Nikolay Ivanov

Nikolay Aleksandrovich Ivanov (1842-yil 26-yanvar — 1904-yil 18-may) rus davlat arbobi, Turkiston yurishlari ishtirokchisi, Turkiston general-gubernatori, Zarafshon okrugiga boshligʻi, Farg‘ona viloyati harbiy gubernatori (1901 — 1904).

Biografiyasi 
Nikolay Aleksandrovich Ivanov 1842-yil 26-yanvarda tavallud topgan.

Ivanov Orenburg Neplyuevskiy kadet korpusi va Mixaylovskiy artilleriya maktabi kurslarini tamomlagach, 1863-yil 12-iyunda Orenburg qozoq armiyasi ot artilleriyasining kornetiga koʻtariladi va darhol Oʻrta Osiyodagi jangovar harakatlarda ishtirok eta boshlaydi.

Harbiy yurishlari davomida Nikolay Ivanov qoʻqonliklarga qarshi kechgan ilk janglarda oʻzini koʻrsatib, Sankt-Peterburg ordeni va 3-darajali Sankt-Anne Ordeni bilan mukofotlanadi. Keyinchalik, Orenburg qozoqlari armiyasining 3-sonli ot artilleriya batareyasining yuzboshisi sifatida 1865-yil 25-dekabrda Toshkentga qilgan hujumi davomida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun 4-darajali Sankt-Jorj Ordeni ordeni bilan ham taqdirlanadi.

Nikolay Ivanov general Aleksandr Abramov qoʻmondonligida Qarshi ekspeditsiyasida, soʻngra 1870-yilda Shahrisabz beklari Joʻrabiy va Bobobiylarga qarshi yurishda ishtirok etib, Kitob shahriga qilgan hujumi uchun 2-darajali Sankt-Anne Ordeni hamda qilichi bilan taqdirlanadi.

1868—1873-yillarda Ivanovning Zarafshon va Qizilqumdagi harbiy boshqarmasida xizmat qilish unga mahalliy aholi hayotini yaxshi o‘rganish imkonini beradi. 1872-yilda polkovnik unvoniga ham ega boʻladi.

Ivanov Xivaga qarshi harbiy harakatlar yakunida bosib olingan yerlardan tuzilgan Amudaryo boʻlimiga boshliq etib tayinlanadi va bu hududni tinchlantirish uchun katta kuch sarflaydi. Uning saʼy-harakatlari bilan hududda rus aholi punktlari tez rivojlana boshlaydi, savdo-sotiq masalalari ham mustahkamlanib boradi. Xiva yerlarida koʻrsatgan jasorati va fidokorligi uchun 1876-yil 4-aprelda general-mayor unvoni beriladi.

1877-yilda Ivanov Zarafshon okrugiga boshliq etib tayinlanadi va uni olti yil davomida boshqaradi. Keyinchalik Farg‘ona viloyati harbiy gubernatori etib tayinlanib, 1889-yildagina nafaqaga chiqadi. 1899-yilga kelib esa Ivanov yana harbiy xizmatga chaqirilib, general-leytenant unvonini oladi va Turkiston general-gubernatori general-leytenant Duxovskiyning yordamchisi etib tayinlanib, viloyatning harbiy va fuqarolik qismini boshqarish ishlari uning zimmasiga yuklatiladi. Turkiston general-gubernatori va Turkiston harbiy okrugi qoʻmondoni sifatida 1904-yil 18-maygacha ushbu yerlarni boshqaradi.

Harbiy unvonlari 
Nikolay Ivanov1858-yil 11-avgustda xizmatga kiradi va bir qancha unvonlar bilan taqdirlanadi:
 Sotnik (1865-yil 20-mart);
 Yasovul (1866-yil 5-avgust);
 Shtab kapitani (1867-yil 13-yanvar);
 Kapitan (1867-yil 29-avgust);
 Podpolkovnik (1871-yil 20-iyul)
 Jangovar jasorati uchun polkovnik (1873-yil 11-iyul);
 General-mayor (1884-yil 4-avgust);
 General-leytenant (1898-yil 8-oktyabr).

Mukofotlari 

 3-darajali Sankt-Anne Ordeni qilich va kamon bilan (1865)Список генералам по старшинству. SPb 1899 g.>;
 4-darajali Avliyo-Jorj Ordeni (1865);
 4-darajali Muqaddas Vladimir ordeni qilich va kamon bilan (1866);
 2-darajali Stanislav ordeni qilich bilan (1866);
 „Jasorati uchun“ oltin qilichi (1867)
 2-darajali Muqaddas Stanislav ordeni uchun imperator toji (1867);
 2-darajali Sankt-Anne Ordeni qilich bilan (1870);
 3-darajali Muqaddas Vladimir ordeni qilich bilan (1874);
 1-darajali Stanislav ordeni (1880);
 1-darajali Sankt-Anne ordeni (1882);
 2-darajali Vladimir ordeni (1885);
 Oq burgut ordeni (1901).

Adabiyotlar 

 
 Ivanovi // Voennaya ensiklopediya : [v 18 t.] / pod red. V. F. Novitskogo … [i dr.]. — SPb. ; [M.] : Tip. t-va I. D. Sitina, 1911—1915.
 Spisok generalam po starshinstvu na 1886 god. SPb., 1886
 Terentev M. A. Istoriya Zavoevaniya Sredney Azii. T. 1—3. SPb., 1903.
 Basxanov M. K. „U vorot angliyskogo moguщestva“. A. Ye. Snesarev v Turkestane, 1899—1904 gg. SPb., Nestor-Istoriya, 2015. — 328 s., il., karti. — 978-5-4469-0728-1.

Manbalar

Havolalar 

 N. A. Ivanov  Niva, 1901 yil, No 8, p. 158.
 N. A. Ivanov  (nekroloq) Niva, 1904, No 22, bet. 436-437.

Oʻzbekiston yetakchilari