Punko

Punko aŭ punk-roko estas kontraŭ-establa ĝenro de muziko kiu komencis ekzisti proksime en 1976, kvankam preskaŭ prapunkaj stiloj povas esti trovebla antaŭe. La ĝenro devenas el Usono, Britio, kaj Aŭstralio. Laŭdire, Eŭropo estas la lulilo de la punko, kiu poste tutmondiĝis...

Postpunko (angle: Post-Punk) estas nomo por muzika stilo, kiu eliris precipe kaj unue en Britujo fine de la 1970-aj kaj komence de la 1980-aj jaroj el la punko.

Folklorpunko (angle: folk punk) nomiĝas la intermikso de stilelementoj kaj eroj de punko kun elementoj de folklora muziko kaj respektive aŭ de folklora rokmuziko.

Anarkia punko (aŭ anarkiisma punko) estas punkroko, kiu antaŭenigas anarkiismon. La termino "anarkia punko" foje estas aplikata ekskluzive al bandoj, kiuj estis parto de la originala anarki-punkisma movado en Britio fine de la 1970-aj jaroj kaj fruaj 1980-aj. Kelkaj uzas la esprimon pli larĝe por ajna punkmuziko kun anarkiisma kantovortuma enhavo, kiu eble aperas en krusto-punk, hardkora punko, folklorpunko, kaj aliaj stiloj.

Pra-punko estas la rokmuziko interpretita de garaĝaj bandoj de la 1960-aj jaroj ĝis meze de 1970, kiuj antaŭvidis la punkrokan movadon.

Subkulturoj 
La punka subkulturo inkluzivas diversan gamon de ideologioj, modo kaj aliaj esprimiloj, vida arto, danco, literaturo kaj filmo. Ĝi estas plejparte karakterizita de kontraŭsistemaj vizioj kaj la antaŭenigo de individua libereco, kaj estas centrita sur la laŭta, agresema ĝenro de rokmuziko nomita punk-roko. Iuj ekzemploj inkluzivas la jenajn:

Kiberpunko (alinome Retpunko, aŭ Bitpunko) estas subspeco de sciencfikcio, kreita en 80-aj jaroj de 20-a jarcento. Ĝia nomo devenas de vortoj kibernetiko kaj punko. Fablo de kiberpunka verkoj fariĝas en socio de proksima futuro, en medio de alta tekniko (informa teknologio, biotekniko). Ĝi montras altnivelan teknologion kaj sciencon kun iom paneo aŭ radikala ŝanĝo en la socia ordo.

Dizelpunko estas parto de sciencfikcio inspirita de vaporpunko, sed bazita sur uzado de dizelmotoro (dum vaporpunko uzas vapormaŝinon). Tiu stilo estis multe uzata por sciencfikciaj rakontoj dum la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj por reprezenti estonton bazita sur tiutempa teknologio.

Vaporpunko estas subĝenro de fantazio kaj sciencfikcio, kiu temas pri verkoj etositaj en epoko aŭ mondo, kie la vaporenergio estas ankoraŭ multe uzita —kelkfoje en la 19-a jarcento kaj ofte en la Anglio de la viktoriana epoko—, sed kun eroj propraj de sciencfikcio aŭ de fantazio, fikciaj teknologiaj inventoj kiel la trafitaj en la verkoj de H. G. Wells aŭ realaj teknologiaj avancoj, kiel la komputilo, okazita en pli frua dato. Ofte ĝi estas asociita kun ciberpunko kaj kunuzas iun similajn bazojn.

Solarpunko, foje ankaŭ verdpunko, estas kultura kaj arta movado kiu reklamas optimisman kaj progreseman vizion de la estonteco, kun speciala fokuso sur renoviĝanta energio kaj novaj daŭrigeblaj teknologioj. Solarpunko kovras multajn areojn kiel arto, fantazio kaj sciencfikcio, arkitekturo kaj aktivismo kaj celas konkrete krei teknologian kaj ekologie daŭrigebla estonteco por batali kontraŭ klimata ŝanĝo, troa konsumismo kaj ekspluatada kapitalismo.

Punkaj bandoj

Nederlandaj 
 Bakfietsboys
 De Kift
 Hang Youth
 Ploegendienst

Ĉinaj 
 Si Dou Le
 SMZB

Svedaj 
 Asta Kask
 Troublemakers
 Totalitär
 Tristess

Suomaj 
 Akupunktio
 Vittu ei Kiitos
 Klamydia
 013
 Kaaos
 Bastards
 Riistetyt

Brazilaj (portugala lingvo) 
 Agrotóxoco
 Cólera
 Flicts
 Ratos de Porão
 Psikoze
 Lobotomia
 Pleberude
 Garotos Podres
 Restos de Nada
 Inocentes
 Ulster
 Olho Seco
 Os Replicantes
 DZK
 Devotos do Ódio (poste nur Devotos)

Danaj 
 Enola Gay
 Paragraf 119
 Gorilla Angreb
 Asbest

Francaj 
 Bérurier Noir
 Ludwig von 88
 Gogol Premier
 René Binamé (el belgio)
 Charge 69
 La Fraction
 Brigada Flores Magon
 Les Partisans
 Pekatralatak

Germanalingvaj 
 Vorkriegsjugend
 Dritte Wahl
 Toxoplasma
 Knochenfabrik
 Schleimkeim
 Terrorgruppe

Hispanaj 
 Kante pinrelico
 Webeloss
 Desechables
 La Polla Records
 Sin Arkos
 Eskorbuto
 Asto Pituak
 Los Muertos de Cristo
 Sin Dios

Esperantaj 
 Nigra Flago
 Krio de Morto
 Piĉismo
 Kontraŭekzisto

Anglalingvaj 
 The Clash
 The Damned
 The Misfits
 The Ramones
 The Sex Pistols
 The Buzzcocks
 Dead Kennedys
 999
 Crass

Ĉeĥaj 
 Visací zámek

Festivaloj 
 Fluff Fest

Vidu ankaŭ 
 Alternativ-muziko