alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Bitter Sweet Symphony

"Bitter Sweet Symphony" (ingl. "Achchiq Shirin Simfoniya") ingliz rock-guruhi The Vervening 1997-yili chiqarilgan Urban Hymns albomidagi qoʻshiqdir. Ashula Buyuk Britaniya singllari chartida ikkinchi, AQSh Billboard Hot 100 chartida oʻn ikkinchi oʻringa chiqdi. Rolling Stone jaridasining "Eng yaxshi 500 qoʻshiq" roʻyxatida "Bitter Sweet Symphony" 382-oʻrinda turipti.

Tarixi
Qoʻshiq matni Richard Ashcroft tomonidan yozilgan esa-da, musiqa mualliflari sifatida The Rolling Stones guruhi aʼzolari — Keith Richards va Mick Jagger koʻrsatilgan (ashulada mudom takrorlanuvchi orkestr musiqasi mualliflari).

Klipi
Klipda Richard Ashcroft Londonning gavjum koʻchalaridan birida qoʻshiqni xirgoyi qilib ketayotgani koʻrsatiladi. Yoʻlidagi odamlarga eʼtibor bermay, ularni turtib ketaveradi (bir ayol yiqilib ham tushadi), hatto bir ulovni aylanib oʻtmay, toʻgʻri ustiga oyoq bosib chiqib, oʻtib ketadi (bu haydovchining gʻazabiga sabab boʻladi). Klip oxirida unga guruhning boshqa aʼzolari qoʻshiladi.

Manbalar

Havolalar 
"Bitter Sweet Symphony", YouTube

Musiqa
Richard Dawkins

Clinton Richard Dawkins (; 26-mart, 1941) britan etologi, biologi hamda ilmiy-ommabop asarlar muallifidir. 1976-yilda chiqqan The Selfish Gene kitobida mem degan tushunchani yoritib, evolutsiyaga genetik nuqtai nazardan yondashdi. 1982-yilgi The Extended Phenotype asarida fenotiplar faqat bir organizm bilan cheklanmay, balki atrof-muhitga ham yoyilishini koʻrsatib, biologiyaga muhim yangilik olib kirdi.

Dawkins shuningdek kreatsionizmni keskin tanqid qilishi va dinni skeptik nuqtai nazardan yoritgan asarlari bilan ham mashhur.

26-martda tugʻilganlar
1941-yilda tugʻilganlar
Ateistlar
Yashayotgan insonlar
Bogota

Bogota, Santa-Fe-de-Bogota — Kolumbiya poytaxti. Sharqiy Kordilyera togʻlarining gʻarbiy yon bagʻridagi soylikda (2500 m) joylashgan. Kundinamarka departamenti maʼmurii markazi, alohida maʼmurii birlik — poytaxt okrugini tashkil qiladi. Aholisi 6 mln.dan ortiq (1997, shahar atrofi bilan). Muhim transport yoʻllari tuguni. Xalqaro Eldorado aeroporti bor. Eng issiq oyning oʻrtacha temperaturasi 15°, eng sovuq oyniki — 14°. B.ga 1538-yilda ispanlar asos solgan. 1598-yildan ispan generalkapitan ligining, 1739-yildan Yangi Granada vitse-qirolligining poytaxti. 1819-yilda B. ispanlardan ozod qilindi va Yangi Kolumbiyaning poytaxtiga aylantirildi. 1831-yildan Yangi Granadaning, 1863-yildan Kolumbiya Respublikasining poytaxti.

B. mamlakatning iqtisodiy, siyosiy, madaniy va savdo markazi. Oziq-ovqat, toʻqimachilik, poyabzal, tikuvchilik, elektrotexnika, poligrafiya, mashinasozlik, farmatsevtika, kimyo va boshqa sanoat korxonalari bor. B. yaqinida rezina shinalar va soda ishlab chiqariladi, zumrad olinadi. Ispanlar mustamlakachiligi davrida va undan keyin qurilgan bir necha meʼmoriy yodgorliklari saqlangan: Katta sobor (1823-yilda qurib bitkazilgan), SanFransisko sobori (1569—1622), Milliy kapitoliy binosi (1847—1926) va boshqa Bogota oliy oʻquv yurtlari, jumladan Kolumbiya milliy universiteti va boshqa untlar, Kolumbiya akademiyasi, Milliy muzey, Milliy arxeologiya va etn. muzeyi, mustamlaka davri sanʼati muzeyi, Oltin muzeyi (indeyslarning qad. oltin buyumlari), Milliy kutubxona, astronomiya rasadxonasi bor.

Bogota - Kolumbiya davlati paytaxti hamda eng katta shahri.

Havolalar 
 Bogota shahrining rasmiy vebsayti  
 Bogota shahri merining rasmiy vebsayti

Manbalar 

Kolumbiya shaharlari
Sumalak

Sumalak — Markaziy Osiyo hamda boshqa turkiy va forsiy xalqlar tomonidan Navroʻz bayrami kunlari pishiriladigan shirin taom turi. Asosan, bugʻdoyning yosh novdalari, un, yogʻlardan tayyorlanadi. Shuningdek, baʼzi milliy anʼanalarga koʻra, tosh yoki yongʻoq ham solib pishiriladi. Hamda 1 sutka mobaynida pishiriladi.

Sumalak — taom turi. Servitamin, xushxoʻr va tansiq taom. Tayyorlash usuli: jaydari qizil, qayroqi bugʻdoy tozalanib, sovuq suv bilan yuviladi. Zanglamaydigan idishga solinib, uch kun ivitib qoʻyiladi. Bugʻdoy nish urgach, toza taxta (teshikchalar ochilgan faner) ustiga 1 — 1,5 sm qalinligida yorugʻroq, lekin quyosh nuri tushmaydigan joyga taxtaga yoyiladi va qar kuni ertalab suv sepib turiladi. Bugʻdoy maysasi (koʻk) igna boʻyi boʻlganda (3—4 kundan soʻng) uni boʻlaklarga boʻlib, taxtadan ajratib olinadi. Koʻk qiymalanadi yoki oʻgʻirda tuyiladi va ustidan suv quyib aralashtiriladi, sharbati dokada suziladi. Shu tarika uch marta sharbat olinib, alohida idishlarda saqlanadi, 0,5 kg undirilgan bugʻdoy uchun 2 kg bugʻdoy uni, 1 kg paxta yogʻi kerak. Qozonda paxta yogʻi dogʻlanib sovitiladi. Yoqqa un va birinchi suzilgan sharbat aralashtiriladi va baland olovda kaynatiladi.

Soʻngra ikkinchi suzilgan sharbat quyiladi, bu ham qaynagach, uchinchi suzilgan sharbat quyilib, baland olovda qaynatish davom ettiriladi. Tagiga olmasligi uchun krzonga yongʻokdek keladigan 15—20 ta silliq toshchalar va 10—12 dona yongʻoq yuvib solinadi va yogʻoch kurakcha bilan betoʻxtov kovlab turiladi. S. 10—12 soat qaynatiladi. Tayyor S.ning rangi och jigarrang, quyuq ataladek, mazasi shirin boʻladi. S. yetilgach, krzonning olovi olinib, 5—6 soat dimlab qoʻyiladi.

S. qadimdan, ayrim maʼlumotlarga koʻra 3000-yildan beri, bahorni kutib olish, dehqonchilik ishlarining boshlanishi arafasida, Navroʻzaa. tayyorlab kelinadi. 20-asrning 90yillaridan boshlab S. pishirish Navroʻz bayramida, ayniqsa, ayollar oʻrtasida katta tantana bilan oʻtadi.

Yana qarang 
 Navroʻz

Taomlar
Kasb

Kasb ( — rasmiy koʻrsatilgan mashgʻulot, ixtisoslik) — maxsus nazariy bilimlar va amaliy koʻnikmalar majmuiga ega tajribali shaxsning mehnat faoliyati turi hisoblanadi.

Kasb — kishining mehnat faoliyati, doimiy mashgʻuloti turi; muayyan ish turini malakali bajarishga imkon beradigan bilim, mahorat, tajribani talab etadi. Kasblar ichida mehnat faoliyatining eng tor sohasi bilan ajralib turadigan ixtisoslar bor (masalan, vrachlik kasbida xirurg, oftalmolog, dermatolog va boshqa). Kasb, odatda, shaxsning asosiy tirikchilik manbai hisoblanadi.

