alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Chilonzor tumani

Chilonzor Toshkent shahrining janubi-gʻarbiy tumanidir. 1963-yilda rasman tashkil etilgan. Maydoni — 2 530 gektar. Uchtepa, Shayxontoxur, Yakkasaroy, Sirgʻali tumanlari bilan chegaradosh.

Toshkent chekkasidagi Chilonzorda 1956-yildan boshlab zamonaviy binolar qurila boshlandi. 1966-yilgi zilziladan soʻng tumanda keng miqyosda qurilish ishlari boshlab yuborildi. Hozirda Chilonzor infratuzilmasi eng yaxshi rivojlangan tumanlardan biridir.Chilonzor tumani — Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1963-yilda tashkil qilingan. Toponimistlarning fikricha, tuman nomi chilon (jiyda) oʻsimligidan olingan. Toshkent zilzilasidan (1966) keyin tumanda qurilish ishlari avj oldi. Tuman Toshkentning janubiy gʻarbiy qismida joylashgan. Shimolda Oqtepa kanali, sharqda Boʻrijar kanali, janubi-gʻarbda Oʻrta Osiyo temir yoʻli boʻylab Toshkent avtomobil halqa yoʻli va Bobur koʻchasigacha davom etgan. Maydoni 2994 ga, shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan maydonlar 1,334 ming ga. Aholisi 217,1 ming kishi (2004-yil ma'lumotlariga ko'ra). Koʻchalar soni 262 ta. 45 ta mahalla mavjud. Tumandagi baʼzi joylar Toshkent tarixi bilan bogʻliq. Chilonzor Oqtepasi arxeologik yodgorligi (IV-VIII asrlar, X-XI asrlar), Abulqosim Shayx madrasasi, Xayrobod Eshon meʼmoriy majmuasi kabi meʼmoriy yodgorliklar shu tuman hududida joylashgan.

Asosiy magistrallari — Xalqlar doʻstligi, Muqimiy, Choʻponota, Farhod, Gavhar, Chilonzor, Qatortol, Al-Xorazmiy koʻchalari. Hududida qoʻshma korxonalar ("Sovplastital" Oʻzbekiston-Italiya qoʻshma korxonasi, "Oʻzbegiminterneshnl" qoʻshma korxonasi va boshqalar), 24 sanoat korxonasi (shu jumladan, 3 poyabzal ishlab chiqarish birlashmasi, koʻrlar jamiyatining ishlab chiqarish kombinati, "Rele va avtomatika", "Algoritm" korxonalari, elektr roʻzgʻor buyumlari zavodlari); 8 ilmiy tadqiqot instituti, 8 loyihalash instituti, konstruktorlik byurosi, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, 38 umumiy taʼlim maktabi, 20 akademik litsey va kollej, 65 maktabgacha yoshdagi bolalar muassasasi; 9 kasalxona va 31 ta poliklinika bor. Aholiga 152 oziq-ovqat, 64 sanoat mollari doʻkonlari, 121 umumiy ovqatlanish korxonasi, 96 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi, Chilonzor buyum bozori xizmat qiladi. Muqimiy nomidagi musiqa va drama teatri, Davlat musiqali komediya (operetta) teatri, 2 kinoteatr, Navoiy nomidagi Milliy bogʻ, Gʻafur Gʻulom nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi, Xalqlar doʻstligi saroyi faoliyat koʻrsatadi. 4 stadion, 101 sport zali, 166 sport maydonchalari, 6 suv havzasi, otchopar majmuasi bor. Turar joy fondining umumiy foydali maydoni 3178 ming m2.

Toshkent tumanlari
Uchtepa tumani

Uchtepa tumani  — Toshkent shahridagi maʼmuriy-hududiy birlik. Poytaxtning g'arbiy qismida joylashgan. Zamonaviy maydoni 0,03 ming km², aholisi 273,3 ming kishi.

Tuman hokimi 2019-yildan Аbdullaev Farxod Ravshanovich

Tarixi 
Toshkent shahrining Akmal-Ikromov tumani 1977 yil 15 sentyabrda Chilonzor va Oktyabr tumanlari hududi tarkibida tashkil etilgan. Tuman Sovet davlat va partiya arbobi, Oʻzbekiston SSR rahbarlaridan biri Akmal Ikramovich Ikromov nomi bilan atalgan. 2005 yil 6 mayda Toshkent shahrining Uchtepa tumani deb nomlandi. Tumanning yangi nomi 18-asrdan maʼlum boʻlgan tarixiy Uchtepa (uch tepalik) hududi nomi bilan berilgan.

Joylashuv va chegaralar 
Uchtepa tumani shimol va shimoli-sharqda Shayxontohur tumani, sharq va janubda Chilonzor tumani, gʻarbda Toshkent viloyatining Zangiota tumani bilan chegaradosh.

Shayxontoxur tumani bilan chegara Istirohat koʻchasi va Kichik halqa yoʻli boʻylab oʻtadi.

Chilonzor tumani bilan chegara Kichik xalqqa yo‘li ko‘chasi (Kichik halqa yo‘li), Zargarlik ko‘chasi, Katta kani ko‘chasi va Guliston ko‘chasi bo‘ylab o‘tadi.

Toshkent viloyatining Zangiota tumani bilan chegarasi Toshkent halqa yoʻli, Boʻzsuv kanali, Qoraqamish kanali boʻylab oʻtadi.

Fizik geografiya 
Tuman hududidan Boʻzsuv, Qoraqamish, Jarariq, Koʻkcha (Birlik oxiri tarmogʻi bilan) suv kanallari oqib oʻtadi. Tumanning obodonlashtirish maydoni 486 gektar (hududning 20 foizi).

Transport 
Uchtepa tumanida 481 koʼchalar mavjud boʼlib, ularning asosiylari Lutfiy koʼchasi, Mannon Uygʼur koʼchasi, Farhod koʼchasi, Istiroxat koʼchasi, Faziltepa koʼchasi, Nazarbek koʼchasi, Beshqayrag'och koʼchasi va Kichik Halqa Yo'li koʼchasi hisoblanadi.

Yashash madoni (Uy-joy fondi) 
Tuman tarkibiga Chilonzor massivining 9a, 11-15, 21-26-kvartallari, Karvon bozori, Oʻrikzor, Guliston massivlari kiradi.

Korxonalar va tashkilotlar 
Tumanda 50 ta davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlari, 32 ta davlat umumtaʼlim maktablar soni, 1ta Xalq taʼlimi vazirligi tasarrufidagi Xorijiy tillarga ixtisoslashtirilgan davlat umumtaʼlim maktab, 1ta xususiy maktab, 1ta barkamol avlod bolalar maktab, 5 ta kollej, 1ta oliy taʼlim muassasalari, 2 ta bolalar-oʼsmirlar sport maktabi, 3 ta musiqa va sanʼat maktabi mavjud.

Shuningdek tumanda 2 ta madaniyat va aholi dam olish markazi, 2 ta madaniyat va istirohat bogʼi, 1 ta sayilgoh, 2 ta yoshlar mehnat guzarlari bor.

Ta'lim va fan 
Tuman hududida Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti, Davlat soliq akademiyasi, Toshkent yuridik kolleji, Fiskal instituti mavjud.

Madaniy meros ob'ektlari 
Uchtepa tumanida respublika ahamiyatidagi muʼmoriy yodgorliklardan Foziltepa (V-X asrlar) arxeologik yodgorligi, “Soʼpon ota” majmuasi (XVII asr), mahalliy madaniy meros obʼektidan Saidvaqqos masjidi va boshqalar saqlangan.
Toshkent tumanlari
Shayxontohur tumani

Shayxontohur tumani — Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1929-yil Oktabr tumani nomi bilan tuzilgan. 1992-yilda Shayxontohur (Shayx Xovandi Tohur) tumani deb oʻzgartirilgan. 1978-yildan hozirgi chegarada. Shimoli-gʻarbda Zangiota tumani, shimolida Uchtepa tumani (sobiq Sobir Rahimov), shimoli-sharqda va sharqda Yunusobod, janubda Chilonzor va Yakkasaroy, gʻarbda Olmazor tumani (sobiq Akmal Ikromov) tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 2,73 ming ga, shu jumladan koʻkalamzorlashtirilgan maydonlar 0,832 ming ga. Aholisi 263,1 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 622 ta. Asosiy magistrallari: Abdulla Qodiriy, Navoiy, Uzbekistan, Beruniy shohkoʻchalari, Furqat, Uygʻur, Samarqand darvoza koʻchalari. Xalqlar doʻstligi, Xadra, Chorsu, Otstepa maydonlari, 48 ta mahalla bor.

