Gareth Bale

Cyn bêl-droediwr proffesiynol o Gymro yw Gareth Frank Bale (ganwyd 16 Gorffennaf 1989). Fe'i ystyrir yn un o asgellwyr gorau ei genhedlaeth ac un o'r chwaraewyr Cymreig gorau erioed.

Gyrfa clwb

Southampton
Dechreuodd Bale ei yrfa broffesiynol gyda Southampton fel cefnwr chwith ac ar 17 Ebrill 2006, daeth yr ail ieuengaf erioed i chwarae dros y clwb wrth wneud ei ymddangosiad cyntaf yn erbyn Millwall pan yn 16 mlwydd a 275 diwrnod oed. Ar 6 Awst sgoriodd Bale ei gôl gynghrair gyntaf i'r clwb yn erbyn Derby County.

Tottenham Hotspur
Symudodd i Tottenham Hotspur  yn 2007 am ffi o £7 miliwn. Yn ystod ei gyfnod gyda Spurs, cafodd ei ddefnyddio'n fwy fwy fel chwaraewr ymosodol gan symud i chwarae yng nghanol y cae.
Cafodd ei urddo'n Chwaraewr y Flwyddyn gan y PFA yn 2011 ac yn 2013 enillodd Chwaraewr Ifanc y Flwyddyn y PFA, Chwaraewr y Flwyddyn y PFA a Chwaraewr y Flwyddyn yr FAW. Cafodd ei gynnwys yn Nhîm y Flwyddyn UEFA yn 2011 a 2013.

Real Madrid
Ar 1 Medi 2013, ymunodd â Real Madrid yn Sbaen am ffi na chafodd ei ddatgelu. Yn ôl adroddiadau yn y wasg yn Sbaen ac ar orsaf deledu Real Madrid TV, roedd y ffi yn £77 miliwn (€91 miliwn), tra bo'r wasg ym Mhrydain yn awgrymu bod y ffi yn record byd newydd o £85.3 miliwn (€100 miliwn).

Ar 16 Ebrill, sgoriodd Bale y gôl fuddugol wrth i Real Madrid drechu Barcelona yn rownd derfynol y Copa del Rey. Hon oedd 20fed gôl y tymor i Bale, a'r gyntaf mewn gornest El Clásico.

Ar 24 Mai 2014, sgoriodd Bale ei ail gôl yn erbyn Atlético Madrid yn rownd derfynol Cynghrair y Pencampwyr UEFA yn y 110fed munud o amser ychwanegol - ef yw'r Cymro cyntaf i sgorio yn rownd derfynol Cynghrair y Pencampwyr UEFA. Gorffennodd ei dymor cyntaf gyda Real Madrid gyda 22 gôl a 16 cynorthwy ym mhob cystadleuaeth.

Ar 30 Hydref 2016, cadarnhawyd fod Gareth Bale wedi arwyddo cytundeb newydd i barhau i chwarae gyda Real Madrid hyd nes 2022.

Yn ystod ei yrfa gyda Real Madrid helpodd y clwb i ennill Cynghrair y Pencampwyr UEFA bedair gwaith, yn 2014, 2016, 2017 a 2018. Yn nhymor 2016-17, er iddo gael anafiadau, roedd yn rhan o fuddugoliaeth y clwb yn La Liga.

Roedd 2019-2020 yn gyfnod rhwystredig iddo yn y clwb ar ôl gorfod eistedd ar y fainc am gyfnodau hir. Ar 19 Medi 2020, cyhoeddwyd ei fod wedi dychwelyd i glwb Tottenham Hotspur ar fenthyg am flwyddyn.

Gyrfa ryngwladol

Gwnaeth Bale ei ymddangosiad cyntaf i Gymru mewn gêm gyfeillgar yn erbyn Trinidad a Tobago ar 27 Mai 2006 gan ddod y chwaraewr ieuengaf erioed i chwarae dros Gymru hyd nes i Harry Wilson dorri'r record yn Nhachwedd 2012.. Roedd Bale yn 16 mlwydd a 315 diwrnod.

Ar 12 Mehefin 2015, sgoriodd Bale unig gôl y gêm ar achlysur ei 50fed cap wrth i Gymru drechu Gwlad Belg yn Stadiwm Dinas Caerdydd.

