alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Strategisch spel

Een strategisch spel of strategiespel is een bordspel of computerspel waarbij de speler zijn of haar strategisch inzicht moet gebruiken om te winnen. Het toeval speelt hierbij een ondergeschikte of geen rol.

Voorbeelden van klassieke strategische bordspelen zijn go, dammen, schaken. Moderne strategische bordspelen zijn onder andere Kolonisten van Catan, Risk en Stratego.

Wargames vormen een speciaal genre strategische spellen waarin de spelers militaire operaties uitvoeren, al dan niet gebaseerd op historische gebeurtenissen. Enkele bekende computer-wargames zijn de Age of Empires-reeks, Civilization, de Command & Conquer-serie, Rise of Nations en Warcraft. Een tweede genre strategische computerspellen zijn simulatiespellen zoals Railroad Tycoon en Sim-spellen. Strategische computerspellen worden verdeeld in twee categorieën, real-time strategy en turn-based strategy.

 
Bordspel
Computerspelgenre
Georgie

Georgie (Pussycat), een single van Pussycat uit 1976

Zie ook 
 Georgië, een land in Oost-Europa en West-Azië
 Georgia (doorverwijspagina)
Softdrug

Softdrugs (ook wel: lichte narcotica of lichte bedwelmingsmiddelen) zijn drugs waarvan sommige overheden, zoals de Nederlandse, vinden dat ze een toelaatbaar risico meebrengen. De middelen staan genoemd op lijst II van de Nederlandse Opiumwet. Juridisch gezien is het bezit en vervaardigen van deze middelen strafbaar. In de praktijk wordt het in bezit hebben van deze drugs in kleine hoeveelheden niet vervolgd.

In de volksmond wordt met softdrugs meestal marihuana (of wiet) en hasj bedoeld. Officieel vallen ook veel benzodiazepinen en andere slaapverwekkende en kalmerende middelen hieronder, alsmede een groot aantal hallucinogene paddenstoelen (paddo's).

Gedoogbeleid 
Het wettelijk onderscheid tussen hard- en softdrugs is geïntroduceerd in Nederland. Inmiddels hebben enkele andere Europese landen, waaronder België, Zwitserland en Spanje, deze indeling deels overgenomen. Het onderscheid komt tot uiting in de strafmaat voor strafbare feiten bij de verschillende soorten drugs en de prioriteitenstelling bij de opsporing ervan.

Gemeentelijk beleid 
In Nederland is de gedoogde verkoop van marihuana voorbehouden aan 593 (2014) erkende coffeeshops in 101 gemeenten; de teelt valt echter buiten het gedoogbeleid en is vrijwel altijd wél strafbaar. De trend is dat politie en justitie steeds actiever en telkens met zwaardere middelen de teler vervolgt. De detaillist blijft door dit beleid veelal buiten schot. Deze inconsequentie in het drugsbeleid wordt in de media vaak aangeduid met het zogenaamde 'voordeur-achterdeur-beleid'.

Het coffeeshopbeleid verschilt per gemeente. Gemeenten kunnen kiezen voor de 'nuloptie'. Weinig gemeenten staan de opening van nieuwe coffeeshops of uitbreiding van het aantal toe. Het aantal gemeenten dat een coffeeshop gedoogt is 105. Dit is 24% van het totaal gemeenten. In nog 4 gemeenten is er nog ruimte voor exploitatie van een coffeeshop. 69% van alle gemeenten voert een nulbeleid: er is geen coffeeshop gewenst binnen de gemeentegrenzen. 23% voert een maximumbeleid en staat geen uitbreiding toe.

Door de ontbrekende marktwerking is er sprake van een oligopolie en in veel gemeenten lijkt het geleidelijk te leiden tot een monopolie voor gevestigde coffeeshophouders.

Legalisering 

Op 6 december 2012 legaliseerde de Amerikaanse staat Washington als eerste staat het gebruik van marihuana. Het in bezit hebben van de softdrug voor eigen gebruik is vanaf die dag niet meer strafbaar. De staat gaat hiermee een stap verder dan Nederland waar officieel het in bezit hebben nog wel strafbaar is.

Strafbaarheid 
In veel landen, met name buiten Europa, wordt er geen onderscheid gemaakt tussen hard- en softdrugs, noch in handel in verdovende middelen of eigen gebruik. In de meeste landen staan er hoge straffen op het bezit van drugs. In enkele landen (zoals Singapore) kan er zelfs de doodstraf voor worden gegeven.

Externe links 
 Opiumwet

Drugs
Strafrecht
Opening (schaken)

In het schaakspel is de opening de eerste fase van het spel. In de opening worden de stukken "ontwikkeld", wat wil zeggen vanuit hun beginposities op strategische plaatsen gezet. Er is een groot aantal vaste openingen, die dikwijls voorkomen en uitvoerig bestudeerd zijn in de openingstheorie. In de zestiende eeuw waren er al enkele openingen bekend; nu zijn er honderden bekende openingen die na diepgaande analyses overgaan in een groot aantal varianten en subvarianten.

Een opening begint altijd met een zet van een pion of van een paard; andere stukken kunnen dan nog niet gespeeld worden: de pionnen ervóór vormen namelijk een blokkade. Meestal wordt een van beide centrumpionnen het eerst gespeeld, in een poging om zo snel mogelijk het centrum onder controle te krijgen. Soms ook wordt een van de vleugelpionnen als beginzet gespeeld.

Hoofdindeling 
Bij de openingen wordt onderscheid gemaakt in drie categorieën:
 koningspionopening: openingen die beginnen met een opmars van de witte koningspion, dus met 1.e2-e4 (of 1.e2-e3)
 damepionopening: openingen die beginnen met een opmars van de witte damepion, dus met 1.d2-d4 (of 1.d2-d3)
 flankspel: andere openingen; wit opent dus met een opmars van de a-, b-, c-, f-, g- of h-pion, dan wel met een paardzet

Verdere indeling 
Binnen de bovengenoemde koningspion- en damepionopeningen worden nog de volgende grote groepen onderscheiden:
 de open spelen: de koningspionopeningen 1.e2-e4 e7-e5
 de halfopen spelen: de koningspionopeningen 1.e2-e4 gevolgd door een andere zet van zwart (zoals 1... c7-c5)
 de gesloten spelen: de damepionopeningen 1.d2-d4 d7-d5
 de halfgesloten spelende damepionopeningen: 1.d2-d4 gevolgd door een andere zet van zwart (zoals 1... Pg8-f6)

Binnen elk van deze openingen kent men nog de gambieten. Daarbij offert de speler een pion, of in een enkel geval ook een licht stuk, met het doel snel positioneel voordeel te behalen.

Meest voorkomende openingen 
De meest voorkomende openingen zijn:

Zie ook Lijst van veelgespeelde schaakopeningen en Lijst van schaakopeningen en varianten.

Openingen met meer dan één naam

Zie ook 

Schaakterminologie
Schaakopening
718 v.Chr.

