Philippe Noiret

Philippe Noiret (Rijsel, 1 oktober 1930 – Parijs, 23 november 2006) was een bekende Franse acteur die aanvankelijk als toneelspeler en als cabaretier optrad en daarna hoofdzakelijk rollen in speelfilms vertolkte. Hij was bekend om zijn warme stem en zijn vriendelijke elegantie.

Leven en werk

Toneelacteur 
Vanaf het einde van de jaren veertig tot het begin van de jaren zestig was Philippe Noiret vooral op het toneelpodium te zien. Hij was actief in het destijds door de Franse toneelregisseur Jean Vilar geleide Théâtre National Populaire (gevestigd in Villeurbanne). Hij speelde in heel wat, al dan niet komische en veelal klassieke toneelstukken van Molière, Shakespeare (Macbeth), Victor Hugo en Bertolt Brecht. In diezelfde tijd deed hij ook aan cabaret. Hij vormde een succesrijk komisch duo met Jean-Pierre Darras.

Jaren zestig: doorbraak als filmacteur 
In de jaren zestig stootte Noiret door in de filmwereld. Sleutelfilms waren het echtelijk misdaaddrama Thérèse Desqueyroux (1962), en de komedies La Vie de château (1966) en Alexandre le bienheureux (1968). Zijn toneel carrière was intussen tot stilstand gekomen, en dit zou ruim dertig jaar zo blijven.

Beroemd

Jaren zeventig  
In de jaren zeventig werd Noiret pas echt een beroemd acteur. Heel wat films waar hij een rol in had scoorden vaak uitstekend zoals de komedie La Vieille Fille (1972), het oorlogsdrama Le Vieux Fusil (1975) en de schandaalfilm  La Grande Bouffe (1973) van Marco Ferreri. Deze laatste film, met beroemde acteurs als Marcello Mastroianni, Michel Piccoli en Ugo Tognazzi, toont een groep mannen die zich in een afgelegen villa met een stel prostituees te buiten gaan aan groepsseks en een vreetpartij met fatale afloop. Op het in hetzelfde jaar gehouden filmfestival van Cannes leidde de film tot de nodige opschudding. Dankzij La Grande Bouffe werd Noiret echter een acteur die veel gevraagd werd door Italiaanse cineasten als Francesco Rosi, Ettore Scola, en Mario Monicelli, met wie hij vijf films draaide. In die jaren ontmoette hij ook de jonge ambitieuze cineast Bertrand Tavernier, wat de start betekende van een langdurige vruchtbare samenwerking die resulteerde in acht films.

Jaren tachtig 
In de jaren tachtig bouwde Noiret zijn carrière alsmaar verder uit. Hij speelde onder meer in de dramatische in koloniaal Afrika gesitueerde komedie Coup de torchon (1981) en in het oorlogsdrama La Vie et rien d'autre (1988), zijn twee meest succesvolle films met Bertrand Tavernier. In 1984 werd hij door Claude Zidi gevraagd om de hoofdrol te vertolken in diens politiekomedie Les Ripoux. De film werd zijn grootste commerciële succes en kende nog twee sequels. Voorts oogsten de mediathriller Masques (1987) en vooral de twee big budgetfilms Fort Saganne (1984) en Chouans! (1988) veel succes bij de critici. Ook financieel waren deze films een groot succes.

Jaren negentig 
In de jaren negentig bleef Noiret, ook buiten de Franstalige wereld, een bekende verschijning door zijn optredens in kassuccessen als Nuovo Cinema Paradiso (1989), Uranus (1990), Le Bossu (1997) en Il Postino (1994) waarin hij de Chileense schrijver Pablo Neruda gestalte gaf. Pas in 1997 verscheen hij opnieuw op het toneelpodium. Hij maakte zijn comeback in Les Côtelettes van Bertrand Blier. Vanaf dan combineerde hij film- en toneelwerk.

Vruchtbare carrière 
In de loop van zijn carrière die duurde tot een jaar voor zijn overlijden speelde hij in ongeveer 150 films van diverse Franse filmregisseurs, meermaals in films van Bertrand Tavernier, Pierre Granier-Deferre, Yves Robert, Philippe de Broca, Robert Enrico en Claude Zidi. Zijn tegenspeelsters waren beroemde Franse actrices als Catherine Deneuve, Romy Schneider, Annie Girardot, Simone Signoret, Isabelle Huppert en Sophie Marceau. Tegenspelers waren onder meer zijn goede vrienden Jean Rochefort en Jean-Pierre Marielle.

Noiret vond altijd tijd om te spelen in buitenlandse producties: The Night of the Generals (1967), Topaz (1969) van Alfred Hitchcock, talrijke Italiaanse films (van onder meer Mario Monicelli en Marco Ferreri) en Who Is Killing the Great Chefs of Europe?.

Privéleven  
Noiret was sinds 1962 getrouwd met de Franse actrice en comédienne Monique Chaumette, die hij tijdens zijn periode bij het Théâtre Nationale Populaire had leren kennen. Zij speelde onder meer een rol in La Grande Bouffe. Tijdens de laatste maanden van zijn leven schreef hij nog zijn autobiografie onder de titel Mémoire cavalière. Hij overleed in 2006 op 76-jarige leeftijd ten gevolge van kanker waaraan hij reeds geruime tijd leed. Noiret ligt begraven op de Cimetière du Montparnasse.