Yurist
Ansor

Ansor ( Al-Ansar) - maʼnosi "koʻmakdosh" yoki "yordamchi" soʻzini anglatuvchi islomiy atama. Ushbu atama islom dini paygʻambari Muhammad(sav)ning Madina shahriga hijrat qilayotganida yordamga kelgan Madina aholisaga nisbatan ishlatilgan. Ular, asosan, ikki qabila Banu Xazraj va Banu Avs qabilasiga mansub kishilar boʻlgan. Koʻpchilikka nisbatan ishlatilganda, ular Ansoriylar deb yuritiladi.

ISLOMIY BIRODARLIK

Ollohning fazlu karami tufayli ansorlar bilan muhojirlar o'rtasida chinakam qarindoshlik rishtalari ulandi, harbiy jihatdan ojiz, kam sonli musulmonlar mushrik va ahli kitoblar ustidan g'alaba qozondilar. Ansorlar diniy birodarlarini qarindosh-urug'laridan a'loroq bilib e'zozlashardi. Parvardigor Hashr surasining 9-oyatida ansorlar haqida bunday deydi: "Ular (muhojirlar) dan ilgari Madinada o'troqlashgan imoni butunlar yoniga hijrat qilganlarni do'st tutishadi, ularga berilgan narsalar uchun aslo baxillik qilishmaydi". Qarindoshlikning chinakam namunasi mana shu. Ansorlar dindosh birodarlari uchun ko'rsatgan marhamatlarini juda kam hisoblashardi. Rasululloh tufayli ular qiyomatli do'st, chinakam birodarga aylandilar. Garchand ularning vujudlari boshqa-boshqa bo'lsa-da, qalblari birlashib ketgan edi. Mana shu birlik tufayli musulmonlar g'alabaga erishganlaridek, Ins bugungi musulmonlarni ham bir jonu bir tanga aylantirib, g'olibu muzaffar etgay. Ansorlar bilan muhojirlarning qarindoshligi tenglik va adolatga asoslangan edi. Do'st tutingan ikki kishining biri o'lsa, tug'ishgani emas, tutingan dindoshi merosxo'r hisoblanardi. Rasululloh: "Oxirat uchun ikkitadan juft bo'lib do'st tutininglar", derdilar. Bu odat Ahzob surasining: "Kitobullohda qarindosh-urug'lar (merosxo'rlikda) bir-birlariga juda yaqindir", degan 6-oyat nozil bo'lgach, bekor etildi.

islom.ziyouz.com saytidan havola ilova qilindi.

Ansoriylar roʻyxati
 Xazrojiylar
 Abbod ibn Bishr
 Abdulloh ibn Zayd
 Abdulloh ibn Ubay
 Amr ibn Jamuh
 Anas ibn Molik
 Asad ibn Zurara
 Abdulloh ibn Ravoha
 Abu Ayyub al Ansoriy
 Abu Dujana
 Abu Darda
 Abu Said al Xudriy
 Al Bara ibn Molik al Ansoriy
 Jobir ibn Abdulloh
 Zayd ibn Arkom
 Zayd ibn Sobit
 Saʻd ibn Robiy
 Saʻd ibn Ubayda
 Ubay ibn Kaʻb
 Habib ibn Zayd al Ansoriy
 Hasan ibn Sobit

 Avsiylar
 Abdulhasama ibn Tihan
 Al Bara ibn Azib
 Bashir ibn Saʻd
 Muod ibn Jabil
 Muhammad ibn Maslama
 Saʻd ibn Muod
 Sahl ibn Xunayf
 Usayd ibn Hadir
 Usmon ibn Xunayf
 Xubayb ibn Adiy
 Xuzayma ibn Sobit

Manbalar 

Ansoriylar
Islom
Kavush

Kavush (fors.) — poyabzal turi; odatda mahsi bilan yoki sarpoychang kiyiladigan oyoq kiyimi. Kalish betlik, jagʻ, dastak, tagcharm va poshnadan iborat. Kalish shaklida, dastagi va jagʻi kalishga nisbatan ensiz. Baland va past poshnali boʻladi. Kosiblar tomonidan erkaklar (mardona), ayollar (zaifona), bolalar (bachkana) kovush xillari tayyorlanadi.

Manbalar 

Kiyim
Rahim Qurbonmamedov

Rahim Qurbonmamedov turkmanistonlik futbol murabbiyi. Futbol boʻyicha Turkmanistıon milliy terma jamoasi, Namanganning Navbahor, Ashxobod shahrining Ashxobod FK jamoalarini boshqargan. 2004-yili Osiyoning eng yaxshi 3 murabbiyidan biri deya topilgan. 2009-yildan eʼtiboran Navbahor futbol klubida texnik direktor lavozimida ishlab kelmoqda.

Faoliyati

Futbolchilik faoliyati 
U 1992-yildan 1998-yilgacha Kopetdog Ashxobod,  Nisa Ashxobod  va Turkmaniston terma jamoasida oʻynagan.

Murabbiylik faoliyati 
2003-yildan 2008-yilgacha futbol bo‘yicha Turkmaniston milliy terma jamoasini boshqargan. 2003-2004 yillarda „Nisa Ashxobod“,  2009 yilda „Navbahor Namangan“  va „Merv“ klublarini boshqargan.  2013-yilda u „Bolqon“ klubiga yo‘l oldi va  u bilan 2013-yilda Malayziyada bo‘lib o‘tgan OFK Prezidenti kubogida g‘olib chiqdi.

2014-yilda Turkmaniston futbol terma jamoasiga yana bosh murabbiy etib tayinlandi. 2014-yil iyun oyida OFK Chaqiruv kubogi final turnirida jamoaviy oʻyin koʻrsatgani uchun turkmanistonlik futbolchilar guruhdan chiqa olmagani uchun lavozimidan ozod etildi.

2021-yilning noyabr oyida Qurbonmammedov FC Merv klubiga bosh murabbiy etib tayinlangan edi.

Yutuqlar 

 Turkmaniston milliy futbol jamoasi futbolchisi sifatida 1993-yil EKO kubogi ikkinchi oʻrinni egallagan
 Turkmaniston milliy terma jamoasi bosh murabbiyi sifatida 2004 -ilgi Osiyo kubogiga olib chiqqan
 Turkmaniston milliy futbol jamoasi murabbiyi sifatida Vetnamda 2008-yilgi HCMC Cup chempioni
 OFK Prezidenti kubogi chempioni: 2013-yil

Manbalar 

Turkmaniston kishilari
Alifbo boʻyicha sportchilar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
SSSR erkak futbolchilari
Turkmanistonlik erkak futbolchilar
Turkmaniston futbol murabbiylari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Navbahor klubi murabbiylari
Internet Marketing

Internet Marketing — bu loyiha internetda marketingni rivojlantirish maqsadida amalga oshiriladigan faoliyat turi. Internet Marketingdan asosiy maqsad loyihaga qo'shimcha foydalanuvchilarni jalb etish va eski mijozlarni yana biror-bir mahsulot sotib olishga undash.

Usullar 
Internet Marketing quyidagi usullar bilan loyihaga bo'lgan tashriflar sonini oshirishi mumkin: 

 -qidiruvchi tizimlariga optimizatsiya qilish (SEO);
 - E-mail xabarlari orqali reklama faoliyati;
 -(E-mail marketing); -turli xil bannerlar orqali tashrif buyuruvchilarni jalb etish;
 -(Display Marketing), reklama tekstini tashrif  buyuruvchilar tomonidan har bir bosilganligi uchun pul to'lash(CPP).
Pornografiya

Pornografiya (yunoncha: πόρνη (porne) — „fahsh“ va γράφω (grafo) — „yozaman“ soʻzlaridan) tomoshabin hirsini qoʻzgʻatish maqsadida jinsiy organlar yoki jinsiy aloqani tasvirlashdir. Pornografik materiallar turli vositalar, jumladan adabiyot, badiiy tasvir, fotografiya, haykaltaroshlik, video, film, tovush va videooʻyin asarlari shaklida tarqatiladi.

Pornografiya tayyorlanishi va tarqatilishi qator huquqiy va diniy normalar bilan chegaralangan.

Terminologiya 
Termin XII asrda Fransiyada chiqqan Retif de la bretonn Nikolaning „Pornograf, yoki odobli odamning fohishalikning haqiqiy beadabligi haqida oʻylari“ kitobi tufayli yuzaga kelgan.

