alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1950au

19g - 20g - 21g
1900au 1910au 1920au 1930au 1940au - 1950au - 1960au 1970au 1980au 1990au 2000au
1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959

Digwyddiadau a Gogwyddion

Arweinwyr y Byd
 Pab Piws XII (tan 1958)
 Pab Ioan XXIII
 Brenin George VI (y Deyrnas Unedig, tan 1952)
 Brenhines Elizabeth II (y Deyrnas Unedig)
 Prif Weinidog Clement Attlee (y Deyrnas Unedig, tan 1951)
 Prif Weinidog Syr Winston Churchill (y Deyrnas Unedig, tan 1955)
 Prif Weinidog Anthony Eden (y Deyrnas Unedig, tan 1957)
 Prif Weinidog Harold Macmillian (y Deyrnas Unedig)
 Arlywydd Harry S Truman (Unol Daleithiau, tan 1953)
 Arlywydd Dwight D. Eisenhower (Unol Daleithiau)
 Arweinydd Ioseff Stalin (Иосиф Сталин) (Undeb Sofietaidd, tan 1953)
 Prif Ysgrifennydd y Plaid Comiwnyddol Georgi Malenkov (Георги Максимилянович Маленков) (Undeb Sofietaidd, tan 1955)
 Prif Ysgrifennydd y Plaid Comiwnyddol Nikita Khrushchev (Никита Сергеевич Хрущёв) (Undeb Sofietaidd)
 Cadeirydd y Plaid Comiwnyddol Mao Zedong (毛澤東) (Tsieina)
 Kim Il-sung
 Jawaharlal Nehru
 Konrad Adenauer
 Charles de Gaulle
 Francisco Franco
 Fidel Castro
 Gamal Abdel Nasser
 David Ben-Gurion

Diddanwyr
 James Dean
 Audrey Hepburn
 Buddy Holly
 Jerry Lewis
 Groucho Marx
 Elvis Presley

1950au
1960

19g - 20g - 21g
1910au 1920au 1930au 1940au 1950au - 1960au - 1970au 1980au 1990au 2000au 2010au
1955 1956 1957 1958 1959 - 1960 - 1961 1962 1963 1964 1965

Digwyddiadau 
Ionawr
 1 Ionawr - Mae'r wlad Camerŵn yn ennill yr annibyniaeth.
 9 Ionawr - Dechreu adeiladau Argae Aswan yn yr Aifft.

Chwefror
 3 Chwefror - Harold Macmillan yn traddodi ei araith enwog "Wind of Change" yn Senedd De Affrica.
 18 Chwefror - Agoriad y Gemau Olympaidd y Gaeaf yn Squaw Valley, Califfornia.
 29 Chwefror - Daeargryn Agadir ym Moroco

Mawrth
21 Mawrth - Cyflafan Sharpeville yn Ne Affrica; 69 o bobl yn colli ei bywydau
29 Mawrth - Ffrainc yn ennill Cystadleuaeth Cân Eurovision yn Llundain.

Ebrill
Mai
 16 Mai - Mae Theodore Maiman yn gweithredu'r laser cyntaf.
Mehefin
 24 Mehefin - Joseph Kasavubu yn dod yn Arlywydd Congo.
 28 Mehefin - Sylfaen y Prifysgol Novi Sad yn Iwgoslafia.

Gorffennaf
1 Gorffennaf - Kwame Nkrumah yn dod yn Arlywydd Ghana.

Awst
 11 Awst - Mae Tsiad yn dod gweriniaeth.

Medi
 22 Medi - Mae Mali yn dod gweriniaeth.

Hydref
 3 Hydref - Daeth Jânio Quadros yn Arlywydd Brasil.

Tachwedd
Rhagfyr
9 Rhagfyr - Darllediad cyntaf Coronation Street ar deledu y DU
 Sian Phillips yn priodi Peter O'Toole
 Llyfrau
 Roald Dahl - Kiss Kiss
 Thomas Glynne Davies - Haf Creulon
 Vintilă Horia – Dieu est né en exil
 Dic Jones - Agor Grwn
 Kate Roberts - Y Lôn Wen
 Raymond Williams - Border Country
Drama
 Eugène Ionesco – Rhinoceros
 Saunders Lewis - Esther
 Cerddoriaeth
 Alun Hoddinott - Concerto rhif 2
 Arwel Hughes - Serch yw’r Doctor (opera)

Poblogaeth y Byd 
 Poblogaeth y Byd: 3,021,475,000
 Affrica: 277,398,000
 Asia: 1,701,336,000
 Ewrop: 604,401,000
 America Ladin: 218,300,000
 Gogledd America: 204,152,000
 Oceania: 15,888,000

Genedigaethau 
 29 Ionawr - Greg Louganis, plymiwr
 6 Chwefror - Jeremy Bowen, newyddiadurwr
 29 Chwefror - Gwyn Elfyn, actor
 21 Mawrth - Ayrton Senna, gyrrwr Fformiwla Un (m. 1994)
 3 Mai - Geraint Davies, gwleidydd
 30 Mehefin - Jack McConnell, Prif Weinidog yr Alban
 13 Gorffennaf - Ian Hislop, newyddiadurwr
 9 Medi - Hugh Grant, actor
 10 Medi
Colin Firth, actor
Margaret Ferrier, gwleidydd
17 Medi
Damon Hill, gyrrwr Fformiwla Un
Kevin Clash, pypedwr
 17 Hydref - Bernie Nolan, cantores (m. 2013)
 30 Hydref - Diego Maradona, pêl-droediwr
 5 Tachwedd - Tilda Swinton, actores

Marwolaethau 
 2 Ionawr - Margaret Hughes (ganed Jones), (Leila Megáne), cantores opera, 68
 4 Ionawr - Albert Camus, nofelydd, 46
 25 Ebrill - Amanullah Khan, brenin Affganistan, 67
 27 Mehefin - Harry Pollitt, gwleidydd, 69
 6 Gorffennaf - Aneurin Bevan, gwleidydd, 62
 27 Medi - George Morgan Trefgarne, gwleidydd, 66
 16 Tachwedd - Clark Gable, actor, 59

Gwobrau Nobel 
 Ffiseg: Donald A. Glaser
 Cemeg: Willard Libby
 Meddygaeth: Syr Frank Macfarlane Burnet a Peter Brian Medawar
 Llenyddiaeth: Saint-John Perse
 Heddwch: Albert Luthuli

Eisteddfod Genedlaethol (Caerdydd) 
 Cadair: dim gwobr
 Coron: William John Gruffydd (Elerydd)
 Medal Ryddiaeth: Rhiannon Davies Jones, Fy Hen Lyfr Cownt

1960
1962

19g - 20g - 21g
1910au 1920au 1930au 1940au 1950au - 1960au - 1970au 1980au 1990au 2000au 2010au
1957 1958 1959 1960 1961 - 1962 - 1963 1964 1965 1966 1967

Digwyddiadau
Ionawr
9 Ionawr - Cytundeb masnachol rhwng Cuba a'r Undeb Sofietaidd.

Chwefror
13 Chwefror Traddodi darlith radio Tynged yr Iaith Saunders Lewis gan y BBC.

Mawrth
2 Mawrth - Ne Win yn dod arweinydd Burma.
8 Mawrth - Priodas Rachel Roberts a Rex Harrison
18 Mawrth - Mae Isabelle Aubret o Ffrainc yn ennill y Cystadleuaeth Cân Eurovision gyda Un premier amour.
Ebrill
3 Ebrill - Mae Jawaharlal Nehru yn dod yn brif weinidog India.
12 Ebrill - Mae naw o lowyr yn cael eu lladd a naw wedi'u hanafu mewn damwain ym Lofa'r Tŵr, Hirwaun
Mai
14 Mai - Priodas Juan Carlos I, brenin Sbaen, a'r Tywysoges Sofia o Groeg.
Mehefin
15 Mai - Emlyn Hooson yn dod aelod seneddol San Steffan yn yr is-etholiad Maldwyn.
Gorffennaf
2 Gorffennaf - Agorfa y siop cyntaf Wal-Mart yn Rogers, Arkansas.
Awst
4 Awst - Sefydlwyd Cymdeithas Yr Iaith ym Mhontarddulais
Medi
Hydref
13 Hydref - Agoriad y drama Who's Afraid of Virginia Woolf? ar Broadway.

Tachwedd
30 Tachwedd - U Thant yn dod yn Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig.