Tumanda 3379 ga yaqin korxona va tashkilot mavjud. 9 ta sanoat korxonasi, shundan "Sharq guli" badiiy, Toshkent tikuvchilik, "Orzu" ishlab chiqarish birlashmalari, Toshkent matbaa kombinati, koʻnmoʻyna zavodi va boshqa ishlab turibdi. 3069 ga yaqin kichik va oʻrta biznes subʼyektlari qayd etilgan. Shayxontohur tumanida 18 ta vazirlik, davlat qoʻmitalari va yirik idoralar, meʼmorlik va shaharsozlik bosh boshqarmasi, 11 ta loyihalash instituti, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Navoiy nomidagi adabiyot muzeyi, Seysmologiya, Polimerlar kimyosi va fizikasi, Mikrobiologiya institutlari, Arxitektura va qurilish, kimyotexnologiya institutlari, 16 ta oʻrta maxsus oʻquv yurti, 42 ta umumiy taʼlim maktabi va boshqa muassasa, tashkilotlar bor. 10 ta oilaviy va stomatologiya shifoxonasi, 18 ta poliklinika va ambulatoriya, 8 ta kasalxona hizmat koʻrsatadi. Mustaqillik yillarida tuman hududida Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi, Islom universiteti, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti qoshidagi akademik litsey qurildi, Oʻzbek milliy akademik drama teatri, "Chorsu" savdo markazi binolari hamda Eski joʻva bozori qayta taʼmirlandi.

Eng yirik guzarlari: "Gulzor", "Ipakchi", "Koʻkcha", "Islomobod". Tumanda "Yangi Kamolon", "Huvaydo", "Bogʻkoʻcha", "Choʻponota", "Ipakchi" mahallalarida katta sport maydonlari mavjud. 562 oziq-ovqat, 346 sanoat mollari doʻkonlari, 174 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, "Chorsu" savdo markazi tuman aholisiga xizmat koʻrsatadi.

Oʻzbek milliy akademik drama teatri, Abror Hidoyatov nomidagi Oʻzbek davlat drama teatri, Satira teatri, Rus yosh tomoshabinlar teatri, sirk,"Sanʼat saroyi", "Oʻzkoʻrgazmasavdo" saroyi, 9 ta madaniyat uyi va muassasasi, Kino uyi, 22 ta jamoat kutubxonasi, 4 ta kinoteatr va boshqa, "Paxtakor" stadioni, "JAR" sport majmui, "Sharq", "Xadra", "Yoshlar uyi", "Sun Shine Tyron" mehmonxonalari ishlab turibdi. Tuman hududida meʼmoriy yodgorliklaridan Koʻkaldosh madrasasi (16-asr), Yunusxon (15-asr), Shayx Zayniddinbobo (13—14alar) maqbaralari saqlangan.

Yana q. 

 Jarariq dahasi

Manbalar 

Toshkent tumanlari
Mirzo Ulugʻbek tumani

Mirzo Ulugʻbek tumani (1935-yilgacha — Proletar tumani, 1992-yilgacha Kuybishev tumani; 1992-yil maydan Mirzo Ulugʻbek tumani) — Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1929 i. tashkil qilingan. Hozirgi chegarasi 1978-yildan buyen oʻzgarmagan. T.ning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. T. markazi (Amir Temur xiyoboni)dan boshlanib, shimoli-sharqiy tomonga, Toshkent avtomobil halqa yoʻligacha boradi. Feruza mavzesi, Toshkent traktor zavodi, Ulugʻbek shaharchasi gʻam tuman hududiga kiradi. Maydoni 3,2 ming km², shu jumladan, koʻkalamzorlashtirilgan hudud — 0,579 ming ga. Aholisi 247,6 ming kishi (2004). Tuman hududida tarixiy va madaniy yodgorliklardan Kirxa (1892) saklangan. Koʻchalar soni 532 ta. Asosiy magistrallari: Pushkin, Parkent, Temur Malik, Oqqoʻrgʻon koʻchalari, Buyuk ipak yoʻli shohkoʻchasi, Habib Abdullayev koʻchasi, Kichik halqa yoʻl. 49 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 377 yirik korxona, shundan 28 sanoat korxonasi (shu jumladan, "Toshkentkabel", traktor zavodlari, "Oʻzbekiston paxtachilik mashinasozligi", lokboʻyoq zavodlari.), 3119 kichik va oʻrta biznes subʼyektlari bor. 27 ilmiy tadqiqot instituta, 10 loyiha instituti, 4 oliy oʻquv yurti (Madaniyat instituti, Jahon iktisodiyoti va diplomatiya universiteti va boshqalar) xamda umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti, harbiy akademiya, Ichki ishlar vazirligi akademiyasi, Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti, yozuvchilar, kompozitorlar, meʼmorlar ijodiy uyushmalari va teatr jamiyati, 33 umumiy taʼlim maktabi, 12 kasbxunar kolleji, 4 bolalar musiqa maktabi va sanʼat maktabi, 10 kasalxona va dispanser, "Ona va bola" markazi, 11 oilaviy poliklinika, 2 tibbiysanitariya qismi ishlab turibdi.

Aholiga 176 oziq-ovqat doʻkoni, 244 sanoat mollari doʻkoni, 304 umumiy ovqatlanishkorxonalari, 517 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi xizmat qilmoqda. Muxtor Ashrafiy, Sergey Yesenin uymuzeylari, 28 jamoat kutubxonasi, 3 madaniyat uyi va saroyi, 3 madaniyat va istirohat bogʻi, hayvonot bogʻi va boshqa ishlab turibdi. Turar joy fondining umumiy foydalanish maydoni 2579 ming m2.

Mirzo Ulugʻbek sharafiga nomlangan joylar
Davlat tili

Davlat tili — muayyan mamlakatda qonun chiqarish, ijroiya va sud hokimiyatlarida ish yuritish uchun rasmiy belgilangan til. Odatda, koʻp millatli  mamlakatlarda, mas, Hindiston, Kanada, Shveysariyada qaysi til yoki tillar rasmiy ekanligi konstitutsiyalarida belgilab qoʻyilgan. Davlatlarning koʻpchiligida rasmiy til bilan davlat tili aynan bir xildir. Faqat ayrim mamlakatlardagina rasmiy til davlat tili maqomidan farqlanadi. Mas, Shveysariyada konstitutsiyaga binoan nemis, fransuz, italyan tillari — rasmiy til; nemis, fransuz, italyan va retoroman tillari — D.t. sanaladi.

