alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
21 Ionawr

21 Ionawr yw'r 21ain dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 344 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (345 mewn blwyddyn naid).

Digwyddiadau 
763 – Mae'r Abasid yn ennill y Frwydr Bakhamra, ger Kufa.
1643 – Abel Tasman yn cyrraedd Tonga.
1720 – Cytundeb Stockholm rhwng Sweden a Prwsia.
1793 – Gweithredu Louis XVI, brenin Ffrainc.
1924 – Marwolaeth Vladimir Lenin.
2009 – Hillary Clinton yn dod yn Ysgrifennydd Gwladol yr Unol Daleithiau.
2017 – Mae protestiadau byd-eang yn erbyn Donald Trump.

Genedigaethau 

 1338 - Siarl V, brenin Ffrainc (m. 1380)
 1561 - Syr Francis Bacon, awdur (m. 1626)
 1824 - Stonewall Jackson, milwr (m. 1863)
 1829 - Oscar II, brenin Sweden a Norwy (m. 1907)
 1869 - Grigori Rasputin, gwerinwr a chyfrinydd (m. 1916)
 1910 - Hideo Shinojima, pêl-droediwr (m. 1975)
 1911 - Lee Yoo-hyung, pêl-droediwr (m. 2003)
 1912 - Konrad Emil Bloch, meddyg, biocemegydd a chemegydd (m. 2000)
 1915 - Vita Petersen, arlunydd (m. 2011)
 1922 - Paul Scofield, actor (m. 2008)
 1923 - Dina Babbitt, arlunydd (m. 2009)
 1924 - Benny Hill, comedïwr (m. 1992)
 1937 - Sally Soames, ffotograffydd (m. 2019)
 1940 - Jack Nicklaus, golffiwr
 1941 
Plácido Domingo, canwr
Richie Havens, canwr a cherddor (m. 2013)
 1943
Rosemary Butler, gwleidydd, Llywydd Senedd Cymru (2011-2016)
Kenzo Yokoyama, pel-droediwr
 1946 - Ichiro Hosotani, pel-droediwr
 1951 - Eric Holder, gwleidydd
 1954 - Thomas de Maizière, gwleidydd
 1956 - Geena Davis, actores a chantores
 1959 - Alex McLeish, pel-droediwr
 1964 - Gérald Passi, pel-droediwr
 1971 - Martin Docherty, gwleidydd
 1976 - Emma Bunton, cantores (Spice Girls)
 1977 - Phil Neville, pel-droediwr
 1978 - Rachael Bland, newyddiadurwraig (m. 2018)
 1982 - Nicolas Mahut, chwaraewr tenis
 1989
Murilo de Almeida, pel-droediwr
Henrikh Mkhitaryan, pel-droediwr
 1994 - Laura Robson, chwaraewraig tenis

Marwolaethau 

 1118 - Pab Paschal II
 1519 - Vasco Núñez de Balboa
 1609 - Joseph Justus Scaliger
 1793 - Louis XVI, brenin Ffrainc, 38
 1808 - Richard Pennant, Barwn 1af Penrhyn
 1855 - Evan Evans, bardd, 59
 1924 - Vladimir Lenin, chwyldroadwr a gwleidydd, 53
 1938 – Georges Méliès, cyfarwyddwr ffilm, 76
 1950 - George Orwell, awdur, 46
 1959 - Cecil B. DeMille, cyfarwyddwr a chynhyrchydd ffilm, 77
 1994 - Bassel al-Assad, gwleidydd, 31
 2002 
Gunhild Kristensen, arlunydd, 82
Gerda Nystad, arlunydd, 79
 2007 - Elga Sesemann, arlunydd, 84
 2013
Alden W. Clausen, bancwr, 89
John Poole, ysgolhaig a chemegydd, 80
Michael Winner, cyfarwyddwr ffilm, 77
 2015 - Leon Brittan, gwleidydd, 75
 2016 - Gerald Williams, newyddiadurwr chwaraeon a sylwebydd tenis Cymreig, 86
 2018 - Tsukasa Hosaka, pel-droediwr, 80
 2019 - Emiliano Sala, pel-droediwr, 28
 2020 - Terry Jones, actor, awdur a chomediwr, 77
 2021 - Nathalie Delon, actores, 79
 2022 - Felicia Donceanu, arlunydd a chyfansoddwraig, 90

