C.P.D. Y Rhyl

Clwb pêl-droed o dref Y Rhyl, Sir Ddinbych ydy Clwb Pêl Droed Y Rhyl (Saesneg: Rhyl Football Club). Mae'r clwb yn chwarae yn Uwch Gynghrair Cymru, y brif adran bêl-droed yng Nghymru.

Ffurfwyd y Clwb yn 1879 ac maent wedi ennill Uwch Gynghrair Cymru ddwywaith ac wedi codi Cwpan Cymru ar bedair achlysur.

Mae'r clwb yn chwarae eu gemau cartref yn Stadiwm Corbett Sports sy'n dal hyd at 3,000 o gefnogwyr, gyda 1,700 o seddi.

Hanes

Y Blynyddoedd Cynnar
Roedd clwb pêl-droed yn bodoli yn Y Rhyl yn y 1870au gyda Rhyl Skull and Crossbones yn gwisgo motiff môr-leidr ar gefn eu crysau er mwyn dychryn eu gwrthwynebwyr!.

Roedd Rhyl FC yn aelodau gwreiddiol Prif Gynghrair Cymru (Saesneg: Welsh Senior League) ym 1890 ond erbyn 1893 roedd y clwb yn chwarae yng nghynghrair newydd Arfordir Gogledd Cymru (Saesneg: North Wales Coast League).

Er bod Rhyl FC yn parhau yng Nghynghrair Arfordir Gogledd Cymru, ymunodd Rhyl Athletic â Chynghrair y Combination League ym 1898 - cynghrair ar gyfer prif dimau Manceinion,Sir Gaerhirfryn, Sir Gaer a gogledd Cymru - hyd nes i'r gynghrair ddod i ben ym 1911.

Ym 1911-12 roedd clwb o'r enw Rhyl United yn chwarae yng Nghynghrair Arfordir Gogledd Cymru ac, ar ôl y Rhyfel Mawr, yn Nghynghrair Cymru (Y Gogledd) (Saesneg: Welsh League (North)).

Chwarae yn Lloegr
Symuidodd Y Rhyl i chwarae yn Lloegr yn ystod y 1930au, gan gychwyn yng Nghynghrair Birmingham a'r Cylch (Saesneg: Birmingham & Ditrict League) cyn symud i Gynghrair Sir Gaer (Saesneg: Cheshire County League) ym 1936-37 a dyma ddechrau ar 60 mlynedd o chwarae pêl-droed dros Glawdd Offa. Llwyddodd Y Rhyl i ennill Cynghrair Sir Gaer ym 1947-48, 1950-51 a 1972-73 ac roeddent yn aelodau o'r Gynghrair hyd nes ei diddymu ym 1982.

Wedi un tymor yng Nghynghrair Siroedd y Gogledd Orllewin (Saesneg: North West Counties League) sicrhawyd dyrchafiad i Uwch Gynghrair Gogledd Lloegr (Saesneg: Northern Premier League) ar gyfer tymor 1983-84. Cwympodd Y Rhyl i Adran Gyntaf Cynghrair Gogledd Lloegr ym 1990 ac wedi dau dymor yn yr Adran Gyntaf, a chyda Chymdeithas Bêl-droed Cymru yn sefydlu Cynghrair Cymru, dychwelodd y clwb i chwarae yng Nghymru.

Dychwelyd i Gymru
Er penderfynu dychwelyd i chwarae yn y Gynghrair genedlaethol newydd, roedd cais Y Rhyl wedi cyrraedd yn rhy hwyr ac o'r herwydd fe'i gorfodwyd i chwarae yn y Gynghrair Undebol, sef ail reng y pyramid Cymreig. Llwyddodd y clwb i sicrhau dyrchafiad y tymor canlynol a chymryd eu lle yn Uwch Gynghrair Cymru ar gyfer tymor 1994-95.

Cipiodd Y Rhyl y bencampwriaeth am y tro cyntaf yn 2003-04 ac eto yn 2008-09.

Record Ewropeaidd

Anrhydeddau 
Uwch Gynghrair Cymru: 2
Pencampwyr: 2003-04, 2008-09
Ail safle: 2004-05
 Cwpan Cymru: 4
 Enillwyr: 1951-52, 1952-53, 2003-04, 2005-06
 Cyrraedd Rownd Derfynol: 1926-27, 1929-30, 1936-37, 1992-93
 Cwpan y Cynghrair Undebol: 1
 Enillwyr: 1992-93
 Cyrraedd Rownd Derfynol: 1993-94
 Cwpan Her Cymdeithas Beldroed Arfordir y Gogledd: 15
 Enillwyr: 1927-28, 1929-30, 1933-34, 1934-35, 1938-39, 1947-48, 1949-50, 1950-51, 1951-52, 1953-54, 1954-55, 1969-70, 2003-04, 2005-06
 Cwpan Amatur Cymru: 1
 Enillwyr: 1971-72
 Cheshire County League: 3
 Enillwyr: 1947-48, 1950-51, 1970-71

Cyfeiriadau

Rhyl
Chwaraeon yn Sir Ddinbych
Y Rhyl
Sefydliadau 1879