Rhagfyr
8 Tachwedd - Angladd Wilhelmina, brenhines yr Iseldiroedd yn Delft.
Ffilmiau
Billy Budd (gyda Peter Ustinov, Terence Stamp a Ronald Lewis)
The Longest Day (gyda Richard Burton)
Llyfrau
Blodeugerdd Rhydychen o Farddoniaeth Gymraeg
Clifford Dyment - The Railway Game
John Roberts Evans - Ar Drothwy'r Nos
William Evans (Wil Ifan) - Colofnau Wil Ifan
Michael Foot - Aneurin Bevan, cyf. 1
Gwyn Thomas - Chwerwder yn y Ffynhonnau

Genedigaethau
5 Ionawr - Geraint Williams, pêl-droediwr
11 Ionawr - Chris Bryant, gwleidydd
17 Ionawr - Jim Carrey, comediwr ac actor
7 Chwefror - Eddie Izzard, comediwr
22 Chwefror - Steve Irwin, cyflwynydd teledu
23 Mawrth - Steve Redgrave, rhwyfwr
27 Mehefin - Michael Ball, canwr
31 Gorffennaf - Wesley Snipes, actor
15 Medi - Kevin Allen, actor a chomediwr
24 Medi - Jack Dee, comediwr
15 Hydref - Mark Ring, chwaraewr rygbi
16 Hydref - Dmitri Hvorostovski, canwr opera (m. 2017)
24 Hydref - Jonathan Davies, chwaraewr rygbi
 26 Hydref - Cary Elwes, actor
 1 Tachwedd - Anthony Kiedis, canwr
 3 Tachwedd - Jacqui Smith, gwleidydd

Marwolaethau
 1 Mawrth - Roxy Barton, actores, 82
 23 Mawrth - Clement Davies, gwleidydd, 80
 11 Mai - Eliot Crawshay-Williams, gwleidydd ac awdur, 82
 31 Mai - Adolf Eichmann, milwr, 56
 3 Awst - Edgar Phillips, bardd, 72
 5 Awst - Marilyn Monroe, actores, 36
 17 Hydref - Natalia Goncharova arlunydd, 81
 30 Tachwedd - Lewis Pugh Evans, arwr rhyfel, 81
 15 Rhagfyr - Charles Rhys, 8ydd Arglwydd Dynevor, gwleidydd, 63

Gwobrau Nobel
Ffiseg: Lev Landau
Cemeg: Max Perutz a John Kendrew
Meddygaeth: Francis Crick, James Watson a Maurice Wilkins
Llenyddiaeth: John Steinbeck
Heddwch: Linus Pauling

Eisteddfod Genedlaethol (Llanelli)
 Cadair: Caradog Prichard, "Llef un yn Llefain"
 Coron: D. Emlyn Lewis, Y Cwmwl
 Medal Ryddiaeth: William Owen, Bu Farw Ezra Bebb

Cyfeiriadau
1964

19g - 20g - 21g
1910au 1920au 1930au 1940au 1950au - 1960au - 1970au 1980au 1990au 2000au 2010au
1959 1960 1961 1962 1963 - 1964 - 1965 1966 1967 1968 1969

Digwyddiadau
Crewyd Y Swyddfa Gymreig ac Ysgrifennydd Gwladol Cymru
Y ferch gyntaf yn cael ei phenodi'n Aelod Seneddol o Gymru yn Weinidog yn Llywodraeth Prydain (Is-Ysgrifennydd y 'Colonial Office')

Ionawr
22 Ionawr - Kenneth Kaunda yn dod yn Arlywydd Gogleddd Rhodesia.
29 Ionawr - Dechreuad Gemau Olympaidd y Gaeaf yn Innsbruck, Awstria.
Chwefror
1 Chwefror - "I Want to Hold Your Hand", gan The Beatles, yn #1 yn siart yr UDA.
6 Mawrth - Constantine II yn dod yn frenin Groeg.
15 Mawrth - Richard Burton ac Elizabeth Taylor yn priodi yn Montreal am y tro cyntaf.

Ebrill
17 Ebrill - Agoriad Shea Stadium yn Newydd Efrog.

Mai
11 Mai - Agoriad y siop Habitat yn Llundain gan Terence Conran.

Mehefin
Gorffennaf
6 Gorffennaf - Malawi yn cael ei hannibyniaeth oddi ar y Deyrnas Unedig

Awst
27 Awst - Premiere y ffilm Mary Poppins yn Los Angeles.

Medi
18 Medi - Priodas Constantine II, brenin Groeg, a'r Dywysoges Anne-Marie o Ddenmarc,

Hydref
10-24 Hydref - Gemau Olympaidd yn Nhokyo, Japan.
15 Hydref - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1964
17 Hydref - Penodi Jim Griffiths yn Ysgrifennydd Gwladol cyntaf Gymru.

Tachwedd
11 Tachwedd - Alun Gwynne Jones yn dod yn Arglwydd Chalfont o Lantarnam.

Rhagfyr

Ffilmiau
Goldfinger
Mary Poppins

Llyfrau
Aneirin Talfan Davies - Dylan: Druid of the Broken Body
Ann Griffiths - Saith Gwers i Ddechreuwyr
John Gwilym Jones - Hanes Rhyw Gymro
Stead Jones - Make Room for the Jester
Saunders Lewis - Merch Gwern Hywel
Caradog Prichard - Genod yn ein Bywyd
Howard Spring - Winds of the Day
Raymond Williams - Second Generation

Cerddoriaeth
Henri Dutilleux - Métaboles
Jerry Herman - Hello Dolly (sioe Broadway)

Genedigaethau
7 Ionawr - Nicolas Cage, actor
12 Ionawr - Jeff Bezos, entrepreneur rhyngrwyd 
10 Mawrth - Edward, Iarll Wessex
21 Mawrth - Ieuan Evans, chwaraewr rygbi
19 Mehefin - Boris Johnson, gwleidydd
21 Mehefin - Dean Saunders, pêl-droediwr
22 Mehefin - Dan Brown, awdur
 22 Hydref - Craig Levein, rheolwr pêl-droed
 31 Hydref - Marco van Basten, pêl-droediwr

Marwolaethau
 4 Ionawr - A. W. Wade-Evans, hanesydd, 88
 7 Ionawr - Cyril Davies, cerddor, 31
 28 Medi - Harpo Marx, comediwr, 75
 16 Hydref - Cole Porter, cyfansoddwr, 73
 20 Hydref - Herbert Hoover, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 90
 22 Hydref - Khawaja Nazimuddin, Prif Weinidog Pakistan, 70
 13 Tachwedd - Leslie Morris, gwleidydd, 60
 11 Rhagfyr - Sam Cooke, canwr, 33

Gwobrau Nobel
Ffiseg: Charles Hard Townes, Nicolay Basov ac Aleksandr Prokhorov
Cemeg: Dorothy Hodgkin
Meddygaeth: Konrad Emil Bloch a Feodor Felix Konrad Lynen
Llenyddiaeth: Jean-Paul Sartre (gwrthododd y wobr)
Heddwch: Martin Luther King Jr

Eisteddfod Genedlaethol (Abertawe)
 Cadair: Richard Bryn Williams
 Coron: Rhydwen Williams
 Medal Ryddiaeth: Rhiannon Davies Jones, Lleian Llan-Llŷr

Cyfeiriadau
1965

19g - 20g - 21g
1910au 1920au 1930au 1940au 1950au - 1960au - 1970au 1980au 1990au 2000au 2010au
1960 1961 1962 1963 1964 - 1965 - 1966 1967 1968 1969 1970

Digwyddiadau
Ionawr
26 Ionawr - Hindi yn cael ei datgan yn iaith swyddogol India
30 Ionawr - Angladd Syr Winston Churchill yn Llundain

Chwefror
18 Chwefror - Annibyniaeth y Gambia
Mawrth
20 Mawrth - Dechreuad y rhyfel rhwng India a Phacistan
Ebrill
5 Ebrill - Ffilm My Fair Lady yn ennill 8 Gwobr yr Academi.

Mai
1 Mai - Brwydr Dong-Yin
Mehefin
Helynt Brewer Spinks, pan geisiodd rheolwr ffatri yn Nhanygrisiau wahardd y Gymraeg yn y gweithle, yn torri allan

Gorffennaf
16 Gorffennaf - Agorfa y twnnel Mont Blanc
Awst
15 Awst - Cyngerdd Y Beatles yn Shea Stadium, UDA

Medi
23 Medi - Diwedd y rhyfel rhwng India a Pacistan.

Hydref
28 Hydref - Cwblhau'r gwaith y Gateway Arch yn St Louis, Missouri, UDA.

Tachwedd
9 Tachwedd - Roger Allen LaPorte losgodd ei hunan i farwolaeth mewn protest yn erbyn y Rhyfel Fiet Nam.

Rhagfyr
22 Rhagfyr - Coup d'état yn Dahomey.

