alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
30

Het jaar 30 is het 30e jaar in de 1e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

Europa
De Romeinen stichtten in Gallia Belgica de Romeinse handelsnederzetting Turnacum (huidige Doornik).

Palestina
 Dit jaar is een belangrijke kandidaat als het gaat om het jaar waarin Jezus op bevel van de Romeinse prefect Pontius Pilatus door Romeinse soldaten werd gekruisigd. Een alternatieve datering is 33.

Geboren 
 Boudicca, koningin van de Iceni (Groot-Brittannië)
 Claudia Antonia, dochter van Claudius (overleden 66)
 Marcus Ulpius Traianus, Romeins veldheer en vader van keizer Trajanus (overleden 100)
 8 november - Marcus Cocceius Nerva, keizer van het Romeinse Keizerrijk (overleden 98)

Overleden 
 Goede Vrijdag - Jezus Christus, belangrijk joodse en religieuze persoon (waarschijnlijke datum)

00
Ferwerderadeel

Ferwerderadeel () (officieel, Fries: Ferwerderadiel ()) was een gemeente in de Nederlandse provincie Friesland. Sinds 1999 was de officiële naam van de gemeente het Friestalige Ferwerderadiel. Op 1 januari 2019 is de gemeente samen met Dongeradeel en Kollumerland en Nieuwkruisland gefuseerd tot Noardeast-Fryslân.

Kernen 
De gemeente Ferwerderadeel telde twaalf officiële kernen (dorpen). De hoofdplaats was Ferwerd.

De dorpen in de voormalige gemeente hebben sinds 1999 alleen de Friestalige plaatsnaamaanduidingen als de officiële namen. De plaatsnaamborden waren in de hele gemeente eentalig Fries. Voor de fusiegemeente Noardeast-Fryslân was hierin geen verandering gekomen.

Dorpen 
Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 2014:

Bron: Website gemeente Ferwerderadeel

Buurtschappen 
Naast deze officiële kernen bevonden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

(*) Bartlehiem lag gedeeltelijk ook in de gemeenten Leeuwarden en Tietjerksteradeel. In die laatste gemeente ligt het grootste deel en wordt het als officiële kern gerekend.

Foto's

Gemeenteraad
Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Bestuurlijke toekomst
Eén keer eerder is er sprake geweest van het samenvoegen van Ferwerderadeel. In 1979 stelde Gedeputeerde Staten van Friesland voor om de gemeente samen te voegen met de gemeente Leeuwarderadeel tot de nieuwe bestuursentiteit Noarderâldlân. De plannen van Gedeputeerde Staten werd echter door toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Hans Wiegel in 1980 gedeeltelijk overgenomen: tot een fusie tussen de twee is het niet gekomen.

Ambtelijke- en bestuurlijke fusie
Op 23 maart 2016 nam de gemeenteraad het besluit voor een bestuurlijke fusie (herindeling). Nadat Dantumadeel besloot op 29 maart 2016 de bestuurlijke fusie niet aan te gaan, werd er gewerkt aan een nieuwe DFK-gemeente per 1 januari 2019. Op 1 januari 2017 werden de ambtelijke organisaties van Dongeradeel, Dantumadeel, Ferwerderadeel en Kollumerland en Nieuwkruisland gefuseerd tot één gemeenschappelijke regeling in Noordoost-Friesland. Op 1 januari 2019 is Ferwerderadeel samen met Dongeradeel en Kollumerland en Nieuwkruisland gefuseerd tot een nieuwe gemeente. Deze gemeente heet, overeenkomstig de besluiten van 30 maart 2017, Noardeast-Fryslân.

Aangrenzende gemeenten

Zie ook 
 Lijst van grietmannen van Ferwerderadeel
 Lijst van burgemeesters van Ferwerderadeel

Externe link 
 Monumentenboek Noordelijk Oostergo - Ferwerdadeel

 
Voormalige gemeente in Friesland
Suicide

Zelfmoord, suïcide
Suicide (band), een Amerikaanse band ontstaan in de jaren zeventig
Suicide (album), het eerste album van deze band
Suicide (breakdance), een dansbeweging in het breakdancen
Faculteit

faculteit (onderwijs), afdeling van een universiteit.
een ander woord voor functie (psychologie), een verrichting, werking, zoals bewegen, denken en spreken.
faculteit (wiskunde), het product van alle getallen tot aan een bepaalde waarde.
BootP

Bootstrap Protocol (BOOTP) is een onderdeel van de TCP/IP-suite dat wordt gebruikt om hosts op een computernetwerk automatisch van een IP-adres en aanverwante informatie te voorzien. De standaard wordt gedefinieerd in RFC 951 uit 1985.

Bootp gebruikt UDP-verkeer over poorten 67 en 68 om informatie te achterhalen over het eigen IP-adres en de gateway. Daarnaast kan een bootfile gespecificeerd worden waardoor schijfloze werkstations hun opstartprocedure kunnen doorlopen. De bootfile wordt doorgaans opgehaald middels TFTP. Binnen het pakket is ook ruimte om informatie te verschaffen over bijvoorbeeld het subnet masker en DNS-server adressen.

In tegenstelling tot het nieuwere DHCP kent BOOTP IP-adressen niet dynamisch toe. Het MAC-adres van de client wordt opgezocht in een tabel op de server.
Een andere manier om computers te bootstrappen is RARP.

Extern 
 RFC951 - Bootstrap Protocol
 Stevens, W. R. (1994) TCP/IP Illustrated, Volume 1 The Protocols Addison-Wesley ISBN 0-201-63346-9

Netwerkprotocol
Narcotica

anesthetica, middelen die voor plaatselijke of gehele verdoving zorgen
 A Hatful of Rain, een film
 drugs, verslavende middelen
 Narcotica (geslacht), geslacht van vlinders uit de familie Noctuidae
Stuurprogramma

Een stuurprogramma, in het Engels driver of hardware driver, is een specifiek stuk software dat een verbinding legt tussen de hardware en het besturingssysteem.

Het stuurprogramma zorgt er hiermee voor dat de programmeur van een applicatie geen weet hoeft te hebben van de hardware waar zijn applicatie op zal gaan draaien. Op een uniforme manier kan de programmeur het besturingssysteem aanspreken. Het besturingssysteem spreekt vervolgens de hardware aan via het stuurprogramma.

Het gebruik van stuurprogramma's heeft ervoor gezorgd dat bij het ontwikkelen van applicaties geen rekening meer gehouden hoeft te worden met de hardware. Daardoor kan een computer zonder geschikte driver een nieuw aan te sluiten apparaat niet herkennen. Die driver kan men soms downloaden: via pakketbronnen in Linux, via Windows Update bij Windows of via de website van de fabrikant. Vaak wordt er ook een cd of dvd meegeleverd met nieuw aangekocht hardware, waarop documentatie en drivers staan.

