Buzz Aldrin

Edwin Eugene Buzz Aldrin, jr (ur. 20 stycznia 1930 w Montclair w stanie New Jersey) – pułkownik Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, astronauta amerykański, brał udział w pierwszym lądowaniu na Księżycu.

Życiorys 
Po urodzeniu rodzice nadali mu imiona: Edwin Eugene. Przydomek „Buzz” otrzymał w dzieciństwie – „Buzzerem” nazywała go młodsza siostra, mająca trudności z prawidłową wymową słowa „brother” (brat). W 1988 w postępowaniu administracyjnym zmienił przydomek na imię prawne.

W 1951 ukończył Akademię Wojskową Stanów Zjednoczonych West Point z trzecią lokatą na ogólną liczbę 475 dyplomantów. Samolotami zaczął latać w 1952 (Teksas). Walczył w Korei jako pilot (F-86) – wykonał 66 lotów bojowych, zestrzelił dwa samoloty MiG-15 a jeden uszkodził. W 1963 zdobył tytuł doktora w dziedzinie astronautyki w Massachusetts Institute of Technology (MIT). Pracę dyplomową zadedykował „Tym, którzy będą realizować program kosmiczny – obym był jednym z nich!”. W ciągu dwóch miesięcy od uzyskania doktoratu jego pragnienie się spełniło. Szybko zdobył sobie przydomek „Dr Rendez-vous”, nadany mu przez kolegów, którzy czytali jego pracę. Otrzymał honorowe tytuły naukowe od Gustavus Adolphus College (1967) i Clark University w Worcester w stanie Massachusetts. Zaangażowany w skauting, pełnił odpowiedzialne funkcje w Webster Presbyterian Church. Zapalony biegacz, nurek, a także gimnastyk. Członek Stowarzyszenia Pilotów Doświadczalnych i Amerykańskiego Instytutu Aeronautyki i Astronautyki, a także stowarzyszeń inżynierów Sigma Gamma Tau i Tau Beta Pi oraz stowarzyszenia badań naukowych Sigma Ksi. Uhonorowany m.in. Distinguished Flying Cross, Air Medal, Air Force Commendation Medal i NASA Group Achievement Award for Rendezvous Operations Planning Team. Członek honorowy Międzynarodowego Stowarzyszenia Mechaników i Inżynierów Lotniczych i Kosmicznych oraz Stowarzyszenia Medycyny Lotniczej i Kosmicznej. W ramach programu Gemini współpracował przy ustalaniu kolejności manewrów podczas spotkania statków na orbicie oraz lotów zespołowych, przewidzianych w programie Apollo.

Zakwalifikowany w 1963 do trzeciej grupy astronautów NASA. Pilot rezerwowy w misji Gemini 9, pilot w misji Gemini 12, w czasie tego lotu przebywał poza statkiem przez 5 godzin i 30 minut, rezerwowy pilot modułu załogowego Apollo 8, a przede wszystkim pilot lądownika księżycowego Apollo 11 (był drugim człowiekiem na Księżycu). Odszedł z NASA w lipcu 1971, został Dowódcą Szkoły Pilotów do Badań Przestrzeni Kosmicznej (Aerospace Research Pilots School) w bazie wojskowej w Edwards w Kalifornii. Emerytowany w 1972, został konsultantem w Comprehensive Care Corporation w Newport Beach. Obecnie mieszka w południowej Kalifornii, gdzie jest konsultantem w Starcraft Enterprises.

Opublikował dwie książki: Return to Earth (Powrót na Ziemię) i Men From Earth (Ludzie z Ziemi).

Pojawił się gościnnie w kilkudziesięciu filmach i serialach (m.in. Transformers 3, Futurama, Simpsonowie, Teoria wielkiego podrywu), grając w nich samego siebie. W 2012 użyczył głosu postaci Astronoma w grze Mass Effect 3. Buzz Astral, jeden z bohaterów serii Toy Story, otrzymał imię na cześć Aldrina. Wziął udział w dziesiątej edycji programu „Taniec z gwiazdami”, zajmując przedostatnie miejsce.

Jest wolnomularzem.

Odznaczenia, nagrody i upamiętnienie 
 Medal Sił Powietrznych za Wybitną Służbę
 Legia Zasługi
 Zaszczytny Krzyż Lotniczy – dwukrotnie
 Medal Lotniczy – trzykrotnie
 Medal Pochwalny
 Air Force Longevity Service Award
 Air Force Command Pilot Astronaut Wings
 Prezydencki Medal Wolności
 Złoty Medal Kongresu
 NASA Distinguished Service Medal
 NASA Exceptional Service Medal
 Medal za Lot Kosmiczny – dwukrotnie
 Nagroda Lowella Thomasa (1989)
 Wprowadzenie do Narodowego Lotniczego Panteonu Sławy (National Aviation Hall of Fame) (2000)
 Gwiazda w Alei Gwiazd w Los Angeles
 Jego imię nosi krater Aldrin na Księżycu oraz planetoida (6470) Aldrin

Zobacz też 
 alfabetyczna lista astronautów
 grupy i oddziały astronautów
 Neil Armstrong
 Michael Collins

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Biografia na stronie NASA 
 Biogram na stronie Spacefacts 
 Lądowanie człowieka na Księżycu
 Prace na zewnątrz pojazdu Gemini-12

Absolwenci Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych w West Point
Absolwenci Massachusetts Institute of Technology
Amerykańscy astronauci
Amerykańscy oficerowie
Amerykańscy piloci wojskowi
Amerykańscy wolnomularze
Członkowie The Explorers Club
Ludzie, którzy byli na Księżycu
Odznaczeni Air Force Distinguished Service Medal
Odznaczeni Distinguished Flying Cross (Stany Zjednoczone)
Odznaczeni Legią Zasługi
Odznaczeni Medalem Lotniczym (USA)
Odznaczeni Medalem Za Lot Kosmiczny
Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności
Odznaczeni Złotym Medalem Kongresu
Osoby upamiętnione nazwami kraterów na Księżycu
Osoby upamiętnione nazwami planetoid
Uczestnicy wojny koreańskiej
Amerykanie pochodzenia szwedzkiego
Amerykanie pochodzenia niemieckiego
Amerykanie pochodzenia szkockiego
Urodzeni w 1930
Ludzie urodzeni w Montclair