alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Kantono Travis (Teksaso)

La kantono Travis situas en la centra parto de la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de  ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefloko kaj administra centro estas Aŭstino, kiu ankaŭ estas la ĉefurbo de Teksaso. Kantono Travis kreiĝis de Kantono Bastrop en 1840 kiam Aŭstino fariĝis la ĉefurbo de la Respubliko de Teksaso. Ĝi organiziĝis dum 1843. Multaj aliaj kantonoj kreiĝis de Kantono Travis. Ĝi nomiĝas por kolonelo William B. Travis, komandanto de la batalo de la Alamo.

Geografio 

Kantono Travis estas monteta regiono, apartigita de la Rivero Colorado kun kelkaj artefaritaj lagoj. La nordoksidenta parto de la kantono estas en la Teksasa Monteta Regiono dum la sudorienta parto estas en la Nigra-grunda Regiono. Ĝi havas cedrajn, pekanajn, kverkajn, prosopo* (angle:mesquite), kaj aliajn arbojn kun diversaj grundoj.

Laŭ la usona censo de 2000, la loĝantaro de Kantono Travis nombris 812 280. La tuta areo de la Kantono Travis estas 2 647 km2 , el kiu 2 562 km2 estas tera kaj 85 km2 estas akva. La alteco estas inter 120 m kaj kaj 405 m super marnivelo. La jara pluvo estas 81 cm. La meza januara minimuma temperaturo estas 4 oC kaj la meza julia makimuma temperaturo estas 35 oC.

Demogafio 
Laŭ la 2000a censo:
 Tuta loĝantaro 812 280
 Familioj: 183 798
 Loĝantara denseco: 317/km2
 Rasa konsisto
 Blankaj: 68,21%
 Afrik-usonaj: 9,2%
 Indianaj: 0,58%
 Asiaj: 4,4%
 Pacifik-insulanaj: 0,07%
 Aliaj: 14,56%
 De du aŭ pli rasoj: 2,85%
 Hispandevenaj: 28,20%
 Domanaroj: 320 766
 Kuninfanaj (malpli ol 18 jara): 29,30%
 Geedzaj duopoj:42,60%
 Kun domanino sen ĉeesta edzo: 10,40%
 Ne-familiaj: 42,70%
 Unuopulaj: 30,10%
 Mediana aĝo: 30 jaroj
 Aĝa konsisto
 <18: 23,80%
 18-24: 14,70%
 25-44: 36,50%
 45-64: 18,20%
 >65: 6,70%
 Enspezoj
 Mediana domanara enspezo: $46 761
 Mediana familia enspezo: $58 555
 Mediana vira enspezo: $37 242
 Mediana virina enspezo: $30 452
 Pohoma enspezo: $25 883
 Malriĉaj loĝantoj: 12,50% 
 Malriĉaj familioj: 7,70%

Urboj kaj urbetoj 

 Anderson Mill
 Aŭstino
 Barton Creek
 Bee Cave
 Briarcliff
 Creedmoor
 Garfield
 Hudson Bend
 Jollyville
 Jonestown
 Lago Vista
 Lakeway
 Lost Creek
 Manor
 Onion Creek
 Pflugerville
 Rollingwood
 San Leanna
 Shady Hollow
 Sunset Valley
 The Hills
 Wells Branch
 West Lake Hills
 Windemere

Eksteraj ligiloj 
  ()

Referencoj 
prosopo*: Nova vorto por arboj de la arba familio Prosopis. Arboj de tiu ĉi familio troviĝas en kelkaj sekaj regionoj de la mondo. La angla nomo de arboj en tiu ĉi familio estas "mesquite".

Travis
Baton Rouge (Luiziano)

Baton Rouge estas la ĉefurbo de Luiziano, ŝtato de Usono. Laŭ la popolnombrado de 2000 ĝi havas 227.818 loĝantojn. Ĝi estas ankaŭ la ĉefurbo de Paroĥo Okcidenta Baton Rouge.

La nomo Baton Rouge signifas "bastono ruĝa" francalingve. La nomo devenas de cipresa stango tinkturita ruĝe, kiu markis la limon de la ĉasteritorio de indianoj, kiam la Francoj unue koloniigis tie en 1699. Baton Rouge restis urbeto dum la franca kaj hispana koloniigo. Post kiam Usono aĉetis Luizianon, ĝi kreskis pli rapide, kaj estis urbigita en 1817, kiam ĝi estas la dua plej granda urbo en Luiziano.

La ĉefurbeco de la ŝtato Luiziano estis movita de Nov-Orleano al Baton Rouge en 1849. Ĝi estis removita al Nov-Orleano dum la Usona Enlanda Milito, kaj tiam revenis al Baton Rouge en 1882.

Gefiloj 
 Andrea Tomasovsky

Vidu ankaŭ 
 Kaĵun-franca lingvo
 Kaĵunoj
 Kaĵuna kuirarto
 Luiziana Universitato

Eksteraj ligiloj 
 http://www.brgov.com Oficiala retejo
 http://www.batonrouge.com Urba gvidilo

Urboj de Luiziano
Ĉefurboj de Usono
Augusta (Majno)

Augusta estas ekde 1831 la ĉefurbo de la federacia ŝtato de Majno en Usono. Ĝi situas apud la Rivero Kennebec. Laŭ la 2000-a popolnombrado, ĝi havas 18.560 loĝantojn. Ĝi estas ankaŭ la ĉefurbo de Kantono Kennebec.

Urboj de Majno
Ĉefurboj de Usono
Augusta

La vorto havas plurajn signifojn:
 Baze Augusta [Aŭgusta] estas nomo, plej ofte virina persona nomo, en iuj kazoj ankaŭ latinlingva kromnomo, kiu referencas al la imperiestro Aŭgusto Cezaro de la Romia Imperio (laŭ kiu ankaŭ nomatas la monato aŭgusto).

Aparte,
 Augusta estas la pseŭdonimo de la litova psikologistino kaj ekonomikistino Aušra Augustinavičiūtė,

kaj en geografia senco,
 Augusta (Majno) estas urbo en la ŝtato Majno de Usono,
 Augusta (Georgio) estas urbo en la ŝtato Georgio de Usono (kreskurbo de James Brown), kaj
 Augusta (Italio) estas komunumo en Italio.
Annapolis (Marilando)

Annapolis estas la ĉefurbo de federacia ŝtato Marilando, Usono. Laŭ la popolnombrado en 2000, ĝi havas 35.838 loĝantojn. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de la ŝtata Kantono Anne Arundel. Ĉi-tiu urbo estas parto de la Metropola Areo Vaŝingtono-Baltimore. En Annapolis situas la Usona Mararmea Altlernejo kaj Kolegio de Sankta Johano.

Historio 
Ĝin fondis jam en 1649 britaj setlistoj el Virginio, kiuj establis inter la alflueo de Severn kaj South River havenon, nomatan Arundel Town.

La registara estro Francis Nicholson en 1704 translokigis la registaran sidejon de St. Mary's City al tiu loko kaj alinomis tion laŭ estimo al reĝino Anna al Annapolis. Post finiĝo de la usona enlanda milito, la havenurbo estis eĉ dum 9 monatoj ĉefurbo de Usono.

Aktuala historio 
En Annapolis okazas la 27-an de novembro 2007 internacia packongreso, organizita de Usono.

