Monto Atago.

Industrio 

Tradiciaj industrioj
 Teksaĵo de Niŝiĝin
 Sakeo

Entreprenoj
 Horiba
 Kyocera
 Murata
 Nintendo
 Omron
 Shimadzu
 Wacoal

Ĝemelaj urboj 
  Bostono (Usono)
  Florenco (Italio)
  Guadalajara (Meksiko)
  Kolonjo (Germanio)
  Kievo (Ukrainio)
  Parizo (Francio)
  Prago (Ĉeĥio)
  Ŝjiano (Ĉinio)
  Zagrebo (Kroatio)

Kvartaloj 
La urbo Kioto havas 11 kvartalojn.
 Kvartalo Fuŝimi
 Kvartalo Higaŝijama
 Kvartalo Jamaŝina
 Kvartalo Kamigjo
 Kita-ku
 Minami-ku
 Kvartalo Nakagjo
 Kvartalo Niŝikjo
 Kvartalo Sakjo
 Kvartalo Ŝimogjo
 Kvartalo Ukjo

Turismo

Mondaj Kulturheredaĵoj 
 Ora templo (Kinkaku-ĵi)
 Kastelo de Niĵo (Niĵoŭ-ĵo)

 Templo Ĵiŝo (Ginkaku-ĵi)
 Templo Kiyomizu (Kijomizu-dera)
 Templo Rokuon (Rokuon-ĵi)
 Templo Rjoan (Rjoan-ĵi)

 Sanktejo Kamigamo
 Sanktejo Ŝimogamo

Famaj ejoj 
 Kiota Palaco

 Sanktejo Heian
 Sanktejo Jasaka

 Templo Dajgo
 Templo Higahi-hongan
 Templo Kurama
 Templo Ninna
 Templo Niŝi-hongan
 Templo Tou

 Kiota Turo

Festoj 
 Ĝidaj-Festo
 Gion-Festo
 Dajmonĝi-fajrofesto

Servoj 
 Gubernia universitato de Kioto
 Universitato de Kioto

Esperanto en Kioto 
En Kioto vivis kaj aktivis la kompilinto de la Plena Verkaro Zamenhofa (PVZ), ludovikito.

Kioto-Esperanto-Societo  aktivas; ĝi havas kunsidojn ĉiumerkrede en la domo "Esperanto-Kaikan", ĝi ankaŭ okazigas elementan kurson, ekspozicion kaj Zamenhofan feston ĉiujare.

Kioto kaj Esperanto 
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome Poemo de Utnoa okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo anoŭdo. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Jen kiel oni prezentas Kioton:

En lia akompano Utnoa superlibelas
la landon de Honŝuo, meze de maro safira.
Ili alflugas Kjoton, kaj poste Sanhusagendon,
la lignan konstruaĵon sur tuta mondo plej vastan,
sanktejojn ĝardenitajn kun harmonia primeto.
Kaj la pentristo fama al Uttu diras indike:
-Leviĝas jen Rjoanji kaj la palaco Kacura,
la Ora Pavilono kaj la Reĝhalo Feniksa.
Vidu sur stratoj longaj la girlanditan amason
dum la Printempaj festoj de la Floranta Ĉerizo.

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Kioto-Premio
 Listo de urboj de Japanio
 Listo de milionurboj
 Protokolo de Kioto

 
Urboj de Gubernio Kioto
Gubernio Kioto
Milionurboj