Onderscheidingen 
 1972 - Zilveren Beer voor Beste Regisseur en UNICRIT Award voor beste mannelijke hoofdrol in La Vieille Fille
 1976 - César voor Beste acteur in Le Vieux Fusil
 1990 - César voor Beste acteur in La Vie et rien d'autre
 1990 - Premi David di Donatello voor de beste mannelijke hoofdrol in La Vie et rien d'autre
 2000 - Trophée du Festival de Cannes (een soort erePalm voor een gehele carrière) 
 2005 - Legioen van Eer, de belangrijkste Franse nationale onderscheiding

Filmografie (selectie) 
 1948 - Gigi van Jacqueline Audry
 1950 - Olivia van Jacqueline Audry
 1952 - Agence matrimoniale van Jean-Paul Le Chanois
 1956 - La Pointe Courte van Agnès Varda
 1960 - Le Capitaine Fracasse van Pierre Gaspard-Huit
 1960 - Zazie dans le métro van Louis Malle
 1962 - Thérèse Desqueyroux van Georges Franju
 1962 - Comme un poisson dans l'eau van André Michel
 1964 - Monsieur van Jean-Paul Le Chanois
 1964 - Les Copains van Yves Robert
 1965 - La Vie de château van Jean-Paul Rappeneau
 1966 - Tendre Voyou van Jean Becker
 1966 - Le Voyage du père van Denys de La Patellière
 1966 - Qui êtes-vous, Polly Maggoo? van William Klein
 1967 - The Night of the Generals van Anatole Litvak
 1968 - Alexandre le bienheureux van Yves Robert
 1969 - Topaz van Alfred Hitchcock
 1969 - Justine van George Cukor
 1969 - Clérambard van Yves Robert
 1970 - Les Caprices de Marie van Philippe de Broca
 1971 - La Mandarine van Edouard Molinaro
 1972 - La Vieille Fille van Jean-Pierre Blanc
 1972 - L'Attentat van Yves Boisset
 1973 - La Grande Bouffe van Marco Ferreri
 1973 - Le Serpent van Henri Verneuil
 1974 - Touche pas à la femme blanche! van Marco Ferreri
 1974 - L'Horloger de Saint-Paul van Bertrand Tavernier
 1975 - Que la fête commence van Bertrand Tavernier
 1975 - Le Vieux Fusil van Robert Enrico
 1975 - Amici miei van Mario Monicelli
 1976 - Une femme à sa fenêtre van Pierre Granier-Deferre
 1976 - Le Juge et l'Assassin van Bertrand Tavernier
 1977 - Un taxi mauve van Yves Boisset
 1978 - Tendre poulet van Philippe de Broca
 1978 - Le Témoin van Jean-Pierre Mocky
 1978 - Who Is Killing the Great Chefs of Europe? van Ted Kotcheff
 1980 - Une semaine de vacances van Bertrand Tavernier
 1980 - Pile ou face van Robert Enrico
 1980 - On a volé la cuisse de Jupiter van Philippe de Broca
 1981 - Tre fratelli van Francesco Rosi
 1981 - Coup de torchon van Bertrand Tavernier
 1982 - L'Étoile du Nord van Pierre Granier-Deferre
 1983 - L'Ami de Vincent van Pierre Granier-Deferre
 1983 - L'Africain (Philippe de Broca)
 1984 - Fort Saganne van Alain Corneau
 1984 - Les Ripoux van Claude Zidi
 1984 - Souvenirs souvenirs van Ariel Zeitoun
 1985 - Autour de minuit (Around Midnight) van Bertrand Tavernier
 1985 - L'Eté prochain van Nadine Trintignant
 1986 - La famiglia van Ettore Scola
 1987 - Masques van Claude Chabrol
 1988 - Nuovo cinema Paradiso van Giuseppe Tornatore
 1988 - Chouans! (Philippe de Broca)
 1989 - Ripoux contre ripoux van Claude Zidi
 1989 - La Vie et rien d'autre van Bertrand Tavernier
 1990 - Uranus van Claude Berri
 1991 - J'embrasse pas van André Téchiné
 1992 - Max et Jérémie van Claire Devers
 1993 - Tango van Patrice Leconte
 1994 - Il Postino van Michael Radford
 1994 - La Fille de d'Artagnan van Bertrand Tavernier
 1994 - Grosse fatigue van Michel Blanc
 1996 - Les Grands Ducs van Patrice Leconte
 1996 - Fantôme avec chauffeur van Gérard Oury
 1997 - Soleil van Roger Hanin
 1997 - Le Bossu van Philippe de Broca 
 1999 - Le Pique-nique de Lulu Kreutz van Didier Martiny
 2002 - Les Côtelettes van Bertrand Blier
 2002 - Père et fils van Michel Boujenah
 2003 - Ripoux 3 van Claude Zidi

Bibliografie 
 Philippe Noiret: Mémoire cavalière, Robert Laffont, 2007
 Bruno Putzulu: Philippe Noiret, conversations avec Bruno Putzulu, Flammarion, 2007

Frans cabaretier
Frans acteur
Frans filmacteur