Eugène Viollet-le-Duc

Eugène Emmanuel Viollet-le-Duc (ur. 27 stycznia 1814 w Paryżu, zm. 17 września 1879 w Lozannie) – francuski architekt, historyk sztuki i konserwator, wolnomularz. Komandor Legii Honorowej.

Poświęcił się badaniom architektury średniowiecznej. Jest jednym z ojców współczesnej wiedzy o konserwacji zabytków. Zasłynął dzięki restauracji średniowiecznych budowli. Od 1863 roku był profesorem uczelni École des Beaux Arts w Paryżu. Autor opracowań słownikowych dotyczących średniowiecza, m.in. architektury.

Ocena działalności 
W swoim podejściu do sztuki konserwatorskiej charakteryzował się puryzmem stylowym. Często usuwał późniejsze dobudowy i dodatki. Uzupełniał brakujące elementy i rekonstruował ubytki. Zajmował się rekonstrukcją wnętrz i otoczenia budowli zgodnie ze stylem, w jakim były one budowane. Jego niewątpliwą zasługą było uratowanie wielu budowli przed zniszczeniem i zainteresowanie sztuką średniowiecza.

Viollet-le-Duc często krytykowany jest za swoiście pojęte „ulepszanie” budowli zabytkowych – dodawał obiektom zabytkowym elementy, których wcześniej nie było, przy równoczesnym usuwaniu istniejącej tkanki zabytkowej, niezgodnej z jego wyobrażeniami. Trzeba jednak mieć na uwadze, że prowadził swoją działalność w XIX wieku, kiedy podejście do architektury było inne niż współczesne. Obecnie, z uwagi na spustoszenia, jakie spowodowały I i II wojna światowa w Europie, usuwanie elementów „narosłych” przeprowadza się rzadko, a rekonstrukcję tylko w przypadku istotnych dowodów potwierdzających istnienie wcześniejszych elementów.

Dokonania 
 Opracowanie słownika dotyczącego średniowiecznej architektury francuskiej Dictionnaire raisonné de l'architecture française du XIe au XVIe siècle,
 Opracowanie słownika mebli francuskich Dictionnaire raisonné du mobilier français de l'époque carolingienne à la Renaissance (Bance et Morel, Paris, 1858 à 1870).

Spis restaurowanych obiektów 
 Kościoły:
 Sainte-Marie-Madeleine w Vézelay,
 Saint-Louis w Poissy,
 Notre-Dame w Semur-en-Auxois,
 Saint-Sernin w Tuluzie,
 Sainte-Chapelle w Paryżu (z Félixem Dubanem i Jean-Baptiste-Antoine’em Lassusem),
 Saint-Ouen w Rouen,
 Katedra Notre-Dame w Paryżu (z Paulem Abadie i Jean-Baptiste-Antoine’em Lassusem),
 Bazylika Saint-Denis koło Paryża,
 Bazylika Saint-Nazaire w Carcassonne,
 Katedra Saint-Michel w Carcassonne,
 Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Clermont-Ferrand,
 Katedra Notre-Dame w Lozannie (Szwajcaria),
 Katedra Saint-Maurice de Mirepoix,
 Chartreuse Notre-Dame-des-Prés de Neuville-sous-Montreuil.
 Ratusze:
 Roquetaillade,
 Narbonne,
 Saint-Antonin-Noble-Val (Tarn-et-Garonne),
 Compiègne.
 Zamki i mury miejskie:
 Zamek w Pierrefonds (stanowił scenografię do wielu filmów np. Goście, goście),
 fortyfikacje miejskie w Carcassonne – 1849 r. (obecnie należą do światowego dziedzictwa UNESCO),
 Zamek Roquetaillade w Mazères,
 Château de Coucy,
 Château d'Antoing w Belgii.

Polonica 

 Na podstawie wstępnych szkiców Viollet-le-Duca odbudowany został zamek w Gołuchowie (1875–1885).
 Le-Duc zaprojektował też wykonany w 1876 roku ołtarz do krypty św. Leonarda na Wawelu, gdzie mszę prymicyjną odprawił Karol Wojtyła.

Zobacz też 
 Bodo Ebhardt

Przypisy

Linki zewnętrzne 

 
 Eugène Viollet-le-Duc, Description et histoire du château de Pierrefonds w bibliotece Polona

Architekci historyzmu
Architekci związani z Paryżem
Francuscy architekci
Francuscy historycy sztuki
Francuscy wolnomularze
Komandorzy Legii Honorowej
Ludzie urodzeni w Paryżu
Teoretycy konserwacji i ochrony zabytków
Urodzeni w 1814
Zmarli w 1879