alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
359

Het jaar 359 is het 59e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië

 Keizer Constantius II roept in Rimini en in Seleucia een concilie van bisschoppen bijeen. Hij dwingt de christelijke kerkleiders, waaronder Servatius van Maastricht, om een pro-ariaanse overeenkomst te  tekenen.

Europa
 Julianus de Afvallige laat de Rijngrens met forten (castella) versterken. Een hongersnood bedreigt Noord-Gallië, een Romeinse vloot (800 schepen) vanuit Brittannië arriveert met graan om de bevolking te helpen.

Perzië

 Koning Shapur II de Grote valt Armenië binnen. De Romeinen passen de tactiek van de verschroeide aarde toe. De vestingstad Amida aan de Tigris wordt belegerd en na 73 dagen door de Perzen tot overgave gedwongen.

Geboren 

 Flavius Stilicho, Romeins generaal (overleden 408) 
 Godigisel, koning van de Vandalen (overleden 406)
 18 april - Gratianus, keizer van het Romeinse Rijk (overleden 383)

Overleden 

000
357

Het jaar 357 is het 57e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa

 Slag bij Straatsburg: Het Romeinse leger (13.000 man) onder leiding van Julianus de Afvallige verslaat bij Straatsburg de Alemannen en drijft ze terug over de Rijn.

Balkan

 Paus Liberius wordt in Thracië na drie jaar uit zijn verbanning vrijgelaten. Hij reist naar Sirmium (Pannonië) en keert zich officieel tegen het arianisme.

Italië

 Keizer Constantius II eist dat Felix II samen het pausschap zou delen met Liberius. In Rome komt het volk echter in opstand en Felix vlucht de stad uit.

Geboren

Overleden 

000
Rossini



personen

muziek 
Gioachino Rossini, Italiaans componist

sport 
Fausto Rossini, Italiaans voetballer en trainer
Giuseppe Rossini, Italiaans-Belgisch voetballer
Jonathan Rossini, Zwitsers voetballer

overige 
Tournedos Rossini, Frans vleesgerecht
Meteoroïde

Een meteoroïde (soms ook wel meteoride genoemd) is een stofdeeltje, stukje steen of een stukje ijs dat door de ruimte zweeft. Het kan van een komeet afgebroken zijn of gewoon een overblijfsel van het ontstaan van het zonnestelsel. Meteoroïden zijn groter dan interplanetaire materie (stof) maar kleiner dan planetoïden.

Als het van een komeet afkomstig is dan zal het zich nog in de baan van die komeet bevinden. Als de baan van de Aarde de baan van die komeet kruist dan zien we op Aarde een meteorenzwerm. Een bekende zwerm is die van de Perseïden die elk jaar rond 12 en 13 augustus te zien is. Men neemt aan dat deze meteoroïden afkomstig zijn van de komeet Swift-Tuttle.

2023 CX1 
Op 13 februari 2023 ontdekte astronoom Krisztián Sárneczky uit Hongarije bij routine-observaties met een telescoop een planetoïde die de atmosfeer van de Aarde zou gaan binnendringen. Bij de eerste waarneming was deze op 233.000 km afstand. Zeven uur uur later bereikte het object de atmosfeer en werd dit in verschillende landen waaronder Nederland en België als een heldere meteoor (bolide) waargenomen. Zoiets is zeer zeldzaam, het is het 7e natuurlijke object ooit dat is waargenomen voorafgaand aan het bereiken van de atmosfeer. Het object kreeg de naam 2023 CX1. Op 15 februari 2023 werd in een veld bij Saint-Pierre-le-Viger (Frankrijk) door een team van FRIPON/Vigie-ciel een één meter grote steen gevonden die na onderzoek de meteoriet blijkt te zijn van deze meteoor.

Zie ook 
 Meteoor
 Meteoriet
Joost Buitenweg

Roderick Joost Buitenweg (Amsterdam, 24 mei 1967) is een Nederlands acteur, televisieproducent en regisseur.

Loopbaan
Buitenweg werd aanvankelijk afgewezen voor de toneelschool en deed daarom de hbo-studie spelmethodiek, waarin hij ook afstudeerde. Hij wilde echter nog steeds acteur worden en naast zijn studie volgde hij daarom ook acteerlessen en deed mee aan diverse audities en producties.

Nog tijdens zijn studie werd Buitenweg bij de Toneelgroep Amsterdam aangenomen voor het stuk "Voorjaarsontwaken". Dit stuk betekende zijn doorbraak als acteur. Hij was vervolgens twee jaar lang te zien als de schurk Rien Hoogendoorn in Goede tijden, slechte tijden. Later speelde hij in diverse series mee (zie onder), onder meer als Lex Pijnakker in SamSam. Hij speelde in films in België en Groot-Brittannië en in een comedy in Duitsland.

Ook legde Buitenweg zich op het presenteren toe. Hij presenteerde verschillende televisieprogramma's, onder meer voor SBS6 en Call TV. In 2003 presenteerde Buitenweg samen met Edwin Ouwehand de ochtendshow op radiozender Yorin FM.

Buitenweg woont in Almere met zijn vrouw Anouk. Kathalijne Buitenweg is zijn zus.

Filmografie

Films
Ad fundum (1993) - Bol
Kameleon 2 (2005) - Hornstra
Alibi (2008) - Agent
Rode Gordijnen (korte film, 2012) 
Als je verliefd wordt (2012)
Terugreis (korte film, 2018)
Project Gio (2019) - Manager Kruidvat
Capo di Famiglia: Part II (2019) - Caruso
De Vloek van Lughus (2021) - Agent Peter

Televisieseries
Goede tijden, slechte tijden - Rien Hogendoorn (1990-1992)
Vreemde praktijken - Eddie (1991)
Vrouwenvleugel - Alfred Willems (7 afl., 1994)
Vraag 't aan Dolly - Inspecteur Glansmeijer (Episode 1.13, 1995)
Wales Playhouse - Police (afl. Dafydd, 1995)
Oppassen!!! - Richard (afl. 163, Een slimme meid, 1996)
M'n dochter en ik - Guus (afl. Fusie met foefjes, 1996)
Kees & Co - Marco Krabbé (afl. Verrassing en Ongewenste intimiteiten, 1997)
Coronation Street - Taxichauffeur op Schiphol (Episode 1.4428, 1998)
SamSam - Lex Pijnakker (1994-2003)
Verborgen Verhalen - Vader (afl. Kevin, 2011) 
Het nieuws van Sint - Bakker (2014)
Flikken Maastricht - Ad Freriks (2014)
Kees & Co - Meneer Brummelmans (2019)

Externe links
 
 joostbuitenweg.nl

Nederlands acteur
Nederlands televisieacteur
Nederlands televisiepresentator
Nederlands radiopresentator
Nimzo-Indisch

Bij het schaken is het Nimzo-Indisch of Indische verdediging de naam van een schaakopening die in het begin van de 20e eeuw bestudeerd werd door Aaron Nimzowitsch. Hij boekte daarmee goede resultaten, en deze opening werd populair.