Oʻzbekistonda shoʻrolar hukmronligi paytida D.t. haqida umuman gapirish ham mumkin boʻlmagan, aksincha oʻzbek tilining ijtimoiy hayotda qoʻllanilishi tobora cheklanib qolgandi. Jamiyatni qayta qurish maʼnaviy poklanishni boshlab berdi. Uning natijasi oʻlaroq "Oʻzbekiston Respublikasining davlat tili haqida"gi qonun qabul qilindi (1989-yil 21 okt.). Bu qonun oʻzbek xalqi milliy ongining rivojlanishida, mamlakat mustaqilligi mustahkamlanishida, madaniy merosning tiklanishida muhim rol oʻynadi. Mazkur qonun qoidalari Oʻzbekiston Konstitutsiyasida mustahkamlab qoʻyildi. Konstitutsiyaning 4-moddasiga binoan Oʻzbekistonda D.t.— oʻzbek tilidir. Qoraqalpogʻistonda bunday maqom qoraqalpoq tiliga ham berilgan. Mamlakatda yuz berayotgan real jarayonlar va imkoniyatlarni hisobga olib, lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini uzil-kesil joriy etishni bosqichma bosqich amalga oshirib borish vazifasi til islohoti bilan bogʻliq masalalarga zarur tuzatishlar kiritish ehtiyojini tugʻdirdi, respublika hali sobiq Ittifoq tarkibida boʻlgan va madaniy-maʼnaviy sohada oʻziga xoslikni mustahkamlashga intilgan bir sharoitda qabul qilingan D.t. haqidagi qonunning koʻpgina moddalariga oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritishni taqozo etdi. Natijada 1995-yil 22 dekabrda Oʻzbekiston Respublikasining D.t. haqidagi qonuni yangi tahrirda qabul qilindi. Oʻzbek tilining Oʻzbekiston Respublikasi hududida D.t. sifatida amal qilishining huquqiy asoslari ushbu qonun va b. qonunlar bilan belgilanadi. Oʻzbekiston Respublikasida D.t.ni oʻrganish uchun barcha fuqarolarga shart-sharoit yaratiladi hamda millatlar va elatlarning tillariga izzat-hurmat bilan munosabatda boʻlish, ularning rivojlanishi taʼminlanadi. D.t.ni oʻqitish bepul amalga oshiriladi (4-modda). D.t.ga yoki boshqa tillarga mensimay yoki xusumat bilan qarash taqiqlanadi. Fuqarolarning oʻzaro muomala, tarbiya va taʼlim olish tilini erkin tanlash huquqini amalga oshirishga toʻsqinlik qiluvchi shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar (24-modda). Mamlakatda demokratik, baynalmilal tamoyillarga rioya qilinib, har bir millat va elatning erkin rivojlanishi, ularning til mustaqilligi va tengligi taʼminlangan. Taʼlimtarbiya ishlari oʻzbek tilidan tashqari tojik, rus, qozoq, koreys, turkman, qirgʻiz tillarida ham amalga oshiriladi. Milliy markazlarning faoliyati uchun yetarli imkoniyat yaratilgan. Shaxsga millati, irqi, tili, urf-odat va anʼanalariga qarab biror imtiyoz berish yoki shu vajdan huquqlarini cheklash javobgarlikka sabab boʻladi.

Adabiyot 
 Abdumajidov F ., Davlat tili haqida (qonunga sharhlar), T., 1998.

Manbalar
Leybl

Leybl (inglizcha record label — «yozish yorligʻi») — audio- va videomahsulot ishlab chiqarish, tarqatish hamda reklama qilish bilan shugʻullanuvchi kompaniyalarning savdo belgisi.
Leonardo da Vinci

Leonardo di ser Piero da Vinci (, 1452-yil 15-aprel, Vinchi shaharchasi yonidagi Ankiano qishlog'i, Florensiya yaqinida — 1519-yil 2-may, Ambuaz yaqinidagi Klo-Luse qasri, Turen, Fransiya) — buyuk italyan musavviri va olimi, italyan Renessansi ideali - "mukammal inson" (homo universale) namunasi.

Leonardo da Vinci A. Verrokkodan taʼlim olgan (1467— 72). L. da V. oʻz davrining insonparvarlik gʻoyalariga javob beradigan mukammal inson qiyofasini yaratdi; ilk asarlaridayoq mayin nur-soya vositasida shaklning oquvchan hajmini koʻrsatdi. Asarlarida diniy mazmunni xilma-xil insoniy hissiyotlar koʻzgusiga aylantiradi. Hisobsiz kuzatishlari natijalarini turli usullarda bajarilgan chizgilarida muhrlagan. Ayniqsa, yuz ifodasini berishda katta mahoratga erishdi. Baʼzan tashki koʻrinish (yuzdagi zoʻrgʻa ilgʻab olinadigan tabassum) bilan odamlar chehrasini jonlantirib, ularning ichki dunyosi (nozik koʻngil holati)ni ifodalaydi: "Madonna Benua" (taxminan 1478), "Qoyadagi madonna" (1483—94, 2-nusxasi 1497—1511), "Maxfiy kechalar" devoriy rasmi (1495—97), "Angyari jangi" (1503—06), "Mona Liza" ("Jokonda" nomi bilan mashhur, taxminan 1503), "Ioann Krestitel" (taxminan 1513—17); dunyo halokati ifodalangan "Toshqin" rasmlar turkumi (taxminan 1514— 16)da tabiatning dahshatli ofatlari oldida insonning ojizligi, tabiiy jarayenlarning takrorlanishini akliy tasavvuri bilan uygunlashtiradi.

L. da V. dunyoqarashini oʻrganishda uning yon daftari va qoʻlyozmalari (taxminan 7 ming varaq), shogirdlaridan F. Melsi tomonidan uning yozmalari asosida tuzilgan "Rangtasvir haqida risola"si Yevropa amaliyoti va nazariyasiga taʼsir koʻrsatgan muhim manbadir.

Meʼmor sifatida L. da V. "ideal" shahar va gumbazli ibodatxonaning turli xil loyihalarini ishlab chiqdi. Olim va muhandis sifatida oʻz davri fanining barcha sohalarini boyitdi, ayniqsa, eʼtiborni mexanikaga qaratdi. Yaratishga boʻlgan ehtiros uni oʻz davridan ilgarilab ketishiga olib keldi: yer kavlaydigan mashina, uchish apparatlari, suv osti kemasi, bosma, toʻquvchilik va boshqa dastgohlar loyihalari shular jumlasidan.

Manbalar
Yalla (guruh)

Yalla — oʻzbek folk-, rok- va pop-guruhi. Asoschisi va solisti — Farrux Zokirov. 1970-yil Toshkent teatr va rassomlik sanʼati instituti qoshida institut Oʻquv teatri direktori, shoir G.Rojkov va dastlabki musiqa rahbari — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist, kompozitor Ye.Shiryayev tashabbusi bilan VIA shaklida tashkil topgan. Ishtirokchilari — F.Zokirov (1976-yildan badiiy rahbar), Shahboz Nizomitdinov, L.Kandalova, B.Joʻrayev, S.Avanesov, A.Fatxullin, Nargiz Boyxonova va boshqalar 1971-yil Oʻzbek konsert tarkibiga kirib, 1975-yil „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan ansambl“ unvoniga sazovor boʻlgan. 1970-yillar oxirida ansamblga Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artistlar R.Ilyosov (musiqa rahbari va aranjirovkachi, 1994-yilgacha), J.Toʻxtayev, A.Aliyev, A.Toʻlaganovlar kelib qoʻshilgan. „YA.“ ijodida milliy ohang va usullari rok musiqa („bluz rok“, „soft rok“, „rok-n-roll“ va boshqalar), Yevropa va Sharq musiqiy estrada shakllari hamda ommaviy musiqaning boshqa vositalari bilan uygʻunlashib, oʻziga xos, joʻshqin va jozibali uslub shakllanishiga asos boʻldi. Repertuaridan folkrok uslubida qayta ishlangan oʻzbek xalq qoʻshiq, yalla va ashulalari („Boychechak“, „Yumalab-yumalab“, „Qilpillama“, „Gʻayra-gʻayra“, „Xandalak“ va boshqalar), oʻzbek kompozitorlari („Oʻzbekiston“, S.Yudakov; „Qiz bola“, E.Solihov; „Bahor qasidasi“ F.YanovYanovskiy va boshqalar)ning aranjirovka qilingan asarlari va F.Zokirov bastalagan qoʻshiqlar („Majnuntol“, „Sumalak“, „Masxarabozlar“, „Sen boʻlmasang yonimda“, „Musiqali choyxona“, „Leyli“, „Uchquduq“, „Shahrisabz“, „Toshkentim onam“, „Yurt ishqida yonaman“, „Bugun bayram“ va boshqalar) oʻrin olgan. Ayniqsa, „Yallamayorim“ (1984) va „Musiqali choyxona“ (1987) teatrlashtirilgan dasturlari mashhur boʻlib, Oʻzbekiston va koʻpgina chet mamlakatlarda namoyish etilgan. Ijrolari 10 dan ortiq gramplastinkaga yozilgan. Yevropa, Osiyo, Afrika va Amerika mamlakatlarida bir necha marta gastrolda boʻlgan.

