Szentendre

Szentendre [sentendre] estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szentendre, kies centro ĝi estas. La loknomo signifas: Sankta Andreo.

Geografio 
Szentendre situas en dekstra bordo de Danubo. Dum la reĝlando la komunumo estis konsilantrajta urbo. Szentendre estas malnova, vere pitoreska historia urbeto en Hungario. Kun romantikaj stratoj kaj placoj – pro tio paradizo de pentristoj kaj aliaj artistoj – prezentas ankaŭ rigardindajn preĝejojn, kaj malnovan romkatolikan el la 13-a jarcento kaj serbortodoksajn i.a. kun admirinda ikonostazo. Plurcentoj da serbaj familioj rifuĝintaj antaŭ la turka regado ekloĝis ĉi tie en 1690 kaj fondis tre viglan ekonomian kaj kulturan centron por si, kies ĉarmaj karakterizaj trajtoj daŭre videblas. La Muzeo de la Serba Eklezio montras grandan trezoron de la ortodoksa eklezia arto, dum la publikon amase altiras famaj riĉaĵoj de la ceramika muzeo de Kovács Margit, de la galerioj de Béni Ferenczy, Béla Czóbel, Jenő Barcsay, Varga, elstaraj modernaj pentristoj, same la Parkmuzeo de Skulptaĵoj.

Interesa vidindaĵo ĝojigas tiun, kiu grimpas al Preĝeja monteto (Templom domb) sur la kruta, kurba vojeto, oni povas vidi, ke la tutaĵo de la ŝajne ne orde konstruita urbeto montras pitoreskan, ĉarman harmonion.

En la ekstera parto de la urbo estas trovebla la konstante riĉigata Subĉiela Etnografia Muzeo.

Vidindaĵoj en la ĉirkaŭaĵo 
Aliflanke de Danubo situas la 22 km longa insulo Szentendre-insulo (Szentendrei-sziget), sur kiu troviĝas vilaĝoj kaj tre ŝatataj ripozejoj, kampadejoj. Ofta ŝiptrafiko ligas ilin precipe al la ĉefurba loĝantaro. Sed ripozejoj abunde troviĝas ankaŭ sur la Danub-flanko, norde de Szentendre: Leányfalu estas vilaĝo, kies deklivoj donas lokon al multaj ripozhoteloj kaj aro de vilaoj. Mediteranea klimato ĉe la orientaj deklivoj de la Piliŝ-montaro ebligas veran ĝardenkulturon kaj frukto-kultivadon. Varmakva strandbanejo allogas apud la ŝoseo, kaj ne nur dum varmaj tagoj.

Ĉe Tahi-Tótfalu ponto arkas super la rivero al la insula parto de la vilaĝo. Kaj tie, kaj en la sekva vilaĝo, Dunabogdány, ripozhoteloj kaj vilaoj dense troviĝas kaj ĉe la riverbordo, kaj sur la mildaj deklivoj. La abrupta vidaĵo de granda ŝtonminejo, kiu kvazaŭ malaperigas tutan monteton
(Csűdi), aspektas eble iom fremde; la pavimoj de Budapeŝto originas el tiu ĉi surfaca minejo.

Sakralaj vidindaĵoj 
 Katedralo Ĉieliro de Maria (Szentendre)
 Preĝejo de Johano Baptisto (Szentendre)
 Preĝejo de Ave Maria (Szentendre)
 Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Szentendre)
 Preĝejo Sankta Andreo (Szentendre)
 Grek-katolika preĝejo Metamorfozo de Kristo (Szentendre)
 Preĝejo Sankta Mikaelo (Szentendre)
 Kalvinana preĝejo (Szentendre)
 Luterana preĝejo (Szentendre)
 Baptisma preĝejo (Szentendre)

Preĝejoj en la subĉiela muzeo 
 Kalvinana preĝejo (Mánd/Szentendre)
 Preĝejo Marteno de Tours (Szentendre)
 Kapelo Sankta Anna (Szentendre)
 Grek-katolika Preĝejo Sankta Nikolao (Szentendre)

Pliaj vidindaĵoj 

 Urbodomo de Szentendre
 Artistkolonio (Szentendre)
 urbokerno kun historiaj domoj

Famuloj 
 En Szentendre naskiĝis kaj mortis Xavér Ferenc Stéger hungara-germana-kroata operkantisto.
 En Szentendre naskiĝis:
 skulptistoj Béni Ferenczy, Noémi Ferenczy, György Holdas kaj Pál Deim
 biologo Péter Somogyi
 gitaristoj Zoltán Báthory kaj Sándor Horányi
 baptista pastro József Steiner
 kemiisto Gábor Vastagh
 klarnetisto Mihály Borbély
 ministro Iván Altomáré
 pentristo Imre Kocsis.
 En Szentendre mortis:
 aktoroj Pál Rakodczay, Gyula Vedress kaj Gyula Ferenc Zoltán
 János Bárczy (barelfaristo)
 inĝeniero-oficiro József Petzelt
 kuracisto Kálmán Tellyesniczky
 notario Béla Vastagh
 pentristoj Miklós Bánovszky, Tibor Boromisza, Ferenc Doór kaj János Pirk
 poeto Emil Ábrányi (pli juna)
 Béla Balogh (reĝisoro)
 skulptistoj Róbert Csíkszentmihályi, József Engelsz, Erika Ligeti kaj Zoltán Szentirmai.

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 BHÉV
 https://www.budapest.com/hungary/cities/szentendre.en.html (En)