Karakteristiek in deze opening is dat zwart door het paard te pennen druk uitoefent op het veld e4 terwijl hij veld d5 enigszins onder controle heeft. De kenmerkende zetten van deze opening zijn 1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pc3 Lb4. Het Nimzo-Indisch is ingedeeld bij de halfgesloten spelen en valt onder ECO-code E20.

De specifieke zet 3...Lb4 heeft Nimzowitsch niet als eerste gespeeld.
De Indische verdedigingen spelen in de moderne toernooien een belangrijke rol als een alternatief voor de zet 1...d5 van het klassieke damegambiet.

Zie ook 
 Lijst van veelgespeelde schaakopeningen

Halfgesloten spel
Persconferentie

Een persconferentie is een bijeenkomst die wordt belegd om het publiek via journalisten over een bepaald onderwerp te informeren. Deze bijeenkomsten worden georganiseerd door bijvoorbeeld bedrijven, justitie of politici.

Er zijn verschillende soorten persconferenties mogelijk. Zoals voor de schrijvende pers, televisie, radio, enz.

Tijdens de coronacrisis in 2020 2021 en 2022 werd veel gebruik gemaakt van persconferenties om mensen te informeren over de te nemen maatregelen. Dit gebeurde niet alleen in Nederland, maar ook in andere landen. Deze persconferenties werden rechtstreeks op radio en TV uitgezonden, zodat heel veel mensen tegelijk op de hoogte konden worden gebracht van de maatregelen. 

Media
Hof van Twente

Hof van Twente () (Nedersaksisch: Hof van Tweante) is een gemeente in het zuidwesten van Twente, in de Nederlandse provincie Overijssel. De gemeente is ontstaan op 1 januari 2001 door de fusie van de gemeenten Diepenheim, Goor, Markelo en Ambt en Stad Delden. Het gemeentehuis staat in Goor. De gemeente telt  inwoners (, bron: CBS) en omvat 215,44 vierkante kilometer. De gemeente Hof van Twente werkt samen in de Regio Twente.

Kernen

Topografie 

 Topografische gemeentekaart van Hof van Twente, september 2022

Politiek

Gemeenteraad 
De gemeenteraad bestaat uit 25 zetels.

College van B en W 
Het college van burgemeester en wethouders wordt gevormd door een coalitie van het CDA, Gemeentebelangen en de VVD (16 zetels).

Burgemeester: Ellen Nauta-van Moorsel (CDA)

Wethouders:
Harry Scholten (CDA), portefeuille: financiën/belastingen en leefomgeving
Hannie Rohaan (Gemeentebelangen), portefeuille: onderwijs, wonen, zorg en welzijn
Wim Meulenkamp (VVD), portefeuille: ruimtelijke en economische ontwikkeling, recreatie en toerisme.

Verkeer en vervoer 

Langs de noordgrens van de gemeente loopt de autosnelweg A1, met afslagen ter hoogte van Markelo en Goor. Door de gemeente loopt het Twentekanaal. Parallel daaraan rijdt de stoptrein op de spoorlijn Zutphen - Glanerbrug, die tweemaal per uur per richting stopt op de stations Goor en Delden.

Aangrenzende gemeenten

Monumenten 
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en oorlogsmonumenten, zie:
 Lijst van rijksmonumenten in Hof van Twente
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Hof van Twente
 Lijst van beelden in Hof van Twente
 Lijst van oorlogsmonumenten in Hof van Twente
Bathmen

Bathmen (Nedersaksisch: Battûm) is een dorp en voormalige gemeente in de Nederlandse provincie Overijssel. Sinds 2005 is het een deel van de gemeente Deventer. Het inwonertal (dorp + buitengebied) bedroeg  in  en de oppervlakte is 26,48 km², waarvan 0,24 km² water.

Bathmen ligt tussen de Schipbeek in het zuiden en de spoorlijn Deventer-Almelo in het noorden. Het dorp ligt aan de autosnelweg A1 en heeft een eigen afslag (25). Station Bathmen werd in de jaren vijftig opgeheven.

Geschiedenis 
Tot de gemeentelijke herindeling op 1 januari 2005 was Bathmen een zelfstandige gemeente, waarna het aan de gemeente Deventer werd toegevoegd. Hier was veel weerstand tegen, omdat Bathmen een landelijk karakter heeft en hierdoor onder stedelijk bestuur kwam. Men heeft getracht zelfstandig te blijven, of desnoods te mogen fuseren met de Gelderse gemeente Lochem. Maar het voorstel haalde het niet en Bathmen werd samengevoegd met Deventer. Uit een peiling die tien jaar later werd gehouden bleek dat de meeste inwoners van Bathmen nog steeds overwegend negatief waren over de samenvoeging.

Tot Bathmen behoren naast het dorp Bathmen ook de dorpen en buurtschappen Apenhuizen, Dortherhoek, Loo, Pieriksmars en Zuidloo.

Sport en ontspanning 
Bij de Algemene Bathmense Sportvereniging (ABS) worden in onder andere sporthal de Uutvlog sporten als voetbal, handbal, volleybal, zwemmen en turnen beoefend. Sinds 1988 kunnen senioren sporten bij SIVO (Sport Instuif Voor Ouderen).

Bij Bathmen wordt in het voorjaar elk jaar de Schipbeeksurvival georganiseerd, een sportieve tocht met hindernissen waarvan de beek een belangrijk onderdeel uitmaakt.

Scoutinggroep James Lovell heeft in Bathmen een eigen clubhuis.

Bathmen geniet enige regionale bekendheid vanwege de aanwezigheid van discotheek/feestzaal/restaurant Boode. Deze discotheek is vooral bekend doordat ze tientallen jaren op zondagavond geopend was.

Tot 2008 waren er de jaarlijkse Battumse Bêkefeesten, een muziekfeest dat werd georganiseerd in de lokale manege.

Bekende inwoners

Geboren in Bathmen 
 Bart Kolkman (1945), voetballer
 Tina Nijkamp (1972), programmadirecteur televisie
 Kirsten van den Hul (1976), politica en publiciste

Woonachtig geweest in Bathmen 
 De schrijver Belcampo (1902-1990) woonde enige tijd in Bathmen en had er een praktijk als huisarts.
 Herman Wisselink (1918-1995), politicus en leraar
 Hans Kazàn, goochelaar en presentator.

Overleden in Bathmen 
 Jan Veenstra, voetballer

Zie ook 
 Lijst van burgemeesters van Bathmen
 Lijst van rijksmonumenten in Bathmen
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Bathmen

Externe link 
 Website Stichting Bathmenpromotie

Plaats in Overijssel
Voormalige gemeente in Overijssel
Vrede van Nijmegen

Met de Vrede van Nijmegen, ook wel het Verdrag van Nijmegen of de Verdragen van Nijmegen genoemd, wordt verwezen naar een reeks vredesverdragen die tussen augustus 1678 en oktober 1679 in Nijmegen en elders werden gesloten tussen de Europese staten die de Hollandse Oorlog hadden gevoerd. Gelijktijdig werden er vredesverdragen gesloten voor het beëindigen van de Schoonse Oorlog die ermee verwikkeld was.