In de tijd dat MS-DOS nog het meest gebruikte besturingssysteem was, waren er nog vrijwel geen stuurprogramma's beschikbaar. Iedere applicatie moest dus zelf een code implementeren om de hardware aan te spreken, wat de keuze van hardware moeilijker maakte, omdat het geenszins zeker was dat de hardware wel voldoende ondersteuning zou genieten van de applicaties. Ook voor de programmeur vormde dit een probleem, omdat het niet zeker was of toekomstige hardware nog wel compatibel zou zijn met oudere producten. Door gebruik van stuurprogramma's worden beide problemen ondervangen. Wanneer het stuurprogramma correct werkt, kan elke applicatie de hardware aanspreken. Een programmeur hoeft zich geen zorgen te maken om toekomstige hardware, omdat de driver zorgt voor de nodige vertaalslag.

Testen van software
Bij het testen van softwaremodules wordt de term driver met een andere betekenis gebruikt. Daar wordt met een driver een module bedoeld die een module vervangt die nog niet gebouwd is. Deze driver roept de te testen module aan, in plaats van de nog niet gebouwde module. Hierdoor kan getest worden dat de al wel gebouwde module het gewenste gedrag vertoont. Vergelijk met de term stub, waar het omgekeerde het geval is.

Zie ook
 Firmware

Systeemsoftware
Primaat (persoon)

Een primaat (Latijn: primus = behorende tot de eersten) is iemand die in kerkelijk opzicht op de eerste plaats komt.

1. In de Rooms-Katholieke Kerk is de bisschop van Rome (de paus) de primaat van de gehele Kerk.

2. Een rooms-katholieke primaat is een metropoliet die aan het hoofd staat van meerdere kerkprovincies in hetzelfde land. De titel primaat is aan de zetel gebonden. 

In landen waar meerdere kerkprovincies zijn, is daarom slechts een van de aartsbisschop-metropolieten de primaat.  Zo is de aartsbisschop van Toledo de primaat van Spanje en de aartsbisschop van Gniezno primaat van Polen. Het koninkrijk Napels kende sinds de Middeleeuwen een primaat: de aartsbisschop van Salerno nabij Napels. Van oudsher waren er in Frankrijk nochtans drie aartsbisschoppen die primaat waren. De drie primaatschappen komen opvallend overeen met de drie Romeinse gebieden van Gallië die Julius Caesar beschreef in zijn boek De Bello Gallico: Gallia zelf, Belgica en Aquitania.
 De aartsbisschop van Lyon (thans Philippe kardinaal Barbarin) had de titel van primaat van de Galliërs (Latijn: Primas Galliae). 
 De aartsbisschop van Reims noemde zich, tot in de 19e eeuw, primaat van Belgica (Latijn: Primas Belgicae).
 De aartsbisschop van Bourges noemde zich, tot in de 19e eeuw, primaat van Aquitanië (Latijn: Primas Aquitaniae). 
Er waren in Frankrijk verschillende disputen over zulke primaatschappen, bijvoorbeeld door de aartsbisschoppen van Bordeaux (primaat van Aquitanië) of dezen van Rouen (primaat van Normandië). De aartsbisschoppen van Auch noemden zich eeuwenlang primaat van Novempopulania en van Navarra.

Sommige primaten bezaten ambtshalve bevoegdheden van de paus. Zo'n primaat werd legatus natus genoemd.

Landen met slechts één kerkprovincie (Nederland bijvoorbeeld) hebben geen primaat. Uitzondering op die regel is België waar de aartsbisschop van Mechelen wel de titel primaat heeft als "blote eretitel".

3. In de Anglicaanse kerk is de primaat de belangrijkste bisschop van een kerkprovincie, de "chief bishop". Uitzondering zijn de kerkprovincies Engeland en Ierland die elk 2 primaten hebben. Voor Engeland zijn dit de aartsbisschoppen van Canterbury en York; voor Ierland dezen van Armagh en Dublin. Zij spreken onderling af wie zich primaat van "all England" of "all Ireland" mag noemen.

Geestelijk ambt in de Rooms-Katholieke Kerk
 
 
Christelijke titulatuur
Cocaine

Cocaïne, een drug
 Cocaine (album), een album van Z-Ro
 Cocaine (nummer), een nummer van J.J. Cale
Coke

De term Coke wordt gebruikt voor zowel een drug die wordt gewonnen uit de cocaplant, als voor een frisdrank:

 cocaïne
 cola, in het bijzonder Coca-Cola
 enkelvoud (onjuist gebruikt) van cokes

Personen 
 Jorge Andújar Moreno (Spaans voetballer geboren in 1987)
 Roger Sacheverell Coke (1912-1972), Engels pianist en componist
Versnellingsmechaniek

Een versnelling is een mechanische constructie die een bepaalde kracht-armverhouding kan omzetten in nuttigere kracht-armverhoudingen. Deze constructie wordt vooral gebruikt in fietsen, auto's en andere transportmiddelen.

Doel 
Een versnelling heeft als functie de aangeboden kracht van een persoon (in het geval van een fiets) of een motor (in het geval van bijvoorbeeld een auto en boot) om te zetten in een kracht die past bij de huidige snelheid van het vervoermiddel in kwestie.

Zowel mens als motor hebben bepaalde draai- of trapsnelheden waarbij een optimale kracht geleverd kan worden waardoor er optimaal gepresteerd wordt. Om zo dicht mogelijk bij de aandrijfsnelheden te blijven, wordt de versnelling gebruikt als een mechanische overbrenging van de geleverde kracht aan de wielen van een voertuig.

Uitvoeringen 

De meest eenvoudige versnelling is te realiseren door middel van het gebruik van twee tandwielen met een verschillend aantal tanden. Bij de rotatie van één wiel zal het andere wiel een groter of kleiner aantal rotaties ondergaan.
Soms is zo'n tandwiel-tandwielkoppeling niet direct, maar gerealiseerd via een ketting die twee kettingwielen met elkaar verbindt. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een fiets. 
Vaak wordt van meerdere combinaties van kettingwielen gebruikgemaakt om over meerdere kracht-armverhoudingen te beschikken. Bij auto's wordt doorgaans van een koppelingsmechanisme gebruikgemaakt, daar de aandrijfkracht van de motor tijdelijk los gemaakt moet worden om te kunnen herconfigureren (=schakelen).

Er bestaan overigens vele vormen en uitvoeringen van versnellingstechnieken en mechanieken om een versnelling te kiezen. Zo bestaat er bij de auto de variomatic, die door DAF ontwikkeld werd maar bij andere automerken nooit veel populariteit heeft genoten. Bij fietsen kan gedacht worden aan de naafversnelling waarbij de versnelling volledig gerealiseerd is binnen de naaf van het achterwiel van de fiets, waarbij vaak ook de remmen zijn geïntegreerd (vaak een trommelrem). Voorts kan gedacht worden aan een derailleur waarmee de fietsketting van het ene kettingwiel naar het andere kettingwiel kan worden gebracht.

