alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1923

1923

Voqealar 
 14 mart — Выход первого номера газеты «Растдзинад» (на осетинском языке). Газета выходит и в наши дни (5 номеров в неделю).
 30 may — Образована Бурят-Монгольская АССР в составе РСФСР, которая была преобразована в Бурятскую АССР в 1958 году. С 1992 года Бурятия — республика в составе Российской Федерации.
 25 iyul — Карельская трудовая коммуна (автономное областное объединение) получила статус автономной республики Карелия в составе РСФСР.
 19 avgust - Открылась Всероссийская сельскохозяйственная и кустарно-промышленная 
выставка, проходившая на месте парка им. Горького в Москве. Выставка являлась предшественником ВДНХ.
 21 oktabr — Состоялся первый полет самолёта АНТ-1 конструкции А. Н. Туполева
 29 oktabr
 Провозглашена Турецкая Республика.
 Проведена перепись городского населения СССР.
 8 noyabr - Фашистский Пивной путч в Мюнхене - с целью свержения правительства Баварии. Руководители - генерал Эрих Людендорф и фюрер Национал-социалистической немецкой рабочей партии Адольф Гитлер.Последний арестован и заключен в тюрьму.

Tugʻilganlar 

 10 yanvar — Франц Шёнхубер, германский политик, сооснователь и председатель (в 1985—1994 г.г.) праворадикальной Республиканской партии (ум. в 2005).
 31 may — Ренье III, князь Монако с 1949 г.
 3 iyun — Шафаревич, Игорь Ростиславович, русский математик, философ и публицист.
 26 sentabr — Алов, Александр Александрович, русский советский режиссёр и кинодраматург, заслуженный деятель искусств РСФСР.
 8 noyabr — Джек Килби, американский физик, инженер, создатель первой интегральной микросхемы, лауреат Нобелевской премиии по физике (ум. в 2005).

Vafot etgan 

 3 mart — Ярослав Гашек, чешский писатель-сатирик.
 23 mart — Елизавета Николаевна Водовозова, русская детская писательница (род.. 1844).
 28 oktabr — Фёдор Адамович Корш, русский антрепренёр, драматург, переводчик (род. 1852).
 28 dekabr - Gustav Eyfel - injiner, Eyfel minorasi asoschisi.

Нобелевские премии 
 Физика — Роберт Эндрюс Милликен — «За эксперименты по определению элементарного электрического заряда и фотоэлектрическому эффекту».
 Химия — Фриц Прегль — «За изобретение метода микроанализа органических веществ».
 Медицина и физиология — 
 Литература — Уильям Батлер Йитс — «За вдохновенное поэтическое творчество, передающее в высокохудожественной форме национальный дух».
 Премия мира —
1924

1924

Voqealar 
 7 yanvar — Сильнейший пожар в Лондонском порту.
 8 yanvar — Сильная буря в Англии.
 10 yanvar — Британская подводная лодка L-34 затонула в Английском канале (Ла манш) — 43 человека погибло.
 21 yanvar — Умирает Владимир Ильич Ленин. Начало борьбы за лидерство между Сталиным и Троцким.
 22 yanvar — Рамсей МакДональд становится первым Премьер министром-лейбористом Великобритании.
 23 yanvar — СССР официально сообщает о смерти Владимира Ильича Ленина, умершего 21 yanvar.
 25 yanvar — Открытие зимних Олимпийских игр в Шамони (Франция, Альпы).
 26 yanvar — Петроград (Санкт-Петербург) переименован в «Ленинград».
 27 yanvar — Владимир Ильич Ленин захоронен в Мавзолее, на Красной Площади.
 1 fevral — Великобритания признала СССР.
 14 fevral — Основана корпорация IBM.
 5-avgust - Turkiyada ko‘pxotinlilik ta'qiqlandi.

Tugʻilganlar 

 21 yanvar — британский комик Бенни Хилл.
 7 mart — Кобо Абэ, японский писатель.
 16 aprel — Генри Манчини (, ум. 1994), американский кинокомпозитор и дирижёр. Получил за свою музыку 4 приза «Оскар» и 20 «Грэмми» («Розовая пантера», «Большая гонка», «Лунная река», и др.).
 12 may — Александр Есенин-Вольпин, математик, правозащитник, сын поэта Сергея Александровича Есенина и поэтессы и переводчицы Надежды Давыдовны Вольпин.
 15 iyun — Эзер Вейцман, президент Израиля с 1993 по 2000 (умер в 2005).
 28 iyun — Вадим Сидур, русский скульптор.
 30 sentabr — Трумэн Капоте, американский писатель.  
 10 avgust — Жан-Франсуа Лиотар, французский философ и теоретик литературы.

Vafot etgan 

 21 yanvar — Владимир Ульянов (Ленин).
 3 iyun — Франц Кафка, чешский философ и писатель.
 29 dekabr - Carl Friedrich Georg Spitteler (Karl Fridrix Georg Shpitteler) (t. 1845), shveytsar yozuvchisi, romanchi, essechi, 1919-yil Nobel mukofotining laureati.

Нобелевские премии 
 Физика — Манне Сигбан — «Открытия и исследования в области рентгеновской спектроскопии».
 Химия —
 Медицина и физиология —
 Литература — Владислав Станислав Реймонт — «За выдающийся национальный эпос — роман „Мужики“».
 Премия мира —
1925

1925

Voqealar 
 1 yanvar — столица Норвегии Христиания переименована в Осло.
 2 yanvar — образована Горно-Бадахшанская автономная область в составе Таджикской ССР.
 6 yanvar - В Албании провозглашена республика
 18 mart — в СССР был принят закон об обязательной военной службе.
 17 iyun — в Женеве подписан Протокол о запрещении применения на войне ядовитых, удушливых и других подобных газов и биосредств.
 18—31 dekabr — состоялся XIV съезд ВКП(б), на котором был принят курс на индустриализацию.
 Австрийский учёный-физик Эрвин Шрёдингер предложил своё известное уравнение в качестве окончательного объяснения атомной структуры с помощью представлений о волновой функции.

Tugʻilganlar 

 7 yanvar — Даррелл, Джеральд,  английский учёный-зоолог, писатель-анималист.
 18 yanvar — Жиль Делез, французский философ.
 4 fevral - Azizullo Izzatullayev - Oʻzbekistonning davlat va jamoat аrbobi, Yangiyoʻl tumani ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari (1962-1983 yillar), "Vatan urushi" va „Hurmat belgisi“ ordenlari sohibi.
 8 iyun — Барбара Буш,  бывшая первая леди США, супруга президента Джорджа Буша старшего.
 1 iyul — Клара Степановна Лучко, киноактрисса, Народная артистка СССР (ум. в 2005).
 28 avgust — Аркадий Стругацкий, русский писатель. 
 15 sentyabr — Кирилл Юрьевич Лавров, российский актёр театра и кино. 
 5 oktabr — Раиса Степановна Стручкова, балерина (Большой Театр), Народная артистка СССР (ум. в 2005).
 15 noyabr — Даниэль, Юлий Маркович.
 3 dekabr — Ким Дэ Джун, президент Республики Корея.
 25 dekabr — одна из вероятных дат рождения Кастаньеды, американского писателя и мистика.

Vafot etgan 

 12 mart — Аверченко, Аркадий Тимофеевич, русский писатель-сатирик и юморист;
 30 mart — Штейнер, Рудольф, немецкий философ-мистик, писатель.
 7 aprel — Патриарх Тихон, первый патриарх после синодального периода.
 5 avgust — Котовский, Григорий Иванович, герой гражданской войны.
 16 sentyabr — Фридман, Александр Александрович, русский и советский математик и геофизик, создатель теории нестационарной Вселенной.
 3 oktabr — Есенин, Сергей Александрович, русский поэт.
 31 oktabr — Михаил Васильевич Фрунзе, полководец Красной Армии времён Гражданской войны (р. 1885). 
 5 dekabr — Реймонт, Владислав, польский писатель, лауреат Нобелевской премии по литературе (1924).
 28 dekabr - Sergey Yesenin - Rossiyalik sobiq ittifoq shoiri.

