alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1703

17g 18g 19g
1650au 1660au 1670au 1680au 1690au - 1700au - 1710au 1720au 1730au 1740au 1750au
1698 1699 1700 1701 1702 - 1703 - 1704 1705 1706 1707 1708

Digwyddiadau 
2 Chwefror - Daeargryn yn L'Aquila, yr Eidal
27 Mai - Sylfaen y ddinas St Petersburg
27 Rhagfyr - Cytundeb Methuen rhwng Lloegr a Phortiwgal
 Llyfrau
 Ellis Wynne - Gweledigaethau y Bardd Cwsc
 Drama
 Richard Steele - The Tender Husband
 Cerddoriaeth
 Domenico Scarlatti - Il Giustino (opera)

Genedigaethau 
 28 Mehefin - John Wesley, pregethwr (m. 1791)
 Richard Morris, sylfeinydd Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion (m. 1779)

Marwolaethau 
 3 Mawrth - Robert Hooke, gwyddoniaethwr, 67
 31 Mawrth - Johann Christoph Bach, cyfansoddwr, 60
 16 Mai - Charles Perrault, awdur, 75
 26 Mai - Samuel Pepys, awdur, 70
Tystysgrif Addysg Galwedigaeth

Cymhwyster galwedigaethol a oedd ar gael mewn colegau ac ysgolion chweched dosbarth Addysg Bellach yn y Deyrnas Unedig oedd y Dystysgrif Addysg Galwedigaeth (), hefyd a sillefir fel TAG neu Safon Uwch Alwedigaethol neu UDAG (Uwch Dystysgrif Addysg Galwedigaeth)

Pynciau ac asesu 
Roedd y tystysgrifau hyn ar gael mewn llawer o bynciau, gan gynnwys Technoleg Gwybodaeth a Chyfathrebu, Gofal Cymdeithasol ac Iechyd, Lletygarwch a Goruchwyliaeth, a Busnes. Mae'n well gan fyfyrwyr y system alwedigaethol oherwydd bod modd iddynt weithio'n ymarferol yn lle damcaniaethol, ond mae eraill yn cael anawsterau wrth gadw diddordeb a chymhelliant oherwydd gwerthuso cyson a gwaith cwrs.

Addysg yn y Deyrnas Unedig
Addysg yng Nghymru
Addysg yn Lloegr
Addysg yn yr Alban
1702

17g - 18g - 19g
1650au 1660au 1670au 1680au 1690au - 1700au - 1710au 1720au 1730au 1740au 1750au
1697 1698 1699 1700 1701 - 1702 - 1703 1704 1705 1706 1707

Digwyddiadau 

 Llyfrau
 Daniel Defoe - The Shortest Way with the Dissenters
 Cerddoriaeth
 André Campra - Tancrède (opera)
 Marc-Antoine Charpentier - Judicium Salomonis

Genedigaethau 
 2 Mai - Friedrich Christoph Oetinger, athronydd

Marwolaethau 
 8 Mawrth - Wiliam III, brenin Lloegr a'r Alban
Corea

Gwlad hanesyddol a thiriogaeth ddaearyddol a diwylliannol yn Nwyrain Asia, i'r dwyrain o Tsieina ac i'r gorllewin o Japan, yw Corea. Ers y 1950au fe'i rhennir yn ddwy wladwriaeth, sef Gweriniaeth De Corea a Gweriniaeth Pobl Democrataidd Corea. Gwlad Gomiwnyddol yw Gogledd Corea a rhwng Mehefin 1950 a Gorffennaf 1953 bu rhyfel rhwng y ddwy wlad fel rhan o'r Rhyfel Oer.

Hanes Corea 
Meddiannodd Siapan Corea o 1910 hyd at 1945 pan "ymroddodd" Siapan tua diwedd yr ail ryfel byd. Derbyniwyd yr ymroddiad gan yr Undeb Sofietaidd yng ngogledd y wlad, a gan yr Unol Daleithiau yn y de. Wrth i'r llywodraeth Sofietaidd a llywodraeth yr Unol Daleithiau fethu cytuno ar ddyfodol y wlad, Syngman Rhee ddaeth yn arweinydd y De cyfalfol a'r Capten Kim Il Sung yn arweinydd y Gogledd sosialaidd.

Rhyfel Corea 
Gyda'r bwriad o ail uno'r wlad o dan ei arweiniaeth ymosododd lluoedd Kim Il Sung ar y De yn 1950. Dechreuodd Rhyfel Corea gyda goresgyniad Inchon ar 25ain o Fehefin. Daeth Prydain a'r Unol Daleithiau i mewn yn filwrol ar ochr y De tra bu'r Gogledd yn mwynhau cefnogaeth yr Undeb Sofietaidd dan Stalin a Gweriniaeth Pobl Tsieina dan Mao Zedong. Arwyddwyd cadoediad rhwng y Gogledd a'r Unol Daleithiau ar rhan yr CU yn Panmunjeom yn 1953 a chrewyd ffin cadoediad yn ardal anfilwrol (DMZ - Demilitarised Zone) hyd Lledred 38 rhwng y De a'r Gogledd, tua'r un lle a'r ffin cyn y rhyfel. Yn dechnegol, mae'r ddwy wlad yn dal mewn rhyfel.

Heddiw 
Mae Gweriniaeth De Corea (prifddinas: Seoul) dan ei harlywydd Lee Myung-bak yn wlad ddemocrataidd heddiw, ond mae'r Gogledd yn parhau i fod yn wlad Stalinaidd ar linellau'r hen Undeb Sofietaidd dan ei harweinydd Kim Jong-un a'i lywodraeth yn Pyongyang.

Corea
Asia
1000

9g - 10g - 11g
950au 960au 970au 980au 990au - 1000au - 1010au 1020au 1030au 1040au 1050au 
995 996 997 998 999 - 1000 - 1001 1002 1003 1004 1005

Digwyddiadau 
 Poblogaeth y byd: 300 miliwn
 Powdwr gwn yn cael ei ddyfeisio yn Tsieina
 Leif Ericsson yn darganfod 'Vinland' yng Ngogledd America
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Adalbert, Dug Lorraine
 Cystennin IX Monomachos, Ymerawdwr Caergystennin

Marwolaethau 
 9 Medi - Olaf I o Norwy
 Al-Khujandi - seryddwr Persiaidd
 Elfrida - ail wraig Edgar o Loegr
 Kuhi - mathemategwr a seryddwr Persiaidd

1000
1001

10g - 11g - 12g
950au 960au 970au 980au 990au - 1000au - 1010au 1020au 1030au 1040au 1050au 
996 997 998 999 1000 - 1001 - 1002 1003 1004 1005 1006

Digwyddiadau
Steffan I yn dod yn frenin Hwngari
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau
15 Awst - Duncan I, brenin yr Alban
Nicephorus III, Ymerawdwr Bysantaidd

Marwolaethau
Hrosvit, lleian a bardd Sacsonaidd
Wang Yi-Ch'eng, bardd Tsieineaidd
1002

10g - 11g - 12g
950au 960au 970au 980au 990au - 1000au - 1010au 1020au 1030au 1040au 1050au 
997 998 999 1000 1001 - 1002 - 1003 1004 1005 1006 1007

Digwyddiadau
Brian Bórú yn dod i rym yn Iwerddon
Cyflafan Gŵyl Sant Bricius yn Lloegr

Genedigaethau
21 Awst - Pab Leo IX

Marwolaethau
23 Ionawr - Otto III, Ymerawdwr Glân Rhufeinig
8 Awst - Al Mansur Ibn Abi Aamir, prif weinidog Córdoba
15 Hydref - Otto-Henri, Dug Bwrgwyn
1003

10g - 11g - 12g
950au 960au 970au 980au 990au - 1000au - 1010au 1020au 1030au 1040au 1050au 
998 999 1000 1001 1002 - 1003 - 1004 1005 1006 1007 1008

Digwyddiadau 
 Sweyn I o Ddenmarc yn goresgyn Lloegr
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Edward Gyffeswr (dyddiad bras)

Marwolaethau 
 12 Mai - Pab Silfester II
 6 Tachwedd - Pab Ioan XVII
 Eric Goch (dyddiad bras)
1004

10g - 11g - 12g
950au 960au 970au 980au 990au - 1000au - 1010au 1020au 1030au 1040au 1050au 
999 1000 1001 1002 1003 - 1004 - 1005 1006 1007 1008 1009

Digwyddiadau
 Sancho III yn dod yn frenin Navarra
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau
 Goda o Loegr

Marwolaethau
 13 Tachwedd - Abbon o Fleury
 Adelaide o Aquitaine, gwraig Huw Capet o Ffrainc
1005

10g - 11g - 12g
950au 960au 970au 980au 990au - 1000au - 1010au 1020au 1030au 1040au 1050au 
1000 1001 1002 1003 1004 - 1005 - 1006 1007 1008 1009 1010