Pornografiya Oʻzbekistonda 
Oʻzbekistonda pornografik mahsulotlarini tayyorlash, tarqatish, reklama qilish, namoyish etish oilaga, yoshlarga va axloqqa qarshi jinoyat hisoblanadi. Buning uchun maʼmuriy va jinoiy jazo belgilangan. Bunday qilmishni sodir etish Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 189-modsasiga va Jinoyat Kodeksining 130-moddasiga koʻra, eng kam oylik ish haqining 100 baravaridan 200 baravarigacha miqdorda jarima yoki 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanadi.

Yana qarang 
 Erotika
 Softcore pornografiya
 Hardcore pornografiya
 Internet pornografiyasi
 Bolalar pornografiyasi

Manbalar
Jacques Cousteau

Jacques-Yves Cousteau (talaffuzi: Jak-Iv Kusto; 11-iyun, 1910 — 25-iyun, 1997) fransuz dengizchisi, okeanshunos, tadqiqotchi, ekolog, rejissor, suratkash, ixtirochi boʻlgan.

Manbalar
Old Trafford

Old Trafford () — Manchester Yunayted futbol klubining uy stadioni. Majmua Manchester shahrining Old Trafford (Yuqori Manchester) qismida joylashgan. Sigʻimi 74,310 kishiga moʻljallangan. Bagʻriga muxlislarni qabul qilish boʻyicha Birlashgan Qirollikdagi eng yirik futbol stadioni (va umumiy hajmi boʻyicha Uembli stadionidan keyin ikkinchi). Hajmi boʻyicha Yevropada boʻyicha oʻn birinchi oʻrinni egallab turibdi.

Majmuaga Bobbi Charlton tomonidan „Orzular teatri“ („The Theatre of Dreams“) nomi berilgan. Old Trafford 1910-yildan beri „MYu“ ning uy stadioni hisoblanadi. Klub 1941-yildan 1949-yilgacha Ikkinchi Jahon urushi fonida B. Britaniyaning bombardimonlanishi sababli keltirilgan zararlar natijasida mahalliy raqib Manchester Siti bilan „Meyn Roud“ stadionini baham koʻrishga majbur boʻladi. Old Trafford 1990- va 2000-yillarda bir nechta kengayish bosqichlarini boshdan kechirdi. Jumladan, Shimoliy, Gʻarbiy va Sharqiy tribunalarga qoʻshimcha qavatlar qoʻshildi. Stadion deyarli 80 000 kishilik sigʻimga yetdi. Kelajakda kengaytirish Janubiy qismga ikkinchi sektorni qoʻshish rejasini oʻz ichiga oladi. Bu esa sigʻimni 88 000 kishiga yaqinlashtiradi. Stadionga tashrif buyurish rekordi 1939-yilda qayd etilgan. Oʻshanda 76 962 tomoshabin Angliya kubogi yarim finalida „Vulverxempton Uonderers“ va „Grimsbi Taun“ oʻrtasidagi uchrashuvni tomosha qilgan.

Old Trafford Angliya kubogi finaliga, shuningdek, ikki marotaba takror oʻtkazilgan finalga mezbonlik qilgan. Majmuadan muntazam ravishda musobaqaning yarim finali uchun neytral maydon sifatida foydalanilgan. Shuningdek, Angliya terma jamoasi uchrashuvlari, 1966-yilgi Jahon chempionati, Yevro 1996 va 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari, jumladan, oʻz tarixida birinchi marta ayollar xalqaro futboli va 2003-yilgi Chempionlar Ligasi finaliga mezbonlik qilgan. Futboldan tashqari, bu yerda 2020-yilni hisobga olmaganda, regbi ligasining Superliga Grand Finali va 2000-, 2013- va 2022-yillarda Regbi Ligasi Jahon kubogi finali oʻtkaziladigan joy vazifasini oʻtagan.

Manbalar

Havolalar 

Stadionlar
Futbol stadionlari
Futbol
Manchester Yunayted
Angliya futboli
Navoiy xalqaro aeroporti

Navoiy xalqaro aeroporti — Navoiy shahri yaqinidagi aeroport. 1962-yilda qurilgan. 2007-yilda aerodrom va havo harakatini boshqarish tizimi qaytadan rekonstruksiya qilingan.

2008-yilda Oʻzbekiston havo yoʻllari milliy aviakompaniyasi hamda „Korean Air“ aviakompaniyasi oʻrtasida „Navoiy“ aeroporti xususida konsalting xizmatlari koʻrsatish toʻgʻrisida kelishuv imzolandi.

„Korean Air“ kompaniyasi keyingi 20 yilda aeroportni Markaziy Osiyo habiga aylantirib, 2028-yil qadar yiliga 200 ming tonna yuk va 1 million yoʻlovchi tashishni moʻljallagan.

Tarixi 
Navoiy aeroporti 1962-yilda Sovet Ittifoqi davrida ochilgan. 1992-yilda O‘zbekiston Prezidentining farmoni bilan „O‘zbekiston havo yo‘llari“ MAK tashkil etilishi bilan bir qatorda Navoiy aeroportiga xalqaro maqom berildi.

2007-yilda aeroportning o‘tkazish qobiliyatini oshirish bo‘yicha ishlar olib borildi, uchish-qo‘nish yo‘lagi va taksi yo‘laklari to‘liq rekonstruksiya qilindi, zamonaviy yoritish tizimi o‘rnatildi va havo harakatini boshqarishning yangi minorasi qurildi.

2009-yilda Koreya havo transporti kompaniyasi 10 yillik rivojlanish rejasiga muvofiq aeroportni boshqarishni va modernizatsiya dasturini yanada jadallashtirishni oʻz zimmasiga oldi. Eng yangi uskunalar yordamida yiliga 100 ming tonna yuk tashuvchi Markaziy Osiyodagi eng yirik havo yuk terminali qurilishi yakunlandi, terminal 2010-yil 12-avgustda foydalanishga topshirildi, shuningdek, 5 ta yuk tashish uchun perron qurildi. Boeing 747-400 samolyotlari olib kelindi. Shuningdek, jami 5 million litrgacha aviatsiya yoqilgʻisi saqlashi mumkin boʻlgan 4 ta qoʻshimcha yoqilgʻi saqlash ombori qurildi. Bu B747-400 kabi 25 ta yirik kemani yonilgʻi bilan toʻldirish uchun yetarli hisoblanadi. 2008-yil avgust oyida Korean Airlines aviakompaniyasi Navoiydan oʻzining birinchi yuk reyslarini amalga oshirdi va chastotalar ortishi tufayli Incheon, Bryussel va Milanga haftalik 12 ta Boeing 747-400F reyslari amalga oshirilmoqda.

„O‘zbekiston havo yo‘llari“ Milliy aviakompaniyasi 2009-yil may oyida „Navoiy“ aeroportida yuk tashish faoliyatini boshlagan va hozirda Bangkok, Dehli, Mumbay va Frankfurtmayn shaharlariga haftasiga 18 ta reyslar amalga oshiriladi. „Navoiy“ aeroportida 3 ta aviakompaniya 8 ta davlatning 9 ta shahriga, jumladan, yoʻlovchi qatnovlarini amalga oshiradi va yangi yoʻnalishlar yaratish boʻyicha ham ishlar olib borilmoqda.

Havo yoʻllari va manzillar 
Mahalliy
 Oʻzbekiston havo yoʻllari — Toshkent
Xalqaro
 Oʻzbekiston havo yoʻllari — Moskva-(Domodedovo)
 Oʻzbekiston havo yoʻllari — Sankt-Peterburg-(Pulkovo)

Yuk tashish 
 Korean Air Cargo (Milan-Navoiy-Seul)
 Korean Air Cargo (Brussel'-Navoiy-Seul)
 Korean Air Cargo (Vena-Navoiy-Seul)
 Korean Air Cargo (Shanxay-Navoiy-Seul)
 Oʻzbekiston havo yoʻllari — Frankfurt-Navoiy
 Oʻzbekiston havo yoʻllari — Bangkok-Navoiy
 Oʻzbekiston havo yoʻllari — Dehli-Navoiy
 Oʻzbekiston havo yoʻllari — Dubay-Navoiy
 Oʻzbekiston havo yoʻllari — Istanbul-Navoiy
 Oʻzbekiston havo yoʻllari — Bombey-Navoiy

Havolalar

Qoʻshimcha maʼlumotlar 
 Navoiy xalqaro aeroporti
 Veb-sahifa: www.navoi-airport.com

Oʻzbekiston aeroportlari
Aeroportlar
Navoiy viloyati iqtisodiyoti
Pianist

Pianist - fortopianoda musiqa ijro qiluvchi kishi.

