Edward Lipiński

Edward Lipiński (ur. 18 października 1888 w Nowym Mieście nad Pilicą, zm. 13 lipca 1986 w Warszawie) – polski ekonomista, działacz społeczny i uczestnik opozycji w PRL, współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników i Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”.

Życiorys 
Był synem Jana, cukiernika, i Teodory z Klimkiewiczów.

Działalność polityczna i społeczna 
Socjalista związany z PPS-Lewicą (1906–1918) w 1946 wstąpił do PPS, a po zjednoczeniu z PPR był członkiem PZPR do 1975 roku. W latach 1956–1959 należał do Klubu Krzywego Koła, a od 1956 do 1962 był wiceprzewodniczącym Rady Ekonomicznej przy Prezesie Rady Ministrów. Sygnatariusz Listu 34, Memoriału 59 i Listu 14 oraz listu do The Times, zawierającego stwierdzenie, że w Polsce nie było represji i dyskredytującego Radio Wolna Europa. Jeden z założycieli KOR. Członek założyciel niezależnego Towarzystwa Kursów Naukowych. Członek Komisji Helsińskiej. W czasie zjazdu NSZZ „Solidarność” (1980) w swoim wystąpieniu ogłosił zakończenie działalności KOR.

Sam siebie określał socjalistą utopijnym. Ludwik Hass wymieniał go jako członka loży masońskiej w Warszawie o nazwie „Kopernik”.

Działalność naukowa i zawodowa 

W 1928 r. został dyrektorem założonego przez Eugeniusza Kwiatkowskiego Instytutu Badania Koniunktur Gospodarczych i Cen w Warszawie, którym kierował do 1939 r. Od 1929 r. profesor zwyczajny Szkoły Głównej Handlowej i redaktor naczelny „Ekonomisty”. 

W czasie okupacji niemieckiej (1939–1945) brał udział w tajnym nauczaniu ekonomii i współpracował z Departamentem Pracy Delegatury Rządu Londyńskiego i Biurem Studiów Armii Krajowej. Prezes Banku Gospodarstwa Krajowego w latach 1946–1948. Kierował Instytutem Gospodarki Narodowej w latach 1945–1949. Od 1949 roku profesor w Szkole Głównej Planowania i Statystyki i pracownik Uniwersytetu Warszawskiego (profesor na Wydziale Prawa i Administracji UW w latach 1949–1953). Założyciel Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego i jego prezes w latach 1945–1965. Był członkiem: Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Polskiej Akademii Nauk, francuskiej Akademii Nauk Moralnych i Politycznych (fr. Academie des sciences Morales et Politique), Międzynarodowego Instytutu Statystycznego, członkiem-korespondentem British Academy i honorowym prezesem Międzynarodowej Asocjacji Nauk Ekonomicznych (fr. Assotiation Francaisee des Sciences Economique).

Zajmował się teorią koniunktur oraz historią polskiej myśli ekonomicznej, opisał teorię równowag cząstkowych.

Był pierwszym doktorem honoris causa Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, także doktorem honoris causa Uniwersytetu w Nowym Jorku.

Za osiągnięcia naukowe uhonorowany Nagrodą Państwową:
 II stopnia (1955)
 I stopnia (1970)
Był również laureatem nagród:
 Fundacji A. Jurzykowskiego (1971)
 Nagrody im. Oskara Langego (1971)

Został wymieniony w gronie edytorów trzytomowej Podręcznej encyklopedii handlowej wydanej w 1931 w Poznaniu.

Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera a-2-12).

Ordery i odznaczenia 
 Order Sztandaru Pracy I klasy (1959)
 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1956)
 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1951)
 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1933)
 Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)

Ważniejsze publikacje 
 Inspekcja pracy, Warszawa 1916
 Poglądy ekonomiczne Mikołaja Kopernika, Warszawa 1955
 Studia nad historią polskiej myśli ekonomicznej, Warszawa 1956
 Merkantylizm i początki szkoły klasycznej, Warszawa 1958
 De Copernic à Stanislas Leszczyński. La pensée économ. et démograph. en Pologne, Paris 1961
 Teoria ekonomii i aktualne zagadnienia gospodarcze, Warszawa 1961
 Historia powszechnej myśli ekonomicznej do roku 1870, Warszawa 1968
 Karol Marks i zagadnienia współczesności, Warszawa 1969
 Historia polskiej myśli społeczno-ekonomicznej, Wrocław 1975
 Problemy, pytania, wątpliwości. Z warsztatu ekonomisty, Warszawa 1981

Upamiętnienie 
Popiersie w Auli Spadochronowej w gmachu Głównym SGH odsłonięte w marcu 2023 roku.

Przypisy

Bibliografia 
 Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powszechna Wydawnictwa Gutenberg Print, Warszawa 2001, t. 36/14.  .
 Adam Bosiacki, Edward Lipiński, [w:] Profesorowie Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego 1808–2008, praca zbiorowa pod red. Grażyny Bałtruszajtys, Warszawa 2008, s. 232–234.

Linki zewnętrzne 
 SGH – sylwetka E. Lipińskiego

Członkowie i współpracownicy KOR
Członkowie i współpracownicy Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”
Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej – Lewica (1906–1918)
Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej
Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego
Doktorzy honoris causa Szkoły Głównej Handlowej
Ludzie urodzeni w Nowym Mieście nad Pilicą
Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej
Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej
Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy
Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
Polscy ekonomiści
Polscy encyklopedyści
Polscy wolnomularze (II Rzeczpospolita)
Rektorzy Szkoły Głównej Handlowej
Sygnatariusze Listu 34
Sygnatariusze Listu 59
Urodzeni w 1888
Urzędnicy Instytutu Badań Koniunktur Gospodarczych i Cen w Warszawie
Wykładowcy Szkoły Głównej Handlowej
Wykładowcy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego
Zmarli w 1986
Członkowie rzeczywiści PAN
Sygnatariusze Listu 15
Polscy doktorzy honoris causa uczelni w Stanach Zjednoczonych
Prezesi banków w Polsce