Servoj 
 Usona Mararmea Akademio

Famuloj 
 verkisto James M. Cain

Eksteraj ligiloj 

 oficiala paĝo de la urbo
 oficiala turisma paĝo

Urboj de Marilando
Ĉefurboj de Usono
Lansingo

Lansingo () estas la ĉefurbo de Miĉigano, ŝtato de Usono, kaj estas la sesa plej granda urbo en la ŝtato. Laŭ la 2010 popolnombrado, ĝi havas  loĝantojn. Pro tio, Lansingo estas la kvina plej granda urbo en Miĉigano je loĝantaro. Ĝi lokas plejparte en Kantono Ingham, sed ankaŭ en Kantono Itano. La nuntempa urbestro estas Virg Bernero. Lansingo estas tre proksima al Orienta Lansingo, la hejmo de Miĉigana Ŝtata Universitato, kiu estas la sepa plej granda universitato en Usono. Ĝi havas proksimume  studentojn kaj preskaŭ  laboristojn. La universitato membras de la Granda Dek Konferenco (Big Ten Conference) kaj la maskoto estas la Sparto.

La Granda Rivero (La plej longa rivero en la stato) fluas tra Lansingon, daŭranta nord-okcidente ĝis la urbon: Grand Rapids kaj Lagon Miĉiganon poste.

Ĝi iĝis la ĉefurbo post la Milito de 1812. Dum tiu milito, la Britoj kaptis la tiaman ĉefurbon, Detrojto.

Eksteraj ligiloj 
 http://www.cityoflansingmi.com 
 http://www.lansing.org 
 http://www.cata.org 
 http://www.lansingpsd.com 

Urboj de Miĉigano
Ĉefurboj de Usono
Saint Paul (Minesoto)

Saint Paul (prononcita "Sejnt Pal", angle de Sankta Paŭlo) estas la ĉefurbo kaj dua plej granda urbo de la Usona ŝtato de Minesoto. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de la ŝtata Kantono Ramsey. Laŭ la censo de 2000, la urbo havis 287 151 loĝantojn. Saint Paul kaj la apuda urbo Minneapolis formas la plejparton de la regiono konita kiel la ĝemelaj urboj.

Saint Paul estas la naskiĝloko de verkisto F. Scott Fitzgerald  kaj Georgios Andrea Papandreu, kiu inter 2009 kaj 2011 estis la ĉefministro de Grekio.

La bildstriisto Charles M. Schulz, kiu naskiĝis en Minneapolis, plenkreskiĝis en Saint Paul.

Famuloj 
En Saint Paul mortis hungardevena mineralogo Tibor Zoltai.

Eksteraj ligiloj 
 http://www.ci.stpaul.mn.us 
 http://www.umn.edu 
 http://www.stthomas.edu

Urboj de Minesoto
Ĉefurboj de Usono
Suŝio

Suŝio (寿司,鮨,酢 aŭ すし sushi [suŝi]) estas japana plado; ĝia esenca enhavo estas milde vinagrita rizo. Inter la gravaj specoj troviĝas bulsuŝio (握り寿司 nigiri-zushi [nigiri-zuŝi]), rulsuŝio (巻き寿司 maki-zushi [maki-zuŝi]), poŝa suŝio(稲荷寿司 inari-zushi [inarizuŝi]), tegola suŝio (散らし寿司 chirashi-zushi [ĉiraŝi-zuŝi]), kubsuŝio (押鮨 oshi-zushi [oŝi-zuŝi]), kaj militŝip-suŝio (軍艦巻き gunkan-maki [gunkan-maki]). Krom la rizo mem, suŝio tipe havas alian ingrediencon aŭ ingrediencojn (kruda fiŝaĵo, omleto, legomoj, ktp). Ĝi ofte estas servita kun sojsaŭco, vasabio, gari (piklita zingibro), kaj verda teo.

Specoj de suŝio

Nigirizushi 
Nigirizushi (握り寿司 [nigiri-zuŝi], "bul-suŝio") estas mord-granda suŝio kiu estas metita freŝan fiŝaĵon sur buligita rizo per manplato. Edomae-zushi (江戸前寿司 [edomae-zuŝi], "suŝio el Edo (Tokio)")  estas tre konata. Fiŝa ovo kaj eĥino, kiuj facile renversiĝas, ofte estas servitaj kiel gunkanmaki (軍艦巻き [gunkan-maki] "militŝip-suŝio"), kun nori-a (maralga) papero.

Ofta materialo:
 kruda fiŝaĵo
 legomoj
 bovaĵo
 anaso sovaĝanaso (kruda aŭ rostita)
 kokina ovo (miksita rostita)
 salato kun majonezo

Makizushi 
Makizushi (握り寿司 [maki-zuŝi], "rul-suŝio") estas suŝio rulita de maralga papero per la ilo nomita "makisu". Tio estas tranĉite servita krom kiam oni manĝas je la Setsubun, la speciala tago antaŭ la komenco de la printempo en Japanio. Ne-japantradiciaj rulsuŝioj estas ekzemple kalifornia rulaĵo (uzanta avokadon) kaj aranea rulaĵo (uzanta molŝelan krabon).

Narezushi 
En Narezushi (なれ寿司 [nare-zuŝi], "Fermentita suŝio") oni fermentigas fiŝaĵon, salon kaj rizon (malofte malton).

Chirashizushi

Temakizushi

Gimbap 
Gimbap (김밥) estas la korea versio de rulsuŝio. Tio ne uzas vinagran sed ofte sezamolean rizon; kaj ne estas rulita de nori sed gim-a maralga papero.  En Sud-Koreio ekzistas kelkaj rapidaj manĝaĵaj ĉenoj, kiuj ĉiuj dediĉis sin por servi gimbapon, tujpretajn nudelojn kaj aliajn malgrandajn manĝaĵojn . La prezo de gimbapo estas malalta kaj plejparte estas uzata por altiri klientojn internen. La ĉenoj uzas nomojn kiel Gimbap Nara (밥밥 나라, Gimbap-lando) kaj Gimbap CheonGuk (김밥 천국, Gimbap-ĉielo).

Vidu ankaŭ 

 Saŝimo

Japana kuirarto
Jackson (Misisipio)

Jackson estas la ĉefurbo kaj la plej granda urbo (kiel grandurbo) de Misisipio, ŝtato de Usono. Jackson estas unu de la ĉefurboj de Kantono Hinds; Raymond estas la alia ĉefurbo de la kantono. Jackson estas nomumita pri Andrew Jackson, kiu daŭre estis generalo kaj iĝis prezidanto.

Bazaj informoj 

 Areo: 277 km²
 Loĝantaro: 173.514 (en 2010)
 Supermara alteco: 85 m
 Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
 Poŝtkodo: 39200-39299
 Telefonkodo: 601, 769

Geografio 
Jackson situas sur ebenaĵo laŭ rivero en la suda parto de Usono, en la meza parto de Misisipio.

Historio 
La plej frue indianoj loĝis en tiu ĉi areo. En 1820 helpe de traktato eŭropanoj akiris ĝin kaj ili fondis laŭ la komerca vojo haltejon nomatan Parkerville. Ĝi estis konvena loko (situanta preskaŭ en la mezo de la lando) por ĉefurbo jam en la sekva jaro. En 1822 oni establis la ĉefurbon. En 1840 Jackson estis interligita per fervoja linio. Dum la Usona Enlanda Milito en 1863 la norda armeo venkis en grava batalo. En 1871 mulo-tiritaj tramoj ekfunkciis, ili ekde 1899 funkciis per elektroj. En la 1930-aj jaroj oni malkovris tergasokampojn proksime, kiu faris evoluon por la urbo. Dum la 2-a mondmilito la proksima aerbazo iĝis grava, precipe nederlandanoj profitis ĝin. En 1967 la Ku-Kluks-Klano bombis la sinagogon kaj tiutempe similaj agoj okazis.

Ekonomio 
Jackson havas plurajn gravajn industriojn. Tiuj inkludas elektrajn ekipaĵojn kaj maŝinarojn, oni produktas nutraĵojn. En la ĉirkaŭaĵo oni bredas brutarojn kaj kokojn, oni kultivas sojfabojn, kotonojn.

