Pola Raksa

Pola Raksa, właśc. Apolonia Raksa (ur. 14 kwietnia 1941 w Lidzie) – polska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna.

Jedna z najwybitniejszych aktorek w historii polskiej kinematografii. W latach 60. i 70. XX wieku uchodziła za symbol seksbomby polskiego kina. Najbardziej znana z roli Marusi w serialu Czterej pancerni i pies (1966–1970). Wystąpiła też w filmach: Szatan z siódmej klasy (1960), Panienka z okienka (1964), Popioły (1965), Przygoda z piosenką (1968), Pogoń za Adamem (1970), Aria dla atlety (1979) i Uprowadzenie Agaty (1993). Za swój wkład w polską kulturę otrzymała Złoty Krzyż Zasługi (1974) i Odznakę „Zasłużony Działacz Kultury” (1979). W 2003 czytelnicy czasopisma „Super Express” nazwali ją najpiękniejszą ze wszystkich polskich blondynek.

Życiorys

Wczesne lata 
Urodziła się w Lidzie, ówcześnie mieście powiatowym II Rzeczypospolitej będącym pod okupacją ZSRR (obecnie położonym na terenie Białorusi), w rodzinie katolickiej jako córka Edwarda Raksy. Po wojnie, rodzice pozostawiając za sobą rodzinny dom przenieśli się do Polski w nowych granicach i zamieszkali w Leśnicy we Wrocławiu. Wkrótce rodzina przeprowadziła się do Jeleniej Góry, gdzie jej matka pracowała jako krawcowa, a ojciec zajmował się czapnictwem.  Pola Raksa wraz z młodszą siostrą Jolantą uczęszczała do jeleniogórskiej Szkoły Podstawowej Nr 4 i I Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego. Naukę kontynuowała we wrocławskim I Liceum Ogólnokształcącym. Po ukończeniu liceum, rozpoczęła studia na Wydziale Polonistyki na Uniwersytecie Wrocławskim.

Kariera 
Była studentką polonistyki, gdy pod koniec lat 50. została odkryta w barze mlecznym przez fotoreportera, który namówił ją na sesję zdjęciową. Tak trafiła na okładkę tygodnika dla młodzieży „Dookoła Świata”. Uroda dziewczyny zwróciła uwagę Marii Kaniewskiej, reżyserki kompletującej obsadę do reżyserowanego przez siebie filmu Szatan z siódmej klasy (1960), który stał się filmowym debiutem Poli Raksy.

W 1960 dostała dość dużą rolę w filmie Rzeczywistość. W rezultacie przerwała studia polonistyczne i rozpoczęła naukę na Wydziale Aktorskim PWSFTviT w Łodzi. Ukończyła szkołę w 1964 i do 1968 była aktorką łódzkiego Teatru Powszechnego (zadebiutowała 6 marca 1964). W 1968 przeniosła się do warszawskiego Teatru Współczesnego, gdzie występowała do 1986.

Do końca lat 80. pojawiała się też na scenie Teatru TV. Po latach przerwy zagrała w 1993 w filmie Uprowadzenie Agaty, i – jak dotychczas – była to jej ostatnia rola filmowa. Z kolei jej ostatnim występem teatralnym był udział w 1997 w spektaklu Listy naszych czytelników Zbigniewa Herberta w reżyserii Zdzisława Wardejna wystawianym w Teatrze Dramatycznym w Warszawie.

Z kina wycofała się w 1993 i konsekwentnie nie udzielała wywiadów.

Pola Raksa zajmuje się różnymi formami plastyki (w tym również strojami). Jej dziełem były kostiumy w recitalu Ewy Błaszczyk w Teatrze Studio w Warszawie (1999). Od początku 1998 przez kilka kolejnych lat prowadziła w „Rzeczpospolitej” rubrykę o modzie.

Życie prywatne 
W latach 1964–1970 była żoną Andrzeja Kostenki, reżysera, scenarzysty i operatora filmowego, z którym ma syna Marcina (ur. 1967).

Filmografia

Odznaczenia i nagrody 
 Złoty Krzyż Zasługi (1974)
 Odznaka Zasłużony Działacz Kultury (1979)
 Srebrne Odznaczenie im. Janka Krasickiego
 Nagroda indywidualna II Telewizyjnego Festiwalu Teatrów Dramatycznych za rolę Julii w przedstawieniu Romeo i Julia Shakespeare’a w Teatrze Powszechnym w Łodzi podczas II Telewizyjnego Festiwalu Teatrów Dramatycznych (1965)
 Nagroda Srebrna Maska najpopularniejsza aktorka (1967, 1969, 1970)
 Nagroda Ministra Obrony Narodowej I stopnia za serial telewizyjny Czterej pancerni i pies (1967)
 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Moskwie, nagroda pisma „Sowietskij Ekran” za Zosia (1967)

Odniesienia w kulturze 
 Za jej Poli Raksy twarz każdy by się zabić dał – tak o urodzie Poli śpiewał Grzegorz Markowski z zespołu Perfect w piosence „Autobiografia”. Autorem tekstu jest Bogdan Olewicz.

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 
 
 
 
 

Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi
Polskie aktorki filmowe
Polskie aktorki telewizyjne
Polskie aktorki teatralne
Biografie kanonu polskiej Wikipedii
Aktorki związane z Wrocławiem
Odznaczeni odznaczeniem im. Janka Krasickiego
Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”
Ludzie urodzeni w Lidzie
Urodzeni w 1941