Voor Nederland is het vredesverdrag van 10 augustus 1678 tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en het Koninkrijk Frankrijk het belangrijkst. Naar aanleiding van de door Willem III verloren Slag bij Kassel (1677) maakte de Vrede van Nijmegen een einde aan de vijandelijkheden tussen de Republiek en Frankrijk. Doordat Frankrijk en de Nederlandse Republiek vrede sloten, zagen ook Spanje en de Duitse keizer zich verplicht de Franse macht te erkennen en volgden er meer vredesverdragen.

Overzicht 
Aan het einde van de Hollandse en Schoonse Oorlog waren dit de strijdende partijen:

Internationaal worden met de termen Vrede of Verdragen van Nijmegen meerdere samenhangende verdragen bedoeld die in 1678–79 uiteindelijk grotendeels in Nijmegen bekrachtigd werden om een einde te maken aan de Hollandse Oorlog en Schoonse Oorlog. Deze verdragen zijn (Oude Stijl tussen haakjes):

Als aandenken aan het sluiten van de vrede zouden een drietal robinia's geplant zijn in de tuin bij Kasteel Doorwerth nabij Wageningen.

Territoriale veranderingen 
Aat, Binche, Charleroi, Gent, Kortrijk, Oudenaarde, Zoutleeuw, het Waasland, het hertogdom Limburg, en de Landen van Overmaas kwamen opnieuw toe aan de Spaanse Nederlanden.

Franche-Comté, Belle, Bavay, Bouchain, Kamerijk, Condé, Ieper, Kassel, Maubeuge, Menen, Poperinge, Saint-Ghislain, Sint-Omaars, Valencijn, Veurne, Waasten en Wervik bleven na de innames Frans bezit. Ook Nieuw Walcheren werd Frans.

Ook kwamen een hele reeks Duitse gebieden onder Franse invloed: de Elzas, Lotharingen, Bouillon, Freiburg, en andere.

De toegevingen aan Frankrijk werden in de daaropvolgende decennia, bij de Vrede van Rijswijk (1697) en bij de Vrede van Utrecht (1713), gedeeltelijk teruggenomen.

Zie ook
 Vrede van Saint-Germain (1679)

Externe link 
 Vrede van Nijmegen
 Overzicht van het Franse expansionisme in Vlaanderen

1678
Nijmegen
Nij
Nij
Hollandse Oorlog
Geschiedenis van de Nederlanden in de 17e eeuw
Geschiedenis van Frankrijk
Geschiedenis van Spanje
Geschiedenis van Zweden
Geschiedenis van Vlaanderen
Geschiedenis van Franche-Comté
Geschiedenis van Münster
Geschiedenis van Nijmegen
Grens tussen België en Frankrijk
Losser (gemeente)

Losser () (Nedersaksisch, Twents: Losker) is een Nederlandse gemeente in het oosten van Twente, Overijssel. In de gemeente woonden op   inwoners (bron: CBS) op een oppervlakte van 99,64 km². De gemeente Losser maakt deel uit van de Regio Twente. Voor zover religieus, draagt de gemeente een sterk rooms-katholiek karakter, vooral in kernen als De Lutte.

Geografie
De gemeente Losser ligt in het oosten van Twente aan de Duitse grens. In het noorden grenst de gemeente aan Dinkelland en in het westen en zuidwesten aan de steden Oldenzaal en Enschede. De Duitse gemeente Gronau (Noordrijn-Westfalen) ligt in het zuiden en Bad Bentheim in het oosten. De gemeente telt vijf officiële kernen, waarvan de hoofdplaats Losser verreweg de grootste is. Daarnaast zijn er in de gemeente nog enkele buurtschappen: De Poppe, De Zoeke, Glane-Beekhoek en Mekkelhorst.

Politiek

College van B&W
Op 7 februari 2018 werd Cia Kroon burgemeester van Losser. Dit als opvolger van de op 8 mei 2017 beëdigde waarnemer J.P. Gebben. Vanaf 16 november 2021 werd Kroon waargenomen door Gerrit Jan Kok wegens ziekte. Op 14 oktober 2022 hervatte Cia Kroon haar werkzaamheden in Losser.

Volgend op de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022 zijn de onderhandelingen gestart om tot een nieuwe coalitie te komen. Na een informatieronde heeft informateur Hans van Agteren op 6 april 2022 het advies uitgebracht tot vorming van een college bestaande uit Burgerforum, D66 en PvdA. Wybren Bakker is vervolgens aangesteld als formateur. Op 3 juni hebben de partijen bekendgemaakt dat zij het op hoofdlijnen eens zijn geworden over een coalitieakkoord. Daarna zijn het akkoord en de kandidaat-wethouders gepresenteerd, waarna zij in een raadsvergadering zijn benoemd. Sindsdien bestaat het college van burgemeester en wethouders van Losser uit:

Burgemeester: Cia Kroon - VVD
Wethouder: Marian Oosterbroek - Burgerforum
Wethouder: Jaimi van Essen - D66
Wethouder: Jimme Nordkamp - PvdA

Gemeenteraad
De gemeenteraad van Losser bestaat uit 19 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1982:

Accommodaties
De landelijk gelegen gemeente Losser beschikt over een groot aantal hotels, vele boerencampings en bed & breakfast-accommodaties.

Geschiedenis
Aleida Leurink hield 57 jaar notities bij over leven en handel in Losser. Zo is er een gedetailleerd beeld ontstaan van onder andere graanprijzen en het reilen en zeilen binnen de gemeenschap. Ook landelijke gebeurtenissen in het begin van de 18e eeuw werden beschreven.

Monumenten 
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:
 Lijst van rijksmonumenten in Losser (gemeente)
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Losser
 Lijst van oorlogsmonumenten in Losser

Zie ook
Lijst van beelden in Losser

Externe link 
 www.losser.nl Website van de gemeente
Zwartewaterland

Zwartewaterland (; Nedersaksisch: Zwärtewäterlaand) is een gemeente in de Nederlandse provincie Overijssel, genoemd naar het Zwarte Water. In 2001 zijn de gemeenten Genemuiden, Zwartsluis en Hasselt hierin samengegaan. Vooral vanuit Genemuiden was er veel verzet tegen de opheffing van de gemeente.

De nieuwe gemeente telt  inwoners (, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 87,86 km².