Ffilmiau
The Sound of Music

Llyfrau
Gwilym Meredydd Jones - Dawns yr Ysgubau
Julian Mitchell - The White Father

Drama
Samuel Beckett - Come and Go
Michel Tremblay - Les Belles-Sœurs

Cerddoriaeth
Albymau
The Beatles - Help! (albwm)
Eraill
György Ligeti - Requiem
David Wynne - Cymric Rhapsody rhif 1

Genedigaethau
5 Ionawr - Vinnie Jones, pêl-droediwr
20 Ionawr - Sophie Rhys-Jones
25 Mawrth - Sarah Jessica Parker, actores
4 Ebrill - Robert Downey Jr., actor
 7 Mehefin - Damien Hirst, arlunydd
10 Mehefin - Elizabeth Hurley, actores
15 Gorffennaf
Alistair Carmichael, gwleidydd
David Miliband, gwleidydd
31 Gorffennaf - J. K. Rowling, nofelydd plant
28 Awst - Shania Twain, cantores
11 Medi
Moby, cerddor, DJ a ffotograffiaid
Graeme Obree, seiclwr
Bashar al-Assad, Arlywydd Syria
14 Medi - Dmitry Medvedev, Arlywydd Rwsia
16 Hydref - Steve Lamacq, newyddiadwr a DJ
 2 Tachwedd - Shahrukh Khan, actor
9 Tachwedd - Bryn Terfel, canwr opera

Marwolaethau
4 Ionawr - T. S. Eliot, bardd, 76
24 Ionawr - Winston Churchill, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, 90
15 Chwefror - Nat King Cole, canwr a phianydd, 45
21 Chwefror - Malcolm X, gwleidydd, 39
23 Chwefror - Stan Laurel, comediwr, 74
3 Mai - Howard Spring, nofelydd, 76
13 Mehefin - Martin Buber, athronydd, 87
27 Awst - Le Corbusier, pensaer, 77
 16 Rhagfyr - W. Somerset Maugham, dramodydd, nofelydd ac awdur, 91

Gwobrau Nobel
Ffiseg: Sin-Itiro Tomonaga, Julian Schwinger a Richard Feynman
Cemeg: Robert Burns Woodward
Meddygaeth: François Jacob, André Michel Lwoff a Jacques Monod
Llenyddiaeth: Mikhail Sholokhov
Heddwch: Cronfa'r Plant y Cenhedloedd Unedig (UNICEF)

Eisteddfod Genedlaethol (Y Drenewydd)
 Cadair: William David Williams
 Coron: Tom Parri Jones
 Medal Ryddiaeth: Eigra Lewis Roberts, Cyfrol o Ysgrifau

Cyfeiriadau
1966

19g - 20g - 21g
1910au 1920au 1930au 1940au 1950au - 1960au - 1970au 1980au 1990au 2000au 2010au
1961 1962 1963 1964 1965 - 1966 - 1967 1968 1969 1970 1971

Digwyddiadau 
 Safodd wyth ymgeisydd o'r Plaid Comiwnyddol yn y ddwy etholiad - y mwyaf erioedd i'r blaid hon.

Ionawr

1 Ionawr - Jean-Bédel Bokassa yn dod yn arweinydd Gweriniaeth Canolbarth Affrica
15 Ionawr - Coup d'état yn Nigeria
26 Ionawr - Harold Holt yn dod yn Prif Weinidog Awstralia
Chwefror
3 Chwefror - Llong ofod y Sofietiaid, Luna 9, oedd y gyntaf i lanio'n ysgafn ar y Lleuad.
12 Chwefror - Rhyfel Fietnam: Cyflafan Tai Vinh.

Mawrth
9 Mawrth - Ronnie Kray yn llofruddio George Cornell yn Llundain.
16 Mawrth -  Neil Armstrong a David Scott ar fwrdd y Gemini 8 a ddociodd am y tro cyntaf yn y gofod, gan gysylltu a cherbyd-nod Agena
28 Mawrth - Cevdet Sunay yn dod yn Arlywydd Twrci.
31 Mawrth - Etholiad cyffredinol yn y DU.

Ebrill
21 Ebrill - Achos Ian Brady a Myra Hindley yn dechrau yng Nghaer.

Mai
12 Mai - Agoriad y Stadiwm Coffadwriaethol Busch yn St Louis, UDA.

Mehefin
18 Mehefin - Richard Helms yn dod yn arweinydd y CIA.

Gorffennaf
14 Gorffennaf Gwynfor Evans yn cael ei ethol yn aelod seneddol cyntaf Plaid Cymru yn is-etholiad seneddol Caerfyrddin
Awst
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberafan 1966
Medi
8 Medi - Y Bont Hafren gyntaf yn cael ei hagor ac yn rhoi cysylltiad ffordd rhwng Cymru a Lloegr dros aber Hafren.

Hydref
21 Hydref - Trychineb Aberfan
Tachwedd
Rhagfyr
6 Rhagfyr - Rhyfel Fiet Nam: Cyflafan Bình Hòa
Ffilmiau
Batman
Chimes at Midnight, gyda Orson Welles
A Man for All Seasons, gyda Paul Scofield
Who's Afraid of Virginia Woolf?, gyda Richard Burton ac Elizabeth Taylor
Llyfrau
Peter Bartrum - Early Welsh Genealogical Tracts
Pennar Davies - Caregl Nwyf
Thomas John Morgan - Amryw Flawd
Cerddoriaeth
Alun Hoddinott - Concerto rhif 3
Sweet Charity (sioe Broadway)

Genedigaethau 
21 Mawrth - Matthew Maynard, cricedwr
23 Mawrth - Marti Pellow, canwr
10 Mai - Jonathan Edwards, athletwr
4 Mehefin - Cecilia Bartoli, cantores
29 Gorffennaf
Sally Gunnell, athletwraig
Richard Steven Horvitz, actor
16 Awst - Helen Thomas,  ymgyrchydd heddwch (m. 1989)
 1 Hydref - George Weah, pêl-droediwr ac gwleidydd
 18 Hydref - Shaun Edwards, chwaraewr rygbi
 19 Hydref - Jon Favreau, actor
 1 Tachwedd - Jeremy Hunt, gwleidydd

Marwolaethau 
1 Chwefror - Buster Keaton, comediwr ac actor, 70
Ebrill - Charlie Jones, pêl-droedwr, 66
 10 Ebrill - Evelyn Waugh, nofelydd, 62
13 Ebrill - Georges Duhamel, nofelydd, 81
14 Mai
Antonina Sofronova, arlunydd, 74
Megan Lloyd George, gwleidydd, 64
3 Awst - Lenny Bruce, comediwr, 40
 6 Medi - Hendrik Frensch Verwoerd, gwleidydd, 64
 28 Medi - André Breton, llenor, 70
 2 Tachwedd - David Schwimmer, actor
23 Tachwedd - Seán T. O'Kelly, gwleidydd, 84
15 Rhagfyr - Walt Disney, cynhyrchydd a chyfarwyddwr ffilm, 65

Gwobrau Nobel 
Ffiseg: Alfred Kastler
Cemeg: Robert S. Mulliken
Meddygaeth: Francis Peyton Rous a Charles Brenton Huggins
Llenyddiaeth: Shmuel Yosef Agnon a Nelly Sachs
Heddwch: dim gwobr

Eisteddfod Genedlaethol (Aberafan) 
 Cadair: Dic Jones
 Coron: Dafydd Jones
 Medal Ryddiaeth: dim gwobr
1971

19g - 20g - 21g
1920au 1930au 1940au 1950au 1960au - 1970au - 1980au 1990au 2000au 2010au 2020au 
1966 1967 1968 1969 1970 - 1971 - 1972 1973 1974 1975 1976

Digwyddiadau 
Ionawr
15 Ionawr - Agorfa'r Argae Aswan yn yr Aifft
25 Ionawr - Mae Idi Amin yn dod Arlywydd Wganda.
Chwefror
7 Chwefror - Daeargryn yn Tuscania, yr Eidal; 31 o bobol yn colli ei bywydau.
Mawrth
26 Mawrth - Bangladesh yn ennill ei hannibyniaeth ar Bacistan
Ebrill
3 Ebrill - Mae Séverine, cantores o Fonaco, yn ennill y Cystadleuaeth Cân Eurovision gyda'r cân "Un banc, un arbre, une rue" gan Jean-Pierre Bourtayre ac Yves Dessca.
Mai
12 Mai - Daeargryn yn Burdur, Twrci
Mehefin
6 Mehefin - Mae'r Undeb Sofietaidd yn lawnsio Soyuz 11, gyda Vladislav Volkov, Georgi Dobrovolski, a Viktor Patsayev.
Gorffennaf
26 Gorffennaf - Mae'r Unol Daleithiau America yn lawnsio Apollo 15, gyda David Scott, Alfred Worden, a James Irwin.
Awst
2 Awst - Cyrille Adoula yn dod Prif Weinidog y Congo.
Medi
3 Medi - Qatar yn ennill ei hannibyniaeth ar Ddeyrnas Unedig.
Hydref
3 Hydref - Mae François Cevert yn ennill y Grand Prix UDA, ond mae Jackie Stewart yn ennill y Pencampwriaeth Fformiwla Un.
Tachwedd
8 Tachwedd - Gollyngdod yr albwm Led Zeppelin IV.
Rhagfyr
4 Rhagfyr - Tân mawr yn y casino Montreux.
24 Rhagfyr - Giovanni Leone yn dod yn Arlywydd yr Eidal.
Ffilmiau
Dirty Harry
Fiddler on the Roof (gyda Ruth Madoc)
Llyfrau
Islwyn Ffowc Elis - Y Gromlech yn yr Haidd
Gwynfor Evans - Aros Mae
Tudor Wilson Evans - Ar Gae'r Brêc
Beti Hughes - Aderyn o Ddyfed
Alan Llwyd - Y March Hud
Sylvia Plath - The Bell Jar
Gwyn Thomas - Y Bardd Cwsg a'i Gefndir
Cerddoriaeth
John Lennon - "Imagine"
Dmitri Shostakovich - Symffoni rhif 15