Het jaar 718 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Klein-Azië
Volgens dendrochronologische gegevens wordt er in Gordion een praalgraf gebouwd, dat bekendstaat als het graf van de Frygische koning Midas.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 8e eeuw v.Chr.
740 v.Chr.

Het jaar 740 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Palestina
Koning Jotam (740 - 735 v.Chr.) heerser over het koninkrijk Juda.

Griekenland
Sparta onderwerpt het naburige Messenië, waarbij de vrije Messeniërs tot heloten worden gemaakt.

Assyrië
Koning Tiglat-Pileser III verovert de stad Arpad. Hij benoemt een gouverneur voor de stadstaat.
Koning Razin van Aram (met als hoofdstad Damascus) moet aan Assur schatting betalen.

Geboren 

740-687 v.Chr., koning Hizkia van Juda

Overleden 

Uzzia, koning van Juda



Jaar in de 8e eeuw v.Chr.
726 v.Chr.

Het jaar 726 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Assyrië
Koning Salmanasser V wordt gedwongen de politieke onrust in het binnenland te onderdrukken.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 8e eeuw v.Chr.
728 v.Chr.

Het jaar 728 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië
Griekse kolonisten stichten de handelsnederzetting Megara Hyblaea op Sicilië.

Egypte
Farao Piye van Napata verovert de steden Hermopolis en Memphis.
Piye sluit een vredesverdrag met de farao's van de Nijl-delta.
Piye laat ter herdenking bij Djebel Barkal een overwinningsstèle uithakken.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 8e eeuw v.Chr.
705 v.Chr.

Het jaar 705 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Assyrië
Koning Sargon II begint een veldtocht tegen de Kimmeriërs en sneuvelt tijdens een hinderlaag in West-Iran.
Koning Sanherib (r. 705 - 681 v.Chr.) volgt zijn vader Sargon II op en bestijgt de Assyrische troon.

Palestina
Koning Hizkia van Juda komt in opstand en verovert de stad Ekron (huidige Israël).

Geboren

Overleden 

 Sargon II, koning van Assyrië

Jaar in de 8e eeuw v.Chr.
706 v.Chr.

Het jaar 706 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Assyrische Rijk
Koning Sargon II voltooit de hoofdstad Dur-Sharrukin; het enorme paleis is gebouwd op een platform van in de zon gebakken kleistenen en omvat meer dan 200 koninklijke vertrekken. Ten westen van het paleis liggen drie tempels en een beschilderde ziggoerat. De muren van de tempels zijn afgewerkt met reliëfs. Elke poort wordt bewaakt door grote stenen beelden, de poortgebouwen zijn versierd met kleurige mozaïeken. De stadsmuren, waarin zich zeven monumentale poorten bevinden, zijn zes meter dik en worden versterkt door tientallen vestingtorens.

Klein-Azië
De nomadische Cimmeriërs worden door de Scythen over de Kaukasus verdreven en vallen Frygië binnen (gelegen in de Anatolische hoogvlakte).

Italië
Griekse kolonisten uit Sparta stichten de handelsnederzetting Tarente (huidige Zuid-Italië).

Geboren

Overleden 

Jaar in de 8e eeuw v.Chr.
710 v.Chr.

Het jaar 710 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Assyrië
Koning Sargon II verovert Syrië en Palestina, de Meden moeten schatting betalen aan Assur.
Sargon II belegert Babylon, de Chaldeeën bieden verbitterd tegenstand.

Griekenland
Einde van de Eerste Messenische Oorlog tussen Sparta en Messenië.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 8e eeuw v.Chr.
708 v.Chr.

Het jaar 708 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Assyrië
Koning Sargon II verovert na een beleg van twee jaar Babylon.
Sargon II laat zich kronen tot koning van Babylonië.
In Larnaca op Cyprus wordt een steen van Sargon II opgericht.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 8e eeuw v.Chr.
Bank



Organisatie
 Bank (financiële instelling), een instelling waar geld en andere waarden worden beheerd voor klanten

In samenstellingen:
 Bloedbank, een bewaarplaats voor bloed dat gebruikt wordt voor bloedtransfusies
 Zaadbank (ecologie), in het milieu aanwezige zaden van planten die wachten op voor hen gunstige omstandigheden
 Spermabank, een bewaarplaats voor sperma die kan gebruikt worden voor kunstmatige bevruchting
 Rechtbank, een instelling waar rechtgesproken wordt
 Schepenbank, een bestuursvorm in de Zuidelijke Nederlanden
 databank; zie Database

Meubel
 Zitbank, een meubelstuk waar men met twee of meer personen op kan zitten
 Bankstel, een combinatie van een zitbank en (meestal) twee stoelen
 Schoolbank, een meubelstuk gebruikt op scholen

Aardrijkskundig
 Bánk, een plaats (község) en gemeente in het Hongaarse comitaat Nógrád
 Zandbank, afgeplatte verhoging van de bodem van bijvoorbeeld een zee
 Lodewijkbank, voorheen Bank Zonder Naam, een zandbank in de Noordzee voor de Vlaams-Nederlandse kust
 in de geologie een andere naam voor een gesteentelaag; zie Laag (stratigrafie)
 mistbank, een bewolkingsvorm; zie Mist

Varia
 de NAVO-codenaam voor de North American B-25 Mitchell
 Bank (skateboarden), een schuin oppervlak waar skateboarders vaak gebruik van maken
 Drukbank (sport), een fitnesstoestel voor krachttraining
 Bank en Monument (metrostations), stations van de Londense metro
Kast

Een kast is een bergruimte in een woning of gebouw die al of niet afsluitbaar is. Kasten kunnen in wanden worden weggewerkt of als losse elementen worden geplaatst en worden dan meubels genoemd. Kasten worden meestal gebruikt voor het opslaan van gebruiksvoorwerpen. Sommige kasten hebben horizontale schappen, andere kasten hebben laden erin. Ladekasten zijn kasten met alleen laden erin. Het beoogd gebruik van de kasten beïnvloedt de keuze tot inrichting van de kast.

Soorten en benamingen
Kasten worden vernoemd naar hun functie (bezemkast, boekenkast, kleren- of kleerkast, linnenkast, servieskast, vitrinekast, voorraadkast), naar type (ladekast) of naar de ruimte waar zij worden gebruikt (keukenkastje). De naam commode komt uit het Frans en wordt gebruikt voor een laag kastje op poten en met twee of meer laden. Een inloopkast is geen losstaande kast, maar een klein vertrek bedoeld als opbergruimte waar men naar binnen kan lopen. Ook een bezemkast kan in feite een klein vertrek zijn.

Geschiedenis
Eeuwenlang was de kist het voornaamste opbergmeubel in huis.
Pas in de 17e eeuw gaan toog-, kolom- en kussenkasten het interieur van de rijke kooplieden overheersen. Typische kasten uit de 17e eeuw zijn de grisaillekast en de Assendelfter kast. Later werden er in iedere woning muurkasten gebouwd, maar deze zijn sinds het eind van de 20e eeuw helemaal verdwenen. Omdat we nu veel meer spullen hebben om op te bergen dan ooit zien we een toename naar de vraag van bergkasten.