Tarix 
„Yalla“ vokal-cholgʻu ansambli 1970 yilda Toshkent shahrida Toshkent Teatr Instituti va Toshkent Konservatoriyasi bitiruvchilaridan tuzilgan.
1971-yildagi „Allo, isteʼdodlarni qidirayapmiz“ ("") Butunittifoq koʻrik-tanlovida Farruh Zokirov boshchiligidagi „Yalla“ ansambli rus tilida ijro etgan „Na tot bolshak“ qoʻshigʻi ularga koʻrik-tanlov diplomini keltirib, katta shuhrat berdi. 1974-yilda esa Oʻzbekistonda ancha tanilib qolgan „Yalla“ Bratislavadagi tanlovda „Majnun tol“ qoʻshigʻi bilan Gʻarbdagi tomoshabinlar eʼtiboriga tushdi. Ularning „Uch quduq“ qoʻshigʻi esa Ittifoq shlyageriga aylandi.

Filmografiyasi

Aktyor 

Yalla
Musiqa
Musiqiy guruhlar
Oʻzbekistonlik rok musiqa guruhlari
Toshkent (metro bekati)

«Toshkent» — Toshkent metropoliteni bekati. Toshkent temir yoʻl vokzali sharafiga nomlangan. Metroning Oʻzbekiston yoʻlida, «Oybek» va «Mashinasozlar» bekatlari orasida joylashgan. Bekat 1984 yil 7-dekabrda ishga tushirilgan. Ikkita yerosti vestibyul, ustunli platforma hamda yerosti oʻtish yoʻllariga ega. Loyiha mualliflari: arxitektor A.Tabibov, muhandis A.Zokirov va boshqalar. Bekat rassomlar Sultonmurodov va O.Habibulin tomonidan bezalgan.

Galereya

Manbalar
Mashinasozlar (metro bekati)

«Mashinasozlar» — Toshkent metropoliteni Oʻzbekiston yoʻli bekatlaridan biri.

Manbalar
Doʻstlik (metro bekati)

Doʻstlik Toshkent metropolitenining Oʻzbekiston yoʻlidagi eng janubiy bekatdir. 1987-yili 7-noyabrida ishga tushirilgan bu bekat 2012-yil 5-oktabrgacha sovet sinovchi-uchuvchisi Valeriy Chkalov sharafiga Chkalov deb nomlanar edi. Bekat tipi bir qubbali, sayoz. Ikki yerosti vestibuli bor. Bekatdan Elbek koʻchasiga chiqiladi. Ichki bezaklarida yorqin ranglarda kapalaksimon yoritkichlardan foydalanilgan. Markazida radarni eslatuvchi alyumin kolonnalar oʻrnaligan. Vestibyul va zinalari oq marmardan, poli qora granitdan ishlangan. 2017-yil oktabrdan boshlab ushbu metro bekatidan Qoʻyliq massiviga qadar qurilishi rejalashtirilgan Yerusti halqa yoʻlining yerusti metro liniyasini barpo etish ishlari boshlab yuborildi.. 2020-yil 30-avgust kuni liniya ishga tushdi.

Galereya

Manbalar
Alisher Navoiy (metro bekati)

Alisher Navoiy — Toshkent metropolitenining Oʻzbekiston yoʻnalishidagi bekati. Stansiya 1984-yil 8-dekabrda liniyaning Alisher Navoiy- Toshkent oʻrtasidagi ochilish qismining gʻarbiy chekkasi sifatida ochilgan. 1989-yil 6-noyabrda liniya Chorsugacha uzaytirildi.  Alisher Navoiy nomi bilan atalgan. Yer osti va yerga asoslangan lobbi bilan stantsiya ustuni turi. Chilonzor liniyasining Paxtakor stantsiyasiga o'tish mumkin.

Galereya

Manbalar 

Toshkent metropoliteni bekatlari
Chorsu (metro bekati)

Chorsu metro bekati Oʻzbekiston yoʻlida, "Tinchlik" va "Gʻafur Gʻulom" bekatlari orasida joylashgan. Ush bekatdan oʻrto osiyodagi eng qadimiy bozorlardan biri Chorsu va Xadra chorrahasiga chiqiladi. Meʼmorlar A.Xurshidov, S.Kozimov. (Rassom Y.Kim) Bekat 1987 yil 6-noyabrda ishga tushirilgan. Ushbu bekatdan Chorsu bozori va Xadra koʻchalariga chiqiladi.

Gelereya

Manbalar
Tinchlik (metro bekati)

«Tinchlik» — Toshkent metropoliteni bekati. Oʻzbekiston yoʻlida, «Beruniy» va «Chorsu» bekatlari orasida joylashgan. Bekat 1991-yil 30-aprelda ishga tushirilgan. Ikkita yerosti vestibyul, ustunli platforma hamda yerosti oʻtish yoʻllariga ega. Loyiha mualliflari: arxitektor Y.Mansurov, muhandis A.Zokirov va boshqalar. Bekat rassomlar Sultonmurodov va S.Kozimov tomonidan bezalgan. Ushbu bekatdan Gʻuncha kinoteatri va Registon toʻyxonalariga chiqiladi.

Galereya

anbalar
Beruniy (metro bekati)

«Beruniy»  () — Beruniy metro bekati Oʻzbekiston yoʻlining oxirgi bekatidir. Buyuk mutafakkir Abu Rayhon Beruniy sharafiga nomlangan. Poli va devorlari marmar, granit, sopol va shishadan ishlangan. 1991-yilning 30-aprelida ochilgan. 2 vestibyul va 1 orolchali platformadan iborat. Ushbu bekatdan Oʻzkoʻrgazmasavdo yarmarkasi va Oʻzbekiston milliy universitetiga chiqiladi.  Me`morlar  F.Muzaffarova, A Tabibov.

Galereya

Manbalar 

Abu Rayhon Beruniy sharafiga nomlangan joylar
Uchinchi reyx

Uchinchi reyx yoki Natsistik Germaniya (, «uchinchi imperiya») — 1933 yilning 24 martdan 1945 yil 23 maygacha Olmoniyaning norasmiy nomi. Bir qator tarixchilar Olmoniya kapitulyatsiya eʼlon qilgan kun – 8 mayni Uchinchi reyxning qulashi bilan adashtiradilar. Rasman u 23 mayda, Karl Dyonits boshchiligidagi Flensburg hokimiyati hibsga olinganidan keyin oʻz faoliyatini tugatgan. Shuningdek, ushbu davlatning fashistik Olmoniya, Mingyillik reyx kabi norasmiy nomlari ham mavjud.
Veymar Respublikasini almashtirish uchun hokimiyat tepasiga Adolf Gitler boshchiligidagi natsional-sotsialistik partiya keldi. Gitler Uchinchi reyxning faoliyatidagi amaldagi yagona reyxskansleri boʻlgan.

Termin «uch podsholik» haqidagi oʻrtaasrlarning mistik taʼlimotidan olingan. Ushbu taʼlimot nemis milliy adabiyotida keng qoʻllanilgan. Birinchi imperiya oʻrta asrlarda hukm surgan olmon xalqlarining Muqaddas Rim imperiyasi hisoblangan. Uning asoschisi Otton I boʻlgan va u 1806 yilga qadar hukm surgan. Ikkinchi imperiya 1871 yilda asos solingan va 1918 yilda amaliy jihatdan (yuridik jihatdan emas) tugatilgan. Uchinchisi yangilangan, Birinchi Jahon urushidagi magʻlubiyatdan keyin ruhi koʻtarilgan va revolyutsiyalardan hosil boʻlgan yangi milliy Olmoniya boʻlishi kerak edi va u ming yil yashashi kerak edi. Natsistlar terminni oʻng kayfiyatdagi mashhur publitsist Meleren van den Bruk tomonidan nashr etilgan «Uchinchi reyx» kitobidan bevosita olishgan edi.

