1 Gorffennaf

1 Gorffennaf yw'r ail ddydd a phedwar ugain wedi'r cant (182ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (183ain mewn blynyddoedd naid). Erys 183 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 

 
 Blynyddol: Gŵyl Julius ac Aaron
 1097 - Brwydr Dorylaeum
 1690 - Brwydr y Boyne
 1847 - Cyflwynwyd adroddiad y Llyfrau Gleision i lywodraeth Prydain.
 1863 - Dechrau Brwydr Gettysburg
 1867 - Cafodd Cydffederasiwn Canada ei greu
 1916 - Dechreuodd Brwydr y Somme, Ffrainc, rhwng byddinoedd Ymerodraeth Prydain a Ffrainc ar y naill law, a'r Almaen ar y llaw arall.
 1960 - Annibyniaeth Somalia.
 1962 - Annibyniaeth Rwanda a Bwrwndi.
 1969 - Arwisgo'r Tywysog Siarl yn Dywysog Cymru yng Nghaernarfon.
 1997 - Trosglwyddodd y Deyrnas Unedig Hong Cong yn ôl i Tsieina.
 1999 - Agorwyd Senedd yr Alban.
 2013 - Ymunodd Croatia a'r Undeb Ewropeaidd.
 2016 - Pencampwriaeth UEFA Euro 2016: Cymru 3-1 Gwlad Belg.
 2022 - Mae priodas o'r un rhyw yn dod yn gyfreithlon yn y Swistir.

Genedigaethau 

 1646 - Gottfried Wilhelm von Leibniz, athronydd (m. 1716)
 1804 - George Sand, nofelydd (m. 1876)
 1858 - Alice Barber Stephens, arlunydd (m. 1932)
 1872 - Louis Blériot, awyrennwr (m. 1936)
 1889 - Vera Mukhina, cerflunydd benywaidd (m. 1953)
 1902 - William Wyler, cyfarwyddwr ffilm (m. 1981)
 1909 - Juan Carlos Onetti, nofelydd (m. 1994)
 1915 - Alun Lewis, bardd (m. 1944)
 1916 - Fonesig Olivia de Havilland, actores (m. 2020)
 1917 - Gudrun Piper, arlunydd (m. 2016)
 1921 - Eubena Nampitjin, arlunydd (m. 2013)
 1926
Hans Werner Henze, cyfansoddwr (m. 2012)
Robert Fogel, hanesydd economaidd (m. 2013)
 1927 - Chandra Shekhar, gwleidydd (m. 2007)
 1934 - Sydney Pollack, actor a chyfarwyddwr ffilm (m. 2008)
 1935 - James Cotton, canwr (m. 2017)
 1939 - Karen Black, actores (m. 2013)
 1945 - Debbie Harry, cantores (Blondie)
 1946 - Mick Aston, archaeolegydd (m. 2013)
 1950 - Ben Roberts, actor (m. 2021)
 1955 - Augusto De Luca, ffotograffydd ac arlunydd
 1957 - Wayne David, gwleidydd
 1959 - Naoji Ito, pel-droediwr
 1961
Diana, Tywysoges Cymru (m. 1997)
Carl Lewis, athletwr
 1962 - Rhys Mwyn, archeolegydd, cerddor, cyflwynydd radio, colofnydd
 1977 - Liv Tyler, actores
 1981 - Inga Braune, arlunydd
 1986 - Agnez Mo, cantores
 1989 - Hannah Murray, actores
 1994 - Fallon Sherrock, chwaraewraig dartiau

Marwolaethau 

 1896 - Harriet Beecher Stowe, awdures, 85
 1925 - Erik Satie, cyfansoddwr, 59   
 1926 - Sophie Jacoba Wilhelmina Grothe, arlunydd, 73
 1956 - Blanche Lazzell, arlunydd, 77
 1969 - Adda Kesselkaul, arlunydd, 73
 1971 - Vittoria Cocito, arlunydd, 79
 1972 - Marianna von Allesch, arlunydd, 87
 1980 - C. P. Snow, ffisegydd a nofelydd, 74
 1983 - Buckminster Fuller, pensaer, dylunydd a dyfeisiwr, 87
 1997 - Robert Mitchum, actor, 79
 2000 - Walter Matthau, actor, 79
 2004 - Marlon Brando, actor, 80
 2009
Mollie Sugden, actores, 86
Karl Malden, actor, 97
 2012 - Gisela Habermalz, arlunydd, 95
 2015
Syr Nicholas Winton, dyngarwr, 106
Germaine Brus, arlunydd, 100
Val Doonican, canwr, 88
 2018
Julian Tudor Hart, meddyg ac awdur, 91
Peter Firmin, arlunydd a gwneuthurwr pypedau, 89
 2020 - Syr Everton Weekes, cricedwr, 95
 2021 - Louis Andriessen, cyfansoddwr a phianydd, 82
 2023 - Victoria Amelina, nofelydd, 37

Gwyliau a chadwraethau 

Dydd Gŵyl Gwenafwy
Diwrnod Canada
Diwrnod Coffa (Tir Newydd a Labrador)
Diwrnod Annibyniaeth (Somalia, Rwanda, Bwrwndi)
Keti Koti (Swrinam)
Diwrnod Madeira
Diwrnod Meddyg (India)
Bore Gorffennaf (Bwlgaria)

Cyfeiriadau

0701
Gorffennaf, 01