Afbeeldingen

Meubilair
Kruk



Mechanisme en toepassing
 Kruk (mechanisme), een onderdeel van een machine die bewegingen overbrengt
 Deurkruk, toepassing als raam- of deursluiting
 Een krukas, krukmechanisme verbonden met een as als onderdeel van de meeste verbrandingsmotoren.

Ander voorwerp
 Kruk (hulpmiddel), een hulpmiddel voor mensen die slecht ter been zijn, zoals bij een gebroken been
 Kruk (meubel), een stoel zonder leuningen
 Een tapkrukje, een hulpmiddel bij het tappen van schroefdraad.

Overig
Kruk (heraldiek): een T-vormige figuur die los of als patroon voorkomt; zie ook krukkenkruis
 Aanduiding voor een onhandig iemand.
Tafel (meubilair)

Een tafel is een verhoogd plat vlak waaraan bijvoorbeeld wordt gegeten, gewerkt, of gespeeld. 

Een tafel bestaat uit een horizontaal verhoogd plat vlak, het tafelblad en wordt afhankelijk van de uitvoering ondersteund door een of meer poten of schragen die op andere wijze gesteund of bevestigd zijn, bijvoorbeeld aan een muur.

Geschiedenis 
Sinds de mens met gereedschap leerde werken, maakt hij tafels om zijn primaire activiteiten te vereenvoudigen.

Etymologie 
Het woord tafel is te herleiden tot het Latijnse tabula, dat zo veel betekent als: plaat, plank, plat vlak.

Soorten tafels 
Gewone tafel  De meeste voorkomende tafels zijn tafels in huizen om aan te eten. Deze kunnen in de keuken of in de kamer staan, en heten ook wel eettafels. Ze zijn ca. 80 cm hoog en gemaakt om aan te zitten. Ook zijn er salontafels die veel lager zijn
Grote tafel  De grootste tafels zijn waarschijnlijk vergadertafels. Deze kunnen uit afzonderlijke tafels zijn samengesteld. Soms zijn deze tafels rond, zodat iedereen elkaar zo goed mogelijk kan zien. Zie ook de Ronde Tafel van Koning Arthur. 
Kleine tafel  Er zijn vele soorten kleinere tafels. Bijvoorbeeld kleine bijzettafels. Een opstapje kan ook als klein tafeltje gebruikt worden. Er zijn ook speciale tafeltjes om half-liggend in bed te kunnen eten. Ook bestaan er kleine tafeltjes om een telefoon op te zetten, die vaak oudere mensen naast hun stoel hebben staan.
Conferentietafel  Dikwijls is dit een ovale tafel, zodat er toch twee lange zijden zijn, en men tegelijkertijd zo zit dat men elkaar kan observeren en verstaan. De voorzitter, of bemiddelaar zit dan aan een van de korte zijden. Bij onderhandelingen, vredesconferenties is de vorm van de tafel soms erg belangrijk, vooral als er meerdere partijen vertegenwoordigd zijn. Zo onderhandelde men bij het beëindigen van de Vietnam-oorlog weken over de vorm van de tafel, en welke partij waar moest zitten: Amerika, Noord-Vietnam, Zuid-Vietnam, Vietcong. Een lange tafel met aan beide zijden twee partijen geeft de indruk van "frontvorming". Een vierkante tafel met aan elke zijde één partij laat uitschijnen dat alle partijen evenwaardig zijn, wat ook niet iedereen wil.

Picknicktafel  Er zijn verschillende soorten picknicktafels. Picknicktafels zijn zowel te vinden in openbare ruimtes als op priveterrein. Een picknicktafel bestaat meestal uit een tafel met daaraan gemonteerde zitbanken of stoelen die gebruikt kunnen worden om te picknicken. Picknicktafels zijn over het algemeen gemaakt van hout of van plastic. 
Tafel in het openbaar vervoer Bij treinen met banken of stoelen in vis-à-vis opstelling zit aan de raamkant vaak een smal vast tafeltje. Bij stoelen achter elkaar (coach-opstelling) heeft men vaak een inklapbaar tafeltje in de rugleuning van de stoel voor zich.

In een kantoor heet een werktafel een bureau.

Zie ook 
Behangtafel
Bijzettafeltje
Tekentafel
Flap-aan-de-wand

Meubilair
Klimgordel

Een klimgordel of kortweg gordel wordt gebruikt bij het klimmen en abseilen om een stabiel bevestigingspunt te creëren aan het menselijk lichaam.

Een heupgordel bestaat uit twee beenlussen en een heupband. Deze drie lussen zijn met elkaar verbonden via de belaylus. Eventuele belasting van de gordel moet altijd gebeuren via de belaylus. Mocht een van de heup- of beenlussen losraken of breken, dan nog hangt de persoon met twee lussen in de gordel.

Een integraalgordel bestaat uit een heupgordel met twee extra banden die over de schouders lopen. Vooral alpinisten en kleine kinderen hebben baat bij dit type gordel omdat de banden onder alle omstandigheden voorkomen dat de persoon uit de gordel valt.

Aan de belaylus kan men een touw of een of meerdere carabiners vastmaken, dit al naargelang het doel. Een voorklimmer zal het touw echter direct aan zijn gordel vastmaken met een teruggestoken achtknoop of een dubbele paalsteek, dit door de beide lussen, dus zowel deze van de heup- en de beenlussen. Men dient hier nauwgezet de instructies van de fabrikanten op te volgen en de laatste jaren zijn deze duidelijk: de voorklimmer gebruikt niet de tussenlus die door de heup en de beenlus loopt. Een zekeraar daarentegen zal het touw via zijn zekerapparaat leiden en het zekerapparaat met een carabiner aan zijn belaylus verankeren. Iemand die gaat abseilen heeft niet alleen een zekerapparaat met een carabiner aan zijn belaylus vastgemaakt zoals een zekeraar, maar heeft daarnaast als extra beveiliging van bijvoorbeeld een prusiktouwtje met een prusikknoop om het klimtouw gebonden en de lus met een carabiner eveneens aan zijn belaylus of ook aan een der beenlussen vastgemaakt.

Klimgordels hebben over het algemeen ook één of meerdere materiaallussen. Omdat ze een stuk zwakker zijn, mogen ze niet belast worden. Klimmers gebruiken ze om hun klimmateriaal aan vast te maken.

Alpinisme
Catalaans (schaakopening)

In het schaken is Catalaans de schaakopening uit de halfgesloten spelen die begint met de zetten:
1. d2-d4 Pg8-f6 (het Indisch)
2. c2-c4 e7-e6
3. g2-g3

De opening is door Sawielly Tartakower genoemd naar Catalonië, de streek waar voor het eerst in 1929 in Barcelona een partij met deze zetten werd gespeeld.
 
De opening valt onder ECO-code E00.

Zie ook 
 Lijst van veelgespeelde schaakopeningen

Halfgesloten spel
Saint-Pierre en Miquelon

Saint-Pierre en Miquelon (Frans: Saint-Pierre-et-Miquelon) is een Franse overzeese gemeenschap en een voormalig Frans overzees departement.