Saytlar 
 Uchinchi reyx ensiklopediyasi 
 «Jinoiy maqsadlar — jinoiy vositalar». Uchinchi reyx tomonidan bosib olingan SSRI hududlaridagi reyx siyosati 
 Natsizim tarixi . Maqolalar toʻplami
 Mark Uloker «Natsional-sotsializmda fan»
 www.verbrechen-der-wehrmacht.de  

Germaniya tarixi
Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)

Germaniya Federativ Respublikasi (GFR) — davlat, 1949 yil 7 sentabrda Trizoniya hududida tashkil etilgan. Respublika shu koʻrinishda 1990 yil 2 oktabrgacha faoliyat koʻrsatgan.

3 oktabrdan Germaniya Demokratik Respublikasi bilan birlashgan. Birlashgan Germaniya gʻarbiy davlat nomini saqlab qolgan.

Tarixi 

qar. Germaniya tarixi

Siyosat

Gerb, madhiya va bayroq 
 qar. Germaniya madhiyasi
 qar. Germaniya bayrog'i

Qurolli kuchlari

Siyosiy partiyalari, tashkilotlari 
 Germaniya ozod demokrati partiyasi
 Germaniya sotsial-demokratik partiyasi
 Xristian-demokratik ittifoq
 Xristian-sotsial ittifoq
 Yashillar partiyasi (Germaniya)

Germaniya tarixi
Hozir yo'q davlatlar
Kreml

Kreml (rus.) — qadimgi rus shaharlarining markaziy qismi; atrofi devor bilan oʻralgan minorali qalʼa, mudofaa inshootlari, saroy va cherkovlardan iborat. Ilk bor 1331-yil yozma manbalarda "Kremnik" debtilgaolingan. Kreml devorlari dastlab yogʻoch va loydan, 11chi asr dan tosh va gʻishtdan qurilgan. Asosan shaharning baland joyida, daryo yoki koʻl boʻyida barpo etilgan. Shaharning negizi hisoblanib, uning qiyofasida muhim oʻrin tutgan. Novgorod, Pskov, Tula, Smolensk, Moskva kabi shaharlar K.i saqlangan. K. da knyaz yoki podshohlarning qarorgohi, sobor, boyarlar uyi va boshqa boʻlgan. 16— 17-asrlarda K. qurilishi keng avj oldi, ammo 19-asr dan harbiy-strategik ahamiyatini yoʻqotib shahar majmuasidan faqat maʼmuriy markaz va tarixiy-ba-diiy ansambl sifatida oʻrin oldi.

Kreml — (shahar ichidagi qal'a, XIV asrgacha bo'lgan nomlanishi - Detinets) qadimgi rus shaharlarining markaziy qismi, minoralar va бойницаdan iborat qal'a devori bilan o'ralgan.

Kreml ichida cherkovlar, qurol-yarog' omborlari va ustaxonalar, boshqaruv xo'jaligi kabi hayotiy zarur muassalar joylashgan. Kreml qurilishida odatda daryo bo'yidagi yoki tabiiy to'siqlar oldida joylashgan tepaliklarda qurilgan.Qurdirgan hukmdor Ivan Kalita

Mashhurlari 

 Butunjahon merosiga kirgan kremllar ro'yxati
 Moskva kremli
 Novgorod kremli
 Qozon kremli
 Solovetskiy kremli
 Himoya qilinadiganlari
 Nijegorod kremli
 Pskov kremli
 Smolensk kremli
 Kolomen kremli
 Astraxan kremli
 Zaray kremli
 Tobol kremli
 Tula kremli
 Suzdal kremli
 Rostov kremli
 Aleksandrov kremli (Vladimir oblasti)
Devorsiz
 Dmitrov
 Ryazan
 Vologda
 Yaroslavl (ko'pincha Yaroslavl kremlini Spas-Brajenbo'yi monastiri deb adashtirishadi)
Vayronalar 
 Gdov
 Izborsk
 Porxov
 Serpuxov
 Velikiye Luki
faqatgina devorlari qolgan
 Borovsk
 Opochka
 Starodub
Holati no'malum
 Ostrov
 Torjok
 Volokolamsk

Manbalar
Monarxiya

Monarxiya (yunoncha: monarchia — yakka hokimlik) — davlat boshqaruvi shakli. Bunda davlat boshligi monarx hisoblanadi. Monarxiyaning 2 turi mavjud: mutlaq (absolyut) monarxiya, bunda monarxning toʻla hokimiyatini cheklaydigan bironbir davlat organi boʻlmaydi; konstitutsiyaviy M., bunda monarx hokimiyati konstitutsiya asosida amal qiladigan muayyan vakolatli organ bilan cheklangan boʻladi, yaʼni qonunchilikni parlament, ijro hokimiyatini hukumat olib boradi. Ayrim mamlakatlarda davlat boshligʻi ayni vaqtda liniy rahbar ham hisoblanadi.

Monarxiya koʻrinishlari 
 Mutlaq monarxiya — monarx cheksiz hokimiyatga egalik qiladigan monarxiya koʻrinishi. Mutlaq monarxiyada hukumat yoki boshqa hokimiyat organlari faqat davlat boshligʻi boʻlgan monarx oldida javobgardir, odatda parlament boʻlmaydi, boʻlgan taqdirda u maslahat kengashi vazifasini bajaradi, xolos.
 Konstitutsiyaviy monarxiya — monarx hokimiyati konstitutsiya bilan cheklangan monarxiya. Konstitutsiyaviy monarxiyada qonun chiqaruvchi hokimiyat organi vazifasini parlament bajaradi, bajaruvchi organ esa hukumat boʻladi. Konstitutsiyaviy monarxiya ikki xil koʻrinishda boʻladi: dualistik va parlamentar monarxiya.
 Dualistik monarxiya — () — monarx hokimiyati konstitutsiya bilan cheklanuvchi monarxiya, lekin shunga qaramasdan monarx oʻzining hokimiyat uchun keng vakolatlarini saqlab qoladi.
 Parlamentar monarxiya — monarx vakolatlari oʻta cheklangan, hukumat va hukumat organlari monarx oldida emas, parlament oldida javob beradi.
 Teokratik monarxiya — siyosiy hokimiyat diniy rahbar qoʻlida boʻlgan monarxiya.

Hozirgi kundagi monarxiya davlatlari

Osiyo 
 Bahrayn
 Bruney
 Butan
 Iordaniya
 Kambodja
 Qatar
 Quvayt
 Malayziya (saylanadigan)
 Nepal
 BAA (saylanadigan)
 Ummon
 Saudiya Arabistoni
 Tailand
 Yaponiya

Afrika 
 Esvatini
 Lesoto
 Marokash

Yevropa 
 Belgiya
 Vatikan (saylanadigan)
 Birlashgan Qirollik
 Daniya
 Ispaniya
 Lixtenshteyn
 Lyuksemburg
 Monako
 Niderlandiya
 Norvegiya
 Shvetsiya

Okeaniya 
 Samoa (vaqtincha)
 Tonga

Manbalar 
Davlatlar boshqaruv shakllari ro'yxati
Michael Jackson

Michael Joseph Jackson () (29-avgust 1958-yil — 25-iyun 2009-yil) pop-qoʻshiqchi, shoumen va raqqosdir. U dunyoning eng mashhur hamda koʻp janjallarga sabab boʻlgan yulduzlari sirasiga kiradi.