Zie ook 
 Fiets
 Derailleur
 Auto
 Versnellingsbak

Voertuigtechniek
Overbrenging
Akkerbouw

Akkerbouw is een vorm van landbouw: het is het geheel van economische activiteiten waarbij het natuurlijke milieu wordt aangepast ten behoeve van de productie van planten voor menselijk of dierlijk gebruik. Afhankelijk van het product, de productiemethode en het niveau van welvaart wordt gebruikgemaakt van een groot aantal uiteenlopende technieken, variërend van het werken met eenvoudige werktuigen tot het gebruik van grote machines, waarbij arbeid steeds meer vervangen wordt door machines.

Gewassen 
Belangrijke akkerbouwgewassen zijn aardappelen, graansoorten (zoals mais, rijst, tarwe, gierst, haver), uien, vlas, katoen, tabak, suikerbieten, koolzaad, maar ook de kleinere gewassen als karwij, blauwmaanzaad, boekweit, erwten, tuinbonen, kanariegras en cichorei behoren ertoe.

Werktuigen 
Landbouwwerktuigen en gereedschappen in de akkerbouw zijn:
 tractor
 wagen, kar, kipper
 ploeg, eg, cultivator, frees, verkruimelaar
 zaaimachine, aardappelpootmachine
 landbouwspuit, schoffel, schoffelmachine
 zeis, zicht, sikkel, dorsvlegel
 dorsmachine, maaidorser (combine), rooimachine, bietenrooier, aardappelrooimachine, maïshakselaar
 bunker, opvoerband, sorteermachine
 balenpers

Zie ook 

 Akker
 Akkerflora
 Boerderij
 Bosbouw
 Tuinbouw
 Glastuinbouw en fruitteelt
 Veeteelt
The Mo

The Mo, ook wel kortweg Mo genoemd, was een Nederlandse popband die in 1979 werd opgericht door de broers Clemens en Huub de Lange. Hun debuutalbum Mo, met Heili Helder als zangeres en Harm Bieger als drummer, had een voor die tijd aparte instrumentatie: zowel de elektrische gitaar als de basgitaar ontbrak. In plaats daarvan werden toetseninstrumenten gebruikt (waaronder Wurlitzer-piano en Clavinet) en een klassiek blaasinstrument: de fagot.
In februari 1981 haalde het album de top 10. Single-succes was er voor Nancy (1980), en bovenal voor Fred Astaire (1981).

Nadat begin 1981 Huub de Lange de groep had verlaten en was opgevolgd door Ton van der Meer, viel de groep in juni 1981 uit elkaar door het vertrek van Heili Helder en Clemens de Lange. Bieger en Van der Meer maakten vervolgens een doorstart. Met twee nieuwe bandleden - zangeres Linda Bloemhard en toetsenist Hans Nieuwint - trachtten ze de oorspronkelijke Mo te kopiëren en een vervolg te geven aan het succes, terwijl Helder haar carrière probeerde te vervolgen bij de Nederlandse band Slings, waarmee ze in 1982 de single Don't Touch Me, Eddy uitbracht.
Er volgden nog twee albums (Ha Ha! The Sound of Laughing en Stop Staring), maar het grote succes bleef uit. Wel was The Mo redelijk succesvol in het zalencircuit, mede op basis van de podiumpersoonlijkheid van Bloemhard en een bescheiden hitnotering voor het nummer Cheese (1982). De single Asia haalde in 1984 nog een tipparadenotering. Na de opnamen voor Stop Staring, geproduceerd door Willem Ennes, verliet Harm Bieger de groep. De nieuwe drummer was Hans van der Meer, een broer van toetsenist Ton van der Meer. In 1985 werd Mo definitief opgeheven.

Bezetting (1979-1981) 
 Heili Helder - zang
 Clemens de Lange - piano, toetsen-bas
 Huub de Lange - orgel, fagot
 Harm Bieger - drums

Bezetting (1981-1985) 
 Linda Bloemhard - zang
 Ton van der Meer - synthesizer
 Hans Nieuwint - synthesizer
 Harm Bieger - drums (in 1984 opgevolgd door Hans van der Meer)

Discografie

Albums
 Mo (1980)
 Ha Ha! The Sound of Laughing (1982)
 Stop Staring (1984)

Singles
 Nancy (1980)
 Fred Astaire (just a summer love affair) (1980)
 Oh! Young People... (1981)
 Cheese (1982)
 Ha Ha! The Sound of Laughing (1982)
 Old Friend (1982)
 Asia (1984)
 Horse Race (1984)
 Nothing's Wrong (1984)

Verzamelalbums
 Remember Mo (1993). 24 nummers - acht van elk van de drie lp's.

Radio 2 Top 2000

Zie ook
 Lijst van Nederlandse bands
 Nederpop
 Popmuziek

Externe link
 

Nederlandse band
Trommelvlies

Het trommelvlies (latijn: membrana tympani) is een membraan in het oor van zoogdieren, waaronder de mens, waarmee het oor geluid opvangt en doorgeeft aan de gehoorbeentjes. Het trommelvlies bevindt zich aan het einde van de gehoorgang en vormt de overgang tussen het uitwendige oor en het middenoor.

De verdere bouw en werking van het gehoororgaan wordt beschreven in het artikel oor.

Anatomie van het trommelvlies 
Het trommelvlies bestaat uit twee gedeelten, een pars tensa en een pars flaccida. Beide bestaan uit drie cellagen. Bij de pars flaccida is de middelste cellaag echter minder georganiseerd, waardoor het slapper is dan de pars tensa.

Het trommelvlies heeft een conische vorm, waarbij de umbo (navel) het diepste punt vormt, vanaf de buitenkant gezien. Vanaf de umbo verschijnt de weerkaatsing van het licht van de otoscoop waarmee het oor bekeken wordt, de zogenaamde lichtreflex.

Het trommelvlies gaat via de anulus fibrosus aan de rand over in de huid van de gehoorgang.

Aandoeningen van het trommelvlies 
In het trommelvlies kan een cholesteatoom of tympanosclerose ontstaan.

Door veel verschillende oorzaken (hard geluid, drukverschillen zoals bij duiken, vreemde voorwerpen in de gehoorgang, kan het trommelvlies geperforeerd raken (zie afb. hieronder). Een perforatie herstelt doorgaans, mits de juiste voorzorgsmaatregelen zijn genomen, binnen enkele weken tot maanden. Operatieve sluiting kan in sommige gevallen nodig zijn.

Ontsteking van het trommelvlies wordt myringitis genoemd.

Bij een middenoorontsteking kan zoveel druk ontstaan in het middenoor dat het trommelvlies scheurt. Er ontstaat dan een loopoor.