Klimato 
Jackson havas humidan subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 12-24 °C. La varmo kulminas en julio kaj aŭgusto kun rekordo 42 °C, inter decembro-marto foje frostas. Jare pluvas (aŭ malofte neĝas) po 1375 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte en decembro, plej malofte en septembro. En 1966 kaj 2011 grandaj ŝtormoj okazis, kiu detruis parton de la urbo.

Trafiko 
El Jackson aŭtoŝoseoj kuras al Memphis, New Orleans, Monroe kaj Birmingham (Alabamo), ĉefvojoj kuras al diversaj aliaj urboj. La urbego havas internacian flughavenon kaj fervojon.

Servoj 

 Jackson Ŝtata Universitato

Vidindaĵoj 
 muzeoj pri historio, muslima kulturo, fajrobrigado, agrikulturo, artoj, naturscienco, sportoj
 universitato Belhaven (1883)
 urbodomo de 1846

Fontoj 
 Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
 Anglalingva Vikipedio

Urboj de Misisipio
Ĉefurboj de Usono
Setlejoj nomitaj laŭ personoj
Jackson

Jackson povas rilati al:

 Jackson (Misisipio) estas ĉefurbo kaj la plej granda urbo de Misisipio, Usono.
 Jackson (lago) estas lago situanta en nordokcidenta Vajomingo, Usono.
 Jackson (gitaro) estas modelo de gitaro.

Vidu ankaŭ 
Jackson estas ankaŭ en la jenaj familiaj nomoj:
 Michael Jackson - usona kantisto
Misisipo

Misisipio (Usona ŝtato)
 Misisipo (rivero)
 misisipo-kulturo
Jeffersonurbo (Misurio)

estas la ĉefurbo de Misurio, ŝtato de Usono. Laŭ la popolnombrado de la jaro 2000, ĝi havis 39.636 loĝantojn. Ĝi estas la ĉefurbo de la kantono Cole, tamen parto de la urbo estas en la kantono Callaway.

Urboj de Misurio
Ĉefurboj de Usono
Helena (Montano)

(prononcita HEL-en-a) estas la ĉefurbo de Montano, ŝtato de Usono. Laŭ la 2000 popolnombrado, ĝi havas 25.780 loĝantojn. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de la ŝtata Kantono Lewis kaj Clark.

Eksteraj ligiloj 

 oficiala retejo 
 http://visitmt.com/categories/city.asp?SiteID=1&City=Helena  
 http://www.co.lewis-clark.mt.us  
 http://www.is.helena.k12.mt.us/Pbl/Tusler/helbldgs/bldgs.htm#Fire%20tower  

Urboj de Montano
Ĉefurboj de Usono
Lincoln (Nebrasko)

estas la ĉefurbo de la ŝtato de Nebrasko en Usono. Laŭ la 2000 popolnombrado, ĝi havis 225.581 loĝantojn, kaj estas la dua plej granda urbo en la ŝtato. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de la kantono Lancaster. Ĝia kromnomo estas "Stelo-urbo" de la tradicio de markado ĉefurbojn kun stelo en mapoj, kaj nun uzas simbolon, stelon kun la litero L ripetita kvinoble.

Vidindaĵoj 
 Ŝtata Muzeo de la Universitato de Nebrasko
 Universitato de Nebrasko-Lincoln

Bildaro

Eksteraj ligiloj 

 oficiala retejo
 http://www.globalsecurity.org/space/facility/sts-els.htm 
 http://www.lincoln.org 
 http://www.downtownlincoln.org 

Urboj de Nebrasko
Ĉefurboj de Usono
Setlejoj nomitaj laŭ personoj
Carsonurbo

Carsonurbo, origine  estas la ĉefurbo de la ŝtato de Nevado en Usono. Carsonurbo nun estas sendependa urbo ekde 1969, ne parto de iu kantono.

Bazaj informoj 
 Koordinatoj: 
 Areo: 435 km²
 Loĝantaro: 55.274 (en 2010)
 Supermara alteco: 1463 m
 Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h)
 Poŝtkodoj: 89701-89706, 89711-89714, 89721
 Telefonkodo: 775

Geografio 
Carsonurbo situas en montaro en la sudokcidenta landparto de Usono, en okcidenta parto de la subŝtato. La rivero same nomata Carson fluas rande de la urbo. Reno (Nevado) troviĝas 50 km.

Historio 

La unuaj eŭropanoj alvenis en 1843, tiam la loko apartenis al Utaho. Komence komercista haltejo formiĝis havanta la nomon Eagle Station (Aglo Stacio). Tiel multaj urbetoj en Nevado, Carsonurbo estis fondita kiel prospera arĝent-minada urbo en 1858. Ĝi estis nomita pro esploristo Kit Carson kaj ĝi estas ĉefurbo ekde fondo de Nevado (1864). La urbeto havis la titolon "la plej malgranda ĉefurbo de Ameriko". En 2011 pafanto malfermis fajron en restoracio mortigante kvar homojn kaj vundante ankaŭ aliajn.

Klimato 
Carsonurbo situas en duonseka aŭ duondezerta klimato. Estas kvar sufiĉe distingaj sezonoj. La temperaturo averaĝe varias inter 1-19 °C. La varmo kulminas en julio rekorde 41 °C, la malvarmo kulminas en februaro rekorde -30 °C. Jare pluvas po 263 mm, en ĉiuj monatoj pluvas (vintre plej ofte neĝas). La pluvo kulminas en januaro kaj malkulminas en junio.

Trafiko 
El Carsonurbo kuras 2 aŭtovojoj, po unu al Reno kaj al lago, krome estas 2 regionaj vojoj. Ĝis 1950 ankaŭ fervojo funkciis tie. La urbo havas regionan flughavenon.

Vidindaĵoj 

 muzeoj:
 guberniestra konstruaĵo
 muzeo de Nevado - prahistoriaj ekspozicioj
 fervoja muzeo
 muzeo pri indiana lernejo
 aviadila muzeo
 lago Tahoe ĉe la ŝtatlimo kun strandoj
 digo tra rivero Carson
 plej alta punkto ene de Carsonurbo - 2808 m

Urboj de Nevado
Ĉefurboj de Usono
C

C estas la tria litero de ambaŭ la Latina alfabeto kaj la Esperanta alfabeto.

La elparolo de C estas tre diversa kaj ne unuece eĉ ĉe unuopa lingvo.

 kiel  en la hungara, ekzemple cica (kateto), cici (mameto)
 kiel  en la turka lingvo
 interalie kiel  en la franca, ekzemple café (kafo)
 interalie kiel  en la angla, ekzemple city (urbo)
 interalie kiel  en la itala, ekzemple cembalo (klaviceno)
 interalie kiel  en la Eŭropa hispana, ekzemple cerdo (porko)

Vidu ankaŭ 

 Cedilo
 Ç
 Ć
 C kun nombro

Bazaj latinaj literoj
L

L estas la 12-a litero de la Latina alfabeto kaj la 16-a litero de la Esperanta alfabeto.

Ĝi korespondas al la cirila litero el (Л), al la greka litero lambda (Λ), al la hebrea litero lamed (ל), al la araba litero lam (ل), kaj al la nagaria litero la (ल).

Signifoj 
 Je romiaj ciferoj, L signifas la nombron kvindek.
 En la metra sistemo, l aŭ L estas la simbolo por litro, mezurunuo de volumeno.
 Kiel internacia aŭtosigno L signifas Luksemburgon.
 En botaniko, post plantonomoj "L." signifas, ke priskribis la planton Linnaeus.
 L estas kodo priskribanta dimension de vesto.
 Ludo L, tabulludo
 Leptona nombro
 L estas simbolo de aminoacido leŭcino en kemio.
 En komputa komplikteorio, L estas komplikeca klaso de decidaj problemoj kiuj povas esti solvitaj per determinisma Maŝino de Turing kun uzo de logaritma kvanto de memora spaco. 

