alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Anatolo Koch

Anatolo KOCH (koĥ), (ps. Ako) estis ukraina esperantisto kaj eksparlamentano ruslanda. Naskiĝis en la 16-a de julio 1887 en Zinkivo, Ukrainio, mortis la . Delegito de UEA en Lucko (tiama Pollando), dumviva membro de UEA. Kunlaboris kun Ondo de Esperanto, Juna Esperantisto k. a.

Koch tradukis el la ukraina Deziro de Diakono de S. Mardas.

Referencoj 

Koch, Anatolo
Lajos Kökény

KÖKÉNY Lajos (naskita la  en Sátoraljaújhely; mortis la  en Budapeŝto) estis hungara esperantisto kaj parlamenta stenografisto (antaŭe ĵurnalisto kaj mezlerneja instruisto).

Li ekesperantistiĝis en 1919. En 1928 li fondis Hungaran Heroldon; li redaktis kaj eldonis ĝin ĝis 1930. Li verkis propagandan broŝuron en 1928. De 1930 li aperigis kvar kajerojn de Esperanto-Jarlibro hungarlingve. Li aranĝis literaturajn vesperojn, ankaŭ en la Muzikakademio, organizis skribenketon pri Esperanto en 1931 kaj faris vastan propagandon por Esperanto ĉefe de 1928 ĝis 1935 kaj de 1945 ĝis 1949. De 1932 li estis afergvidanta vicprezidanto de Hungarlanda Esperanto-Societo, de 1941 ĝis 1947 li estis ties prezidanto. Li iniciatis (en 1932) kaj gvidis la ekzamenan komitaton. En 1947 estis eldonita lia Populara lernolibro de Esperanto. De 1947 ĝis 1949 li estis Esperanto-anoncisto de la Hungara Radio. Krom multaj artikoloj en kaj pri Esperanto, li tradukis novelojn, verkis ankaŭ dramformajn fabelojn kaj redaktis la libron Ora Duopo aperinta en 1966 pri Julio Baghy kaj Kálmán Kalocsay. Interalie li estas memorita en la esperanto movado kiel Redaktoro de la Enciklopedio de Esperanto. De 1961 ĝis 1969 li estis ĉefredaktoro de Hungara Vivo. Li laboris por Esperanto ankaŭ en la Paneŭropa Movado.

Li alfaris la Radnai-stenografion al Esperanto en 1928 kaj samjare faris Esperanto-paroladojn dum la internacia kongreso de stenografoj en Budapeŝto. Laŭ komisio de sia oficejo li interrilatas pere de Esperanto kun la parencaj oficejoj de la mondo por fondo de kolektejo pri dokumentoj de la parlamentaj stenografoj.

Lajos Kökény aperigis popularajn ortografiajn kaj diversajn stenografiajn librojn. Kiel historiisto de la ĉefurbo Budapeŝto li verkis ampleksan historion de la 8-a distrikto de la ĉefurbo (hungare). Diversaj artikoloj, ankaŭ en tri Hungariaj Enciklopedioj pri Esperanto.

Hungaraj stenografistoj
Hungaraj esperantistoj
Hungaraj anoncistoj
K. M. Kolobaŝkin

K. M. KOLOBAŜKIN (naskiĝis la  en Nataljevko (Orel)) estis rusa esperantisto kaj ortodoksa pastro.

Esperanton li ellernis dum junula aĝo. Li kunlaboris je Literaturo, Espero Katolika kaj Heroldo de Esperanto (Leteroj el USSR). Li faris diservojn en Esperanto.

Rusiaj esperantistoj
Kolombio:Esperanto-movado

Vidu pli ampleksan artikolon historian:
Esperanto-movado_en_Kolombio

Esperanto-movado en Kolombio
Kompatinda Klem

Kompatinda Klem estas 90-paĝa rakonto originale en Esperanto verkita de John Merchant. Ĝi estas publikigita en 1931 fare de The Esperanto Publishing Company Limited el Londono.

Recenzoj

Eksteraj ligiloj 

 Kompatinda Klem transkribita teksto (Faded Page)
 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Kompleta Gramatiko kaj Vortfarado de Esperanto

Kompleta Gramatiko kaj Vortfarado de Esperanto estas libro de Paul Fruictier, reviziita kaj kompletigita de Salomon Kornfeld. Ĝi estas eldonita de Esperantista Voĉo el Jaslo, Polujo en la jaro 1930. Presis ĝin Belga Esperanto-Instituto en Antverpeno.

Enhavo
Fundamenta Gramatiko de Esperanto, p. 6
Gramatiko de Esperanto, p. 9
Vortfarado en Esperanto: 1. Ĝenerala esploro de la derivado, p. 83
Vortfarado en Esperanto: 2. Aparta esplorado de l'afiksoj, p. 98
Aldono, p. 171

Recenzoj

Vidu ankaŭ
La Esperanta vortfarado: Laŭ la fundamento: Praktika lernolibro en Esperanto
Fundamentaj Reguloj de la Vort-teorio en Esperanto
La Gramatika Karaktero de la Esperantaj Radikoj
La Structure Logique des Mots
La Zamenhofa Esperanto
Pri la Vortfarado en Esperanto
Skizo por Racia Teorio de Vortigado
Pledo por Unueca Lingvo
Sur la Vojoj de la Analiza Skolo
Vorto kaj Vortelemento en Esperanto

Eksteraj ligiloj 

 Rete legebla libro ĉe Podlaĥia Cifereca Biblioteko
 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo deCDELI
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Gramatiko de Esperanto
Antverpena Lingvo-libraro
Katalogo de CDELI
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de la FEL-biblioteko
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Komunista Internacio (rilato al Esperanto)

Esperanto-movado
Kondicionalo

Kondicionalo estas gramatika modo uzata
 en ĉefpropozicioj:
 por montri emon por io, aŭ la eblon de ago okaze de la estonta plenumiĝo de io. Ekz: mi volonte korespondus kun vi; ni bedaŭrus vian malfeliĉon; mi irus promeni, se la vetero iĝus pli bona.
en esprimoj necertaj pro ĝentilo aŭ dubo, anstataŭ indikativo. Ekz: mi volus ion diri; mi dezirus vin vidi; ĉu vi donus al mi fajron? ĉu mi devus vin forlasi?
por esprimi, ke supozo fiktiva, ne plenumita, kunportus certan agon aŭ staton. Ekz.: mi estus feliĉa, se mi estus riĉa (mi ne estas riĉa); ĉe bonaj cirkonstancoj mi entreprenus tiun aferon (la cirkonstancoj ne estas bonaj);
en dependaj propozicioj:
por montri, post se, ke la supozo dirita ne estas plenumita. Ekz.: se vi estus farinta vian taskon, mi vin rekompencus (supozo fiktiva: la tasko ne estas farita); (Se la supozo estas ebla, oni uzas indikativon. Ekz.: se vi faris vian taskon, mi vin rekompencos.)
por akcenti, ke la enhavo de la dependa propozicio ne respondas al la realo. Ekz.: ni diris al vi nenion, kio estus malvera (Z).
post la konjunkcia kvazaŭ, kiu same montras, ke la diro estas nereala. Ekz.: li aspektas, kvazaŭ li estus maljuna (li ne estas maljuna, sed se li estus, li aspektus same). (Ĉe la adverba kvazaŭ oni uzas indikativon. Ekz.: mi kvazaŭ falis el la ĉielo. La adverban kvazaŭ (kvazaŭe) oni povas ekkoni per tio, ke ĝi estas en ĉefpropozicio, aŭ se ĝi troviĝas en propozicio dependa tie estas ankaŭ konjunkcio. Ekz.: ĉu vi memoras la vintron, kiam ni kvazaŭ glaciiĝis en nia ĉambro?)
en ekkriaj frazoj, por montri deziron. Ekz.: se li venus! se mi sukcesus!