Kasblar
Grafit

Grafit (yunoncha grapho — yozaman) — mineral, yer poʻstlog'ida uchraydigan sof uglerodning bir koʻrinishi. Kimyoviy formulasi — C. Geksagonal singoniyali. Kristallari 6 burchakli plastinka, taxtacha va tangacha shaklida. Rangi qora va toʻq kulrang , metallsimon yaltiroq, qattiqligi 1, qatlamning oʻzida esa yuqori — 5,5 va undan koʻp. Zichligi 2,2 g/sm³. Keng tarqalgan. Oʻtga chidamli, elektr tokini yaxshi oʻtkazadi, kimyoviy barqaror. Sunʼiy ravishda ham olinadi. Asosan metamorfik jinslarda, kam hollarda magmatik jinslarda uchraydi. Oʻzbekistonda (Qoratepa, Zirabuloq, Quljuqtov, Markaziy Qizilqum) mayda va yirik konlar hosil qilgan. RFda (Ilmen togʻi), Ukraina (Krivoy Rog), Kanada, Avstraliya, AQShda konlari bor. Eng katta koni Toshqazgʻanda (Quljuqtov). Grafitdan tigel, qalam, elektrod, boʻyoqlar tayyorlanadi. Yadro texnikasida - raketa dvigatellari soplosi (ogʻzi)ni qoplashda, yuqori haroratga chidamli boʻyoqlar, elektrodlar tayyorlashda ishlatiladi. Radiatsiyani tezlashtirishi yoki susaytirishi ham mumkin chunki o‘tkazuvchanlik koyeffitsiеnti juda yuqori.

Yana qarang 
 Olmos
 Uglerod

Kimyo
Minerallar

Manbalar
George H. W. Bush

Jorj Bush Gerbert Uoker — Amerika Qoʻshma Shtatlari tarihida 41-prezident va taniqli siyosatdon sifatida iz qoldirgan davlat arbobi. U 12-iyun 1924-yili Milton shahrida (Massachusetts shtati) tavvalud topgan. Otasi -Preskott Sheldon Bush AQSh Respublikachilar partiyasining aktiv ishtirokchilaridan va „Brown browzers Harriman and company“ Nyu-york bankining aksionerlaridan hisoblangan. Otasi 1952-1963 Konnektikut shtatining AQSh Kongressidagi senatorligi vazifasini ado etgan. Onasi — Doroti Uoker Uolker oilasining Nyu-york banki qarindoshlaridan boʻlgan.Jorj Bush Yel Universitetini tamomlagan. Oliy maʼlumotiga nisbatan ekonomist. 1942 — 1945 oʻz hohishi bilan AQSh harbiy dengiz aviatsiya boʻlimida hizmat qiladi. Keyinchalik 1950 — 1960 yillarda Jorj Bush avvalgi ishini tadbirkorlik faoliyati bilan Texas shtatida boshlaydi. U avval „Zapata petroleum“ neftqazish kompaniyasiga asos soladi, 1960-yillar orasiga kelib esa oʻzining koʻpmillionli korporatsiya va umumkengash chegaralangan kompaniyasini 1966-yilga kelib sotib yuboradi. 1970-yillar boshida Jorj Bush mavqega erishish harakati bilan AQSh Respublikachilar partiyasida hayotining asosiy faʼoliyatini boshlaydi. Faoliyat davri 1967 — 1971 yillarda AQSh Kongresida namoyandalar palatasi aʼzosi Texas shtatidan, 1971 — 1972 yillarda Birlashgan Millatlar Tashkilotida AQShning doimiy namoyandasi,1973 — 1974 yillarda Respublikachilar partiyasi]]ning milliy qoʻmitasi raisi, 1974 — 1975] yillarda Pekin shahridagi AQSh aloqa topshiriqlari boshqaruvchisi, 1976 — 1977 yillarda Markaziy Razvedka Boshqarmasini 11-direktorligi vazifalarida ish yuritib Amerika Qoʻshma Shtatlarining oldinga olib chiqishda ulkan hissalar qoʻshgan. Jorj Bush ilk bor 1980-yili prezidentlik saylovlarida AQSh Respublikachilar partiyasi tomonidan prezidentlikga davogarlik huquqini ilgari surgan. 1981-1989 yillarda Amerika Qoʻshma Shtatlari Administratsiyasinining 43-vitse-prezidenti sifatida va 1989-yilning 20-yanvaridan 1993-yilgacha umumhalq ovozi bilan AQShning 41-prezidenti etib saylanadi. Shuningdek Jorj Bush Gerbert Uoker va uning toʻngʻich farzandi (kichik atamasi bilan) George BushAQShning 43-prezidenti Amerika va Butun dunyo tarihida birdaniga bir oilaning ikki nasldoshi prezidentlik sururini xis etgan insonlar sarasidan joy olishdi.
Turmush oʻrtogʻi Barbara Bush. Ikkita qizi-Polina va Doroti, oʻgʻillari-Jorj, Jeb, Nil va Xakmuradov Salohiddinbek.

Shuningdek
 AQSh Prezidenti
 Bushizm

Manbalar 

AQSh prezidentlari
AQSh vitse-prezidentlari
Amerikalik siyosatchilar
Oslo

Oslo (1624—1924-yillarda Kristia-niya) — Norvegiya poytaxti. Osloford sohilida, 300–400 m balandlikda. Iqlimi moʻʼtadil. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —5° gacha, iyulniki 16°. Yillik yogʻin 677 mm. Aholisi 507,4 ming kishi (2000). Shaharga 1048-yilda asos solingan. 13-asr oxiri — 1380-yillarda Norvegiya qirollarining qarorgohi. 1572-yildan Daniyaga karashli Norvegiyaning maʼmuriy markazi. 1624-yilgi yongʻindan keyin shahar eski oʻrnidan nariroqda qayta qurilgan va Kristianiya deb nomlangan. 1924-yildan O. deb atala boshladi. 1814-yildan mamlakat poytaxti. 1940-yil 9-apreldan 1945-yil 8-maygacha shaharni nemis fashistlari qoʻshini okkupatsiya qilib turgan.

Oslo — Norvegiyaning eng katta iqtisodiy va madaniy markazi, yirik dengiz porti. Port orqali mamlakat tashqi savdo yuklarining 1/3 qismi oʻtadi. Temir yoʻl tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Oslo va uning atrofidagi korxonalar Norvegiyada ishlab chiqarilayotgan sanoat mahsulotining 25%ni beradi. Mashinasozlik va metallsozlik sanoati tarmoqlari rivojlangan. Energetika va kema taʼmirlash, elektrotexnika va radioelektronika, metallurgiya, yogʻochsozlik, toʻqimachilik, poligrafiya, oziq-ovqat va boshqa sanoat korxonalari bor.

Meʼmoriy yodgorliklardan Qirol saroyi, sobor, Milliy teatr va universitet binolari, ratusha va boshqa saqlangan. Metropoliten qurilgan. Shaharda bogʻ koʻp. Universitet (1811), konservatoriya, drama va opera teatrlari, Norvegiya fanlar akademiyasi, muzeylar, Milliy galereya bor. Bogdyo yarim oroldagi muzeyda F. Nansen va R. Amundsenlarning "Fram" kemasi, T. Xeyerdalning "KonTiki" soli saklanmoqda. Oslo changʻi sporti markazlaridan. 1952-yilda shaharda 6-qishki Olimpiada boʻlib oʻtgan.

Havolalar 
 Oslo shahrining rasmiy vebsayti 
 Oslo shahri haqida sayyohlar uchun maʼlumot

Manbalar
Vikkers usuli

Vikkers usuli - metallurgiyada materiallarning qattiqligini aniqlash usullaridan biri. Bu usulda material sirtiga toʻrt qirrali piramida shaklidagi olmos uchlik botiriladi, taʼsir ettirilgan kuchning sirtda piramida qoldirgan izi yuziga nisbati namunaning Vikkers boʻyicha qattiqligi boʻladi va HV bilan belgilanadi. Botirish kuchi sinalayotgan buyumning qattiqligi yoki qalinligiga qarab tanlanadi (50, 100, 200, 300, 500, 1000 N). V.u. boʻyicha qattiqlik, qattiqlik oʻlchagich bilan aniqlanadi. U sinashni statsionar sharoitda oʻtkazishga va botirish izining har ikki diagonalini 1 mkm xatolikkacha (oʻlchash mikroskopi b-n) oʻlchashga imkon beradi. V.u. metall va qotishmalarning yupqa yuza qatlamlari, yupqa listlar qattiqligini aniqlash uchun juda qulay hisoblanadi.

