C.P.D. Y Seintiau Newydd

Clwb pêl-droed o Groesoswallt ydy Clwb Pêl-droed Y Seintiau Newydd (Saesneg: The New Saints Football Club). Mae'r clwb yn chwarae yn Uwch Gynghrair Cymru, sef Preimier Cymru, prif adran pêl-droed yng Nghymru ac maent wedi bod yn bencampwyr ar 13eg achlysur. Maent hefyd wedi codi tlws Cwpan Cymru ar chwech achlysur.

Maent yn chwarae eu gemau cartref ar Neuadd y Parc, maes sy'n dal uchafswm o 3,000 o dorf.

Daeth y clwb i fodolaeth yn dilyn uniad rhwng clybiau Llansantffraid a Chroesoswallt yn 2003 .

Ceir hefyd tîm menywod Y Seinitau Newydd. Bu i C.P.D. Merched y Seintiau Newydd gystadlu yn nhymor cyntaf Adran Premier, sef, Uwch Gynghrair Pêl-droed Merched Cymru ar ei newydd wedd yn nhymor 2021-22.

Hanes

Croesoswallt
Er eu bod wedi eu lleoli yn Lloegr, roedd C.P.D. Tref Croesoswallt yn un o'r clybiau sefydlodd Gymdeithas Bêl-droed Cymru ym 1876 gan gystadlu yng Nghwpan Cymru yn y gystadleuaeth cyntaf erioed ym 1877-78.

Fel nifer o glybiau Cymru ar y pryd, roedd Croesoswallt yn chwarae yng Nghwpan Cymru ac yng Nghwpan FA Lloegr, lle llwyddon nhw i gyrraedd y rownd gyntaf am y tro cyntaf ym 1927-28 cyn colli 5-2 yn erbyn Stockport County.

Cafodd Croesoswallt eu tymor gorau yng Nghwpan Cymru ym 1970-71 wrth iddynt gyrraedd y rownd gynderfynol cyn colli yn erbyn Wrecsam a chawsant eu coroni'n bencampwyr Cynghrair Sir Gaer (Saesneg: Cheshire League) ym 1971-72

Ym 1979-80 cafodd Croesoswallt eu derbyn yn aelodau o Uwch Gynghrair Gogledd Lloegr (Saesneg: Northern Premier League) ond ar ddiwedd tymor 1987-88, ar ôl gorffen yn safleoedd y cwymp, fe aeth y clwb i'r wal.

Ail ffurfiwyd y clwb yn y 1990au ac, yn dilyn sefydlu Uwch Gynghrair Cymru, gwnaed penderfyniad i ddod yn aelodau o'r pyramid Cymreig gan ennill y Gynghrair Undebol ar y cynnig cyntaf ym 1995-96 a sicrhawyd dyrchafiad i Uwch Gynghrair Cymru ar ôl ennill y Gynghrair Undebol eto yn 1999-2000.

Ar ddiwedd tymor 2003-04, a chyda'r clwb yn dioddef yn arianol, fe ymddiswyddodd y clwb o Uwch Gynghrair Cymru cyn uno â chlwb Total Network Solutions.

Llansantffraid

Ffurfiwyd C.P.D Llansantffraid ym 1959 ym mhentref Llansantffraid-ym-Mechain, Powys gyda'r clwb yn dechrau chwarae yng Nghynghrair Sir Drefaldwyn ym 1959-60. Ar ôl blynyddoedd o ennill tlysau ar lefel Sir Drefaldwyn cafwyd dyrchafiad i Gynghrair Canolbarth Cymru ym 1990-91 ac ar ôl gorffen y tymor yn yr ail safle, cafwyd dyrchafiad yn syth i'r Gynghrair Undebol ar gyfer tymor 1991-92.

Yn eu hail dymor yn y Gynghrair Undebol, llwyddodd Llansantffraid i ddod yn bencampwyr a sicrhau dyrchafiad i Uwch Gynghrair Cymru.

Llwyddodd Llansantffraid i godi Cwpan Cynghrair Cymru ym 1994-95 gan drechu Ton Pentre yn y rownd derfynol a'r flwyddyn canlynol cafwyd buddugoliaeth ar giciau o'r smotyn dros Y Barri yn rownd derfynol Cwpan Cymru.

Ym 1997-98 ailenwyd y clwb yn Total Network Solutions yn dilyn nawdd gan gwmni cyfrifiadurol o Groesoswallt.

Y Seintiau Newydd
Yn 2006, wedi i gwmni BT brynu Total Network Solutions, cyhoeddwyd y byddai'r clwb yn newid ei enw i Y Seintiau Newydd.

Llwyddodd y clwb i dorri record Y Barri fel y clwb mwyaf llwyddiannus yn hanes Uwch Gynghrair Cymru wrth sicrhau eu wythfed pencampwriaeth yn 2013-14 cyn ymestyn y record â nawfed pencampwriaeth yn 2014-15.

Record Ewropeaidd

Anrhydeddau 

Uwch Gynghrair Cymru: 15
Pencampwyr:  1999-2000,  2004-05, 2005-06, 2006-07, 2009-10, 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016-17, 2017-18, 2018-19, 2021-22, 2022-23
Ail safle: 2001-02, 2002-03, 2003-04, 2007-08, 2010-11
Cwpan Cymru: 5
Enillwyr: 1995-96, 2004-05, 2011-12, 2013-14, 2014-15, 2015-16
Cyrraedd Rownd Derfynol: 2000-01, 2003-04, 2016-17 
Cwpan Cynghrair Cymru: 7
 Enillwyr: 1994-95, 2005-06, 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2014-15, 2015-16, 2016-17
Y Cwpan Cenedlaethol: 1 
 2006-07

Chwaraewyr nodedig
 Timmy Edwards - Aelod o Oriel Anfarwolion Uwch Gynghrair Cymru
 Steve Evans - 7 cap dros Gymru 2006-2008
 Rhys Griffiths - Aelod o Oriel Anfarwolion Uwch Gynghrair Cymru
 Ken McKenna - Aelod o Oriel Anfarwolion Uwch Gynghrair Cymru
 Scott Ruscoe - Aelod o Oriel Anfarwolion Uwch Gynghrair Cymru

Dolenni allanol 
  Gwefan Swyddogol

Cyfeiriadau

Chwaraeon ym Mhowys
Llansanffraid-ym-Mechain
Seintiau Newydd
Sefydliadau 1959