Bazaj latinaj literoj
Concord (Nov-Hampŝiro)

(prononcita KAN-kord) estas la ĉefurbo de Nov-Hampŝiro, subŝtato de Usono. Laŭ la 2000 popolnombrado, ĝi havis 40.687 loĝantojn. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de la kantono Merrimack.

Urboj de Nov-Hampŝiro
Ĉefurboj de Usono
Concord

Concord [konkord] estas nomo de la sekvaj lokoj:

 Concord (Novsudkimrio), Aŭstralio
 Concord, urbodistrikto de Vaughan, Ontario, Kanado
 Concord (Alabamo), Usono
 
 Concord (Kalifornio), Usono
 Concord (Masaĉuseco), Usono
 
 Concord (Nov-Hampŝiro), ĉefurbo de federacia ŝtato Nov-Hampŝiro
 Concord (Norda Karolino), Usono
 
 Concord Township (Ohio), Usono (estas diversaj)
 Concord Township (Pensilvanio), Usono  (estas diversaj)

Concord estas nomo de la sekvaj entreprenoj:

 Concord (Jenoptik), cifereckameraa marko de Jenoptik AG
 Concord (Jané), firmao, kiu produktas infanajn aŭtosidejojn kaj infanaŭtojn
 Concord, matracvenda ĉeno

Concord estas nomo plue :
 CONCORD (organizaĵo), konfederacio de neregistaraj organizaĵoj
 Concord (ŝipo), la ŝipo, sur kiu la unuaj germanaj setlintoj alvenis en Usono

vidu ankaŭ: Concorde (aviadilo)
Katulo

Katulo (ĉirkaŭ 82 a. K. - mortis en 54 a.K.), latine Gaius Valerius Catullus [GAJ-us va-LER-i-us ka-TU-lus], estis unu el la plej influahavaj romiaj lirikaj poetoj.

Vivo 
Katulo naskiĝis en Verona; pri lia kroma vivo ni ne havas multajn informojn. El liaj poemoj ni scias, ke la poeto havis kontaktojn kun elstaraj romiaj personecoj de sia tempo, interalie kun Cezaro kaj Metelo. Grava temo de liaj poemoj estas la amora afero kun virino, kiun la poeto nomas Lesbia. La latina aŭtoro Apulejo, kiu vivis en la dua jarcento p. K., skribas ke la vera nomo de tiu virino estis Clodia. Nuntempaj filologoj do identigis ŝin kun diversaj fame konataj virinoj de la vivtempo de Katulo, interalie kun Clodia, edzino de Quintus Caecilius Metellus Celer, ŝia kuzo.

Verkoj 
116 poemoj de Katulo estas postlasitaj, konservitaj en unu (antikva) volumo eksterordinare ampleksa. En la romia epoko ekzistis pli da liaj poemoj. Verkitaj ili estas en versoj de diversaj tipoj; nur du el ili estas iom pli longaj ( t. n. "epyllia"; epopeetoj). La temoj tre varias: Katulo skribas pri amo, amoro, parencoj, amikoj kaj malamikoj - foje ĝentile, foje draste kaj amare - sed ankaŭ pri poezio. Plej konata eble estas lia epigramo komenciĝanta "Odi et amo..." ("Mi [samtempe] malamas kaj amas...").

Literaturhistoria signifo 
Katulo estis la unua romia poeto, kiu sukcesis adapti formojn de malgrandaj poemoj al la romia literaturo. Samtempuloj kalkulis lin inter la "novuloj" (Cicerono, kritike: "poetae novi", greke "νεώτεροι", t.e. "(tro)modernuloj"). Modeloj de tiu poeta skolo estis ne nur arkaikaj helenaj poetoj kiel Sapfoa kaj Arĥiloĥo, sed ankaŭ pli postaj helenismaj kiel Kalimako de Kireno. - Impona estas la pasio kaj la individueco de Katulo, kvankam posta poeta generacio certe superis lin rilate elegantecon de stilo kaj "purecon" de versoj (ekz. Horacio).

La poezio de Katulo estis tute forgesita ĝis ĝi estis retrovita en la mezepoko, kaj de tiam ĝi kortuŝis, ĝojigis kaj ankaŭ ŝokis tiujn, kiuj eklegas ĝin. Malgraŭ ke miloj da jaroj apartigas nin de ĉi tiu roma nobelo, kaj tamen estas tiel facile identigi kun li pri liaj amaferoj.

En la Renesanco estis verkita tuta amaso da ampoezio, laŭ lia inspiro. Fama tiuterena verkisto estas Ĵano Sekundo el Nederlando. Konsiderinda estas la influo de la verkoj de Katulo al postaj jarcentoj - rimarkinde estas ekz., ke la komponisto Carl ORFF (1895-1982) komponis melodiojn kaj orkestran muzikon por kelkaj el la poemoj de Katulo.

Vidu ankaŭ 
 Catulli carmina

Literaturo 

teksteldono:
 Catullus; eld. M. Schuster k. W. Eisenhut, Leipzig (Germanio) 1958 (latina teksto)
 Catull ; eld. W. Kroll, Stuttgart (Germanio) 1968 (latina teksto kun riĉa germanlingva komentario)
en Esperanto aperis:
 Parto de la konataj poemoj de Katulo estis eldonitaj sub titolo: Amo malamo. Esperantigis Gerrit Berveling. Breda. 1991. 24 paĝoj. Vidu ankaŭ en Antologio Latina, vol. 1, p. 224-250.

Ambaŭseksemaj verkistoj
Romiaj poetoj
Latinlingvaj verkistoj
Romianoj de la 1-a jarcento a.K.
Lesbia

La vera nomo de Lesbia estis Claudia Pulchra Tertulla. Ŝi estis la amantino de la romia poeto Gaius Valerius CATULLUS (esperante Katulo), kiu skribis pri ŝi en la jenaj poemoj:
 Verso 2 de Katulo
 Verso 3 de Katulo
 Verso 5 de Katulo
 Verso 7 de Katulo
 Verso 8 de Katulo
 Verso 11 de Katulo
 Verso 58 de Katulo
 Verso 72 de Katulo
 Verso 79 de Katulo
 Verso 83 de Katulo
 Verso 87 de Katulo
 Verso 92 de Katulo
 Verso 104 de Katulo
 Verso 107 de Katulo
 Verso 109 de Katulo

Latinlingvaj verkistoj
Rodana valo

Multaj altkvalitaj vinoj venas de la franca regiono apud la rivero Rodano (Rhône) inter la urboj Vienne kaj Avignon. La Rodana valo estas la plej malnova vinkultivejo de Francio.
La areo plantita estas 73.000 hektaroj, kaj la averaĝa jara produkto ekvvalentas 465 milionoj da botelplenoj.

Ĉefaj regristritaj vinoj el Rodana valo estas:
 Côtes du Rhône, la plej fama vina nomaĵo el la rodana valo 

Aliaj estas:
 Coteaux du Tricastin
 Côtes du Ventoux
 Côtes du Lubéron
 Costières de Nimes
 Châtillon en Diois
 Clairette de Die
 Coteaux de Die
 Côtes du Vivarais

Rodano
Francaj vinoj
Côtes du Rhône

Listo de la nomaĵoj:
 Côtes du Rhône
 Côtes du Rhône Villages
 Côte Rôtie
 Condrieu
 Chateau Grillet
 Saint-Joseph
 Hermitage
 Crozes-Hermitage
 Chateauneuf du Pape
 Gigondas
 Vacqueyras
 Tavel
 Lirac
 Muscat de Beaumes-de-Venise
 Rasteau

Francaj vinoj
Trenton

Trenton estas la ĉefurbo de la usona ŝtato Nov-Ĵerzejo. Ĝiaj koordinatoj estas .

Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de kantono Mercer. Simila al plejparto de Nov-Ĵerzejaj urboj, Trenton estas regita per urbestro-konsilantaro sistemo de urba regado (La urbestro kaj konsilantaro kune regas la urbon). Trenton foje mallonge estis la ĉefurbo de Usono.

Historio
La batalo de Trenton estis malgranda sed grava batalo dum la Usona Revolucia Milito kiu okazis matene de la 26-a de decembro 1776. Post kiam la generalo George Washington kun armea unuo trapasis la riveron Delavaron norde de Trenton la antaŭan nokton, Washington kondukis la kernon de la Kontinenta Armeo kontraŭ la soldatoj el Hesio kazernigitaj ĉe Trenton. Post mallonga batalo, preskaŭ la tuta Hesia soldataro estis kaptita, kun apenaŭaj perdoj ĉe la flanko de la usonanoj. Tiu batalo ege stimulis la antaŭe malfortan milit-spiriton de la Kontinenta Armeo, kaj inspiris reenlistigojn.

Eksteraj ligiloj 
  ()

Urboj de Nov-Ĵerzejo
Ĉefurboj de Usono
Alexander Gode

Alexander Gottfried Friedrich Gode-von Aesch (naskiĝis la 30-an de oktobro 1906 en Bremen, mortis la 10-an de aŭgusto 1970 63-jaraĝa) estis la ĉefa inventinto de la planlingvo Interlingua kiam li laboris por IALA.

Li instruis la latinan kaj la germanan lingvojn en la universitatoj Columbia kaj Ĉikago kaj laboris pro IALA ekde 1934. Li ankaŭ verkis lernolibrojn, inkluzive la serion "unuavide" kun E. Clark Stillman 1943—1946: Spanish at Sight, French at Sight, Portuguese at Sight kaj fine Interlingua a prime vista. Tradukis multajn artikolojn kaj kelkajn librojn el diversaj lingvoj en la anglan. Publikigis en 1941 la 300-paĝan verkon "Natural Science in German Romanticism". Li fondis en 1946 la eldonejon Storm Publishers. Li estis la lasta direktoro de serĉado de IALA ekde 1946, kaj redaktis la "Interlingvaan-anglan vortaron" (Interlingua-English Dictionary) (1951) kaj estis kunverkisto de "Interlingua Grammar" kun Hugh E. Blair (1951). Poste li estis estro de "Interlingua Division of Science Service" (1953—1967).

Li aŭtoris multajn verkojn en Interlingvao, la angla kaj en la germana. Kunfondinto kaj unua prezidanto de l' Usona Asocio de Tradukistoj. Je lia honoro, ĝi ĉiujare premias unu individuon aŭ institucion per la prestiĝa Alexander-Gode-Medalo "pro elstaraj servoj en la tradukista kaj interpretista profesioj".  Dum siaj lastaj jaroj, li tradukis sciencajn verkojn por sia eldonejo "Interlingvaaj tradukoj" (Interlingua Translations). Li estis premiita interalie per Harald Swanberg Distinguished Service Award de l' "Asocio de usonaj medicinaj verkistoj" (American Medical Writers' Association) pro kontribuoj al medicinaj revuoj kaj resumoj en interlingvao. Ankaŭ premiita de la "Internacia federacio de tradukistoj" (Fédération Internationale des Traducteurs) pro laboro en sciencaj kaj metiaj tradukoj.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 http://www.interlingua.com/historia/biographias/gode.htm  
 http://www.interlingua.com/ied 
 http://members.optus.net/~ado_hall/interlingua/gi/home/entry_page.html  
 http://www.amwa.org/default/history/newsletters/nov70.pdf 

Germanaj lingvistoj
Usonaj lingvistoj
Usonaj tradukistoj
Interlingvistoj
Interlingvaologoj
Interlingvaistoj
Lingvokreintoj
Santa Fe (Nov-Meksiko)

(el la hispana: "Sankta Fido") estas la ĉefurbo de Nov-Meksiko, ŝtato de Usono. Laŭ la 2000 popolnombrado, ĝi havis 62.203 loĝantojn. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de Kantono Santa Fe. Santa Fe estis fondita en 1607, tiel ĝi estas la dua plej malnova urbo en Usono. Ĝi iĝis parto de Usono en 1912.

Servoj 
La Santafea Opero aŭ en angla The Santa Fe Opera (SFO) estas usona opero-kompanio, situanta je 7 mejloj (11 km) norde de Santa Fe. La kompanio estis prezentinta operojn ĉiun somerfestivalan sezonon ekde Julio de 1957, kaj estas internacie konata ĉar enkondukis novajn operojn same kiel pro siaj produktoj el la standarda opera repertorio.

Bildaro

Eksteraj ligiloj 

 http://www.common-place.org/vol-03/no-04/santa-fe 
 http://www.sfreporter.com 
 http://www.santafe.org 
 http://www.santafechamber.com 
 http://vladimir-okc.narod.ru/UU-html/truu22.htm Unuetaĝa Usono ĉ.22 "Santa Fe"

Urboj de Nov-Meksiko
Ĉefurboj de Usono
Santa Fe

Santa Fe, el la hispanlingva esprimo signifanta Sankta Fido, estas nomo de diversaj geografiaj lokoj:

 Urbeto en hispana provinco Granado, kie oni subskribis la interkonsentojn inter la hispanaj Katolikaj Gereĝoj kaj Kristoforo Kolumbo, antaŭ la malkovro de Ameriko.
 Santa Fe, urbo kaj provinco en Argentino
 Santa Fe, Nov-Meksiko, ĉefurbo de ŝtato Nov-Meksiko, Usono
 Malnova nomo de la kolombia ĉefurbo Bogotá

Ameriko
Hispanio
Suma

Suma estas apriora planlingvo, kreita de la usona kuracisto Barnett Russell. Li ekfaris ĝin en 1937 kaj eldonis plurajn librojn pri ĝi; la unua estis Suma, the 1000-word universal language (1957) kaj la lasta Suma, a neutral universal language (1966). Ankaŭ ekzistas germana-Suma vortaro kaj kolekto de fe-rakontoj en Suma.

Suma estas apriora lingvo, tio estas, la vortoj ne estas bazitaj de aliaj lingvoj  Ne ekzistas apudaj konsonantoj en la vortoj  La gramatiko estas minimuma kaj izolanta kun neniom da fleksio.

Russell ankaŭ kreis la planlingvon Inga, kun simila gramatiko, sed vortoj devenaj de la angla.

Gramatiko 
Suma uzas 19 literojn: a, i, u, o, e, b, d, f, g, k, l, m, n, p, r, s, t, v, z.

Laŭ la aŭtoro, ĉiuj devas prononci la literojn kiel en siaj naciaj lingvoj. Suma estas izolanta lingvo kun minimuma gramatiko. Verboj ne varias, kaj ne estas kazoj aŭ pluralo. La lingvo ne havas artikolojn.

Substantivoj ofte finigas kun -e aŭ -o, kaj verboj kun -i, sed ne ĉiuj vortoj sekvas tiujn regulojn.

Specimenoj 
Ekzemplaj frazoj kun subaj tradukoj:

 ma oki mi pigo temo
mi vidis vin hieraŭ
 ma oki mu e mu oki ma
mi vidas lin kaj li vidas min
 baba kato, dia kato
unu knabo, du knaboj

Nombroj 1–10:
baba, dia, fua, goa, kea, lai, mimi, nui, poi, baba rei

La komenco de la rakonto pri Pigmaliono kaj Galatea, kun traduko sube: 

pigo bona dako CYPRUS lati soma e gona gide tapo domo, dea sio devo te pigmalion. mu tesi tama pimo seta nate kosi pota puni puto ale muta. seta lia mu meti soki to davi sita.