Gwyliau a chadwraethau 
 Diwrnod Baner (Quebec)
 Diwrnod Errol Barrow (Barbados)
 Blwyddyn Newydd Tsieineaidd - 1920 (Mwnci), 1966 (Ceffyl), 2061 (Neidr), 2099 (Dafad)
 Diwrnod Martin Luther King (yr Unol Daleithiau), pan fydd yn disgyn ar ddydd Llun

0121
Ionawr, 21
30 Ionawr

30 Ionawr yw'r degfed dydd ar hugain (30ain) o'r flwyddyn yng Calendr Gregori. Erys 335 dydd yn weddill yn y flwyddyn (336 mewn blwyddyn naid).

Digwyddiadau

 1649 - Dienyddio Siarl I o Loegr a'r Alban
 1826 - agor Bont Y Borth.
 1933 - Adolf Hitler yn dod yn Ganghellor yr Almaen.
 1948 - Ymosodiad o Mohandas Gandhi.
 1965 - Angladd o Syr Winston Churchill.
 1972 - Bloody Sunday Derry 1972.
 2003 - Cyflwyno Priodas gyfunryw yng Ngwlad Belg.
 2005 - Etholiad Irac.

Genedigaethau
 133 - Didius Julianus, Ymerawdwr Rhufain (m. 193)
 1736 - James Watt, peiriannydd a dyfeisiwr (m. 1819)
 1882 - Franklin D. Roosevelt, 32ain Arlywydd yr Unol Daleithiau (m. 1945)
 1894 - Boris III, brenin Bwlgaria (m. 1943)
 1899 - Max Theiler, meddyg a firolegydd (m. 1972)
 1902 - Nikolaus Pevsner (m. 1983)
 1912 - Barbara W. Tuchman, awdur (m. 1989)
 1913 - Amrita Sher-Gil, arlunydd (m. 1941)
 1914 - Elizabeth McCord, arlunydd (m. 2008)
 1915 - John Profumo, gwleidydd (m. 2006)
 1921 - Irene Awret, arlunydd (m. 2014)
 1925 - Douglas Engelbart, peirianydd (m. 2013)
 1927 - Olof Palme, gwleidydd, Prif Weinidog Sweden (m. 1986)
 1929 - Lucille Teasdale-Corti, meddyg (m. 1996)
 1930 - Gene Hackman, actor
 1936 - Koji Sasaki, pel-droediwr
 1937 - Boris Spassky, chwaraewr gwyddbwyll
 1941 - Dick Cheney, 46fed Is-Arlywydd yr Unol Daleithiau
 1947 - Les Barker, bardd (m. 2023)
 1951 - Phil Collins, cerddor
 1962 - Abdullah II, brenin Iorddonen
 1968 - Felipe VI, brenin Sbaen
 1974 
Christian Bale, actor
Olivia Colman, actores
 1982 
Daiki Iwamasa, pel-droediwr
Nádson Rodrigues de Souza, pel-droediwr

Marwolaethau
 1649 - Siarl I, brenin Lloegr a'r Alban, 48
 1889 - Y Tywysog Rudolf o Awstria, 30, a'i gariad, Mary Vetsera, 27
 1925 - Jim Driscoll, 44, paffiwr
 1948 
Mohandas Gandhi, 78, gwleidydd
Orville Wright, 76, awyrennwr
 1963 - Francis Poulenc, 64, cyfansoddwr
 2000 - Tatiana Ahlers-Hestermann, 80, arlunydd
 2006 - Coretta Scott King, 78, actifydd
 2007
Ruthe Katherine Pearlman, 93, arlunydd
Sidney Sheldon, 89, nofelydd a dramodydd
 2008 - Jeremy Beadle, 59, cyflwynydd teledu
 2009 - Ingemar Johansson, 76, paffiwr
 2011 - John Barry, 77, cyfansoddwr
 2015 - Geraldine McEwan, 82, actores
 2017 - Marta Becket, 92, arlunydd
 2022 - Geoffrey Ashe, 98, hanesydd