Schoonmaken 
Het trommelvlies is zeer gevoelig; aanraking is pijnlijk. Het schoonmaken van de gehoorgang op grotere diepte dan dat met de punt van een handdoek mogelijk is, moet daarom worden ontraden. Wattenstaafjes zijn niet effectief. Ze lijken weliswaar steeds bruin oorsmeer uit de gehoorgang te halen maar het al aanwezige oorsmeer wordt ook dieper naar binnen geduwd. Het is beter om alleen de buitenzijde van de oorschelp schoon te maken. Ook oordopjes die gebruikt worden voor de nachtrust kunnen bij verkeerd of langdurig gebruik voor problemen zorgen. Oorsmeer wordt in dit geval ook dieper naar binnen geduwd.

Als toch oorsmeer of een vreemd lichaam uit de gehoorgang verwijderd moet worden, dan kan het oor door een arts of doktersassistente worden uitgespoten, of met een speciaal cerumenhaakje worden verwijderd. Bij uitspuiten moet er op worden gelet dat de waterstraal altijd in de richting van de achterwand van de gehoorgang wordt gespoten en zeker niet rechtstreeks in de richting van het trommelvlies.

Zie ook 
 Trommelvliesbuisje

Externe link 
 Opbouw van het oor - hoorzaken.nl

Oor
Anatomie van zoogdieren
Ammonia

Ammonia (ook wel: ammoniumhydroxide of salmiakgeest genaamd) is een oplossing van het gas ammoniak in water. In symbolen: NH3 (aq).

De oplossing is een matig sterke base, die in het huishouden als schoonmaakmiddel gebruikt wordt, bijvoorbeeld om oude verf voor te behandelen zodat eroverheen kan worden geschilderd. De schoonmakende werking komt tot stand doordat oude verflagen vaak bedekt zijn met een laagje vettige aanslag dat voor een groot deel uit vetzuren bestaat. De vetzuren lossen op in de basische oplossing. Vettige stoffen die geen vetzuur zijn, lossen vervolgens in de ontstane zeep op.

Tijdens het oplossen van ammoniak in water treedt de volgende reactie op:

NH3 + H2O <=> NH4+ + OH^-

Deze reactie is geen aflopende reactie; er stelt zich een evenwicht in. In een 1 molair (1 M) oplossing heeft slechts 0,42% van de ammoniakmoleculen een proton (H+) opgenomen.

De naam ammoniumhydroxide of de formule NH4OH voor ammonia is in feite een restant van de Arrhenius-theorie aangaande zuren en basen, waarin een base gedefinieerd werd als een donor van OH−-ionen. Ammoniak is geen Arrhenius-base, maar een Brønsted-Lowry-base. Ammoniumhydroxide op zich is onbestaanbaar en werd als zout nog nooit waargenomen.
Ammoniak is echter wel een Lewis-base, waardoor het kan deelnemen aan nucleofiele substitutiereacties (analoog aan amines). Als Lewis-base kan het molecuul als ligand optreden in complexen met overgangsmetaalionen. Een voorbeeld hiervan is het diepblauw gekleurde metaalcomplex Cu(NH3)42+.

Externe link 
 

Base
Schoonmaakmiddel
Oplossing
Corydalidae

Corydalidae vormen een familie van vliegende insecten uit de orde Megaloptera, de grootvleugeligen of slijkvliegen. De familie heeft geen Nederlandse naam, in het Engels worden ze dobsonflies genoemd.

Kenmerken
De verschillende soorten lijken door de grote, op de rug gevouwen vleugels enigszins op een vlieg, maar de 'echte' vliegen behoren tot een andere orde (Diptera). Bovendien hebben vliegen slechts twee vleugels, de Corydalidae hebben er vier.

Enkele soorten kunnen behoorlijk groot worden en mannetjes dragen vaak grote, 'slagtand'-achtige monddelen die echter zacht en niet scherp zijn. Ze hebben een zacht, grijs tot bruin lichaam en 3 ocelli op de kop. De larven zijn vaak roofzuchtige dieren die wel kunnen bijten. De lichaamslengte varieert van 2,5 tot 7,5 cm. De vleugels hebben een spanwijdte tot 21 cm.

Voortplanting
De eieren worden in klompen in de nabijheid van water afgezet.

Verspreiding en leefgebied
De leden van deze familie leven in Afrika en Zuid-Amerika in gematigde streken in stromend water.

Taxonomie
 Onderfamilie Chauliodinae
 Geslacht Anachauliodes
 Geslacht Apochauliodes
 Geslacht Archichauliodes
 Geslacht Austrochauliodes
 Geslacht Chauliodes
 Geslacht Cretochaulus
 Geslacht Ctenochauliodes
 Geslacht Dysmicohermes
 Geslacht Eochauliodes
 Geslacht Jurochauliodes

 Geslacht Madachauliodes
 Geslacht Neochauliodes
 Geslacht Neohermes
 Geslacht Nigronia
 Geslacht Nothochauliodes
 Geslacht Orohermes
 Geslacht Parachauliodes
 Geslacht Platychauliodes
 Geslacht Protochauliodes
 Geslacht Puri
 Geslacht Sinochauliodes
 Geslacht Taeniochauliodes
 Onderfamilie Corydalinae
 Geslacht Acanthacorydalis
 Geslacht Allohermes
 Geslacht Chloronia
 Geslacht Chloroniella
 Geslacht Corydalus (o.a. reuzenslijkvlieg)
 Geslacht Hermes
 Geslacht Neoneuromus
 Geslacht Neurhermes
 Geslacht Nevromus
 Geslacht Platyneuromus
 Geslacht Protohermes
 Onderfamilie Incertae Sedis
 Geslacht Chauliosialis
 Geslacht Corydalites

Grootvleugeligen
Elektronische component

Elektronische componenten zijn onderdelen die in elektronische apparatuur worden gebruikt. We kunnen een hoofdonderscheid maken tussen actieve en passieve componenten. De actieve componenten zijn componenten met  versterking, terwijl de andere componenten passieve componenten of elektrische componenten worden genoemd.

 Passief: onder andere weerstand, condensator, transformator, spoel, lamp, schakelaar, zekering en verbindingsdraden.
 Actief: onder andere schakelingen met halfgeleiders: gelijkrichter, transistor, geïntegreerde schakeling, operationele versterker, triac, thyristor en de elektronenbuizen: triode, tetrode, pentode.

Hoewel de diode strikt genomen een passieve component met een niet-lineaire karakteristiek is, wordt deze over het algemeen tot de actieve componenten gerekend.

Er wordt in de elektronica een grote verscheidenheid aan componenten gebruikt.
Hypertext Transfer Protocol Secure

Hypertext Transfer Protocol Secure, afgekort HTTPS, is een uitbreiding op het HTTP-protocol met als doel een veilige uitwisseling van gegevens. Bij gebruik van HTTPS worden de gegevens versleuteld, waardoor het voor een buitenstaander, bijvoorbeeld iemand die afluistert, onmogelijk zou moeten zijn om te weten welke gegevens verstuurd worden.