Vikkers usuli - metallurgiyada materiallarning qattiqligini aniqlash usullaridan biri. Bu usulda material sirtiga to`rt qirrali piramida shaklidagi olmos uchlik botiriladi, taʼsir ettirilgan kuchning sirtda piramida qoldirgan izi yuziga nisbatan namunaning Bikkers bo`yicha qattiqligi va HV bilan belgilanadi. Botirish kuchi sinalayotgan buyumning qattiqligi yoki qalinligiga qarab tanlanadi (50, 100, 200, 300, 500, 1000 Н). Bu usul metall va qotishmalarning yupqa yuza qatlamlari, yupqa listlar qattiqligini aniqlash uchun juda qulay hisoblanadi.

Shuningdek, qarang 
 Brinell usuli

Materialshunoslik

de:Härte#Härteprüfung nach Vickers (HV)

Manbalar
Yosir Arafot

Yosir Arafot ( Yāsir ʿArafāt) — Muhammad Abdurrahmon Abdurrauf Arafot Qudva Husayniy 1929-yilning 24-avgustida Misr poytaxti Qohira shahrida tugʻildi. Uning otasi tadbirkor-sarmoyador kishi edi, onasi esa farzandi toʻrt yoshga yetganida vafot etgandi. Arafotning avji bolalik yillari Quddusda yashaydigan amakisi uyida oʻtdi. Hali dunyo sir-sinoatlarini toʻla anglab yetmagan bolakay arablar va yahudiylar oʻrtasida kechayotgan shafqatsiz kurashlar, qirgʻinlarga ilk bor shu yerda guvoh boʻldi. Uning goʻdak tafakkuri va ongi aynan ana shu kurashlar girdobida shakllandi.
Oiladagi farovonlik va toʻkinlik sabab, Arafot Qohira universitetida oʻqish, oʻz bilimlarini chuqurlashtirish imkoniga ega boʻldi. Eng qizigʻi, Arafot universitetda siyosat yoki iqtisod kabi nufuzli fakultetlarda emas, muhandislik yoʻnalishida oʻqidi (Aytishlaricha, u Yosir ism-laqabini ayni shu Qohiradagi tahsil yillarida olgan).
1948-yilgi voqealar Arafotning hayotiy maslak va maqsadlarini mutlaqo oʻzgartirib yubordi. Koʻpchilikka maʼlumki, zikr etilgan yilda Falastinga qarashli hududlar qoʻshni millat tomonidan egallandi va yangi davlat tarkibiga qoʻshib olindi.
Shu tariqa hozirgacha davom etib kelayotgan Falastin-Isroil ixtilofi yuzaga keldi. Arablar 1948-yil voqeasini „Nakba“ (Fojia) deb atashdi. Shu yillarda Arafot va uning tarafdorlari tomonidan Falastinni ozod qilish bayrogʻi ostida Fanlar AkademiyasiTX harakatiga asos solindi. Arafot esa bosib olingan hududlarni qaytarish yoʻlida kurashgan birlashmaga rahbarlik qildi. Ayni shu davrda harbiy sarkardalik va siyosiy yetakchilik qobiliyatini namoyish etgan Yosir Arafot xalqaro miqyosda obroʻ-eʼtibor qozona boshladi. Xalqaro maydondagi eʼtirof ifodasi oʻlaroq, u Arab davlatlari Ligasi tomonidan 1965-yili tashkil qilingan Falastin Ozodlik tashkiloti rahbari etib saylandi.
Arafot qoʻmondonligidagi Fanlar AkademiyasiTX harakati oʻtgan yillar davomida goh Livan, goh Iordaniya hududlarida harbiy operatsiyalar olib bordi. Xususan, 1968-yili Iordaniya hududiga Isroil qoʻshinining kiritilishi va bu hujum Arafot boshqaruvidagi kuchlar tomonidan qaytarilishi Fanlar AkademiyasiTX hamda uning yetakchisiga boʻlgan ishonchni oshirib yubordi. Iordaniyada Fanlar AkademiyasiTX faoliyatining taqiqlanishi, Livanga qoʻshni davlat qoʻshini kiritilishi bilan mintaqadagi ahvol yanada ogʻirlashdi. Arafot ham murakkab vaziyatdan kelib chiqib, Tunisdan panoh topishga majbur boʻldi.
1988-yili Falastin tarixida katta siyosiy voqea roʻy berdi va, aytish kerakki, bu hodisa sababchisi ham aynan Arafot boʻldi. Ozodlik tashkiloti va harakati rahbari Iordan daryosining gʻarbiy hududi hamda Gʻazo sektorida Falastin davlati tashkil topganini eʼlon qildi. Yil oxiriga borib, yangi davlat dunyoning 70 mamlakati hukumatlari tomonidan tan olindi. 1993-yili Norvegiya poytaxti Oslo shahrida esa Isroil bosh vaziri Yitzhak Rabin va Yosir Arafot ishtirokida tarixiy tinchlik shartnomasi imzolandi.

Manbalar
Tinch okeanidagi urush

Yapon flotining 1941 - yil 7 - dekabrda AQSHning Midueydagi flotiga zarba berishi natijasida Tinch okeanida harbiy harakatlar boshlanib ketdi . Urushning boshida Yaponiya floti muhim stragegik bazalarni bosib oldi . Janubi - g'arbiy Osiyo davlatlari Yaponiya agressiyasi tomonidan aziyat cheka boshladi . Tinch okani hududlarida ham Yapoiya floti muvaffaqiyat qozona boshlandi . Dastlab Ueyk oroli bosib olindi . Bu Yapon harbiy flotining Tinch okeani sohillaridagi ilk yirik g'alabasi bo'ldi . Endi Yapon floti Avstraliya tomon janubga siljidi . Avstraliya AQSH uchun Perl - Xarbordan keyin Tinch okeanidagi eng muhim baza edi . Shuning uchun AQSH floti Yaponlarni Korall dengizida to'xtatib qoladi . Shu tariqa Korall dengizida jang boshlanai .

Ikkinchi Jahon Urushi
Ramazon

Ramazon ko'pincha quyidagilarni nazarda tutadi:

 Ramazon yoki Ramazon oy, musulmonlar 30 kun ro'za tutadigan Islomdagi muqaddas oy hisoblanadi

Ramazonga quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

Taniqli shaxslar ism (odamlar)

Sportchilar 

 Ramazon Tavşanjiog'lu (1984-yilda tug'ilgan), avstraliyalik futbolchi (futbolchi).
 Ramazon Kurshunlu (1981-yilda tug'ilgan), turkiyalik futbolchi (futbolchi).
 Ramazon Ramazonov (1984-yilda tug'ilgan), rossiyalik kikbokschi
 Ramazon Tunch (1975-yilda tug'ilgan), turk futbolchisi (futbolchi).
 Ramazon Abbosov (1983-yilda tugʻilgan), ozarbayjonlik futbolchi (futbolchi).
 Ramazon Rragami (1944-yilda tug'ilgan), sobiq albaniyalik futbolchi (futbolchi).
 Ramazon Sal (1985-yilda tug'ilgan), turkiyalik professional futbolchi, hozirda "Göztepe"ning markaziy himoyachisi sifatida o'ynaydi
 Ramazon Magomedov, belaruslik havaskor bokschi, 2008-yilgi Olimpiada o'yinlariga yo'llanma olgan.
 Ramazon O'zjan (1984-yilda tug'ilgan), avstriyalik futbol darvozaboni
 Ramazon Chevik (1992-yilda tug'ilgan), asli turkiyalik belgiyalik professional futbolchi
 Ramazon Kahya (1984-yilda tug'ilgan), turkiyalik professional futbolchi
 Ramazon Serkan Kilich (1984-yilda tug'ilgan), turk voleybolchisi
 Ramazon Kose (1988-yilda tug'ilgan), turk futbolchisi
 Ramazon Shahin (1983-yilda tug'ilgan), turkiyalik erkin kurashchi, kelib chiqishi chechen
 Ramazon Yildirim (1975-yilda tug'ilgan), Germaniyada tug'ilgan turk sobiq futbolchisi va murabbiyi

Siyosatchilar 

 Ramazon-zade Yeşilce Mehmet Chelebi, Sulaymon davrida Usmonli moliya vaziri
 Ramazon Abdulatipov (1946-yilda tug'ilgan), Dog'istonlik rossiyalik siyosatchi
 Ramazon Bashardost (1965-yilda tugʻilgan), afgʻonistonlik siyosatchi

Boshqa odamlar 

 Ramazon Kubat (1974-yilda tugʻilgan), turk xalq qoʻshiqchisi va bastakori
 Ramazon Yesergepov, qamoqdagi qozog'istonlik jurnalist

Joylar 

 Rămăzan, Moldova, Rišcani shahriga qarashli qishloq

Foydalanilgan adabiyotlar 

 Ramazoniylar (Ramazon begim), 1352-1608-yillardagi turk amirligi

Ramazon
Taniqli ramozon ismliy shaxslar
Qibray

Qibray — Toshkent viloyati Qibray tumanidagi shaharcha (1973-yildan), tuman markazi. Toshkent shahridan 18 km shim.sharqda. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Qodiriya (10 km). Aholisi 27,7 ming kishi (2011). Mahalliy rivoyatlarga koʻra "Qibray" (qadimda "Qiray") nomi qadimiy turkiy qabila nomidan kelib chiqqan.