Antaŭ multa tempo, Kipro havis junan kaj lertan skulptiston, kies nomo estis Pigmaliono. Li malamas ĉiujn virinojn ĉar la naturo donis kelkajn erarojn al ili. Pro tio, li decidis neniam edziĝi.

Laŭvorte:
malantaŭo longa tempo C. havi juna kaj lerta formo arto homo, de kiu nomo esti p. li malami ĉiuj virino ĉar naturo doni multa erari -ado al ili. ĉar -e li fini pensi [malklara] edzigi neniam

Bibliografio 
Ĉiuj ĉi tiuj libroj verkita de Barnett Russell.

 Suma phrase dictionary, the 1000-word universal language
Gordena, California: 1957 (PM 8840.R86)

Suma: a neutral world language
Plainview, New York: 3rd edition, 1966 (118 p.)

Deutscher Schlüssel zu Suma, eine Neutrale Weltsprache
Plainview, New York: 1966 (28 p.)

Hundred Suma words in fairy tales
1967 (27 p.)

Referencoj

Eksteraj ligiloj 
 Artikolo pri Suma de Rick Harrison (angle)
 Bibliografio pri Suma (angle)
 La estetika principo en planlingvistiko de Bernard Golden priparolas interalie Suma-n.

Aprioraj lingvoj
Vorlino

Vorlino (Vorlin vorline) estas planlingvo iniciatita de la usona interlingvisto Rick Harrison.  Li ekfaris ĝin en 1989 kaj publikigis la unuan informon pri ĝi en 1991.  De tiam ĝis 2002 li prilaboris ĝin kun aro da helpantoj, sed poste malaktiviĝis pri ĝi (almenaŭ publike).   La celo de la projekto ŝanĝiĝis; frue ĝi estis helplingvo, poste arta lingvo

La vortoj devenas el diversaj vaste parolataj lingvoj (ne nur eŭropaj), sed aliformiĝas laŭ la fonem-reguloj de Vorlino (komparu al Volapuko).  Ĉiuj substantiv-radikoj havas formon KVK, KVKVK, KVKVKVK.  Do, neniam estas pli ol du konsonantoj apudaj kiam radikoj kunmetiĝas, kaj neniam konsonant-paro je komenco aŭ fino de vorto.

La lingvo havas tre malmultan fleksion.  Bazaj radikoj estas substantivoj, kaj verboj, adjektivoj, prepozicioj ktp deriviĝas el ili per vokalaj finaĵoj.

Nombroj (1-10): yun dus san kad lim tor zib hog nev dek.

Ekzemploj

ya loko yas hus = mi estas en mia domo.

pe mer bona hom = la tre bona homo.

pe les bona hus = la pli malbona domo.

ti lokako yas hus he buk = vi metis la libron en mia hejmo.

buk loko yas hus = la libro estas metita en mi hejmo.innv
ē
swi non loko Rik yo hus = tiu ne estas en la hejmo de Rik.

ti vido kwa hom? = vi vidis kiun?

virku wi hom kel ya vido wel = li estas la homo kiun mi vidis.

ridenda hom = ridanta homo.

Eksteraj ligiloj 

 vorlin.org , kun historio kaj diversaj dokumentoj (angle)
 Gramatiko de Vorlin  (angle)
 Gramatiko de Vorlin (hispane)
 La Vorlin-paĝoj de Santiago Amposta (angle kaj hispane)
 Malkompleta arĥivo de la Vorlin-retejo el 1999, de la Internet Archive

planlingvoj
Ĝenerala semantiko

Ĝenerala semantiko (angle: general semantics) - disvolviĝanta de la 20-aj jaroj de la 20-a jarcento filozofi-sociologia koncepto pri la lingvo, fondita de Alfred Korzybski en 1933.  Ĝiaj adeptoj celas precizigi sian pensmanieron per precizigo de sia lingvouzo.

Ĝi havas nemulte da komunaĵoj kun logika semantiko, nek lingva semantiko, kiel nuntempe instruataj en altlernejoj. Lume de vaste akceptita terminologio de Charles W. Morris ĝi estas pli proksima al pragmatiko. Ĉefa problemo de ĝenerala semantiko estas plibonigo de interhomaj rilatoj pere de plibonigo de la lingvo; ĝiaj aliaj problemoj kaj metodoj ligiĝas ĉefe kun sociologio, psikologio kaj psikoterapio. Iniciatinto de ĝenerala semantiko estis aganta intermilite Alfred Korzybski. Dum postaj jardekoj evoluigis ĝin liaj disĉiploj, al kiuj apartenis la kanada sciencfikciisto A. E. Van Vogt kaj la lingvisto S. I. Hayakawa kaj Wendell Johnson.

Ĝeneralan semantikon interesis antaŭ ĉio influo de la lingvo al homa konscio kaj ebleco transformi ties influon. Sanigo de la lingvo kiel faktoro forte enfluanta la homan aktivadon povas iĝi rimedo por plibonigo de la mondo. Eraroj plipezigantaj lingvon kaj negative influantaj la socion  estas ekzemple neprecizeco, inklino al troa abstraktado, neklareco, facila influeblo al manipulado.

Ĝenerala semantiko estas ne nur teoria priskribo de rilatoj inter lingvo kaj socio kaj kulturo (kiel teorio estas cetere pliproksimigita al hipotezo de Sapir-Whorf), sed premisas eblecon de la reala ŝanĝo de kulturo kaj socio pere de ŝanĝo de la lingvo. Sur la politika nivelo negativa influo de la lingvo al socio videblas laŭ ĝenerala semantiko precipe en totalismo kaj ties specifa lingvo. Tial signifa parto de laboraĵoj flanke de teoriistoj de la studdirekto koncernas propagandon kaj teies lingvaj misuzoj. Pro tio ĝenerala semantiko estas unu el fluoj de la kritiko de lingvo.

Disvolvon de la ĝenerala semantiko apogas fondita de Alfred Korzybski Instituto de Ĝenerala Semantiko.

Vidu ankaŭ
 Kognoscienco
 E-Prime
 Gestalt-terapio
 ontologio
 neŭro-lingvistika programado
 Gregory Bateson
 Robert Anton Wilson
 Wilhelm Reich

Eksteraj ligiloj 
 The Institute of General Semantics

Semantiko 
Nuntempa filozofio 
Homa komunikado
Alfred Elton van Vogt

Alfred Elton van Vogt (26-a de aprilo, 1912 - 26-a de januaro, 2000) estis kanada sciencfikcia verkisto. Inter liaj verkoj estas la populara romano Voyage of the Space Beagle (La Vojaĝo de la Spaca Biglo), kiun oni tradukis en multajn lingvojn. La titolo de tiu romano devenis el la nomo de la ŝipo, HMS Beagle per kiu vojaĝis Charles Darwin. Li ankaŭ skribis la romanon Slan, pri persekutata raso de mutaciuloj. Oni tradukis en la francan (kiel À la poursuite des Slans) kaj en la italan.

Eksteraj ligiloj 

 http://scifan.com/writers/vv/VanVogt.asp  
 http://www.home.earthlink.net/~icshi  
 http://www.scifi.com/sfw/issue326/books2.html  
 Kovriloj de La Vojaĝo de la Spaca Biglo en pluraj lingvoj.

Sciencfikciaj verkistoj
Kanadaj verkistoj
Anglalingvaj verkistoj
Reginald John Garfield Dutton

Reginald John Garfield DUTTON (8-a de novembro 1886 - 1970), angla ĵurnalisto. Li verkis rapidan skribsistemon por la angla, "Dutton One-Week Shorthand" (eldonoj 1916, 1919). De 1920 li entuziasmis dum kelka tempo pri Esperanto. Poste li inventis Speedwords, kiu estas kaj rapidskribsistemo kaj internacia helplingvo.