Genedigaethau 
11 Ionawr - Tom Ward, actor
23 Ionawr - Scott Gibbs, chwaraewr rygbi
19 Mawrth - Kirsty Williams, gwleidydd
27 Mawrth - David Coulthard, gyrrwr Fformiwla Un
1 Mehefin - Ghil'ad Zuckermann, ieithydd
28 Mehefin
Elon Musk, dyfeisiwr
Fabien Barthez, pêl-droediwr
8 Gorffennaf - Neil Jenkins, chwaraewr rygbi
 6 Medi - Dolores O'Riordan, cantores (m. 2018)
18 Medi
Lance Armstrong, beiciwr
Anna Netrebko, soprano
20 Hydref
Dannii Minogue, cantores
Snoop Dogg, rapiwr, cynhyrchydd recordiau ac actor
 27 Hydref - Elissa, cantores
 29 Hydref - Winona Ryder, actores
13 Rhagfyr - Leanne Wood, gwleidydd

Marwolaethau 
10 Ionawr - Coco Chanel, 87
8 Mawrth - Harold Lloyd, comediwr, 77
6 Ebrill - Igor Stravinsky, cyfansoddwr, 88
20 Mai - Waldo Williams, bardd, 66
3 Gorffennaf - Jim Morrison, cerddor, 26
6 Gorffennaf - Louis Armstrong, cerddor, 69
11 Medi - Nikita Khrushchev, gwleidydd, 77
 19 Hydref - Edwin Morris, Archesgob Cymru, 77
9 Tachwedd - Ceri Richards, arlunydd, 67

Gwobrau Nobel 

Ffiseg: Dennis Gabor
Cemeg: Gerhard Herzberg
Meddygaeth: Earl Wilbur Sutherland, Jr
Llenyddiaeth: Pablo Neruda
Economeg: Simon Kuznets
Heddwch: Willy Brandt

Eisteddfod Genedlaethol (Bangor) 
 Cadair: Emrys Roberts
 Coron: Bryan Martin Davies
 Medal Ryddiaeth: Ifor Wyn Williams, Gwres o'r Gorllewin
1972

19g - 20g - 21g
1920au 1930au 1940au 1950au 1960au - 1970au - 1980au 1990au 2000au 2010au 2020au 
1967 1968 1969 1970 1971 - 1972 - 1973 1974 1975 1976 1977

Digwyddiadau 
Ionawr
4 Ionawr - Kurt Waldheim yn dod Ysgrifennydd Y Cenhedloedd Unedig
14 Ionawr - Margrethe II yn dod yn frenhines Denmarc
30 Ionawr - Bloody Sunday Derry 1972
31 Ionawr - Birendra yn dod yn frenin Nepal
Chwefror
3 Chwefror-13 Chwefror - Gemau Olympaidd y Gaeaf yn Sapporo, Japan

Mawrth
2 Mawrth - Jean-Bédel Bokassa yn dod yn Arlywydd y Weriniaeth Canolbarth Affrica.
25 Mawrth - Vicky Leandros o Lwcsembwrg yn ennill Cystadleuaeth Cân Eurovision gyda'r chân "Après toi".

Ebrill
10 Ebrill - Sylfaen dinas Fujimi yn Japan

Mai
13 Mai - Tân fawr yn y clwb Play Town Cabaret yn Osaka, Japan.  Collodd 117 o bobol.

Mehefin
26 Mehefin - Sylfaen y cwmni Atari gan Nolan Bushnell a Ted Dabney.

Gorffennaf
5 Gorffennaf - Kakuei Tanaka yn dod Prif Weinidog Japan

Awst
22 Awst - Cyflafan Trelew
Medi
5 Medi-6 Medi - Cyflafan München: collodd 11 o athletwyr Olympaidd o Israel.

Hydref
26 Hydref - Deddf Llywodraeth Leol 1972
Tachwedd
7 Tachwedd - Richard Nixon yn ennill yr etholiaeth arlywyddol yr Unol Daleithiau.

Rhagfyr
7 Rhagfyr - Lawnsio Apollo 17, gyda Eugene Cernan, Ronald Evans a Harrison Schmitt.
11 Rhagfyr - Agorfa'r Maes Awyr Rhyngwladol Caerdydd
Ffilmiau
The Godfather (gyda Marlon Brando)
Llyfrau
Alexander Cordell - The Fire People
Pennar Davies - Y Tlws yn y Lotws
Gerallt Lloyd Owen - Cerddi'r Cywilydd
Mary Renault - The Persian Boy
Alexander Solzhenitsyn - August 1914
Cerddoriaeth
Andrew Lloyd Webber a Tim Rice - Jesus Christ Superstar (sioe Llundain)
Tri Yann - Tri Yann an Naoned (albwm)

Genedigaethau 
19 Mawrth - Julien MacDonald, dylunydd
23 Mawrth - Joe Calzaghe, paffiwr
23 Mehefin
Go Oiwa, pêl-droediwr
Zinedine Zidane, pêl-droediwr
20 Awst - Scott Quinnell, chwaraewr rygbi
30 Awst - Cameron Diaz, actores
4 Medi - Guto Pryce, cerddor
23 Medi - Julian Winn, seiclwr
17 Hydref - Eminem, cerddor
 30 Hydref - Jessica Hynes, actores
 1 Tachwedd - Toni Collette, actores
 2 Tachwedd - Samantha Womack, actores a cantores
4 Tachwedd - Tim Vincent, cyflwynwr teledu

Marwolaethau 
1 Ionawr - Maurice Chevalier, canwr ac actor, 83
25 Chwefror - S. O. Davies, gwleidydd, 85
27 Mawrth - M. C. Escher, arlunydd, 73
27 Ebrill - Kwame Nkrumah, Arlywydd Ghana, 62
22 Mai - Margaret Rutherford, actores, 80
28 Mai - Edward VIII, brenin y Deyrnas Unedig, 77
 19 Hydref - Fred Keenor, pêl-droediwr, 78
 26 Hydref - Igor Sikorsky, arloeswr hedfan, 83
1 Tachwedd - Ezra Pound, bardd, 87
6 Tachwedd - Hilary Marquand, gwleidydd, 70
23 Rhagfyr - Charles Atlas, corfflunwr, 80
26 Rhagfyr - Harry S. Truman, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 88

Gwobrau Nobel 
Ffiseg: John Bardeen, Leon Neil Cooper a John Robert Schrieffer
Cemeg: Christian B. Anfinsen, Stanford Moore a William Howard Stein
Meddygaeth: Gerald Edelman a Rodney Robert Porter
Llenyddiaeth: Heinrich Böll
Economeg: John Hicks a Kenneth Arrow
Heddwch: Dim gwobr

Eisteddfod Genedlaethol (Sir Benfro) 
 Cadair: Dafydd Owen
 Coron: Dafydd Rowlands
 Medal Ryddiaeth: Dafydd Rowlands, Ysgrifau yr Hanner Bardd
1974

19g - 20g - 21g
1920au 1930au 1940au 1950au 1960au - 1970au - 1980au 1990au 2000au 2010au 2020au 
1969 1970 1971 1972 1973 - 1974 - 1975 1976 1977 1978 1979

Digwyddiadau 
Aelodau Seneddol yn cael yr hawl i dyngu llw yn Gymraeg yn ogystal â Saesneg. Gwnaeth 11 allan o 36 hynny.
Alec Jones yn cael y mwyafrif mwyaf yn Rhondda (etholaeth seneddol): 34,481 o bleidleisiau.

Ionawr
23 Ionawr - Digwyddiad y Berwyn
Chwefror
1 Chwefror - Tân mawr yn São Paulo; 177 o bobl yn colli ei bywydau

Mawrth
5 Mawrth - John Morris yn dod yn Ysgrifennydd Gwladol Cymru.  Elwyn Jones yn dod yn Arglwydd Ganghellor
Ebrill
Mai
Mehefin
1 Mehefin - Trychineb Flixborough yn Lloegr.
9 Mehefin - Jody Scheckter yn ennill y Grand Prix Sweden.

Gorffennaf
25 Gorffennaf - Mae Constantinos Karamanlis yn dod Prif Weinidog Gwlad Groeg.

Awst
28 Awst - Mae Geir Hallgrímsson yn dod Prif Weinidog Gwlad yr Iâ.

Medi
12 Medi - Diorseddwyd Haile Selassie, ymerawdwr Ethiopia ers 1930.

Hydref
Tachwedd
21 Tachwedd - Bomio y tafarn "Mulberry Bush" a'r "Tavern in the Town" yn Birmingham, Lloegr; 21 o bobol yn colli ei bywydau.

