alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
20 Rhagfyr

20 Rhagfyr yw'r pedwerydd dydd ar ddeg a deugain wedi'r tri chant (354ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (355ain mewn blynyddoedd naid). Erys 11 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
 1955 - Cyhoeddwyd Caerdydd yn brifddinas Cymru.

Genedigaethau
 1537 - John III, brenin Sweden (m. 1592)
 1629 - Pieter de Hooch, arlunydd (m. 1684)
 1779 - Therese aus dem Winckel, arlunydd (m. 1867)
 1858 - Kuno Meyer, ysgolhaig Celtaidd (m. 1919)
 1861 - Ivana Kobilca, arlunydd (m. 1926)
 1894 - Syr Robert Menzies, gwleidydd (m. 1978)
 1899 - Martyn Lloyd-Jones, gweinidog, meddyg ac awdur (m. 1981)
 1915 - Natalia Dumitresco, arlunydd (m. 1997)
 1922 - Marianne van der Heijden, arlunydd (m. 1998)
 1926 - Geoffrey Howe, gwleidydd (m. 2015)
 1927 - Kim Young-sam, Arlywydd De Corea (m. 2015)
 1946 - John Spencer, actor (m. 2005)
 1952 - Jenny Agutter, actores
 1957 - Billy Bragg, canwr-cyfansoddwr
 1980 - Ashley Cole, pêl-droediwr
 1987 - Michihiro Yasuda, pêl-droediwr

Marwolaethau
 1968 - John Steinbeck, awdur, 66
 1971 - Shigeyoshi Suzuki, pêl-droediwr, 69
 1973 - Bobby Darin, canwr, 37
 1996 - Carl Sagan, astroffisegydd, 62
 2009 - Brittany Murphy, actores, 32

Gwyliau a chadwraethau

1220
Rhagfyr, 20
19 Rhagfyr

19 Rhagfyr yw'r trydydd diwrnod ar ddeg a deugain wedi'r trichant (353ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (354ain mewn blynyddoedd naid). Erys 12 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
1154 - Coroniad Harri II, brenin Lloegr, yn yr Abaty San Steffan
1562 - Brwydr Dreux, yn Ffrainc
1961 - Rhyddhau'r ffilm Judgment at Nuremberg
1981 - Trychineb y bad achub Penlee; 16 o bobol yn colli ei bywydau

Genedigaethau

1594 - Gustav II Adolff, brenin Sweden (m. 1632)
1683 - Felipe V, brenin Sbaen (m. 1746)
1873 - Agnieta Gijswijt, arlunydd (m. 1962)
1906 - Leonid Brezhnev (m. 1982)
1915 - Edith Piaf, cantores (m. 1963)
1924 - Cicely Tyson, actores (m. 2021)
1934 - Pratibha Patil, Arlywydd India, 2007-2012
1941 - Lee Myung-bak, Arlywydd De Corea, 2008-2013
1944 - Richard Leakey, paleoanthropolegydd a gwleidydd (m. 2022)
1959 - Yasuhito Suzuki, pêl-droediwr
1969 - Richard Hammond, cyflwynydd teledu
1980 - Jake Gyllenhaal, actor
1985 - Tadanari Lee, pêl-droediwr
1986 - Ryan Babel, pêl-droediwr
1987 - Karim Benzema, pêl-droediwr

Marwolaethau

211 - Publius Septimius Geta, ymerawdwr Rhufain, 22
1370 - Pab Wrban V
1741 - Vitus Bering, fforiwr, 60
1848 - Emily Brontë, nofelydd, 30
1908 - Edla Blommér, arlunydd, 91
1915 - Alois Alzheimer, meddyg, 51
1996 - Marcello Mastroianni, actor, 72
1999 - Desmond Llewelyn, actor, 85
2004 - Renata Tebaldi, cantores opera, 82
2009 - Kim Peek, savant, 58
2012 - Robert Bork, cyfreithegwr a barnwr, 85
2013 - Ned Vizzini, awdur, 32
2014 - Roberta Leigh, arlunydd, 86
2015
Kurt Masur, arweinydd, 88
Greville Janner, gwleidydd, 87

Gwyliau a chadwraethau
 Diwrnod Rhyddfrydio (Goa)
 Diwrnod yr Arwyr Cenedlaethol (Anguilla)

1219
Rhagfyr, 19
18 Rhagfyr

18 Rhagfyr yw'r deuddegfed dydd a deugain wedi'r tri chant (352ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (353ain mewn blynyddoedd naid). Erys 13 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
 218 CC - Brwydr y Trebia; Hannibal yn gorchfygu byddin Rufeinig dan Tiberius Sempronius Longus a Scipio meet Hannibal ger Afon Trebbia yng ngogledd yr Eidal.
 1787 - Jersey Newydd yw'r drydedd wladwriaeth i gadarnhau cyfansoddiad yr Unol Daleithiau.
 1865 - Diddymwyd caethwasiaeth yn UDA pan gadarnhawyd y 13eg Gwelliant i'r Cyfansoddiad gan dwy ran o dair o daleithiau UDA.
 1916 - Rhyfel y Byd Cyntaf: Diwedd Brwydr Verdun
 1971 - Annibyniaeth Catar.
 2017 - Sebastian Kurz yn dod yn Ganghellor Awstria.

Genedigaethau

1626 - Cristin, brenhines Sweden (m. 1689)
1786 - Marie-Guillemine Benoist, arlunydd (m. 1826)
1786 - Carl Maria von Weber, cyfansoddwr (m. 1826)
1818 - David Davies, diwydiannwr (m. 1890)
1863 - Franz Ferdinand, Archddug Awstria (m. 1914)
1878 - Joseff Stalin, gwleidydd ac unben Sofietaidd (m. 1953)
1879 - Paul Klee, arlunydd (m. 1940)
1910 - Amy Parry-Williams, cantores, awdures a merch o Bontyberem, Caerfyrddin (m. 1988)
1911 - Jules Dassin, cyfarwyddwr ffilm (m. 2008)
1913 - Willy Brandt, gwleidydd (m. 1992)
1918 - Kali, arlunydd (m. 1998)
1920 - Merlyn Rees, gwleidydd (m. 2006)
1923 - Lotti van der Gaag, arlunydd (m. 1999)
1929 - Józef Glemp, cardinal (m. 2013)
1943 - Keith Richards, cerddor
1946
Steve Biko, actifydd gwleidyddol (m. 1977)
Steven Spielberg, cyfarwyddwr ffilm
1954 - Ray Liotta, actor (m. 2022)
1963 - Brad Pitt, actor
1968 - Rachel Griffiths, actores
1978 - Katie Holmes, actores
1980 - Christina Aguilera, cantores
1987 - Dan Lydiate, chwaraewr rygbi
1988 - Lizzie Deignan, seiclwraig
2001 - Billie Eilish, cantores

Marwolaethau

1737 - Antonio Stradivari, gwneuthurwr offerynnau llinynnol, 93
1826 - Iolo Morganwg, llenor, 80
1829 - Jean-Baptiste de Lamarck, biolegydd, 85
1848 - Bernard Bolzano, mathemategydd, athronydd a rhesymegydd, 67
1977 - Ruth Ray, arlunydd, 58
1990 - Paul Tortelier, sielydd, 76
2000 - Kirsty MacColl, cantores, 41
2001 - Gilbert Bécaud, canwr, 74
2002 - Irena Fusek-Forosiewicz, arlunydd, 82
2011 - Václav Havel, dramodydd a gwladweinydd, 75
2013 - Ronnie Biggs, lleidr, 84
2014
Mandy Rice-Davies, model, 70
Virna Lisi, actores, 78
2016 - Zsa Zsa Gabor, actores, 99
2018 - Tulsi Giri, Prif Weinidog Nepal, 92
2019 - Kenny Lynch, actor a chanwr, 81
2021 - Richard Rogers, pensaer, 88

Gwyliau a chadwraethau
 Diwrnod Rhyngwladol yr Ymfudwyr
 Diwrnod iaith Arabeg
 Diwrnod Weriniaeth (Niger)
 Diwrnod Annibyniaeth (Catar)

1218
Rhagfyr, 18
17 Rhagfyr

17 Rhagfyr yw'r unfed dydd ar ddeg a deugain wedi'r trichant (351ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (352ain mewn blynyddoedd naid). Erys 14 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1600 - Priodas Harri IV, brenin Ffrainc, a Marie de' Medici.
 1903 - Hediad cyntaf gan awyren trymach nag awyr, gan y Brodyr Wright