Gwyliau a chadwraethau
 Gŵyl Mabsant Santes Tybïe
 Diwrnod Marteis (India - Ymosodiad o Mohandas Gandhi)
 Blwyddyn Newydd Tsieineaidd - 1911 (Mochyn), 1930 (Ceffyl), 1968 (Mwnci), 2044 (Llygoden fawr), 2090 (Ci)

Cyfeiriadau

0130
Ionawr, 30
31 Ionawr

31 Ionawr yw'r unfed dydd ar ddeg ar hugain (31ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 334 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (335 mewn blwyddyn naid).

Digwyddiadau 

 1504 - Ffrainc yn ildio Napoli i Aragon.
 1578 - Brwydr Gembloux rhwng Sbaen a'r fyddin gwrthryfelwyr
 1846 - Sefydlu Milwaukee.
 1968 - Annibyniaeth Nawrw.
 1971 - Apollo 14 yn lansio i'r Lleuad.
 1990 - Bwyty McDonald's cyntaf Moscfa yn agor.
 2020
Pandemig COVID-19: Cadarnheir achosion cyntag y Deyrnas Unedig o coronafeirws. 
Brexit: Mae'r Deyrnas Unedig yn gadael yr Undeb Ewropeaidd.

Genedigaethau 

 1797 - Franz Schubert, cyfansoddwr (m. 1828)
 1884 - Theodor Heuss, Arlywydd yr Almaen (m. 1963)
 1911 - Ilse Daus, arlunydd (m. 2000)
 1921
Mario Lanza, tenor (m. 1959)
Carol Channing, actores (m. 2019)
 1923 - Norman Mailer, nofelydd (m. 2007)
 1929 - Jean Simmons, actores (m. 2010)
 1931 - Syr Christopher Chataway, athletwr a gwleidydd (m. 2014)
 1937 - Suzanne Pleshette, actores (m. 2008)
 1938 - Y Dywysoges Beatrix, brenhines yr Iseldiroedd (1980-2013)
 1941 
Eugène Terre'Blanche, gwleidydd (m. 2010)
Jessica Walter, actores (m. 2021)
 1945 - Brenda Hale, barnwr
 1948 - Bobby Windsor, chwaraewr rygbi
 1956 - Artur Mas i Gavarró, gwleidydd
 1966 - Dexter Fletcher, actor a digrifwr
 1970 - Minnie Driver, actores
 1981 - Justin Timberlake, canwr ac actor
 2001 - Ahed Tamimi, actifydd

Marwolaethau 

 1606 - Guto Ffowc, milwr a chynllwynwr, 35
 1788 - Charles Edward Stuart, 67
 1933 - John Galsworthy, nofelydd, 65
 1956 - A. A. Milne, awdur, 74
 1967 - Marthe Donas, arlunydd, 81
 1975 - Anna Timiryova, bardd ac arlunydd, 81
 1988 - Lucie Bouniol, arlunydd, 91
 1994 - Anneliese Planken, arlunydd, 81
 2006 - Lidija Aleksandrovna Milova, arlunydd, 80
 2012 - Dorothea Tanning, arlunydd, 101
 2016 - Syr Terry Wogan, darlledwr radio a teledu, 77
 2017 - Deke Leonard, cerddor, 72
 2020 - Mary Higgins Clark, awdures, 92

Gwyliau a chadwraethau 
 Diwrnod Annibyniaeth (Nawrw)
 Diwrnod Plant y Stryd (Awstria)
 Blwyddyn Newydd Tsieineaidd - 1938 (Teigr), 1957 (Ceiliog), 1976 (Draig), 1995 (Mochyn), 2014 (Ceffyl), 2033 (Ych), 2071 (Cwningen)

0131
Ionawr, 31
2 Chwefror

2 Chwefror yw'r trydydd dydd ar ddeg ar hugain (33ain) o’r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 332 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (333 mewn blwyddyn naid).