Qibrayda sanoat, qurilish tashkilotlari, kichik, oʻrta biznes, yirik korxonalari va mikrofirmalar, qoʻshma korxonalar, Shreder nomidagi ilmiy ishlab chiqarish birlashmasining tokchilik va vinochilik filiallari, avtokorxona, MTP, dehqon bozori bor. Umumiy taʼlim, bolalar musiqa, sport maktablari, litsey, kasbhunar kollejlari, tuman markaziy kutubxonasi, madaniyat uyi, Mustaqillik maydoni, oʻquv sport kti, stadion, suzish havzasi va boshqalar sport inshootlari mavjud. Shahar oʻrtasidagi maydonda Xotira monumenti oʻrnatilgan. Tuman markaziy kasalxonasi, tibbiy tez yordam boʻlimi, poliklinika, markaziy dorixona, tugʻruqxona majmui va boshqalar tibbiy muassasalar bor. Shaharcha yaqinida bir qancha sanatoriy va dam olish uylari (shu jumladan, "Botanika", "Boʻston", "Umid gulshani", "Qibray", "Navbahor", "Energetik" va boshqalar) faoliyat koʻrsatadi. Qibraydan Toshkent shahri gacha avtobus va marshrutli taksilar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan. Toshkent — Xoʻjakent elektr poyezdi Qibray yonidan oʻtadi.

Qibray.

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Qibray tumani
Buxoro viloyat akademik litseyi

Buxoro viloyat akademik litseyii — Buxoroda joylashgan oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasasi.

Buxoro viloyatidagi litseylar
HUB

HUB -  tarmoqqa ulanishga mobil qurilmalarni birlashtirib, mahalliy tarmoq hosil qilishda qo`llaniladigan eng oddiy qurilma. Misol bilan tushuntiradigan bo`lsak, kichik ofisdagi 2 ta PC, 1 ta Printerdan iborat tarmoq hosil qilish uchun, har biriga IP address berib, so`ng tarmoq kabeli bilan HUBga ulansa, 3 ta qurilmadan iborat kichik tarmoq yuzaga keladi.

Eng oddiy qurilma deyilganiga sabab esa, Switch va Routerlardan farqli o`laroq, Hub marshrutizatsiya, IP Address taqsimlash kabilarni amalga oshirolmaydi. Bu uning asosiy kamchiligi - tarmoqda "shovqin"ning oshib ketishiga sababdir. Yana misol - 8 portli Hubga ulangan 5 ta PC mavjud. Shulardan 1-PC 4-PCdan katta hajmli ma`lumot ko`chiryapti. Hub, ma`lumot jo`natilayotgan packetlarni bir yo`la hamma portlarga jo`natadi, o`zini 4-PC deb "tanishtirgan" qurilmagina qabul qilib oladi, qolgan qurilmalar, "men emas" degan signalni Hubga qaytaradi. Bu paytda boshqa PClar ma`lumot almashinuv jarayonida juda katta sekinlik his etishadi.

Switch esa, packetni kerakli portga jo`natib berish xususiyatiga ega - bu bilan, tarmoqdagi (Switchga bog`liq bo`lgan) o`tkazuvchanlik quvvati saqlab qolinadi.
Inter Milan

Internazionale () — italyan futbol klubi, A seriyasida jamolaridan biridir. Klub ranglari — qora va ko'k. Klubning bosh homiysi — "Simone Insaghi" tashkiloti. Inter tashkil topgan yilidan boshlab A seriyasi (oliy liga)ni tark etmagan Italiyadagi yagona jamoadir. Hozirda Skudetto, Tim Cup va Chempionlar Ligasi kubogi sohibidir.

Havolalar 

  
 FC Internazionale Milano  at Serie A 
 FC Internazionale Milano at UEFA

Italiya futbol klublari
A seriyaning futbol klublari
XX-asrning eng yaxshi klublari
Rauf Parfi

Rauf Parfi (Tursunali Parfiyev) (27-sentyabr 1943-yil, Shoʻralisoy qishlogʻi, Yangiyoʻl tumani — 28-mart 2005-yil, Toshkent) oʻzbek shoiri. Otasi Parfi Muhammadamin savodli boʻlib, Fargʻona viloyatining Vodil qishlogʻidan shoʻrolar quvgʻini tufayli Shoʻralisoyga kelib qolgan. Onasi — Sakinaxonim Isabek qizi ham asli Fargʻonadan edi. Rauf 1958-yilda 8-sinfni tugatgach, oʻqishni Yangiyoʻl shahridagi kechki maktabda davom ettiradi va mehnat faoliyatini boshlaydi. Shoir 1960-1965-yillarda Toshkent davlat universitetining filologiya fakultetini tugatgan. Turli yillarda Kinematografiya davlat qoʻmitasi, „Oydin“ gazetasi, Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat hamda „Yozuvchi“ nashriyotlarida muharrir boʻlib ishlagan.

Rauf Parfi hayoti davomida siyosiy muxolifligi uchun mustaqil Oʻzbekiston hukumati tomonidan xushlanmagan. Shuning uchun ham,  oʻlimidan soʻng 2013-yilda Rauf Parfi tugʻilganiga 70 yil toʻlishi munosabati bilan, 2018-yilda esa 75 yil toʻlishi munosabati bilan Toshkentda oʻtkazish rejalangan tadbirlarning barchasi Oʻzbekiston rasmiylari bosimi ostida toʻxtatilgan.

Asarlari 
Birinchi sheʼri 1957-yilda eʼlon qilingan.
 „Karvon yoʻli“ (1968);
 „Aks-sado“ (1970);
 „Tasvir“ (1973);
 „Xotirot“ (1974);
 „Koʻzlar“ (1976);
 „Qaytish“ (1981);
 „Sabr daraxti“ (1986);
 „Sukunat“ (1991);
 „Tavba“ (2001) sheʼriy toʻplamlari bor.
× "Adashgan ruh" dostoni muallifi

Rauf Parfi lirik qahramon ruhiy olamining nozik evrilishlarini mahorat bilan tasvir etuvchi sheʼrlari bilan tanilgan. Shoir soʻzning rang va ohanglaridan, sheʼriy tasvir vositalaridan oʻziga xos uslubda foydalanadi. Sheʼrlari bir necha xorijiy tillarga tarjima qilingan.

Rauf Parfi Bayronning „Manfred“, Nozim Hikmatning „Inson manzaralari“, Karlo Kaladzent „Dengiz xayoli“ va boshqa jahon sheʼriyati klassiklarining sheʼrlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Vafoti 

Rauf Parfi 2005-yil 28-martda Toshkent shahrida 61 yoshida vafot etadi.

Manbalar

Havolalar 
 Rauf Parfi: Nahotki bu elning qahramoni yoʻq?…
 Arboblar.uz 
 Mytashkent.uz

Shoirlar
Oʻzbekistonlik shoirlar
1943-yilda tugʻilganlar
2005-yilda vafot etganlar
Rozett toshi

Rozett toshi — 1799-yil Misrda, Aleksandriyadan uzoq boʻlmagan, Rozetta (hozirda Rashid) shahridan topilgan granit plita. Unda maʼno jihatidan bir xil 3 ta matn bitilgan. Shulardan ikkitasi qadimgi misr tilida, bittasi qadimgi grek tilida.