Geografie 

Binnen de gemeente Zwartewaterland liggen de volgende plaatsen:

Politiek

Openbaar vervoer 
Het openbaar vervoer in de gemeente Zwartewaterland wordt verzorgd door OV Regio IJsselmond (een dochteronderneming van Connexxion). De belangrijkste lijnen zijn:

Lijn 70 Zwolle - Genne - Zwartsluis - Blauwe Hand - Giethoorn - Steenwijk
Lijn 71 Zwolle - Hasselt - Zwartsluis - Heetveld - Sint Jansklooster - Vollenhove - Kraggenburg - Marknesse - Emmeloord
Lijn 74 Zwolle - Hasselt - Genemuiden - Grafhorst - IJsselmuiden - Kampen
Lijn 171 Zwolle - Hasselt - Zwartsluis - Vollenhove
Lijn 674 Kampen - Hasselt - Lichtmis - Rouveen - Staphorst // Kampen - Hollandscheveld - Noordscheschut - Hoogeveen

Monumenten 

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en oorlogsmonumenten, zie:
 Lijst van rijksmonumenten in Zwartewaterland
 Lijst van gemeentelijke monumenten in Zwartewaterland
 Lijst van oorlogsmonumenten in Zwartewaterland

Externe links 
 Website van de gemeente
 Website Hanzesteden langs de IJssel

Referenties
Valkenburg

Valkenburg (Limburg), een plaats in de gemeente Valkenburg aan de Geul in Nederlands Limburg;
 Valkenburg aan de Geul, een gemeente in Nederlands Limburg;
 Land van Valkenburg, voorheen een van de Landen van Overmaas rond Valkenburg aan de Geul;
 Kasteel Valkenburg, een kasteelruïne in Valkenburg (Limburg);
 Valkenburg (Rhenen), een voormalig kasteel bij Rhenen (Utrecht);
 Valkenburg (Zuid-Holland), een voormalige gemeente en kern van de gemeente Katwijk in Zuid-Holland;
 Vliegkamp Valkenburg, voormalig vliegveld in de gemeente Katwijk in Zuid-Holland;
 Valkenburg (Amsterdam), een kunstmatig eiland en wijk in Amsterdam;
 Valkenburg (Oosterbeek), een landgoed in het Nederlandse dorp Oosterbeek

Personen:
 Coenraad van Valkenburg (1784-1831), Nederlands militair, belastingontvanger en bierbrouwer
 Diane Valkenburg (1984), Nederlands schaatsster
 Dirk Valkenburg (1675-1721), Nederlands kunstschilder
 Dirk I van Valkenburg (?-1228), heer van Valkenburg en Heinsberg
 Dirk II van Valkenburg (1221-1268), heer van Valkenburg
 Engelbert II van Valkenburg (1220-1274), aartsbisschop van het Keurvorstendom Keulen
 Gosewijn I van Valkenburg (1060-1128), eerste heer van Valkenburg
 Gosewijn II van Valkenburg (?-1168), heer van Valkenburg en Heinsberg
 Gosewijn III van Valkenburg (?-1188), heer van valkenburg
 Gosewijn IV van Valkenburg (?- voor 1212), heer van Valkenburg en Heinsberg
 Patti Valkenburg (1958), Nederlands hoogleraar
 Rik Valkenburg (1923-1994), Nederlands schrijver
Score

Punt (score), behaald of toegekend bij wedstrijden, spellen, quizzen en dergelijke in competitief verband
 "De score", het totaal van de puntentelling van alle deelnemers op enig moment, bijvoorbeeld "de score op dit moment", "de tussenstand" of "de eindscore" ("de eindstand")
 Score (statistiek) of scorefunctie
 Score (muziek), de muziek van een film of televisieprogramma
 Score, 20th anniversary world tour, een album van de band Dream Theater
 SCORE (satelliet), een Amerikaans ruimtevaartproject
 Score (onderzoek), kwantificatie van kenmerken, metingen of antwoorden van tests, statistieken of  ander onderzoek, bijboorbeeld bij toetsen, psycholopgische onderzoek, opinipeilingen of (statistisch) causaliteitsonderzoek
 films:
 Score (1974) van Radley Metzger
 Score (1995) van Atsushi Muroga met Shû Ehara
 Cuppen (2006), tv-film van Allan Gustafsson en Rolie Nikiwe (internationale titel Score)
 Score: A Hockey Musical (2010) van Michael McGowan met Noah Reid
Virginaal

Een virginaal is een toetsinstrument met enkelkorige besnaring die steeds parallel met het toetsenbord ligt.

Kenmerken
Het virginaal is samen met het spinet de vroegste en eenvoudigste vorm van het klavecimbel. In tegenstelling tot het klassieke klavecimbel liggen de snaren haaks op de toetsen. Hierin komt het virginaal overeen met het spinet, dat zich door de driehoekige vorm van het virginaal onderscheidt. Uiterlijk lijkt het virginaal op het klavechord dat echter volgens een geheel ander principe gebouwd is.

Muselaar
Bij het virginaal worden de snaren evenals bij het klavecimbel aan het einde getokkeld. Een muselaar is een virginaal waarbij de snaren in het midden getokkeld worden. Hierdoor ontstaat een grondtonige klank. Omdat de snaren in het midden het sterkst trillen wordt snel spel hierdoor ook problematisch. Het toetsenbord ligt bij een muselaar over het algemeen aan de rechterzijde, bij een virginaal aan de linkerzijde. Het instrument dat op enkele schilderijen van Johannes Vermeer te zien is, is dus waarschijnlijk een muselaar.

Muziek voor virginaal
In de 16e eeuw werd de term virginaal ook in ruimere zin gebruikt voor verschillende soorten klavecimbels. De muziek van de Engelse virginalisten is dus niet uitsluitend voor het virginaal bedoeld, maar kan ook op het spinet of klavecimbel ten gehore worden gebracht. Ook andere componisten maakten geen onderscheid tussen muziek voor klavecimbel, spinet of virginaal. Vrijwel alle klavecimbelmuziek kan dus ook op het virginaal uitgevoerd worden. Gezien het geringere klankvolume van het virginaal is dit instrument echter minder geschikt voor uitvoeringen in grote ruimtes of met grotere ensembles.

Klavecimbel
Hasselt

België
Hasselt (België), de hoofdstad van de provincie Limburg
Arrondissement Hasselt, een arrondissement van de provincie Limburg
Bisdom Hasselt, een bisdom in België
't Hasselt, een gehucht in de gemeente Bree in Belgisch Limburg

Nederland
Hasselt (Overijssel), een plaats in de provincie Overijssel
Hasselt (Velden), een plaats in Noord-Limburg
Hasselt (Tilburg) is een wijk (vroeger: herdgang) van de stad Tilburg

Duitsland
Hasselt (Bedburg-Hau), een plaats in de gemeente Bedburg-Hau
Hasselt (Hesel), een plaats in de gemeente Hesel

Personen
Zie Van Hasselt (doorverwijspagina)

Zie ook
Nederhasselt, dorp in Oost-Vlaanderen
Ophasselt, dorp in Oost-Vlaanderen
Margraten (gemeente)

Margraten () is een voormalige gemeente in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg. De gemeente telde 13.370 inwoners (31 december 2010, bron: CBS) en had een oppervlakte van 5767 hectare. Op 1 januari 2011 werd de gemeente opgeheven en werd het een deel van de nieuwe gemeente Eijsden-Margraten.