1965-yilda uning otasi Michael va uning toʻrt nafar ukalari bilan The Jackson Five („Jacksonlar beshligi“) guruhini tashkil etadi. 1969-yilda guruh „ABC“ („Alifbo“), „I Want You Back“ („Qaytishingni istayman“), „The Love You Save“ („Sen asraydigan sevgi“) va „Iʼll Be There“ („Men oʻsha yerda hozir boʻlaman“) qoʻshiqlari bilan mashhur boʻlib ketadi. Yakkaxon qoʻshiqchi sifatida Michael 1979-yilda „Off the Wall“ („Rasm-rusumdan xoli“), 1982-yilda „Thriller“ („Triller“) albomlarini chiqardi. „Thriller“ dan soʻng uni „King of Pop“ („Pop qiroli“), deb atay boshlashdi. 1980-yildan u oʻzini raqqos sifatida namoyon eta boshladi.

Vafoti 
Michael Jackson 2009-yil 25-iyun kuni Amerika Qoʻshma Shtatlarining Los Angeles shahrida teri saratoni oqibatida vafot etdi. Uning oʻlimi butun dunyo boʻylab reaksiyalarni qoʻzgʻatdi, bu Internet-trafikning misli koʻrilmagan sur'atlarini keltirib chiqardi va musiqasi sotuvida keskin oʻsishga olib keldi. Los-Anjelesdagi Staples markazida boʻlib oʻtgan Jeksonning televideniyedagi xotira marosimini butun dunyo boʻylab 2,5 milliarddan ortiq odam tomosha qilgan.

Albomlari roʻyxati 
 Got To Be There, Motown 1972
 Ben, Motown 1973
 Music & Me, Motown 1973
 Forever, Michael, Motown 1975
 The Best Of Michael Jackson, Motown 1975
 Off The Wall, Epic 1979
 One Day In Your Life (Greatest Hits), Motown 1981
 Thriller, Epic 1982
 E.T. The Extra-terrestrial, MCA 1982
 Ainʼt No Sunshine (Greatest Hits), Motown UK 1982
 Farewell My Summer Love, Motown 1984
 The Great Love Songs Of Michael Jackson (Greatest Hits), Motown 1984
 Motown Legends — Michael Jackson (Greatest Hits), Motown 1985
 Michael Jackson Anthology (2 CD Greatest Hits), Motown 1986
 Looking Back To Yesterday, Motown 1986
 Bad, Epic 1987
 The Michael Jackson Mix (2LP/2CD Greatest Hits mixes), Motown UK 1987
 The Original Soul Of Michael Jackson (Greatest Hits), Motown 1988
 Dangerous, Epic 1991
 HIStory The Past Present & Future, Epic 1995
 Blood On The Dancefloor, Epic 1997
 Invincible, Epic 2001
 Number Ones, Epic 2003
 The Essential Michael Jackson, Epic 2005

Manbalar

Havolalar 

 Video sayti
 Rasmiy sayti (Sony)
 Niderlandiyadagi Fan-klub
 Rasmiy sayti 

 
1958-yilda tugʻilganlar
2009-yilda vafot etganlar
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Amerikalik erkak modellar
Amerikalik erkak aktyorlar
Afroamerikalik erkak aktyorlar
Afroamerikalik erkak qoʻshiqchilar
Amerikalik filantroplar
MTV Europe Music Award sovrindorlari
Grammy mukofoti sovrindorlari
Brit mukofoti sovrindorlari
Amerikalik erkak qoʻshiqnavislar
Amerikalik bola qoʻshiqchilar
Amerikalik erkak pop-qoʻshiqchilar
Amerikalik rok-qoʻshiqchilar
Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar
3-yanvar

3-yanvar – Grigoriy taqvimida yilning 3-kuni. Yil yakuniga 362 (kabisa yilida 363) kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:3-yanvar bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:3-yanvar voqealari
 1851 – Jean Fuko (suratda) tajriba oʻtkazib, Yerning aylanishini isbotladi
 1868 – Yaponiyada Meydzi imperatorlikni qayta tikladi.
 1958 – Vest-Indiya federatsiyasi tashkil topdi.
 1962 – Ioann XXIII Fidel Castroni cherkodan badargʻa qildi.
 1987 – Areta Franklin ismi Rock-n-Roll hurmat taxtasiga yozildi.
 1993 – George H. W. Bush va Boris Yeltsin Qurollanishni cheklash haqida shartnomaga imzo chekdilar.
 1994 – Tu-154 uchogʻi halokati.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:3-yanvarda tugʻilganlar
 1927 – Doʻsjon Nasirov
 1938 – Yoqub Ahmedov
 1883 – Clement Attlee
 1936 – Veniamin Akudin
 1945 – Mariyash Bostanova
 1953 – Karlush Keyrush
 1956 – Mel Gibson
 1961 – Vladimir Potanin
 1970 – Bahrom Avazov

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:3-yanvarda vafot etganlar
 1501 – Alisher Navoi
 1871 – Konstantin Ushinskiy
 1923 – Jaroslav Hašek
 1971 – Viktor Jirmunskiy
 1977 – Aleksey Kozlovskiy
 1990 – Oʻktam Usmonov
 1993 – Bobo Xoʻjayev
 1995 – Saodat Sodiqov
 2009 – Pat Hingle

Havolalar 
 days.peoples.ru 

Sana
Yanvar
12-yanvar

12-yanvar — Grigoriy taqvimida yilning 12-kuni. Yil yakuniga 353 (kabisa yilida 354) kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:12-yanvar bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:12-yanvar voqealari
 1919 — Berlinda spartakchilar qoʻzgʻoloni bostirildi.
 1945 — Ikkinchi jahon urushi: Vislo-Oder operatsiyasi boshlandi.
 1959 — Berry Gordy Motown Records (tasvirda) studiyasini ochdi.
 1990 — Ruminiyada kommunistik partiyalar taqiqlandi.
 2010 — Gaiti zilzilasi: 220 ming kishi halok boʻldi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:12-yanvarda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:12-yanvarda vafot etganlar

Havolalar 

 days.peoples.ru 

Sana
16-yanvar

16-yanvar — Grigoriy taqvimida yilning 16-kuni. Yil yakuniga 349 (kabisa yilida 350) kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:16-yanvar bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:16-yanvar voqealari
 1120 — Nablus cherkovi Quddus qirolligining ramzlarini (tasvirda) qabul qildi.
 1756 — Whitehall konvensiyasi qabul qilindi.
 1820 — F. Bellinsgauzen Antarktidaga yetib keldi.
 1878 — Plovdivdagi jang.
 1979 — Eron shohi oilasi bilan mamlakatdan chiqib ketdi.
 2001 — Toshkent Xalqaro Vestminster Universiteti tashkil topdi.
 2002 — BMT Xavfsizlik Kengashi „Al-Qoida“ va „Tolibon“ni terroristik tashkilot deb hisobladi.
 2011 — Janubiy Sudanda referendum oʻtkazilib, u mustaqil davlat deb e’lon kilindi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:16-yanvarda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:16-yanvarda vafot etganlar

Havolalar 

 days.peoples.ru 

Sana
20-yanvar

20-yanvar — Grigoriy taqvimida yilning 20-kuni. Yil yakuniga 345 (kabisa yilida 346) kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:20-yanvar bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:20-yanvar voqealari
 1752 — Louigi Vanvitelli Kazertdagi qirol saroyini  (tasvirda) qurishni boshladi.
 1892 — AQSHda birinchi basketbol oʻyini.
 1942 — Vanzey konferensiyasi Yevropa taqdiri masalasini koʻrib chiqdi.
 1961 — John Kennedy AQSh Prezidenti etib saylandi.
 1990 — Bakuda qonli voqealar.
 2009 — AQShning 44-prezidenti Ba­rak Obama prezidentlik vazifasini bajarishga kirish­di.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:20-yanvarda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:20-yanvarda vafot etganlar

Havolalar 

 days.peoples.ru 

Sana
1-fevral

1-fevral — Grigoriy taqvimida yilning 32-kuni. Yil yakuniga 333 (kabisa yilida 334) kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:1-fevral bayramlari 1-fevral Halqaro hijob kuni. Manba : Azon.uz