Formoj

Kondicionaloj indikativecaj

Pasea

Prezenca

Futura

Komparu:
 «Se ŝi estos hejme, mi vizitu ŝin.»
 «Mi manĝos la pladon krom se ĝi enhavu viandon.»
 «Ĉu li partoprenas aŭ ne, mi malgraŭe ludos.»

Kondicionaloj subjunktivecaj

Kontraŭreala

Kontraŭprezenca

Kontraŭpasea

Kontraŭebla

Gramatiko de Esperanto
Belga Kongo

Belga Kongo estis belga kolonio en la teritorio de nuna Demokratia Respubliko Kongo, kiu antaŭe fakte estis sub la senpera regado de la belga reĝo Leopoldo la 2-a (kiel "Libera Ŝtato Kongo"). Ĝi ekestis, kiam la belga parlamento forprenis la regadon de la reĝo je la , kaj finiĝis per la sendependiĝo je la .

Demokratia Respubliko Kongo
Historio de Belgio
Administraj unuoj fonditaj en 1908
Administraj unuoj malfonditaj en 1960

de:Geschichte der Demokratischen Republik Kongo#Belgisch-Kongo
Konsisto de la Esperantistaro

Esperanto-komunumo

	
Konsisto de la Esperantistaro. (Parolinte pri la movado post 1908): Tiu E-istaro ne estis plu unuforma, kiel tio eblis en la komenca periodo. Hector Hodler ĝuste traktis en la decembra No de gareto ,E' de la jaro 1913 la diversspececon de homoj aliĝintaj al E-movado, kiun partoprenis liavorte samtempe: „elementoj progresaj kaj idealistaj, homoj kun utopia pensmaniero, stranguloj maniuloj kaj aliflanke malkontentuloj, ambiciuloj aŭ simple amatoroj.“ Daŭris veni al la lingvo idealistoj kaj idealismanoj de pura speco. Multaj amatore ekinteresiĝintaj pri la lingvo,   poste estis kaptitaj per la  „ideo interna.“ Tiu unua parto de E-istoj estis sendube plej fortika kaj plej fidela por la lingvo. Tiuj personoj estis plej konstantaj legantoj, kunlaborantoj kaj abonantoj de la E-gazetaro. Ili estis aĉetantoj de la libroj. IIi estis la ĉefaj konservantoj de la lingvo. Al E venis jam ankaŭ aliaj personoj, celantaj tujan aŭ eventuale estontan bonuzon aŭ profiton per-E-an. Tiuj personoj, trovinte en E ion, kio ligis ilin al la lingvo, estis lojalaj, inertaj, kontraŭreformemaj. Ili formis la rezistan povon de la E-ista popolo. Tiu dua parto de E-istoj enhavis veran miksaĵon, respegulantan ĉiujn socitavolojn kaj tendencojn. Al ĝi apartenis filatelistoj korespondanto, utiligantoj de E por propagando de iuj alaj ideoj, entreprenistoj diversspecaj, eldonantoj de certa parto de ĉiujare naskiĝantaj kaj malaperantaj E-gazetoj ktp. Inter tiuj personoj troviĝis kandidatoj por organizi novajn societojn, tigojn, asociojn - ĉu naciajn, ĉu internaciajn. Ili ofte emis al bruaj titoloj kaj al brua agado. Ili ofte ellaboradis plej grandiozajn projektojn. Ili luktis inter si por gvidoroloj. Se personoj de tiu dua kategorio komencis disreviĝi en E, se ne estis por ili ligiloj ĉu ekonomiaj, ĉu moralaj, retenantaj ilin ĉe la lingvo, tiuokaze ili aŭ iris for el la movado, aŭ ekokupis sin pri rezonado, reformado lingva eksperimentado ktp. Por la praktika E-movado ili perdiĝis. Bonan ekzemplon tiurilatan prezentas R.  de Saussure, ne sukcesinta en praktika uzigo de E inter la scienculoj, malsukcesinta en daŭrigo de la gazeto „Int. Scienca Revuo“, kaj fine sin okupinta nur pri ellaboro de sennombraj diversaj reformo-projektoj. Ĉiuokaze la nombro de la restantoj ĉiam superis la nombron de la forirantoj. La E-istaro kreskis.
Ernest Drezen.
	Al ĉi tiuj ofte tre trafaj konstatoj cititaj el la Analiza Historio (p. 57) estu aldonata interesa statistiko. En 1928 Reuben Algot Tanquist akiris doktoran gradon ĉe la Universitato en Minnesota per disertacio, kies temo estis, kial oni lernas E-n. Alvenis 750 demandiloj kaj inter la kaŭzoj estis: internaciaj aferoj (pacafero, homa frateco ktp.) en 29, lingvistiko en 24, korespondado en 14, vojaĝo en 13, politika kaj religia propagando en 8, amuzo en 4, kolektado en 3, radio en 2, diversaĵoj en 3%-oj.
Konstanta Komitato de l' Kongresoj

Konstanta Komitato de l' Kongresoj (KKK) estis fondita en 1906 dum la dua Universala Kongreso de Esperanto laŭ propono de Gaston Moch. Ĝi havis la taskon interkonsenti kun la Loka Komitato pri organizo de la kongresoj, prizorgi la starigon de tagordo kaj aranĝi ĉiujn nelingvajn kunvenojn de la kongresoj. Ĝi konsistis el po du anoj de la du lastaj kaj de la okazonta kongresoj. Kiel sidejo de la KKK estis elektita la Centra Oficejo en Parizo. 

En 1922 la KKK fariĝis unu el la organizeroj de la Helsinki-sistemo, kaj en 1933 ĝiaj taskoj transiris al Universala Esperanto-Asocio.

Esperanto-movado
Aperis en 1906
Konsulo (Esperanto-movado)

Konsuloj. Antaŭuloj de la nuntempaj UEA-delegitoj. Laŭ propono de Alphonse Carles el Beziers (Francio) la dua UK en Genève 1906 (du jarojn antaŭ la fondo de UEA) decidis la starigon de konsuloj por plenumi reciprokajn servojn. La konsuloj estis elektitaj de la societoj kaj grupoj.  Ilia nombro estis en 1906 120, 1907 232, 1908 303.

Konsulo ankaŭ nomiĝas la prezidanto de la Esperanta Civito, elektita ĉiun kvinan jaron per sekreta baloto.