Digwyddiadau 
 Aeddan ap Blegywryd yn dod yn frenin Gwynedd
 Malcolm II yn dilyn Kenneth III fel Brenin yr Alban
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 20 Mehefin - Ali az-Zahir, califf

Marwolaethau 
 25 Mawrth - Kenneth III, brenin yr Alban
 Abe no Seimei, swynwr Japaneaidd
 Cynan ap Hywel, Brenin Gwynedd
1006

10g - 11g - 12g
950au 960au 970au 980au 990au - 1000au - 1010au 1020au 1030au 1040au 1050au 
1001 1002 1003 1004 1005 - 1006 - 1007 1008 1009 1010 1011

Digwyddiadau 
 Echdoriad Mynydd Merapi yn Java
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Cystennin X, Ymerawdwr Bysantaidd

Marwolaethau 
 21 Gorffennaf - Gisela o Fwrgwyn
1007

10g - 11g - 12g
950au 960au 970au 980au 990au - 1000au - 1010au 1020au 1030au 1040au 1050au 
1002 1003 1004 1005 1006 - 1007 - 1008 1009 1010 1011 1012

Digwyddiadau 
 Harri II o'r Almaen yn sefydlu esgobaeth Bamberg
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Isaac I Comnenus, Ymerawdwr Bysantaidd
 Gruoch, gwraig Macbeth

Marwolaethau 
 Al Madshritti, mathemategwr Mwraidd o Sbaen
1011

10g - 11g - 12g
960au 970au 980au 990au 1000au - 1010au - 1020au 1030au 1040au 1050au 1060au 
1006 1007 1008 1009 1010 - 1011 - 1012 1013 1014 1015 1016

Digwyddiadau 
 Sanjo yn dod yn Ymerawdwr Japan
 Anrhaith Caergaint gan y Daniaid
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Robert I, dug Bwrgwyn

Marwolaethau 
 21 Tachwedd - Reizei, ymerawdwr Japan
 Ichijo, ymerawdwr Japan
1012

10g - 11g - 12g
960au 970au 980au 990au 1000au - 1010au - 1020au 1030au 1040au 1050au 1060au 
1007 1008 1009 1010 1011 - 1012 - 1013 1014 1015 1016 1017

Digwyddiadau 
 Mael Morda yn dechrau gwrthryfel yn erbyn Brian Bórú yn Iwerddon
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Pab Benedict IX

Marwolaethau 
 19 Ebrill - Alphege, Archesgob Caergaint
 12 Mai - Pab Sergiws IV
1013

10g - 11g - 12g
960au 970au 980au 990au 1000au - 1010au - 1020au 1030au 1040au 1050au 1060au 
1008 1009 1010 1011 1012 - 1013 - 1014 1015 1016 1017 1018

Digwyddiadau 
 Y Daniaid yn goresgyn Lloegr, Sweyn I o Ddenmarc yn dod yn frenin Lloegr.
 Diarddeliad yr Iddewon o Galiffiaeth Córdoba
 Mosg Al-Hakim wedi ei gwblhau yn Cairo
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Sancha o León, gwraig Ferdinand I o León

Marwolaethau 
 Abu Al-Qasim, ysgolhaig meddygaeth
 Gwrth-bab Ioan XVI
1014

10g - 11g - 12g
960au 970au 980au 990au 1000au - 1010au - 1020au 1030au 1040au 1050au 1060au 
1009 1010 1011 1012 1013 - 1014 - 1015 1016 1017 1018 1019

Digwyddiadau 
 29 Gorffennaf - Brwydr Kleidion
 Brwydr Clontarf yn Iwerddon
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Y Dywysoges Constance o Ffrainc, merch Robert II, brenin Ffrainc

Marwolaethau 
 3 Chwefror - Sweyn I, brenin Denmarc
 23 Ebrill - Brian Bórú, Brenin Iwerddon
 6 Hydref - Samuil, tsar Bwlgaria, Tsar Bwlgaria
1015

10g - 11g - 12g
960au 970au 980au 990au 1000au - 1010au - 1020au 1030au 1040au 1050au 1060au 
1010 1011 1012 1013 1014 - 1015 - 1016 1017 1018 1019 1020

Digwyddiadau

Genedigaethau 
 Casimir I o Wlad Pwyl
 Harald III o Norwy
 Mihangel V, Ymerawdwr Bysantaidd

Marwolaethau 
 Vladimir I, Tywysog Kiev
1016

10g - 11g - 12g
960au 970au 980au 990au 1000au - 1010au - 1020au 1030au 1040au 1050au 1060au 
1011 1012 1013 1014 1015 - 1016 - 1017 1018 1019 1020 1021

Digwyddiadau 
 Brwydr Nesjar
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau

Marwolaethau 
 23 Ebrill - Ethelred yr Amharod, Brenin Lloegr
 30 Tachwedd - Edmund II, Brenin Lloegr

1016
1017

10g - 11g - 12g
960au 970au 980au 990au 1000au - 1010au - 1020au 1030au 1040au 1050au 1060au 
1012 1013 1014 1015 1016 - 1017 - 1018 1019 1020 1021 1022

Digwyddiadau 
 Canute yn dod yn Frenin Lloegr
 Sefydlu'r grefydd Ddrwsaidd
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 29 Hydref - Henri III, Ymerawdwr Rhufeinig Sanctaidd

Marwolaethau 
 5 Mehefin - Ymerawdwr Sanjo o Siapan

1017
1018

10g - 11g - 12g
960au 970au 980au 990au 1000au - 1010au - 1020au 1030au 1040au 1050au 1060au 
1013 1014 1015 1016 1017 - 1018 - 1019 1020 1021 1022 1023

Digwyddiadau 
 Llywelyn ap Seisyll yn dod yn Frenin Gwynedd
 Ystrad Clud, y deyrnas Frythonaidd, yn cael ei difodi
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Harthacanute, Brenin Lloegr a Denmarc (neu 1019)
 Michael Psellos, athronydd a hanesydd Bysantaidd (neu 1017)

Marwolaethau 
 Aeddan ap Blegywryd, Brenin Gwynedd

1018
1019

10g - 11g - 12g
960au 970au 980au 990au 1000au - 1010au - 1020au 1030au 1040au 1050au 1060au 
1014 1015 1016 1017 1018 - 1019 - 1020 1021 1022 1023 1024

Digwyddiadau 
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Harthacanute, Brenin Lloegr a Denmarc (neu 1018)
 Sima Guang, gwleidydd a hanesydd Tsieineaidd

Marwolaethau 
 1 Rhagfyr - Thietmar, esgob a chroniclydd
 Sviatopolk I, Tywysog Kiev

1019
1021

10g - 11g - 12g
970au 980au 990au 1000au 1010au - 1020au - 1030au 1040au 1050au 1060au 1070au 
1016 1017 1018 1019 1020 - 1021 - 1022 1023 1024 1025 1026

Digwyddiadau
 Llyfrau - Kitab al-Manazir ("Llyfr Opteg") gan Ibn al-Haitham
 Cerdd -

Genedigaethau
Wang Anshi, diwygiwr a changhellor Tsieina

Marwolaethau
Al-Hakim bi-Amr Allah, califf Yr Aifft

1021
1023

10g - 11g - 12g
970au 980au 990au 1000au 1010au - 1020au - 1030au 1040au 1050au 1060au 1070au 
1018 1019 1020 1021 1022 - 1023 - 1024 1025 1026 1027 1028

Digwyddiadau
 Sefydlu'r frenhinllin Abbadid yn Sbaen
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau
 Gwilym VII o Aquitaine

Marwolaethau
 Llywelyn ap Seisyll, Brenin Gwynedd a Deheubarth
 Wulfstan II, Archesgob Efrog

1023
1024

10g - 11g - 12g
970au 980au 990au 1000au 1010au - 1020au - 1030au 1040au 1050au 1060au 1070au 
1019 1020 1021 1022 1023 - 1024 - 1025 1026 1027 1028 1029

Digwyddiadau
19 Ebrill - Daw John XIX yn Bab.

Genedigaethau
 Y Brenin Magnus I o Norwy

Marwolaethau
 9 Ebrill - Pab Benedict VIII
 13 Gorffennaf - Harri II, Ymerawdwr Glân Rhufeinig, 51
1010

10g - 11g - 12g
960au 970au 980au 990au 1000au - 1010au - 1020au 1030au 1040au 1050au 1060au 
1005 1006 1007 1008 1009 - 1010 - 1011 1012 1013 1014 1015

Digwyddiadau 
 Sefydlu Brenhinllin y Lý yn Fietnam (neu 1009)
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Otto o Savoie
 Mihangel IV, Ymerawdwr Caergystennin

Marwolaethau 
 Aimoin, mynach a chroniclydd Ffrengig

1010
1025

10g - 11g - 12g
970au 980au 990au 1000au 1010au - 1020au - 1030au 1040au 1050au 1060au 1070au 
1020 1021 1022 1023 1024 - 1025 - 1026 1027 1028 1029 1030

Digwyddiadau
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau
28 Awst - Yr Ymerawdwr Go-Reizei o Siapan

Marwolaethau
Basil II, Ymerawdwr Caergystennin
Y Brenin Bolesław I o Wlad Pwyl

1025
1026

10g - 11g - 12g
970au 980au 990au 1000au 1010au - 1020au - 1030au 1040au 1050au 1060au 1070au 
1021 1022 1023 1024 1025 - 1026 - 1027 1028 1029 1030 1031

Digwyddiadau
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau
Y Dywysoges Adelaide o Normandi, chwaer Gwilym Goncwerwr
Pab Fictor III
Tostig Godwinson, Iarll Northumbria

Marwolaethau

1026
1028

10g - 11g - 12g
970au 980au 990au 1000au 1010au - 1020au - 1030au 1040au 1050au 1060au 1070au 
1023 1024 1025 1026 1027 - 1028 - 1029 1030 1031 1032 1033

Digwyddiadau 
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau 
 Gwilym Goncwerwr (dyddiad bras)

Marwolaethau
1030

10g - 11g - 12g
980au 990au 1000au 1010au 1020au - 1030au - 1040au 1050au 1060au 1070au 1080au 
1025 1026 1027 1028 1029 - 1030 - 1031 1032 1033 1034 1035

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau
29 Gorffennaf - Sant Olaf, brenin Norwy
1031

10g - 11g - 12g
980au 990au 1000au 1010au 1020au - 1030au - 1040au 1050au 1060au 1070au 1080au 
1026 1027 1028 1029 1030 - 1031 - 1032 1033 1034 1035 1036

Digwyddiadau
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau

Marwolaethau
 20 Gorffennaf - Robert II, brenin Ffrainc
1032

10g - 11g - 12g
980au 990au 1000au 1010au 1020au  - 1030au - 1040au 1050au 1060au 1070au 1080au
1027 1028 1029 1030 1031 - 1032 - 1033 1034 1035 1036 1037

Digwyddiadau
 Llyfrau -
 Cerdd -

Genedigaethau

Marwolaethau
 Hydref - Pab Ioan XIX

1032
1034

10g - 11g - 12g
980au 990au 1000au 1010au 1020au - 1030au - 1040au 1050au 1060au 1070au 1080au 
1029 1030 1031 1032 1033 - 1034 - 1035 1036 1037 1038 1039

Digwyddiadau
 Llyfrau -

Genedigaethau
3 Medi - Ymerawdwr Go-Sanjō o Japan

Marwolaethau
10 Mai - Y brenin Mieszko II Lambert o'r Wlad Pwyl
25 Tachwedd - Y brenin Malcolm II o'r Alban
1050

10g - 11g - 12g
1000au 1010au 1020au 1030au 1040au - 1050au - 1060au 1070au 1080au 1090au 1100au
1045 1046 1047 1048 1049 - 1050 - 1051 1052 1053 1054 1055

Digwyddiadau

Genedigaethau 
Y brenin Olaf I o Ddenmarc

Marwolaethau 
Ymerawdres Zoe o Bysantiwm
1052

10g - 11g - 12g
1000au 1010au 1020au 1030au 1040au - 1050au - 1060au 1070au 1080au 1090au 1100au
1047 1048 1049 1050 1051 - 1052 - 1053 1054 1055 1056 1057

Digwyddiadau
Brwydr Llanllieni

Genedigaethau
23 Mai - Philippe I, Brenin Ffrainc (m. 1108)

Marwolaethau
6 Mawrth - Emma o Normandi
4 Hydref - Tywysog Vladimir o Novgorod (g. 1020)
1054

10g - 11g - 12g
1000au 1010au 1020au 1030au 1040au - 1050au - 1060au 1070au 1080au 1090au 
1049 1050 1051 1052 1053 - 1054 - 1055 1056 1057 1058 1059

Digwyddiadau
 Chwefror - Brwydr Mortemer

Genedigaethau

Marwolaethau
1056

10g - 11g - 12g
1000au 1010au 1020au 1030au 1040au - 1050au - 1060au 1070au 1080au 1090au 1100au
1051 1052 1053 1054 1055 - 1056 - 1057 1058 1059 1060 1061

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau
5 Hydref - Harri III, Ymerawdwr Glân Rhufeinig
1057

10g - 11g - 12g
1000au 1010au 1020au 1030au 1040au - 1050au - 1060au 1070au 1080au 1090au 1100au
1052 1053 1054 1055 1056 - 1057 - 1058 1059 1060 1061 1062

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau
Abu al-Ala al-Ma'arri, bardd
28 Gorffennaf - Pab Victor II
15 Awst - Y brenin Macbeth o'r Alban
1058

10g - 11g - 12g
1000au 1010au 1020au 1030au 1040au - 1050au - 1060au 1070au 1080au 1090au 1100au
1053 1054 1055 1056 1057 - 1058 - 1059 1060 1061 1062 1063

Digwyddiadau

Genedigaethau
Al-Ghazali, athronydd

Marwolaethau
17 Mawrth - Y brenin Lulach o'r Alban
29 Mawrth - Pab Steffan IX
1060

10g - 11g - 12g
1010au 1020au 1030au 1040au 1050au - 1060au - 1070au 1080au 1090au 1100au 1110au 
1055 1056 1057 1058 1059 - 1060 - 1061 1062 1063 1064 1065

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau
4 Awst - Y brenin Harri I o Ffrainc (g. 1008)
14 Tachwedd - Iarll Sioffre II o Anjou
1064

10g - 11g - 12g
1010au 1020au 1030au 1040au 1050au - 1060au - 1070au 1080au 1090au 1100au 1110au
1059 1060 1061 1062 1063 - 1064 - 1065 1066 1067 1068 1069

Digwyddiadau

Genedigaethau
Y brenin Borivoj II of Bohemia
Y brenin Niels o Ddenmarc

Marwolaethau
Ottokar I o Styria
1066

10g - 11g - 12g
1010au 1020au 1030au 1040au 1050au - 1060au - 1070au 1080au 1090au 1100au 1110au
1061 1062 1063 1064 1065 - 1066 - 1067 1068 1069 1070 1071

Digwyddiadau 
25 Medi - Brwydr Pont Stamford
14 Hydref - Brwydr Hastings—Coronwyd Gwilym I yn frenin Lloegr

Genedigaethau 
Ly Nhan Tong, ymerawdwr Fietnam (m. 1127)

Marwolaethau 
5 Ionawr - Edward y Cyffeswr (g. c. 1003), brenin Wessex a Lloegr
25 Medi
Tostig Godwinsson (g. c. 1026)
Y brenin Harald III o Norwy (g. 1015)
14 Hydref - Y brenin Harold II o Loegr (g. c. 1022)
1068

10g - 11g - 12g
1010au 1020au 1030au 1040au 1050au - 1060au - 1070au 1080au 1090au 1100au 1110au
1063 1064 1065 1066 1067 - 1068 - 1069 1070 1071 1072 1073

Digwyddiadau

Genedigaethau 
 Arnwlf o Drefaldwyn (m. 1122)
 Y brenin Harri I o Loegr (m. 1135)

Marwolaethau 
 22 Mai - Ymerawdwr Go-Reizei o Japan (g. 1025)
1070

10g - 11g - 12g
1020au 1030au 1040au 1050au 1060au - 1070au - 1080au 1090au 1100au 1110au 1120au
1065 1066 1067 1068 1069 - 1070 - 1071 1072 1073 1074 1075

Digwyddiadau
 Brwydr Mechain; Bleddyn ap Cynfyn a'i frawd Rhiwallon yn erbyn dau fab Gruffudd ap Llywelyn. Bleddyn yn unig a adawyd yn fyw.

Genedigaethau
Y brenin Eric I o Ddenmarc

Marwolaethau
Robert o Jumièges, archesgob Caergraint
Rhiwallon ap Cynfyn, brenin Powys
1079

10g - 11g - 12g
1020au 1030au 1040au 1050au 1060au - 1070au - 1080au 1090au 1100au 1110au 1120au
1074 1075 1076 1077 1078 - 1079 - 1080 1081 1082 1083 1084

Digwyddiadau
Sefydlu Teyrnas Manaw a'r Ynysoedd
 Llyfrau -

Genedigaethau
Pierre Abélard, athronydd (m. 1142)

Marwolaethau
Wen Tong, arlunydd
1080

10g - 11g - 12g
1030au 1040au 1050au 1060au 1070au - 1080au - 1090au 1100au 1110au 1120au 1130au 
1075 1076 1077 1078 1079 - 1080 - 1081 1082 1083 1084 1085

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 
17 Ebrill - Harald III, brenin Denmarc
Yn ystod y flwyddyn:
Abraham, Esgob Tyddewi
1081

10g - 11g - 12g
1030au 1040au 1050au 1060au 1070au - 1080au - 1090au 1100au 1110au 1120au 1130au 
1076 1077 1078 1079 1080 - 1081 - 1082 1083 1084 1085 1086

Digwyddiadau
18 Hydref - Brwydr Dyrrhachium rhwng Alexius I, ymerawdwr Byzantiwm ac y Normaniaid
Brwydr Mynydd Carn; Gruffudd ap Cynan a Rhys ap Tewdwr yn gorchfygu Trahaearn ap Caradog a Caradog ap Gruffudd

Genedigaethau
1 Rhagfyr - Louis VI, brenin Ffrainc (m. 1137)

Marwolaethau
10 Rhagfyr - Nicephorus III, ymerawdwr Byzantiwm
Trahaearn ap Caradog, brenin Gwynedd
Caradog ap Gruffudd brenin Gwent
1083

10g - 11g - 12g
1030au 1040au 1050au 1060au 1070au - 1080au - 1090au 1100au 1110au 1120au 1130au
1078 1079 1080 1081 1082 - 1083 - 1084 1085 1086 1087 1088

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau 
1 Rhagfyr - Anna Comnena, hanesydd (m. 1153)

Marwolaethau 
 Matilda o Fflandrys, brenhines Gwilym I o Loegr
1085

10g - 11g - 12g
1030au 1040au 1050au 1060au 1070au - 1080au - 1090au 1100au 1110au 1120au 1130au
1080 1081 1082 1083 1084 - 1085 - 1086 1087 1088 1089 1090

Digwyddiadau
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau
25 Mai - Pab Grigor VII
1086

10g - 11g - 12g
1030au 1040au 1050au 1060au 1070au - 1080au - 1090au 1100au 1110au 1120au 1130au
1081 1082 1083 1084 1085 - 1086 - 1087 1088 1089 1090 1091

Digwyddiadau
 Llyfrau - Llyfr Dydd y Farn

Genedigaethau

Marwolaethau
17 Gorffennaf - Y brenin Cnut IV o Ddenmarc (g. 1043)
1087

10g - 11g - 12g
1030au 1040au 1050au 1060au 1070au - 1080au - 1090au 1100au 1110au 1120au 1130au
1082 1083 1084 1085 1086 - 1087 - 1088 1089 1090 1091 1092

Digwyddiadau
 Brwydr Pont Llechryd

Genedigaethau
13 Medi - John II Comnenus, ymerawdwr Beisantiwm

Marwolaethau
9 Medi - Y brenin Gwilym I o Loegr
16 Medi - Pab Victor III
1088

10g - 11g - 12g
1030au 1040au 1050au 1060au 1070au - 1080au - 1090au 1100au 1110au 1120au 1130au
1083 1084 1085 1086 1087 - 1088 - 1089 1090 1091 1092 1093

Digwyddiadau 
Gruffudd ap Cynan yn dychwelyd i Gymru o Iwerddon i herio'r Normaniaid yng Ngwynedd a llosgi Castell Aberlleiniog
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 
3 Gorffennaf - Robert o Ruddlan
1089

10g - 11g - 12g
1030au 1040au 1050au 1060au 1070au - 1080au - 1090au 1100au 1110au 1120au 1130au
1084 1085 1086 1087 1088 - 1089 - 1090 1091 1092 1093 1094

Digwyddiadau
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau
Lanfranc, archesgob Caergraint
1090

10g - 11g - 12g
1040au 1050au 1060au 1070au 1080au - 1090au - 1100au 1110au 1120au 1130au 1140au
1085 1086 1087 1088 1089 - 1090 - 1091 1092 1093 1094 1095

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau 
Bernard o Clairvaux

Marwolaethau 
6 Hydref - Adalbero o Würzburg, esgob
1091

10g - 11g - 12g
1040au 1050au 1060au 1070au 1080au - 1090au - 1100au 1110au 1120au 1130au 1140au
1086 1087 1088 1089 1090 - 1091 - 1092 1093 1094 1095 1096

Digwyddiadau 
 Brwydr Llandudoch
 Adeiladu Castell Caerdydd
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 

1091
1092

10g - 11g - 12g
1040au 1050au 1060au 1070au 1080au - 1090au - 1100au 1110au 1120au 1130au 1140au
1087 1088 1089 1090 1091 - 1092 - 1093 1094 1095 1096 1097

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau 
Sybilla o Normandi, brenhines Alexander I o'r Alban

Marwolaethau 
14 Ionawr - Y brenin Vratislaus II o Fohemia
1093

10g - 11g - 12g
1040au 1050au 1060au 1070au 1080au - 1090au - 1100au 1110au 1120au 1130au 1140au
1088 1089 1090 1091 1092 - 1093 - 1094 1095 1096 1097 1098

Digwyddiadau 
13 Tachwedd - Brwydr Alnwick rhwng Malcolm III, brenin yr Alban a Wiliam II, brenin Lloegr

Genedigaethau 
Ionawr(?) - Isaac Comnenos (m. 1152)

Marwolaethau 
13 Tachwedd - Malcolm III, brenin yr Alban
16 Tachwedd - Marged o'r Alban, gwraig Malcolm III
Rhys ap Tewdwr, brenin Deheubarth
1094

10g - 11g - 12g
1040au 1050au 1060au 1070au 1080au - 1090au - 1100au 1110au 1120au 1130au 1140au
1089 1090 1091 1092 1093 - 1094 - 1095 1096 1097 1098 1099

Digwyddiadau 
12 Tachwedd - Donald III yn dod yn frenin yr Alban
Yn ystod y flwyddyn - Codwyd Castell Caerfyrddin

Genedigaethau 
Richard d'Avranches, 2il Iarll Caer (m. 1120)

Marwolaethau 
12 Tachwedd - Duncan II, brenin yr Alban
1095

10g - 11g - 12g
1040au 1050au 1060au 1070au 1080au - 1090au - 1100au 1110au 1120au 1130au 1140au
1090 1091 1092 1093 1094 - 1095 - 1096 1097 1098 1099 1100

Digwyddiadau 
 Y Groesgad Gyntaf yn dechrau

Genedigaethau 
22 Rhagfyr - Roger II, brenin Sisili (m. 1154)

Marwolaethau 
29 Gorffennaf - Ladislaus I, brenin Hwngari
1096

10g - 11g - 12g
1040au 1050au 1060au 1070au 1080au - 1090au - 1100au 1110au 1120au 1130au 1140au
1091 1092 1093 1094 1095 - 1096 - 1097 1098 1099 1100 1101

Digwyddiadau 
Ebrill - Cyflafan Speyer gan y croesgadwyr
Sylfaen yr ysgol meddygol Salerno

Genedigaethau 
Steffan, brenin Lloegr (m. 1154)

Marwolaethau 
Ionawr - Wiliam II, Iarll Eu
1097

10g - 11g - 12g
1040au 1050au 1060au 1070au 1080au - 1090au - 1100au 1110au 1120au 1130au 1140au
1092 1093 1094 1095 1096 - 1097 - 1098 1099 1100 1101 1102

Digwyddiadau 
Y Groesgad Gyntaf:
 14 Mai - 19 Mehefin - Gwarchae Nicaea
 1 Gorffennaf - Brwydr Dorylaeum
 21 Hydref - dechrau gwarchae cyntaf Antiochia

Genedigaethau 
15 Mawrth - Fujiwara no Tadamichi, uchelwr Japanaidd (m. 1164)

Marwolaethau 
Ionawr/Chwefror - Odo o Bayeux, esgob
1098

10g - 11g - 12g
1040au 1050au 1060au 1070au 1080au - 1090au - 1100au 1110au 1120au 1130au 1140au
1093 1094 1095 1096 1097 - 1098 - 1099 1100 1101 1102 1103

Digwyddiadau 
21 Mawrth - Sylfaen Abaty Cîteaux

Genedigaethau 
16 Medi - Hildegard o Fingen, cyfansoddwr

Marwolaethau 
31 Gorffennaf - Huw o Drefaldwyn, 2ail Iarll Amwythig
1099

10g - 11g - 12g
1040au 1050au 1060au 1070au 1080au - 1090au - 1100au 1110au 1120au 1130au 1140au
1094 1095 1096 1097 1098 - 1099 - 1100 1101 1102 1103 1104

Digwyddiadau 
14 Awst - Paschal II yn dod yn bab.
Awst - Diwedd y Groesgad Gyntaf

Genedigaethau 
Ranulf de Gernon, 4ydd Iarll Caer (m. 1153)
Olaf Magnusson, brenin Norwy (m. 1115)

Marwolaethau 
10 Gorffennaf - El Cid, milwr
29 Gorffennaf - Pab Wrban II
1100

10g - 11g - 12g
1050au 1060au 1070au 1080au 1090au - 1100au - 1110au 1120au 1130au 1140au 1150au 
1095 1096 1097 1098 1099 - 1100 - 1101 1102 1103 1104 1105

Digwyddiadau 
2 Awst - Bu farw'r brenin Wiliam II mewn damwain hela
5 Awst - Coroniad Harri I, brawd Wiliam II, fel brenin Lloegr
25 Rhagfyr - Baldwin I yn dod yn Frenin Jerwsalem

Genedigaethau 
Owain Gwynedd - tywysog Gwynedd
23 Mai - Qinzong, ymerawdwr Tsieina
Gilbert de Clare, Iarll cyntaf Penfro

Marwolaethau 
23 Chwefror - Zhezong, ymerawdwr Tsieina
18 Gorffennaf - Godefroid o Fouillon, arweinydd y Groesgad Gyntaf
2 Awst - Gwilym II, brenin Lloegr
1101

11g - 12g - 13g
1050au 1060au 1070au 1080au 1090au - 1100au - 1110au 1120au 1130au 1140au 1150au 
1096 1097 1098 1099 1100 - 1101 - 1102 1103 1104 1105 1106

Digwyddiadau 
 Croesgad 1101

Genedigaethau 
 Héloïse, cariad Pierre Abélard

Marwolaethau 
27 Gorffennaf - Conrad, brenin yr Eidal
1102

11g - 12g - 13g
1050au 1060au 1070au 1080au 1090au - 1100au - 1110au 1120au 1130au 1140au 1150au 
1097 1098 1099 1100 1101 - 1102 - 1103 1104 1105 1106 1107

Digwyddiadau 
Bolesław III yn dod yn Ddug Gwlad Pwyl
 Llyfrau -

Genedigaethau 
?7 Chwefror (neu'r 10fed) - Yr Ymerodres Matilda, merch Harri I o Loegr a mam Harri II o Loegr (m. 1167)

Marwolaethau 
Wladislaus I Herman, brenin Gwlad Pwyl, 62
1103

11g - 12g - 13g
1050au 1060au 1070au 1080au 1090au - 1100au - 1110au 1120au 1130au 1140au 1150au 
1098 1099 1100 1101 1102 - 1103 - 1104 1105 1106 1107 1108

Digwyddiadau

Llyfrau 
Li Jie - Yingzao Fashi

Genedigaethau 
24 Chwefror - Ymerawdwr Toba o Japan (m. 1156)

Marwolaethau 
10 Gorffennaf - Y brenin Eric I o Ddenmarc
1104

11g - 12g - 13g
1050au 1060au 1070au 1080au 1090au - 1100au - 1110au 1120au 1130au 1140au 1150au 
1099 1100 1101 1102 1103 - 1104 - 1105 1106 1107 1108 1109

Digwyddiadau 
Echdoriad Hekla yng Ngwlad yr Iâ
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau
1105

11g - 12g - 13g
1050au 1060au 1070au 1080au 1090au - 1100au - 1110au 1120au 1130au 1140au 1150au 
1100 1101 1102 1103 1104 - 1105 - 1106 1107 1108 1109 1110

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau 
 Melisende, brenhines Jerwsalem

Marwolaethau
1106

11g - 12g - 13g
1050au 1060au 1070au 1080au 1090au - 1100au - 1110au 1120au 1130au 1140au 1150au 
1101 1102 1103 1104 1105 - 1106 - 1107 1108 1109 1110 1111

Digwyddiadau 
2 Chwefror - Comed Fawr 1106
28 Medi - Brwydr Tinchbrai: Harri I, brenin Lloegr gorchfygiad Robert Curthose, Dug Normandi.
Magnus Erlendsson dod yn Larllaeth o Enes.

Genedigaethau

Marwolaethau
1107

11g - 12g - 13g
1050au 1060au 1070au 1080au 1090au - 1100au - 1110au 1120au 1130au 1140au 1150au 
1102 1103 1104 1105 1106 - 1107 - 1108 1109 1110 1111 1112

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 
9 Awst - Horikawa, Ymerawdwr Japan
1108

11g - 12g - 13g
1050au 1060au 1070au 1080au 1090au - 1100au - 1110au 1120au 1130au 1140au 1150au 
1103 1104 1105 1106 1107 - 1108 - 1109 1110 1111 1112 1113

Digwyddiadau 
Harri I, brenin Lloegr yn sefydlu'r Fflemingiaid cyntaf o gwmpas aber Afon Cleddau
Llyfrau
Guibert de Nogent - Dei gesta per Francos

Genedigaethau

Marwolaethau 
29 Gorffennaf - Philippe I, Brenin Ffrainc
1109

11g - 12g - 13g
1050au 1060au 1070au 1080au 1090au - 1100au - 1110au 1120au 1130au 1140au 1150au 
1104 1105 1106 1107 1108 - 1109 - 1110 1111 1112 1113 1114

Digwyddiadau 
14 Awst - Brwydr Głogów

Genedigaethau 
25 Gorffennaf - Afonso I, brenin Portiwgal

Marwolaethau
1110

11g - 12g - 13g
1060au 1070au 1080au 1090au 1100au - 1110au - 1120au 1130au 1140au 1150au 1160au 
1105 1106 1107 1108 1109 - 1110 - 1111 1112 1113 1114 1115

Digwyddiadau 
 Diwedd y Brut Cynradd Rwsieg

Genedigaethau 
Béla II, brenin Hwngari (m. 1141)

Marwolaethau 
Petrus Alphonsi, meddyg ac awdur
Huw VI, Arglwydd Lusignan
1111

11g - 12g - 13g
1060au 1070au 1080au 1090au 1100au - 1110au - 1120au 1130au 1140au 1150au 1160au 
1106 1107 1108 1109 1110 - 1111 - 1112 1113 1114 1115 1116

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau 
3 Mawrth - Bohemond I, Tywysog Antioch
Cadwgan ap Bleddyn, Brenin Powys
1112

11g - 12g - 13g
1060au 1070au 1080au 1090au 1100au - 1110au - 1120au 1130au 1140au 1150au 1160au 
1107 1108 1109 1110 1111 - 1112 - 1113 1114 1115 1116 1117

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 
Tancred, Tywysog Galilea
1113

11g - 12g - 13g
1060au 1070au 1080au 1090au 1100au - 1110au - 1120au 1130au 1140au 1150au 1160au 
1108 1109 1110 1111 1112 - 1113 - 1114 1115 1116 1117 1118

Digwyddiadau

Genedigaethau 
11 Ionawr - Wang Chongyang, un o sylfaenwyr Taoaeth Quanzhen

Marwolaethau
1114

11g - 12g - 13g
1060au 1070au 1080au 1090au 1100au - 1110au - 1120au 1130au 1140au 1150au 1160au 
1109 1110 1111 1112 1113 - 1114 - 1115 1116 1117 1118 1119

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau 
Bhāskara II, mathemategydd a seryddwr o India

Marwolaethau
1115

11g - 12g - 13g
1060au 1070au 1080au 1090au 1100au - 1110au - 1120au 1130au 1140au 1150au 1160au 
1110 1111 1112 1113 1114 - 1115 - 1116 1117 1118 1119 1120

Digwyddiadau 
Sefydlu Abaty Clairvaux gan Sant Bernard o Clairvaux
Esgobaethau Tyddewi a Llandaf yn nwylo Normaniaid am y tro cyntaf

Genedigaethau

Marwolaethau
1116

11g - 12g - 13g
1060au 1070au 1080au 1090au 1100au - 1110au - 1120au 1130au 1140au 1150au 1160au 
1111 1112 1113 1114 1115 - 1116 - 1117 1118 1119 1120 1121

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 
3 Chwefror - Coloman, brenin Hwngari
Owain ap Cadwgan, tywysog Powys
1117

11g - 12g - 13g
1060au 1070au 1080au 1090au 1100au - 1110au - 1120au 1130au 1140au 1150au 1160au 
1112 1113 1114 1115 1116 - 1117 - 1118 1119 1120 1121 1122

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau 
Anselm o Laon, diwinydd o Ffrainc
1118

11g - 12g - 13g
1060au 1070au 1080au 1090au 1100au - 1110au - 1120au 1130au 1140au 1150au 1160au 
1113 1114 1115 1116 1117 - 1118 - 1119 1120 1121 1122 1123

Digwyddiadau 
Brwydr Maes Maen Cymro

Genedigaethau 
 Thomas Becket, Archesgob Caergaint

Marwolaethau 
 15 Awst - Alexios I Komnenos, ymerawdwr Bysantaidd
1119

11g - 12g - 13g
1060au 1070au 1080au 1090au 1100au - 1110au - 1120au 1130au 1140au 1150au 1160au 
1114 1115 1116 1117 1118 - 1119 - 1120 1121 1122 1123 1124

Digwyddiadau 
20 Awst - Brwydr Bremule rhwng Ffrainc a Lloegr

Genedigaethau

Marwolaethau 
24 Ionawr - Pab Gelasiws II
1120

11g - 12g - 13g
1070au 1080au 1090au 1100au 1110au - 1120au - 1130au 1140au 1150au 1160au 1170au 
1115 1116 1117 1118 1119 - 1120 - 1121 1122 1123 1124 1125

Digwyddiadau 
 Dewi Sant yn cael ei ganoneiddio gan Rufain
 25 Tachwedd - Suddodd y Blanche-Nef (Y Llong Wen), ger Barfleur, Normandi

Genedigaethau 
Louis VII, Brenin Ffrainc

Marwolaethau 

 

da:1120'erne#1120
1121

11g - 12g - 13g
1070au 1080au 1090au 1100au 1110au - 1120au - 1130au 1140au 1150au 1160au 1170au 
1116 1117 1118 1119 1120 - 1121 - 1122 1123 1124 1125 1126

Digwyddiadau 
 Sefydlu Abaty Reading

Genedigaethau

Marwolaethau 

 

da:1120'erne#1121
1122

11g - 12g - 13g
1070au 1080au 1090au 1100au 1110au - 1120au - 1130au 1140au 1150au 1160au 1170au 
1117 1118 1119 1120 1121 - 1122 - 1123 1124 1125 1126 1127

Digwyddiadau
Llyfrau - Pierre Abélard, Sic et Non

Genedigaethau
 Ffrederic Barbarossa, Ymerawdwr Glân Rhufeinig.

Marwolaethau

 

da:1120'erne#1122
1123

11g - 12g - 13g
1070au 1080au 1090au 1100au 1110au - 1120au - 1130au 1140au 1150au 1160au 1170au 
1118 1119 1120 1121 1122 - 1123 - 1124 1125 1126 1127 1128

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 
 29 Awst - Øystein I, brenin Norwy

 

da:1120'erne#1123
1124

11g - 12g - 13g
1070au 1080au 1090au 1100au 1110au - 1120au - 1130au 1140au 1150au 1160au 1170au 
1119 1120 1121 1122 1123 - 1124 - 1125 1126 1127 1128 1129

Digwyddiadau
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau
23 Ebrill - Y brenin Alexander I o'r Alban
13 Rhagfyr - Pab Callixtws II

 

da:1120'erne#1124
1125

11g - 12g - 13g
1070au 1080au 1090au 1100au 1110au - 1120au - 1130au 1140au 1150au 1160au 1170au 
1120 1121 1122 1123 1124 - 1125 - 1126 1127 1128 1129 1130

Digwyddiadau 
11 Mehefin - Brwydr Azaz

Genedigaethau

Marwolaethau 

 

da:1120'erne#1125
1126

11g - 12g - 13g
1070au 1080au 1090au 1100au 1110au - 1120au - 1130au 1140au 1150au 1160au 1170au 
1121 1122 1123 1124 1125 - 1126 - 1127 1128 1129 1130 1131

Digwyddiadau
 Llyfrau -

Genedigaethau
 Averroës, athronydd Islamaidd

Marwolaethau

 

da:1120'erne#1126
1127

11g - 12g - 13g
1070au 1080au 1090au 1100au 1110au - 1120au - 1130au 1140au 1150au 1160au 1170au 
1122 1123 1124 1125 1126 - 1127 - 1128 1129 1130 1131 1132

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau 
18 Hydref - Yr ymerawdwr Go-Shirakawa o Japan

Marwolaethau 
7 Chwefror - Frau Ava, bardd

 

da:1120'erne#1127
1128

11g - 12g - 13g
1070au 1080au 1090au 1100au 1110au - 1120au - 1130au 1140au 1150au 1160au 1170au 
1123 1124 1125 1126 1127 - 1128 - 1129 1130 1131 1132 1133

Digwyddiadau 
 Sefydlu Abaty Holyrood yng Nghaeredin

Genedigaethau

Marwolaethau 

 

da:1120'erne#1128
1129

11g - 12g - 13g
1070au 1080au 1090au 1100au 1110au - 1120au - 1130au 1140au 1150au 1160au 1170au 
1124 1125 1126 1127 1128 - 1129 - 1130 1131 1132 1133 1134

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau 
 Ionawr - Ranulph le Meschin, Iarll 1af Caer

 

da:1120'erne#1129
1130

11g - 12g - 13g
1080au 1090au 1100au 1110au 1120au - 1130au - 1140au 1150au 1160au 1170au 1180au 
1125 1126 1127 1128 1129 - 1130 - 1131 1132 1133 1134 1135

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau 
13 Chwefror - Pab Honoriws II
1131

11g - 12g - 13g
1080au 1090au 1100au 1110au 1120au  - 1130au - 1140au 1150au 1160au 1170au 1180au 
1126 1127 1128 1129 1130 - 1131 - 1132 1133 1134 1135 1136

Digwyddiadau 
 9 Mai - Sefydlu Abaty Tyndyrn gan y Sistersiaid

Genedigaethau 
 Y brenin Faldemar I o Ddenmarc

Marwolaethau 
 1 Mawrth - Y brenin Steffan II o Hwngari
 4 Rhagfyr - Omar Khayyam, bardd a mathemategydd
1132

11g - 12g - 13g
1080au 1090au 1100au 1110au 1120au - 1130au - 1140au 1150au 1160au 1170au 1180au 
1127 1128 1129 1130 1131 - 1132 - 1133 1134 1135 1136 1137

Digwyddiadau 
 Brwydr Nanheudwy
 24 Gorffennaf - Brwydr Nocera rhwng Ranulf II o Alife a Roger II o Sisili
 Madog ap Maredudd yn dod yn dywysog Powys

Genedigaethau 
 Rhys ap Gruffydd, "Yr Arglwydd Rhys"

Marwolaethau 
 Cadwallon ap Gruffudd, mab Gruffudd ap Cynan, brenin Gwynedd
1133

11g - 12g - 13g
1080au 1090au 1100au 1110au 1120au - 1130au - 1140au 1150au 1160au 1170au 1180au 
1128 1129 1130 1131 1132 - 1133 - 1134 1135 1136 1137 1138

Digwyddiadau 
 Llyfrau - Sieffre o Fynwy - Historia Regum Britanniae

Genedigaethau 
 5 Mawrth - Y brenin Harri II o Loegr

Marwolaethau
1134

11g - 12g - 13g
1080au 1090au 1100au 1110au 1120au - 1130au - 1140au 1150au 1160au 1170au 1180au 
1129 1130 1131 1132 1133 - 1134 - 1135 1136 1137 1138 1139

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 
 25 Mehefin - Niels, brenin Denmarc
1135

11g - 12g - 13g
1080au 1090au 1100au 1110au 1120au - 1130au - 1140au 1150au 1160au 1170au 1180au 
1130 1131 1132 1133 1134 - 1135 - 1136 1137 1138 1139 1140

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau 
 30 Mawrth - Maimonides, athronydd (m. 1204)

Marwolaethau 
 1 Rhagfyr - Y brenin Harri I o Loegr
1136

11g - 12g - 13g
1080au 1090au 1100au 1110au 1120au - 1130au - 1140au 1150au 1160au 1170au 1180au
1131 1132 1133 1134 1135 - 1136 - 1137 1138 1139 1140 1141

Digwyddiadau 
 Brwydr Garn Goch ger Abertawe
 Brwydr Crug Mawr rhwng Owain Gwynedd a'r Normaniaid
 Llyfrau - Sieffre o Fynwy yn ysgrifennu yr Historia Regum Britanniae

Genedigaethau

Marwolaethau 
 - Gwenllian ferch Gruffudd ap Cynan, Tywysoges Deheubarth
 15 Ebrill - Richard fitz Gilbert de Clare
 21 Tachwedd - William de Corbeil, archesgob Caergaint
1137

11g - 12g - 13g
1080au 1090au 1100au 1110au 1120au - 1130au - 1140au 1150au 1160au 1170au 1180au 
1132 1133 1134 1135 1136 - 1137 - 1138 1139 1140 1141 1142

Digwyddiadau 

 Owain Gwynedd yn dod yn dywysog Gwynedd
 Anarawd ap Gruffudd yn dod yn dywysog Deheubarth
 Llyfrau -

Genedigaethau 
 Walter Map, hanesydd

Marwolaethau 
 Gruffudd ap Cynan, brenin Gwynedd
 Gruffudd ap Rhys, tywysog Deheubarth
1138

11g - 12g - 13g
1080au 1090au 1100au 1110au 1120au - 1130au - 1140au 1150au 1160au 1170au 1180au 
1133 1134 1135 1136 1137 - 1138 - 1139 1140 1141 1142 1143

Digwyddiadau 
13 Mawrth - Coroniad Conrad III, brenin yr Almaen
11 Hydref - Daeargryn yn Aleppo; 230,000 o bobol yn colli ei bywydau

Genedigaethau 
Casimir II, brenin Gwlad Pwyl (m. 1171)

Marwolaethau 
28 Hydref - Boleslaus III, brenin Gwlad Pwyl
 Dafydd y Sgotyn, Esgob Bangor
1139

11g - 12g - 13g
1080au 1090au 1100au 1110au 1120au - 1130au - 1140au 1150au 1160au 1170au 1180au
1134 1135 1136 1137 1138 - 1139 - 1140 1141 1142 1143 1144

Digwyddiadau 
11 Ebrill - Cytundeb Durham rhwng Steffan, brenin Lloegr, a Dafydd I, brenin yr Alban

Genedigaethau 
16 Mehefin - Yr ymerawdwr Konoe o Japan

Marwolaethau 
18 Chwefror - Y tywysog Yaropolk II o Kiev
1140

11g - 12g - 13g
1090au 1100au 1110au 1120au 1130au - 1140au - 1150au 1160au 1170au 1180au 1190au 
1135 1136 1137 1138 1139 - 1140 - 1141 1142 1143 1144 1145

Digwyddiadau 
 Abaty Hendy-gwyn ar Daf yn cael ei sefydlu gan y Sistersiaid
 Llyfrau -

Genedigaethau 
 28 Mai - Xin Qiji, bardd o Tsieina

Marwolaethau 
 14 Chwefror
 Y brenin Leo I o Armenia
 Y brenin Sobeslaf I o Fohemia
1141

11g - 12g - 13g
1090au 1100au 1110au 1120au 1130au - 1140au - 1150au 1160au 1170au 1180au 1190au 
1136 1137 1138 1139 1140 - 1141 - 1142 1143 1144 1145 1146

Digwyddiadau 
 2 Chwefror - Brwydr Lincoln

Genedigaethau

Marwolaethau 
 Jehuda Halevi, bardd ac athronydd
1142

11g - 12g - 13g
1090au 1100au 1110au 1120au 1130au - 1140au - 1150au 1160au 1170au 1180au 1190au 
1137 1138 1139 1140 1141 - 1142 - 1143 1144 1145 1146 1147

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 
 21 Ebrill - Pierre Abélard, athronydd
1143

11g - 12g - 13g
1090au 1100au 1110au 1120au 1130au - 1140au - 1150au 1160au 1170au 1180au 1190au 
1138 1139 1140 1141 1142 - 1143 - 1144 1145 1146 1147 1148

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 
Anarawd ap Gruffudd, tywysog Deheubarth
1144

11g - 12g - 13g
1090au 1100au 1110au 1120au 1130au - 1140au - 1150au 1160au 1170au 1180au 1190au 
1139 1140 1141 1142 1143 - 1144 - 1145 1146 1147 1148 1149

Digwyddiadau 
 28 Tachwedd-24 Rhagfyr: Gwarchae Edessa

Genedigaethau

Marwolaethau
1146

11g - 12g - 13g
1090au 1100au 1110au 1120au 1130au - 1140au - 1150au 1160au 1170au 1180au 1190au 
1141 1142 1143 1144 1145 - 1146 - 1147 1148 1149 1150 1151

Digwyddiadau 
Owain Gwynedd yn codi Castell Ewloe, bron ar y ffin â Lloegr

Genedigaethau 
yn ystod y flwyddyn
Gerallt Gymro, llenor ac esgob (m. 1243)
Walram I, Iarll Nassau (m. 1198)

Marwolaethau 
1 Awst - Vsevolod II Olgovich, Tywysog Kiev
27 Awst - Eric III, brenin Denmarc, 25 neu 26
yn ystod y flwyddyn - Rhun ab Owain Gwynedd, mab Owain Gwynedd, brenin teyrnas Gwynedd
1147

11g - 12g - 13g
1090au 1100au 1110au 1120au 1130au - 1140au - 1150au 1160au 1170au 1180au 1190au 
1142 1143 1144 1145 1146 - 1147 - 1148 1149 1150 1151 1152

Digwyddiadau 
25 Hydref - Brwydr Dorylaeum
Sylfaen Abaty Dore.

Genedigaethau 
Steffan III, brenin Hwngari (m. 1172)

Marwolaethau 
31 Hydref - Robert, 1af Iarll Caerloyw (g. c. 1090)
1148

11g - 12g - 13g
1100au 1110au 1120au 1130au - 1140au - 1150au 1160au 1170au 1180au 1190au 
1143 1144 1145 1146 1147 - 1148 - 1149 1150 1151 1152 1153

Digwyddiadau 
29 Gorffennaf - Diwedd y Gwarchae Damascus gan y Croesgadwyr.
 Llyfrau - Yr Alexiad, bywgraffiad yr ymerawdwr Bysantaidd Alexius I Comnenus gan ei ferch Anna Comnena

Genedigaethau 
yn ystod y flwyddyn - Cencio Savelli (Pab Honoriws III) (m. 1227)

Marwolaethau 
6 Ionawr - Gilbert de Clare, Iarll 1af Penfro
?Ebrill - Bernard, Esgob Tyddewi
2 Tachwedd - Sant Malachy, Archesgob Armagh, 54
1149

11g - 12g - 13g
1090au 1100au 1110au 1120au 1130au - 1140au - 1150au 1160au 1170au 1180au 1190au 
1144 1145 1146 1147 1148 - 1149 - 1150 1151 1152 1153 1154

Digwyddiadau 
29 Mehefin - Brwydr Inab

Genedigaethau

Marwolaethau 
29 Mehefin - Raymond o Boitiers, Tywysog Antioch
1150

11g - 12g - 13g
1100au 1110au 1120au 1130au 1140au - 1150au - 1160au 1170au 1180au 1190au 1200au
1145 1146 1147 1148 1149 - 1150 - 1151 1152 1153 1154 1155

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau 
Suryavarman II, adeiladwr Angkor Wat
1151

11g - 12g - 13g
1100au 1110au 1120au 1130au 1140au - 1150au - 1160au 1170au 1180au 1190au 1200au
1146 1147 1148 1149 1150 - 1151 - 1152 1153 1154 1155 1156

Digwyddiadau 
 Mintai o Normaniaid yn ymosod ar Cadell ap Gruffudd, Tywysog Deheubarth

Genedigaethau

Marwolaethau
1152

11g - 12g - 13g
1100au 1110au 1120au 1130au 1140au - 1150au - 1160au 1170au 1180au 1190au 1200au
1147 1148 1149 1150 1151 - 1152 - 1153 1154 1155 1156 1157

Digwyddiadau 
 18 Mai - Eleanor o Aquitaine yn priodi Harri o Anjou

Genedigaethau

Marwolaethau
1153

11g - 12g - 13g
1100au 1110au 1120au 1130au 1140au - 1150au - 1160au 1170au 1180au 1190au 1200au
1148 1149 1150 1151 1152 - 1153 - 1154 1155 1156 1157 1158

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau 
 21 Awst - Bernard o Clairvaux
1154

11g - 12g - 13g
1100au 1110au 1120au 1130au 1140au - 1150au - 1160au 1170au 1180au 1190au 1200au
1149 1150 1151 1152 1153 - 1154 - 1155 1156 1157 1158 1159

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 
25 Hydref - Steffan, brenin Lloegr
1155

11g - 12g - 13g
1100au 1110au 1120au 1130au 1140au - 1150au - 1160au 1170au 1180au 1190au 1200au
1150 1151 1152 1153 1154 - 1155 - 1156 1157 1158 1159 1160

Digwyddiadau

Genedigaethau
11 Tachwedd - Alfonso VIII, brenin Castile (m. 1214)

Marwolaethau
6 Chwefror - Sigurd II, brenin Norwy, 21
22 Awst - Yr ymerawdwr Konoe o Siapan, 16
Maredudd ap Gruffudd, tywysog Deheubarth
1156

11g - 12g - 13g
1100au 1110au 1120au 1130au 1140au - 1150au - 1160au 1170au 1180au 1190au 1200au
1151 1152 1153 1154 1155 - 1156 - 1157 1158 1159 1160 1161

Digwyddiadau

Genedigaethau 
Medi - Isaac II Angelos, ymerawdwr Byzantiwm (m. 1204)

Marwolaethau 
25 Rhagfyr - Sverker I, brenin Sweden
 Hoel III, Dug Llydaw
1157

11g - 12g - 13g
1100au 1110au 1120au 1130au 1140au - 1150au - 1160au 1170au 1180au 1190au 1200au
1152 1153 1154 1155 1156 - 1157 - 1158 1159 1160 1161 1162

Digwyddiadau 
Harri II, brenin Lloegr yn ymosod ar Wynedd
Brwydr Tal Moelfre rhwng lluoedd Owain Gwynedd a Harri II o Loegr
Gorffennaf – Brwydr Cwnsyllt
23 Hydref - Brwydr Grathe Heath

Genedigaethau 
8 Medi - Rhisiart I, brenin Lloegr (Coeur de Lion) (m. 1199)

