Ysgol David Hughes, Porthaethwy

Ysgol David Hughes yw ysgol uwchradd fwyaf Ynys Môn. Lleolir yr ysgol ar gyrion tref Porthaethwy, ar lannau'r Fenai.

Hanes

Sefydlwyd yr ysgol ym 1603, yn wreiddiol fel Ysgol Ramadeg Rydd ym Miwmares. Erbyn 1963, gyda Chyngor Sir Fôn yr arwain y ffordd gydag ail-drefnu addysg uwchradd i'r patrwm cyfun, symudodd yr ysgol i Borthaethwy fel ysgol gyfun i fechgyn a merched.

David Hughes
David Hughes oedd sefydlydd ysgol ramadeg rydd Biwmares (neu'r Free Grammar School). Fe'i ganed yn 1561 neu 1536, ym mhlwyf Llantrisant a bu farw yn 1609.  Mynychodd Rhydychen. Ymsefydlodd yn Norfolk a phenodwyd ef yn stiward maenor Woodrising tua 1596. Sefydlodd yr ysgol ym Miwmares yn 1602. Yn ei ewyllys dyddiedig 30 Medi 1609 , gwaddolodd yr ysgol a gwnaeth ddarpariaeth hefyd i sefydlu elusendy yn Llanerch-y-medd ond ym Miwmares y codwyd yr elusendy.

Ysgolion Dalgylch

Gwasanaetha'r ysgol gymunedau glannau'r Fenai a thu hwnt. Ceir deg ysgol gynradd yn nhalgylch yr ysgol:

Ysgol Gynradd Biwmaraes
Ysgol Gynradd Brynsiencyn
Ysgol Gymuned Dwyran
Ysgol Gynradd Llanfairpwll
Ysgol Gynradd Llangoed
Ysgol Gymuned Pentraeth
Ysgol Gynradd Llandegfan
Ysgol Y Borth
Ysgol Parc y Bont

Cyfleusterau 

Mae pum bloc yn yr ysgol: A-D a'r Bloc Newydd. Yn 2006, agorwyd 'Canolfan Hamdden David Hughes' y tu cefn i'r ysgol, sy'n cael ei defnyddio gan yr ysgol a'r cyhoedd.

Cymreictod yr ysgol

Caiff Ysgol David Hughes ei diffinio gan Lywodraeth Cymru fel 'Ysgol Uwchradd Ddwyieithog: Cateogri 2B'. Golyga hyn bod modd astudio 80% neu fwy o'r pynciau a gynnigir (ac eithrio'r Gymraeg a'r Saesneg) drwy gyfrwng y Gymraeg, ond addysgir yr holl bynciau yn Saesneg hefyd. Mewn ysgolion o'r fath y 'cyd-destun ieithyddol fydd yn pennu iaith neu ieithoedd yr ysgol o ddydd i ddydd', yn ôl y Llywodraeth.

Daw 33% o'r disgyblion o gartrefi Cymraeg ei hiaith, yn ôl Estyn.

Noda Polisi Iaith yr ysgol: 'Defnyddir yr iaith Gymraeg i gyfathrebu â disgyblion ac athrawon lle bo hynny’n addas a naturiol. Anfonir pob gwybodaeth ysgrifenedig gan y Pennaeth i’r staff ac i’r rhieni yn Gymraeg yn ogystal â Saesneg. Cynhelir pob gwasanaeth boreol ar gyfer y gwahanol grwpiau blwyddyn yn ddwyieithog. Gofynnir i’r staff a’r disgyblion sicrhau bod pob rhybudd, poster, arwydd a dogfen swyddogol yn ddwyieithog.'

Dosbarthiadau

Mae 5 dosbarth i gyd sy'n sillafu 'Menai'.

Gwobr Goffa Dafydd Whitthall 

Ers 2011, rhoddir 'Gwobr Goffa Dafydd Whitthall' yn flynyddol i ddisgybl o'r Chweched Dosbarth am ei gyfraniad/chyfraniad at Gymreictod yr ysgol, er cof am y cyn-brifathro.

Enillwyr:

2011: Lowri Jones
2012: Steffan Bryn Jones
2013: Huw Harvey

Y Chweched Dosbarth 

Mae gan yr ysgol chweched dosbarth ag ynddo nifer uchel o ddisgyblion. Mae gwisg ysgol benodol ar gyfer disgyblion y chweched a phenodir prif ddisgyblion. Gwisg y chweched yw tei piws gyda streipiau du, crys gwyn a siwmper du sydd gyda logo yr ysgol.

Addysgir rhai o'r pynciau ar y cyd ag ysgolion eraill Môn a Gwynedd, ar safle'r ysgol hon a thu hwnt.

Mae llawer o bynciau newydd yn cael eu cyflwyno i ddisgyblion y Chweched dosbarth gan gynnwys : Seicoleg, Cymdeithaseg, Y Gyfraith a mathemateg pellach

Cyn-ddisgyblion Nodedig
 ''Gweler categori Pobl addysgwyd yn Ysgol David Hughes
 Matthew Maynard - cricedwr
 Aled Jones - canwr a chyflwynydd
 Dafydd Ieuan - canwr ac aelod o'r grŵp Super Furry Animals
 Cian Ciarán - canwr ac aelod o'r grŵp Super Furry Animals
 Elin Fflur - cantores a chyflwynydd
 Owain Gwilym - actor
 Rhun ap Iorwerth - cyn-gyflwynydd ac Aelod Cynulliad Ynys Môn
 Tristan Roberts - actor ar y gyfres Porc Peis Bach
 Wayne Hennessey - gôl-geidwad tim pêl-droed Cymru
Taron Egerton- actor

Dolen allanol
Gwefan yr Ysgol

Cyfeiriadau

Porthaethwy
David Hughes
Sefydliadau 1603