Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi

Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi — Oʻzbekiston Respublikasi ijroiya hokimiyati organi hisoblanib, oʻz vakolatlari doirasida fuqaro va inson erkinligi va huquqlarini himoyalashda davlat boshqaruvini amalga oshiradigan, huquq-tartibotni saqlash, jamoat xavfsizligini taʼminlash va bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar organlari va Ichki ishlar vazirligining ichki qoʻshinlari faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini amalga oshiradi.

Tarixi 
1919-yil 26-iyunda Turkiston ASSR Ichki Ishlar Xalq Komissariatining „Rossiya Sovet Federatsiyasining Turkiston Respublikasidagi Sovet ishchi-dehqon militsiyasi toʻgʻrisidagi Nizom“, oʻsha yilning iyul oyida qabul qilingan „Turkiston ASSRda, jinoiy qidiruvni tashkil etish toʻgʻrisidagi Nizom“, 1948 iilda qabul qilingan „Militsiya postlari va patrul xizmatining Nizomi“, 1953 yil 20-iyuldagi Oʻzbekiston SSR Vazirlar Kengashining „Oʻzbekiston SSRda jinoyatchilikka qarshi kurashni kuchaytirish va jamoat tartibini saqlash choralari toʻgʻrisida“gi qarori, ichki ishlar idoralarida dastlabki tergov yuritish huquqini bergan sobiq ittifoq Oliy Kengashi Rayosatining 1963 yil 6-apreldagi „Jamoat tartibini saqlash idoralariga dastlabki tergovni olib borish huquqini berish toʻgʻrisida“gi farmonlari Oʻzbekiston SSR ichki ishlar organlari faoliyatining asosi boʻlgan. Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgandan soʻng, ichki ishlar idoralari faoliyatida koʻplab oʻzgarishlar amalga oshirildi. Vazirlik Vazirlar Mahkamasining 1993 yil 8-yanvardagi 16—sonli „Ichki ishlar idoralarida xizmat oʻtash tartibi haqidagi Nizom“, 2001 yil 27 mart kuni Oʻzbekiston Prezidentining „Ichki ishlar idoralari faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida“gi farmoni asosida ishlamoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki Ishlar Vazirligining Nizomi va tuzilmasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1991 yil 25-oktabrdagi № 270-sonli qarori bilan tasdiqlangan. 2006-yil 25-oktabrdagi Oliy Majlis qaroriga muvofiq, shu kun ichki ishlar xodimlari kuni deb belgilandi.

IIV maxsus belgilari 
IIVning bayrogʻi namunasi — toʻq kulrang toʻgriburchakli matodir, uning old va orqa tomonlari markazida geralʹdik belgi — diametri 98 sm boʻlgan aylana ichiga chizilgan IIVning emblemasi tasvirlangan. Geraldik belgi — IIVning emblemasi (oʻng tomondagi suratda, tahr.) chetlari bronza rangda hoshiyalangan halqali toʻq kumush aylana koʻrinishiga ega. Ichki chiziq markazida hayotiy kuchni ifodalovchi qizil rangli yoʻl-yoʻl chiziq tushirilgan. Halqali chiziqning tepa qismida idoraviy mansublikni koʻrsatuvchi soʻzlar yozilgan, yozuvlar qatʼiyat, matonat va shon-sharafni ifodalovchi ikkita sakkiz qirrali yulduz bilan bir-biridan ajratilgan. Aylana oʻrtasida chetlari milliy ornament bilan bezatilgan, ichki va tashqi tahdidlardan himoyani ifodalovchi qalqon tasvirlangan. Uning markazida doira ichiga chizilgan oʻngga aylanishni aks ettiruvchi oktogramma boʻlib, u tartib, muvozanat va kamolotga yetishishni anglatadi. Qalqon ortida — tigʻi pastga qaratilgan va diagonal tarzda kesishgan ikki shamshir — kuch va himoyaning qadimiy ramzi joylashgan. Qalqon va shamshirlar ortida tilla rangda ishlangan, qanotlari yoyilgan, omad va baxt ramzi boʻlgan Xumo qushi tasvirlangan.

Tashkiliy tuzilishi 
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi markaziy devoni quyidagi organlardan tuzilgan:

 Vazir ()
 Kotibiyat
 Tashkiliy boshqarmasi
 Oʻz xavfsizligi boshqarmasi
 Xalqaro hamkorlik boshqarmasi
 Interpol milliy markaziy byurosi
 Matbuot xizmati
 Harbiy safarbarlik ishlari va fuqarolar mudofaasi boʻlimi
 Nazorat-taftish inspeksiyasi
 Ikkinchi boʻlim
 Yuridik boʻlim
 Vazirning birinchi oʻrinbosari ()
 Jinoyat qidiruv bosh boshqarmasi
 Terrorizm va ekstremizmga qarshi kurashish bosh boshqarmasi
 Safarbarlik maxsus otryadlari boshqarmasi
 Yettinchi boshqarma
 Portlovchi moddalarni aniqlash, zararsizlantirish va yoʻq qilish ishlari boʻlimi
 Vazir oʻrinbosari ()
 Patrul-post xizmati va jamoat tartibini saqlash bosh boshqarmasi
 Huquqbuzarliklarni oldini olish bosh boshqarmasi
 Yoʻl harakati xavfsizligi bosh boshqarmasi
 Vazir oʻrinbosari ()
 Moliya, moddiy texnika va harbiy taʼminot bosh boshqarmasi
 Xoʻjalik boshqarmasi
 Kapital qurilish va taʼmirlash boshqarmasi
 Qishloq va suv xoʻjaligi sohasida nazorat boshqarmasi
 Vazir oʻrinbosari ()
 Tergov departamenti
 Ekspert-kriminalistika boshqarmasi
 Axborot texnologiyalari, aloqa va axborotni himoyalash boshqarmasi
 Vazir oʻrinbosari ()
 Kadrlar bilan taʼminlash xizmati
 Maʼnaviy – maʼrifiy ishlar xizmati 
 Kasbiy tayyorgarlik boshqarmasi
 Tashkiliy-shtat ishlari boshqarmasi
 Tibbiyot boshqarmasi
 „Jar“ sport markazi
 Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi akademiyasi
 Malaka oshirish instituti
 Ichki ishlar organlari xodimlarini boshlangʼich tayyorlash va malakasini oshirish markazlari
 Akademik litseylar
 «Temurbeklar maktabi» Nukus harbiy-akademik litseyi
 Ixtisoslashtirilgan maktab-internat
 Vazir oʻrinbosari ()
 Xalqaro aeroportlarda xavfsizlikni taʼminlash qoʻshinlari
 Qorovul qoʻshinlari bosh boshqarmasi
 Jazoni ijro etish bosh boshqarmasi
 Harbiy va maxsus yuklarni tashish boʻlimi
 Vazir oʻrinbosari ()
 Migratsiya va fuqarolik ishlari bosh boshqarmasi
 Transportdagi ichki ishlar boshqarmasi
 Xavfsiz turizm boshqarmasi

Vazirlar 
 Lextman Naum Markovich (15-iyul — 4-noyabr 1934);
 Levin Zelman Markovich (4-noyabr 1934 — 9-yanvar 1935);
 Zagvozdin Nikolay Andreevich (9-yanvar 1935 — 19-avgust 1937);
 Apresyan Derenik Zaxarovich (19-avgust 1937 — 21-noyabr 1938);
 Sadjaya Aleksey Nikolaevich (19-dekabr 1938 — 26-fevral 1941);
 Babajanov Yuldash Babajanovich (26-fevral — 31-iyul 1941);
 Kobulov Amayak Zaxarovich (31-iyul 1941 — 18-yanvar 1945);
 Babajanov Yuldash Babajanovich (9-noyabr 1945 — 16 mart 1953);
 Bizov Aleksey Petrovich (16 mart 1953 — 17-aprel 1954);
 Babajanov Yuldash Babajanovich (17-aprel 1954 — 19-aprel 1957);
 Jalilov Tojiddin Azimovich (19-aprel 1957 — 11 mart 1964);
 Yaxyoyev Xaydar Xalikovich (11 mart 1964 — 5-iyul 1979);
 Ergashev Qudrat Ergashevich (5-iyul 1979 — iyun 1983);
 Ibragimov Neʼmatjon Ibragimovich (30-iyun 1983 — 1985)
 Rahimov Uchqun Sodiqovich (30-dekabr 1985 — 12-iyul 1989)
 Kamalov Vyacheslav Muxtarovich (2-avgust 1989 — 16-sentabr 1991);
 Almatov Zakirjon Almatovich (16 sentabr 1991 — 5-yanvar 2006);
 Matlyubov Bahodir Ahmedovich (6-yanvar 2006 — 12-dekabr 2013);
 Axmedbayev Adxam Akramovich (12-dekabr 2013 — 4-yanvar 2017);
 Azizov Abdusalom Abdumavlonovich (4-yanvar — 4 sentabr 2017);

Hududiy boshqarmalari 
 Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi
 Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi
 Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmasi
 Andijon viloyati ichki ishlar boshqarmasi
 Buxoro viloyati ichki ishlar boshqarmasi
 Jizzax viloyati ichki ishlar boshqarmasi
 Fargʻona viloyati ichki ishlar boshqarmasi
 Qashqadaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi
 Navoiy viloyati ichki ishlar boshqarmasi
 Namangan viloyati ichki ishlar boshqarmasi
 Samarqand viloyati ichki ishlar boshqarmasi
 Sirdaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi
 Xorazm viloyati ichki ishlar boshqarmasi

Yana qarang 
 Amaldagi ichki ishlar vazirlari
 Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari
 Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi
 Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoni
 Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi
 Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi
 Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi
 Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati
 Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi
 Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi
 O‘zbekiston Respublikasi Transport vazirligi

Manbalar 

Oʻzbekiston vazirliklari

Oʻzbekiston qurolli kuchlari
Oʻzbekistonda huquqni muhofaza qilish organlari