Genedigaethau 

 1619 - Rupert, tywysog y Rhein (m. 1682)
 1770 - Ludwig van Beethoven, cyfansoddwr (m. 1827)
 1778 - Humphry Davy, cemegydd (m. 1829)
 1807 - John Greenleaf Whittier, bardd (m. 1892)
 1874 - William Lyon Mackenzie King, Prif Weinidog Canada (m. 1950)
 1884 - Alison Uttley, awdures (m. 1976)
 1916 - Penelope Fitzgerald, awdures (m. 2000)
 1927 - Marlenka Stupica, arlunydd (m. 2022)
 1930 - Armin Mueller-Stahl, actor
 1936 - Pab Ffransis
 1938 - Syr Peter Snell, athletwr (m. 2019)
 1941 - Dave Dee, canwr (m. 2009)
 1942 - Muhammadu Buhari, Arlywydd Nigeria
 1945 - Fonesig Jacqueline Wilson, awdures
 1973 - Paula Radcliffe, athletwraig
 1974 - Giovanni Ribisi, actor
 1975 - Milla Jovovich, actores a model
 1987 - Chelsea Manning, milwr

Marwolaethau 

 1187 - Pab Grigor VIII, tua 87
 1830 - Simón Bolívar, gwleidydd, 47
 1869 - Sarah Jacob, yr ymprydferch
 1907 - William Thomson, Barwn 1af Kelvin, 83
 1909 - Leopold II, brenin Gwlad Belg, 74
 1915 - John Rhŷs, ysgolhaig Celtaidd
 1957 - Dorothy L. Sayers, awdures, 64
 1976 - Margaret Webb Dreyer, arlunydd, 68
 2009 - Jennifer Jones, actores, 90
 2010 - Captain Beefheart, cerddor, 69
 2011 - Kim Jong-il, gwleidydd, 70
 2012 - Daniel Inouye, gwleidydd, 88
 2015 - Mary Anne de Boisblanc, arlunydd, 90
 2018 - Penny Marshall, actores, 75
 2020 - John Barnard Jenkins, arweinydd Mudiad Amddiffyn Cymru, 87

Gwyliau a chadwraethau 
 Gŵyl Mabsant Tydecho
 Diwrnod cenedlaethol (Bhutan)

Cyfeiriadau 

1217
Rhagfyr, 17
16 Rhagfyr

16 Rhagfyr yw'r hanner canfed dydd wedi'r trichant (350fed) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (351ain mewn blynyddoedd naid). Erys 15 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1905 - Cymru yn curo Seland Newydd yn ystod ymweliad cyntaf tîm rygbi Seland Newydd â Phrydain.
 1971
Annibyniaeth Bahrain
Annibyniaeth Bangladesh
 1991 - Annibyniaeth Casachstan

Genedigaethau 

 1485 - Catrin o Aragón, Tywysoges Cymru a Brenhines Loegr (m. 1536)
 1742 - Gebhard Leberecht von Blücher, milwr (m. 1819)
 1770 - Ludwig van Beethoven, cyfansoddwr (m. 1827)
 1775 - Jane Austen, nofelydd (m. 1817)
 1790 - Leopold I, brenin Gwlad Belg (m. 1865)
 1853 - Roberto Ferruzzi, arlunydd (m. 1934)
 1866 - Wassily Kandinsky, arlunydd (m. 1944)
 1888 - Alecsander I, brenin Iwgoslafia (m. 1934)
 1899 - Syr Noël Coward, actor, dramodydd a chyfansoddwr (m. 1973)
 1903 - Misao Tamai, pêl-droediwr (m. 1978)
 1917 - Syr Arthur C. Clarke, awdur (m. 2008)
 1927 - Lidiya Mayorova, arlunydd (m. 2008)
 1928 - Philip K. Dick, nofelydd (m. 1982)
 1932 - Syr Quentin Blake, cartwnydd, arlunydd ac awdur llyfrau
 1937 - Mitsuo Kamata, pêl-droediwr
 1938 - Liv Ullmann, actores
 1946 - Benny Andersson, cerddor
 1947 - Ben Cross, actor (m. 2020)
 1948 - Christopher Biggins, actor
 1956 - Tommy Burns, pêl-droediwr (m. 2008)
 1961 - Bill Hicks, comediwr (m. 1994)
 1964 - Liz Saville Roberts, gwleidydd
 1970 - Lara Molinari, arlunydd
 1973 - Mariza, cantores
 1988 - Anna Popplewell, actores
 1991 - Kazuki Nagasawa, pel-droediwr

Marwolaethau 
 1798 - Thomas Pennant, hynafiaethydd a naturiaethwr, 71
 1859 - Wilhelm Grimm, awdur, 73
 1916 - Grigori Rasputin, cyfrinydd, 46
 1921 - Camille Saint-Saëns, cyfansoddwr, 86
 1922 - Gabriel Narutowicz, Arweinydd cyntaf Gwlad Pwyl, 57
 1956 - Nina Hamnett, arlunydd, 66
 1965 - W. Somerset Maugham, dramodydd, nofelydd ac awdur, 91
 2004 - Agnes Martin, arlunydd, 92
 2005 - John Spencer, actor, 58
 2013 - Ray Price, cerddor, 87

Gwyliau a chadwraethau 
 Diwrnod Annibyniaeth (Bahrain, Bangladesh, Casachstan)

1216
Rhagfyr, 16
15 Rhagfyr

15 Rhagfyr yw'r nawfed dydd a deugain wedi'r trichant (349fed) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (350fed mewn blynyddoedd naid). Erys 16 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
1891 - Dyfeisiwyd y gêm pêl-fasged gan James Naismith mewn ysgol YMCA ym Massachusetts.

Genedigaethau

37 - Nero, Ymerawdwr Rhufian (m. 68)
1772 - Ruth Henshaw Bascom, arlunydd (m. 1848)
1832 - Alexandre Gustave Eiffel, peiriannydd (m. 1923)
1852 - Henri Becquerel, ffisegydd (m. 1908)
1858 - Eliza Olivecrona, arlunydd (m. 1902)
1859 - L. L. Zamenhof, dyfeisiwr (m. 1917)
1860 - Niels Ryberg Finsen, meddyg (m. 1904)
1892 - J. Paul Getty, dyn busnes (m. 1976)
1899 - Harold Abrahams, athletwr (m. 1978)
1907 - Oscar Niemeyer, pensaer (m. 2012)
1916 - Maurice Wilkins, meddyg, biolegydd a ffisegydd (m. 2004)
1917 - Hilde Zadek, soprano (m. 2019)
1918 - Chihiro Iwasaki, arlunydd (m. 1974)
1920 - Albert Memmi, llenor ac ysgrifwr (m. 2020)
1928 - Friedensreich Hundertwasser, pensaer ac arlunydd (m. 2000)
1932 - Syr John Meurig Thomas, cemegydd (m. 2020)
1934 - Stanislau Shushkevich, gwleidydd (m. 2022)
1952
Guy Laporte, chwaraewr rygbi'r undeb (m. 2022) 
Yukitaka Omi, pêl-droediwr
1963 - Cristiana Oliveira, actores
1971 - Milena Miconi, actores
1979 - Adam Brody, actor
1987 - Yosuke Kashiwagi, pêl-droediwr

Marwolaethau

1675 - Johannes Vermeer, arlunydd, 43 (claddwyd)
1758 - John Dyer, bardd, 59
1890 - Sitting Bull, arweinydd llwyth y Sioux
1921 - Hopkin Maddock, chwaraewr rygbi, 40
1943 - Fats Waller, cerddor jazz, 39
1940 - Syr David Llewellyn, Barwnig 1af, 61
1944 - Glenn Miller, cerddor, 40
1947 – Arthur Machen, awdur, 84
1952 - Syr William Goscombe John, cerflunydd, 92
1955 - Victor Erle Nash-Williams, anthropolegydd ac archeolegydd, 58
1966 - Walt Disney, cynhyrchydd a chyfarwyddwr ffilmiau, 65
2010 - Blake Edwards, cyfarwyddwr ffilm, 88
2011 - Christopher Hitchens, sgriptiwr, 62
2013 - Joan Fontaine, actores, 96
2017 - Heinz Wolff, gwyddonydd a chyflwynydd radio a teledu, 89
2021 - bell hooks, awdures a ffeminist, 69

Gwyliau a chadwraethau
 Diwrnod Zamenhof (Esperanto)
 Diwrnod y Deyrnas (yr Iseldiroedd)