Qadimgi grek tili lingvistlarga yaxshi tanish boʻlgan va ushbu 3 ta matnni taqqoslash bilan misr Iyerogliflarini oʻrganish boshlanadi. 1802-yildan Rozett toshi Britan muzeyida saqlanadi.

Oʻlchamlari: 118×77×30 sm; massasi — 750 kg ga yaqin.

Manbalar 

Yozuv
Butan

Ushbu maqola mamlakat haqidadir. Kimyoviy tushuncha haqida Butanlar sahifasiga qarang.

Butan podsholigi (Pendal Druk Shung) — Janubiy Osiyodagi, Himolay togʻlarining sharqiy qismidagi davlat. Maydoni 47 ming km2. Aholisi 742 737 kishi (20012). Poytaxti — Thimphu shahri. Maʼmuriy jihatdan 8 dzong (viloyat)ga boʻlingan.

Davlat tuzumi 
Butan — konstitutsiyali monarxiya. Davlat boshligʻi — podsho. Podsho huzurida 9 maslahatchidan iborat kengash bor. Qonun chiqaruvchi organ — bir palatali Milliy Assambleya 150 aʼzodan iborat (105 nafari saylanadi, 10 nafari tayinlanadi, qolganlari — rasmiy kishilar, hukumat aʼzolari va podsho kengashining aʼzolari). Ijroiya hokimiyat podsho tomonidan Vazirlar Kengashi orqali amalga oshiriladi.

Hududiy boʻlinishi 
Butan hududi 4 ta dzongdeyaga boʻlingan. Ular esa 20 ta dzongxaga boʻlingan, shularni quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mumkin:

 Bumthang
 Chhukha
 Chirang
 Daga
 Geylegphug
 Ha
 Lhuntshi
 Mongar
 Paro
 Pemagatsel
 Punakha
 Samchi
 Samdrup Jongkhar
 Shemgang
 Tashigang
 Thimphu
 Tongsa
 Wangdi Phodrang

Tabiati 
Butan hududi togʻliqsan iborat. Eng baland choʻqqisi — Jomolhari (7314 m). Iqlimi togʻtropik, musson, sernam, togʻlarning yuqori qismida sovuq. Vodiylarda oʻrtacha temperatura yanvarda — 4,5 °C, iyulda 17 °C. Yiliga 1000–5000 mm yogʻin yogʻadi. 3500 m balandlikkacha oʻrmon, undan balandda subalp va alp oʻtloqpari. Daryolari — Sankosh, Amo, Kuru. JigmiDorji, Gaza, Manaz qoʻriqxonalari bor.

Aholisi 

Aholisi asosan bxotiyalar; gurkhlar, nevarlar ham yashaydi. Aholining 13 % shaharlarda istiqomat qiladi. Rasmiy tili — bxotiya (dzongke, tibet tiliga yaqin). Asosiy dini — lama mazhabidagi budda dini. Butan 9-asr oxirlaridan Tibetga, 19-asrning 2-yarmidan 1947-yilgacha Angliyaga qaram boʻlgan. 1949-yildagi shartnomaga koʻra, Butan tashqi siyosat sohasidagi ishlarini Hindiston hukumati bilan bamaslahat olib boradi. Milliy bayrami — 17-dekabr — podsho saylangan kun (1917).

Iqtisodi 
Butan — agrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq xoʻjaligi ulushi 42,7 %, sanoat ulushi 9,6 %. Qishloq xoʻjaligida dehqonchilik yetakchi oʻrinda. Vodiylarida sholi, arpa, bugʻdoy, tariq, makkajoʻxori, janubda paxta ekiladi. Janubi-sharqida bogʻdorchilik taraqqiy etgan (mango, apelsin, pizang va boshqalar). Yaylovlarda quy, yilqi boqiladi. Oʻrmonlarda qimmatbaho daraxtlar koʻp; lok, mushk, mum tayyorlanadi. Yigiruv va toʻquv hunarmandchiligi, oʻymakorlik qadimdan rasm boʻlgan. Taxta tilish zavodi va meva konserva fabrikasi bor. 1,5 mlrd. kVtsoat elektr energiya hosil qilinadi. 1968-yildan aerodrom ishga tushgan. Asosiy transport vositasi otulov.

Manbalar 

Osiyo
Butan
BMT aʼzolari
Qirol sher

Qirol Sher () – 1994-yil Amerikaning Walt Disney Feature Animation studiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan va Walt Disney Pictures tomonidan tarqatilgan animatsion musiqali film. Film Disneyning 32-animatsion badiiy filmi hisoblanadi.

Film Rotten Tomatoes saytida 93% ijobiy baholangan.

Ovoz berganlar 
 Simba — Matthew Broderick (katta), Jonathan Taylor Thomas (kichik)
 Scar — Jeremy Irons
 Mufasa — James Earl Jones
 Timon — Nathan Lane
 Pumbaa — Ernie Sabella
 Shenzi — Whoopi Goldberg
 Banzai — Cheech Marin
 Ed — Jim Cummings
 Nala — Moira Kelly (katta), Niketa Calame (kichik)
 Rafiki — Robert Guillaume
 Zazu — Rowan Atkinson
 Sarabi — Madge Sinclair
 Sarafina — Zoe Leader

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 
 
 

1994-yil filmlari
1994-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
Walt Disney Pictures filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
Hayvonlar haqidagi animatsion filmlar
Kuala Lumpur

Kuala-Lumpur - Malayziyaning poytaxti. Mamlakatning muhim iqtisodiy, savdo-moliya va siyosiy markazi. Federal poytaxt hududining maʼmuriy markazi. Malakkaya orolning janubiy-gʻarbiy qismida, togʻlar bilan oʻralgan xushmanzara vodiyda, Klang va Gombak daryolarining qoʻshilish yerida joylashgan. Iqlimi tropik mussonli, nam iqlim (nisbiy namlik 96% gacha), yogʻin koʻp yogʻadi (yiliga oʻrtacha 2440 mm) va yil davomida temperatura yuqori boʻladi (oʻrtacha yillik temperatura 28,2°). Aholisi 1,3 mln. kishi (2000).

Kuala Lumpur 19-asrning 80-yillarida shu atrofdan qalay qazib chiqaruvchi konchilar qishloqlari oʻrnida bunyod etilgan. 1880-yildan Salangor sultonligining poytaxti. 1896-yildan federatsiya qilib birlashtirilgan Malayya sultonliklarining maʼmuriy markazi. 1946-yildan Angliya mustamlakasi — Malayya ittifoqining, 1984-yildan Malayya Federatsiyasi (Malayya)ning markazi. 1957-yil avgustdan mustaqil Malayya Federatsiyasi, 1963-yildan Malayziya Federatsiyasining poytaxti.

Kuala Lumpur muhim transport yoʻllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Kuala Lumpur va shosse yoʻl orqali Malakka boʻgʻozi sohilidagi Port-Suettenem shahri bilan bogʻlangan. Muhim savdo-taqsimot punkti, kon sanoati va qishloq xoʻjaligi rayonining markazi. Toʻqimachilik, elektrotexnika, mashinasozlik, oziq-ovqat, kimyo, sement, yogʻochsozlik, metallsozlik sanoati, temir yoʻl jihozlari ishlab chiqarish, avtomobil yigʻish korxonalari mavjud. Texnologiya universiteti, Malayziya universiteti, milliy muzey, kutubxonalar bor. Shaharning markaziy Femida hukumat maʼmuriy binolari, savdo firmalari, yirik banklar joylashgan. Meʼmoriy yodgorliklardan masjid, Mariammam ibodatxonasi va boshqa saqlangan.

Manbalar

Havolalar 
 Kuala Lumpur shahrining rasmiy vebsayti
 Kuala Lumpur shahri haqida maʼlumot 

 

Malayziya
Ravshan Ermatov

Ravshan Sayfiddinovich Ermatov — Oʻzbekistonlik professional futbol hakami. U 2000—2019-yillarda Oʻzbekiston Ligasida va 2003-2019 yillarda xalqaro miqyosda ishlagan. FIFA Jahon Kubogining oʻyinlarini 11 marta boshqargani boʻyicha rekordga ega. 2019-yil iyun oyida Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasining birinchi vitse-Prezidenti etib tayinlandi. Ushbu tashkilotning birinchi vitse-Prezidenti Oʻzbekiston futbolining amaldagi yetakchisidir. U Oʻzbekiston futbolidagi islohotlarni mamlakat futbolidagi uzoq tanqid va korrupsiya mojarolaridan soʻng boshladi. Inauguratsiya paytida u shunday dedi: „agar barchamiz birlashsak va bitta maqsad uchun ishlasak, biz har qanday qiyinchiliklarni yengamiz“.