Нобелевские премии 
 Физика — Джеймс Франк и Густав Людвиг Герц — «За открытие законов соударения электрона с атомом».
 Химия — 
 Медицина и физиология — 
 Литература — Джордж Бернард Шоу — «За творчество, отмеченное идеализмом и гуманизмом, за искромётную сатиру, которая часто сочетается с исключительной поэтической красотой».
 Премия мира —
1927

1927

Voqealar 
 В Массачусетском технологическом институте (MIT) был изобрётен аналоговый компьютер.
 Апрель-Июль к власти в Китае пришел Чан Кайши.
 20—21 may — Первый беспосадочный трансатлантический перелет, совершенный американским лётчиком Чарлзом Линдбергом.
 27 may — Англия разрывает дипломатические и торговые отношения с СССР (из-за поддержки Коминтерном китайского движения Гоминьдан и рабочего движения в Англии).
 23 avgust — Казнь по подложному обвинению Сакко и Ванцетти, протестующих против правительства США.
 5 sentabr — Образованы Чебоксарский и Мариинско-Посадский районы Чувашии.

Tugʻilganlar 

 10 fevral — Альма Адамкене, супруга президента Литвы Валдаса Адамкуса.
 16 aprel — Папа Бенедикт XVI.
 26 may — Кристиан фон Кроков, немецкий политолог и писатель (ум. 2002).
 20 iyun — Вячеслав Михайлович Котёночкин, русский режиссёр, художник и аниматор.
 4 iyul — Джина Лоллобриджида, итальянская актриса.
 18 noyabr — Эльдар Рязанов, русский режиссёр и сценарист.
 8 dekabr — Владимир Шаталов, советский космонавт.

Vafot etgan 

 16 fevral — Йо́нас Басана́вичюс, литовский историк, фольклорист, публицист, общественный деятель.
 3 mart — Михаил Арцыбашев, русский писатель.
 14 iyun — Джером К. Джером, английский писатель-юморист.
 13 iyul — Александр Владимирович Жиркевич, русский писатель, коллекционер, общественный деятель.
 2 oktabr — Сванте Август Аррениус (Svante August Arrhenius), выдающийся шведский физикохимик, лауреат нобелевской премии по химии (1903).
 23 noyabr — Станислав Пшибышевский, польский писатель.
 23 dekabr — Мотеюс Густайтис, литовский поэт и переводчик.

Нобелевские премии 
 Физика — Артур Холли Комптон — «За открытие эффекта, названного его именем», Чарлз Томсон Риз Вильсон — «За метод визуального обнаружения траекторий электрически заряженных частиц с помощью конденсации пара».
 Химия —
 Медицина и физиология —
 Литература — Анри Бергсон — «В знак признания его ярких и жизнеутверждающих идей, а также за то исключительное мастерство, с которым эти идеи были воплощены».
 Премия мира —
1929

1929 — XX asrning 29-yili.

Voqealar 
 21 yanvar—3 fevral — Iosif Stalin „katta sinish yili“ eʼlon qildi.
 17 iyun — SSSR-Xitoy aloqalari uzildi.
 1 oktabr — SSSRda beshyillik boshlandi.
 24 oktabr — AQSHda Qora payshanba.

Tugʻilganlar 

 1-fevral — Gʻofurjon Rahimov, militsiya generali (2018-yilda vafot etgan).
 4 may — Audrey Hepburn, aktrisa.
 17 iyun — Tigran Petrosyan, shaxmatchi.
 7 iyul — Lev Okun, fizik.
 9 iyul — Hasan II, Marokash qiroli.
 4-avgust — Yosir Arofat (Falastin Ozodlik tashkiloti ijroqoʻmi raisi)
 29 oktabr — Yevgeniy Primakov, Rossiya Bosh vaziri (1998-99).

Vafot etgan

Nobel mukofoti 
 Fizika — Louis de Broglie.
 Kimyo — Arthur Harden / Hans von Euler-Chelpin
 Fiziologiya — Christiaan Eijkman, Frederick Gowland Hopkins.
 Adabiyot — Thomas Mann.
 Tinchlik — Frank B. Kellogg.

Manbalar
1973

1973

Voqealar 
 1 yanvar — вхождение Великобритании, Ирландии и Дании в ЕС
 16 yanvar — после мягкой посадки на поверхность Луны в восточную часть Моря Ясности советской межпланетной станции «Луна-21» в путешествие по спутнику Земли отправляется «Луноход-2»
 14 may — запуск американской орбитальной станции «Скайлэб»
 27 may — опубликованное в СССР до 27 may — public domain
 11 sentyabr — путч в Чили, профинансированный ЦРУ. Убийство законно избранного президента Альенде и приход к власти Пиночета. Прекращение проекта Сайберсин
 15 sentyabr — королём Швеции стал 27-летний Карл XVI Густаф ()
 6 oktabr — 24 oktabr Война Судного дня

Tugʻilgan 

 14 iyun — Михаил Геннадьевич Кликин, русский писатель-фантаст.
 22 sentyabr — Мария Андреевна Голу́бкина, российская актриса.

Vafot etgan 

 22 yanvar — Линдон Джонсон, 36-й президент США. (род. 1908)
 8 aprel — Пабло Пикассо, великий художник XX asrа.
 20 may — Миколас Вайткус, литовский поэт и драматург.
 21 may — Конев, Иван Степанович, советский полководец, Маршал Советского Союза.
 20 iyul — Брюс Ли (), мастер восточных единоборств, американский и гонконгский актёр, режиссёр, постановщик боевых сцен (род. 1940).
 20 iyul — Михаил Исаковский, советский поэт, автор многих песен: «Катюша», «Дан приказ ему - на Запад...», «В лесу прифронтовом», «Одинокая гармонь» (род. 1900).
 2 sentyabr — Толкин, Джон Рональд Руэл, английский писатель, лингвист, филолог. Автор знаменитой трилогии «Властелин Колец».
 20 sentyabr — Лидия Русланова, певица, исполнительница русских народных песен. 
 26 oktabr — Семён Будённый, советский военачальник, герой Гражданской войны, один из первых Маршалов Советского Союза.

Nobel mukofoti laureatlari 
 Fizika — Leo Esaki, Ivar Giaever va Brian Josephson
 Kimyo — Ernst Otto Fischer va Geoffrey Wilkinson
 Fiziologiya va tibbiyot — Karl von Frisch, Konrad Lorenz va Nikolaas Tinbergen
 Iqtisodiyot — Wassily Leontief
 Adabiyot — Patrick White
 Tinchlik — Lê Đức Thọ (bekor qilingan) va Henry Kissinger
1930-lar

1930-lar

Muhim Voqealar 

20
Berilliy

Berilliy (Beryllium), Be— kimyoviy element. Mendeleyev davriy sistemasining II guruhiga mansub, tartib rakami 4, atom massasi 9,012; kumushdek oq, yengil va qattiq metall. Tabiatda bitta barqaror izotop ʻBe holida uchraydi. Fransuz kimyogari Berilliy Voklen 1798 yilda berill mineralidan ajratib olingan oksidi VeO shaklida topgan (Berilliyning nomi ham shundan olingan). Berilliy Vyoler bilan Berilliy Byussi 1828-yilda bir-biridan mustaqil holda metall Berilliyni birinchi marta sof xolda olgan. Berilliyning yer poʻstidagm oʻrtacha miqdori ogʻirlik jihatdan 610~ 4% ga teng. Dengiz va okean suvlarida esa 610~4~7 mgGʻl ni tashkil etadi. Berilliyning 54 ta minerali maʼlum. Ulardan berillning amaliy ahamiyati katta, fenakit, gelvin, xrizoberill, bertranditning istiqboli porlokdir.

Berilliy berilliy xloridni elektrolizlab olinadi. Berilliyning ikki (a va (1) shakl oʻzgarishi maʼlum. a va (5 Berilliy 1277° trada bir-biriga aylanadi. Berilliy geksagonal sistemada kristallanadi.