1215
Rhagfyr, 15
14 Rhagfyr

14 Rhagfyr yw'r wythfed dydd a deugain wedi'r trichant (348ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (349ain mewn blynyddoedd naid). Erys 17 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1819 - Alabama yn dod yn 22ain talaith yr Unol Daleithiau.
 1911 - Mae Roald Amundsen yn cyrraedd Pegwn y De

Genedigaethau 
 1503 - Nostradamus, meddyg a sêr-ddewin (m. 1566)
 1546 - Tycho Brahe, seryddwr o uthelwr (m. 1601)
 1870 - Karl Renner, gwleidydd (m. 1950)
 1884 - Margaret Davies, arlunydd (m. 1963)
 1895 - Siôr VI, brenin y Deyrnas Unedig (m. 1952)
 1897 - Kurt Schuschnigg, gwleidydd (m. 1977)
 1914 - Karl Carstens, gwleidydd (m. 1992)
 1918 - B. K. S. Iyengar, athro ioga (m. 2014)
 1920 - Clark Terry, trwmpedwr jazz (m. 2015)
 1925 - Annemie Fontana, arlunydd (m. 2002)
 1933 - Hisataka Okamoto, pêl-droediwr
 1947 - Dilma Rousseff, Arlywydd Brasil, 2011-2016
 1966 - Helle Thorning-Schmidt, Prif Weinidog Denmarc, 2011-2015
 1970 - Anna Maria Jopek, cantores ac actores
 1972 - Miranda Hart, comediwraig
 1979 - Michael Owen, pêl-droediwr
 1984 - Chris Brunt, pêl-droediwr
 1988 - Vanessa Hudgens, actores
 1992 - Ryo Miyaichi, pêl-droediwr
 1999 - Karley Scott Collins, actores

Marwolaethau 
 1542 - Iago V, brenin yr Alban, 30
 1788 - Siarl III, brenin Sbaen, 72
 1799 - George Washington, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 67
 1861 - Albert o Saxe-Coburg-Gotha, 42
 1917 - Philip Dudley Waller, Chwaraewr rygbi rhyngwladol i Gymru, 28
 1947 - Stanley Baldwin, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, 80
 1989 - Andrei Sakharov, ffisegydd a gweithredwr dros hawliau dynol, 68
 1990 - Friedrich Dürrenmatt, awdur, 69
 1997 - Grete Rader-Soulek, arlunydd, 77
 2001 - Edith Pfau, arlunydd, 86
 2012 - Kenneth Kendall, newyddiadurwr, 88
 2013 - Peter O'Toole, actor, 81
 2016 - Bernard Fox, actor, 89
 2018 - Helmiriitta Honkanen, arlunydd, 98
 2019 - Anna Karina, actores, 79

Gwyliau a chadwraethau 
 Diwrnod Alabama
 Diwrnod Mwnci

1214
Rhagfyr, 14
13 Rhagfyr

13 Rhagfyr yw'r seithfed dydd a deugain wedi'r trichant (347ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (348ain mewn blynyddoedd naid). Erys 18 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
1545 - Cyfarfod cyntaf Cyngor Trent fel rhan o ymateb yr Eglwys Gatholig i'r Diwygiad Protestannaidd.
1974 - Malta yn dod yn weriniaeth.
2018 - Mae Mark Drakeford yn dod yn Brif Weinidog Cymru.
2019 - Mae Jo Swinson ym ymddiswyddo fel arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol.

Genedigaethau
1521 - Pab Sixtus V (m. 1590)
1533 - Eric XIV, brenin Sweden (m. 1577)
1553 - Harri IV, brenin Ffrainc (m. 1610)
1797 - Heinrich Heine, bardd (m. 1856)
1805 - Robert Griffiths, peiriannydd (m. 1883)
1902 - Talcott Parsons, cymdeithasegwr (m. 1979)
1915 - Balthazar Johannes Vorster, gwleidydd (m. 1983)
1920 - George P. Shultz, economegydd a diplomydd (m. 2021)
1925 - Dick Van Dyke, actor a chomedïwr
1929 - Christopher Plummer, actor (m. 2021)
1936 - Aga Khan IV, dyn busnes a bridiwr
1940 - Catherine Belsey, beirniad llenyddol (m. 2021)
1942 - Derek Boote, actor a chanwr (m. 1974)
1948 - Brian Wilson, gwleidydd
1953 - Jim Davidson, digrifwr
1957 - Steve Buscemi, actor
1961 - Toru Yoshikawa, pêl-droediwr
1971 - Leanne Wood, gwleidydd
1989 - Taylor Swift, cantores ac actores

Marwolaethau
1124 - Pab Callixtws II
1204 - Maimonides, athronydd, 69
1784 - Samuel Johnson, traethodydd a geiriadurwr, 75
1944 - Wassily Kandinsky, arlunydd, 77
1961 - Grandma Moses, arlunydd, 101
2005 - Helen Farr Sloan, arlunydd, 94
2008 
Doris Totten Chase, arlunydd, 85
Kathy Staff, actores, 80
2010 - Richard Holbrooke, diplomydd, 69
2013 - Wyn Roberts, Arglwydd Roberts o Gonwy, gwleidydd, 83

Gwyliau a chadwraethau

 Diwrnod Sant Lwsia (Sweden)
 Diwrnod Cenedlaethol (Sant Lwsia)
 Diwrnod Weriniaeth (Malta)

1213
Rhagfyr, 13
12 Rhagfyr

12 Rhagfyr yw'r chweched dydd a deugain wedi'r trichant (346ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (347ain mewn blynyddoedd naid). Erys 19 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
627 - Brwydr Ninefeh
1787 - Pennsylvania yn dod yn dalaith yr Unol Daleithiau.
1901 - Derbyniodd Guglielmo Marconi y signal radio cyntaf i groesi'r Môr Iwerydd.
1911 - Daw Delhi yn brifddinas India.
1963 - Enillodd Cenia ei hannibyniaeth ar Brydain.
1991 - Daw Abuja yn brifddinas Nigeria.
2003 - Paul Martin yn dod yn Brif Weinidog Canada.
2016 - Bill English yn dod yn Brif Weinidog Seland Newydd.
2019 - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2019.

Genedigaethau

1574 - Ann o Ddenmarc, brenhines Iago I/VI o Loegr a'r Alban (m. 1619)
1731 - Erasmus Darwin, ffisegydd, athronydd natur, ffisiolegydd, dyfeisiwr a bardd (m. 1802)
1821 - Gustave Flaubert, nofelydd (m. 1880)
1845 - Fanny Churberg, arlunydd (m. 1892)
1863 - Edvard Munch, arlunydd (m. 1944)
1884 - Zinaida Serebriakova, arlunydd (m. 1967)
1913 - Adiya Sitdikova, arlunydd (m. 2000)
1914 - Lilo Rasch-Naegele, arlunydd (m. 1978)
1915
Shogo Kamo, pêl-droediwr (m. 1977) 
Frank Sinatra, canwr ac actor (m. 1998)
1924 - Ed Koch, gwleidydd (m. 2013)
1928 
Tshingiz Aitmatof, awdur (m. 2008)
Helen Frankenthaler, arlunydd (m. 2011)
1930 - Gwyneth Dunwoody, gwleidydd (m. 2008)
1934 - Miguel de la Madrid, Arlywydd Mecsico (m. 2012)
1938 - Connie Francis, cantores
1940 - Dionne Warwick, cantores
1945 - Portia Simpson-Miller, gwleidydd
1946 - Emerson Fittipaldi, gyrrwr Fformiwla Un
1949 - Bill Nighy, actor
1961 - Daniel O'Donnell, canwr
1975 - Mayim Bialik, actores
1977 - Hiromi Kojima, pêl-droediwr

Marwolaethau

884 - Y brenin Carloman, tua 70
1963 - Theodor Heuss, Arlywydd yr Almaen, 79
1996 - Vance Packard, awdur, 82
1999 - Joseph Heller, nofelydd, 76
2015 - Galina Smirnova, arlunydd, 86
2016 - Jim Prior, gwleidydd, 89
2019 - Syr Peter Snell, athletwr, 80
2020
John Ffowcs Williams, peiriannydd, 85
John le Carré, awdur, 89
Charley Pride, canwr, 86

Gwyliau a chadwraethau
 Diwrnod Annibyniaeth (Cenia)
 Diwrnod Cyfansoddiad (Rwsia)
 Diwrnod Kanji (Japan)

1212
Rhagfyr, 12
11 Rhagfyr

11 Rhagfyr yw'r pumed dydd a deugain wedi'r tri chant (345ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (346ain mewn blynyddoedd naid). Erys 20 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
1816 - Indiana yn dod yn 16eg talaith yr Unol Daleithiau.
1936 - Ymwrthod Edward VIII, brenin y Deyrnas Unedig.