De gemeente Margraten in haar laatst bekende verschijningsvorm, kwam bij de gemeentelijke herindeling op 1 januari 1982 tot stand. Op die datum werden de tot dan toe zelfstandige gemeenten Margraten, Cadier en Keer, Noorbeek, Mheer, Bemelen en Sint Geertruid, alsmede de kern Scheulder van de voormalige gemeente Wijlre, samengevoegd.

Topografie

Kernen 
De gemeente Margraten telde 9 dorpen en 21 buurtschappen en gehuchten. Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 2005:

Buurtschappen 
Naast deze officiële kernen bevonden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:
Berg, Groot Welsden, Klein Welsden, Schilberg, Terhorst, Ulvend, Vroelen, Wesch, Wolfshuis

Aangrenzende gemeenten

Zetelverdeling gemeenteraad 
De gemeenteraad telde in 2002(?) 15 zetels , verdeeld over 4 fracties, te weten:
 CDA 6 zetels
 Samenwerkingsverband 5 zetels
 VVD 3 zetels
 Gemeentebelangen 1 zetel
NB: de combinatie PvdA, GroenLinks en D66 verloor in 2006 haar twee zetels. Op 2 februari 2006 besliste de Raad van State dat een lijstverbinding van PvdA, D66 en GroenLinks niet aan de gemeenteraadsverkiezingen mocht meedoen. Een vertegenwoordiger van deze combinatie van drie partijen was dertien minuten te laat bij het hoofdstembureau, om de kandidatenlijst in te leveren.

Zie ook 
 Lijst van burgemeesters van Margraten

Geschiedenis van Eijsden-Margraten
Voormalige gemeente in Limburg (Nederland)
Partituur

Een partituur (van Italiaans: partitura, indeling) is in de muziek het volledige overzicht, meestal op papier, van een muziekstuk, waarin alle afzonderlijke partijen onder elkaar genoteerd staan. De dirigent kan in de partituur met één blik het totale verloop van de muziek overzien. Bij symfonische werken beslaat elke regel uit een partituur vaak een volledige bladzijde.

De componist of arrangeur is degene die de partituur samenstelt en de notatie erin verzorgt.

De diverse instrumentgroepen worden vooraan het systeem gegroepeerd door middel van een haak. Een accolade in plaats van een haak geeft aan dat meerdere notenbalken bij één bespeler horen zoals het geval is bij een piano, harp, accordeon of orgel.

Bij composities voor het klassieke orkest, is er een specifieke partituurvolgorde, deze omschrijft de volgorde, van boven naar beneden, waarin de notenbalken dienen te worden geplaatst. De partituurvolgorde rangschikt de instrumenten volgens de diverse instrumentgroepen, en bovendien van hoog naar laag.

Deze partituurvolgorde gaat als volgt:
houtblazers
koperblazers
slagwerk
piano, harp enz.
strijkers
zang

In moderne muziek wordt soms gebruikgemaakt van grafische partituren, waarin (soms naast de traditionele notatiewijzen) zelfbedachte tekens of grafieken voorkomen. Een grafische partituur kan gebruikt worden om bijvoorbeeld het verloop van elektronisch voortgebrachte klanken grafisch weer te geven, om de musicus een grotere speelvrijheid te geven, of om muziek weer te geven die niet met behulp van het traditionele notenbeeld kan worden genoteerd.

In lichte muziek wordt vaak gebruikgemaakt van leadsheets, een bijzondere vorm van partituur, waarin slechts de melodie is vastgelegd, vergezeld van de bijbehorende akkoordsymbolen.

In geval een partituur wordt samengevat spreekt men van een uittreksel.
De laatste jaren worden steeds meer partituren door middel van speciaal op muzieknotatie gerichte computerprogramma's vervaardigd en digitaal (bijvoorbeeld via het internet) ter publicatie aangeboden of verkocht.

Zie ook 
 Partij (muziek)
 Eenheidspartituur
 Bladmuziek

Referenties 

Muzieknotatie
Muziektheorie
Muziekterm
Muzieksoftware
Balzac (Rodin)

Balzac is een beeldhouwwerk van de Franse beeldhouwer Auguste Rodin. Begonnen in 1891 werkt Rodin zijn algemeen als absoluut meesterwerk geziene Balzac af in 1898, als eerbetoon aan de, naar de mening van velen, grootste romanschrijver uit de wereldliteratuur Honoré de Balzac.

De Franse schrijver André Malraux, overweldigd door deze sculptuur, omschreef ze als un chène foudroyé. Een ander Frans schrijver Léon Daudet verklaarde: "Ce Balzac est à la fois celui de l'abandon, de la maladie de coeur et de la Comédie humaine ... C'est un halluciné presque agonisant qui regarde l'immortalité face à face."

Het beeld werd echter afgewezen door de Societé des gens de lettres. De heren ergerden zich aan de onbehouwen structuur van het standbeeld, waarin ze nauwelijks een ruw onafgewerkt ontwerp zagen. Latere kunstenaars als Pablo Picasso, André Masson, Tal Coat, Emil de Kermadec, Cecile Rey-Millet, André Derain, Albert Marquet, Elie Lascaut en Balthazar Balthus bestempelden het als meesterwerk.

Het imposante werk is op zijn minst op vijf plekken te zien: op de kruising van Boulevard Raspail met Boulevard Montparnasse in Parijs, in de tuin van het Musée Rodin in Parijs, in het openluchtmuseum Middelheim te Antwerpen, in de tuin van het Van Abbemuseum in Eindhoven en in het Museum of Modern Art in Manhattan, New York.

Foto's

Externe links
  Balzac Musée Rodin, Paris

Beeld van Rodin
Cultuur in Parijs
Cultuur in Antwerpen (stad)
Beeld in Eindhoven
Eriek Verpale

Eriek Verpale (werkelijke naam Eric Verpaele) (Zelzate, 2 februari 1952 – Ertvelde, 10 augustus 2015) was een Belgisch schrijver.

Levensloop
Hij volgde economie-talen als interne leerling bij de broeders in Oostakker-Lourdes en studeerde aan de Universiteit Gent, 1 jaar Germaanse filologie en 1 jaar slavistiek (1970-1972).
De schrijver beweerde dat hij werd opgevoed door zijn uit Litouwen afkomstige joodse overgrootmoeder, die vlak naast hem woonde. Hierdoor werd zijn belangstelling gewekt voor de joodse cultuur. Verpale heeft dan ook verschillende vertalingen uit het Jiddisch en Hebreeuws op zijn naam staan.