Berilliyning zichligi 1816 kg/m³, suyuqlanish temperaturasi 1287°, qaynash temperaturasi 247G. Poling buyicha elektr manfiyligi 1,5; atom radiusi 0.113 nm; ion radiusi Ve2Q 0,030 nm, koordinatsion soni 3 ga teng. Havoda sirti himoyalovchi VeO pardasi bilan qoplanishi tufayli Berilliy oksidlanmaydi. 800° dan yuqori trada qizdirilganda tez oksidlanadi. Amfoterligi bilan II guruhning boshqa mstallaridan farqqiladi. Berilliy suyultirilgan kislota va ishqorlarda eriydi, shu jihatdan alyuminnyga uxshaydi. Berilliy ishqorlarning suvdagi eritmalarida eriganda, berillatlar (mas, Na,BeO2) hosil boʻladi. Yuqori trada aksari metallar bilan oʻzaro taʼsir etib, berillidlarni hosil qiladi.

Berilliy f-torid VeQ ishqoriy metallar f-toridlari va ammoniy f-torid taʼsirida sanoat uchun katta ahamnyatga ega boʻlgan f-torberillatlar (mas, Na,BeF4)HH hosil qiladi. Berilliyning changi va uchuvchan birikmalari juda zaharli. Berilliy samolyotsozlik, raketa va yadro texnikasida, elektrotexnikada rentgen trubkalari tayerlashda mis, nikel, xrom, alyuminiy hamda temir qotishmalariga qoʻshimcha sifatida qoʻllaniladi. Berilliydan neytronlar maibai sifatida foydalaniladi. Berilliyning tuzlari yorugʻlik texnikasida ishlatiladigan lyuminofor moddalar tarkibiga qoʻshiladi.

Berilliy - unsurlar davriy jadvalining 4-unsuri, metall.

Manbalar 

Kimyo
Kimyoviy unsurlar
Bor (unsur)

Bor - unsurlar davriy jadvalining 5 unsuri, nimmetall.
Bor (lotincha: Borum), V — Mendeleyev davriy sistemasi III guruhiga mansub kimyoviy element. Tartib raqami 5, atom massasi 10,811. Tabiiy Bor (unsur) ikkita barqaror izotopdan iborat: 10B (19,57 %) va 11B (80,43 %). Bor (unsur)ning radioaktiv izotoplari olingan. Bor (unsur)ni birinchi marta Bor (unsur) GeyLyussak va Bor (unsur) Tenar 1808-yilda bor angidridi  ni metall holdagi kaliy ishtirokida qizdirish usuli bilan olgan. Bor (unsur) yer poʻstining ogʻirlik jihatidan 3YU4 % ini tashkil etadi. Tabiatda erkin holda uchramaydi. Lekin Bor (unsur) birikmalari koʻpincha yer ostidan chiquvchi suvlarda hamda qoldiq jinslar tarkibida, neft suvlarida, dengiz, shoʻr koʻllar, issiq suvlarda, vulqon lavalari va tuproqlarda uchraydi.

Bor (unsur) — rangeiz, kulrang yoki qizil rangli kristall yoxud qora rangli amorf modda. Uning rangi va holati allotropik shakl oʻzgarishiga bogʻliq. Bor (unsur)ning 10 dan ortiq allotropik modifikatsiyalari maʼlum. Bor (unsur) qattiqligi jihatidan barcha moddalar orasida ikkinchi oʻrinda turadi (olmosdan keyin). Uning Moos boʻyicha qattikligi 9,3, mikroqattiqligi esa 30,4 GPa ga teng. Suyuqlanish temperaturasi 2075 °C, qaynash temperaturasi 3658 °C. Elektr tokini yomon oʻtkazadi. Bor (unsur) koʻpgina birikmalarda 3 valentlik boʻlib, kompleks tuzlar hosil qilishga moyil. Amorf hoddagi Bor (unsur) kristall holdagiga nisbatan birmuncha faolroq hisoblanadi. Bor (unsur) kimyoviy reaksiyalarga suyet kirishadi. Tra oshgan sayin uning faolligi orta boradi. Yuqori trada Bor (unsur) kislorod, oltingugurt va galogenlar bilan birikadi. 700 °C gacha qizdirilganda bor angidridi , ni hosil qiladi. 900° dan yuqorida azot bilan birikib, bor nitrid BN, kumir bilan qizdirilganda bor karbid B4C, metallar bilan esa boridlar beradi. Oddiy sharoitda Bor (unsur) kislotalarda erimaydi, lekin konsentrlangan nitrat kislotada borat kislota () gacha oksidlanadi. Konsentrlangan ishqor erigmalarida astasekin erib, boratlar hosil qiladi. Bor (unsur)ning kompleks birikmalaridan borgidridlar, mas, VGʻ3 bilan NGʻ ning birikishidan hosil boʻladigan fakultetorborid yoki borftorid kislota N[VGʻ4] bilan Na [VGʻ4] ahamiyatli. Elementar Bor (unsur) tabiiy manbalardan bir necha bosqich bilan olinadi. Maye, boratlarni issiq suvda yoki sulfat kislotada parchalab borat kislotaolinadi, uni suvsizlantirib bor angidridi hosil qilinadi. Soʻngra angidridni magniy, natriy, kalsiy, rux, kaliy yoki temir bilan qaytarib qoraqoʻngʻir rangli kukun holidagi Bor (unsur) olinadi va nitrat kislota bilan tozalanadi. Yarimoʻtkazgichlar sanoati uchun kerakli Bor (unsur) galogenidlardan olinadi va h. k.

Bor (unsur) poʻlatlar qattiqligini oshiruvchi qoʻshimcha sifatida, yadro reaktorlarida ishlatiladigan oʻzaklar tayerlashda va boshqa maqsadlarda ishlatiladi. Bor (unsur)ning koʻpgina birikmalari (mas, borat kislota va uning tuzlari, VGʻ3 va boshqalar) dan sanoatda keng foydalaniladi. Borat kislota . Yarimo'tkazgichlarda p-n o'tish hosil qilish uchun qo'llaniladi

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Kimyo
Kimyoviy unsurlar
Atom radiusi

Atom radiusi - atom yadrosi va shu atom elektron qobigʻidagi eng uzoq joylashgan barqaror elektronning orbitasi orasidagi masofa. Atom radiusi pikometrda oʻlchanadi.
 