Genedigaethau

1475 - Pab Leo X (m. 1521)
1803 - Hector Berlioz, cyfansoddwr (m. 1869)
1810 - Alfred de Musset, bardd a dramodydd (m. 1857)
1843 - Robert Koch, meddyg (m. 1910)
1863 - Annie Jump Cannon, gwyddonydd (m. 1941)
1905 - Erskine Hamilton Childers, Arlywydd Iwerddon (m. 1974)
1908 - Manoel de Oliveira, cyfarwyddwr ffilm (m. 2015)
1911 - Naguib Mahfouz, nofelydd (m. 2006)
1913 - Jean Marais, actor (m. 1998)
1918 - Aleksandr Solzhenitsyn, nofelydd (m. 2008)
1919 
Cliff Michelmore, cyflwynydd teledu (m. 2016)
Loes van der Horst, arlunydd (m. 2012)
1921 - Liz Smith, actores (m. 2016)
1928 - Peter Firmin, arlunydd a gwneuthurwr pypedau (m. 2018)
1931 - Ronald Dworkin, athronydd (m. 2013)
1935 - Pranab Mukherjee, Arlywydd India (m. 2020)
1943
Carl Clowes, meddyg (m. 2021)
John Kerry, gwleidydd
1968 - Emmanuelle Charpentier, gwyddonydd
1969 - Viswanathan Anand, chwaraewr gwyddbwyll
1984 - Leighton Baines, pel-droediwr
1991 - Anna Bergendahl, cantores
1992 - Gen Shoji, pêl-droediwr

Marwolaethau

 384 - Pab Damasws
1282 - Llywelyn Ein Llyw Olaf, Tywysog Gwynedd a Chymru, mewn ysgarmes yng Nghilmeri, tua 60
1779 - Bridget Bevan (Madam Bevan), noddwraig yr Ysgolion Cylchynol Cymreig, 81
1885 - Frances Batty Shand, actifydd elusennol, tua 70
1941 - John Gillespie Magee, bardd, 19
1964 
Sam Cooke, canwr, 33
Alma Mahler, arlunydd, 85
1992 - Marinka Dallos, arlunydd, 63
2012 - Ravi Shankar, cerddor, 92
2015 - Erika Rauschning, arlunydd, 92
2016 - Lisl Kreuz, arlunydd, 93
2017 - Keith Chegwin, actor a cyflwynydd teledu, 60
2019 - David Bellamy, botanegydd, 86
2021 - Anne Rice, awdures, 80

Gwyliau a chadwraethau
Dydd Gŵyl y seintiau Cian, Peris a Fflewyn.
Diwrnod Indiana
Diwrnod Weriniaeth (Bwrcina Ffaso)

Cyfeiriadau

1211
Rhagfyr, 11
10 Rhagfyr

10 Rhagfyr yw'r pedwerydd dydd a deugain wedi'r trichant (344ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (345ain mewn blynyddoedd naid). Erys 21 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
1817 - Mississippi yn dod yn 17fed talaith yr Unol Daleithiau.
1845 - Rhoddwyd patent ar y teiar niwmatig, dyfais Robert William Thomson.
1988 - Sefydlu Gwobr Sakharov.
2007 - Cristina Fernández de Kirchner yn dod yn Arlywydd yr Ariannin.
2015 - Mauricio Macri yn dod yn Arlywydd yr Ariannin.
2019
Sanna Marin yn dod yn Brif Weinidog y Ffindir.
Alberto Fernández yn dod yn Arlywydd yr Ariannin.

Genedigaethau

1815 - Ada Lovelace, mathemategydd (m. 1852)
1824 - George MacDonald, bardd, awdur, gweinidog, newyddiadurwr a nofelydd (m. 1905)
1830 - Emily Dickinson, bardd (m. 1886)
1851 - Melvil Dewey, llyfrgellwr (m. 1931)
1891 - Nelly Sachs, sgriptiwraig (m. 1970)
1907 - Lucien Laurent, pêl-droediwr (m. 2005)
1908 - Olivier Messiaen, cyfansoddwr (m. 1992)
1913 - Pannonica de Koenigswarter, arlunydd (m. 1988)
1916 - Christa Moering, arlunydd (m. 2013)
1941 - Peter Sarstedt, canwr (m. 2017)
1942 - Aritatsu Ogi, pêl-droediwr
1943 - Barbara Rae, arlunydd
1952 - Clive Anderson, cyflwynydd teledu
1957 - Michael Clarke Duncan, actor (m. 2012)
1960 - Syr Kenneth Branagh, actor
1985 - Raven-Symoné, actores, cantores a dawnsiwraig
1988 - Wilfried Bony, pêl-droediwr

Marwolaethau

1610 - Sant John Roberts, merthyr Catholig, tua 34
1810 - Johann Christian Daniel von Schreber,  naturiaethwr, 71
1865 - Leopold I, brenin Gwlad Belg, 74
1896 - Alfred Nobel, cemegydd, 63
1936 - Luigi Pirandello, dramodydd, 69
1967 - Otis Redding, canwr, 26
1987 - Maria Padula, arlunydd, 72
2005 - Richard Pryor, actor a chomediwr, 65
2006 - Augusto Pinochet, Arlywydd Chile, 91
2012
Iajuddin Ahmed, Arlywydd Bangladesh, 81
Lisa Della Casa, soprano, 93
2015 - Roswitha Bitterlich, arlunydd, 95
2016 - Ian McCaskill, dyn tywydd, 78
2017 - Max Clifford, 74
2019 - Emily Mason, arlunydd, 87
2020
Tom Lister, Jr., 62, actor
Fonesig Barbara Windsor, 83, actores
2021 - Mike Nesmith, 78, canwr
2022 - Fonesig Beryl Grey, 95, dawnsiwraig

Gwyliau a chadwraethau
 Diwrnod Nobel
 Diwrnod Hawliau dynol

1210
Rhagfyr, 10
9 Rhagfyr

9 Rhagfyr yw'r trydydd dydd a deugain wedi'r tri chant (343ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (344ain mewn blynyddoedd naid). Erys 22 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
1937 - Brwydr Nanjing
1961 - Tanganyika yn ennill annibyniaeth ar Brydain
1990 - Etholwyd Lech Wałęsa yn Arlywydd Gwlad Pwyl.
2019 - Ffrwydrad folcanig ar Ynys Wen, Seland Newydd.

Genedigaethau

1594 - Gustav II Adolff, brenin Sweden (m. 1632)
1608 - John Milton, bardd ac awdur (m. 1674)
1842 - Pyotr Kropotkin (m. 1921)
1868 - Fritz Haber, cemegydd (m. 1934)
1895 - Dolores Ibárruri, gwleidydd (m. 1989)
1906 - Grace Hopper, gwyddonydd (m. 1992)
1916 - Kirk Douglas, actor (m. 2020)
1919 - Dr. Meredydd Evans, canwr gwerin (m. 2015)
1920 - Carlo Azeglio Ciampi, Arlywydd yr Eidal (m. 2016)
1929
Bob Hawke, Prif Weinidog Awstralia (m. 2019)
John Cassavetes, actor, sgriptiwr a gwneuthurwr ffilmiau (m. 1989)
1934 - Fonesig Judi Dench, actores
1946 
Sonia Gandhi, gwleidydd
Mervyn Davies, chwaraewr rygbi (m. 2012)
1953 - John Malkovich, actor
1954 - Jean-Claude Juncker, gwleidydd
1956 - Jean-Pierre Thiollet, llenor, beirniad llenydol a gohebyd
1960 - Caroline Lucas, gwleidydd
1962 - Felicity Huffman, actores
1970 - Djalminha, pel-droediwr

Marwolaethau

1565 - Pab Piws IV, 66
1641 - Antoon van Dyck, arlunydd, 42
1669 - Pab Clement IX, 69
1882 - Y Dywysoges Luise o Anhalt-Bernburg, 83
1964
Minnie Fisher Cunningham, gwleidydd, swffragét ac ymgyrchydd dros bleidlais i ferched, 82
Edith Sitwell, bardd, 77
2012 - Syr Patrick Moore, seryddwr, 89
2014
Llewelyn Gwyn Chambers, gwyddonydd ac athro, 90
Jane Freilicher, arlunydd, 90
2015 - Soshana Afroyim, arlunydd, 88
2016 - Edwin Benson, siaradwr olaf Mandaneg, 85
2019 - May Stevens, arlunydd, 95
2022 - Ruth Madoc, actores, 79

Gwyliau a chadwraethau
 Diwrnod cenedlaethol (Tansanïa)
 Diwrnod Rhyngwladol Gwrth-Lygredd
 Diwrnod y Llynges (Sri Lanca)
 Diwrnod Anna (Sweden, y Ffindir)

1209
Rhagfyr, 09
8 Rhagfyr

8 Rhagfyr yw'r ail ddydd a deugain wedi'r trichant (342ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (343ain mewn blynyddoedd naid). Erys 23 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
1987 - Dechreuodd intifada cyntaf y Palestiniaid yn erbyn Israel.