HTTPS wordt veelal gebruikt bij betalingstransacties per creditcard of bij internetbankieren en bij uitwisseling of verzending en opslag van privacy-gevoelige informatie zoals naam, adres, geboortedatum en andere persoonsgegevens.

Techniek

Een HTTPS-verbinding is een TLS-verbinding met daarin een normale HTTP-verbinding. De TLS-verbinding versleutelt hierbij het HTTP-verkeer, waardoor het verkeer, als het onderschept wordt, niet uit te lezen valt zonder het encryptie-algoritme te kraken. Dit in tegenstelling tot normaal HTTP-verkeer. Dit wordt namelijk als onversleutelde tekst over de verbinding verstuurd, waardoor het zonder iets te kraken uit te lezen valt als het onderschept wordt.

Bij afspraak geschiedt HTTPS-verkeer standaard op poort 443, toegekend door IANA.

Omdat de gegevens aan beide kanten door een beveiligde verbinding heen gaan, moeten zowel de server als de client hun data versleutelen en ontcijferen. Dit kost extra rekentijd, en dat is ook de reden waarom deze versleuteling niet standaard wordt toegepast. Met moderne computers is dat argument echter vooral een theoretische aangelegenheid, een voor mensen onmerkbaar verschil.

De versleuteling wordt toegepast op basis van TLS. Vlak voor en na de versleuteling is de gegevensoverdracht identiek aan het HTTP-protocol.

Cryptografisch protocol
Internetprotocol
Animalia

Dieren (biologie)
 Animalia (organisatie), een Finse dierenrechtenorganisatie
 Animalia (televisieserie) (2007)
Jacques Deray

Jacques Deray (Lyon, 19 februari 1929 – Boulogne-Billancourt, 10 augustus 2003) was een Frans filmregisseur.

Hij regisseerde een twintigtal politie- en actiefilms en was een vernieuwer van de politiefilm. Typerend was zijn sombere en troebele sfeer. Hij werd dan ook de Franse Hitchcock genoemd.

Leven en werk 
Hij werd geboren in Lyon als Jacques Desrayaud. Hij deed filmervaring op als regie-assistent van voornamelijk Gilles Grangier.

Hij debuteerde in 1960 als regisseur met het drama Gigolo. Hij leverde in de jaren zestig vervolgens enkele misdaadfilms, een spionagefilm en een avonturenfilm af.

Zijn doorbraak had hij te danken aan het broeierige misdaaddrama La Piscine (1969) met het toenmalige koppel Romy Schneider en Alain Delon in de hoofdrollen. Delon groeide uit tot Deray's favoriete acteur en draaide negen films met hem. Ook met Jean-Paul Belmondo werkte Deray meermaals samen, onder meer in zijn twee belangrijkste successen, de politiefilms Borsalino (1970) en Le Marginal (1983).

Deray overleed in 2003 op 74-jarige leeftijd na een lang ziekbed.

Filmografie

Regisseur

Bioscoopfilms 
 1960 - Gigolo  
 1962 - Du rififi à Tokyo 
 1963 - Symphonie pour un massacre 
 1965 - Par un beau matin d'été met Jean-Paul Belmondo
 1966 - Avec la peau des autres met Lino Ventura
 1966 - L'Homme de Marrakech
 1969 - La Piscine met Romy Schneider en Alain Delon
 1970 - Borsalino met Jean-Paul Belmondo en Alain Delon 
 1971 - Doucement les basses met Alain Delon
 1971 - Un peu de soleil dans l'eau froide
 1972 - Un homme est mort met Jean-Louis Trintignant
 1974 - Borsalino and Co met Alain Delon
 1975 - Flic Story met Alain Delon
 1977 - Le Gang met Alain Delon
 1978 - Un papillon sur l'épaule met Lino Ventura
 1980 - Trois Hommes à abattre met Alain Delon
 1983 - Le Marginal met Jean-Paul Belmondo
 1985 - On ne meurt que deux fois met Michel Serrault, Charlotte Rampling en Jean-Pierre Darroussin
 1987 - Le Solitaire met Jean-Paul Belmondo
 1987 - Maladie d'amour 
 1989 - Les Bois noirs 
 1991 - Contre l'oubli (collectieve film)
 1991 - Netchaïev est de retour met Yves Montand
 1993 - Un crime met Alain Delon
 1994 - 3000 scénarios contre un virus (episode Arnaud et ses copains)
 1994 - L'Ours en peluche met Alain Delon

Televisiefilms 
 1982 - Les Secrets de la princesse de Cadignan
 1983 - Credo
 1996 - Une femme explosive
 1998 - Clarissa 
 2000 - On n'a qu'une vie  
 2001 - Lettre d'une inconnue

Regie-assistent 
 1954 - Sang et lumières (Georges Rouquier)
 1954 - Poisson d'avril (Gilles Grangier)
 1955 - Le Printemps, l'automne et l'amour (Gilles Grangier)
 1955 - Gas-oil (Gilles Grangier)
 1956 - Cela s'appelle l'aurore (Luis Buñuel)
 1956 - Le Sang à la tête (Gilles Grangier)
 1956 - Courte tête (Norbert Carbonnaux)
 1957 - Reproduction interdite (Gilles Grangier)
 1957 - Le rouge est mis (Gilles Grangier)
 1957 - Trois jours à vivre (Gilles Grangier)
 1959 - La legge (Jules Dassin)
 1959 - Archimède le clochard (Gilles Grangier)
 1959 - 125, rue Montmartre (Gilles Grangier)

Frans filmregisseur
Frans scenarioschrijver
Quantum

Kwantum, de kleinste natuurlijke eenheid die in onze kosmos voorkomt
Quantum (motorfiets), een Amerikaans merk van motorfietsen
Quantum (automerk), een Brits automerk
Quantum (James Bond), een vijandige organisatie uit James Bond
Quantum Corporation, een Amerikaans fabrikant van harde schijven
Een vastgestelde hoeveelheid
Kwantum

In de fysica is een kwantum of quantum de kleinste, ondeelbare hoeveelheid van een grootheid die bij een interactie betrokken kan zijn.

Hoeveelheden van de grootheid komen alleen voor in veelvouden van een kwantum. Men zegt dat de grootheid gekwantiseerd is. Een foton is een voorbeeld van een lichtkwantum. Sinds het ontstaan van de kwantumfysica zijn in dit onderzoeksgebied meerdere specialisaties ontstaan, waaronder: kwantummechanica, kwantumoptica, kwantumelektrodynamica (QED), kwantumchromodynamica (QCD), kwantumchemie en kwantuminformatica.

Kwantummechanica
Het woord "kwantum" is afgeleid van het Latijnse "quantum" dat refereert aan een gehele hoeveelheid van iets (vragend: 'hoeveel?' en relatief: zoveel als). Dit is de basis van de kwantummechanica, namelijk, dat een fysische eigenschap (lading, spin, energie, pariteit e.d.) gekwantiseerd kan zijn.