In 1992 wint Verpale voor zijn boek Alles in het klein de Provinciale Prijs voor Letterkunde van de Provincie Oost-Vlaanderen en de prestigieuze NCR-Literatuurprijs, toen de belangrijkste commerciële letterenonderscheiding in Vlaanderen. In deze grotendeels autobiografische brievenroman beschrijft Verpale zijn passie voor jonge nimfen, juveniele meisjes, ongerept, onschuldig, die volgens de jury enkel bestaan in de verbeelding van de auteur. Volgens NCR-voorzitter Hugo Bousset is het verhaal "subtiel geconstrueerd, vol met paradoxen, morbide, ontroerend, lijkt het uit het leven gegrepen maar is het doorwerkt en wekt de indruk van evidentie".

Bibliografie
De rabbi en andere verhalen (1975)
Polder- & andere gedichten (1975)
Voor een simpel ogenblik maar... (1976)
Een meisje uit Odessa (1979)
Op de trappen van Algiers (1980)
Alles in het klein (1990) (NCR-prijs 1992)
Onder vier ogen (1992) (samen met Luuk Gruwez) 
Verzamelbundel: Nachten van Beiroet (1994)
Gitta (1997)
Nagelbrieven: De patatten zijn geschild (1998)
Katse nachten (2000)

Toneelstukken 
 Olivetti 82 (1993) - verfilmd door Rudi Van Den Bossche in (2001) met in de hoofdrol: Dirk Roofthooft. In 2014 nogmaals verfilmd als monoloog met titel 'Bernard' met in de hoofdrol Thomas Wander.
 Grasland (1996)
 Voor U geknipt – vertolking als theatermonoloog door Bob De Moor
 Tatjana - bewerking van Jevgeni Onegin van A.S. Poesjkin

Externe links 
 
 Biografie bij Literair Gent
 Verpale, Eriek, Vlaamse schrijvers; 1830 - heden, Schrijversgewijs
 Bernard over deze verfilming van Olivetti 82

Vlaams dichter
Vlaams schrijver
Vlaams toneelschrijver
Pseudoniem
Klystron

Een klystron is een elektronenbuis van het type inhaalbuis met twee of meer inwendige trilholten om microgolven met hoge vermogens te versterken of te genereren. De versterkingsfactor van klystrons kan hoog zijn, 60 dB (een miljoen) of meer, met uitgangsvermogen tot enkele tientallen megawatt, maar de bandbreedte is smal, meestal een paar procent, hoewel het in sommige apparaten tot 10% kan zijn. Een bijzondere uitvoering van dit type buis is de reflexklystron, die in het verleden veel als oscillator is toegepast in radar-ontvangers.

Werking van een klystron met twee trilholtes 
Dit type is ontworpen als versterker. Het hart van dit type klystron vormen twee trilholtes (ook wel resonators of caviteiten genoemd) die zijn afgestemd op de te versterken frequentie. Het te versterken signaal wordt toegevoerd aan de eerste trilholte en van de tweede trilholte kan het versterkte signaal afgenomen worden.

Een elektronenkanon genereert een elektronenbundel die een doorboorde anode passeert. Hierna gaat de bundel eerst door de ingangstrilholte, die aan onder- en bovenzijde met een rooster is afgesloten. In resonantie ondervinden de elektronen tussen beide roosters binnen de trilholte een versnelling of vertraging, afhankelijk van de fase. De snellere elektronen halen de langzamere in en afhankelijk van het potentiaalverschil tussen anode en kathode treedt een groepering van elektronen op, die sterker wordt naarmate de bundel voortbeweegt. Op sommige plaatsen in de buis versterken de opeenhopingen elkaar doordat de elektronen van verschillende perioden in de tijd daar samenkomen. Wanneer de spanning goed is afgestemd zal dit gebeuren op de plaats waar de uitgangstrilholte zich bevindt. Ook deze trilholte heeft twee roosters waardoor de elektronenbundel kan passeren. Ten slotte worden de elektronen ingevangen door een laatste elektrode in de buis, die met collector wordt aangeduid. Het hoogfrequent signaal wordt in de trilholtes in- en uitgekoppeld door middel van lussen, die zijn aangesloten op coaxiale connectoren.

Om de versterking te vergroten kan tussen in- en uitgangstrilholte nog een derde trilholte zijn aangebracht. Dit soort klystrons is echter lastig af te stemmen.

Werking van een reflexklystron 

In een reflexklystron is slechts één trilholte aanwezig. De elektronenbundel wordt eerst versneld, passeert daarna via twee roosters de trilholte en wordt dan met behulp van een negatief geladen elektrode (in het Engels "repeller" genoemd) weer teruggestuurd naar de trilholte. Wanneer de looptijd van de elektronen goed is afgestemd op de frequentie van de trilholte zal een oscillatie optreden. Dit kan bij meerdere spanningen gebeuren, afhankelijk van het feit of de elektronen één, twee of meer perioden in de ruimte tussen de trilholte en de repeller verblijven. Men spreekt over verschillende modi waarin een klystron oscilleert. Door de spanning iets te variëren kan de frequentie van het opgewekte signaal iets worden veranderd.

Elektronenbuis
Radartechniek
Valkachtigen

De familie valkachtigen (Falconidae) wordt traditioneel beschouwd als een van de families in de orde roofvogels. Sinds 2008 vormen ze de enige familie in een eigen orde, de Falconiformes.

In een uitgebreid DNA-onderzoek naar de taxonomie van de vogels uit 2008 komen de valken als een aparte groep uit de bus. Het is een groep die dichter bij de papegaaiachtigen en de zangvogels staat dan de rest van de roofvogels. Daardoor moeten de Falconiformes en Accipitriformes als twee aparte ordes worden beschouwd.

Wereldwijd komen er 65 soortenvalken voor, die zich alle kenmerken door lange spitse vleugels, een naakt loopbeen en naakte tenen. De rest van de poten is met losse veren bedekt (de broek genaamd). In Nederland is de torenvalk de meest voorkomende valkensoort. Valken werden veelal voor de jacht gebruikt, de valkerij, nu nog als hobby gehouden en afgericht door een valkenier.

In Nederland en België komen de torenvalk, de boomvalk, het smelleken en de slechtvalk voor. Tijdens de trektijd wordt in Nederland ook wel de roodpootvalk (Falco vespertinus) gezien. Als voedsel eten ze andere vogels en kleine zoogdieren.

Lijst van geslachten 
Op alfabetische volgorde:
 Geslacht Caracara
 Geslacht Daptrius
 Geslacht Falco
 Geslacht Herpetotheres
 Geslacht Ibycter
 Geslacht Micrastur
 Geslacht Microhierax
 Geslacht Milvago
 Geslacht Neohierax
 Geslacht Phalcoboenus
 Geslacht Polihierax
 Geslacht Spiziapteryx

Cladogram dat samenhang tussen de geslachten weergeeft

Afbeeldingen
Novelle (proza)

Een novelle is een prozaverhaal van beperkte omvang. Het woord novelle is afgeleid van het Latijnse novus (nieuw) en het Italiaanse novella (nieuwtje).