Marwolaethau 
23 Hydref - Sweyn III, brenin Denmarc
1158

11g - 12g - 13g
1100au 1110au 1120au 1130au 1140au - 1150au - 1160au 1170au 1180au 1190au 1200au
1153 1154 1155 1156 1157 - 1158 - 1159 1160 1161 1162 1163

Digwyddiadau 
 Ifor Bach yn herwgipio William, Iarll Caerloyw a'i deulu

Genedigaethau 
23 Medi - Geoffrey, Iarll Llydaw, mab Harri II, brenin Lloegr (m. 1186)

Marwolaethau 
27 Gorffennaf - Geoffrey, Iarll Nantes, brawd Harri II, brenin Lloegr, 24
30 Awst - Sancho III, brenin Castile, 24
22 Medi - Otto o Freising, hanesydd
1159

11g - 12g - 13g
1100au 1110au 1120au 1130au 1140au - 1150au - 1160au 1170au 1180au 1190au 1200au
1154 1155 1156 1157 1158 - 1159 - 1160 1161 1162 1163 1164

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau 
1 Medi - Pab Adrian IV
30 Mai - Wladyslaw II, brenin Gwlad Pwyl
1160

11g - 12g - 13g
1110au 1120au 1130au 1140au 1150au - 1160au - 1170au 1180au 1190au 1200au 1210au
1155 1156 1157 1158 1159 - 1160 - 1161 1162 1163 1164 1165

Digwyddiadau 
 Llyfrau -

Genedigaethau

Marwolaethau 
 Madog ap Maredudd, pennaeth olaf Powys unedig
18 Mai - Eric IX, brenin Sweden
20 Gorffennaf - Peter Lombard, athronydd
4 Hydref - Constance o Gastile, brenhines Ffrainc, 19
1161

11g - 12g - 13g
1110au 1120au 1130au 1140au 1150au - 1160au - 1170au 1180au 1190au 1200au 1210au
1156 1157 1158 1159 1160 - 1161 - 1162 1163 1164 1165 1166

Digwyddiadau 
Brwydr Tangdao

Genedigaethau 
23 Medi - Takakura, ymerawdwr Japan (m. 1181)

Marwolaethau 
3 Chwefror - Inge I, brenin Norwy (g. 1135)
1162

11g - 12g - 13g
1110au 1120au 1130au 1140au 1150au - 1160au - 1170au 1180au 1190au 1200au 1210au
1157 1158 1159 1160 1161 - 1162 - 1163 1164 1165 1166 1167

Digwyddiadau 
3 Mehefin - Mae Thomas Becket yn dod Archesgob Caergaint.

Genedigaethau 
(tua'r flwyddyn hon) - Genghis Khan, sylfaenydd Ymerodraeth y Mongoliaid

Marwolaethau 
7 Gorffennaf - Haakon II, brenin Norwy
Angharad ferch Owain, gweddw Gruffudd ap Cynan a mam Owain Gwynedd
1163

11g - 12g - 13g
1110au 1120au 1130au 1140au 1150au - 1160au - 1170au 1180au 1190au 1200au 1210au
1158 1159 1160 1161 1162 - 1163 - 1164 1165 1166 1167 1168

Digwyddiadau 
(dyddiad ansicr)
Cyngor Tours
Sylfaen yr Abaty Newstead

Genedigaethau 
Cnut VI, brenin Ddenmarc (m. 1202)
Harri I, brenin Gwlad Pwyl (m. 1238)

Marwolaethau 
14 Ionawr - Y brenin Ladislaus II, brenin Hwngari
1164

11g - 12g - 13g
1110au 1120au 1130au 1140au 1150au - 1160au - 1170au 1180au 1190au 1200au 1210au
1159 1160 1161 1162 1163 - 1164 - 1165 1166 1167 1168 1169

Digwyddiadau 
5 Awst - Coroniad Stefan, archesgob Uppsala, gan Pab Alexander III
 Sefydlu Abaty Ystrad Fflur

Genedigaethau 
28 Rhagfyr - Rokujō, ymerawdwr Japan (m. 1176)

Marwolaethau 
14 Medi - Sutoku, ymerawdwr Japan, 45
26 Hydref - Urraca o Castile, brenhines Navarre, 32
1165

11g - 12g - 13g
1120au 1130au 1140au 1150au - 1160au - 1170au 1180au 1190au 1200au 1210au
1160 1161 1162 1163 1164 - 1165 - 1166 1167 1168 1169 1170

Digwyddiadau 
Owain Gwynedd a'r Cymry yn gwrthsefyll ymgais Harri II i oresgyn Cymru, gan ennill Brwydr Crogen.

Genedigaethau 
21 Awst - Philippe II, brenin Ffrainc (m. 1223)
? - Ibn Arabi (m. 1240)

Marwolaethau 
11 Ebrill - Steffan IV, brenin Hwngari
5 Medi - Nijō, ymerawdwr Japan, 22
9 Rhagfyr - Malcolm IV, brenin yr Alban, 24

Cyfeiriadau
1166

11g - 12g - 13g
1110au 1120au 1130au 1140au 1150au - 1160au - 1170au 1180au 1190au 1200au 1210au 
1161 1162 1163 1164 1165 - 1166 - 1167 1168 1169 1170 1171

Digwyddiadau

Genedigaethau 
24 Rhagfyr - John, brenin Lloegr (m. 1216)

Marwolaethau 
7 Mai - Gwilym I, brenin Sisili

1166
1167

11g - 12g - 13g
1110au 1120au 1130au 1140au 1150au - 1160au - 1170au 1180au 1190au 1200au 1210au 
1162 1163 1164 1165 1166 - 1167 - 1168 1169 1170 1171 1172

Digwyddiadau 
29 Mai - Brwydr Legnano

Genedigaethau 
Frederic VI, Dug Swabia (m. 1191)

Marwolaethau 
12 Ebrill - Siarl VII, brenin Sweden
10 Medi - Yr Ymerodres Matilda, merch Harri I, brenin Lloegr a mam Harri II, brenin Lloegr, 65
1168

11g - 12g - 13g
1110au 1120au 1130au 1140au 1150au - 1160au - 1170au 1180au 1190au 1200au 1210au 
1163 1164 1165 1166 1167 - 1168 - 1169 1170 1171 1172 1173

Digwyddiadau

Genedigaethau

Marwolaethau 
 5 Ebrill - Robert de Beaumont, 2il Iarll Caerlŷr
1169

11g - 12g - 13g
1110au 1120au 1130au 1140au 1150au - 1160au - 1170au 1180au 1190au 1200au 1210au 
1164 1165 1166 1167 1168 - 1169 - 1170 1171 1172 1173 1174

Digwyddiadau 
 Nur ad-Din yn gorchfygu'r Aifft a'i nai Saladin yn dod yn vizier y wlad.

Genedigaethau 
10 Medi - Alexios II Komnenos, ymerawdwr Caergystennin (m. 1183)

Marwolaethau 
9 Gorffennaf - Guido o Ravenna, hanesydd
1170

11g - 12g - 13g
1120au 1130au 1140au 1150au 1160au - 1170au - 1180au 1190au 1200au 1210au 1220au
1165 1166 1167 1168 1169 - 1170 - 1171 1172 1173 1174 1175

Digwyddiadau 
Dechrau teyrnasiad Yr Arglwydd Rhys yn Neheubarth
Owain Cyfeiliog yn rhoi tir i Sistersiaid yr Hendy-gwyn i sefydlu Abaty Ystrad Marchell
Brwydr Pentraeth

Genedigaethau 
9 Mai (neu 28 Mehefin) - Valdemar II, brenin Denmarc (m. 1241)

Marwolaethau 
28 Tachwedd - Owain Gwynedd, tywysog Gwynedd
29 Rhagfyr - Thomas Becket, archesgob Caergaint, 52
Hywel ab Owain Gwynedd, tywysog a bardd
1171

11g - 12g - 13g
1120au 1130au 1140au 1150au 1160au - 1170au - 1180au 1190au 1200au 1210au 1220au
1166 1167 1168 1169 1170 - 1171 - 1172 1173 1174 1175 1176

Digwyddiadau

Genedigaethau 
15 Awst - Alfonso IX, brenin León (m. 1230)

Marwolaethau 
 1 Ionawr - Diarmait Mac Murchada, brenin Leinster
1172

11g - 12g - 13g
1120au 1130au 1140au 1150au 1160au - 1170au - 1180au 1190au 1200au 1210au 1220au
1167 1168 1169 1170 1171 - 1172 - 1173 1174 1175 1176 1177

Digwyddiadau 
Synod Cashel yn Iwerddon

Genedigaethau 
Gorffennaf - Baudouin I, ymerawdwr Caergystennin (m. c. 1205)

Marwolaethau 
Cadwaladr ap Gruffudd, brawd Owain Gwynedd