Eksteraj ligiloj 
Biografio de Dutton 

Dutton, Reginald John Garfield
Darvino

Darvino () estas la ĉefurbo de la Norda Teritorio de Aŭstralio. Dum la jaro 2016 la urbo havis  enloĝantojn, kio faras ĝin la plej granda urbo de la Norda Teritorio. La haveno de Darvino estas la plej grava en norda Aŭstralio. Ĝi estas la plej malgranda kaj plej norda el la aŭstraliaj ĉefurboj, kaj ĝi funkcias kiel la regiona centro de la Supra Pinto.

Historio 
Darvino estis fondita en 1869 kiel telegrafa stacio. Urbajn rajtojn ĝi ekhavis en 1969.

La Bombado de Darvino la 19an de Februaro 1942 estis la plej granda aparta atako iam farita de eksterlanda povo en Aŭstralio. Tiun tagon, 242 Japanaj aviadiloj, en du apartaj atakoj, atakis la urbon, la ŝipojn kiu estis en la Darvina haveno kaj la du urbajn flughavenojn en klopodo eviti ke la Aliancanoj uzu ilin kiel bazo por batali kontraŭ la japanoj dum la Dua Mondmilito.

Ĝemelurboj 
  Ambon, Indonezio
  Anchorage, Usono
  Dilo, Orienta Timoro
  Haikou, Ĉinio
  Kalymnos, Grekio
  Milikapiti, Aŭstralio

Galerio

Eksteraj ligiloj 

 Oficiala Retejo de la Haveno Darwin (en angla lingvo)
 Oficiala Retejo de Urbestro  (en la angla)

 
Urboj de Aŭstralio
Setlejoj nomitaj laŭ personoj
Seatla Internacia Kino-Festivalo

Seattle International Film Festival fondiĝis en 1975. La 30a festivalo (20a de majo ĝis 13a de junio, 2004) prezentis 225 plenlongajn kinofilmojn kaj 80 kurtajn, el entute 58 landoj.

Ekstera Ligo:
Oficiala TTTejo de SIFF  (anglalingva)

Filmfestivaloj
Seatlo
Salikacoj

La salikacoj (), estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo malpigialoj (Malpighiales). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 50 genrojn kaj pli ol 1250 speciojn. Ĝia tipa genro estas saliko.

Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (31 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

Angiospermae - angiospermoj
Malpighiales Juss. ex Bercht. & J.Presl - malpigialoj
Salicaceae Mirb. - salikacoj
Abatia Ruiz & Pav. - abatio
Ahernia - ahernio
Azara Ruiz & Pav. - azarao
Banara Aubl. - banaro
Bartholomaea Standl. & Steyerm. - bartolomeo
Bembicia Oliv. - bembicio
Bennettiodendron Merr. - benetiodendro
Bivinia Jaub. ex Tul. - bivinio
Byrsanthus J. B. A. Guillemin in Delessert - birsanto
Calantica Jaub. ex Tul. - kalantiko
Carrierea Franch. - kariereo
Casearia Jacq. - kazeario
Chosenia Nakai - ĉosenio**
Dissomeria Hook. f. ex Benth. - disomerio
Dovyalis E. Mey. ex Arn. - dovialo
Euceraea Mart. - eŭcereo
Flacourtia Comm. ex L'Hér. - flakurtio
Hasseltia Kunth - haseltio
Hasseltiopsis Sleumer - haseltiopso
Hecatostemon S.F. Blake - hekatostemono
Homalium Jacq. - homaliumo
Idesia Maxim. - idezio
Itoa Hemsl. - itoo
Laetia Loefl. ex L. - laetio
Lasiochlamys F. Pax & K. Hoffm. - lazioklamido
Ludia Comm. ex Juss. - ludio
Lunania Hook. - lunanio
Macrohasseltia L.O. Williams - makrohaseltio
Macrothumia Alford - makrotumio
Mesaulosperma Slooten - mezaŭlospermo
Neopringlea S. Watson - neopringleo
Neoptychocarpus Buchheim - neoptikokarpo
Neosprucea Sleumer - neospruceo
Olmediella Baill. - olmedielo
Oncoba Forssk. - onkobo
Ophiobotrys Gilg - ofiobotrio
Osmelia Thwaites - osmelio**
Phyllobotryon Müll. Arg. - filobotrio
Pineda Ruiz & Pav. - pinedo
Pleiarina Raf. - plejarino*
Pleuranthodendron L.O. Williams - pleŭrantodendro
Poliothyrsis Oliv. - poliotirso
Populus L. - poplo
Prockia P. Browne ex L. - prokio
Pseudoscolopia Gilg - pseŭdoskolopio
Ryania Vahl - rianio
Sadymia Griseb. - sadimio
Salix L. - saliko
Samyda Jacq. - samido
Scolopia Schreb. - skolopio
Tetrathylacium Poepp. - tetratilacio
Tisonia Baill. - tisonio
Trichostephanus Gilg - trikostefano
Trimeria Harv. - trimerio
Xylosma G. Forst. - ksilosmo
Zuelania A. Rich. - zuelanio

*Genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
**Genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

Kelkaj specioj 
 Populus poploj
 Populus tremula tremolo
 Populus alba blanka poplo
 Populus canescens griza poplo
 Populus berolinensis berlina poplo
 Populus nigra italica tabriza poplo
 Salix Saliko
 Salix viminalis vimeno

Bildaro

Eksteraj ligiloj 

 http://www.itis.usda.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=22443 
 http://delta-intkey.com/angio/www/salicace.htm  
 http://delta-intkey.com/angio  
 http://delta-intkey.com

Referencoj 

Magnoliofitoj
Salikacoj
Plantofamilioj
Ilirio

En klasika historio, Ilirio aŭ Ilirujo estis regiono de la nuntempa okcidenta Balkana duoninsulo, loĝata de triboj de iliroj, kiuj parolis formon de Hindeŭropa lingvo (la iliran lingvon). La ĉefaj urboj de Ilirio estis Lisuso kaj (eble) Epidamnuso.

Ilirio situis borde de la Adriatika Maro, je ĝia norda flanko, kaj ĝia kerna parto kovris la marbordajn regionojn de la nunaj ŝtatoj Slovenio, Kroatio (Dalmatio) kaj Albanio.

Iliriaj Provincoj 
vidu pli ĉe: Iliriaj Provincoj
La Iliriaj Provincoj, , estis inter proks. 1807 kaj 1812 nomo por teritorioj kiujn Napoleono konkeris kaj aneksis por la Franca Imperio. Al tiuj provincoj apartenis Dalmatio, parto de Kroatio, Istrio, Triesto, Görz, Karniolo/Krajino, kaj parto de Karintio.

Reĝlando Ilirio 
Post la falo de Napoleono, la provincojn reakiris la Aŭstra imperio, kiu reorganizis ilin kiel Reĝlando Ilirio kun iom ŝanĝitaj limoj (Krajino, Karintio, Görz, Gradisca, Istrio). En 1849, post la revolucio kaj postaj ŝtataj reformoj, la reĝlando estis dissolvita. Ĝia teritorio fariĝis la kronlandoj Karintio, Krajino kaj Aŭstria Marbordo.

Malgraŭ la dissolvo de la reĝlando, la titolo "reĝo de Ilirio" plu estis parto de la titolaro de la imperiestro de Aŭstrio ĝis 1918.