Digwyddiadau 
 962 - Coroniad Otto I, Ymerawdwr Glân Rhufeinig
 1461 - Yr Iorciaid yn trechu'r Lancastriaid ym Mrwydr Mortimer's Cross
 1901 - Angladd o Victoria, brenhines y Deyrnas Unedig.
 1922 - Cyhoeddi Ulysses gan James Joyce.
 1963 - Cynhaliwyd protest gyhoeddus gyntaf Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn Aberystwyth, pan roddwyd posteri ar adeiladau cyhoeddus y dref ac ataliwyd y traffig ar Bont Trefechan.

Genedigaethau 

 1594 - Philip Powell, merthyr (m. 1646)
 1649 - Pab Bened XIII (m. 1730)
 1650 - Nell Gwyn, actores a chariad Siarl II, brenin Lloegr a'r Alban (m. 1687)
 1817 - Edward Arthur Somerset, gwleidydd (m. 1886)
 1882 - James Joyce, nofelydd a bardd (m. 1941)
 1905 - Ayn Rand, llenor ac athronydd (m. 1982)
 1912 - Millvina Dean, goroeswr suddo'r RMS Titanic (m. 2009)
 1919 - Lisa Della Casa, soprano (m. 2012)
 1925 - Elaine Stritch, actores (m. 2014)
 1926 - Valéry Giscard d'Estaing, Arlywydd Ffrainc (m. 2020)
 1929 - Regine Dapra, arlunydd (m. 2012)
 1940 - Syr David Jason, actor
 1946 - Blake Clark, actor
 1947 - Farrah Fawcett, actores (m. 2009)
 1952 - Park Geun-hye, Arlywydd De Corea
 1963 
Eva Cassidy, cantores (m. 1996)
Edu Marangon, pel-droediwr
 1967 - Edu Manga, pel-droediwr
 1977 - Shakira, cantores
 1978 
Barry Ferguson, pêl-droediwr
Kota Yoshihara, pel-droediwr
 1979 - Christine Bleakley, gyflwynwraig teledu
 1980 
Nina Zilli, cantores
Gavin Newlands, gwleidydd
 1985 - Melody Gardot, cantores
 2001 - Louis Rees-Zammit, chwaraewr rygbi'r undeb

Marwolaethau 

 1371 - Dafydd II, brenin yr Alban, 46
 1461 - Owain Tudur (Owain ap Maredydd), dienyddiwyd yn Henffordd ar orchymyn Edward IV, brenin Lloegr
 1594 - Giovanni Pierluigi da Palestrina, cyfansoddwr, 68 neu 69
 1769 - Pab Clement XIII, 75
 1907 - Dmitri Mendeleev, cemegydd, 72
 1918 - Florence MacKubin, arlunydd, 60
 1970 - Bertrand Russell, mathemategwr ac athronydd, 97
 1979 - Sid Vicious, cerddor, 21
 1987 - Alistair MacLean, nofelydd, 64
 1989 - Isa Petrozzani, arlunydd, 75
 1995 - Donald Pleasence, actor, 75
 1996 - Gene Kelly, actor a dawnsiwr, 83
 2003 - Huguette Graux-Berthoux, arlunydd, 85
 2004 - Maddalena, arlunydd, 88
 2014 - Philip Seymour Hoffman, actor, 46
 2017 
Shunichiro Okano, pêl-droediwr, 85
Alma Redlinger, arlunydd, 92
 2021 - Capten Syr Tom Moore, cyn-filwr ac ymgyrchydd dros y GIG, 100

Gwyliau a chadwraethau 
 Gŵyl Fair y Canhwyllau
 Diwrnod Groundhog (yr Unol Daleithiau)
 Blwyddyn Newydd Tsieineaidd - 1908 (Mwnci), 1927 (Cwningen), 1946 (Ci), 1965 (Neidr), 1984 (Llygoden fawr), 2049 (Neidr), 2060 (Draig), 2079 (Mochyn)

0202
Chwefror, 02
3 Chwefror

3 Chwefror yw'r pedwerydd dydd ar ddeg ar hugain (34ain) o’r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 331 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (332 mewn blwyddyn naid).