Anders gezegd; een fysische eigenschap kan als geheel veelvoud van een basiseenheid worden weergegeven en zal altijd als een geheel veelvoud hiervan voorkomen in de natuur. Voor lading is deze basiseenheid de elektronlading.

Op de nog kleinere schaal van quarks is de basiseenheid overigens een derde van die lading. In tegenstelling tot lading is energie niet gekwantiseerd, hoewel de energie in elektromagnetische straling van een bepaalde frequentie slechts uit kwanta van de energie E van een foton kan bestaan. Deze energie van een foton is E = h ν, waarin ν de frequentie van het foton is en h de constante van Planck. In deze formule wordt vaak de frequentie gesubstitueerd door de lichtsnelheid gedeeld door de golflengte.

Golf-deeltje-dualiteit
Een tweede basisidee van de kwantummechanica is de golf-deeltje-dualiteit. Deze stelt dat elk fysisch object zowel een deeltjes- als een golf-karakter heeft, waarbij de ene of de andere wordt waargenomen naargelang de manier waarop men observeert. Voor afmetingen die aanzienlijk groter zijn dan de debroglie-golflengte () is kwantummechanica tot klassieke natuurkunde te herleiden. Als deze golflengte van dezelfde orde is als het object waarmee men interageert, dan moet men een kwantummechanische beschrijving gebruiken. Een mens en ook een auto kan zonder problemen als klassiek systeem beschouwd worden omdat hun afmeting ten opzichte van de debroglie-golflengte enorm groot is. Voor atomen en andere elementaire deeltjes is dit niet altijd het geval. Bij atomen in een bose-einsteincondensaat kan deze lengte vele centimeters bedragen en dan is er een macroscopisch systeem waar toch kwantummechanische effecten een rol spelen.

De kwantumfysica onderzoekt dus processen die zich in het kwantumregime afspelen; veelal is dit op atomair of subatomair niveau, maar soms kan dit ook een macroscopisch systeem zijn, waarvoor men wetmatigheden probeert op te sporen.

Er zijn recent pogingen ondernomen een kwantumcomputer te vervaardigen. De nano- of picocomputer moet gebruikmaken van kwantumeffecten om tot nu toe onuitvoerbare berekeningen aan te kunnen en zou bij verwezenlijking een nieuwe revolutionaire stap zijn en grote gevolgen hebben voor alle wetenschappen.

Zie ook
 Hypothese van De Broglie
 Interpretatie van de kwantummechanica

Kwantummechanica
Pont du Gard

De Pont du Gard is een Romeins aquaduct dat later is uitgebreid tot brug. Het bouwwerk ligt iets ten zuiden van het plaatsje Vers-Pont-du-Gard in Frankrijk, niet ver van Nîmes en Uzès, en staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De plek kreeg ook het keurmerk Grand Site de France.

Geschiedenis 

In de 1e eeuw na Chr. ontwierpen en bouwden de Romeinen een 50 kilometer lang aquaduct voor waterlevering aan Nemausus (het huidige Nîmes). De inlaat bevond zich op 71,5 meter hoogte aan de Source d'Eure-bron te Uzès, en het water arriveerde op 60 meter hoogte in Nemausus, meer bepaald in het castellum divisorium van de stad. Het gemiddelde verval bedroeg 23 centimeter per kilometer, en het geheel was zo gebouwd dat het water vanzelf naar de stad stroomde.

Via de Pont du Gard passeerde de kunstmatige waterloop de rivier de Gardon. Het werk aan de Pont du Gard begon in 38 na Chr. en werd voltooid in 52 na Chr. Er werkten ongeveer 1000 arbeiders aan. Voor de bouw werd meer dan 50.000 ton kalksteen gebruikt, vaak in grote blokken, dat ter plaatse werd gewonnen bij het huidige Vers.

Het aquaduct had een capaciteit van 35.000 kubieke meter water per dag en voorzag de badhuizen, bronnen en fonteinen van Nemausus van water tot ongeveer de 3e eeuw na Chr.. Het grote aquaduct werd in de 6e eeuw na Chr. verlaten; het was toen in het La Lônegebied gedeeltelijk verwoest.
In de 18e eeuw is naast het onderste niveau van het aquaduct een brug aangelegd.

Het bouwwerk, waarvan het gedeelte dat de Gardon overbrugt nog overeind staat, kan nog steeds bezocht worden.

Constructie 
Het kolossale bouwwerk demonstreert het Romeins vernuft op architecturaal gebied. Het is 49 meter hoog, en bestaat uit drie niveaus, waarvan het bovenste 275 meter lang is. De waterbedding is afgedekt met stenen platen.

Tentoonstelling 
Op 400 meter van de Pont du Gard bevindt zich de grote tentoonstelling La Grande Expo. Het is een ruimte die eer brengt aan de vindingrijkheid van degenen, die het aquaduct uitgedacht en aangelegd hebben.

De Grande Expo is bovenal bedoeld als aanzet tot de ontdekking van het leven in Nîmes in de Romeinse tijd, van de plaats die het water in die tijd innam en van de verschillende technieken die toegepast werden om de bruggen en het aquaduct te bouwen.

Trivia 
In 2019 was de Pont du Gard de officiële startplaats van de zeventiende etappe van de Ronde van Frankrijk.

Romeins aquaduct
Romeinen in Frankrijk
Werelderfgoed in Frankrijk
Gard
Aquaduct in Frankrijk
Historisch monument in Occitanie
Vers-Pont-du-Gard
Bouwwerk in Gard
Leven op aarde (taxonomie)

Dit is een wortel (Engels: root) van de taxonomische informatie op de Nederlandstalige Wikipedia. Hieronder wordt een modernere indeling met 3 domeinen en 4 supergroepen gegeven:

De virussen worden hier niet behandeld, omdat deze geen organismen zijn en niet voldoen aan de belangrijke criteria voor het begrip leven. Zie ook Classificatie en evolutie en de fylogenetische stamboom.

Referenties

Taxonomie
Sneeuwuil

De sneeuwuil (Bubo scandiacus) is een vogel uit de familie van de uilen (Strigidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Strix scandiaca in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.

Kenmerken 
De lichaamslengte van de sneeuwuil bedraagt 55 tot 70 cm en het gewicht 1 tot 2,5 kg. Ze kunnen gemiddeld 20 jaar oud worden. De sneeuwuil heeft een hoofdzakelijk wit verenkleed met zwarte vlekken. Mannetjes en oudere exemplaren zijn witter dan de anderen. Het wit reflecteert in de zon, een eigenschap die de vogels zouden gebruiken om hun aanwezigheid kenbaar te maken in hun territorium. Het gezicht, de keel en de borst zijn het witst en worden het meest in de zon geplaatst. De witste vogels maken mogelijk ook gebruik van de albedo van sneeuw, waardoor ze mogelijk lagere, minder zichtbare zitplaatsen kunnen uitkiezen dan gevlektere exemplaren.