Esperanto-movado
Wladimir Köppen

Wladimir KÖPPEN (aŭ Vladimir;  en Petrogrado –  en Graz) estis germana geografo, meteologiisto, klimatologo kaj botanikisto. Lia plej notinda kontribuo al scienco estis la disvolvado de la Klimata klasifiko de Köppen, kiu kun kelkaj modifikaĵoj estas ankoraŭ ofte utiligita hodiaŭ. Köppen ankaŭ estis unu el la lastaj sciencistoj kun sufiĉe vasta scio por fari gravajn kontribuojn al multaj sciencfakoj. Li ankaŭ estis germana esperantisto kiu publikigis multajn artikolojn en Esperanto en Scienca Revuo kaj Germana Esperantisto.

Germanaj esperantistoj
Germanaj sciencistoj
Meteologio
Pieter Korte

Pieter KORTE (naskiĝis la 17-an de junio 1894 en Beerta - mortis la 7-an de novembro 1977 en Emmen, Nederlando), estis nederlanda esperantisto, instruisto popollerneja (estro).

Li gvidis multajn kursojn laŭ Cseh-metodo. Ekde 1927 li agis kiel agento de TAGE. Post la germana nacisocialista ekrego 1933 li aranĝis, ke la funkcioj de la laborkomitato por TAGE kaj IPR transiris al Nederlando; poste li estis ĉefa laboranto por TAGE. Li verkis artikolojn kaj kuntradukis la Floretojn.

Li estis la plej elstara pedagogo inter la nederlandaj esperantistoj, honora prezidanto de la nederlanda ILEI-sekcio. Li aktivis ekde 1927, unue en TAGE, poste en ILEI. Li multe instruis laŭ Cseh-metodo, sed poste verkis propran rektmetodan lerno-libron Sub la verda standardo (1947) kiu ankoraŭ nun apartenas al la plej popularaj internaciaj lerniloj. Korte ankaŭ tradukis, verkis artikolojn, redaktis kaj multjare estis delegito kaj fakdelegito de UEA.

Verkoj 
 Savo el la neĝo (1973)
 Sub la verda standardo (Esperanto-instruo al infanoj laŭ la rekta metodo, elementa kurso, 1947)

Nederlandaj esperantistoj
Ljudovit Koser

D-ro Ljudovit KOSER estis jugoslavia esperantisto kaj inspektoro de la ministerio pri eksteraj aferoj en Beogrado. Li estis pioniro de Esperanto; li aktivis jam antaŭ la unua mondmilito. En 1908 li verkis la unuan slovenan lernolibron de Esperanto. Samjare li fondis la unuan Esperanto-grupon en Slovenio.

Esperantistoj
Bernhard Kötz

Bernhard KÖTZ [köc] (naskiĝis la 7-an de januaro 1882 en Waldenburg) estis germana libristo kaj Esperanto-vortaristo. 

Kötz eklernis Esperanton en 1902 kaj ekaktivis de 1907. Li prezidis la tiaman Saksan-Turingan Esperantistan Ligon, kaj fondis eldonejon de la Ligo, kiu ŝanĝiĝis en 1908 al Germana Esperanto-Librejo. Kötz eldonis multajn Esperanto-lernilojn kaj literaturon. En 1910 li akiris la Esperanto-Eldonejon Hoffmann, kaj en 1919 la Esperanto-eldonaĵojn de Germana Esperanto-Gazeto. En 1921 kunfandiĝis la Germana Esperanto-Eldonejo kaj Librejo kun la firmo Ferdinand Hirt & Sohn, Leipzig (Lepsiko). Tie li oficis kiel direktoro de la Esperanto-fako. 

Kötz partoprenis 13 internaciajn Esperanto-kongresojn kaj konferencojn. Li estis prezidanto de la Esperanto-Societo en Lepsiko. Kötz verkis krom propagandaj artikoloj la poŝvortaron "Hirts Esperanto-Taschenwörterbuch" (kune kun Arthur Degen), el kiu disvendiĝis 35.000 ekzempleroj en kvar eldonoj (1925, 1926, 1929, 1932); krome mallongan lernilon kaj Internacian Kantaron.

Eksteraj ligiloj 
 Libroj de kaj pri Bernhard Kötz en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

Germanaj esperantistoj
Esperanto-vortaristoj
Boris Kotzin

Boris KOTZIN (naskiĝis en 1887 en Kovno, mortis en 1958 en Moskvo) estis hebrea soveta esperantisto, kaj ĵurnalisto-redaktoro, kaj nevo de L. L. Zamenhof. 

Li estis esperantisto de 1902. Li kunlaboris en Lingvo Internacia kaj aliaj Esperanto-gazetoj, tradukis multajn verkojn de Anton Ĉeĥov, Maksim Gorkij k.a. De 1910 ĝis 1915 Kotzin estis redaktanto de La Ondo de Esperanto kaj verkis multajn recenzojn por ĝi. De 1911 ĝis 1913 li estis vicprezidanto de Moskva Societo Esperantista. 

Kotzin verkis la plej kompletan kritikon kontraŭ Ido: Historio kaj teorio de Ido, 1913, kiu aperis ankaŭ en germana traduko en 1915. En 1920 Kotzin enkondukis Esperanton en Soveta Sindikato de Artistoj kaj en ties organo   Rabis. Li estis membro de Centra Komitato de Sovetrespublikara Esperantista Unio de 1926 ĝis 1928.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 
Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Boris Kotzin en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
 Artikoloj de kaj pri Boris Kotzin en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Rusiaj esperantistoj
Mortintoj en Moskvo
Tódor Kovács

KOVÁCS Tódor (kováĉ), hungaro, pens. ŝtata fervojoficisto; instruisto de stenografio. Naskiĝis en la 31-a de decembro 1879 en Jászberény. Esperantisto de 1904 kaj eklaboris por Esperanto en Fiume (nun en Italujo). Multaj paroladoj kaj artikoloj, propagando inter la stenografoj kaj fervojistoj. En 1929 broŝuro pri Esperanto ĉe la fervojoj. Redaktoro de eta gazeto Revuo, 1932-33.

Kovács, Tódor
Kovács, Tódor
Johano Mario Miĥaelo Kowalski

Johano Mario Miĥaelo KOWALSKI (pole Jan Maria Michał Kowalski, oficiale nur Jan Kowalski; naskiĝis la  en Latowicz, Pollando; mortis la  en germana amasmurdejo Schloss Hartheim (plej probable gasumita) en Alkoven, distrikto Eferding, Supra Aŭstrio) - ĉefepiskopo de la kristana mariavita religio, mistikulo, tradukisto, publicisto.

Li loĝis en Płock, Pollando. Laŭ lia ordono ĉiuj mariavitaj pastroj devas posedi Esperanton kaj en ĉiuj mariavitaj lernejoj Esperanto estis instruata. Post lia morto la mariavita eklezio tuj nomis lin sanktulo, martiro kaj doktoro de la eklezio.

Post morto de la fondintino Feliksa Kozłowska kolektis kaj eldonis ŝiajn revelaciojn.

Vidu ankaŭ 
 Mariavitismo

Polaj esperantistoj
Polaj mariavitaj episkopoj
Murditaj esperantistoj
Homoj ekskomunikitaj de romkatolika eklezio
Tradukistoj de la Biblio
Cristiano Kraemer

Cristiano KRAEMER [kristi'ânŭ 'kremeR] (m. 1923), brazilano, publika tradukisto kaj ĵurnalisto.
Li estis pioniro en Brazilo (1896).