Rhagfyr

Ffilmiau
Chinatown (gyda Jack Nicholson)
The Klansman (gyda Richard Burton)
Llyfrau
T. Glynne Davies - Marged
Islwyn Ffowc Elis - Marwydos
Richard Vaughan - Dewin y Daran
Harri Webb - A Crown for Branwen
Cerddoriaeth
Mack and Mabel (sioe Broadway)
Alun Hoddinott - The Beach of Falesa (opera)

Genedigaethau 
16 Ionawr - Kate Moss, model
30 Ionawr - Christian Bale, actor
13 Chwefror - Robbie Williams, canwr
17 Ebrill - Victoria Beckham, cantores a dylunydd ffasiwn
28 Ebrill - Penelope Cruz, actores
 7 Mehefin - Giorgio Marengo, esgob
24 Gorffennaf
Eugene Mirman, actor
Atsuhiro Miura, pêl-droediwr
1 Medi - Filip Nikolic, canwr (m. 2009)
6 Medi
Tim Henman, chwaraewr tenis
Nina Persson, cantores
 28 Hydref - Joaquin Phoenix, actor
 29 Hydref - Alexandre Lopes, pêl-droediwr
4 Tachwedd - Matthew Rhys, actor

Marwolaethau 
2 Ebrill - Georges Pompidou, gwleidydd, 62
5 Ebrill - Giovanni D'Anzi, canwr, 68
22 Mehefin - Darius Milhaud, cyfansoddwr, 81
28 Hydref - David Jones, bardd ac arlunydd, 78
25 Tachwedd - U Thant, diplomydd, 65

Gwobrau Nobel 
Ffiseg: Syr Martin Ryle ac Antony Hewish
Cemeg: Paul Flory
Meddygaeth: Albert Claude, Christian de Duve a George Emil Palade
Llenyddiaeth: Eyvind Johnson a Harry Martinson
Economeg: Gunnar Myrdal a Friedrich von Hayek
Heddwch: Séan MacBride ac Eisaku Satō

Eisteddfod Genedlaethol (Caerfyrddin) 
Cadair: Moses Glyn Jones
Coron: William R. P. George
 Medal Ryddiaeth: Dafydd Ifans, Eira Gwyn yn Salmon
1977

19g - 20g - 21g
1920au 1930au 1940au 1950au 1960au - 1970au - 1980au 1990au 2000au 2010au 2020au 
1972 1973 1974 1975 1976 - 1977 - 1978 1979 1980 1981 1982

Digwyddiadau 
Ionawr
6 Ionawr - Roy Jenkins yn dod yn Arlywydd y Comisiwn Ewropeaidd.
20 Ionawr - Jimmy Carter yn dod yn Arlywydd yr UDA.
31 Ionawr - Agoriad y Canolfan Georges Pompidou ym Mharis gan yr Arlywydd Ffrainc, Valéry Giscard d'Estaing.

Chwefror
22 Chwefror - David Owen yn dod yn Ysgrifennydd Tramor y Deyrnas Unedig.

Mawrth
4 Mawrth - Daeargryn yn Bwcarést; 1,500 o bobl yn colli ei bywydau

Ebrill
1 Ebrill - Y Gelli Gandryll yn dod yn "deyrnas annibynnol".
2 Ebrill - Red Rum yn ennill y Ras Fawr Genedlaethol am y trydydd tro.

Mai
28 Mai - Tân mawr yn y Beverly Hills Supper Club, Southgate, Kentucky; 165 o bobl yn colli ei bywydau.

Mehefin
21 Mehefin - Menachem Begin yn dod Prif Weinidog Israel.

Gorffennaf
Awst
Medi
Hydref
Tachwedd
Rhagfyr

Ffilmiau
Annie Hall
Star Wars
Llyfrau
Kate Bosse-Griffiths - Byd y Dyn Hysbys
Jane Edwards - Dros Fryniau Bro Afallon
Donald Evans - Egin
Stephen King - The Shining
Owain Owain - Mical
The Oxford Book of Welsh Verse in English
Ellis Peters - A Morbid Taste for Bones (cyntaf y nofelau "Cadfael")
R. J. Rowlands - Cerddi R. J. Rowlands y Bala
Craig Thomas - Firefox
Gwyn Thomas - Cadwynau yn y Meddwl
Cerddoriaeth
Fleetwood Mac - Rumours (albwm)
Injaroc - Halen Y Ddaear
Dafydd Iwan - Carlo a Chaneuon Eraill, I'r Gad

Genedigaethau 
13 Ionawr - Orlando Bloom, actor
14 Chwefror - Cadel Evans, seiclwr
28 Mawrth - Lauren Weisberger, nofelydd
14 Ebrill - Sarah Michelle Gellar, actores
1 Gorffennaf - Liv Tyler, actores
17 Awst
Tarja Turunen, cantores
Thierry Henry, pêl-droediwr
William Gallas, pêl-droediwr
11 Medi - Matthew Stevens, chwaraewr snwcer
15 Medi
Sophie Dahl, model ffasiwn
Tom Hardy, actor
 31 Hydref - Chikara Fujimoto, pêl-droediwr

Marwolaethau 
2 Gorffennaf - Vladimir Nabokov, llenor, 78
16 Awst - Elvis Presley, canwr, 42
19 Awst - Groucho Marx, comediwr, 86
 12 Medi - Steve Biko, ymgyrchydd gwrth-apartheid, 30
16 Medi
Marc Bolan, canwr, 29
Maria Callas, cantores opera, 53
14 Hydref - Bing Crosby, canwr ac actor, 74
27 Hydref - James M. Cain, awdur, 85
25 Rhagfyr - Charles (Charlie) Chaplin, actor, 88

Gwobrau Nobel 
Ffiseg: Philip Warren Anderson, Syr Nevill Francis Mott a John Hasbrouck Van Vleck
Cemeg: Ilya Prigogine
Meddygaeth: Roger Guillemin, Andrew Schally a Rosalyn Sussman Yalow
Llenyddiaeth: Vicente Aleixandre
Economeg: Bertil Ohlin a James Meade
Heddwch: Amnesty International

Eisteddfod Genedlaethol (Wrecsam) 
 Cadair: Donald Evans
 Coron: Donald Evans
 Medal Ryddiaeth: R. Gerallt Jones, Triptych

 

nv:1951 – 2000
1978

19g - 20g - 21g
1920au 1930au 1940au 1950au 1960au - 1970au - 1980au 1990au 2000au 2010au 2020au 
1973 1974 1975 1976 1977 - 1978 - 1979 1980 1981 1982 1983

Digwyddiadau 
Ionawr
10 Ionawr - Terfysgau gwladwriaethol yn Nicaragwa
Chwefror
15 Chwefror - Arestiad y llofruddiwr Ted Bundy yn Pensacola, Florida
Mawrth
Ebrill
22 Ebrill - Mae Izhar Cohen & Alphabeta yn ennill y 23ydd Cystadleuaeth Cân Eurovision ym Mharis, gyda'r cân "A-Ba-Ni-Bi".
27 Ebrill - Nur Mohammed Taraki yn dod yn Arlywydd Affganistan
Mai
4 Mai - Brwydr Cassinga yn Angola
Mehefin
1 Mehefin - Dechreuad y Cwpan y Byd Pêl-droed FIFA yn yr Ariannin
15 Mehefin - Priodas Hussein, brenin Iorddonen, a Lisa Halaby (Brenhines Noor)
20 Mehefin - Daeargryn yn Thessaloniki, Groeg

Gorffennaf
Awst
26 Awst - Albino Luciani yn dod Pab Ioan Pawl I.

Medi
16 Medi - Muhammad Zia-ul-Haq yn dod yn Arlywydd Pacistan.

Hydref
16 Hydref - Karol Wojtyla yn dod yn Pab Ioan Pawl II.

Tachwedd
Rhagfyr
4 Rhagfyr - Dianne Feinstein yn dod yn faer San Francisco.
 Ffilmiau
 The Deer Hunter
 Llyfrau
 Marion Eames - Sianyn a Siarli
 Ken Follett - The Eye of the Needle
 Gwyn Alf Williams - Merthyr Rising
Drama
Gwenlyn Parry - Y Twr
 Barddoniaeth
 Ruth Bidgood - The Print of Miracle
 Robert Minhinnick - A Thread in the Maze
 John Tripp - Collected Poems
 T. Arfon Williams - Englynion Arfon
 Cerddoriaeth
 Geraint Jarman - Hen Wlad Fy Nhadau
 Billy Joel - Just the Way You Are

Genedigaethau 
 15 Mai - David Krumholtz
 7 Ebrill - Duncan James, canwr
 11 Mehefin - Joshua Jackson, actor
 29 Mehefin - Nicole Scherzinger, cantores ac actores
 7 Medi - Devon Sawa, actor
 14 Hydref
Paul Hunter, chwaraewr snwcer (m. 2006)
Usher, canwr, dansiwr ac actor
 27 Hydref - Vanessa-Mae, feiolinydd

Marwolaethau 
 24 Chwefror - David Williams, hanesydd, 78
 4 Ebrill - Syr Morien Morgan, peiriannydd awyrennol, 65
 9 Ebrill - Syr Clough Williams-Ellis, pensaer, 94
 6 Awst - Pab Pawl VI, 80
 22 Awst - Jomo Kenyatta, gwleidydd, 83
 24 Awst - Louis Prima, cerddor jazz, 67
 28 Medi - Pab Ioan Pawl I, 65
 8 Rhagfyr - Golda Meir, Prif Weinidog Israel, 80

Gwobrau Nobel 
 Ffiseg: Pyotr Kapitsa, Arno Allan Penzias a Robert Woodrow Wilson
 Cemeg: Peter D. Mitchell
 Meddygaeth: Werner Arber, Daniel Nathans a Hamilton O. Smith
 Llenyddiaeth: Isaac Bashevis Singer
 Economeg: Herbert A. Simon
 Heddwch: Mohamed Anwar Al-Sadat a Menachem Begin