Geografie
Saint-Pierre en Miquelon bestaat uit een groep van acht kleine eilanden met als hoofdplaats Saint-Pierre. De eilandengroep ligt ongeveer 25 km voor de kust van het schiereiland Burin van het Canadese eiland Newfoundland, in het noorden van de Atlantische Oceaan. Officieel wordt deze Franse archipel Collectivité Territoriale Saint-Pierre-et-Miquelon genoemd.

Het gebied bestaat uit 8 eilanden:
 Saint-Pierre
 Miquelon-Langlade (bestaat uit Miquelon en Langlade)
 Île aux Marins
 Petit Colombier
 Grand Colombier
 Île aux Pigeons
 Île aux Vainqueurs

De voornaamste bron van bestaan is de visserij (vooral kabeljauw). De eilanden zijn bevoorradingsplaatsen van waaruit vissersschepen de vissersbanken kunnen bereiken. Vanwege de granietachtige bodem is er nauwelijks landbouw. De inwoners van deze eilanden zijn afstammelingen van Basken, Normandiërs en Bretons, wat te zien is aan de vlaggen van deze drie regio's boven in het wapen en links op de vlag van Saint-Pierre en Miquelon.

Geschiedenis 
 1520 - De eilanden worden officieel ontdekt door de Portugese ontdekkingsreiziger João Alvares Fagundes.
 1536 - Jacques Cartier neemt de eilanden in bezit voor de Franse koning Frans I.
 1604 - Franse vissers vestigen zich op de eilanden.
 1670 - De eilanden maken deel uit van de Franse kolonie Plaisance.
 1713 - Door Groot-Brittannië toegevoegd aan Nova Scotia.
 1763 - Na de Zevenjarige Oorlog worden de eilanden weer Frans. Het is het enige gebied van alle Franse Noord-Amerikaanse bezittingen dat Frans blijft.
 1793 - Tijdens de napoleontische oorlogen worden de eilanden verschillende keren door de Britten bezet.
 1814-1816 - De eilanden worden permanent bij Frankrijk ingelijfd.
 1935 - Er wordt lokaal zelfbestuur ingesteld op de eilanden.
 1940-1941 - Het bestuur is loyaal aan het Duitsgezinde Vichy-Frankrijk.
 1941-1945 - De vrije Fransen van Charles de Gaulle onder leiding van admiraal Émile Muselier nemen de eilanden in bezit.
 1946 - De eilanden vormen een Frans overzees territorium.
 1976-1987 - Er woedt een felle visserijoorlog met Canada over visserijrechten en visquota.
 1976 - De eilanden worden een overzees departement van Frankrijk en maken dus integraal deel uit van de Europese Unie.
 1985 - De status van de eilanden verandert in een territoriaal collectief.
 1992 - Een arbitragecommissie beslist dat de eilanden een exclusieve economische zone dienen te krijgen.
 2003 - De status van de eilanden wordt gewijzigd naar overzeese gemeenschap.

Bekende personen van Saint-Pierre en Miquelon 
 Albert Calmette (1863-1933), uitvinder van het BCG-vaccin (geboren in Nice)
 Henry Hughes Hough (1871-1943), voormalig gouverneur van de Amerikaanse Maagdeneilanden
 Denis Kang (1977), beoefenaar van martial arts

Externe links 
   Officiële site van Saint-Pierre en Miquelon
   Site van C. Marciniak met ruim 800 foto's

Bronnen
Aaron Nimzowitsch

Aaron Nimzowitsch, Lets: Ārons Ņimcovičs, (Riga, 7 november 1886 – Kopenhagen, 16 maart 1935) was een Letse schaker. Hij werd in Letland geboren maar heeft lange tijd in Denemarken gewoond. Hijzelf spelde zijn achternaam als Niemzowitsch.

Nimzowitsch heeft een grote invloed op de ontwikkeling van de openingstheorie en de strategie van het schaakspel gehad. Zijn speelwijze werd in die tijd omschreven als "hypermodern". Hij schreef het belangrijke schaakboek Mein System (1925) en het vervolg Die Praxis meines Systems (1928).

In 1920 mocht hij Letland verlaten en hij ging eerst naar Zweden en twee jaar later naar Denemarken. Hij studeerde hard, en zijn sterkste periode lag tussen de jaren 1925 en 1930. In 1928 behaalde hij in Berlijn een groot succes: hij werd daar nipt tweede achter José Raúl Capablanca. Zijn grootste succes haalde hij in 1929, toen hij in Karlsbad won van onder andere Rudolf Spielmann, Akiba Rubinstein, Max Euwe, Milan Vidmar en Efim Bogoljoebov.

Hij heeft een aantal pogingen gedaan de wereldkampioen uit te dagen, maar zijn slechte financiële positie en zijn zwakke gezondheid verhinderden dit.
Nimzowitsch heeft tientallen openingsvarianten bestudeerd waaronder de schaakopening Nimzo-Indisch met de zetten 1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pc3 Lb4.

Hij was een groot bewonderaar van zijn tijdgenoot Siegbert Tarrasch, hoewel beide schakers het niet altijd met elkaar eens waren.

Nimzowitsch overleed in Kopenhagen aan de gevolgen van een longontsteking.

Zie ook 
 Profylaxe (schaken)

Bibliografie 
Aaron Nimzowitsch schreef enkele belangrijke theoretische werken:
 Die Blockade. Tweetalige uitgave met Engelse vertaling: The Blockade: Die Blockade. Hardinge Simpole, 2006. ISBN 978-1843821823.
 Mein System: Ein Lehrbuch des Schachspiels auf ganz neuartiger Grundlage, oorspronkelijk verschenen in vijf afleveringen bij uitgever Bernhard Kagan. Herdruk: Hamburg: Das Schach-Archiv, 1958 & 1965.
 Die Praxis meines Systems: Ein Lehrbuch des praktischen Schachs, 1928. Herdruk: Hamburg: Das Schach-Archiv, 1960 & 1973.

Over Nimzowitsch:
 Raymond Keene: Aron Nimzowitsch: A Reappraisal. Batsford, 1999. ISBN 0713484381. (Heruitgave van eerder verschenen boek.)

Externe links 
 
 

Deens schaker
Lets schaker
Schaker

Een schaker of schaakster is een persoon die het schaken beoefent.
De overgrote meerderheid van de schakers is amateur. De allergrootsten onder de schakers hebben een niveau bereikt waarop ze met startgelden en prijzengelden van toernooien, vaak in combinatie met clubsponsors en het schrijven van artikelen, in hun levensonderhoud kunnen voorzien.

Schakers zijn in meerderheid mannelijk; er bestaan echter ook goede vrouwelijke schakers. Ruwweg zijn er binnen de schaakwereld twee typen beoefenaars van het spel aan te wijzen: de 'gewone' schakers en de correspondentieschakers. Verder zijn er nog probleemcomponisten, studiecomponisten en theoretici.