Genedigaethau

65 CC - Horas, bardd (m. 8 CC)
1542 - Mari, brenhines yr Alban (m. 1587)
1626 - Cristin, brenhines Sweden (m. 1689)
1760 - Morgan John Rhys, gweinidog ac ymgyrchydd gwrth-gaethwasiaeth (m. 1804)
1861 – Georges Méliès, cyfarwyddwr ffilm (m. 1938)
1864 - Camille Claudel, arlunydd (m. 1936)
1865 - Jean Sibelius, cyfansoddwr (m. 1957)
1886 - Diego Rivera, arlunydd (m. 1957)
1910 - Britt Odhner, arlunydd (m. 1957)
1922 - Lucian Freud, arlunydd (m. 2011)
1929 - Gérard de Villiers, nofelydd (m. 2013)
1930 - Maximilian Schell, actor (m. 2014)
1936 - David Carradine, actor (m. 2009)
1941 - Syr Geoff Hurst, pêl-droediwr
1943 - Jim Morrison, canwr (m. 1971)
1947 - Gregg Allman, cerddor (m. 2017)
1951 - Bill Bryson, sgriptiwr
1953 - Kim Basinger, actores
1959 - Jim Yong Kim, meddyg ac anthropolegydd
1961 - Ann Coulter, awdures a newyddiadurwraig
1964 - Teri Hatcher, actores
1966 - Sinéad O'Connor, cantores (m. 2023)
1976 - Dominic Monaghan, actor
1986 - Amir Khan, paffiwr
1994 - Raheem Sterling, pel-droediwr
1996 - Teala Dunn, actores a digrifwraig

Marwolaethau

1830 - Benjamin Constant, llenor, 63
1859 - Thomas De Quincey, llenor, 74
1864 - George Boole, mathemategwr, 49
1907 - Oscar II, brenin Sweden, 78
1939 - Maria Vinca, arlunydd, 61
1973 - Dorothy Shakespear, arlunydd, 87
1978 - Golda Meir, Prif Weinidog Israel, 80
1980 - John Lennon, cerddor, 40
1985 - Elsie Spronck, arlunydd, 92
1990 - Martin Ritt, cyfarwyddwr ffilm, 76
2008 - Oliver Postgate, animeiddiwr, 83
2016
John Glenn, gofodwr, 95
Fred Secombe, ficer ac awdur, 97
2018 - Lyudmila Alexeyeva, ymgyrchydd, 91
2019 
Caroll Spinney, actor a pypedwr, 85
Paul Volcker, bancwr, 92
Juice Wrld, rapiwr, 21
2022 - Aldona Gustas, arlunydd, 90

Gwyliau a chadwraethau
 Cynidr - sant o'r 6g
 Cysyniad Sydd Wedi'i Fygu (Eglws Catholigiaeth)

1208
Rhagfyr, 08
7 Rhagfyr

7 Rhagfyr yw'r unfed dydd a deugain wedi'r tri chant (341ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (342ain mewn blynyddoedd naid). Erys 24 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1787 - Delaware fydd y wladwriaeth gyntaf i gadarnhau cyfansoddiad yr Unol Daleithiau.
 1916 - penodi David Lloyd George yn brifweinidog y Deyrnas Unedig.
 1941 - Ymosododd lluoedd Siapan ar yr Harbwr Perl, Hawaii.

Genedigaethau 
 521 - Sant Columba (m. 597)
 1545 - Harri Stuart, Arglwydd Darnley (m. 1567)
 1598 - Gian Lorenzo Bernini, arlunydd (m. 1680)
 1860 - Syr Joseph Cook, Prif Weinidog Awstralia (m. 1947)
 1863 - Pietro Mascagni, cyfansoddwr (m. 1945)
 1911 - John Gwyn Griffiths, ysgolhaig, bardd, beirniad a golygydd (m. 2004)
 1912 - Daniel Jones, cyfansoddwr (m. 1993)
 1915 - Eli Wallach, actor (m. 2014)
 1924 - Mário Soares, Arlywydd Portiwgal (m. 2017)
 1928 - Noam Chomsky, athronydd ac ieithydd
 1932
Elystan Morgan, gwleidydd (m. 2021)
Ellen Burstyn, actores
 1943 - Sue Johnston, actores
 1950 - Denise Idris Jones, gwleidydd (m. 2020)
 1963 - Mark Bowen, pel-droediwr
 1979 - Sara Bareilles, cantores
 1980 - John Terry, pêl-droediwr
 1984 - Robert Kubica, gyrrwr Fformiwla Un
 1989 - Nicholas Hoult, actor

Marwolaethau 
 43 CC - Cicero, gwleidydd ac awdur Rhufenig, 63
 1254 - Pab Innocentius IV
 1804 - Morgan John Rhys, gweinidog ac ymgyrchydd gwrth-gaethwasiaeth, 43
 1815 - Michel Ney, milwr, 46
 1817 - William Bligh, capten llong, 63
 1985 - Robert Graves, bardd a nofelydd, 90
 1995 - Masashi Watanabe, pêl-droediwr, 59
 2005 - Lisel Salzer, arlunydd, 99
 2009 - Hanny Fries, arlunydd, 91
 2015 - Shirley Stelfox, actores, 74

Gwyliau a chadwraethau 
 Dydd Harbwr Perl (yr Unol Daleithiau)

1207
Rhagfyr, 07
6 Rhagfyr

6 Rhagfyr yw'r deugeinfed dydd wedi'r trichant (340fed) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (341ain mewn blynyddoedd naid). Erys 25 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau

1060 - Coroniad Bela I, brenin Hwngari.
1817 - Mae Joseph Tregelles Price yn hysbysebu bod gwaith haearn yr Abaty Castell-nedd ar werth.
1875 - Gwaelod-y-garth - trychineb yng Nglofa'r Llan, pan laddwyd 12 o fechgyn. Dyma'r ddamwain waethaf o'i bath yn Ne Cymru yn y flwyddyn honno.
1916 - David Lloyd George yn dod yn Brif Weinidog y Deyrnas Unedig.
1917 - Y Ffindir yn datgan annibyniaeth o Rwsia.
1921 - Arwyddwyd y Cytundeb Eingl-Wyddelig a arweiniai at sefydlu Gwladwriaeth Rydd Iwerddon flwyddyn union yn ddiweddarach.
1978 - Cymeradwyir cyfansoddiad newydd Sbaen mewn refferendwm.
1998 - Etholir Hugo Chávez yn Llywydd Feneswela.
2005 - David Cameron yn dod yn arweinydd Plaid Geidwadol.
2017 - Mae Donald Trump yn cydnabod Jeriwsalem fel prifddinas Israel.