Eisteddfod Genedlaethol (Caerdydd) 
 Cadair: dim gwobr
 Coron: Siôn Eirian
 Medal Ryddiaeth: Harri Williams, Y Ddaeargryn Fawr
 Gwobr Goffa Daniel Owen: Alun Jones, Hirfaen (Ac yna Clywodd Sŵn y Môr)
1980

19g - 20g - 21g
1930au 1940au 1950au 1960au 1970au - 1980au - 1990au 2000au 2010au 2020au 2030au
1975 1976 1977 1978 1979 - 1980 - 1981 1982 1983 1984 1985

Digwyddiadau 
Ionawr
22 Ionawr - Cafodd Andrei Sakharov ei harestio ym Moscfa

Chwefror
4 Chwefror - Abolhassan Banisadr yn dod yn Arlywydd Iran
13 Chwefror - Agoriad y Gemau Olympaidd y Gaeaf yn Lake Placid, UDA

Mawrth
3 Mawrth - Pierre Trudeau yn dod yn Brif Weinidog eto
4 Mawrth - Robert Mugabe yn dod yn Brif Weinidog Simbabwe
28 Mawrth - Darganfyddiad y Bedd Talpiyot yn Jeriwsalem
Ebrill
Mai
6 Mai - Cyhoeddodd Gwynfor Evans y byddai'n ymprydio hyd farwolaeth gan ddechrau ar 6 Hydref oni bai bod Llywodraeth San Steffan yn newid ei meddwl a sefydlu sianel Gymraeg. Enw'r sianel pan gafodd ei sefydlu oedd S4C.
18 Mai - Ffrwydrodd Mynydd St. Helens gan achosi difrod sylweddol iawn.
Mehefin
1 Mehefin - Lawnsio y Cable News Network (CNN).
29 Mehefin - Vigdís Finnbogadóttir yn dod yn Arlywydd Gwlad yr Iâ
Gorffennaf
19 Gorffennaf - Dechreuad y Gemau Olympaidd yr Haf yn Moscfa.
Awst
3 Awst - Diwedd y Gemau Olympaidd yr Haf yn Moscfa.
Medi
21 Medi - Bülent Ulusu yn dod yn Brif Weinidog Twrci
Hydref
15 Hydref - Ymddeoliad James Callaghan fel arweinydd y Blaid Llafur DU.
Tachwedd
23 Tachwedd - Daeargryn yn yr Eidal; 4,800 o bobol yn colli ei bywydau.
Rhagfyr
yn ystod y flwyddyn - Ysgol gynradd Lydaweg gyntaf Diwan yn Treglonou
Ffilmiau
Ordinary People
The Mouse and the Woman gan Karl Francis
Llyfrau
Umberto Eco - Il nome della rosa
Ken Follett - The Key to Rebecca
D. Tecwyn Lloyd - Bore Da, Lloyd
Marin Preda - Cel mai iubit dintre pământeni
Drama
Willy Russell - Educating Rita
Cerddoriaeth
Edward H. Dafis - Plant Y Fflam (albwm)
William Mathias - The Servants (opera, gyda libretto gan Iris Murdoch)

Poblogaeth y Byd

Genedigaethau 
9 Ionawr - Sergio Garcia, golffiwr
5 Chwefror - Jo Swinson, gwleidydd 
17 Mehefin - Venus Williams
29 Mehefin - Katherine Jenkins, cantores
16 Gorffennaf - Adam Scott, golffiwr
 21 Hydref - Kim Kardashian, cymdeithaswraig
 31 Hydref - Kengo Nakamura, pêl-droediwr
 3 Tachwedd - Elis James, digrifwr ac actor
18 Rhagfyr - Christina Aguilera, cantores

Marwolaethau 
29 Ionawr - Jimmy Durante, comediwr a chanwr, 86
 22 Chwefror - Oskar Kokoschka, arlunydd, 93
25 Chwefror - Caradog Prichard, llenor, 75
 4 Mai – Josip Broz Tito, gwleidydd, 87
1 Gorffennaf - C. P. Snow, ffisegydd a nofelydd, 74
14 Gorffennaf - Aneirin Talfan Davies, awdur, 71
24 Gorffennaf - Peter Sellers, comediwr ac actor, 54 (trawiad ar y galon)
26 Tachwedd - Rachel Roberts, actores, 53 (hunanladdiad)
2 Rhagfyr - Romain Gary, awdur, 66 (hunanladdiad)
8 Rhagfyr - John Lennon, cerddor, 40 (llofruddiaeth)

Gwobrau Nobel 
Ffiseg: James Cronin a Val Logsdon Fitch
Cemeg: Paul Berg, Walter Gilbert a Frederick Sanger
Meddygaeth: Baruj Benacerraf, Jean Dausset a George Davis Snell
Llenyddiaeth: Czesław Miłosz
Economeg: Lawrence Klein
Heddwch: Adolfo Pérez Esquivel

Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dyffryn Lliw 1980 
 Cadair: Donald Evans
 Coron: Donald Evans
 Medal Ryddiaeth: Robyn Lewis, Esgid yn Gwasgu
 Gwobr Goffa Daniel Owen: Aled Islwyn, Sarah Arall

1980
1981

19g - 20g - 21g
1930au 1940au 1950au 1960au 1970au - 1980au - 1990au 2000au 2010au 2020au 2030au
1976 1977 1978 1979 1980 - 1981 - 1982 1983 1984 1985 1986

Digwyddiadau 
Ionawr
1 Ionawr - Gwlad Groeg yn dod yn aelod y Gymuned Ewropeaidd
15 Ionawr - Lech Wałęsa yn ymweld Pab Ioan Pawl II yn y Fatican
Chwefror
4 Chwefror - Gro Harlem Brundtland yn dod yn Brif Weinidog Norwy
9 Chwefror - Wojciech Jaruzelski yn dod yn Brif Weinidog Gwlad Pwyl
Mawrth
29 Mawrth - Marathon Llundain cyntaf

Ebrill
4 Ebrill - Bucks Fizz yn ennill y Cystadleuaeth Cân Eurovision
Mai
21 Mai - François Mitterrand yn dod yn Arlywydd Ffrainc

Mehefin
Gorffennaf
 
16 Gorffennaf - Mahathir Mohamad yn dod yn Brif Weinidog Maleisia.
29 Gorffennaf - Priodas Y Tywysog Siarl, Tywysog Cymru a Diana, Tywysoges Cymru
Awst
Medi
26 Medi - Agoriad y Tŵr Sydney yn Awstralia

Hydref
Tachwedd
Rhagfyr

Ffilmiau - Raiders of the Lost Ark
Llyfrau
Irma Chilton - Y Cwlwm Gwaed
Eiluned Lewis - The Old Home
Salman Rushdie - Midnight's Children
R. S. Thomas - Between Here and Now
Cerdd
Daniel Jones - Symffoni no 10
William Mathias - Let the people praise Thee, O God

Genedigaethau 
28 Ionawr - Elijah Wood, actor
31 Ionawr - Justin Timberlake, cerddor
13 Mawrth - Ryan Jones, pêl-droediwr
28 Mawrth - Gareth David-Lloyd, actor
24 Mai - Darren Moss, pêl-droediwr
 7 Mehefin
Anna Kournikova, chwaraewraig tenis
Larisa Oleynik, actores
31 Gorffennaf - Eric Lively, actor
4 Medi - Beyoncé Knowles, cantores
6 Medi
Santiago Salcedo, pêl-droediwr
Yuki Abe, pêl-droediwr
8 Medi
Teruyuki Moniwa, pêl-droediwr
Daiki Takamatsu, pêl-droediwr
26 Medi - Serena Williams
 19 Hydref - Heikki Kovalainen, gyrrwr Fformiwla Un
 25 Hydref - Shaun Wright-Phillips, pêl-droediwr
19 Tachwedd - Mark Wallace, cricedwr
2 Rhagfyr - Britney Spears, cantores
16 Rhagfyr - Gareth Williams pêl-droediwr

Marwolaethau 
23 Ionawr - Samuel Barber, cyfansoddwr
9 Chwefror - Bill Haley, cerddor
1 Mawrth - Dr Martyn Lloyd-Jones
8 Mawrth - Evelyn Nigel Chetwode Birch, Arglwydd Rhyl, gwleidydd
13 Ebrill - Gwyn Thomas, awdur
11 Mai - Bob Marley, cerddor
18 Awst  - Anita Loos, awdur, 91
6 Hydref - Anwar Sadat, gwleidydd
16 Hydref - Moshe Dayan, milwr a gwleidydd
 31 Hydref - Lucile Blanch, arlunydd, 85
29 Tachwedd - Natalie Wood, actores

Gwobrau Nobel 
Ffiseg: Nicolaas Bloembergen, Arthur Leonard Schawlow a Kai Siegbahn
Cemeg: Kenichi Fukui a Roald Hoffmann
Meddygaeth: Roger Wolcott Sperry, David H. Hubel a Torsten Wiesel
Llenyddiaeth: Elias Canetti
Economeg: James Tobin
Heddwch: Uwch-Comisiynydd y Cenhedloedd Unedig am Ffoaduriaid

Eisteddfod Genedlaethol (Maldwyn) 
 Cadair: John Gwilym Jones
 Coron: Siôn Aled
 Medal Ryddiaeth: John Gruffudd Jones, Casgliad o ysgrifau 
 Gwobr Goffa Daniel Owen: dim gwobr

1981
Rhestr dyddiau'r flwyddyn



Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn

Calendr 

Dyddiau'r flwyddyn
Ionawr

Mis cyntaf y flwyddyn yw Ionawr. Mae ganddo 31 o ddyddiau.