Digwyddiadau
 1931 - Daeargryn Napier, Seland Newydd.
 1959 - "Diwrnod by farw'r gerddoriaeth": damwain planhygin yn Iowa.
 2015 - Sergio Mattarella yn dod yn Arlywydd yr Eidal.

Genedigaethau

 1612 - Samuel Butler, bardd (m. 1680)
 1809 - Felix Mendelssohn, cyfansoddwr (m. 1847)
 1812 - Robert Ellis, bardd, golygydd a geiriadurwr (m. 1875)
 1821 - Elizabeth Blackwell, meddyg (m. 1910)
 1830 - Robert Gascoyne-Cecil, 3ydd Ardalydd Salisbury, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1903)
 1874 - Gertrude Stein, llenor (m. 1946)
 1879 - Nora Exner, arlunydd (m. 1915)
 1894 - Norman Rockwell, arlunydd (m. 1978)
 1897 - Anny Engelmann, arlunydd (m. 1942)
 1898 - Alvar Aalto, pensaer (m. 1976)
 1909 - Simone Weil, athronydd (m. 1943)
 1925 - Lidija Aleksandrovna Milova, arlunydd (m. 2006)
 1927 
Val Doonican, canwr (m. 2015)
Sarah Jiménez, arlunydd (m. 2017)
 1947 - Maurizio Micheli, actor
 1948 - Henning Mankell, nofelydd (m. 2015)
 1950 - Morgan Fairchild, actores
 1964 - Michael Rummenigge, pêl-droediwr
 1970 - Warwick Davis, actor
 1971 - Sarah Kane, dramodydd (m. 1999)
 1974 - Ayanna Pressley, gwleidydd
 1990 - Sean Kingston, canwr

Marwolaethau

 1014 - Svend I, brenin Denmarc
 1468 - Johannes Gutenberg, arloeswr argraffu, tua 70
 1762 - Beau Nash, coegyn, 87
 1832 - George Crabbe, bardd, 77
 1924 - Woodrow Wilson, Arlywydd yr Unol Daleithiau, 67
 1938 - James Bevan, chwaraewr rygbi, 79
 1948 - Laura Wheeler Waring, arlunydd, 60
 1959 - Buddy Holly, canwr a chyfansoddwr, 22
 1975 - Umm Kulthum, cantores Arabeg, 71
 1988 - Hanna Rudzka-Cybisowa, arlunydd, 91
 2000 - Elisabeth Thalmann, arlunydd, 81
 2003 - Edith Seibert, arlunydd, 87
 2015 - Syr Martin Gilbert, hanesydd, 78
 2020 - George Steiner, beirniad llenyddol ac academydd, 90
 2021 - Haya Harareet, actores, 89

Gwyliau a chadwraethau 
 Gŵyl Mabsant Tysul
 Setsubun (Japan)
 Diwrnod yr Arwyr (Mosambic)
 Blwyddyn Newydd Tsieineaidd - 1954 (Ceffyl), 1973 (Ych), 2011 (Cwningen), 2030 (Ci), 2068 (Llygoden fawr), 2087 (Dafad)

0203
Chwefror, 03
20 Mai

20 Mai yw'r 140fed dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (141fed mewn blynyddoedd naid). Erys 225 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 325 - Cynhaliwyd Cyngor Cyntaf Nicaea, cynulliad cyntaf yr eglwysi Cristnogol ar y cyd.
 1498 - Vasco da Gama yn cyrraedd Calicut, De India.
 1902 - Ciwba yn ennill annibyniaeth.
 2002 - Dwyrain Timor yn ennill annibyniaeth.
 2006 - Mae'r grwp roc o'r Ffindir Lordi yn ennill Cystadleuaeth Can Eurovision yn Athen.
 2019 - Volodymyr Zelenskyy yn dod yn Arlywydd Wcrain.
 2022 - Rhoddir statws dinas i wyth dinas: Wrecsam (Cymru), Dunfermline (yr Alban), Bangor (Gogledd Iwerddon), Douglas (Ynys Manaw), Stanley (Ynysoedd y Falklands), Colchester, Doncaster a Milton Keynes (Lloegr).