Zoals bij fysieke sporten zijn er ook bij het schaken aanvallend en verdedigend ingestelde spelers. Ook is er onderscheid in de fase van het spel die de schaker het beste ligt: bij de een is het de opening, bij de ander is het het middenspel en bij een derde is het eindspel de favoriete fase. Bij een wedstrijdpartij, die drie uur of langer kan duren, gaat naast het denkvermogen de lichamelijke conditie een rol spelen.

Een huisschaker of thuisschaker is een schaker die enkel in familie- of vriendenkring schaakt, dus niet bij een schaakclub is aangesloten of deelneemt aan toernooien. De speelsterkte van de huisschaker is over het algemeen een stuk lager dan die van een clubspeler, waarbij een getalenteerde huisschaker echter gemakkelijk het niveau van de modale clubspeler (elo: 1500 - 1700) overtreft. Landen waar het schaken een erg populaire sport is en die veel getalenteerde huisschakers kennen, zijn onder andere Nederland, Joegoslavië, Rusland en België.

Op een club leren de leden door ervaring en door de partij na afloop samen met de tegenstander te analyseren, heel anders en beter schaken.
W.A. Scholten (schip, 1874)

De W.A. Scholten was het eerste schip van de NV Nederlandsch-Amerikaansche Stoomvaart Maatschappij (NASM), de latere Holland-Amerika Lijn (HAL), dat in 1874 in de vaart werd gebracht. Het schip werd genoemd naar de Groninger industrieel Willem Albert Scholten die commissaris en met 600.000 gulden tevens de grootste aandeelhouder van de NASM was.

De W.A. Scholten werd gebouwd bij Robert Napier & Sons in Glasgow, samen met het zusterschip P. Caland. De tewaterlating vond plaats op 16 februari 1874 en op 11 april 1874 kon het schip worden overgedragen. Op 16 mei 1874 maakte het zijn eerste reis op een regelmatige post- en passagiersdienst tussen Rotterdam en New York.

In februari 1876 vervoerde het schip vanuit Rotterdam de Nederlandse goederen die tijdens de Centennial Exposition van dat jaar in Philadelphia werden tentoongesteld.

Op 19 november 1887 kwam de W.A. Scholten voor de kust van Dover, in dichte mist, in aanvaring met de Engelse schroefstomer Rosa Mary. Het schip werd midscheeps geraakt. De Rosa Mary kon zich vrijmaken en stoomde weg, maar de W.A. Scholten zonk binnen een half uur. Van de 210 passagiers plus bemanningsleden werden slechts 78 personen gered.

Externe link 
 W.A. SCHOLTEN in marhisdata.nl

Schip gebouwd in het Verenigd Koninkrijk
Schip op naam
Trans-Atlantisch schip
Holland-Amerika Lijn
Scheepsramp
Stoomschip
Réti (schaakopening)

De Réti-opening is binnen het schaken een hypermoderne opening, vernoemd naar de schaker Richárd Réti. De opening begint met 1.Pf3 en er kan met verwisseling van zetten al gauw een andere opening, zoals het damegambiet of een Indische opening ontstaan. De Réti-opening is ingedeeld bij de flankspelen en heeft als ECO-code A09.

Réti
Boa

Biologie
 boa's, een familie van reuzenslangen
 Boa, een geslacht van slangen
 boa constrictor of afgodslang, de bekendste soort van dit geslacht

Kleding
 Boa (kleding), een kledingstuk

Muziek
 boa, een soort doedelzak
 BOA, Baroeg Open Air, een festival in Rotterdam
 BoA, een Zuid-Koreaanse artiest

Organisaties en bedrijven
 BOA, BrancheOrganisatie Arbodiensten, opgegaan in Boaborea
 BoA, Boliviana de Aviación, een Boliviaanse vliegmaatschappij (BoA)

Overheid
 boa, een buitengewoon opsporingsambtenaar
 BOA, Beleidsondersteuning en -Advies, een begrip bij de Nederlandse (Rijks)overheid
 BOA, Beleidsonderzoek en Analyse, een begrip bij de Nederlandse (Rijks)overheid

Biologie
 boa's, een familie van reuzenslangen
 Boa, een geslacht van slangen
 boa constrictor of afgodslang, de bekendste soort van dit geslacht
Sport
 BOA JC, Batavia-Olympia-Altforst/Appeltern Jeugdcombinatie, een voetbalvereniging te Horssen (Gelderland)

Technologie
 Boa een open source webserver
 BOA, een type Brusselse metrostellen
F16

F-16 Fighting Falcon, een type straaljager
 Volvo F16, een vrachtwagentype van Volvo
 Fietssnelweg F16 van Lier naar Lint 
 F16 (catamaran), een klasse van sport/race-zeilcatamarans
 f16 (diafragma), een diafragma-opening in de fotografie
 F16 (verkeersbord), verkeersbord “einde trambaan” in Nederland
Dalmatië

Dalmatië (regio), een regio in Kroatië
 Dalmatia, een provincie van het Romeinse Rijk
 Koninkrijk Dalmatië, een voormalig kroonland van Oostenrijk

Zie ook
Dalmatiër, een hondenras
Dalmatiëklokje, een plant in de klokjesfamilie
Kroatisch

Het Kroatisch (hrvatski) is een van de standaardvarianten van het Servo-Kroatisch. Het is de officiële taal van Kroatië en wordt ook gebruikt door Kroaten in Bosnië en Herzegovina.

Enkele specifieke kenmerken van het Kroatisch binnen het Servo-Kroatisch:
 "Ijekavisch": de Proto-Slavische ě is ije (lang), je (kort) of i (voor o) geworden (vrijeme (tijd) , djevojka (meisje), htio ([hij] wilde) vs. Servisch vreme, devojka, hteo).
 De maanden van het jaar hebben afwijkende namen: in plaats van de internationale namen die in Servië en Bosnië gebruikelijk zijn (januar, novembar e.d.) treft men namen van het type "grasmaand" (travanj=april) of (sječanj=januari) e.d. aan.
 Afwijkende woordenschat op een aantal andere punten, enkele in het oog springende voorbeelden zijn zrak (lucht) vs. vazduh, kruh (brood) vs. hleb, tjedan (week) vs. sedmica, vlak (trein) vs. voz en kolodvor (station) vs. stanica. In deze gevallen is het Kroatisch vaak "de vreemde eend in de bijt": in Bosnië, Montenegro en Servië worden typisch Kroatische woorden niet gebruikt en zijn meestal meer algemeen-Slavische of internationale woorden in gebruik. Sinds de onafhankelijkheid van Kroatië en de versterking van het Kroatisch als standaardtaal zijn er veel nieuwe "Kroatische" woorden bij gekomen, maar deze hebben lang niet allemaal ingang gevonden onder de Kroatische bevolking.
 Enkele woorden onderscheiden zich in geslacht en daardoor in verbuiging, zoals Kroatisch minuta (v) (minuut) vs. Servisch minut (m), osnova (v) (basis) vs. osnov (m) en večer (v) (avond) vs. veče (o).
 In het Kroatisch krijgen nieuwe leenwoorden met een Latijnse stam meestal het achtervoegsel -irati, in het Servisch komen ook -ovati en -isati voor: Kroatisch identificirati (identificeren) vs. Servisch identifikovati, informirati (informeren) vs. informisati.