Fizika
Kimyo
Germaniya Demokratik Respublikasi

Germaniya Demokratik Respublikasi (GDR) — 7-oktabr 1949-yilda Germaniyaning sovet qoʻshinlari tomonidan okkupatsiya qilingan hududlarida va Berlinning sharqiy (sovet) qismida tuzilgan sotsialistik davlat. Respublika 1990-yilning 2-dekabriga qadar mavud boʻlgan.
Germaniya demokratik respublikasi (Deutsche Demokratische Republik), GDR —Markaziy Yevropadagi davlat (1990-yil 3-oktabrgacha mavjud boʻlgan). GDR Sharqiy Germaniya hududida 1949-yil 7-oktabrda tashkil etildi. Poytaxti Berlin shahri edi. Germaniya Birlashgan sotsialistik partiyasi (GBSP, 1946-yilda tuzilgan) ikki raisidan biri V. Pik (ikkinchi raisi O. Groteval edi) bu davlatning prezidenti boʻldi. GDR sobiq SSSR boshchiligidagi Varshava shartnomasining faol aʼzolaridan boʻlgan. Tashqi siyosatda sobiq Sovet Ittifoqi izidan bordi. Ichki siyosatda xususiy mulkchilikni tugatib, sotsializm qurish niyatini eʼlon qildi. Avvaliga koʻpgina nemislar fashizmga qarshi boʻlgan oʻz davlatini barpo etishda bajonidil katnashdi. Biroq, buyruqbozlikka asoslangan iqtisodiyot, maxfiy politsiya va GBSPning tanho hukmronligi asta-sekin aholining bu davlatdan hafsalasini pir qila boshladi. Sotsialistik rejali xoʻjalik sobiq GDRdagi kishilarni shaxsiy tashabbus va mustaqillikdan batamom mahrum etdi, iktisodiy taraqqiyotning harakatlantiruvchi kuchi boʻlmish oʻrta qatlam tugatib yuborildi, omilkorlik va mehnat faolligi falaj qilib qoʻyildi. Iqtisodiyotdagi mehnat unumdorligi gʻarb andozalariga nisbatan past edi. 1979-yilda bu koʻrsatkich gʻarb darajasining 46% ni va 1989-yilda 3040% ni tashkil etdi. Turmush darajasi, uy-joy taʼminoti past edi. Mana shularning hammasi GDR aholisining noroziligiga sabab boʻldi. Fuqarolarning GFRga qochib oʻtish hodisalari ommaviy tus oldi. Aholining ijtimoiy sohada koʻproq erkinlik berish va, nihoyat, gʻarbiy qardoshlar bilan birlashish haqidagi talablari kuchayib bordi. 1989-yil kuzida GDRda oʻtkir ijtimoiysiyosiy tanglik vujudga keldi. Berlinni va, umuman, nemis millatini ikkiga boʻlib turgan Berlin devori qulatildi (qarang Berlin va Berlin devorining qulatilishi). Natijada GBSP rahbariyati isteʼfoga chiqdi (1990-yil fevralda GBSP Demokratax sotsializm partiyasiga aylantirildi). Yangi hukumat Germaniya ni birlashtirish masalalari yuzasidan GFR hukumati bilan muzokara boshladi. 1990-yil may va avgust oylarida imzolangan ikkita davlat shartnomasida GDRni GFRga qoʻshish shartlari bayon etildi. Oʻsha yil 12 sentabrda Moskvada sobiq SSSR, AQSH, Buyuk Britaniya, Fransiya va ikkala Germaniya vakillari tomonidan Germaniya birligi masalasini uzil-kesil hal etish toʻgʻrisidagi shartnoma imzolandi. Unda Germaniyani birlashtirishga oid masalalarning butun majmui hal etib berildi. GDR oliy hokimiyat organi — Xalq palatasining qaroriga binoan 1990-yil 3-oktabrda GDR GFRga qoʻshildi va natijada yagona Germaniya davlati tashkil topdi.

Manbalar  

Tarixiy davlatlar
Olmoniya
Samolyot

Samolyot yoki uchoq – atmosferada parvoz qilish uchun moʻljallangan, dvigatelli, qoʻzgʻalmas qanotli havo apparati. „Tayyora“ atamasi arabcha tayr – „qush“ soʻzidan olingandir. „Aeroplan“ atamasi samolyotning eskirgan nomidir.

Manbalar
Niobiy

Niobiy (Niobium), Nb — Mendeleyev davriy sistemasining. U guruhiga man-sub kimyoviy element. Tartib raqami 41, atom massasi 92,9064. Bitta tabiiy izotopi 93Nb bor. Niobiyning sunʼiy radioaktiv izotoplaridan 95Nb(Tl/2=35 kun) radioaktiv indikator sifatida ishlatiladi. Niobiyni ilk bor ingliz olimi Ch.Xatchet 1801-yilda kashf qilib, "Kolumbii" deb atagan; keyinchalik unga yunon af-sonasidagi qahramon bahodir Tantalning qizi maʼbuda Niobeya nomi berilgan, chunki Niobiyning xossalari tantalga oʻxshaydi. Metall holidagi sof Niobiy 1907-yilda olingan. Atom radiusi 0,145 nm, ion radiusi (qavslarda koordinatsiyey son keltirilgan) Nb2+ 0,085 nm (6), Nb3+0,086 nm (6), Nb4+ 0,082 nm (8), Nb5+ 0,062 nm (4), 0,078 nm (6), 0,083 nm (7), 0,088 nm (8). Oskidlanish darajasi +5, baʼzan +4, +3, +2 va +1.

Niobiy Yer poʻstining massa jihatidan 2-10^3% ini tashkil etadi. Minerallari siyrak uchraydi. Ular 2 guruhga boʻlinadi: biri —tantalniobatlar, yaʼni tantalat va niobat kislotalarning tuzlari, ikkinchisi — titan-tantalniobatlar, yaʼni tarkibida titan, tantal va Niobiy boʻlgan murakkab minerallar. Niobit (yoki kolumbit) nomli minerallar Fe(NbO,)2 birinchi guruhga mansub, uning tarkibida Gʻe(TaO3)2 oz miqdorda boʻladi. L o parit Me(NbO3) +Me(TiO3) (bu yerda Me— Na, Sa, Se, Sr boʻlishi mumkin) ik-kinchi guruhga kiradi. Tabiatda Niobiy tantal, titan, nodir-yer elementlari, uran, toriy va sirkoniy bilan birga uchraydi. Niobit va loparitdan tashqari, piroxlor nomli mineral ham amaliy ahamiyatga ega. Niobiyning yirik konlari Afrikada, Kanada va Norvegiyada, Kola yarim orolda bor.

Niobiy — kulrang metall, zichligi 8,57 g/sm³; suyuqlanish temperaturasi 2477°, qaynash temperaturasi 4760° atrofida. Niobiy korro-ziyaga chidamli, kimyoviy jihatdan juda barkaror element. Kislotalarda, hatto zar suvida ham erimaydi. Lekin suyuqlantirilgan ishqorlarda (havo kislo-rodi ishtirokida) eriydi; natijada niobatlar hosil boʻladi. Koʻpchilik me-tallar bilan qotishmalar beradi. Nitrat kislota bilan ftorid kislota aralash-masida erib, kompleks ftoridlar hosil qiladi. Yuqori temperaturada metallmaslar bilan reaksiyaga kirishadi. 200° dan yuqorida havoda oksidlanib, Niobiy oksidlarini beradi. Niobiy monooksid, NbO kulrang yaltiroq kukun, suyuqlanish temperaturasi 1945°. Niobiy (U1)-oksid, NbO2 — qora rangli kristall, suyuqlanish temperaturasi 1917°, zichligi 5,98 g/sm³. Havoda qizdirilsa NbO5 ga aylanadi. Niobiy (V)-oksid, NbOs rangsiz kristall, suyuqlanish temperaturasi 1510°, zichligi 4,55 g/sm³. Niobiy poʻlatni mikrolegirlashda, korroziyaga chidamli, olovbardosh yuqori si-fatli poʻlat olishda qoʻllanadi.

Niobiy - unsurlar davriy jadvalining 41 unsuri, metall.

Manbalar 

Kimyo
Kimyoviy unsurlar
Kadmiy

Kadmiy (lot. Cadmium), Cd — Mendeleyev davriy sistemasining 2 guruhiga mansub kimyoviy element. Tartib raqami 48, atom massasi 112,40. 8 ta barqaror izotopdan iborat: 106Cd( 1,22%), l(l8Cd(0,88%), n0Cd(12,39%),mCd(12,75%), ll2Cd(24,07%),mCd(12,26%), ll4Cd(28,85%) va n6Cd(7,58%). Atom radiusi 0,146 nm, ion radiusi (qavslarda koordinatsion son keltirilgan) Cd2+ 0,092 nm (4), 0,101 nm (5), 0,109 nm (6), 0,117 nm (7), 0,145 nm (12). Poling boʻyicha elektromanfiyligi 1,7.