Historiaj regantoj 
 Glaŭkias
 Klejto la Iliria

Popoloj 
 Taulantioj

Vidu ankaŭ 
 Historio de Albanio
 Mesapianoj
 Historio de Eŭropo
 1160 Ilirio, asteroido

Eksteraj ligiloj 

 http://maps.google.com/maps?ll=41.483891,20.786133&spn=1.982043,3.522491&t=k 
 https://archive.is/20120715023937/lcweb2.loc.gov/frd/cs/altoc.html 

Historio de Albanio
Historio de Slovenio
Historio de Kroatio
Iliroj
Lorenokruco

La Lorenokruco estas historie grava formo de la Kristana kruco, kiu sub la nomo Patriarka kruco venis al Francio de la Bizanca Imperio, Hungario kaj Slovakio, iĝis simbolo de Loreno, kaj dum la Dua mondmilito tiu de la Gaullismaj anoj de la Rezistado kontraŭ la naziaj okupantoj.

En Colombey-les-Deux-Églises anoj de generalo Charles de Gaulle starigis honore al li lorenokrucon pli ol 40 m altan.

Vidu ankaŭ 
la paĝojn pri la
 Blazono de Litovio, la
 Blazono de Hungario kaj la
 Blazono de Slovakio, kiuj ĉiuj uzas la lorenan krucon kiel elementon.

Eksteraj ligiloj 

  
 
  La lorenokruco sur germana memorejo en Tübingen

Heraldikaj krucoj
Historio de Francio
Simboloj
Politika rezisto
Loreno
Krucoj
Ralph Chubb

Ralph Nicholas CHUBB (naskiĝis la 8-an de februaro 1892, mortis la 14-an de januaro 1960) estis brita poeto, presisto kaj artisto. En sia verka stilo li estis forte influita fare de Walt Whitman, William Blake kaj la romantikismo. Per sia verkaro Ralph Chubb kreis malsimplan personan mitologion, kiu estis kontraŭ-materialisma en sia epoko sekse revolucia.

Britaj poetoj
Baptismo

Baptismo estas la plej granda nekatolika kristana grupo en Usono, kaj havas milionojn da adeptoj alilande tra la mondo. Plej multaj baptistoj konsideras sin protestantoj, sed iuj malakceptas tiun nomon, argumentante ke la prauloj de baptismo ekzistis longe antaŭ ol la epoko de Kalvino kaj Lutero.

Historie, la usonaj baptismaj grupoj devenis plejparte de la anglaj baptistoj de la unua duono de la 17a jarcento, kiuj ŝajne estiĝis kiam kelkaj grupoj de anglaj puritanoj, ekzilite al Holando, ekkonis la instruojn de la menonanoj pri la bapto kaj la naturo de la eklezio (t.e., ke la eklezio konsistu el konfesintaj baptitaj kredantoj, kaj ke sekve oni ne baptu infanetojn). De la menonanoj la baptistoj akiris ankaŭ sian principon pri disigo de la ŝtato disde la eklezio, kiun ili unuafoje realigis en politika komunumo kiam la baptisma pastoro Roger Williams fondis la kolonion Providence (nun la usona ŝtato Rhode Island) en 1636.

Tri usonaj prezidentoj (Harry S. Truman, Jimmy Carter kaj William J. Clinton) estis baptismanoj, kaj la konata estro de la movado por civilaj rajtoj de afrikdevenaj usonanoj, d-ro Martin Luther King, estis baptisma pastoro.

Fakoj 
Primitiva baptismo estas movado inter baptismaj kristanoj, ĉefe en Usono. Ili apartiĝis de aliaj baptismaj grupoj en la fruaj jaroj de la 19-a jarcento, ĉefe pro malakordo kun la ĝenerala baptisma inklino al misiaj societoj, kontraŭalkohola agitado, ktp. Ĝenerale ili estas pli kalvinismaj ol la cetera baptismanaro, uzas alkoholan vinon en la eŭĥaristio, kantas en la kirkoj sen instrumenta akompano, ktp.

Institucioj 
 American Baptist Seminary of the West
 Sudusona Baptisma Konvencio

Vidu ankaŭ 
 Fundamentismo
 Anabaptismo

Eksteraj ligiloj 

 oficialaj paĝoj kaj statistikoj de la Baptisma Monda Asocio (en angla lingvo)
 paĝoj pri la "Suda Baptisma Konvencio" (en angla lingvo)
 informoj de la Amerika Baptisma Historia Socio  (en angla lingvo)
  Unuetaĝa Usono ĉirkaŭ 28 "Juna baptisto"

Kristanaj organizaĵoj laŭ konfesioj
Protestantismo
José Manuel Durão Barroso

José Manuel Durão BARROSO  (naskiĝinta la 23-an de marto 1956 en Lisbono) estas portugala politikisto. Li estis la prezidanto de la Eŭropa Komisiono inter 2004 kaj 2014; vidu: Komisiono Barroso 1 kaj Komisiono Barroso 2.

Barroso studis juron en la Universitato de Lisbono kaj finstudis en Ĝeneva Universitato ekonomi- kaj sociosciencon. Kiel profesora asistento, li specialiĝis al internacia politiko kaj daŭrigis sian karieron post la lisbona universitato en la Ĝeneva kaj pli poste en Vaŝintono, kie li esploris por la doktoriĝo (PhD). En 1980 li iĝis direktoro de sekcio pri la internaciaj rilatoj en la Uversitato Lusíada en Porto.

Lia politika kariero komenciĝis jam en la studanta tempo, ankoraŭ antaŭ la dianta revolucio de 25-a de aprilo de 1974. Li estis partiestro de la komunista portugalaj laboristoj - Movimento Revolucionário do Proletariado Português -, maoisma partio. Sed li poste deflankiĝis de la maoismo kaj aniĝis decembre de 1980 en Partido Social Democrata (PSD), al - spite al la nomo - dekstra, civita partio, kiu apartenas hodiaŭ en la Eŭropa Parlamento al la frakcio de la Eŭropa Popolpartio.

Ŝtupoj de lia politika kariero:

 de 1985 ĝis 1987: sekretario en la Ministerio pri internaj aferoj.
 de 1987 ĝis 1992: ŝtatsekretario pri la ekstera kaj internacia kunlaboro.
 de 1992 ĝis 1995: Ministro pri eksteraj rilatoj.
 1999: partiestro de la konservativa partio

Ekde la 6-a de aprilo de 2002, post sukcesaj parlamentaj elektoj, ĝis la 29-a de junio de 2004 li estis ĉefministro de Portugalio. Li rezignis en tiu lasta dato por fariĝi prezidanto de Eŭropa Komisiono.

Pliaj informoj pri lia agado

 en 1990 li apogis la t.n. Bicesse-kontrakton, militripozon inter MPLA kaj UNITA, en Angolo.
 li apogis la sendependecon de Orienta Timoro.
 li apogis okupon de Irako

Durão Barroso estas edziĝinta kaj havas tri infanojn.

Vidu ankaŭ 
 Eŭropa Parlamento

Komisiono Barroso 1
Komisiono Barroso 2
Prezidantoj de la Eŭropa Komisiono
Portugalaj politikistoj
Ĉefministroj de Portugalio
Higinio García

Higinio GARCÍA GÓMEZ-QUINTERO (naskiĝis en 1939 en Antequera, Málaga, mortis la 8-an de aprilo 2010 en Alma, Kebekio, Kanado) estis hispandevena esperanta verkisto, vivinta en Kanado de 1963. Li studis filozofion, teologion kaj sciencojn. Li instruis filozofion kaj teologion, kaj, antaŭ 1968, la latinan kaj la grekan. Li lernis Esperanton 16-jara.

Li kontribuis al la revuoj Esperanto kaj Monato. De 1999 li redaktis franclingvan bultenon de la Kanada Esperanto-Asocio, Aujourd'hui l'espéranto.

Li kontribuis al Tempo fuĝas (1995) kaj al Mondoj (2001). En itala traduko aperis la novelo en La lingua fantastica (Keltia Editrice, Aosta 1994).

Verkoj 
Kapturnoj (novelaro), FEL, Antverpeno 1999, ISBN 90-71205-82-7, Serio Stafeto n-ro 24.

Esperantistoj