Oorsprong
De term novellas werd voor het eerst gebruikt in de veertiende eeuw om de prozaverhalen aan te duiden in de Decamerone (ca. 1350) van Giovanni Boccaccio. Dit betreft een collectie van anekdotische korte verhalen die in een raamvertelling met elkaar in verbinding staan. Boccaccio's tijdgenoot Geoffrey Chaucer zou even later deze formule overnemen in zijn Canterbury Tales (ca. 1387).

Een voorbeeld uit de zeventiende eeuw zijn de Novelas ejemplares van Miguel de Cervantes.

Moderne betekenis
Tegenwoordig bedoelt men met novelle een prozaverhaal dat wat de omvang betreft tussen de roman en het kort verhaal geplaatst wordt. De lengte is typisch tussen de 50 en 100 pagina's, maar hierover bestaat geen consensus. Een novelle bezit een eenvoudige structuur en een klein aantal personages. Meestal omvat een novelle een bijzondere gebeurtenis en toont ze de hoofdpersonages op een beslissend moment in hun leven. 

Voorbeelden van novellen zijn De Kreutzersonate van Lev Tolstoj (1889), Die Verwandlung (De Gedaanteverwisseling) van Franz Kafka (1915) en The Old Man and the Sea (De oude man en de zee) van Ernest Hemingway (1951). Een modern voorbeeld uit het Nederlandse taalgebied is De grote wereld van Arthur Japin (het boekenweekgeschenk van 2006).

Verschil novelle en roman
Fernand Lodewick onderscheidt in zijn lesboek vier verschillen tussen novelle en roman, die alle terug te voeren zijn op het verschil in omvang:
 De novelle toont de hoofdpersoon direct op een beslissend moment van zijn of haar leven, de roman beschrijft ook de ontwikkeling naar de crisis.
 De novelle kent een enkelvoudige intrige, waar de roman meerdere conflicten beschrijft, ook die tussen minder belangrijke personages.
 De novelle kent geen ontwikkeling van karakters, de roman wel: soms is die ontwikkeling zelfs het thema van de roman.
 De novelle kent doorgaans minder personages dan de roman.

Bron
 Lodewick, H.J.M.F. (1977). Literaire kunst. Vierenveertigste druk. Den Bosch: Malmberg.
Essay

Een essay is een beschouwende prozatekst of een artikel over een we­ten­schap­pe­lijk, cul­tu­reel of fi­lo­so­fisch on­der­werp, waarin de schrijver zijn persoonlijke visie geeft op hedendaagse verschijnselen, problemen of ontwikkelingen. Het is afgeleid van het Franse woord 'essai', wat zoiets betekent als probeersel of proeve. De schepper van dit literaire genre was Michel de Montaigne die in 1580 de eerste uitgave in twee delen van zijn 'Essais' publiceerde.

Opbouw 
Het essay (in de originele, uit het Frans afgeleide betekenis) is veelal een literaire tekst, die in dienst staat van het leveren van een overtuigend betoog, zij het zonder dat er sprake is van een expliciet gegeven wetenschappelijke verantwoording. De essayist legt graag dwarsverbanden die binnen een gespecialiseerd wetenschapsvak in de regel uit den boze zijn. 

Het essay onderscheidt zich van de column door zijn grotere lengte en door de diepgang die in de regel in een column niet gerealiseerd kan worden. Hoewel essays soms gepubliceerd worden in dag- en weekbladen, onderscheidt het genre zich duidelijk van de journalistiek doordat het niet gericht is op de actualiteit van de dag; juist de reflecterende geest die er zich in weerspiegelt maakt er de waarde van uit, ook op langere termijn. Een essay kan een korte tekst zijn of de lengte hebben van een volledig boek (zoals dat bijvoorbeeld het geval was met Alexander Popes An Essay on Criticism (1711) of John Lockes An Essay Concerning Human Understanding (1690)), of kan zelfs meer delen omvatten zoals Popes An Essay on Man (1733-1734). De grondleggers van het genre zijn Michel de Montaigne en Francis Bacon.

Essayisten 
In Nederland waren en zijn Multatuli, Edgar du Perron, Menno ter Braak, H.A. Gomperts, Karel van het Reve, Rudy Kousbroek, Cyrille Offermans, Jeroen Brouwers, Piet Meeuse en Joost Zwagerman auteurs die zich op het essay hebben toegelegd. Voor het genre is in Nederland de Jan Hanlo Essayprijs in het leven geroepen. Op 18 november 2018 werd de eerste Joost Zwagerman Essayprijs uitgereikt; Jilt Jorritsma was de eerste laureaat. In 2019 werd de prijs aan Jolanda van Benthem uitgereikt. 

Essayisten uit België zijn/waren Dirk van Bastelaere, Patricia De Martelaere, Stefan Hertmans, Geert van Istendael, Dirk Lauwaert, Tom Lanoye, Eric Min, Pierre Ryckmans, Bart Verschaffel en Max Wildiers.

Binnen de Surinaamse letteren waren Rudi Kross en Anil Ramdas vertegenwoordigers van het genre.
Voor de Arubaanse en Antilliaanse literatuur gelden Wim Rutgers, Henry Habibe en Quito Nicolaas als toonaangevende essayisten.
Konings-Indisch

Binnen het schaken is de Konings-Indische verdediging een opening die in de 19e eeuw werd onderzocht door Louis Paulsen. Het Konings-Indisch is daarna in onbruik geraakt, maar is in de 20e eeuw weer populair geworden door David Bronstein, Isaak Boleslavski, Bobby Fischer, Judit Polgar en Gary Kasparov.

De eerste zetten zijn: 1.d4 Pf6 2.c4 g6. De verdediging is ingedeeld bij de halfgesloten spelen en valt onder ECO-code E61.

Zie ook
 Lijst van veelgespeelde schaakopeningen

Halfgesloten spel
16 v.Chr.

16 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Italië

In Rome worden Lucius Domitius Ahenobarbus en Publius Cornelius Scipio, door de Senaat gekozen tot consul van het Imperium Romanum.
Keizer Augustus begeeft zich naar Gallië. Hij voert een reorganisatie van het bestuur door in Aquitania, Belgica en Lugdunensis.
Augustus begint een veldtocht tegen de Keltische bergstammen in de Alpen, om de handelswegen naar Rome veilig te stellen.
Ovidius publiceert in Rome zijn Amores

Europa

Caesar Augustus laat in het dal van de Moezel de stad Augusta Treverorum (Trier) bouwen, bedoeld als hoofdstad van Belgica Prima.
Nero Claudius Drusus vestigt langs de Limes het Romeinse grensfort Castra Novaesium (huidige Neuss).
De Germaanse stammen de Tencteri en Usipeti steken de Rijn over en vernietigen het Romeinse legerkamp van Legio V Alaudae.
De Romeinen vallen Dacië binnen en plunderen de handelsstad Histria. Pannonië en Noricum vallen daaropp de Romeinen aan. De Kelten worden verslagen door Publius Silius, proconsul van Illyricum. Vanaf nu wordt Noricum officieel een provincie, maar in de praktijk blijft het een koninkrijk.
Tiberius Claudius Nero levert een mini-zeeslag tegen de Raetiërs, die aan de oevers van het Bodenmeer wonen. Het eiland Mainau wordt een Romeinse vlootbasis.