En 1898 aperis en gazeto de Porto-Alegro (19-a de aprilo) artikolo de Cristiano Kraemer "Solresol kaj Esperanto", kaj en gazeto "Raio X", de tiu sama urbo, du artikoloj (31-a de aŭgusto kaj 30-a de novembro).

Kraemer fondis kaj estis unua prezidanto de Esperanto-Societo Sud-Rio Granda (1906).
Li estis fondinto kaj unua vicprezidanto de „Gremio Esperantistista Everardo Backheuser“ en Porto Alegro (1923).

Estas kvartalo kaj avenuo kun lia nomo en Porto Alegro, aŭtovojo en Suda Rio-Grando kaj avenuo en urbo Pelotas.

Kraemer, Cristiano
Kraljeviĉ Marko

Kraljeviĉ Marko  estas la unua proza originalaĵo en Esperanto, verkita de M. Abesgus, 1897, 15 p. Ĝi aperis ankaŭ en rusa traduko, 1915.

La verko temas pri Princo Marko (ĉ 1335 — 1395).

Referencoj

Eksteraj ligiloj

 Skanita teksto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Fritz Kraner

Fritz KRANER (naskiĝis la  en Einsiedel) estis frua germana esperantisto, d-ro filozofia (germane "Dr. phil.") kaj instruisto ("supera lerneja konsilisto", "Oberstudienrat"). 

Kraner sukcese peris inter la saksa instruistaro kaj la ministerio por popolklerigo. Artikoloj en Internacia Pedagogia Revuo (IPR) kaj aliaj periodaĵoj.

 Germanaj esperantistoj
Pieter Krijt

Pieter KRIJT [krejt] (naskiĝis la  en Zaandijk) estis nederlanda esperantisto kaj bankoficisto. Li estis prezidento de Federacio de Laboristaj Esperantistoj (FLE), de sekcio Amsterdam II de FLE kaj de 1938 ĝis 1949 de TJO.

En 1919 li geedziĝis kun Adriana Ham (naskita la 16-an de decembro 1893 en 's-Gravensande). Ekde 1924 ili loĝis en Amsterdamo.

Referencoj 

Nederlandaj esperantistoj
Mortojaro nekonata
Prezidantoj de TEJO
Kriminologio

Krimoscienco (neologisme kriminologio aŭ pli mallonge krimologio) estas interdisciplina objekto de psikologio, sociologio, pedagogio kaj jursciencoj (specife punjuro). Sia celo estas la studo de la krimulo, rilate al la krimo mem, konsiderante minimume al la viktimo, kiu estas plena studa objekto de viktimologio, por kompreni la krimulon mem kaj liajn motivojn, kiuj igis al li fari certajn krimojn.

La esplora kriminologia laborkampo inkludas la krimulajn transpaŝojn, la efikojn kaj la formojn aŭ meĥanismojn de krimoj, samekiel ties kaûzojn kaj iom da konsekvencojn.

La termino criminologie (laŭvorte esperantiga "kriminologio") de ĉi tiu scienco estis uzita unuafoje de franca antropologo Paul Topinard. En 1885, la jura instruisto itala Rafaek Garófalo uzis ĉi tiun nomon formale.

Tre ligita al kriminologio estas la atingoj kaj teorioj de Cesare Lombroso, kiu estas konsiderita krimoscienca patro pro siaj studoj pri la kriminala antropologio, ellaboris ties bazojn kaj teoriojn, kiuj daŭras hodiaŭ.

Malgraŭ esti scienco relative laste kreita kaj esti pridubita laŭ sia kunligo kaj dependeco kun la puna juro, krimonologio atingis karakteron de aŭtonoma scienco, pro partopreni en la uzado de la scienca metodo por la formulado de multaj teorioj, kiu komponas ĝin.

Kriminologio studas pri la krimulo la diversajn aspektojn, kiuj komponas la sanon kompletan, tio estas la komponaĵojn biologia, psikologia kaj socia, por tiel atingi konkludojn pri la nuna krima fonto.

Bibliografio 
Kriminologio. Verko de R. Vambery, el la hungara trad. V. Tóth 1924, 86 p. „Ĝi temas pri la deveno, la historio, la diversaj skoloj, la rilato al punsistemoj, de l' prikrimaj studoj, pri la sociaj kaj individuaj kaŭzoj de l' diversspecaj atencoj. K, (G. S. , , E' 1924 p :188.)
Ladislav Krisl

Ladislav KRISL (naskiĝis la  en Slaný mortis la 31-an de majo 1987 ) estis ĉeĥa esperantisto kaj faka instruisto en Lom u Mostu.

Ladislav Krisl lernis Esperanton en 1912. Li gvidis ĉiujare kurson. Li estis sekretario de Amika Rondaro Esperantista kaj eldonis ĝian ciklostilitan bultenon.

Fontoj 
 Enciklopedio de Esperanto
 Genealogie ČR 

Ĉeĥaj esperantistoj
Juliusz Kriss

Juliusz KRISS (naskiĝis en 1891 en Lwow, mortis en 1959 en Krakovo) estis polo kiu organizis la studentan Esperanto-movadon en Kraków (kursoj, klubo). Multaj propagandaj artikoloj. Originala poemaro Melodioj de l' nokto, 1914, 31 p. Kunlaboris al Pola Esperantisto; Esperantista Voĉo; La Revuo.

Eksteraj ligiloj 

 Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Juliusz Kriss en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

KRISS, Juliusz
Kristanismo kaj Patriotismo

Kristanismo kaj  Patriotismo, (Ruse: Христианство и патриотизм), estas pamfleto verkita de Lev Tolstoj, el la rusa tradukita de Juozas Mačernis, kaj eldonita 112-paĝe fare de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) en Lepsiko en la jaro 1931.

Recenzoj

Eksteraj ligiloj 
 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Plena esperantlingva teksto de la verko
 Originala ruslingva teksto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Antverpena Nefikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de la FEL-biblioteko
Kroataj poeziaĵoj

Kroataj Poeziaĵoj  estas kolekto de poeziaĵoj el la kroata literaturo, kiun tradukis en Esperanton la zagreba esperantisto Mavro Ŝpicer. La 62-paĝa libro eldoniĝis en Zagrebo en la jaro 1912 ĉe Pres. Markovits és Garai.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Verkoj el la esperantigita kroatlingva literaturo
Esperanto-poeziolibroj
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kuroita Kacumi

KUROITA Kacumi (naskiĝis la  en Nagasaki-ken, mortis la ) estis paleografisto, historiisto, japana esperantisto, profesoro de japana historio en la Imperia Universitato de Tokio kaj membro de la Imperia Akademio.

Li estis la patro de la Japana Esperanto-movado. Li eklernis Esperanton en 1903 instigite de ĵurnala artikolo de Alphonse Mistler. Energie li klopodis por organizo de la movado en la komencaj jaroj. En 1906, li estis unu el la kunfondintoj de Japana Esperantista Asocio (JEA). En 1908 li kaj Sinmura Iduru partoprenis la 4-an Universalan Kongreson en Dresdeno kiel la unuaj japanoj. Li estis unu el la direktoroj de Japana Esperanto-Instituto (JEI). Kun aliaj li verkis: Esperanto-Japanan Vortaron (1906) kaj Plenan Esperanto-Japanan Vortaron (1914).