Kadmiyni 1817-yilda nemis kimyogari Kadmiy Shtromeyer kashf etgan. Dastlab rux karbonat tarkibidan olingani uchun rux rudasining yunoncha nomi ("Kadmeia") bilan atalgan. Tabiatda rux, qoʻrgʻoshin va mis rudalari bilan aralash uchraydi. Kadmiy — siyrak element; uning yer poʻstidagi oʻrtacha miqdori ogʻirlik jihatidan l,3-10~5%, dengiz va okean suvlarida 0,00011 mg/l. Kadmiyning selenid (CdSe), otavit (CdO3) va monteponit (CdO), grinokit (CdS) kabi nodir minerallari maʼlum. Sulfid rudalarida, jumladan, sfalerit minerali (ZnS) tarkibida (0,01—5,0%), galenitda (0,02% gacha), xalkopiritda (0,12%), piritda (0,02%) uchraydi. Bundan tashqari, umurtqali va umurtqasiz hayvonlar organizmida, oʻsimliklarda ham bor. Kadmiy — kumushdek oq, yumshoq, choʻziluvchan, mexanik ishlovga oson beriladigan ogʻir metall. Zichligi 8,65 g/sm1 (20° da) Maos boʻyicha qattiqligi 2, suyuqlanish temperaturasi 320,9°, qaynash temperaturasi 767°. Kimyoviy birikmalarda 2 valentli. Nam havoda Kadmiyning sirti yupqa oksid parda bilan qoplanadi. Bu parda uni keyingi oksidlanishdan saqlaydi. Suyuqlanish temperaturasidan yuqori haroratlarda yonib, qoʻngʻir rangli kadmiy oksid (CdO) hosil qiladi. Kadmiy HCl, H2SO4 da, ayniqsa, HNO3, da erib, tegishli tuzlar beradi. Ishqorlarda erimaydi. Kadmiy kislorod, oltingugurt, galogenlar va boshqa bilan reaksiyaga kirishadi. Kadmiyning tuzlari, suv va kislotalarda eriydigan birikmalari zaharli. Kadmiy mis, rux, qoʻrgʻoshin rudalarini qayta ishlashdagi chiqindilardan ajratib olinadi. Yadro reaktorlarida, ishqorli akkumulyatorlarda, maxsus qotishmalar tayyorlashda, boʻyoq olishda, temirni kadmiylashda ishlatiladi.

Adabiyot 
 Fedorov Kadmiy Kadmiy, Ximiya i texnologiya malix metallov. Vismut i kadmiy, Kadmiy, 1986.

Kadmiy - unsurlar davriy jadvalining 48 unsuri, metall.

Manbalar 

Kimyoviy unsurlar
Elektrmanfiylik

Elektrmanfiylik - molekuladagi atomning elektronlarni torta olishini ifodalovchi xarakteristika. Atama amerikalik kimyogar Laynus Poling tomonidan kiritlgan.

Kimyo
Elektrod potensiali

Elektrod potensiali - elektrolit va unga solingan elektrod orasidagi potensiallar farqi.

Fizika
Kimyo

de:Elektrodenpotential
ru:Электродный потенциал
Oksidlanish darajasi

Oksidlanish darajasi - oksidlanish, qaytarilish, oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarida atomning elektrostatik zaryadi qiymati.

Oksidlanish darajasi, oksidlanish soni — oksidlanish reaksiyalarini talqin qilishda valentlik oʻrnida ishlatiladigan tushuncha. Kimyoviy birikmani batamom ionli tuzilishga ega deb faraz qilinsa, uning tarkibidagi biror elementning shartli zaryadi shu elementning oksidlanish darajasi deb ataladi. Elementlarning Oksidlanish darajasini aniklashda doim kislorodning Oksidlanish darajasini —2, vodorodnikini +1 deb qabul qilinadi. Metall ionlarining Oksidlanish darajasi ularning zaryadiga teng deb olinadi. Mas, suv N2O da vodorodning O.D.+1, kislorodniki —2 dir. Kaliy yodid KJ da kaliyning Oksidlanish darajasi +1, yodniki —1 dir. Erkin elementlarning Oksidlanish darajasi O ga teng qabul qilingan. Har qanday molekula tarkibidagi barcha atomlarning Oksidlanish darajasi yigʻindisy 0 ga teng. Mas, xromat kislotada (N2SgO4) xrom atomining Oksidlanish darajasi (+1)2+x+(—2)-4=0, bundan x=+6. Shu yoʻl bilan H2SO4 da SHHHr Oksidlanish darajasi +6, KMpO4 da Mp ning Oksidlanish darajasi +7 ga tengligini aniklash mumkin. Kimyoviy birikmalarda atomlarning Oksidlanish darajasi musbat (+), manfiy (—), 0 va hatto kasr songa teng boʻlishi mumkin. S2N2 da uglerod (S)ning Oksidlanish darajasi — 1 ga, KJNi(CN)4]ﬂ a nikel Ni ning Oksidlanish darajasi 0 ga teng. Koʻpchilik hollarda molekula tarkibidagi atomlarning Oksidlanish darajasi ularning valentliklariga, yaʼni ayni element hosil qiladigan haqiqiy bogʻlanishlar soniga teng boʻlmaydi. Organik birikmalarda uglerodning valentligi 4 ga teng, lekin Oksidlanish darajasi turli birikmalarda turlicha. Mas, SN4 da uglerodning Oksidlanish darajasi —4 ga, SO2 da +4 ga, NSON da 0 ga, NSOON da +2 ga, S2N4 da —2 ga teng.

Manbalar 

Kimyo
Solishtirma issiqlik sigʻimi

Solishtirma issiqlik sigʻimi — bir kilogramm modda haroratini bir Kelvinga oshirish uchun sarflanadigan issiqlik energiyasi miqdori. SIga koʻra solishtirma issiqlik sigʻimi «kilogramm Kelvinga Joul» (J/kg K) da oʻlchanadi.
Issiqlik oʻtkazuvchanlik

Issiqlik oʻtkazuvchanlik - biror muhitda uning turli qismlaridagi  temperaturaning muvozanat qiymatidan chetlashishi natijasida issiqlik oqimining vujudga kelishi hodisasi. I. oʻ. issiqlik oqimi zichligi bilan uni vujudga keltirgan moddadagi  temperatura gradiyenti orasidagi proporsionallik koeffitsiyenti — I. oʻ. koeffitsiyenti % bilan ifodalanadi. Har xil jism is-siqlikni turlicha oʻtkazadi. Masalan, qat-tiq yoki suyuq jismlarning I. oʻ. xossasi gaznikidan yuqori. Kumush eng katta I.oʻ.gaega: x=428J/m-strad). Qat-tiqjismning I. oʻ. i uning tuzilishiga bogʻliq. Gʻovak jismlarniki kichik (chunki gʻovaklarni toʻldiruvchi gazning I. oʻ. i kichik). Issiqlikni jismning zarralari (zarralar tebranishi tufayli issiqlikni biridan ikkinchisiga uzatadi), shu sababli metallarning I. oʻ. koʻrsatkichi katta boʻladi. 

Ji
Fizika
smning ixtiyoriy kesimi orqali, tanlangan oʻqqa normal holda Fure qonuni (1820 y) bilan ifodalanuvchi issiqlik uzatishlari sodir boʻladi:

∆Q=-Ň (dT/dX)F∆t.

Bu yerda: ∆Q - ∆t vaqt ichida F kesimli yuza orqali oʻtuvchi issiqlik miqdori, Ň - modda xossalariga bogʻliq boʻlgan issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti.
== Manbalar ==
Erish harorati

Erish harorati (Qotish harorati) — biror moddaning qattiq holatdan suyuqlikka oʻtishi (va aksincha) dagi harorat.

Fizika
Solishtirma erish issiqligi

Solishtirma erish issiqligi — izobarik-izotermik tizimda bir kilogramm moddani kristall holatdan suyuqlikka oʻtkazish uchun sarflanadigan issiqlik miqdori. SIga koʻra solishtirma erish issiqligi J/kg da oʻlchanadi.

Turkum FIZIKA
Solishtirma erish issiqligi formulasi-&=F/S
Qaynash harorati

Qaynash harorati - biror moddaning suyuq holatdan gaz holatiga o'tishidagi harorat.

Fizika
Oddiy differentsial tenglama

Bir o'zgaruvchili funktsiya, uning hosilasi va erkli o'zgaruvchisi qatnashgan tenglama oddiy differentsial tenglama deyiladi. Masalan: y'(x) + xy = x - 5

Matematika
Informatika
Acronis

Acronis kompaniyasi tehnologik kompaniya boʻlib, fayl sistemaga oid va ma'lumotlarni havfsiz joyga saqlashni, ularni qayta tiklashni yoʻl beradigan programma ta'minotini ishlab chiqaradi. 2000 yilda AQSHda asos solingan. Shtabkvartiralari AQSHda, Rossiyada va Germaniyada joylashgan. Acronisning foydalanuvchilar ta'minot hizmati Moskva viloyati, Dolgoprudniy shahrida joylashgan.