 Enkele specifieke spellingsregels, waaronder de spelling van werkwoorden in de toekomende tijd: "ik zal spreken"="govorit ću", terwijl in Servië "govoriću", als één woord, wordt gespeld (de uitspraak verschilt niet).
 Afwijkende klemtoon, toon of klinkerlengte, hierbij moet worden opgemerkt dat voor alle varianten van het Servo-Kroatisch geldt dat de voorgeschreven standaard niet altijd met de werkelijkheid overeenkomt en de accentuatie per dialect behoorlijk kan verschillen.
 Het Latijnse alfabet wordt gebruikt.

Voorbeeldwoorden 

 
Natuurlijke taal
Zuid-Slavische taal
 
Taal in Oostenrijk
Adriatische Zee

De Adriatische Zee (Italiaans: Mare Adriatico, Sloveens: Jadransko morje/Jadran, Kroatisch en Bosnisch: Jadransko more, Servisch: Јадранско море, Albanees: Deti Adriatik, Latijn: Hadriaticum) is een randzee van de Middellandse Zee tussen het Apennijns Schiereiland en het Balkanschiereiland. De zee wordt van de Ionische Zee gescheiden door het Kanaal van Otranto. De naam van de zee komt van het Noord-Italiaanse voormalig kuststadje Adria, dat inmiddels meer dan 20 kilometer van de kust ligt door geologische activiteiten die ervoor zorgen dat de zeebodem in het noorden steeds verder omhoog komt (landaanwas) en in het zuiden steeds verder zakt.

De zee wordt in het westen begrensd door Italië en in het oosten door Slovenië, Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro en Albanië. Deze landen werken met elkaar samen in de Adriatische Euregio.

Er liggen meer dan 1300 eilanden waarvan veruit de meeste aan de oostkust bij Kroatië. Langs de oostkust liggen de Dalmatische Eilanden en de Kvarner-eilanden, die alle tot Kroatië behoren. Krk en Cres behoren tot de laatste groep en zijn de grootste eilanden in de Adriatische Zee.

De Adriatische Zee is gemiddeld 260 meter diep en maximaal 1233 meter. Het noordelijke deel, ten noorden van de lijn Ancona en Zadar, is het minst diepe deel en komt nergens onder de 100 meter uit. Ten zuiden van de lijn zakt de zeebodem geleidelijk dieper weg. Tussen Bari en Dubrovnik ligt de bodem tot meer dan 1200 meter onder het zeeniveau.

In het noorden heerst een vochtig subtropisch klimaat, volgens de klimaatclassificatie van Köppen Cfa, met natte zomers en koudere en drogere winters. In het zuidelijke deel is er overwegend mediterraan klimaat (Csa). De temperatuur van het water op zeeniveau schommelt tussen de 22 en 30 °C in de zomer en tussen de 12 en 14 °C in de winter. In het noordwesten van de zee wordt het water nog kouder in de winter. In strenge winters kan zeeijs voorkomen in de ondiepe delen.

Steden 
De belangrijkste steden aan de Adriatische Zee zijn:

 Brindisi
 Budva
 Bari
 Pescara
 Ancona
 Rimini
 Ravenna
 Venetië
 Triëst
 Koper
 Izola
 Bar
 Piran
 Pula
 Rijeka
 Zadar
 Šibenik
 Split
 Dubrovnik
 Durrës
 Vlorë
 Poreč
 Neum
Triëst beschikt van deze steden over de grootste haven.

 
Randzee
Xerxes II

Xerxes II (Perzisch: , ) was slechts 45 dagen sjah van het Perzische Rijk uit het huis der Achaemeniden, van het eind van 424 v.Chr. tot begin 423 v.Chr..

Zijn beide ouders Artaxerxes I en koningin Demaspia stierven op dezelfde dag, waarna hij (althans in Susa) als koning werd erkend. Na een feest waarop hij dronken geworden was vermoordde een halfbroer, Sogdianus (of Secydianus), hem. Deze trachtte te voorkomen dat een andere halfbroer, Ochus, de zoon van een Babylonische concubine naar de hoofdstad kon komen, maar deze slaagde erin een leger te formeren en eiste de troon op. Op 13 februari 423 v.Chr. werd Ochus als Darius II erkend als de nieuwe sjah.

Achaemeniden
Sjah van Perzië
Vermoord heerser
Farao van de 27e Dynastie
Persoon in de 5e eeuw v.Chr.
640 v.Chr.

Het jaar 640 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Assyrische Rijk 
 Koning Assurbanipal behaalt met de Scythen een overwinning tegen het koninkrijk Elam.
 Volgens de kronieken pocht Assurbanipal dat hij Elam: "in een wildernis" heeft veranderd.

Mesopotamië 
 Koning Cyrus I benoemt zijn broer Ariyamnes tot co-regent van de Perzische Rijk.

Griekenland 
 Om de Spartaanse heerschappij af te schudden komen de Messeniërs in opstand.
 Tweede Messenische Oorlog: De leider Aristomenes plundert dorpen in Laconië.
 Philippus I (r. 640 - 602 v.Chr.) regeert als koning van Macedonië.

Palestina 
 Koning Amon van Juda wordt door dienaren vermoord in zijn paleis.
 Kroonprins Josia (r. 640 - 609 v.Chr.) bestijgt de troon van Juda.

Geboren 
 Pittakos van Mytilene, een van de Zeven Wijzen
 Solon, Atheens edelman en wetgever
 Stesichorus, Grieks lyrisch dichter

Overleden 
 Amon, koning van Juda
 Argaeus I, koning van Macedonië

Jaar in de 7e eeuw v.Chr.
Open Source Development Lab

Open Source Development Lab was een vereniging die zich bezighield met het ontwikkelen van vrije software. Een bekende medewerker was Linus Torvalds.
Meestal hield het OSDL zich bezig met beslissen of toegestuurde patchen goed genoeg waren om in bestaande software opgenomen te worden.
OSDL werd gesponsord door bedrijven uit diverse takken van de industrie.

Op 22 januari 2007 ging OSDL samen met de Free Standards Group op in een nieuwe organisatie, The Linux Foundation. Het doel blijft hetzelfde: Linux promoten.

Externe link 
 Website OSDL (thans doorverwijzing naar The Linux Foundation)

Linux
Taalfamilie

Een taalfamilie is de meest gebruikelijke klasse waarbinnen talen van de wereld kunnen worden ingedeeld.

Talen binnen één familie zijn onderling verwant, wat wil zeggen dat zij zich hebben ontwikkeld uit een gemeenschappelijke vooroudertaal.