Vidu ankaŭ 
 Internacia Kongreso de Paco

Japanaj esperantistoj
Esperanto-vortaristoj
Królewska 41

Królewska 41 (elp. Krulevska, signifas: reĝa) - strato en Varsovio kaj n-ro de la domo en ĝi, kie loĝis dum siaj lastaj jaroj L.L. Zamenhof kun sia edzino, Klara Zamenhof.

La  je la 15-a horo tie eliris la funebra ceremonio de L. L. Zamenhof kaj la  sama sed jam pli multnombra procesio de Klara Zamenhof. La infanoj - Adamo kun sia familio, Zofia kaj Lidja loĝis plu tempe en tiu  loĝejo.

Vidu ankaŭ 
Entombigo de L. L. Zamenhof
Dzika 9
 

Geografio de Varsovio
Zamenhof
Historio de Esperanto
Leopold Kronenberg

Leopold Dominik KRONENBERG ( en Bochnia, tiam Salzberg en Aŭstrio-Hungario –  en Varsovio) estis pola esperantisto kaj instruisto, post diversaj profesioj de 1921 okupis sin nur pri Esperanto.

Kronenberg eldonis multajn verkojn en la pola lingvo. Liveris al la pola literaturo pere de tradukado el la Esperanta: „Derviŝoj“ de Tigr Pogosian el la araba kaj novelojn de la hungara F. Herezeg. Estis kunlaboranto kaj eldonanto de polaj gazetoj. Kun Esperanto li konatiĝis en 1909. En 1912 akiris profesian diplomon ĉe Internacia Instituto de Esperanto. Samjare li eldonis lernolibreton por memlernantoj (33.000 e-roj). En 1912 li estis redaktoro de la ĉiutaga Kongresa Bulteno de la Universala Kongreso en Krakovo (kun Emil Pfeffer). Post la Unua mondmilito li reeldonadis sian lernolibron, gvidis kursojn en diversaj urboj, (ankaŭ en profesiaj societoj), veturis tra la tuta lando kun prelegoj. En 1926 la Pola Eksterlanda Ministerio aranĝis Esperantan Presservon (agentejon) kaj li estis ĝia gvidanto. Aperis de li pli ol 100 propagandaj artikoloj en la plej legataj polaj gazetoj, enkondukis en multajn revuojn sisteme kursojn de Esperanto. La lastajn jarojn de sia vivo li vivtenis sin nur per la Esperanta agado, kaj ekkonis la veran mizeron. Esperanto Triumfonta kaj Heroldo de Esperanto ofte publikigis liajn tre interesajn artikolojn. Entute: la plej aktiva Esperantisto en Polujo inter 1912 kaj 1929, neelĉerpebla, nelacigebla optimisto.

Verkoj 
 Samouczek pomocniczego języka międzynarodowego esperanto – inter 1912 kaj 1927 kvar eldonoj
 Bohaterzy: poemat 1914 roku, Nowy Sącz 1916
 Utwory legionowe, Kozienice 1916
 Rada w Szczepanowie, Kraków 1916
 Adama Mickiewicza Konrad Wallenrod w opracowaniu scenicznem Leopolda Kronenberga. Kółko dramatyczne PPS w Orłowej, 1919
 Pieśń Wisły i inne utwory wierszem, Czeski Cieszyn 1922
 Szukanie ludzkości, Czeski Cieszyn 1922

Referencoj

Eksteraj ligiloj 
 Memore pri prof. Leopold Kronenberg – Pola Esperantisto, n-ro 4/1970
 Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Leopold Kronenberg en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
 Nekrologo de Kronenberg en Pola Esperantisto
 Pollingva biografio de Kronenberg en Interreta Pola Biografia Vortaro

KRONENBERG, Leopold
Kronitaj verkoj de la Akademio

Kronitaj verkoj de  la Akademio. Jam antaŭ la milito la Akademio starigis komisionon por proponi el la aperintaj libroj tiujn, kiuj pro sia bonlingveco kaj bonstileco meritas esti laŭdataj de la Akademio. Publikigo de la laŭdoj okazis unuafoje en 1914, kiam la laŭditaj verkoj estis: 

 Estu Homo! (Wagner-Meyer)
 Rikke - Tikke - Tak (Hendrik Conscience, trad. Maria Elworthy-Posenaer)
 Mirinda Amo (Heinrich August Luyken)
 La Vendetta (Balzac, trad. Merekens)
 Rolandkanto (trad. Eugène Noël)

Post la milito en 1923 la Akademio restarigis tiun komisionon, sed ĝi funkciis ne kontentige. Unuparte la  granda kvanto da libroj, kiujn la eldonejoj devis dissendi al ĉiuj Akademianoj (ĝis 20 el ĉiuj libroj) igis la eldonejojn ofte ne sendi librojn, kiuj sendube estus ricevintaj la laŭdon, aliparte tiuj laŭdoj publikiĝis ĉiam longe post la apero de la libroj, perdante tiel ĉiun efikon je la favoro de ilia disvastiĝo kaj perdigante al la eldonejoj la valoron de la tiel dissenditaj libroj. Pro tiu kaŭzo post la jaro 1930 tiu oficiala akademia laŭdo de la verkoj ĉesis, ĉar la koncerna komisiono dum jaroj ne ricevis librojn laŭdotajn.

Kompreneble la nuna listo estas nenia valortakso de la esperantistaj verkistoj kaj tradukistoj (ekz. neniu verko de Forge aŭ Engholm estas laŭdata, de Kálmán Kalocsay nur la plej  malgranda traduko), sed nur kvazaŭa vicigo de la ensenditaj, por tiu celo "oferitaj" verkoj. Tio, ke el la tuta kronita verkaro iu aŭ alia verkisto rolas per granda procento de la libroj, montras (krom ke tiu libro ne estas malbonlingva) nur la oferemon kaj entuziasmon de la koncernaj eldonistoj, aŭ de la verkistoj, sed neniel lian pozicion en nia literaturo.
La Akademia iniciato estis bela, sed por ĝin fakte efektivigi, nia movado bezonus finance fortan kaj pro tio bone organizitan akademion ne kun memvolaj, sed kvazaŭ honorariataj kunlaborantoj.

Listo de la postmilite kronitaj verkoj
1923: Hermano kaj Doroteo (Goethe-Küster); Idoj de Orfeo (Hendrik Bulthuis),
1924; Preter la Vivo (Julio Baghy); Johano la Brava (Petöfi-KALOCSAY);
1927: Kataluna Antologio; 
1928: Dancu Marionetoj! (Julio Baghy);
1929: Prozo Ridetanta (Raymond Schwartz);   La tajdo (Hohlov); La Alta Kanto de la Amo  (Jung); Fabiola (Wiseman-Ramo); Luno de Izrael (Haggard-Payson kaj Butler).
1930: La Leono de Flandrujo (Hendrik Conscience-Hendrik Bulthuis).

Eksteraj ligiloj

 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).