Mae enw'r mis yn tarddu o'r Lladin Ianuarius – hynny yw mis Ianus (Ianws), duw pyrth, drysau a dechreuadau.

Dywediadau 
 Haf yn Ionawr, gaeaf yn yr haf
 Ionawr cynnes, Mai oer
Chwefror

Ail fis y flwyddyn yw Chwefror. Mae ganddo 28 o ddyddiau (neu 29 mewn blynyddoedd naid) yn ôl calendr Gregori. Er hynny, mae'r dyddiad 30 Chwefror wedi cael ei ddefnyddio tair gwaith yn hanes y byd mewn rhai gwledydd.

Mae enw'r mis yn tarddu o'r Lladin februarius mensis - hynny yw mis puredigaethau (februa).

Dywediadau 
 Chwefror chwyth y neidr o'i nyth
 Chwefror garw; porchell marw
February filldyke
Genver a garg ar foz,
C'hwevrer he dalc'hkloz
(Mae Ionawr yn llanw'r ffos,
Chwefror sy’n ei chadw ynghau)
Mae adlais o hyn yn yr ymadrodd Saesneg am Chwefror fel mis y filldyke (llenwi'r ffosydd).

Cyfeiriadau
Mawrth (mis)

Mae'r dudalen hon yn ymdrin â mis Mawrth. Gweler hefyd: Mawrth (planed), Dydd Mawrth.

Trydydd mis y flwyddyn yw Mawrth. Mae ganddo 31 o ddyddiau.

Mae enw'r mis yn tarddu o'r Lladin Martius mensis – hynny yw mis Mars (Mawrth), duw rhyfel y Rhufeiniaid.

Dywediadau 
 Mawrth a ladd, Ebrill a fling
 Mawrth sych, pasgedig ych
 Mor sicr â Mawrth yn y Grawys

Mawrth (mis)
Ebrill

Pedwerydd mis y flwyddyn yw Ebrill. Mae ganddo 30 o ddyddiau.

Mae enw'r mis yn dod o'r Lladin mensis Aprilis. Mae hwn yn deillio efallai o'r ferf aperire (agor) – cyfeiriad at y ffaith ei fod yn y tymor pan ddechraua coed a blodau i "agor" – ond mae tarddiad y gair yn ansicr.

Dywediadau 
Ebrill garw porchell marw (T. O. Jones, Diarhebion y Cymry, Conwy, 1891)
Mawrth a ladd, Ebrill a fling
Mai

Pumed mis y flwyddyn yw Mai. Mae ganddo 31 o ddyddiau.

Y Rhufeiniaid roddodd yr enw Maius i'r mis er anrhydedd Maia, duwies Roeg o ffrwythlondeb.

Dywediadau 
 Dim glaw Mai, dim mêl Medi
Ni thorro ei gythlwng ym Mai, cyfrifed ei hun gyda’r meirw
Mehefin

Chweched mis y flwyddyn yw Mehefin. Mae ganddo 30 o ddyddiau.

Mae'r enw'n tarddu o'r gair Proto-Gelteg *medjo-samīno-, sy'n golygu "canol haf". Cymharwch yr enw Meitheamh yn y Wyddeleg.

Mae diwrnod hiraf y flwyddyn – Hirddydd Haf neu Alban Hefin – yn digwydd ym Mehefin, ar yr 20fed neu'r 21ain o'r mis. Symudwyd yr hen ŵyl Geltaidd i Ddydd Gŵyl Ifan (24 Mehefin) gan yr Eglwys Gristnogol.

Dywediadau 
 Glaw Mehefin, cynnydd yr egin
 Yd yn ehedeg cyn Gŵyl Ifan a fedir yn Awst
Medi

Nawfed mis y flwyddyn yng Nghalendr Gregori yw Medi. Mae ganddo 30 o ddyddiau.

Geirdarddiad 
Berfenw'r ferf Gymraeg "medi" yw enw'r mis Medi. Defnyddir yn ystyr y mis ers tua'r flwyddyn 1400. Ystyr y gair "medi" yw "torri ŷd": cyfeiriad at y cynhaeaf.

Gwyliau, dathliadau a digwyddiadau 
 7 Medi: Diwrnod Annibyniaeth Brasil
 11 Medi: Diwrnod Cenedlaethol Catalwnia
 16 Medi: Diwrnod Owain Glyndŵr
 19 Medi: Diwrnod Rhyngwladol Siarad fel Môr-leidr
 23 Medi: Diwrnod Dathlu Deurywioldeb

Dywediadau 
 Awst a leinw'r gegin, Medi y seler

Cyfeiriadau 

 
Misoedd
Hydref

Mae'r dudalen hon yn ymdrin â mis Hydref. Gweler hefyd: Hydref (tymor).

Degfed mis y flwyddyn yw Hydref. Mae ganddo 31 o ddyddiau.
2 Tachwedd

2 Tachwedd yw'r chweched dydd wedi'r trichant (306ed) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (307fed mewn blynyddoedd naid). Erys 59 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1401 - Brwydr Twthil
 1833 - Sefydlu Cymdeithas Cymreigyddion Y Fenni
 1852 - Mae Franklin Pierce wedi ei eithol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
 1880 - Mae James A. Garfield wedi ei eithol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
 1889 - Mae Gogledd Dakota a De Dakota yn dod yn 39ain a 40fed talaith yr Unol Daleithiau.
 1917 – Datganiad Balfour
 1920 - Mae Warren G. Harding wedi ei eithol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
 1925 - Argae Llyn Eigiau yn torri; 17 yn colli eu bywydau ym mhentref Dolgarrog.
 1948 - Harry S. Truman yn ennill Etholiad Arlywyddiol yr Unol Daleithiau.
 1976 - Mae Jimmy Carter  wedi ei eithol Arlywydd yr Unol Daleithiau.
 2004 - Mae George W. Bush yn cael ei ethol Arlywydd yr Unol Daleithiau.

Genedigaethau 

 1709 - Anne o Orange (m. 1759)
 1734 - Daniel Boone, arloeswr (m. 1820)
 1755 - Marie Antoinette, brenhines Ffrainc (m. 1793)
 1767 - Tywysog Edward Augustus, Dug Caint a Strathearn (m. 1820)
 1795 - James K. Polk, Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1849)
 1848 - Alfred George Edwards, Archesgob cyntaf Cymru (m. 1937)
 1863 - Venny Soldan-Brofeldt, arlunydd (m. 1945)
 1865 - Warren G. Harding, Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1923)
 1900 - Tom Macdonald, newyddiadurwr a nofelydd (m. 1980)
 1913
Burt Lancaster, actor (m. 1994)
Ivor Roberts-Jones, cerflunydd (m. 1996)
 1914 - Ray Walston, actor (m. 2001)
 1923 - Adelaida Pologova, arlunydd (m. 2008)
 1927 - Steve Ditko, arlunydd (m. 2018)
 1928 - Josette Mortier, arlunydd (m. 1976)
 1929 - Carwyn James, chwaraewr rygbi (m. 1983)
 1942 - Shere Hite, ffeminist (m. 2020)
 1944
Keith Emerson, cerddor roc (m. 2016)
Julie Morgan, gwleidydd
 1955 - Koji Tanaka, pel-droediwr
 1961 - k.d. lang, cantores
 1965 - Shahrukh Khan, actor
 1966 - David Schwimmer, actor
 1972 - Samantha Womack, actores a chantores

Marwolaethau 

 1677 - Margaretha van Godewijk, arlunydd, 50
 1904 - Isaac Foulkes, newyddiadurwr, awdur a chyhoeddwr, 67
 1908 - Clasine Neuman, arlunydd, 57
 1936 - Martin Lowry, cemegydd, 62
 1950 - George Bernard Shaw, dramodydd, 94
 1959 - Evan Jenkins, bardd, 64
 1961 - James Thurber, awdur, 66
 1963 - Ngô Đình Diệm, Arglwydd De Fietnam, 62
 1967 - Robert John Rowlands, awdur, 87
 1973 - Margarita Woloschin, arlunydd, 91
 1975 - Pier Paolo Pasolini, cyfarwyddwr ffilm a llenor, 53
 1986 - Desi Arnaz, cerddor ac actor, 69
 1992 - Hal Roach, cynhyrchydd ffilm, 100
 1996 - Eva Cassidy, cantores, 33
 2011 - Lucy Tejada, arlunydd, 91
 2012 - Han Suyin, awdures, 95
 2014 - Acker Bilk, cerddor, 85

Gwyliau a chadwraethau 
 Dydd Gŵyl Aelhaiarn
 Diwrnod y Meirw (Mecsico)

1102
Tachwedd, 02
1982

19g - 20g - 21g
1930au 1940au 1950au 1960au 1970au - 1980au - 1990au 2000au 2010au 2020au 2030au
1977 1978 1979 1980 1981 - 1982 - 1983 1984 1985 1986 1987

Digwyddiadau 
Ionawr
11 Ionawr - Mark Thatcher, mab Margaret Thatcher, yn diflannu yn yr Anialwch y Sahara; fe'i canfuwyd yn ddiogel 6 diwrnod yn ddiweddarach.
17 Ionawr - Etholiad arlywyddol yn y Ffindir; Mauno Koivisto yn ennill.