Acronisning asosiy mahsulotlari 
 Acronis True Image
 Acronis Snap Deploy
 Acronis Disk Director

Tashqi Linklar 
 Acronisning rasmiy sayti 

Informatika
Salaf

Salaf sahobalar, tobeinlar va ularga ergashgan avlod  tabaa tobinlar kiradi.

Paygʻambarimiz (s.a.v) “Insonlarning eng yaxshisi mening asrdoshlarim. Soʼngra ularga yaqin boʼlgan (tobeʼin)lar. Soʼngra, ularga yaqin boʼlgan (tabaʼa tobeʼin)lardir. Ulardan keyin yolgʼonchilik tarqalib ketadi. Hatto biror kishiki, undan guvohlik soʼralmasada (yolgʼondan) guvohlik beraveradi, undan qasam ichish soʼralmasada (nooʼrin) qasam ichaveradi”. deganlar (Termiziy 2165)

Sahobalar 

Ashoblar (arab. ạlḥạbẗ - do'stlar), sahobalar (arab. ṣḥạby - do'st), Muhammad payg'ambarimiz sav ni ko'rgan, iymon keltirgan va shu e'tiqodda vafot etgan insonlar sahobalardir. Sahobalar qatoriga 622 yilda Makkadan Madinaga koʻchib kelgan muhojirlar (arab. ạnmhạjrwn‎ — koʻchmanchilar‎) va ansorlar (arab. ạnṣạry‎ — yordamchilar) — Madina aholisi kiradi.

Tabinlar

Tobiin (arab. tạbʿwn‎ — izdosh) —  «Tobe'in» so‘zi lug‘atda «itoat, bo‘ysunish» ma'nolarida keladi. Istilohda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam sahobalarini ko‘rgan musulmonlar «tobe'in» yoki «tobe'iy», deyiladi. Tobe'inlarni ko‘rganlar esa «taba' tobe'inlar», deyiladi. Ular uch tabaqaga: kubro, vusto, sug‘roga bo‘linadi. Kibor tobe'inlardan yetti kishi «Yetti faqih olim», deb nom olishgan, ularning hammasi Madina ahlidirlar. Bular - Said ibn Musayyab (eng afzal tobe'in), Qosim ibn Muhammad, Urva ibn Zubayr, Xoraja ibn Zayd, Abu Salama ibn Abdurahmon, Ubaydulloh ibn Ataba, Sulaymon ibn Yasar.

 

Kufa ahli Uvays Qoroniyni, Basra ahli Hasan Basriyni eng ulug‘ tobe'in, deb atashgan. Alqama ibn Qays, Muhammad ibn Sirin, Mujohid, Ikrima, Qatoda, Ash-Sha'biy, Az-Zuxriy, Umar ibn Abdulaziz, Ato, Ibrohim an-Naxa'iylar,  Abu Hanifa mashhur tobe'inlardan sanaladi. Hafsa binti Sirin, Amra binti Abdurahmon, Ummu Dardo esa eng ulug‘ tobe'in ayollardir.

Tabaa tobin

Tabaa tobin (arab. tbʿ ạltạbʿyn‎ — tabiinlar izdoshi) —  tobeiinlarni koʻrgan va ular bilan muloqot qilgan musulmonlar. Taba -tobiylar orasida Ja’far as-Sodiq (vaf. 148 h), Sufyon as-Savriy (vaf. 161 h), Molik ibn Anas (vaf. 179 h), Abu Yusuf (vaf. 182 h), Muhammad ibn Hasan Al Shayboniy (vaf. 189 h), Muhammad ash-Shofeiy (vaf. 204 h), Ahmad ibn Hanbal (vaf. 241 h), Imom al-Buxoriy (vaf. 256 h), Imom Muslim (vaf. 261 h), Abu Dovud (vaf. 275 h)  va boshqalar kabi mashhur islom ilohiyot olimlari bor.

 
 Belgili ro'yxat qismi
Salaflar roʻyxati:
Imom Abu Haneefah
Imom Al Awzai)
Imom Al Lais ibn Saad
Imom Malik
Imom Abdullah ibn Mubarak
Imom Sufyan ibn Uyainah
Imom Ash-Shafi'
Imom Ishaq
Imom Ahmad ibn Hanbal
Imom Al-Buxoriy
Imom Muslim
Imom Abu Dawud

Havolalar

Shuningdek ko'r
 Salafchiqon, Qum viloyati, Eron

Islom
Al-Qoida

Al-Qoida (arabcha القاعدة — „asos“) sunniy jihodchi harbiy tashkilotlarning xalqaro birlashmasidir. Uning ildizlari 1989 yili Sovet qurolli kuchlarining Afgʻonistondan olib chiqilishi bilan mamlakatda kuch yigʻa boshlagan diniy fundamentalistlar va ularning homiylari(Usoma bin Lodin va boshqalar)ga borib taqaladi. Al-Qoidaning dasturiga musulmon oʻlkalarda xorijiy taʼsirlarga chek qoʻyish va yangi islomiy xalifalik yaratish kiradi.

„Al-Qoida“ tashkiloti 1980-yillar oxirida tashkil etilgan. 1998-yil AQShning Tanzaniya va Keniyadagi elchixonalaridagi portlashlar va 2001-yil 11-sentyabrida Nyu-Yorkdagi teraktlardan soʻng „Al-Qoida“ jahondagi eng yirik va qudratli terrorchilik tashkiloti sifatida koʻrila boshlandi. Tashkilot asoschisi Usoma bin Lodin 2011-yil mayida Pokistonda yoʻq qilingan. Uning oʻlimdan soʻng Ayman az-Zavahiri tashkilot yetakchisiga aylangan. 2022-yilning 31-iyulida az-Zavahiriy Kobulda AQSh dron hujumi natijasida o‘ldirildi.

Al-Qoida Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi, NATO, Yevropa Ittifoqi, Amerika Qoʻshma Shtatlari, Avstraliya, Kanada, Isroil, Yaponiya, Niderlandiya, Birlashgan Qirollik, Rossiya, Shvetsiya, va Shveytsariya tomonidan terroristik tashkilot deb topilgan. Biroq Al-Qoida qarshi keng harbiy va ommaviy kampaniya 2001-yil 11-sentyabr terror xurujlarigacha boshlanmagan.

Manbalar 

Terrorizm
Islom
Python

Python ( — payton, piton) — turli sohalar uchun yuqori darajadagi umumiy maqsadli dasturlash tili. Uning dizayn falsafasi muhim chekinishdan foydalangan holda kodning oʻqilishiga urgʻu beradi. Uning til konstruksiyalari va obyektga yoʻnaltirilgan yondashuvi dasturchilarga kichik va yirik loyihalar uchun aniq, mantiqiy kod yozishda yordam berishga qaratilgan. Shuningdek Python sunʼiy intellekt hamda maʼlumotlar muhandisiligi sohalarining tili hisoblanadi.

Python deyarli barcha platformalarda ishlay oladi, xususan Windows, Linux, Mac OS X, Palm OS, Mac OS va boshqalar shular jumlasidandir. Python Microsoft.NET platformasi uchun yozilgan realizatsiyasi ham mavjud boʻlib, uning nomi — IronPython dasturlash muhitidir.

Guido van Rossum 1980-yillarning oxirida ABC dasturlash tilining davomchisi sifatida Python ustida ishlay boshladi va birinchi marta 1991-yilda Python 0.9.0 versiyasini ommaga eʼlon qildi.

Python dasturlash tiliga boʻlgan talab yildan yilga oshib bormoqda. CodingDojo portalining tadqiqotlariga koʻra, 2020—2021-yillarda aynan Python tilida dasturlovchi mutaxassislarga eng koʻp talab boʻlgan.

Sintaksisi 
Unda Lua tiliga oʻxshab, bir vaqtning oʻzida bir nechta oʻzgaruvchiga qiymat berish mumkin. Shuningdek, yangi oʻzgaruvchi kiritmasdan turib, ikkita oʻzgaruvchining qiymatlarini almashtirish mumkin:

 x, y = y, x
Va uni funksiyalaridan ham shunday turda qaytarishingiz mumkin:
def function():
    x = "Jimbo"
    y = "Wales"
    return x, y

Salom, dunyo seni men sevaman! 
# -*- coding: utf-8 -*-
print("Salom, dunyo seni men sevaman!")

Ishlatilishi

Web dasturlash 
 Zope — CMS yaratish uchun server va veb dasturlar qilish uchun dastur.
 Django — web dasturlash muhiti.
 Turbogears — web yaratish qilish uchun dastur.
 CherryPy — web yaratish qilish uchun dastur.
 Plone — saytni muhofaza qilish uchun dastur.
 Mailman — „Rassilka“ yaratish uchun dastur
 MoinMoin — viki — dvijok internet va intranet uchun
 PlanetPlanet — RSS oqimini sindikatsiyalash

Grafika 
 Skencil — Vektor grafikasi uchun dastur

Pythonni ishlatadigan dasturlar 
 Wikipedia — botlarni yozish uchun ishlatadi.
 Civilization IV — Yaxshi strategiya oʻyin.

Pythonni ishlatadigan kompaniyalar 
 Kosmik teleskop instituti
 NASA
 Google
 DreamWorks
 Industrial Light & Magic
 Firaxis Games
 Apple Computer
 CCP

Manbalar

Havolalar 
 Python sayti 
 Python dasturchilar sayti

Dasturlash tillari
 
Kross-platformali dasturlar
Hijob

Hijob (arab tilidagi „حجاب“ — „hijab“) — odatda ko'plab musulmon ayollar tomonidan kiyiladigan bosh kiyim.

Hijob shartlari 

 Istisno qilingan oʻrinlardan tashqari badanning barchasini yopishi;
 Bezalgan boʻlmasligi;
 Ichi koʻrinmaydigan darajada qalin boʻlishi;
 Tormas, keng boʻlishi;
 Atirlangan, xushboʻy boʻlmasligi;
 Er kishi libosiga oʻxshamasligi;
 Kofirlar libosiga oʻxshamasligi;
 Shuhrat libosi boʻlmasligi.

Havolalar 
 http://www.uzmuslima.com/hijobshartlari.php
Islom

Islom dini
Diniy liboslar
Liboslar
Hosting

Hosting (ingl. „web-hosting“) — Internet hosting xizmatining bir turi boʻlib, jismoniy va yuridik shaxslarga oʻzlarining web-sahifalarini internetga uzluksiz ulangan web-serverlarga joylashtirish xizmatini nazarda tutadi.
Claude Monet

Oscar-Claude Monet (Oskar-Klod Mone, 1840—1926.5.12) — fransuz rassom, impressionizm oqimining asoschilaridan biri.

Biografiyasi 
Klod Mone 14 fevral 1840-yil Parijda tavallud topgan.

Eng mashhur asarlari 
 Впечатление. Восходящее солнце. 1872
 Тополя на Эпте. 1891
 Дама с зонтиком (Мадам Моне с сыном). 1875
 Сад художника в Ветёйе. 1880
 Лягушатник. 1869
 Парламент. Эффект тумана. 1904
 Терраса в Сент-Адресс. 1867
 Женщины в саду. 1866—67
 Дама в саду Сент-Адресс. 1867
 Парк Монсо. 1876
 Дорожка в саду Живерни. 1900
 Сад художника в Живерни. 1900
 Сена в Аржантёйе. 1875
 Бульвар капуцинок в Париже. 1873
 Руанский собор в полдень. Гармония в голубом и золотом. 1894
 Водяные лилии. Облака. 1903
 Регата в Аржантёйе. Около 1872
 Бульвар капуцинок. 1873
 Вокзал Сен-Лазар. 1877
 Скала-арка к западу от Этрета. 1883
 Бордигера. Италия. 1884
 Сад в Бордигере. Утро. 1884
 Стога сена. Конец лета. 1890—91
 Тополя на Эпте. Осень. 1891
 Парламент. Лондон. 1905
 Кувшинки. 1906
 Японский мостик. 1918—24
 Мол в Трувиле. Отлив. 1870
 Пляж в Трувиле. 1870
 Темза ниже Вестминстера. 1871
 Пруд с кувшинками. 1899

Biblografiya 
 Сапего И. К. Моне [Альбом].— Л., 1969;
 Георгиевская Е. Б. К. Моне [Альбом].— 2-е изд.— М., 1974;
 Богемская К. Г. К. Моне.— М., 1984

Linklar 
 Claude Monet
 Impressionistlarning Rasmlari saytidagi Klod Monening umri va ijodi 
 Klod Monening rasmlar galereyasi
 Monening rasmlari 
 Klod Monening rasmlar galereyasi
 Klod Mone 
 Claude Monet - Zoomable Paintings
 Claude Monet's Paintings

Impressionizm
Fransiya Rassomlari
Kaspersky Lab

Kaspersky Lab, Kasperskiyning Laboratoriyasi — Rossiyada informatsion hafsizligi sohasida eng yirik programma ta'minoti ishlab chiqaruvchisidir. 1997 yilning 21 iyulida mustaqil kompaniya sifatida Evgeniy Kasperskiy tashkil qilgan. Dunyoda viruslarga, spamga va xakerlar hujumiga qarshi himoya vositalari ichida yetakchi o'nlikka kiradi.

Asosiy Mahsulotlari 
 Kaspersky Anti-Virus
 Kaspersky Anti-Hacker
 Kaspersky Anti-Spam
 Kaspersky Internet Security
 Kaspersky Linux Security
 Kaspersky Hosted Security

Tashqi Linklar 
 Kompaniyaning Rasmiy Sayti
 Viruslar Ensiklopediyasi
 Korporativ Blogi

Informatika
Yakkasaroy tumani

Yakkasaroy tumani yoki Yakkasaroy — Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1936-yil Frunze tumani nomi bilan tashkil qilingan. 1992-yil maydan Yakkasaroy tumani deb ataldi. Tuman T.ning janubiy va qisman markaziy qismida joylashgan. Shimolida Oʻzbekiston koʻchasidan janubida Urta Osiyo temir yoʻl liniyasigacha choʻzilgan. Maydon 1,39 ming ga, shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan hududi 0,144 ming ga. Aholisi 112,3 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 156. Asosiy magistrallari: Bobur, Usmon Nosir, Nukus, Uzbekistan, Shota Rustaveli, Afrosiyob koʻchalari. 17 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 24 sanoat korxonasi va 32 qurilish tashkiloti joylashgan. 3 avtotransport korxonasi, yuk ortishtushirish temir yoʻl styasi, avtovokzal ishlab turibdi. Yirik sanoat korxonalaridan "Toshtoʻqimachi" kombinati, "Toshkent yogʻochni qayta ishlash zdi", Temirbeton mahsulotlari zavodi, "Agama" korxonasi, poyabzal, Sanoatindustriya birlashmalari va b. faoliyat koʻrsatadi. 26 ilmiy tadqiqot instituta, loyihalash tashkilotlari va konstruktorlik byurosi, 4 oliy oʻkuv yurti (Nizomiy nomidagi Pedagogika universiteti, Toʻqimachilik va yengil sanoat instituti, Mannon Uygʻur nomidagi Sanʼat instituti, Toshkent Xoreografiya oliy maktabi), 6 ta kasbhunar kolleji va litseylar, 19 umumiy taʼlim, 2 sport, 2 musiqa maktablari, 8 kutubxona mavjud. Tuman aholisi salomatligi muhofazasini 14 davolash muassasasi va 5 ta oilaviy shifoxona taʼminlaydi. "Toʻqimachi" stadioni, 4 suzish havzasi, 29 sport zali, 89 korxona va muassasalarga qarashli sport maydonchalari, 2 megʻmonxona, 1 kinoteatr, 9 kutubxona, Bobur nomidagi madaniyat va istirohat bogi, Respublika Baynalminal madaniyat markazi, qoʻgʻirchoq teatri, Amaliy sanʼat muzeyi, Oʻzbekiston Badiiy Akademiyasining koʻrgazmalar zali mavjud. Aholiga 97 oziq-ovqat, 60 sanoat mollari doʻkoni, 188 umumiy ovqatlanish korxonasi, 129 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi, "Askiya" dehqon bozori xizmat koʻrsatadi.

Tumandagi koʻp qavatli binolar asosan, "Boshliq", "Qushbegi" turar joy massivlari va yirik magistrallar boʻylab joylashgan.

Toshkent tumanlari
Diyarbakır (viloyat)

Diyorboqir. Turkiyada bir viloyat. Hazir soni oz bo'lsa ham o'tmishda Diyorboqirda joylashgan Turkmanlar ko'p edi. Turkmanlar o'tgan kun sayin Kurdlaship ketishdi. Turkmanlar shaharda ko'pchilikni tashkil qilganda shaharni Qaroqala ataydilar.
Hatay (viloyat)

Xatoy Turkiyada viloyat.
Bartın (viloyat)

Arıt.Turkiyada bir viloyat.
Sakarya

Sakarya — Turkiyaga qarashli viloyatlardan biri. Aholi zichligi boʻyicha 22-oʻrinda turadi. Viloyat Qora dengizga tutashgan yerda joylashgan.

Manbalar
Osmaniye (viloyat)

Usmoniya.Turkiya'da bir viloyat.Turkiya'nın 80inchi viloyatidir.
Indianapolis

Indianapolis — AQShning shim. dagi shahar, Uayt-River daryosi boʻyida. Indiana shtatining maʼmuriy markazi. Aholisi 791 ming, shahar atrofi b-n birga 1,2 mln. kishidan ziyod (2000). Temir yoʻl va shosse yoʻllar tuguni. Xalqaro aeroport bor. Mamlakatning yirik sanoat, savdo-moliya va madaniy markazi. Yetakchi sanoat tarmogʻi — mashinasozlik; aviatsiya va avtomobil dvigatellari, avtomashinalar uchun qismlar va uskunalar, elektr asboblari, aloka buyumlari, maishiy tele- va radio apparatlari, oʻlchovhisoblash pri-borlari, qurilish uskunalari, qishloq xoʻjaligi qurollari ishlab chiqaruvchi korxonalar bor. Rangli metallurgiya, kimyofarmatsevtika, poligrafiya, qogʻoz sanoatlari xdm rivojlangan. Muzey, 2 ta universitet bor. I.ga 1820 yilda asos solingan.

Buyuk Indianapolis Marion okrugi va yondashgan okruglardan tashkil topgan. Kengroq taʼrifga koʻra Indianpolis yondosh hududlari bilan birgalikda hisoblaganda 2 million aholiga ega boʻlib (2005), unga AQShning 23chi va Midwestʼning 7chi yirik shahri maqomini olib beradi. Yagonalashgan ish kuchi va media bozori boʻyicha Indianapolis Metropolitan Statistik Hududi(MDH) 2005 yilga koʻra 1.64 million aholini tashkil etgan. Metropolitan Statistik Hududiga koʻra Indianapolis MidwestdaChikago, Detroyt, Minneapolis, St.Louis, Clevelend, Cincinnati va Columbusdan keyingi sakkizinchi oʻrinni egallaydi.

Indianapolis kuchli sport mavqei ega boʻlib , 1987 yilda Pan Amerikan oʻyinlari, Basketbol Turniri hamda har yili oʻtkaziladigan Indianapolis 500 uchun mashhur. Shaharni Indy, Amerika chorrahasi va Aylana shahar deb ham nomlashadi.

Tarixi 
Indianapolis poytaxt sifatida 1821 yilda tashkil topgan. Jeremiah Sullivan, Indiana Oliy Sudi sudyasi ushbu nomni Indiana soʻziga grekcha polis soʻzini qoʻshish orqali Indianapolis deb kashf etti; soʻzma-soʻz Indianapolis Indian shahri maʼnosini beradi. Shahar Oq daryo boʻyida tashkil etilib, ushbu daryo asosiy transport vositasi boʻladi degan notoʻgʻri taxmin ila qurilgan; biroq, suv yoʻli buning uchun juda sayoz edi. Shtat yangi poytaxt shaharning dizaynini Aleksandr Ralstonga topshirdi.

Shahar aslida sharq-gʻarb yoʻnalishidagi Milliy Yoʻlining ustida joylashgan. Dastlabki temir yoʻl, Madison va Indianapolis, 1847 yil 1-Oktyabrda oʻz faoliyatini boshladi. Asr soʻngiga kelib, Indianapolis oʻgir sanoat ishlab chiqara boshlab, Chikago, Louisville, Cincinnati, Columbus va St. Louislarni bogʻlovchi transport markazi boʻla boshladi. Yon hududlardagi tabiiy gaz va neftʼ zahiralari, shahrning kech 19 asrda gullab yashnashiga asos boʻldi.

Geografiyasi 
Maydoni — 963,5 km2. Shundan 945,6 km2 quruqlik, 17,9 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 218 m balandlikda joylashgan.

Manbalar
Yangiyoʻl

Yangiyoʻl (1934-yil gacha Qovunchi qishlogʻi) — Toshkent viloyatidagi shahar. Chirchiq daryosining oʻng sohilida, Katta Oʻzbekiston trakti yonida, oʻrtacha 307 m balandlikda. Temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 60,3 ming kishi (2005). Shahar oʻrtasidan Kurkuldak arigʻi, shahar chekkasidan Joʻnariq kanali oʻtgan. 10 dan ortiq sanoat korxonasi, 500 dan ziyod kichik va oʻrta biznes korxonasi, 1500 dan ortiq tadbirkor faoliyat koʻrsatadi. "Russi—SA" qoʻshma korxonasi ishlab turibdi. Mebel, poyabzal fabrikalari, un, yogʻmoy kti, biokimyo, temirbeton konstruksiyalari, paxta tozalash, gʻisht, eksperimental kolbasa, vinokonyak, konserva, kanop zavodlari, qandolatpazlikxamirturush birlashmasi, avtokorxonalar, qurilishtaʼmirlash tashkilotlari va boshqalar mavjud. 13 umumiy taʼlim, bolalar va oʻsmirlar musiqa, sport maktablari, akademik litsey, 3 kasb-hunar (texnologikiqtisodiyot, tibbiyot, maishiy xizmat) kolleji bor. 11 kutubxona, madaniyat uyi, 12 klub, madaniyat va istirohat bogʻi, Usmon Yusupov uymuzeyi, Alisher Navoiy xiyoboni, "Motamsaro ona" yodgorligi mavjud. Markaziy kasalxona, tugʻruqxona, bir necha poliklinika, dorixonalar, ayollar konsultatsiyasi aholiga xizmat koʻrsatadi.

Tarixi 
1934-yilgacha Qovunchi posyolkasi nomi bilan atalgan. Chirchiq daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan.

Toshkent shahridan Yangiyoʻlgacha masofa 20km.

Aholisi: 80 000 (2001).

Ishlab chiqarish 
Yogʻ-moy kombinati, biokimyo, paxta qayta ishlash, kolbasa, un ishlab chiqarish, konserva mahsulotlari, temir-beton materiallari, qandolatchilik mahsulotlari, oyoq kiyim fabrikasi.

oziq-ovqat kolleji, Kasb-hunar kolleji, Tibbiyot kolleji.

Mashhur kishilar: 
 Usmon Yusupov - Siyosatchi.
 Azizullo Izzatullayev (1925 — 1991) — Oʻzbekistonning davlat va jamoat аrbobi, Yangiyoʻl tumani ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari (1962-1983 yillar), "Vatan urushi" va „Hurmat belgisi“ ordenlari sohibi.
 Darvishbek Rahmonov (8.04.1952) — "Qaldirgʻoch" namunali sirk truppasi asoschisi, tashkilotchisi, badiiy rahbari va Oʻzbekistonning taniqli sirk sanʼati аrbobi.
 Ulugʻbek Soliboyev (4.08.1969 - Oʻzbekistonning jamoat arbobi, "O’zbekiston temir yo’llari" Aksiyadorlik jamiyati elektr xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi, bosh revizori.
 Rauf Parfi - Shoir.
 Hamroqul Tursunqulov - paxtashunos, 3 marta sotsiolistik mehnat qahramoni.

Manbalar 

Oʻzbekiston shaharlari