Genedigaethau

1421 - Harri VI, brenin Lloegr (m. 1471)
1478 - Baldassare Castiglione, diplomydd a llenor (m. 1529)
1898 - Alfred Eisenstaedt, fotograffydd (m. 1995)
1913 - Araceli Gilbert, arlunydd (m. 1993)
1918 - Riek de Raat, arlunydd (m. 2018)
1920 - Dave Brubeck, cerddor (m. 2012)
1921 - Nobuo Matsunaga, pêl-droediwr (m. 2007)
1922 - Jack Ashley, gwleidydd (m. 2012)
1927 - Christiane Peugeot, arlunydd
1929 - Nikolaus Harnoncourt, arweinydd (m. 2016)
1933 - Henryk Górecki, cyfansoddwr (m. 2010)
1948 - Yoshihide Suga, Prif Weinidog Japan
1958 - Nick Park, wneuthurwr ffilmiau wedi'u hanimeiddio
1962 - Colin Salmon, actor
1967 - Judd Apatow, cynhyrchydd ffilmiau
1975 - Noel Clarke, actor
1977 - Andrew Flintoff, cricedwr
1978 - Emerson Sheik, pel-droediwr
1979 - Tim Cahill, pêl-droediwr
1982 - Alberto Contador, seiclwr
1987 - Ceri Phillips, actor a digrifwr

Marwolaethau

343 - Sant Nicolas, tua 73
1352 - Pab Clement VI, 61/62
1882 - Anthony Trollope, nofelydd, 67
1946 - Charles Butt Stanton, gwleidydd, 73
1961 - Frantz Fanon, seiciatrydd, athronydd, cyfarwyddwr a llenor, 36
1988 - Roy Orbison, canwr, 52
2010 - Mireille Miailhe, arlunydd, 89
2013 - Stan Tracey, pianydd a chyfansoddwr, 86
2014 - Ralph Baer, peiriannydd cyfrifiadurol, 92
2015 - Nicholas Smith, actor, 81
2022 - Ichiro Mizuki, canwr, 74

Gwyliau a chadwraethau
 Sant Nicolas
 Diwrnod annibyniaeth (Y Ffindir)
 Diwrnod y Cyfansoddiad (Sbaen)

1206
Rhagfyr, 06
5 Rhagfyr

5 Rhagfyr yw'r pedwerydd dydd ar bymtheg ar hugain wedi'r trichant (339ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (340fed mewn blynyddoedd naid). Erys 26 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
1492 - Christopher Columbus yng nghyrraedd i'r ynys Hispaniola.
1931 - Eglwys Iesu'r Gwaredwr yn Moscfa ei ddinistrio gan orchymyn Joseff Stalin.
2007 - Cyflafan Westroads Mall yn Omaha, Nebraska, UDA.

Genedigaethau

1443 - Pab Iŵl II (m. 1513)
1782 - Martin Van Buren, 8fed Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1862)
1803 - Fyodor Tyutchev, bardd (m. 1873)
1839 - George Armstrong Custer, cadfridog (m. 1876)
1890 - Fritz Lang, cyfarwyddwr ffilm (m. 1976)
1896 - Carl Ferdinand Cori, meddyg (m. 1984)
1901 
Walt Disney, cynhyrchydd ffilm (m. 1966)
Werner Heisenberg, ffisegydd (m. 1976)
1905 - Otto Preminger, cyfarwyddwr ffilm (m. 1986)
1910 - Resia Schor, arlunydd (m. 2006)
1916 - Hilary Koprowski, firolegydd (m. 2013)
1919 - Alun Gwynne Jones, Barwn Chalfont, gwleidydd (m. 2020)
1921 - Susanne Levy, arlunydd (m. 2009)
1926 - Myra Landau, arlunydd (m. 2018)
1927 - Bhumibol Adulyadej, brenin Gwlad Tai (m. 2016)
1932
Fazu Alieva, awdures a bardd (m. 2016)
Little Richard, canwr, cerddor a chyfansoddwr (m. 2020)
1934 - Joan Didion, awdures (m. 2021)
1945 - Moshe Katsav, Arlywydd Israel
1946 - José Carreras, canwr
1967 - Ceri Wyn Jones, bardd
1969 - Sajid Javid, gwleidydd
1970 - Tim Hetherington, newyddiadurwr (m. 2011)
1971 - Karl-Theodor zu Guttenberg, gwleidydd
1985 - Frankie Muniz, actor
1988 
Joanna Rowsell, seiclwraig
Tsukasa Shiotani, pêl-droediwr

Marwolaethau

1560 - Ffransis II, brenin Ffrainc, 16
1791 - Wolfgang Amadeus Mozart, cyfansoddwr, 35
1849 - Walter Davies, bardd a golygydd, 88
1870 - Alexandre Dumas père, awdur, 68
1926 - Claude Monet, arlunydd, 86
1941 - Amrita Sher-Gil, arlunydd, 28
1997 - Elisabeth Dering, arlunydd, 75
1999 - Henriette Sechehaye, arlunydd, 92
2007 - Karlheinz Stockhausen, cyfansoddwr, 79
2012 
Oscar Niemeyer, pensaer, 104
Fonesig Elisabeth Murdoch, dyngarwraig, 103
Dave Brubeck, cerddor, 91
2013 
Orita Leprohon, arlunydd, 85
Nelson Mandela, gwladweinydd De Affrica, 95
2014 - Fabiola de Mora y Aragón, brenhines Gwlad Belg, 86
2015 - William McIlvanney, nofelydd, 79
2017
Johnny Hallyday, cerddor, 74
Michael, brenin Rwmania, 96
Meic Povey, cyfarwyddwr, 67
2018 - Heulwen Haf, actores, 74
2021 - Bob Dole, gwleidydd, 98
2022 - Kirstie Alley, actores, 71

Gwyliau a chadwraethau
Dydd Gŵyl Sant Cawrdaf mab Caradog Freichfras
Sinterklaas (yr Iseldiroedd)
Krampus (Awstria, Bafaria)

1205
Rhagfyr, 05
4 Rhagfyr

4 Rhagfyr yw'r deunawfed dydd ar hugain wedi'r trichant (338ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (339ain mewn blynyddoedd naid). Erys 27 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1563 - Cyfarfod olaf Cyngor Trent, fu'n rhan o ymateb yr Eglwys Gatholig i'r Diwygiad Protestannaidd
 1967 - Cyflawnwyd y llawdriniaeth drawsblannu calon gyntaf gan Dr Christiaan Barnard yn Ne Affrica.

Genedigaethau 

 1795 - Thomas Carlyle, awdur (m. 1881)
 1804 - Calvert Jones, ffotograffydd, mathemategydd ac arlunydd (m. 1877)
 1835 - Samuel Butler, nofelydd (m. 1902)
 1865 - Edith Cavell, nyrs (m. 1915)
 1866 - Wassily Kandinsky, arlunydd (m. 1944)
 1875 - Rainer Maria Rilke, bardd (m. 1926)
 1892 - Francisco Franco, unben Sbaen (m. 1975)
 1893 - Syr Herbert Read, hanesydd celf a bardd (m. 1968)
 1910
Magdeleine Mocquot, arlunydd (m. 1991)
Ramaswamy Venkataraman, Arlywydd India (m. 2009)
 1921 - Deanna Durbin, actores a cantores (m. 2013)
 1926 - Shigeo Sugimoto, pêl-droediwr (m. 2002)
 1929 - Ednyfed Hudson Davies,  gwleidydd (m. 2018)
 1930 - Ronnie Corbett, actor a digrifwr (m. 2016)
 1938 - Richard Meade, joci (m. 2015)
 1942 - Gemma Jones, actores
 1945
Roberta Bondar, gwyddonydd a gofodwraig
Dafydd Hywel, actor o Gymro (m. 2023)
 1949 
Jeff Bridges, actor
Pamela Stephenson, seicolegydd clinicol ac ysgrifennwraig
 1951 - Patricia Wettig, awdures a dramodydd
 1955 - Philip Hammond, gwleidydd
 1956 - Fonesig Nia Griffith, gwleidydd
 1969 - Jay-Z, rapiwr a chanwr
 1970 - Kevin Sussman, actor
 1973 - Tyra Banks, model
 1985 - Iwan Griffiths, cerddor
 1995 - Dina Asher-Smith, athletwraig

Marwolaethau 

 1131 - Omar Khayyam, bardd
 1214 - Gwilym I, brenin yr Alban
 1334 - Pab Ioan XXII
 1679 - Thomas Hobbes, athronydd, 91
 1732 - John Gay, bardd a dramodydd, 47
 1798 - Luigi Galvani, meddyg a ffisegydd, 61
 1890 - Griffith Rhys Jones, arweinydd cerddorol, 63
 1926 - Ivana Kobilca, arlunydd, 64
 1945 - Thomas Hunt Morgan, meddyg, genetegydd a biolegydd, 79
 1960 - Joy Hester, arlunydd, 40
 1975 - Hannah Arendt, athronydd, 69
 1976 - Syr Benjamin Britten, cyfansoddwr, 63
 1989 - Elwyn Jones, gwleidydd, 80
 1992 - Marie-Lucie Nessi-Valtat, arlunydd, 82
 1993 - Frank Zappa, cerddor, 52
 1995 - Mariya Dobrina, arlunydd, 75
 1996 - Ans Wortel, arlunydd, 67
 1997 - Corrie van der Baan, arlunydd, 82
 2010 - Christa Cremer, arlunydd, 89
 2011 
Elly Kneppelhout, arlunydd, 88
Sócrates, pel-droediwr, 57
 2013 - Nelly Rudin, arlunydd, 85
 2014 - Jeremy Thorpe, gwleidydd, 85
 2017 
Shashi Kapoor, actor, 79
Christine Keeler, model, 75
Gabriella Morreale de Castro, gwyddonydd, 87
Ali Abdullah Saleh, Arlywydd Iemen, 75
Daria Vassilyanska, arlunydd, 89
 2019 - Bob Willis, cricedwr, 70
 2021 - Carl Clowes, meddyg, 77
 2022 - Bob McGrath, actor a digrifwr, 90