Esperantlingva literaturo
Esperanto-movado
Akademio de Esperanto
Krucumo (verko)

Krucumo  estas verko de Aleksandro Drozdov. El la rusa lingvo esperantigis ĝin Nikolao Hohlov. Tiu traduko aperis 56-paĝa en Zagrebo fare de Sudslava Esperanto-Servo en la jaro 1922.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert 
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Frua Kuba Esperanto-movado



Eksteraj ligiloj 
 Informa retejo de Radio Sancti Spiritus 
 Radio Havano Kubo 

Kubo
Kubo Sadaĵiro

KUBO Sadaĵiro (-roo) aŭ KUBO Sadazirô (antaŭe: Okonogi) (naskiĝis la 12-an de majo 1909 en Asikaga, Totigi-ken; mortis la 31-an de oktobro 1996 en Moka, Japanio) estis japana esperantisto, granda mecenato.

Li estis esperantisto de 1927, li estis jam en 1943 estrarano de Japana Esperanto-Instituto, poste dum multaj jaroj ĝia diverspostena oficialulo, kaj fine ĝia prezidanto.

Enciklopedio de Esperanto (1933) pri li skribis: KUBO Sadaĵiro (-roo) (antaŭe: Okonogi), japano, studento de pedagogio en Imperia Univ. de Tôkyô. E-isto de 1928. Agema konsilanto de JEI; UEA-del.

Japanaj esperantistoj
Bronisław Kuhl

Bronisław KUHL, pseŭdonimo Baroko (naskiĝis la 19-an de aŭgusto 1886, mortis la ) estis pola esperantisto.

Bronisław Kuhl lernis Esperanton en 1906. Li estis aktiva propagandisto en Krakovo, lerta tradukisto kaj kritikisto. En 1912 li aperigis lernolibron de Esperanto. Li originale verkadis plejparte recenzojn kaj kritikojn en Pola Esperantisto, British Esperantist, La Bela Mondo, Universo k. a.

Lia tombo troviĝas en Tombejo Powązki en Varsovio.

Tradukoj el la pola lingvo al Esperanto 
 Ni sekvu Lin de Henryk Sienkiewicz (= Literatura kolekto de "Pola Esperantisto" 9). - Varsovio: Jan Günther, 1909. 61 paĝoj.
 Kiu estas kulpa?, drama bildo en unu akto de Henryk Sienkiewicz (= Kolektoj de "Ĉirkaŭ la Mondo", Esperanto-Teatro 2). - Wolfenbüttel: eldonejo Heckner, [1911].
 Legendoj de Andrzej Niemojewski (= Internacia mondliteraturo 2-3).
 unua eldono (12 poeziaj rakontoj el la vivo de Jezuo) - Magdeburg: Centra Eldonejo por Esperanto kaj Stenografio, 1911. 231 paĝoj.
 dua, korektita eldono (nur 4 legendoj) - Leipzig: F. Hirt & Sohn, 1923. 74 paĝoj.
 Lupo, hundoj kaj homoj de Adolf Dygasinski (= Internacia mondliteraturo 7). - Magdeburg: Centra Eldonejo por Esperanto kaj Stenografio, 1913.
 Vera historio de Don Juan de Adam Grzymala Siedlecki. - Kraków: Pola Esperantisto, 1929.

Polaj esperantistoj
Eduard Kühnl

Eduard KÜHNL [künl] (naskiĝis la  en Prago en tiama Aŭstrio-Hungario; mortis la 23-an de majo 1966 en Novjorko) estis oficisto de ĉeĥoslovaka diplomatia servo, ĉeĥa esperantisto kaj membro de la Akademio de Esperanto.

Rolo en la Esperanto-Movado
Kühnl estis esperantisto de 1900, do pioniro de Esperanto. Li kunfondis la Esperanto-klubon en Prago. En 1908 li fondis la Boheman Union Esperantistan kaj gvidis ĝin ĝis la unua mondmilito, eldonis i.a. ties "oficialan jarlibron". Li estis unu el tiam maloftaj Esperantistoj-turistoj. En 1903 li vojaĝis tra Germanujo, Svisujo kaj Francujo, serĉante kaj vizitante Esperantistojn. Pri tio li skribis en Bohema Esperantisto. 

Estante en julio 1914 en Parizo por ĉeesti la Universalan Kongreson, li estis arestita de la francoj kiel ŝtatano de malamika nacio kaj ekspedita al Hispanujo, kie li vivis dum la unua mondmilito inter Esperantistoj, partoprenante aktive en la propaganda laboro por starigo de la Ĉeĥoslovaka ŝtato.

Verkado

Kühnl verkis diversajn ĉeĥajn vortarojn. En 1908 unue aperis lia ĉeĥa versio de "Esperanto-ŝlosilo" kun 1.936 kapvortoj (entute kvin eldonoj en 1911, 1914, 1926 kaj 1936).  En 1909 aperis lia ĉeĥa traduko de la Universala Vortaro (2.631 radikoj; en: "Fundamento de Esperanto, Eldono Bohema", Parizo). En 1914 fine eldoniĝis en Prago lia granda vortaro ĉeĥa-esperanta kun ĉ. 25.000 kapvortoj ([7] + 284 p., 17x12 cm), verkita kune kun Karel Procházka, kiel numero 6 de la "Biblioteko de 'Časopis Českých Esperantistů'. 

Tiun monatan Esperanto-gazeton Kühnl eldonis kaj redaktis de 1907 ĝis 1914; aperis tie krome Avineto de Božena Němcová. Li verkis kaj eldonis detalan gvidlibron tra Prago, detalan ĉeĥan lernolibron (2a eld. 1909), la jam menciitajn ĉeĥan tradukon de la Fundamento de Esperanto kaj ĉeĥan ŝlosilon. 

En lia mortojaro aperis ankoraŭ laŭtema vortareto (Tématicky slovnik 1966, 8 p.). 

Post forveturo al Usono, li donacis sian ampleksan Esperanto-bibliotekon al la Biblioteko de la Nacia Muzeo en Prago. De 1942 ĝis 1947 li laboris kiel diplomato de Ĉeĥoslovakio en Kubo, de 1947 en Peruo.

Tradukoj
 Pri Cervantes kaj lia famkonata verko "El Quijote", 1915, de Antonin Pikhart (en broŝuro: Pri Cervantes kaj lia famkonata verko  "El QUIJOTE" eldonita de Madrida Esperantista Grupo, 1915, p. 5-25)
Hugo Vavris: Sherlock Holmes en servo de la hispana trono (1910, Biblioteko Časopis českých esperantistů)

Literaturo
 1914:  Kandidatoj al la Lingva Komitato. Kühnl, Eduard - Prago. Oficiala Gazeto Esperantista 6a jaro n-ro 8 (63) 1914, p. 173-174
 1921: N.I. [Setälä, Vilho]. Niaj Akademianoj. Esperanta Finnlando 1/1921 (jan), p. 4-8

Eksteraj ligiloj 
Libroj de kaj pri Eduard Kühnl en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

Ĉeĥaj esperantistoj
Esperanto-vortaristoj
Akademio de Esperanto
Kurachi Haruo

KURACHI Haruo (kuraĉi) (nask. 25 nov 1899 en Nagoya-si) estis japana meĥanika inĝeniero kaj esperantisto de 1922.

Kuraĉi kunlaboris kun Iŝiguro. Antaŭe li laboris por Esperanto en la urbo Nagojo, ĉirkaŭ 1934 en la urbo Kiboŝa, Tokio.