De isolatie die het verenkleed van de sneeuwuil biedt, is buitengewoon ontwikkeld. Om te beginnen is deze vogel bijna geheel bevederd. Hij heeft een korte snavel, waarvan alleen het puntje uitsteekt. De ogen worden beschermd door lange, dichte wimpers. De poten zijn gehuld in een lange veren 'broek', die doorloopt tot op de klauwen. Onder de strak zittende laag dekveren draagt het dier warm 'ondergoed' van fijn dons. Ten slotte draagt ook de structuur van de veren bij aan hun isolerende werking: de kern van de veren is hol, zodat ze warme lucht kunnen opslaan.

Voortplanting 
Sneeuwuilen nestelen in een kuil op de grond die ze bekleden met veertjes, mos en bladeren. Dankzij hun goede schutkleur vallen ze tijdens het broeden nauwelijks op. De broedtijd bedraagt 27 tot 34 dagen. Kuikens verlaten na zo’n 25 dagen regelmatig het nest. Vliegen lukt dan nog niet, na ongeveer twee maanden wel. Volwassenheid bereiken kuikens op tweejarige leeftijd. De legselgrootte varieert tussen de drie en veertien eieren, afhankelijk van het voedselaanbod. In lemmingrijke jaren is het aantal eieren het grootst.

Verspreiding en leefgebied 
In strenge winters wordt hij nog weleens in Nederland of België waargenomen als dwaalgast. Maar zijn verspreidingsgebied is het uiterste noorden van Azië, Europa en Noord-Amerika. Daar leeft en nestelt de overwegend witte sneeuwuil op de toendra.

Voedsel en jacht 

Met zijn lengte van 60 cm en een spanwijdte van meer dan een meter is de sneeuwuil in staat om grote prooien te doden. Hij pakt hazen en vogels ter grootte van het korhoen. Ook lemmingen, muizen en watervogels staan op zijn menu. De jachtmethode bestaat voor een groot deel uit op een plek met 360 graden zicht zitten en wachten op een beweging die de positie van een dier verraadt. Dan vliegt de uil laag over de grond en laat zich op de prooi vallen, met zijn krachtige klauwen uitgestrekt om te doden.

Status 
De grootte van de populatie is in 2013 geschat op 14-28 duizend volwassen vogels en dit aantal gaat achteruit. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status kwetsbaar.

Externe link 
 SoortenBank.nl beschrijving, afbeeldingen en geluid

Oehoes
Dier uit het Nearctisch gebied
Dier uit het Palearctisch gebied
IUCN-status kwetsbaar
BP

BP (oliemaatschappij)
 Boerenpartij (Nederland), een voormalige Nederlandse politieke partij
 BP-2011, een Surinaamse politieke partij
 Before Present, een jaaraanduiding uit de C14-datering
 Protectoraat Beetsjoeanaland, met BP als landcode op motorvoertuigen
 Air Botswana, met BP als IATA-code
 Boulevard Périphérique (Parijs), BP op Parijse wegwijzers
 Bletchley Park, locatie van voormalige Government Code and Cipher School 
 Brits-parlementaire debatvorm, een debatvorm in wedstrijddebatten
 Robert Baden-Powell (1857-1941), bekend als B-P
Meloenpit

Een meloenpit is het zaad van een watermeloen. Diverse soorten meloenpitten zijn eetbaar en worden dan ook in de handel gebracht. Men kan gezouten en gedroogde watermeloenpitten onder andere onder de naam kwatji of kwaci in de toko vinden. Deze naam is afkomstig uit Indonesië.

Watermeloenpitten worden in diverse Aziatische landen gegeten. In Thailand zijn ze te koop onder de naam melit tang mo.

Het pellen van een watermeloenpit wordt doorgaans gedaan door de spitse kant ervan tussen de tanden te kraken.

Meloen
Eetbare noten en zaden
Hydraulica

Hydraulica is de toegepaste wetenschap die zich bezighoudt met het gedrag van stromende vloeistoffen (vloeistofdynamica), veelal met een vrij wateroppervlak zoals rivieren, meren, kanalen en zeeën. Andere woorden voor hydraulica zijn waterloopkunde en fluïdomechanica.

Enige aspecten van de hydraulica 
Het woord "hydraulica" is afkomstig van het Griekse woord ὑδραυλικός (hydraulikos), dat afstamt van ὕδραυλος (hydraulos), hetgeen Grieks is voor waterorgel. Het woord ὕδραυλος (waterorgel) is samengesteld uit ὕδωρ (water) en αὐλός (fluit of pijp).

Volgens de hydraulica kan een vloeistof op twee manieren stromen:
 Laminaire stroming (gelaagd)
 Turbulente stroming (wervelend)

De Navier-Stokes-vergelijkingen zijn een veel gebruikte wiskundige beschrijving voor de stroming van vloeistoffen. Voor turbulente stroming is het in de praktijk onmogelijk om de Navier-Stokes-vergelijkingen compleet op te lossen. Voor deze stromingen worden meestal Reynolds-gemiddelde Navier-Stokes-vergelijkingen (RaNS) gebruikt.

Enkele belangrijke fenomenen uit de hydraulica:
 Schietend water (superkritische stroming) versus stromend water
 Watersprong
 Waterslag

Referenties 
 Kees Vreugdenhil, Gerard Alberts & Pieter van Gelder. "Waterloopkunde: een eeuw wiskunde en werkelijkheid." in: NAW 5/2 nr. 3 september 2001, 267
 H. Rouse en S. Ince (1957) History of Hydraulics. Dover Publications, New York.

Zie ook 
 Waterloopkundig Laboratorium, in 2008 opgegaan in Deltares
 Hendrik Lorentz

Vloeistofdynamica
Wymbritseradeel (gemeente 1984-2010)

Wymbritseradeel () (officieel (Fries): Wymbritseradiel ()) was een plattelandsgemeente in de Nederlandse provincie Friesland die in hoefijzer-vorm rond de gemeente Sneek gelegen was. De voormalige gemeente telde 16.151 inwoners (1 januari 2010, bron: CBS). De hoofdplaats was IJlst.

In de volksmond werd (wordt) vaak gesproken over Wymbrits.

Geschiedenis 
De gemeente Wymbritseradeel was na de gemeentelijke herindeling in Friesland op 1 januari 1984 gevormd door de fusie van de gemeenten IJlst, de oude gemeente Wymbritseradeel en enkele delen van Doniawerstal met de dorpjes Koufurderrige en Smallebrugge en van Wonseradeel met het dorp Greonterp.

Sinds 1986 was de officiële naam van de gemeente het Friestalige Wymbritseradiel. De Nederlandse naam Wymbritseradeel was sindsdien ook wel gebruikt als onderscheid voor de oude gemeente Wymbritseradeel van voor 1984.