Gwyliau a chadwraethau 
 Dydd Santes Barbara
 Diwrnod Tupou I (Tonga)
 Diwrnod y Llynges (India)
 Diwrnod yr Amgylchedd (Gwlad Tai)

1204
Rhagfyr, 04
3 Rhagfyr

3 Rhagfyr yw'r ail ddydd ar bymtheg ar hugain wedi'r trichant (337ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (338ain mewn blynyddoedd naid). Erys 28 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
 1818 - Illinois yn dod yn 21ain talaith yr Unol Daleithiau.
 1955 - Sefydlwyd Undeb Amaethwyr Cymru mewn cyfarfod yng Nghaerfyrddin.
 1984 - Gollyngwyd y nwy gwenwynig methyl isoseianid trwy ddamwain mewn ffatri cynhyrchu plaladdwyr yn Bhopal, India. Lladdwyd mwy na 3,000 o bobl yn y fan a'r lle ac anafwyd mwy na 100,000. Hyd yn hyn mae rhwng 15,000 a 22,000 o'r rhai a anafwyd wedi marw o effeithiau'r gwenwyn.

Genedigaethau

 1368 - Siarl VI, brenin Ffrainc (m. 1422)
 1684 - Ludvig Holberg, awdur (m. 1754)
 1797 - Syr Andrew Smith, gwyddonydd (m. 1872)
 1803 - Robert Stephen Hawker, awdur a hynafiaethydd (m. 1875)
 1826 - George Brinton McClellan, swyddog milwrol (m. 1885)
 1833 - Carlos Finlay, meddyg a gwyddonydd (m. 1915)
 1838 - Octavia Hill (m. 1912)
 1842 - Ellen Swallow Richards, gwyddonydd (m. 1911)
 1857 - Joseph Conrad, nofelydd (m. 1924)
 1864 - Anna Boberg, arlunydd (m. 1935)
 1883 - Anton Webern, cyfansoddwr (m. 1945)
 1886 - Marianna von Allesch, arlunydd (m. 1972)
 1893 - Severa Dennstedt, arlunydd (m. 1971)
 1927 - Andy Williams, canwr (m. 2012)
 1930 - Jean-Luc Godard, cyfarwyddwr ffilm (m. 2022)
 1933 - Paul J. Crutzen, meteorolegydd a chemegydd (m. 2021)
 1936 - Saburo Kawabuchi, pel-droediwr
 1942 - Pedro Rocha, pêl-droediwr (m. 2013)
 1943 - Kiyoshi Tomizawa, pel-droediwr
 1948 - Ozzy Osbourne, cerddor
 1949 - Nicky Stevens, cantores
 1952 - Mel Smith, digrifwr, actor a sgriptiwr (m. 2013)
 1960
Daryl Hannah, actores
Julianne Moore, actores
 1971 - Henk Timmer, pêl-droediwr
 1978 - Dan Snow, hanesydd o chyflwynydd teledu
 1981 - David Villa, pêl-droediwr
 1985 - Amanda Seyfried, actores
 1990 - Takuji Yonemoto, pel-droediwr

Marwolaethau
 1154 - Pab Anastasiws IV
 1894 - Robert Louis Stevenson, 44, awdur
 1919 - Pierre-Auguste Renoir, 78, arlunydd
 1980 - Oswald Mosley, 84, gwleidydd
 1999 - Scatman John, 57, cerddor
 2005 - Atsuko Tanaka., 73, arlunydd
 2009 - Richard Todd, 90, actor
 2020 - Alison Lurie, 94, awdures

Gwyliau a chadwraethau
Dydd Gŵyl Cristiolus
Diwrnod Rhyngwladol Pobl ag Anableddau
Dechrau'r Adfent, pan fydd disgyn ar ddydd Sul

1203
Rhagfyr, 03
2 Rhagfyr

2 Rhagfyr yw'r unfed dydd ar bymtheg ar hugain wedi'r trichant (336ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (337ain mewn blynyddoedd naid). Erys 29 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
1804 - Coronodd Napoleon ei hunan yn Ymerawdwr Ffrainc.
1805 - Brwydr Austerlitz
1971 - Annibyniaeth Emiradau Arabaidd Unedig.
1988 - Daeth Benazir Bhutto yn Brif Weinidog Pacistan, y tro cyntaf i wraig arwain llywodraeth gwlad ag iddi fwyafrif Islamaidd.

Genedigaethau

1727 - Caroline von Keyserling, arlunydd (m. 1791)
1802 - Syr Dominic Corrigan, meddyg a gwleidydd (m. 1880)
1812 - Laura Fredducci, arlunydd (m. 1885)
1827 - William Burges, pensaer (m. 1881)
1831 - Hanne Unna, arlunydd (m. 1879)
1859 - Georges Seurat, arlunydd (m. 1891)
1885 - George Minot, meddyg (m. 1950)
1893 - Ebba Breda, arlunydd (m. 1950)
1899 - Syr John Barbirolli, cerddor (m. 1970)
1909 - Mai-Mai Sze, arlunydd (m. 1992)
1911 - Karin Fryxell, arlunydd (m. 2003)
1923 - Maria Callas, cantores (m. 1977)
1924 - Alexander Haig, gwleidydd (m. 2010)
1925 - Julie Harris, actores (m. 2013)
1928 - Aurora Altisent i Balmas, arlunydd (m. 2022)
1939 - Harry Reid, gwleidydd (m. 2021)
1948 - Patricia Hewitt, gwleidydd
1968 - Lucy Liu, actores
1973 - Jan Ullrich, seiclwr
1978 - Nelly Furtado, cantores
1979 - Sabina Babayeva, cantores
1981 - Britney Spears, cantores
1983 - Aaron Rodgers, pêl-droediwr Americanaidd
1984 - Maryna Viazovska, mathemategwraig
1989 - Kazuya Yamamura, pel-droediwr
1991 - Charlie Puth, canwr
1998 - Juice Wrld, rapiwr (m. 2019)

Marwolaethau

1547 - Hernán Cortés, milwr
1552 - Francis Xavier, 46, cenhadwr
1594 - Gerardus Mercator, 82, mapiwr
1774 - Johann Friedrich Agricola, 52, cerddor a chyfansoddwr
1814 - Marquis de Sade, 74, pendefig a llenor
1820 - Marie-Victoire Lemoine, 66, arlunydd
1849 - Adelaide o Saxe-Meiningen, 57, gweddw William IV, brenin y Deyrnas Unedig
1897 - Thomas Lewis, 76, aelod seneddol
1898 - Michael D. Jones, 76, sefydlydd Y Wladfa ym Mhatagonia
1960 - Alida van Houten, 92, arlunydd
1980 - Romain Gary, 66, nofelydd
1985 - Philip Larkin, 63, bardd
1990 - Aaron Copland, 90, cyfansoddwr
1993 - Pablo Escobar, 44, troseddwr
1995 - Robertson Davies, 82, nofelydd
2000 - Rosemarie Frankland, 57, model
2004 - Ruth Dicker, 85, arlunydd
2009 - Eric Woolfson, 64, cerddor
2013 - Pedro Rocha, 70, pel-droediwr
2020 - Valéry Giscard d'Estaing, 94, Arlywydd Ffrainc
2021
Darlene Hard, 85, chwaraewraig tenis 
Syr Antony Sher, 72, actor
2022 - Yoshio Kikugawa, 78, pel-droediwr

Gwyliau a chadwraethau
 Gŵyl mabsant sant Grwst yn draddodiadol; 11 Rhagfyr ers newid y calendr yn 1752.
 Dydd Annibyniaeth (Emiradau Arabaidd Unedig)
 Dechrau'r Adfent, pan fydd disgyn ar ddydd Sul

1202
Rhagfyr, 02
1 Rhagfyr

1 Rhagfyr yw'r pymthegfed dydd ar hugain wedi'r tri chant (335ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (336ain mewn blynyddoedd naid). Erys 30 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 

 1640 - Mae Portiwgal yn adennill ei hannibyniaeth oddi ar Sbaen.
 1822 - Coroni Pedro I, ymerawdwr Brasil.
 1918
Transylfania yn ymuno â Rwmania.
Mae Teyrnas Iwgoslafia yn cael ei chreu.
Daw Gwlad yr Ia yn wladwriaeth sofran o dan Goron Denmarc.
 1919 - Nancy Astor yn cymryd ei sedd yn Nhŷ'r Cyffredin, y wraig gyntaf i wneud hynny.
 1955 - Mudiad Hawliau Sifil America: Mae Rosa Parks yn cael ei arestio am beidio a rhoi'r gorau i'w sedd bws i deithiwr gwyn.
 1963 - Nagaland yn dod yn dalaith India.
 1988
Carlos Salinas de Gortari yn dod yn Arlywydd Mecsico.
Benazir Bhutto yn dod yn Brif Weinidog Pacistan.
 1994 - Ernesto Zedillo yn dod yn Arlywydd Mecsico.
 2000 - Vicente Fox yn dod yn Arlywydd Mecsico.
 2006 - Felipe Calderón yn dod yn Arlywydd Mecsico.
 2012 - Enrique Peña Nieto yn dod yn Arlywydd Mecsico.
 2018 - Andrés Manuel López Obrador yn dod yn Arlywydd Mecsico.