In veruit de meeste gevallen is deze vooroudertaal niet-geattesteerd, ofwel slechts te reconstrueren aan de hand van overgeleverd materiaal. Verwante taalfamilies kunnen weer tot nog grotere families worden verenigd. De status van de families in dit artikel kan verschillen: sommige zijn onomstreden, andere zijn onderwerp van debat. Talen die met de huidige gegevens niet kunnen worden ondergebracht in een bepaalde familie, zoals het Baskisch, heten "geïsoleerde talen" of isolaten.

Talen kunnen ook anders worden ingedeeld, bijvoorbeeld aan de hand van hun geografische spreiding of gedeelde structurele kenmerken.

Zie ook 
 Taaltypologie
 Glottogonie
 Lijst van taalfamilies
 Historische taalkunde
 Vergelijkende methode

Externe links 
 Ethnologue: taalfamilie index
 Chris Harvey’s Native Language, Font, and Keyboard Page

Taal
Vergelijkende taalkunde
Historische taalkunde
Composiet

Composiet (tandheelkunde), het materiaal om een gaatje in een tand of kies te vullen
Composiet (materiaal), meer in het algemeen een materiaal uit verschillende delen samengesteld, vaak in lagen, bijvoorbeeld glasvezel in een matrix van bindmiddel
Composietenfamilie, een plantenfamilie waarvan de bloemen samengesteld zijn uit meerdere kleine bloemen 
Composietvideo, het totale videosignaal
Composiete orde, een zuil die een mengvorm is van de Ionische en de Korinthische zuil
Lebenspornografie

Lebenspornografie is een Duits/Nederlandse speelfilm uit 2003, geregisseerd en geschreven door Edwin Brienen. De film bleef vanwege een juridische strijd tussen regisseur en producent twee jaar op de plank liggen. In sommige landen is de film ook bekend als Berlin Nights Grand Delusions.

Plot 

Lebenspornografie vertelt het verhaal van een groep kunstenaars in Amsterdam, die niet meer in hun carrière geloven. Claire (Esther Eva Verkaaik) is een actrice zonder succes. Haar eenzaamheid compenseert ze door snelle anonieme seks. Haar vriendin Romy (Eva Dorrepaal) heeft een meer filosofische kijk op het leven: "Een traumatische ervaring is een fantastisch leerproces".
Jim (Onno Meijer) lijdt aan een gebroken hart. Hij heeft nog altijd spijt van het verbreken van de relatie met zijn seropositieve vriend Johan.

Magali (Saskia Winkelaar) en Loete (Edwin Brienen) zijn de motor van de groep. Als de Berlijnse nachtclub "Komet" Loete uitnodigt een erotische show te organiseren reist de hele groep naar Duitsland. Thorwald (Peter Post), eigenaar van de "Komet", is met modeontwerpster Marianne (Nicole Ohliger) getrouwd. Samen hebben ze een vijfjarige dochter. Vanuit het gevoel gevangen te zitten in dit huwelijk begint Thorwald zich met het wilde, losbandige gedrag van de groep te identificeren. Marianne voelt hoe ze langzaam haar man verliest en vlucht in een vernietigende affaire.

Alle euforie verdwijnt als de show flopt, niemand komt kijken. De groep vlucht in excessieve drank- en seksorgieën. Op een surrealistisch moment verschijnt de maagd Maria (Marjol Flore) aan de groep. Zij biedt de groep aan "gelukkig" te worden. Maar de kunstenaars ontdekken al snel dat "Geluk" niet voor iedereen hetzelfde is. Ze moeten allemaal persoonlijk met hun geluk klaar komen. Allen worden zo gedwongen drastische beslissingen te nemen.

Trivia 
 De soundtrack van de film is uitgebracht op LP en CD via Invasion Planete Recordings.
 Lebenspornografie werd in 2008 door Filmfreak Distributie uitgebracht op DVD, als onderdeel van de Brienen Collection.
 In Duitsland draaide de film succesvol in de bioscopen, en ontving goede pers-kritieken.
 In Amerika werd de film in juli 2012 op DVD uitgebracht als 'Berlin Nights Grand Delusions'.

Externe links 
 
 Levenspornografie op MovieMeter

Film uit 2003
Nederlandse film
Duitse film
Dramafilm
Film van Edwin Brienen
Lijsten van heersers in de Lage Landen

Dit zijn lijsten van heersers in de Lage Landen. Onder heerser wordt verstaan een dynastieke monarch of een kiesmonarch die de functie van staatshoofd vervult.

Zie ook
 Lijst van heersers van Bourgondië
 Vorstendom Sedan#Heersers van Sedan
 Lijst van stadhouders in de Nederlanden
 Staten-Generaal van de Nederlanden
 Staten-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden 
 Lijst van landvoogden van de Nederlanden
 Nationale Conventie, Directoire en Frans Consulaat van de Eerste Franse Republiek
 Lijst van voorzitters van de Nationale Vergadering (Bataafse Republiek)
 Lijst van voorzitters van het Uitvoerend Bewind van de Bataafse Republiek
 Napoleon Bonaparte, keizer van het Eerste Franse Keizerrijk
 Lijst van raadpensionarissen
 Raad van State (Nederland)

Lage landen
 
Lage Landen
Greffelkamp

Greffelkamp (Nedersaksisch: Greffelkemp) is een plattelandskern in de gemeente Montferland, in de Nederlandse provincie Gelderland. Greffelkamp telt 354 inwoners (stand 2003).

In Greffelkamp staat de havezate Luynhorst. Dit oorspronkelijk middeleeuwse kasteeltje is vanaf 1560 diverse malen verbouwd. De Luynhorst is een rijksmonument. Andere adellijke huizen waren de Manhorst, Nevelhorst en Schadewijk.  Boerderij Klein Overenk hoorde oorspronkelijk bij de havezate Overeng in Loil.

Greffelkamp heeft een eigen schutterij: St. Martinus. De inwoners van Greffelkamp gebruiken het schuttersgebouw meestal als middelpunt van het dorp. Enkele keren per jaar komen bijna alle inwoners van Greffelkamp samen en wordt er een zogenaamd schutterstreffen gehouden. Jaarlijks wordt het schuttersfeest gevierd. Er wordt dan geschoten om het koningschap, ringgestoken, en op de zondag van het schuttersweekend komen alle schutterijen uit Didam en omstreken bij elkaar op het raadhuisplein daar worden activiteiten gehouden zoals vaandeldraaien.

In Greffelkamp wonen veel families. De achternamen Wenting, Boerstal en met name Peters komen veel voor.
Een groot gedeelte van de 'Petersen' in Greffelkamp stammen af van Bernardus Peters. Hij werd ook wel 'Naat' genoemd. Inmiddels zijn er ruim 800 'Naatjes'. Eens in de zeven jaar vindt er een Naatjesreünie plaats. Aangezien de meeste Naatjes in Greffelkamp wonen wordt het ook wel het hol van de Naatjes genoemd.