Geboren

Overleden 

Jaar in de 1e eeuw v.Chr.
Zesde Kruistocht

De Zesde Kruistocht begon in 1228 als een poging om Jeruzalem te heroveren. Het begon zeven jaar na het falen van de Vijfde Kruistocht. Er waren maar weinig echte gevechten in deze kruistocht. De diplomatieke manoeuvres van de Rooms-Duitse keizer Frederik II, resulteerden in het feit dat het koninkrijk Jeruzalem voor 15 jaar terug controle kreeg over Jeruzalem en andere gebieden.

Aanleiding
Frederik II nam bij gelegenheid van zijn koningskroning in Aken in 1215 het kruis op voor de Vijfde Kruistocht. Omdat hij eerst zijn gezag binnen zijn eigen gebieden wilde stabiliseren, kwam het er steeds maar niet van om op kruistocht te gaan. Hij heerste onder andere over Sicilië en wilde zijn invloed in Noord-Italië niet verliezen. Paus Honorius III wilde de invloed van de kerk niet zien teruglopen. Er waren daardoor constant conflicten tussen de paus en Frederik II over de invloed in Italië.

Frederik II kon het zich dus eigenlijk niet veroorloven om op kruistocht te gaan. Maar omdat hij het kruis had opgenomen, en zo aan de paus een kruistocht verschuldigd was, deed de paus in 1225 een beroep op Frederik II om zijn belofte gestand te doen. Frederik II wist door allerlei smoezen de kruistocht toch nog twee jaar uit te stellen, maar uiteindelijk in 1227 moest hij wel, omdat de paus hem dreigde te excommuniceren.

De kruistocht
Bezig met de voorbereidingen voor de kruistocht en terwijl het grootste deel van zijn leger al op weg was naar Jeruzalem werd Frederik II ziek. Een van de eerste daden van de nieuwe paus Gregorius IX was de excommunicatie van Frederik II, omdat hij van mening was dat de ziekte een nieuwe smoes was.

Frederik II die niet wilde laten merken dat zijn macht op een of andere manier was ingeperkt, negeerde de excommunicatie. Toen hij was genezen van de ziekte vertrok ook hij naar Jeruzalem, wat hem een tweede excommunicatie opleverde. Zijn leger was ondertussen al bijna gehalveerd door zware stormen op de Middellandse Zee en door conflicten met de christelijke adel die regeerde in het kruisvaardersrijk. Zij wilden de macht van Frederik II over hun gebieden, want ook hierop maakte hij aanspraak, niet erkennen.

Toen Frederik er eenmaal was aangekomen en hij een einde aan de escapades had gemaakt, was zijn leger dusdanig geslonken dat het aanvangen van een oorlog tegen de moslims in Jeruzalem zeker op een verlies zou zijn uitgelopen. Om geen gezichtsverlies te lijden rukte hij toch op naar Jeruzalem. Hij veroverde de stad maar, wetende dat zij onhoudbaar was, begon hij onderhandelingen met de moslims. Deze waren ook onderling in conflicten betrokken en ook bij hen was een oorlog met de christenen niet erg wenselijk. Het liep dus uit op een compromis, dat inhield dat de moslims Jeruzalem onder hun hoede kregen, maar dat de christenen vrije doortocht hadden naar hun heilige bedevaartplaatsen. Beide partijen waren tevreden en Frederik keerde weer huiswaarts, waarbij hij onderweg weer in een conflict kwam met de Cypriotische adel, die ook een opstand tegen zijn heerschappij voerde.

Militaire operatie in de 13e eeuw
 6
Geschiedenis van Jeruzalem
1220-1229
Driedimensionaal

Driedimensionaal of 3D is een meetkundige omgeving die in drie richtingen, met drie dimensies beschreven wordt. Voorwerpen hebben in die drie richtingen een afmeting: lengte, breedte en hoogte. Voorbeelden van driedimensionale dingen zijn vormen in de ruimte als een bol, een piramide, of een schoenendoos.

3D 
De verkorte aanduiding 3D wordt meestal gebruikt om aan te geven dat iets als ruimtelijk kan worden waargenomen: 3D-foto's, 3D-film of 3D-computergraphics.

Wat hiermee wordt bedoeld is niet altijd duidelijk. Computerspelletjes worden vaak als 3D gekenmerkt, zoals Nintendo 3DS, en daarmee wordt dan bedoeld dat er perspectivische beelden worden getoond. De term 3D wordt echter ook gebruikt voor de techniek die ook bekendstaat onder de naam stereoscopie, waarbij er twee verschillende beelden worden aangeboden, een voor het linkeroog en een voor het rechteroog.

Stereobeelden zijn niet echt ruimtelijk, maar door bepaalde trucs, bijvoorbeeld een bril met een rood en met een blauw glas, wordt de indruk gewekt dat het beeld driedimensionaal is. De aanduiding 3D heeft hier betrekking op onverwachte visuele beelden. Men verwacht een tweedimensionaal beeld, maar ziet daarbij diepte in het aangeboden beeld en ervaart dit als driedimensionaal.

Daarnaast wordt de term 3D gebruikt voor een televisietechniek met de naam WOWvx.

Meetkunde
Stereoscopie
The Star-Spangled Banner

The Star-Spangled Banner (de met sterren bezaaide banier) is het Amerikaanse volkslied. Het verwijst naar de vlag van de Verenigde Staten.

De tekst is geschreven in 1814 door de 35-jarige dichter en advocaat Francis Scott Key nadat hij getuige was van het bombardement van Fort McHenry in Baltimore tijdens de Oorlog van 1812. Key was aan boord van een Brits oorlogsschip om een vriend te bevrijden die was beschuldigd van het beschermen van Britse deserteurs. De Britse commandanten kwamen overeen beide mannen vrij te laten, maar om veiligheidsredenen werden ze nog een nacht vastgehouden terwijl de Britse vloot het fort bestormde.

De volgende dag schreef Key een gedicht met de titel The Defense of Fort McHenry. De muziek waarop het werd gezet was van een populair lied uit die tijd (to Anacreon in Heaven), geschreven rond 1800 door John Stafford Smith.

Het werd aangenomen als het volkslied van de Verenigde Staten op 3 maart 1931. In de meeste gevallen wordt alleen het eerste couplet gezongen. Het lied is moeilijk om te zingen, de ademcontrole tijdens het zingen is lastig omdat de tekst geen natuurlijke adempauze biedt. Gore Vidal noemt het een "muzikale achtbaan" en verklaart de Amerikaanse gewoonte om de hand tijdens het zingen op de borst te houden uit ademnood.

Andere liederen die de status van "onofficieel" volkslied hebben zijn America the Beautiful, My Country, 'Tis of Thee en God Bless America.

Officiële Engelse tekst

Externe link 
 Handgeschreven tekst