Ar 11 Mehefin 2016 sgoriodd gôl agoriadol Cymru yn erbyn Slofacia ym Mhencampwriaeth Euro 2016 - y gôl gyntaf erioed gan Gymro ym Mhencampwriaethau Ewrop. Gyda goliau yn erbyn Lloegr a Rwsia llwyddodd Bale i ddod yn brif sgoriwr Cymru ym mhrif bencampwriaethau pêl-droed y byd gan dorri record Ivor Allchurch a rwydodd ddwy gôl yng Nghwpan y Byd 1958  Helpodd Gareth Cymru fynd i rownd gyn-derfynol yr Ewros ond collodd Cymru yn erbyn Portiwgal o ddau gôl i ddim.

Ar 22 Mawrth 2018 curodd record Ian Rush am y nifer o goliau a sgoriwyd mewn gemau rhyngwladol, drwy sgorio tair gôl yn erbyn Tsieina, gan ddod a'i gyfanswm goliau i 29.

Enillodd ei ganfed cap dros Gymru ar 13 Tachwedd 2021.

Chwaraeodd ran allweddol yn llwyddiant Cymru i gyrraedd Cwpan y Byd Pêl-droed 2022 am y tro cyntaf ers 1958. Yn Ionawr 2023, cyhoeddodd y byddai'n ymddeol o bêl-droed proffesiynol.

Anrhydeddau
 
Real Madrid
La Liga: 2016-17
Copa del Rey: 2013-14
Cynghrair y Pencampwyr UEFA: 2013–14, 2015–16, 2016–17, 2017-18
Cwpan Clwb y Byd FIFA: 2014
Super Cup UEFA: 2014

Gwobrau
Yn 2006, casglodd Bale Wobr Carwyn James BBC Cymru ar gyfer athletwyr ifanc. Enillodd prif Wobr Personoliaeth Chwaraeon Cymreig y Flwyddyn BBC Cymru yn Rhagfyr 2010 ac mae wedi ei enwi'n Chwaraewr y Flwyddyn gan Gymdeithas Bêl-droed Cymru yn 2010, 2011, 2013, 2014, 2015 a 2016..

Bywyd personol
Cafodd Bale ei eni yng Nghaerdydd, Cymru, i'w rieni Frank, gofalwr ysgol, a Debbie, rheolwr gweithrediadau. Mae yn nai i'r cyn-bêl-droediwr, Chris Pike, a oedd yn chwarae i Ddinas Caerdydd. Tra'n tyfu i fyny, ei arwr pêl-droed oedd ei gyd-chwaraewr i Gymru, a seren Manchester United, Ryan Giggs.

Mynychodd Bale Ysgol Uwchradd yr Eglwys Newydd yng Nghaerdydd. Roedd yn athletwr brwd ac yn chwarae pêl-droed ochr yn ochr â chapten rygbi Cymru yn y dyfodol, Sam Warburton, rygbi, hoci tra hefyd yn rhagori mewn athletau. [26] Fel bachgen 14-mlwydd-oed, dywedir ei fod yn gallu rhedeg y ras 100 metr mewn 11.4 eiliad. Oherwydd ei sgiliau pêl-droed, roedd yn rhaid i athro AG yr ysgol, Gwyn Morris, ysgrifennu rheolau arbennig oedd yn ei gyfyngu i chwarae pêl-droed un-cyffyrddiad a pheidio â defnyddio ei droed chwith. Tra yn yr Eglwys Newydd, hyfforddwyd Bale yn academi lloeren Southampton yng Nghaerfaddon, er bod peth amheuaeth a fyddai Southampton yn rhoi ysgoloriaeth iddo oherwydd ei daldra.

Er ei fod ar y pryd ddim ond yn 16, bu'n helpu tîm dan 18 yr ysgol i ennill Uwch Gwpan Caerdydd a'r Fro. Gadawodd yr ysgol yn haf 2005 gyda Gradd A mewn Addysg Gorfforol ymhlith ei ganlyniadau TGAU eraill. Yn ei flwyddyn olaf yn yr ysgol, dyfarnwyd iddo wobr yr adran Addysg Gorfforol ar gyfer gwasanaethau i chwaraeon.

Mae Bale yn llwyrymwrthodwr.

Cyfeiriadau 

Enillwyr Gwobr Personoliaeth Chwaraeon Cymreig BBC Cymru
Genedigaethau 1989
Pêl-droedwyr Cymreig
Pêl-droedwyr rhyngwladol Cymru
Pobl o Gaerdydd
Pobl addysgwyd yn Ysgol Uwchradd yr Eglwys Newydd