Zie ook
 Lijst van rijksmonumenten in Greffelkamp

Geografie van Montferland
Plaats in Gelderland
Balustrade

Een balustrade is een laag hek of muurtje (ongeveer ter hoogte van het middel van een volwassene) dat bij een hoogteverschil mensen die zich aan de hoge zijde bevinden, beveiligt tegen vallen van bijvoorbeeld een balkon, galerij, trap, bordes of brug, of in een ravijn. Van oorsprong is een balustrade opgebouwd uit balusters. Een moderne balustrade met spijlen noemt men, net als op een schip, vaak een reling (van Engels railing). Een massieve balustrade heet borstwering.

Aan de bovenkant zit vaak een balk die als leuning dienstdoet; deze komt extra van pas bij een trap om het lopen te vergemakkelijken (een trapleuning, vaak zodanig dat men niet alleen kan leunen maar zich er ook aan vast kan houden) en ook bij een brug (een brugleuning, hier geldt hetzelfde als de brug steil is en/of als het er hard kan waaien), en/of bij het comfortabel staan om van het uitzicht te genieten. De ruimte onder de leuning is bij voorkeur zo gemaakt dat mensen (ook kinderen) er niet tussendoor kunnen vallen; deze ruimte kan helemaal afgesloten zijn (soms doorzichtig, met glas of plastic), maar er kan ook een rasterwerk zijn, verticale spijlen, of spijlen evenwijdig aan de bovenrand (horizontaal, of bij een trap schuin). De openingen moeten zo smal zijn dat een kind niet met het hoofd klem kan komen te zitten.

Bij een raam dat open kan fungeert meestal het muurtje eronder als balustrade, maar als dit erg laag is, is er soms een aparte balustrade op de normale hoogte (aan de buitenzijde als het raam naar binnen open gaat, of aan de binnenzijde als het raam naar buiten open gaat). Bij een Frans balkon zit de balustrade aan de buitenzijde en gaan de deuren naar binnen open.

Het Nederlandse Bouwbesluit bepaalt dat een te bouwen bouwwerk voorzieningen bevat waardoor het vallen van een vloer, een trap en een hellingbaan zo veel mogelijk wordt voorkomen. Een balustrade valt onder het begrip 'vloerafscheiding'. Hiervoor zijn bepaalde afmetingen voorgeschreven. Een vloerafscheiding moet bij nieuwbouw o.a.:
 aanwezig zijn als het vloerhoogteverschil meer is dan 1 m
 ten minste 1 m hoog zijn
 niet meer dan 5 cm boven de vloer beginnen
 geen opstap of overklautermogelijkheid hebben tussen 20 cm en 70 cm boven de vloer
 de ruimte tussen de spijlen mag niet meer zijn dan 10 cm
Voor bestaande bouw gelden andere (veelal lagere) eisen, uit het bouwbesluit, namelijk de eisen bestaande bouw (rechtmatig verkregen niveau).

Trivia
Volgens Deuteronomium 22:8 is een balustrade langs de rand van het (platte) dak verplicht.

Bronnen

Architectuur
Bouwkundig onderdeel
Abu al-Qasim al-Zahravi

Abu al-Qasim Khalaf ibn al-Abbas al-Zahravi of Abul Qasim Khalaf ibn al-Abbas al-Zahravi, in de westerse wereld ook wel Abulcasis genoemd, (Al-Zahra, 936 — aldaar, 1013) was een beroemd Arabisch filosoof, arts en tandheelkundige.

Abu al-Qasim al-Zahravi werd geboren in de buurt van het Zuid-Spaanse Córdoba. Hij werd een van de bekendste chirurgen in moslimgebied en arts van koning Al-Hakam II van Spanje. Na een lange medische carrière, en vele significante en originele boekwerken van zijn hand, overleed hij in 1013.

Zijn voornaamste werk is een gedetailleerd boek over chirurgie en medicijnen, genaamd de Tasrif ('de verzameling'). Het boek is vele malen vertaald in het Latijn en andere talen.

Arabisch filosoof
Chirurg
Spaans filosoof
Spaans medicus
Tandarts
Persoon in de 10e eeuw
Grafkelder

Een grafkelder is een kelder onder een paleis, kerk of een speciaal daartoe bestemd kapelletje of monument op een begraafplaats. Soms bevindt de kelder zich onder een hardstenen plaat, die moet worden weggetakeld alvorens de kelder toegankelijk is.

Grafkelders zijn meestal bedoeld voor leden van vooraanstaande of rijke families. Koninklijke families beschikken dikwijls over een eigen grafkelder, zoals de leden van het Nederlandse Koninklijk Huis, die worden bijgezet in de grafkelder van het praalgraf van Willem van Oranje met de grafkelder van Oranje-Nassau in de Nieuwe Kerk te Delft. De Belgische koninklijke familie heeft een grafkelder in de kerk van Laken.

Sommige oude kerken bezitten een crypte, feitelijk ook een grafkelder. Vaak zijn de stoffelijke resten van de heilige die er ooit begraven lag verwijderd en in een reliekschrijn geplaatst, dat zich meestal elders in de kerk bevindt. Bekende kerken met crypten zijn de Sint-Servaasbasiliek in Maastricht (met het lege graf van Sint-Servaas), de abdijkerk Rolduc (met het verdwenen graf van Ailbertus van Antoing), de abdij van Sint-Truiden (met het verdwenen graf van Trudo) en de Sint-Gertrudiskerk in Nijvel (met het verdwenen graf van Gertrudis van Nijvel). In Nederland gelden sinds 1829 strikte beperkingen voor het bijzetten in een kerkgebouw.

Grafkelders komen relatief vaker voor in België en Zuid-Nederland. De rijke Akense lakenfabrikant Johann Arnold von Clermont liet eind 18e eeuw op zijn landgoed Vaalsbroek in Vaals een mausoleum bouwen met een grafkelder met twee graftombes voor zichzelf en zijn echtgenote, en 36 nissen in de zijwanden voor hun nakomelingen. Op de Begraafplaats Cauberg in Valkenburg bevinden zich een viertal monumentale 19e-eeuwse mausolea met grafkapellen van Limburgse mergel, waaronder zich grafkelders bevinden voor Valkenburgse notabelen. Een van deze monumentale graftombes, de Grafkapel Habets, werd in 1892 door Pierre Cuypers ontworpen. In het naburige Meerssen bevindt zich pal naast de Basiliek van het H. Sacrament de grafkelder van de familie Regout, in 1869 gesticht door de Maastrichtse industrieel Petrus Laurentius Regout.

In het gebied van de Limburgse mergelgroeven zijn de Grafkelder Loisel in Valkenburg en de Grafkelder van Caestert op de Sint-Pietersberg de enige plekken waar er mensen in een mergelgroeve begraven zijn.

Veel kerkhofkapellen hebben eveneens een grafkelder, bedoeld voor meerdere families. Voorbeelden daarvan zijn te vinden in de kapel van het RK Kerkhof in Groningen (Cuypers), in de Bisschoppelijke Grafkapel in Roermond (Cuypers) en in de kapel op de Algemene Begraafplaats Tongerseweg in Maastricht (Kayser).

Zie ook 
 Praalgraf
 Crypte

Ruimte
Onderdeel van een kerkgebouw