Verkoj 
 1927: Traduko al la japana de „Esenco kaj Estonteco de Lingvo Internacia“ de Zamenhof.
 1930: (kun Ishiguro Yoshi H.) Fundamenta Vortaro Esperanto-Japana. Tokio.

Japanaj esperantistoj
Kurijama Ioe

KURIJAMA Ioe - japane 栗山ジョー - estis japana esperantistino kaj oficistino de la Centra Poŝtoficejo de Tokio. Ŝi naskiĝis la 10-an de februaro 1909 en Tokia Urbo (Tokyo-si), kaj esperantistiĝis en 1931. Post la morto de s-ino Sasaki Macue ŝi zorgis pri Klara Rondeto en Tokio, la preskaŭ sola Esperantistina Klubo en la Japana Imperio. Ŝi partoprenis laboron de Studejo de Zamenhofa Gramatiko kaj gajnis unuan premion ĉe literatura konkurso de Japana Esperanto-Literaturo Societo en 1933.

Eksteraj ligiloj
 Foto de Kurijama Ioe

Japanaj esperantistoj
Kurioza Okazaĵo

Kurioza Okazaĵo  estas komedio de Carlo Goldoni, kiun el la itala originalo Un Curioso Accidente de 1761 tradukis "Mevo". En Esperanto ĝi unuafoje aperis en 1933, ĉe eldonejo "L' Esperanto", per 61-paĝa libreto.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj

 Reta eldono de Kurioza Okazaĵo
 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de  Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Verkoj el la esperantigita itallingva literaturo
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kursa lernolibro laŭ praktika parola metodo

Kursa Lernolibro : laŭ praktika parola metodo, verkis Edmond Privat. 1910, 64 p, 7-a eld. 1930, 78 p.

Recenzoj

Eksteraj ligiloj

 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Esperanto-lernolibroj
Antverpena Lingvo-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Benno Küster

Benno KÜSTER (naskiĝis la  en Wildeshausen; mortis la  en Breslau) estis germana esperantisto kaj kalkulkonsilisto  .

Küster verkis Plenan lernolibron de la internacia helplingvo Esperanto (Vollständiges Lehrbuch der internationalen Hilfssprache Esperanto), 1910, 192 p., kaj tradukis el la germana la "eposon idilian" Hermano kaj Doroteo  de Goethe (1911, 2a eld. 1922). Li kunlaboris al La Revuo kaj La Vagabondo.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Libroj de kaj pri Benno Küster en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo
 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).

Germanaj esperantistoj
Ludwik Kutscher

Ludwik KUTSCHER [kuĉer] (naskiĝis en Krakovo, Pollando) estis esperantisto kaj fininto de la medicino. 

Li lernis Esperanton kiel 15-jara gimnaziano. De 1926 li estis aktiva ano de Societo "Esperant" en Krakovo, gvidis junularajn rondojn. En 1929 li iniciatis la fondon de sekcio de medicin- kaj farmacistudantoj ĉe TEKA. De 1927 li estis administranto de Pola Esperantisto, de 1931 sekretario de PED. Estrarano de UK 1931.

Polaj esperantistoj
Kuwahara Tosihide

Prof. d-ro KUWAHARA Tosihide (, nask. 20 jan. 1910 en Ooita-ken - mortis la 14-an de junio 1989 en Kioto) estis direktoro de Japana Esperanto-Instituto kaj UEA-fakdelegito pri kemio, japano kemiisto de Ŝtata Industria Laboratorio, Osako.

Post Sisido gvidis EG en Tria Nacia Kolegio, Kyôto. Aranĝis postkongreson en Kyôto 1928. Kunfondinto kaj eksprez. de Sendai ES. Finis kurson de Imperia Universitato Tohoku en Sendai, 1932. Del. de UEA en Osako 1934. J-a delegito de ISAE, 1934. Ĉefaj artikoloj: Statistika rigardo al nuna stato de E-movado en la mondo, LRO 1932 marto; ABC de E-movado en Jarlibro de JEI 1932. Ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio. (Kaw.)

Literaturo
 
  Yoshida-South Library, Kyoto University.
 
 

Japanaj esperantistoj
Orest Kuzma

Orest KUZMA (ukraine kaj ruse Орест Кузьма, naskiĝis la  en vilaĝo Diniska, nuna lviva provinco de Ukrainio, tiam en Aŭstrio-Hungario, historie parto de Pollando, mortis en  en Kolomeo, sama geografia regiono) estis ukraina esperantisto, eldonisto, tradukisto, biologo kaj gimnazia profesoro. Fondinto kaj prezidanto de la landa societo por ukrainaj Esperantistoj „Progreso“ en Kolomeo kaj UEA-delegito de 1913, li tradukis multajn ukrainajn verkojn kaj verkis diversajn Esperanto-lernilojn. Li kunlaboris al multaj Esperanto-gazetoj, kaj inter la jaroj 1913 kaj 1923 eldonis la revuon Ukraina Stelo.

En Literatura mondo li aperigis esperantlingvajn tradukojn de rakontoj de la ukrainaj klasikuloj Osip Makovej (1925, 1), Bohdan Lepkij (1925, 2), Vasil Stefanik (1925, 3) kaj Ivan Franko (1925, 10).

Unu el la centraj stratoj de la urbo Kolomeo portas lian nomon.

Eksteraj ligiloj 
 Libera Folio Vivo dediĉita al Esperanto kaj Ukrainio, la 26-a de septembro 2022
 artikolo Засновник українського есперанто в Галичині - Орест Кузьма ("Ukraina Esperanto-pioniro en Galicio - Orest Kuzma") el la retejo kolomyya.org, arkivigita en webcitation.org, el 2009 fare de Miroslava Koĉerĵuk 

 

 

Ukrainaj esperantistoj
Vladimir Savviĉ Kuzmiĉ

Vladimir Savviĉ KUZMIĈ, sovetiano, ukraina verkisto proleta, aŭtoro de la ukrainlingvaj romanoj „Flugiloj“, „Turbinoj“ kaj multaj rakontoj. Naskiĝis en 1904. Aktiva Esperantisto, verkas ankaŭ en Esperanto, membro de IAREV, kaj ties vicprezidanto ekde 1934. En Esperanto aperis lia originale verkita novelo Solidareco, 1931. Kunlaboris en SAT-organoj. Arestita en 1937, li sukcesis eskapi la tujan mortpunon per deklaro, en kiu li asertis la kulpecon de siaj iamaj esperantistaj kamaradoj. Li estis mortigita en 1943 en la malliberejo de Alma-Ata kiel "burĝa naciisto".

Eksteraj ligiloj 
 Pri vivo kaj morto de E. Miĥalski, eseo de NikSt, Sennacieca Revuo, 1993

Viktimoj de Stalinismo
Ukrainaj esperantistoj
Sovetiaj esperantistoj
Murditaj esperantistoj
Sergeo Kuznecov

Sergeo Kuznecov,  (naskiĝis la  en Moskvo) estas moskva esperantisto. Li estas Rusiano kaj ĝis ties malapero en 1991 estis civitano de Sovetunio. 