Biografiyasi 

Ravshan Ermatov 1977-yil 9-avgust kuni Toshkent shahrida tavallud topgan. U FIFA tomonidan 2003-yilda xalqaro hakamlikka tayinlangan. Ravshan Ermatov Kanadada oʻtkazilgan 2007-yilgi FIFA U-20 Jahon Chempionatida hakamlik qilib, Gambiya — Meksika hamda Chili — Kongo oʻyinlarni boshqargan.

Ravshan Ermatov 2008, 2009, 2010 va 2011-yillarda Osiyoning „Eng Yaxshi Hakami“, deb baholandi, va 2008-yilgi FIFA Klublararo Jahon Chempionati finalini boshqarish uchun tanlandi.

2010-yilda Janubiy Afrika Respublikasida boʻlib oʻtgan futbol boʻyicha jahon chempionatida  va  jamoalari ochilish oʻyinini bochqarishi uchun arbitr etib tayinlandi. Shundan soʻng u  — ,  — , chorak finalda  — , yarim finalda  —  oʻyinlarini boshqardi.

Uning asosiy ishi ham futbol bilan bogʻliq. U futbol instruktori boʻlib ishlaydi. Oʻzbek tilidan tashqari, rus va ingliz tillarini ham biladi.

Ravshan Ermatov Osiyoning „Eng yaxshi hakam“ nominatsiyasida ketma-ket toʻrt marotaba gʻolib boʻlgan qitʼadagi yagona futbol hakamidir. Xalqaro futbol uyushmalari federatsiyasi uni 2011-yilda jahonning eng yaxshi hakami, deb eʼtirof etildi. 2014-yilgi jahon chempionatida ham qatnashdi.

2014-yil 25-iyunda Islom Karimov buyrugʻi bilan „El Yurt Hurmati“ ordeni bilan taqdirlanadi.

2019-yil 15-iyunda Oʻzbekiston Futbol Federatsiyasining birinchi vitse-prezidenti lavozimi joriy etildi va Ravshan Ermatov ushbu lavozimga tayinlandi.

2020-yil 8-fevralda Oʻzbekiston Respublikasi jismoniy tarbiya va sport vazirining birinchi oʻrinbosari etib tayinlandi.

2023-yilda Ermatov OFK ijroiya qoʻmitasining markaziy zona vakili etib saylangan.

Qiziqarli maʼlumot 
Ravshan Ermatov hakamlarni mina izlovchi sapyorlarga oʻxshatadi. „Men hakamlarni mina izlovchi sapyorlarga oʻxshataman. Sal notoʻgʻri harakat minaning portlashiga olib keladi“, — deydi. Guinness rekordlar kitobiga „Jahon chempionatlarini eng koʻp boshqargan hakam“ sifatida kiritilgan.

Mukofotlari 
 2010-yilda Oʻzbekiston iftixori unvoni berildi.
 2014-yilda El-yurt hurmati ordeni berildi.
 2018-yilda Buyuk xizmatlari uchun ordeni berildi.

Manbalar

Havolalar 

 FIFA profili 
 Ravshan Ermatovni baholang 
 Ravshan Ermatov, Mail.ru
 Ravshan Ermatovning hayotiy aqidalari 

Futbol hakamlari
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik futbol hakamlari
Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti bitiruvchilari
Roʻza

Roʻza — islomdagi 5 ta ruknlardan biri.

Roʻza tutish vaqti tong yorishmasdan avval boshlanib, kun botishiga qadar davom etadi. Bu vaqtda yeyish, ichish, jinsiy yaqinlik qilish, nomaʼqul ishlardan tiyilish zarur. Qurʼonda Alloh Muhammad paygʻambarga Qurʼonni ramazon oyida vahiy qilib yuborgani, har yili shu oyda roʻza tutish farzligi qayd etilgan.

Islomga koʻra, ramazon oyida roʻza tutish balogʻat yoshiga yetgan, sogʻlom musulmonlarga farz qilingan. Homilador, emizikli ayollar, safarda yurganlar, ogʻir bemorlar, qiyin sharoitlarda ishlovchilar roʻza tutishdan ozod etilgan, uni imkoniyat tugʻilganda ado etishlariga ruxsat berilgan. Roʻzaga toqati yetmaydigan keksalar, surunkali bemorlar roʻza oʻrniga fidya sadaqasi berishi (bir miskinni bir marta toʻydirishi) mumkin. Agar bunga qodir boʻlmasa, Allohga istigʻfor aytadi va duo qiladi. Har bir roʻzador kishiga ramazon oyi davomida faqiru miskinlarga xayru ehson qilish, barcha yomon xulq va feʼlu atvorlardan, soʻkinish, qargʻash kabi odatlardan saqlanib yurish shart hisoblanadi. Roʻza hijraning 2-yili farz kilingan, deb sanaladi. Musulmonlar Oy taqvimiga rioya etganlari uchun roʻza yilning turli vaqtlariga toʻgʻri keladi. Shuningdek, boshqa vaqtlarda ham, chunonchi, rajab, shaʼbon va muharram oylarida roʻza tutish (masalan, ashuro roʻzasi) maʼqul hisoblanadi. Ular turli xil muddat davom etadi. Roʻza tutish odati qadimgi dinlar va xalqlarda ham turli shakllarda mavjud boʻlgan.

Manbalar 

Islom
Tez aytish

Tez aytish — xalq ogʻzaki ijodining bir turi. Tez aytishda yanglishib ketish mumkin boʻlgan qofiyadosh soʻzlardan tuzilgan jumlalar qoʻllanadi. Unda muayyan tovushlar, ayniqsa, jarangli undoshlar takrorlanadi va soʻzlar ritm, urgʻular bilan tez aytiladi. Masalan, Besh mis barkash, besh mis barkashning ichida besh ming mis barkash. Tez aytishda har bir tovush oʻz oʻrnida toʻgʻri, ravon talaffuz etilishi shart. Tovushlar talaffuzida yanglishgan tomon (kishi) yengilgan hisoblanadi. Oʻtmishda katta yoshdagi odamlar ham oʻtirishlarda, toʻylarda tez aytishda musobaqalashib, madaniy hordiq olganlar. Keyinchalik, asosan, bolalar repertuariga aylangan. Tez aytishlar bolalarning fikrlash qobiliyatini, soʻz boyligini oshirishga va nutqining ravon boʻlishiga xizmat qiladi.

Turli tillarda nomlanishi 

Lekin koʻpchilik turkiy tillarda tez aytishlar talaffuz qilinayotganda odamning yanglishib ketishi holatini koʻzda tutgan holda nomlangan, masalan qirgʻizchada жаңылтмач, qozoq va qoraqalpoq tillarida жаңылтпаш, turk tilida yanıltmaç, turkmanchada yangiltmach, ozarbayjonchada yangiltmach va boshqa
Oʻzbek xalq ogʻzaki ijodiyotida tez aytishlar qadim zamonlardan beri mavjud. Professor Hodi Zarif tuzgan «Oʻzbek folklori» xrestomatiyasida tez aytishga 12 ta misol keltirilgan.
2005-yil fransuz tilshunosi professor Rémy Dor oʻzbek va qoraqalpoq tez aytishlaridan namunalarni fransuz tiliga tarjima qilib izohlar bilan nashr ettirdi.

Tez aytishga misollar 
 Gʻani gʻildirakni gʻizillatib gʻiltiratdi
 Oq choynakka koʻk qopqoq, koʻk choynakka oq qopqoq

Adabiyotlar 

 Ozbek folklori: Pedagogik institutlar ucun xrestomatija, tuzuci H. Zarif, Taşkent: OzSSR oquv-pednaşr, 1941, 1-ktab.
 Жаҳонгиров Ғ., «Тез айтиш», Ўзбек тили ва адабиёти, №3 (1972), 49-52.
 Sarah-Rose la rosophile = Gulsevar Gulsara: virelangues d'Ouzbékistan, choisis, présentés et traduits de l'ouzbek et du qaraqalpaq par Rémy Dor, Paris: L'Asiathèque - IFEAC, 2005, 153p.

Xalq ogʻzaki ijodi