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:1-fevral voqealari
 1411 — Buyuk urush (1409—1411) bitim tuzish bilan yakunlandi.
 1662 — Tayvan Zhang Cheng-gun qoʻliga oʻtdi.
 1908 — Lissabonda qirol Karlush I va gersog Luish Felipe terrorchilar tomonidan otib oʻldirildi.
 1942 — Widkun Kvisling Norvegiya Bosh vaziri boʻldi.
 1978 — rejissyor Roman Polanski AQShdan Fransiyaga qochib ketdi.
 2003 — „Kolumbiya“ shattli halokatga uchradi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:1-fevralda tugʻilganlar
 1884 — Yevgeniy Zamyatin
 1876 — William Emmons
 1889 — Viktor Shchekin
 1906 — Nu'monbek Dolimov
 1922 — Tachat Oganesov
 1924 — Bektosh Rahimov
 1931 — Iajuddin Ahmed
 1931 — Boris Yeltsin
 1944 — Oydin Norboyeva
 1953 — Sirojiddin Rahmatullayev
 1956 — Kim Nam Sok
 1996 — Roma Acorn

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:1-fevralda vafot etganlar
 1561 — Bayramxon
 1921 — Yevgeniy Navrotskiy
 1964 — Abduvahob Azimov
 1966 — Buster Keaton
 1976 — George Whipple
 1976 — Werner Heisenberg
 1985 — Petr Protasov
 1987 — Rahmatulla Alimov
 2001 — Qodir Tojiyev
 2014 — Ubaydulla Abdurazzoqov

Havolalar 
 days.peoples.ru 

Sana
Fevral
8-fevral

8-fevral — Grigoriy taqvimida yilning 39-kuni. Yil yakuniga 326 (kabisa yilida 327) kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:8-fevral bayramlari

Voqealar 
Yana qarang: :Turkum:8-fevral voqealari

 1724 — Pyotr I qarori bilan Peterburg fanlar akademiyasi (tasvirda) tashkil topdi.

 1726 — Yekaterina I maxfiy kengash tuzdi.
 1837 — Aleksandr Pushkinning oxirgi dueli.
 1879 — Stanford Fleming Yerda Vaqt mintaqasi joriy qilishni taklif etdi.
 1904 — Rus-yapon urushining boshlanishi.
 1918 — Tbilisi davlat universiteti ochildi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:8-fevralda tugʻilganlar

• 2002-yil 8-fevral Habib Toshev Surxondaryo viloyatida tugʻilgan

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:8-fevralda vafot etganlar

Havolalar 

 days.peoples.ru 

Sana
9-fevral

9-fevral — Grigoriy taqvimida yilning 40-kuni. Yil yakuniga 325 (kabisa yilida 326) kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:9-fevral bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:9-fevral voqealari
 1654 — Shvetsiya Qirolichasi Kristina (tasvirda) taxtdan voz kechdi.
 1889 — Yaponiya Konstitutsiyasi kuchga kirdi.
 1929 — Lateran bitimlari tuzildi.
 1963 — The Beatles Please Please Me albomini chiqardi.
 1979 — Eronda Pahlaviylar sulolasi agʻdarildi.
 1990 — Nelson Mandela ozodlikka chiqdi.
 2016 — Gravitatsiya toʻlqinlari kashf etildi.

Tavalludlar 

Yana qarang: :Turkum:9-fevralda tugʻilganlar
 Alisher Navoiy (1441—1501)
Boymirzayev Kamronbek  (2001-) 

 Vafot etganlar Yana qarang: :Turkum:9-fevralda vafot etganlar''
 1881 — Fyodor Dostoyevskiy.

Havolalar 

 days.peoples.ru 

Sana
13-fevral

13-fevral — Grigoriy taqvimida yilning 44-kuni. Yil yakuniga 321 (kabisa yilida 322) kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:13-fevral bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:13-fevral voqealari
 1689 — Angliyada Sharafli inqilob.
 1784 — Rossiya tarkibida Qrim tashkil topdi.
 1925 — OʻzSSR tashkil topdi.
 1945 — Drezden shahri (tasvirda) bombardimon qilindi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:13-fevralda tugʻilganlar
 1913 — Xolid ibn Abdulaziz as-Saud, Saudiya Arabistoni Qiroli.

 1960 — Pierluigi Collina, isteʼfoga chiqqan italyan futbol hakamidir.

 1975 — Artemiy Lebedev, rus dizayneri va ixtirochisi.

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:13-fevralda vafot etganlar
 1883 — Richard Wagner, nemis opera bastakori, dirijyor va dramaturg.

 1967 — Furoʻgʻ Farruhzod, mashhur eronlik shoira, aktrisa va prodyuser.

Havolalar 

 days.peoples.ru 

Sana
16-fevral

16-fevral — Grigoriy taqvimida yilning 47-kuni. Yil yakuniga 318 (kabisa yilida 319) kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:16-fevral bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:16-fevral voqealari
 1571 — Ivan IV Grozniy harbiy ustav qabul qildi.
 1904 — „RRS Discovery“ (suratda) kemasi ikki yillik qamaldan keyin ozod bo'ldi.
 1923 — Hovard Carter Tutanxamon qabrini ochdi.
 1934 — Avstriyada fuqarolar urushi tugadi.
 1962 — Sirdaryo viloyati tashkil topdi.
 1964 — Surxondaryo viloyati tashkil topdi.
 1999 — Toshkentda bir qancha terroristik aktlar sodir bo'ldi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:16-fevralda tugʻilganlar
 1848 — Octave Mirbeau, fransuz yozuvchi va dramaturgi.
 1975 — Rustam Rahimov, asli tojikistonlik havaskor bokschi.
 1995 — Isroil Madrimov, boks boʻyicha jahon chempionati sovrindori.

Havolalar 

 days.peoples.ru 

Sana
22-mart

22-mart — Grigoriy taqvimida yilning 81- (kabisa yilida 82-) kuni. Yil yakuniga 284 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:22-mart bayramlari
 Butunjahon suv resurslari kuni

Voqealar 
Yana qarang: :Turkum:22-mart voqealari

 1634 — Rembrandt va Saskia von Uylenburgh (suratda) turmush qurishdi.
 1675 — Grinvich observatoriyasi tashkil etildi.
 1849 — Avstriya-Italiya urushi: Novara jangi.
 1882 — AQSh Kongressi ko’pxotinlikni bekor qildi.
 1894 — Stanley Kubogi uchun birinchi xokkey o’yini.
 1897 — Moskvada badiiy teatr ochildi.
 1935 — Fors Eron deb atalishni  boshladi.
 1995 — Valeriy Polyakov fazoda 438 kun bo’lib, Yerga qaytdi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:22-martda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:22-martda vafot etganlar

Havolalar 

 days.peoples.ru 

Sana
8-aprel

8-aprel — Grigoriy taqvimida yilning 98- (kabisa yilida 99-) kuni. Yil yakuniga 267 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:8-aprel bayramlari

Voqealar 
Yana qarang: :Turkum:8-aprel voqealari
 1378 — Urban VI Rim papasi etib saylandi.
 1525 — Krakovda Tevton ordeni tashkil topdi.
 1820 — Venera Milo (tasvirda) haykali yer ostidan chiqarib olindi.
 1911 — Heike Kamerlingh Onnes uchish holatini isbotladi.
 1994 — "Toshkent" Respublika fond birjasi tashkil etildi (birja 1995-yildan "Yevrosiyo" fond birjalari federatsiyasiga, 2001-yildan MDH birjalari assotsiatsiyasiga aʼzo).
 1994 — Oʻzbekiston Respublikasi tovar-xom ashyo birjasi tashkil etildi.
 2008 — Bahraynda Xalqaro savdo markazi binosi ishga tushdi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:8-aprelda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:8-aprelda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
13-aprel