Sergeo Kuznecov, kiu esperantistiĝis en 1959, estas profesoro kaj doktoro pri lingvoscienco; fakulo pri skandinavaj lingvoj. Li estis estro de la katedro de ĝenerala kaj kompar-historia lingvoscienco en Moskva Ŝtata Universitato, estas aŭtoro de altklasaj libroj pri interlingvistiko kaj estis membro de la Akademio de Esperanto.

Aleksteraj ligiloj 
 Кузнецов Сергей Николаевич ĉe la retejo de la Katedro de ĝenerala kaj kompar-historia lingvoscienco en Moskva Ŝtata Universitato

Kuznecov, Sergeo
Esperantistoj de Moskvo
Sovetiaj esperantistoj
Esperantologoj
Kvinmilionoj

Kvinmilionoj (5.000.000) estas rakontoj originale verkita de Salo Grenkamp-Kornfeld. 1931, 113 p. „La lirikaĵoj, rakontaĵoj estas tre multspecaj, tamen io komuna estas trovebla en ili: la pala anemio. Du aŭ tri paĝoj tamen konsolas min.“ (Szilagyi, LM, 1931, p: 70.)

Esperantlingva literaturo
Kvin Noveloj

Kvin Noveloj estas novelaro estone verkita de Friedebert Tuglas kaj  esperantigita de Henrik Seppik . La 159-paĝa tradukaĵo estas eldonita en la jaro 1924 ĉe eldonejo Tamverk en Haapsalu. Du el la noveloj, En la Fino de la Mondo kaj Popi kaj Huhuu, aperis ankaŭ en apartaj eldonoj de respektive 56 kaj 32 paĝoj.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj

 Enciklopedio de Esperanto/K en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Verkoj el la esperantigita estonlingva literaturo
Esperanto-novelaroj
Libroj de Henrik Seppik
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Gubernio Mijagi

La gubernio Mijagi (宮城県 [mijagi -ken] ; Hepburn/Kunrei: Miyagi-) estas gubernio sur la insulo Honŝuo, kies gubernia ĉefurbo estas Sendai. Ĝi apartenas al Tohoku-regiono de Japanio.

Geografio

Urboj

Urbetoj kaj vilaĝoj

Eksteraj ligiloj 
 http://www.pref.miyagi.jp
 http://www.su-gappei.jp 

Gubernioj de Japanio
Wilhelmus

Wilhelmus estas la unua vorto kaj la neformala titolo de la nederlanda nacia himno. Ĝi konsistas el 15 strofoj kiuj formas akrostiĥon: la unuaj literoj de de la strofoj formas la nomon Willem van Nassov (princo Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau).

Kutime oni kantas nur la unuan strofon, sed foje post tiu ankaŭ la sesan, kiu gajnis specialan signifon dum la 2-a Mondmilito

La deveno de la teksto estas daŭra diskuto. Iuj opinias ke ĝin verkis Filips Van Marnix van Sint Aldegonde inter 1570 kaj 1572, sed tiu ne estas certe, ĉefe pro la iom amatora poezio. La melodio estis malnova franca soldatokanto.

La himno estis kvazaŭ propaganda kanto dum la Okdekjara Milito. En la teksto princo Vilhelmo I de Oranje-Nassau, la gvidanto de la ribelo de nederlandaj provincoj kontraŭ la habsburga povo, parolas. Unuflanke li deklaras sian lojalecon al sia suvereno, reĝo Filipo la 2-a de Hispanio, aliflanke li defendas la ribelon de la loĝantoj de la nederlandaj provincoj.

La Wilhelmus estas do tre malnova kanto, sed nur iĝis la nacia himno je la 10-a de majo 1932. Ĝi anstataŭis pli klasikan nacian himnon Wien Neerlands bloed, kiun oni konsideris tro ŝovinista.

Teksto 

Unua strofo

Wilhelmus van Nassouweben ik, van Duitsen bloed,den vaderland getrouweblijf ik tot in den dood.Een Prinse van Oranjeben ik, vrij onverveerd,den Koning van Hispanjeheb ik altijd geëerd.Vilhelmo de Nassau
mi estas, de Germana sango;
fidela al patrio
mi restos ĝismorte.
Princo de Orange
mi estas, libere, sentime,
la Reĝon de Hispanio
mi ĉiam honoris.

Sesa strofoMijn schild ende betrouwen
zijt Gij, o God mijn Heer,
op U zo wil ik bouwen,
Verlaat mij nimmermeer.
Dat ik doch vroom mag blijven,
uw dienaar t'aller stond,
de tirannie verdrijven
die mij mijn hart doorwondt.

Mia ŝildo kaj konfido
estas Vi, Dio mia Sinjoro
mi volas konstrui je vi
neniam forlasu min.
Ke mi restu pia
ĉiam via servanto
forpelante la tiranion
kiu vundas mian koron.

La kompleta versio

Eksteraj ligiloj 
 MP3-fragmento 
 Radio-versio

Nederlando
Naciaj simboloj de Nederlando
Kulturo de Nederlando
Nederlandlingvaj kantoj
Wilhelmus
Johann Heinrich Pestalozzi

Johann Heinrich PESTALOZZI , foje nomata "Henriko Pestalozzi", (naskiĝis la 12-an de januaro 1746, mortis la 17-an de februaro 1827) estis svisa pedagogo.

Li studis teologion kaj juron en sia naskiĝurbo Zuriko, sed ĉesigis la studojn sen diplomo kaj transloĝiĝis al kampara regiono, kie li dediĉis sin al la agrikulturo. Liaj provoj, enkonduki novajn kreskaĵojn kaj sterkaĵojn por plibonigi la situacion de la malriĉaj kamparanoj, ne estis sukcesaj.

Kun sia edzino Anna en 1775 li invitis proksimume 40 infanojn el malriĉaj familioj al sia bieno Neuhof, donis al ili instruon kaj edukon, ankaŭ pri metiaj kaj agrikulturaj aferoj. Pro ekonomiaj kialoj ili devis fermi la entreprenon en la jaro 1779. Dum la sekvaj 20 jaroj Pestalozzi dediĉis sin ĉefe al la verkado. Famon li akiris per sia romano Lienhard und Gertrud; pliaj beletraj kaj sciencaj verkoj sekvis.

Ekde 1798 li fariĝis estro de orfejo en Stans, de 1800 ĝis 1804 li estis lernejestro en Burgdorf. Tie li enkondukis propran metodon pri la instruado kaj edukado, kiun li pluevoluigis en Yverdon-les-Bains, kie li agadis ekde 1804. Li postulis naturecan edukadon, unuigantan la povojn de la cerbo (intelektaj povoj), la koro (moralaj, religiaj povoj) kaj la manoj (metiaj povoj) al harmonia tuto.

En la jaro 1825 Pestalozzi revenis al sia bieno Neuhof, kie li du jarojn poste, en la aĝo de 81 jaroj mortis.

Listo de verkoj 
 Lienhard und Gertrud (romano, 4 vol., 1781 – 1787)
 Christoph und Else (romano, 1782)
 Meine Nachforschungen über den Gang und die Entwicklung des Menschengeschlechts (traktato, 1791)
 Wie Gertrud ihre Kinder lehrt (traktato, 1801)

Notoj kaj referencoj 
 
  

Svisaj pedagogoj
Svisaj instruistoj
Svisaj protestantoj
Iluminatoj
Zurikanoj