Chwefror
2 Chwefror - Dechreuad y "Cyflafan" Hama yn Syria

Mawrth
3 Mawrth - Elisabeth II, brenhines y Deyrnas Unedig, yn agor y Canolfan Barbican yn Llundain
9 Mawrth - Charles Haughey yn dod yn Taoiseach Gweriniaeth Iwerddon
Ebrill
2 Ebrill - Yr Ariannin yn goresgyn Ynysoedd y Falklands/Malvinas, yn dechrau Rhyfel y Falklands/Malvinas. Lladdwyd 32 o filwyr o Gymru yn rhyfel y Malvinas / Falklands
22 Ebrill - Etholiad cyfreddinol Maleisia. Llywodraeth Mahathir Mohamad yn ennill. 
Mai
28 Mai - Brwydr Goose Green
Mehefin
8 Mehefin - Suddo y llong ryfel Sir Galahad

Gorffennaf
2 Gorffennaf - Roy Jenkins yn dod yn arweinydd Plaid y Democratiaid Cymdeithasol
Awst
Medi
Hydref
1 Hydref - Helmut Kohl yn dod yn Kanzler yr Almaen
Tachwedd
 1 Tachwedd S4C yn darllecu am y tro cyntaf
12 Tachwedd - Yuri Andropov yn dod yn Ysgrifennydd Cyffredinol Plaid Gomiwnyddol Yr Undeb Sofietaidd
Rhagfyr

Ffilmiau
Gandhi, gyda Ben Kingsley
Tootsie, gyda Dustin Hoffman
Llyfrau
Gwynfor Evans - Bywyd Cymro
R. Tudur Jones - Darganfod Harmoni
Cerddoriaeth
Kate Bush - Dreaming
William Mathias Lux Aeterna

Genedigaethau 
9 Ionawr - Catherine, Duges Caergrawnt
25 Ionawr - Noemi, cantores Eidalaidd
1 Chwefror - Gavin Henson, chwaraewr rygbi
21 Mehefin - Tywysog William o Gymru
 18 Hydref
Svitlana Loboda, cantores
Ne-Yo, canwr
 20 Hydref - Becky Brewerton, golffwraig
 28 Hydref - Matt Smith, actor
29 Tachwedd - Imogen Thomas, model

Marwolaethau 
5 Chwefror - Ronald Welch, nofelydd, 72
 17 Chwefror - Thelonious Monk, pianydd a chyfansoddwr jazz, 64
5 Mawrth - John Belushi, comediwr, 33
19 Mai - Elwyn Jones, awdur
17 Gorffennaf - Bob John, pêl-droediwr, 83
 18 Hydref - James Idwal Jones, gwleidydd, 82
 19 Hydref - Iorwerth Peate, llenor a sylfaenydd Amgueddfa Werin Cymru, 81
 3 Tachwedd - E. H. Carr, hanesydd, 90
4 Tachwedd - Talfryn Thomas, actor, 60
24 Rhagfyr - Louis Aragon, bardd a nofelydd, 85

Gwobrau Nobel 
Ffiseg: Kenneth G. Wilson
Cemeg: Aaron Klug
Meddygaeth: Sune Bergström, Bengt I. Samuelsson a John Vane
Llenyddiaeth: Gabriel García Márquez
Economeg: George Stigler
Heddwch: Alva Myrdal ac Alfonso García Robles

Eisteddfod Genedlaethol (Abertawe) 
 Cadair: Gerallt Lloyd Owen
 Coron: Eirwyn George
 Medal Ryddiaeth: Gwilym Meredith Jones, Ochr Arall y Geiniog
 Gwobr Goffa Daniel Owen: dim gwobr
1983

19g - 20g - 21g
1930au 1940au 1950au 1960au 1970au - 1980au - 1990au 2000au 2010au 2020au 2030au
1978 1979 1980 1981 1982 - 1983 - 1984 1985 1986 1987 1988

Digwyddiadau 
Undeb Rygbi Cymru yn dewis chwaraewr du am y tro cyntaf, sef Mark Brown, i chwarae dros Gymru.

Ionawr
20 Ionawr - Björn Borg, chwaraewr tenis, yn ymddeol o'r gêm.

Chwefror
5 Chwefror - Bob Hawke yn dod arweinydd y Blaid Llafur Awstralia.
18 Chwefror - Cyflafan Nellie yn Assam, India; 2000 o bobol yn colli ei bywydau.

Mawrth
5 Mawrth - Bob Hawke yn dod yn Prif Weinidog Awstralia.

Ebrill
15 Ebrill - Agoriad Disneyland Tokyo.

Mai
25 Mai - Gollyngdod y ffilm Return of the Jedi

Mehefin
9 Mehefin - Mae'r Blaid Geidwadol yn ennill yr etholiad cyffredinol DU. Mae Michael Foot yn ymddeol yr arweinyddiaeth Y Blaid Lafur (DU).

Gorffennaf
16 Gorffennaf - Trychineb hofrennydd a'r Ynysoedd Syllan; 20 o bobol yn colli ei bywydau.

Awst
4 Awst - Coup d'etat yn Upper Volta: Thomas Sankara yn dod yn arlywydd Bwrcina Ffaso
26 Awst - Dilywiau yn Bilbao, Sbaen; 45 o bobol yn colli ei bywydau

Medi
 5 Medi - Dechreuodd Marcher Sound ddarlledu.

Hydref
2 Hydref - Mae Neil Kinnock yn dod arweinydd y Blaid Lafur (DU).

Tachwedd
15 Tachwedd - Mae Gogledd Cyprus yn ennill ei annibyniaeth de facto.

Rhagfyr
31 Rhagfyr - Mae Brunei yn ennill ei annibyniaeth.
 Ffilmiau
 Return of the Jedi
 Yr Alcoholig Llon
 Llyfrau
 Marion Eames - Y Gaeaf Sydd Unig
 R. Tudur Jones - Ffydd ac Argyfwng Cenedl
 Alan Llwyd - Yn Nydd yr Anghenfil
 Terry Pratchett - The Colour of Magic
Drama
W. S. Jones - Ifas y tryc
 Cerddoriaeth
 The Alarm - The Alarm (albwm)
 The Police - Synchronicity (albwm)

Genedigaethau 
19 Ionawr 
Rhian Morrissi, telynores
Manon Steffan Ros, awdures
 14 Chwefror - Rhydian Roberts, canwr
 14 Mawrth - Taylor Hanson, cerddor
 13 Ebrill - Nicole Cooke, seiclwraig
 9 Mehefin - Ryan Watkins, cricedwr
17 Mehefin
Connie Fisher, cantores ac actores
Lee Ryan, canwr ac actor
16 Hydref - Loreen, cantores
 17 Hydref - Felicity Jones, actores
 19 Hydref - Adrie Visser, seiclwraig
 20 Hydref - Michel Vorm, pêl-droediwr
 30 Hydref - Diana Karazon, cantores

Marwolaethau 
 5 Ionawr - Amy Evans, cantores soprano, 98
 10 Ionawr - Carwyn James, hyfforddwr rygbi, 53
 23 Ionawr - George Cukor, 83
 3 Mawrth - Hergé, awdur ac arlunydd, 75
 8 Mawrth - William Walton, cyfansoddwr, 80
 20 Mawrth - Alec Jones, gwleidydd, 58
 25 Mai - Idris, brenin Libya, 94
 12 Mehefin - Norma Shearer, actores, 80
 1 Gorffennaf - Buckminster Fuller, pensaer, 87
29 Gorffennaf
Raymond Massey, actor, 86
David Niven, actor, 73
 10 Medi - Dai Rees, chwaraewr golff, 70
 17 Hydref - Raymond Aron, athronydd, cymdeithasegydd a newyddiadurwr, 78
 19 Hydref - Maurice Bishop, Prif Weinidog Grenada, 39
 30 Tachwedd - Richard Llewellyn, nofelydd, 76

Gwobrau Nobel 
 Ffiseg: Subrahmanyan Chandrasekhar a William Alfred Fowler
 Cemeg: Henry Taube
 Meddygaeth: Barbara McClintock
 Llenyddiaeth: William Golding
 Economeg: Gérard Debreu
 Heddwch: Lech Wałęsa

Eisteddfod Genedlaethol (Llangefni) 
 Cadair: Einion Evans
 Coron: Eluned Phillips
 Medal Ryddiaeth: T. Wilson Evans, Y Pabi Coch 
 Gwobr Goffa Daniel Owen: dim gwobr