13-aprel — Grigoriy taqvimida yilning 103- (kabisa yilida 104-) kuni. Yil yakuniga 262 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:13-aprel bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:13-aprel voqealari
 1204 — Salib yurishlari: Konstantinopol qamali
 1598 — Nant edikti imzolandi.
 1919 — Bavar Respublikasi tashkil topdi (1-maygacha).
 1953 — AQSH MRB odam ongini boshqarish dasturini ishlab chiqdi.
 1987 — Portugaliya Xitoy ixtiyoriga Makaoni (tasvirda) berdi.
 1994 — "Oʻzbekinvest" eksportimport milliy sugʻurta kompaniyasi tashkil etildi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:13-aprelda tugʻilganlar

 alisher dgan bola tugulgan abdunazarov alisher

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:13-aprelda vafot etganlar

Havolalar 

 days.peoples.ru 

Sana
16-aprel

16-aprel — Grigoriy taqvimida yilning 106- (kabisa yilida 107-) kuni. Yil yakuniga 259 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:16-aprel bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:16-aprel voqealari
 1824 — Shimoliy Amerikada Rossiya Imperiyasi hududlari chegaralari aniqlab olindi.
 1856 — Kvebek shahri Kanada poytaxti deb eʼlon etildi.
 1877 — Lev Tolstoy (suratda) "Anna Karenina" romanini yozib tugatdi.
 1975 — Kambodjadagi fuqarolar urushi paytida qizil kxmerlar mamlakat poytaxti Pnompenni egallashdi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:16-aprelda tugʻilganlar

 Saidakbar Saidkamolov (2007)

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:16-aprelda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
24-aprel

24-aprel — Grigoriy taqvimida yilning 114- (kabisa yilida 115-) kuni. Yil yakuniga 251 kun qoladi.

Muhammad Yusuf tavallud topgan kun

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:24-aprel bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:24-aprel voqealari
 1800 — Kongress kutubxonasi ochildi.
 1867 — K. P. Fon Kaufman boshchiligidagi Turkiston general-gubernatorligi tashkil topdi.
 1877 — Rossiya-Turkiya urushi.
 1926 — SSSR va Olmoniya oʻrtasida betaraflik haqidagi kelishuv tuzildi.
 1961 — "Vaza" kemasi dengiz tubidan olib chiqildi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:24-aprelda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:24-aprelda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
27-may

27-may — Grigoriy taqvimida yilning 147- (kabisa yilida 148-) kuni. Yil yakuniga 218 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:27-may bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:27-may voqealari
 1606 — Moskva qoʻzgʻoloni 
 1855 — Sankt-Peterburgda I. A. Krilov haykali (tasvirda) ochildi.
 1923 — Andre Lagash va Rene Leonard «Le-Man poygasi»ni yutib olishdi.
 1937 — San-Fransiskoda Oltin darvozalar ko’prigi ishga tushdi.
 1941 — Germaniyaning «Bismark» kemasi halokati.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:27-mayda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:27-mayda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
20-iyun

20-iyun — Grigoriy taqvimida yilning 171- (kabisa yilida 172-) kuni. Yil yakuniga 194 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:20-iyun bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:20-iyun voqealari
 451 — Kataluniyadagi jang.
 1685 —  Angliyada Monmut qo’zg’oloni (tasvirda) 
 1990 — Olmoniya poytaxti Bonndan Berlinga ko’chdi.
 1990 — OʻzSSR Oliy Soveti Oʻzbekiston mustaqillik deklaratsiyasini qabul qildi

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:20-iyunda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
1973-yil 20-iyulda mashhur kung-fu chi Bruce Lee vafot etdi.

Yana qarang: :Turkum:20-iyunda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
7-iyul

7-iyul — Grigoriy taqvimida yilning 188- (kabisa yilida 189-) kuni. Yil yakuniga 177 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:7-iyul bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:7-iyul voqealari
 1770 — Chesma jangi rus flotining g'alabasi bilan tugadi (suratda).
 1807 — Rossiya imperiyasi va Fransiya Tilzit bitimini tuzdilar.
 1881 — Pinokkio namoyishi.
 1898 — AQSh Kongressi Gavayi orollari anneksiyasi haqida qaror chiqardi.
 1937 — Pekindagi Marko Polo ko'prigi buzib tashlandi.
 1938 — SSSR tarixidagi birinchi teleko'rsatuv namoyishi.
 1950 — Farnboroda birinchi aviashou bo'ldi.
 1983 — SSSRga Samantha Smith keldi.
 2005 — Londonda portlashlar yuz berdi.
 2011 — “General Motors Powertrain Uzbekistan” qo'shma korxonasida birinchi marta dvigatel ishlab chiqarildi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:7-iyulda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:7-iyulda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
1-avgust

1-avgust — Grigoriy taqvimida yilning 213- (kabisa yilida 214-) kuni. Yil yakuniga 152 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:1-avgust bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:1-avgust voqealari
 1291 — Shveytsariya tashkil topdi.
 1514 — Vasiliy III Smolenskni egalladi.
 1774 — Joseph Priestley kislorodni kashf etdi.
 1798 — Napoleon I Abukir jangida (suratda) flotidan ayrildi.
 1914 — Germaniya imperiyasi Rossiya imperiyasiga urush e'lon qildi.
 1981 — AQShda MTV telekanali ish boshladi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:1-avgustda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:1-avgustda vafot etganlar

Havolalar 
  days.peoples.ru 

Sana
5-avgust

5-avgust — Grigoriy taqvimida yilning 217- (kabisa yilida 218-) kuni. Yil yakuniga 148 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:5-avgust bayramlari

 Burkino-Fasoda mustaqillik kuni
 Xarvatiyada gʻalaba va vatanga minnadorchilik kuni

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:5-avgust voqealari
 1583 — Gilbert Humfrey birinchi ingliz koloniyasiga asos soldi.
 1772 — Rossiya, Prussiya va Avstriya oʻrtasida Polsha ittifoqining birinchi qismi boʻldi.
 1775 — Ayala Oltin darvoza boʻgʻozidan oʻtib Angel oroliga tushdi.
 1884 — shu kuni Nyu-York shaxrida "Ozodlik xaykali" qurilishi boshlandi
 1891 — "American Express" cheklari muomalaga kirdi.
 1884 — Britaniya Madakaskar orollari Fransiya mulki ekanligiga rozi boʻldi
 1924 — Turkiyada koʻpxotinlik tugatildi.
 1967 — Pink Floydning birinchi albomi chiqdi.
 2010 — shu kuni Chilidagi San-Xose shaxtasidagi avariya natijasida 33 shaxtiyor yer ostida 1 oy qolib ketdi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:5-avgustda tugʻilganlar 1941 5-avgust O'tkir Hoshimov tavallud topgan

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:5-avgustda vafot etganlar
 1942-yili Polsha qaxramonni bolalar o'qtuvchisi Yanush Korchak vafot etdi

Havolalar 

  days.peoples.ru

 www.twitter.com/bugungikun 
Sana
28-oktyabr

28-oktyabr — Grigoriy taqvimida yilning 301- (kabisa yilida 302-) kuni. Yil yakuniga 64 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:28-oktyabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:28-oktyabr voqealari
 1886 — Ozodlik Haykali (tasvirda) ochildi
 1918 — Avstro-Vengriyaning tarqalishi, Chexoslovakiyaning tashkil topishi
 1941 — Franklin Roosevelt SSSRda lend-liz qonunini tarqatdi
 1995 — Baku metropolitenidagi yongʻinda 289 kishi halok boʻldi

Tavalludlar 
Davronbek Tursunboev

Yana qarang: :Turkum:28-oktyabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:28-oktyabrda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
6-noyabr

6-noyabr — Grigoriy taqvimida yilning 310- (kabisa yilida 311-) kuni. Yil yakuniga 55 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:6-noyabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:6-noyabr voqealari
 1860 — Abraham Lincoln (tasvirda) AQSh Prezidenti etib saylandi.
 1913 — Mahatma Gandi qoʻlga olindi.
 1943 — Dnepr uchun janglar: Kiyev ozod qilindi.
 1975 — Gʻarbiy Sahroi Kabir boʻylab Marsh oʻtkazildi.
 1994 — Emomali Rahmonov To­jikiston Respublikasi prezidenti etib saylandi.
 1999 — Oʻzbekistonda «Alpomish» dostonining 1000-yilligi nishonlandi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:6-noyabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:6-noyabrda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana