2005

20g - 21g - 22g
1950au 1960au 1970au 1980au 1990au - 2000au - 2010au 2020au 2030au 2040au 2050au
2000 2001 2002 2003 2004 - 2005 - 2006 2007 2008 2009 2010

Digwyddiadau

Ionawr 
1 Ionawr
Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 yn dod i rym.
Y lira newydd yn cael ei gyflwyno fel arian cyfredol Twrci
2-6 Ionawr - Marwolaeth chwech o bobl mewn corwyntoedd stormus sy'n tarAmericanaidd.
3 Ionawr - Ymladd yn Irac - Marwolaeth llywydd Baghdad, Ali Al-Haidri.
5 Ionawr - Darganfyddiad Eris (planed gorrach) gan tîm Arsyllfa Palomar.
7 Ionawr
Trên mewn damwain fawr yn Bologna, yr Eidal, ac 18 o bobl yn marw.
13 Ionawr - Lluniau mewn llawer o bapurau newydd Prydain yn dangos y Tywysog Harry mewn iwnifform "Nazïaidd".
14 Ionawr - Yr "Huygens Probe" yn glanio ar Titan, lleuad fwya'r blaned Sadwrn.
20 Ionawr - George Bush yn dechrau ar ei ail dymor fel Arlywydd Unol Daleithiau
22 Ionawr - Cyngerdd Swnami yng Nghaerdydd.
23 Ionawr - Viktor Yushchenko yn dechrau ei dymor fel Arlywydd Wcráin.
30 Ionawr - Etholiadau yn Irac.

Chwefror
8 Chwefror
Cadoediad rhwng Israel a Palesteina yn dechrau.
Etholiad cyffredinol yn Nenmarc
9 Chwefror - Ymosodiad bom mewn car gan ETA ym Madrid.
10 Chwefror - Etholiad yn Sawdi Arabia
16 Chwefror - "Protocol Kyoto" yn dod i rym, heb Unol Daleithiau America a Awstralia

Mawrth
31 Mawrth - Darganfod y blaned gorrach newydd Makemake

Ebrill
2 Ebrill - Marwolaeth Pab Ioan Pawl II yn Y Fatican.
8 Ebrill - Gwylnos Pab Ioan Pawl II.
9 Ebrill - Priodas y Tywysog Siarl â Camilla Parker Bowles.
17 Ebrill - Rhys Ifans yn ennill gwobr BAFTA.
18 Ebrill - Pump yn marw mewn gwrthryfel fach yn Iran.
19 Ebrill - Benedict XVI yn cael ei ddethol fel y Pab newydd.
23 Ebrill - Silvio Berlusconi yn llunio llywodraeth newydd yn yr Eidal

Mai
5 Mai - Etholiad cyffredinol Prydain. Llafur yn ennill mwyafrif. Tony Blair yn aros yn brif weinidog.
18 Mai - Ffilm olaf Star Wars, Star Wars III: Revenge of the Sith yn agor yng Nghymru
21 Mai - Gwlad Groeg yn ennill Cystadleuaeth Gân yr Eurovision yn Kiev
29 Mai - Pobl Ffrainc yn pleidleisio yn erbyn y Cyfansoddiad Ewropeaidd

Mehefin
1 Mehefin
 Pobl yr Iseldiroedd yn pleidleisio "na" i'r Cyfansoddiad Ewropeaidd gan ddilyn pobl Ffrainc
 Lindsay Lohan (actores) mewn damwain car.
5 Mehefin - Swistir yn pleidleisio i ymuno ag Ardal Schengen
6 Mehefin - Dirprwy arlywydd Syria yn ymddiswyddo.
13 Mehefin - Michael Jackson yn ei gael yn ddieuog o droseddau yn erbyn plant
19 Mehefin
 Etholiad yn Galicia, Sbaen.
 Nicole Cabell yn ennill gwobr Canwr y Byd Caerdydd
30 Mehefin - Sbaen yn dilyn Gwlad Belg i ganiatáu "priodasau yr un rhyw"

Gorffennaf
2 Gorffennaf - Katherine Jenkins a'r Stereophonics yn chwarae yn nghyngherddau Live 8
7 Gorffennaf - Ffrwydradau Llundain 7 Gorffennaf 2005
21 Gorffennaf - Ffrwydradau Llundain 21 Gorffennaf 2005

Awst
30 Gorffennaf-6 Awst - Eisteddfod Genedlaethol Cymru Eryri a'r Cyffiniau 2005
23 Awst - Ffurfiodd Corwynt Katrina yn y Bahamas.

Medi
11 Medi - Etholiad cyffredinol yn Japan

Hydref
8 Hydref - Daeargryn yn Kashmir; 80,000 o bobol yn colli ei bywydau

Tachwedd
22 Tachwedd - Y Bundestag yn penodi Angela Merkel fel canghellor yr Almaen
27 Tachwedd - Daeargryn Qeshm

Rhagfyr
20 Rhagfyr - Sylfaen y Prifysgol Aleksandër Moisiu yn Durrës, Albania

Celfyddydau 
 Ffilmiau
Cymraeg
Y Lleill, ffilm gan Emyr Glyn Williams
Saesneg
Batman Begins
Brokeback Mountain
Charlie and the Chocolate Factory
The Lion, the Witch and the Wardrobe
Chicken Little
Corpse Bride
Crash
Fantastic Four, gyda Ioan Gruffudd
Fun with Dick and Jane
Harry Potter and the Goblet of Fire
Hoodwinked!
The Interpreter
King Kong
Madagascar
Miss Congeniality 2: Armed & Fabulous
Munich
The Dark, gyda Sean Bean a Richard Elfyn
The Sisterhood of the Traveling Pants (ffilm)
Star Wars Episode III: Revenge of the Sith
The Constant Gardener
Wallace & Gromit in The Curse of the Were-Rabbit
Ffrangeg
Les Poupées russes
 Llyfrau
Gweler Llenyddiaeth yn 2005
 Cerddoriaeth
 Celebration Fanfare gan Alun Hoddinott
 Requiem gan Karl Jenkins
Albymau
Gwyneth Glyn - Wyneb Bros Dro
Super Furry Animals - Love Kraft

Genedigaethau 
 26 Mehefin - Tywysoges Alexia, merch Tywysog Willem-Alexander yr Iseldiroedd

Marwolaethau 
 2 Ionawr - Cyril Fletcher, actor, 91
 6 Ionawr - Makgatho Mandela, cyfreithiwr, mab Nelson Mandela, 54
 23 Ionawr - Morys Bruce, 4ydd Arglwydd Aberdâr, 85
 12 Chwefror - Arthur Miller, dramodydd, 89
 20 Chwefror - Hunter S. Thompson, newyddiadurwr ac awdur, 67
 25 Chwefror
 Syr Glanmor Williams, hanesydd, 84
 Peter Benenson, sefydlydd Amnesty International, 83
 8 Mawrth - Alice Thomas Ellis, nofelydd, 72
 26 Mawrth - James Callaghan, yr Arglwydd Callaghan o Caerdydd, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, 92
 2 Ebrill - Pab Ioan Pawl II, 84
 21 Ebrill - Gwynfor Evans, gwleidydd Plaid Cymru, 92
 23 Ebrill - Syr John Mills, actor, 97
 16 Mai - Syr Rees Davies, hanesydd, 66
 22 Mai - Phil Clift, cricedwr, 86
 31 Mai - Martyn Davies, chwaraewr rygbi
 6 Mehefin
Maya Kopitseva, arlunydd, 81
Anne Bancroft, actores ffilm, 73
 17 Gorffennaf - Syr Edward Heath, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, 89
 30 Gorffennaf - Derrick Morris, 75
 1 Awst - Fahd, brenin Sawdi Arabia
 6 Awst - Robin Cook, gwleidydd, 59
 19 Awst - Mo Mowlam, gwleidydd, 59
 20 Awst - Clifford Williams, actor, 78
 3 Hydref
Jeff Young, chwaraewr rygbi, 63
Ronnie Barker, comediwr, 76
 17 Hydref - Zak Carr, seiclwr, 30
 24 Hydref - Rosa Parks, ymgyrchydd hawliau sifil, 92
 5 Tachwedd - John Fowles, nofelydd, 79
 25 Tachwedd - George Best, pêl-droediwr, 59

Gwobrau Nobel 
 Ffiseg: Roy J. Glauber, John L. Hall a Theodor W. Hänsch
 Cemeg: Robert Grubbs, Richard Schrock ac Yves Chauvin
 Meddygaeth: Robin Warren a Barry Marshall
 Llenyddiaeth: Harold Pinter
 Economeg: Robert J. Aumann a Thomas Schelling
 Heddwch: Asiantaeth Ynni Atomig Rhyngwladol a Mohamed ElBaradei

Eisteddfod Genedlaethol (Eryri)
 Cadair: Tudur Dylan Jones
 Coron: Christine James
 Medal Ryddiaeth: Dylan Iorwerth, Darnau 
 Gwobr Goffa Daniel Owen: Sian Eirian Rees Davies, I Fyd Sy Well

Eraill 
 Gwobr Roland Mathias

2005