Mira Stupica

Mira Stupica (Gnjilane, 17. avgust 1923 — 19. avgust 2016., Beograd) bila je jedna je od najcenjenijih srpskih i jugoslavenskih pozorišnih, filmskih i televizijskih glumica.

Debitovala je 1941. godine u pozorištu. Godine 1955. zajedno s Bojanom Stupicom odlazi u Zagreb, gde glumi u Hrvatskom narodnom kazalištu do 1957., nakon čega se vraća u Beograd. Rad na filmu započela je 1951. godine, od kada je ostvarila oko 50 filmskih i televizijskih uloga.

Mira Stupica starija je sestra slavnog glumca Bore Todorovića i teta Srđana Todorovića i Dane Todorović.

Biografija 
Rođena je u Gnjilanu kao Miroslava Todorović u siromašnoj porodici<ref name="Kurir">Teatar vrvi od golih guzica! , Lara Golubović za list Kurir, 17-18. april, 2004.</ref>. Po odluci porodice upisala je Trgovačku akademiju u Beogradu, koja je nije interesovala, tako da je uskoro počela da beži iz škole i odlazi u pozorište.

Godine 1941. prvi put nastupa u pozorištu. Udala se za glumca Milivoja Popovića Mavida 1943. godine i kasnije je s njim dobila ćerku. Njen znatno plodniji period nastupa posle venčanja s Bojanom Stupicom, s kojim je radila u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, kao i u drugim pozorištima u SFRJ. Od 1955. do 1957. godine članica je ansambla Hrvatskog narodnog kazališta, gde je premijerno igrala sestru Magdalenu/Gloriju u Gloriji Ranka Marinkovića. Igrala je i Ivanu (Jovanku) u Shawovoj Saint Joan i Grušu Vahandzu u Brechtovoj Der kaukasische Kreidekreis (Kavkaski krug kredom). Po povratku u Beograd nastavila je da glumi u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, kao i u Beogradskom dramskom pozorištu.

Svoju prvu filmsku ulogu imala je u ekranizaciji Bakonja fra Brne u režiji Fedora Hanžekovića, 1951. godine. Od tada je dala pedesetak televizijskih i filmskih uloga, uvek ostajući verna pozorištu.

Posle smrti Bojana Stupice, koga i dalje veoma često pominje kao najznačajniju osobu i svom životu, udala se za političara Cvijetina Mijatovića, 1973. Cvijetin Mijatović je kasnije postao predsednik predsedništva SFRJ. Mira je šaljivo prokomentarisala svom bratu, Bori Todoroviću, koji je kao mali želeo da se Mira uda za kralja: "U socijalizmu, nažalost, nema kralja, ali ja sam se udala za predsednika države. Razumi, uradila sam najviše što sam mogla, u datim okolnostima!"

Tokom proslave 60 godina njenog profesionalnog rada, 2001. godine, kolege i koleginice su je prozvali "najvećom srpskom glumicom prošlog veka. Mira Stupica je odgovorila da titula ne pripada njoj, već da je najveća pozorišna srpska glumica "nepravedno zaboravljena" Žanka Stokić i predložila je osnivanje nagrade "Velika Žanka". Nagrada je počela da se dodeljuje 2003. godine, a Mira Stupica je doživotna predsednica žirija koji dodeljuje nagradu najistaknutijim glumicama srpskog pozorišta.

 Uloge na filmu i televiziji 
<div style="column-count:2;-moz-column-count:2;">
 Bakonja fra Brne (1951) – Maša
 Bila sam jača (1953) – Zora
 Jara Gospoda (1953) – Ančka
 Stojan Mutikaša (1954)
 Hanka (1955) – Ajkuna
 U mreži (1956) – Marija
 Mali čovek (1957) – Nada
 Dundo Maroje (1959, TV) – Petrunjela
 Dan četrnaesti (1960) – Kristina
 Siromašni mali ljudi (1961, TV)
 Narodni poslanik (1964) – Pavka, Jevremova žena
 Herrenpartie (1964) – Miroslava
 Roj (1966) – Stojanka
 Pre rata (1966) – Sarka, udovica
 Noćna kafana (1967, TV)
 Volite se ljudi (1967, TV serija)
 Zabavlja vas Mija Aleksić (1967, TV serija)
 Palma među palmama (1967)
 Kalendar Jovana Orlovića (1968, TV) – Caca
 Delije (1968) – Uplakana majka
 Sunce tuđeg neba (1968)
 Parničari (1968, TV serija) – Seljanka
 Krvava bajka (1969)
 Neka daleka svjetolost (1969)
 Preko mrtvih (1969, TV) – Hristina Petrović
 TV Bukvar (1968-1969, TV serija) – Kika Bibić
 Mirina TV stupica (1970, TV serija)
 Sve od sebe (1971, TV miniserija)
 Jedan čovek – jedna pesma (1971, TV)
 Operacija 30 slova (1971, TV serija)
 Doručak sa đavolom (1971) – Olga
 Nesporazum (1972, TV) – Marta
 Slava i san (1972, TV)
 Zvezde su oči ratnika (1972) – Nana
 Si të vdiset (1972)
 Samrtno proleće (1973) – tetka Ema
 Težak put (1973, TV)
 Poseta stare dame (1976, TV) – Klara Zahanasijan
 Zovem se Eli (1977, TV) – Majka
 Sedam sekretara SKOJ-a (1981, TV serija)
 Španac (1982, TV miniserija)
 Priče preko pune linije (1982, TV serija)
 Sablazan (1982) – Miloševa nana
 Odluka (1983, TV) – Dušanka
 Priče iz fabrike (1986, TV serija) – Babac
 Ranjenik (1989, TV serija) – Starica
 Gala korisnica: Atelje 212 kroz vekove (1990, TV)
 Otvorena vrata (1995, TV serija) – Kristina Trobožić
 Sedam i po (2006) - Milica
</div>

"Šaka soli" 
Godine 2000. objavila je svoje memoare "Šaka soli" (). Knjiga je proglašena najčitanijom knjigom u 2001. godini.

Nagrade 
Godine 1981. uručena joj je nagrada Dobričin prsten za životno delo i doprinos umetnosti pozorišne glume. 
Nagradu Pavle Vujisić za životno delo i doprinos umetnosti filmske glume dobila je 2007. godine na 42. Filmskim susretima u Nišu.

Izvori

Vanjske veze 

 

Jugoslavenske filmske glumice
Jugoslavenske televizijske glumice
Srpske filmske glumice
Srpske televizijske glumice
Glumci i glumice nagrađivani/e na Filmskim susretima
Dobitnici i dobitnice Dobričinog prstena
Dobitnici i dobitnice Zlatne arene