Genedigaethau 

 1081 - Louis VI, brenin Ffrainc (m. 1137)
 1083 - Anna Comnena (m. 1153)
 1761 - Marie Tussaud (m. 1850)
 1828 - Adelaide Leuhusen, arlunydd (m. 1923)
 1840 - Marie Bracquemond, arlunydd (m. 1916)
 1844 - Alexandra o Ddenmarc, Tywysoges Cymru a frenhines Edward VII, brenin y Deyrnas Unedig (m. 1925)
 1883 - Luigi Ganna, seiclwr (m. 1957)
 1926 - Keith Michell, actor (m. 2015)
 1930 - Matt Monro, canwr (m. 1985)
 1933 - Syr James Wolfensohn, bancwr (m. 2020)
 1935 - Woody Allen, actor a chyfarwyddwr ffilm
 1940 - Richard Pryor, actor a chomediwr (m. 2005)
 1945 - Bette Midler, actores a chantores
 1948 - Neil Warnock, rheolwr pel-droed
 1949 - Pablo Escobar, troseddwr (m. 1993)
 1950 - Seiichi Sakiya, pêl-droediwr
 1958 - Candace Bushnell, awdures a newyddiadurwraig
 1961 - Jeremy Northam, actor
 1964 - Salvatore Schillaci, pêl-droediwr
 1966 - Katherine LaNasa, actores
 1970
Paulina Constancia, arlunydd 
Sarah Silverman, actores a chomediwraig
 1976 - Matthew Shepard, myfyriwr (m. 1998)
 1979 - Shinji Murai, pêl-droediwr
 1999 - Nico Schlotterbeck, pel-droediwr

Marwolaethau 

 1135 - Harri I, brenin Lloegr, tua 66
 1377 - Magnus IV, brenin Sweden, 58
 1523 - Pab Leo X, 45
 1825 - Alexander I, tsar Rwsia, 47
 1830 - Pab Pius VII, 69
 1866 - George Everest, tirfesurydd, 76
 1916 - Gijsberta Verbeet, 78, arlunydd
 1938 - Wickliffe Covington, 71, arlunydd
 1960 - Maria Bertolani, 64, arlunydd
 1970 - Hermine David, 84, arlunydd
 1973 - David Ben-Gurion, 87, Prif Weinidog Israel
 1987 - James Baldwin, 63, awdur
 2008 - Betty Goodwin, 85, arlunydd
 2011 - Christa Wolf, 82, awdures
 2018 - Ken Berry, 85, actor
 2019 - Shelley Morrison, 83, actores

Gwyliau a chadwraethau 
 Dydd Gŵyl Santes Llechid
 Diwrnod cenedlaethol Rwmania (Ziua națională a României)
 Diwrnod AIDS y Byd
 Diwrnod Hunan-lywodraethol (Gwlad yr Ia)
 Diwrnod yr Athrawon (Panama)
 Diwrnod Rhyddid a Democratiaeth (Tsiad)
 Adfer annibyniaeth (Portiwgal)
 Diwrnod Cyntaf yr Haf (Awstralia)
 Diddymu'r Fyddin (Costa Rica)
 Dechrau'r Adfent, pan fydd disgyn ar ddydd Sul

Cyfeiriadau

1201
Rhagfyr, 01
30 Tachwedd

30 Tachwedd yw'r tri chant tri-deg pedwerydd (334ydd) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (335ain mewn blynyddoedd naid). Erys 31 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1853 - Brwydr Sinope
 1966 - Annibyniaeth Barbados
 2021 - Barbados yn dod yn weriniaeth. Fonesig Sandra Mason yn dod yn Arlywydd Barbados.

Genedigaethau 

 539 - Grigor o Tours (m. 594)
 1466 - Andrea Doria (m. 1560)
 1508 - Andrea Palladio, pensaer (m. 1580)
 1554 - Philip Sidney, bardd a llenor (m. 1586)
 1667 - Jonathan Swift, llenor a dychanwr (m. 1745)
 1719 - Augusta o Saxe-Gotha, Tywysoges Cymru (m. 1772)
 1817 - Theodor Mommsen, hanesydd (m. 1903)
 1825 - William-Adolphe Bouguereau, arlunydd (m. 1905)
 1835 - Mark Twain, awdur (m. 1910)
 1872 - John McCrae, meddyg, milwr, arlunydd, bardd ac awdur (m. 1918)
 1874
Syr Winston Churchill, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1965)
Lucy Maud Montgomery, awdures (m. 1942)
 1907 - Jacques Barzun, hanesydd ac athronydd (m. 2012)
 1911 - Shoichi Nishimura, pêl-droediwr (m. 1998)
 1937
Tom Simpson, seiclwr (m. 1967)
Syr Ridley Scott, cyfarwyddwr ffilm
 1945 - Radu Lupu, pianydd (m. 2022)
 1952 - Henry Selick, cyfarwyddwr
 1955 - Billy Idol, canwr
 1958 - Iz the Wiz, arlunydd (m. 2009)
 1960 - Gary Lineker, pêl-droediwr
 1965 - Ben Stiller, actor
 1975 - Mindy McCready, cantores (m. 2013)
 1978 - Gael García Bernal, actor
 1982 - Elisha Cuthbert, actores
 1985 - Kaley Cuoco, actores
 1987 - Victoria Thornley, rhwyfwraig
 1988 - Phillip Hughes, cricedwr (m. 2014)

Marwolaethau 

 60 - Sant Andreas
 1660 - Caterina Ginnasi, 70, arlunydd
 1718 - Y brenin Siarl XII, brenin Sweden, 36
 1802 - Thomas Williams, Llanidan, diwydiannwr
 1828 - William Williams, tua 69, telynor
 1830 - Pab Pïws VIII, 69
 1900 - Oscar Wilde, 46, awdur, bardd, dramodydd
 1922 - Anna Cabibel, 67, arlunydd
 1927 - Franziska Baernreither, 70, arlunydd
 1935 - Fernando Pessoa, 47, sgriptiwr
 1975 - Margarethe Francksen-Kruckenberg, 85, arlunydd
 1978 - Norbertine Bresslern-Roth, 87, arlunydd
 1984 - Jiro Miyake, pêl-droediwr
 1988 - Pannonica de Koenigswarter, 74, arlunydd
 1994 - Guy Debord, athronydd, 62
 2000 - Olga Bogaevskaya, 85, arlunydd
 2013
Jean Kent, actores, 92
Paul Walker, 40
 2015 - Fatema Mernissi, cymdeithasegydd, 75
 2017
Harold Carter, daearyddwr dynol, 92
Jim Nabors, actor, 87
 2018 - George H. W. Bush, 41ain Arlywydd yr Unol Daleithiau, 94
 2019 - Mariss Jansons, arweinydd, 76
 2021
Marie-Claire Blais, awdures, 82
Phil Dwyer, pel-droediwr, 68
 2022
Jiang Zemin, Arlywydd Weriniaeth Pobl Tsieina, 96
Christine McVie, cantores, 79

Gwyliau a chadwraethau 
 Gŵyl Sant Andreas, newydd sant Yr Alban
 Diwrnod Annibyniaeth (Barbados)
 Diwrnod cenedlaethol (Benin)
 Dechrau'r Adfent, pan fydd disgyn ar ddydd Sul

1130
Tachwedd, 30