Per 1 januari 2011 is de nieuwe gemeente Wymbritseradeel gefuseerd met de gemeenten Bolsward, Nijefurd, Sneek en Wonseradeel. De naam van de nieuwe gemeente is Súdwest-Fryslân.

Kernen 
De voormalige gemeente Wymbritseradeel telde 28 officiële kernen. De hoofdplaats was IJlst, een van de Friese elf steden. De gemeente heeft in de laatste jaren voor de opheffing een besluit ingediend om de Friese plaatsnamen officieel te maken. Een officiële lijst van die Friese plaatsnamen is echter nooit vastgesteld. Mede hierdoor en de fusie (de nieuwe gemeente Súdwest-Fryslân voert een ander beleid ten aanzien van plaatsnamen) is het hele plan onuitgevoerd gebleven.

Stad en dorpen 
Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 2009:

Bron: Website gemeente Wymbritseradiel

Buurtschappen 
Naast deze officiële kernen bevonden zich in de voormalige gemeente de volgende buurtschappen:

Politiek 
Net voor de fusie bestond het college van burgemeester en wethouders  uit:
 Burgemeester: J. (Jacob) Reitsma
 Wethouders:
 D. Attema (CDA) locoburgemeester
 G. Gerbrandy (FNP)
 Mevr. S. Kanselaar (PvdA)
 Gemeentesecretaris: S. Joustra

Aangrenzende gemeenten

Zie ook 
 Lijst van burgemeesters van Wymbritseradeel
 Lijst van rijksmonumenten in Wymbritseradeel
 Wymbritseradeel (gemeente tot 1984), oude gemeente Wymbritseradeel van voor 1984
Waghenbrugghe

Geschiedenis van Súdwest-Fryslân
Voormalige gemeente in Friesland
Flankspel

Een flankspelopening is in het schaken een schaakopening die niet begint met de opmars van de witte koningspion of de witte damepion; de partij begint dus niet met 1.e2-e4, met 1.e2-e3, met 1.d2-d4 of met 1.d2-d3.
Er zijn zestien mogelijke zetten om een flankspel te beginnen: twaalf pionzetten en vier paardzetten.

Het flankspel kent twee vaak gespeelde openingen: de Engelse opening en de Rétiopening.

De grote flankspelen 
De grote flankspelen zijn:

Overige flankspelen 
Hieronder worden de overige flankspelen genoemd.

Birdopening

Benko-opening

Grobopening

Nimzo-Larsenaanval

Sokolskyopening

Van Geetopening

Kleinere flankspelen 
Van de kleinere flankspelen worden de beginzetten volgens de drie gulden regels als inferieur beschouwd; ze worden dan ook zelden gespeeld.

Zie ook 
 Gambieten in flankspelen
 Lijst van veelgespeelde schaakopeningen

Flankspel
Vostok 2

Vostok 2 (Russisch: Восток-2, "Oosten 2" of "Oriënt 2") was de tweede bemande ruimtevlucht in het kader van het Russische Vostokprogramma en had tot doel de effecten van een langere periode van gewichtloosheid op het menselijk lichaam te bestuderen. Daarom vloog Vostok 2, met aan boord kosmonaut German Titov, in ruim 25 uur bijna 18 keer rond de aarde.

Missiebeschrijving
Titov kreeg tijdens deze vlucht last van ruimteziekte, maar afgezien daarvan was de vlucht vrijwel vlekkeloos. Door een defect verwarmingselement daalde de temperatuur in de cabine tot ongeveer 6° Celsius. Net als bij de voorgaande vlucht van Vostok 1 verliep de scheiding van daalcabine en service-module niet helemaal goed waardoor de daalcabine bij de terugkeer in de atmosfeer wild begon te tollen. Na enige tijd brandde de kabelbundel tussen beide componenten van het ruimtevaartuig door als gevolg van de wrijving met de atmosfeer. De rest van de afdaling naar het aardoppervlak verliep daarna zonder verdere problemen.

Vlak voor het einde van de vlucht werd Titov op een hoogte van circa 7 kilometer, geheel volgens plan, met een schietstoel uit de daalcabine geschoten en landde hij aan een parachute veilig op aarde.

Ruimteziekte
Tijdens de zesde omloopbaan probeerde Titov een maaltijd te nuttigen, maar hij moest prompt overgeven. Hij kreeg last van duizelingen en bleef zich misselijk voelen, ook nadat hij ruim 8 uur had geslapen. Pas vanaf de twaalfde omloopbaan begon hij zich weer beter te voelen. Soortgelijke verschijnselen werden op latere ruimtevluchten ervaren door astronauten en kosmonauten en worden toegeschreven aan het feit dat het menselijk evenwichtsorgaan moeite heeft zich aan te passen aan de situatie van gewichtloosheid. Dit werd bekend als de ruimteziekte.

Zie ook 
 Lijst van bemande ruimtevluchten

Bemand ruimtevaartuig
Vostokprogramma
Vostok 3

Vostok 3 (Russisch: Восток-3) was de derde bemande ruimtevlucht in het kader van het Russische Vostokprogramma. Aan boord was kosmonaut Andrian Nikolajev. Een dag na de lancering van Vostok 3, volgde Vostok 4. De Vostok 3 en 4 voerden de eerste gezamenlijke bemande ruimtevlucht in de geschiedenis uit.

Missieverslag
De dubbelvlucht van Vostok 3 en Vostok 4 was mogelijk door Vostok 4 te lanceren op het moment dat Vostok 3 over de lanceerbasis in Kazachstan vloog. De beide ruimtevaartuigen hebben elkaar tot op ongeveer 6,5 km genaderd en de kosmonauten maakten onderling radiocontact.

De Vostok capsules beschikten alleen over enkele kleine stuurraketjes ten behoeve van de standregeling ten opzichte van de zon en de aarde. Systemen voor baanwijziging waren niet aanwezig zodat het rendez-vous tussen Vostok 3 en Vostok 4 alleen mogelijk was door het op het juiste moment lanceren van Vostok 4. Na de dichtste nadering werd de afstand tussen beide capsules al snel weer groter.

Kosmonaut Nikolajev was de eerste mens die met een filmcamera beelden in kleur maakte van de aarde.

Na bijna vier dagen in de ruimte te hebben doorgebracht werd de remraket van Vostok 3 in werking gesteld en keerde de capsule terug in de atmosfeer. Dit gebeurde vrijwel tegelijkertijd met de terugkeer van Vostok 4; beide capsules landden nog geen tien minuten na elkaar. Vlak voor het einde van de vlucht van Vostok 3 werd kosmonaut Nikolajev, geheel volgens plan, met een schietstoel uit de daalcabine geschoten om daarna aan een parachute te landen op aarde. De daalcabine landde aan een eigen parachute een eind verderop.

Zie ook 
 Lijst van bemande ruimtevluchten

Bemand ruimtevaartuig
Vostokprogramma