Genedigaethau 

 1470 - Pietro Bembo, beirniad, ysgolhaig, a bardd (m. 1547)
 1731 - Ieuan Fardd, ysgolhaig a llenor (m. 1788)
 1799 - Honoré de Balzac, nofelydd (m. 1850)
 1806 - John Stuart Mill, athronydd (m. 1873)
 1860 - Eduard Buchner, cemegydd (m. 1917)
 1880 - Meuryn, llenor (m. 1967)
 1882 - Sigrid Undset, nofelydd (m. 1949)
 1885 - Faisal I, brenin Irac (m. 1933)
 1901 - Max Euwe, chwaraewr gwyddbwyll (m. 1981)
 1908 - James Stewart, actor (m. 1997)
 1920 - Betty Driver, actores (m. 2011)
 1944 - Joe Cocker, canwr (m. 2014)
 1946 - Cher, cantores ac actores
 1957 - Yoshihiko Noda, gwleidydd
 1959 - Israel Kamakawiwo'ole, canwr (m. 1997)
 1960 - Tony Goldwyn, actor
 1970 - Louis Theroux, darlledwr
 1981 - Iker Casillas, pêl-droediwr
 1982 - Petr Cech, pêl-droediwr
 1985 - Chris Froome, seiclwr
 1987 - Mike Havenaar, pel-droediwr

Marwolaethau 

 1277 - Pab Ioan XXI
 1506 - Christopher Columbus, morwr a fforiwr
 1896 - Clara Schumann, pianydd a gwraig Robert Schumann, 76
 1924 - Lucia Fairchild Fuller, arlunydd, 51
 1971 - Waldo Williams, bardd, 66
 1991 - Erna Dinklage, arlunydd, 95
 1996 - Jon Pertwee, actor, 76
 2009 - Mary Henry, arlunydd, 96
 2012
Abdelbaset al-Megrahi, dinesydd, 60 
Robin Gibb, cerddor, 62
 2013 - Ray Manzarek, cerddor, 74
 2019 - Niki Lauda, gyrrwr Fformiwla Un, 70

Gwyliau a chadwraethau 
 Diwrnod Gwenyn y Byd
 Diwrnod genedlaethol (Camerwn)
 Diwrnod annibyniaeth (Dwyrain Timor)

0520
Mai, 20
21 Mai

21 Mai yw'r unfed dydd a deugain wedi'r cant (141ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (142ain mewn blynyddoedd naid). Erys 224 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1927 - Glaniodd Charles Lindbergh ym Mharis, wedi hedfan yn ddi-dor ar draws Cefnfor yr Iwerydd - y tro cyntaf i'r gamp hon gael ei gyflawni.

Genedigaethau 
 1471 - Albrecht Dürer, arlunydd (m. 1528)
 1527 - Felipe II, brenin Sbaen (m. 1598)
 1688 - Alexander Pope, bardd (m. 1744)
 1780 - Elizabeth Fry (m. 1845)
 1841 - Joseph Parry, cyfansoddwr (m. 1903)
 1844 - Henri Rousseau, arlunydd (m. 1910)
 1860 - Willem Einthoven, meddyg (m. 1927)
 1878 - Helen Dahm, arlunydd (m. 1968)
 1910 - Hywel David Lewis, diwinydd ac athronydd (m. 1992)
 1917 - Raymond Burr, actor (m. 1993)
 1921
Andrei Sakharov, ffisegydd a gweithredwr dros hawliau dynol (m. 1989)
Barbara Jeppe, arlunydd (m. 1999)
Leslie Norris, bardd ac awdur (m. 2006)
Leona Wood, arlunydd (m. 2008)
 1927 - Aat van Nie, arlunydd (m. 2010)
 1928 - Lynne Mapp Drexler, arlunydd (m. 1999)
 1930 - Malcolm Fraser, Prif Weinidog Awstralia (m. 2015)
 1932
Inese Jaunzeme, meddyg a llawfeddyg (m. 2011)
Channa Horwitz, arlunydd (m. 2013)
Gabriele Wohmann, awdures (m. 2015)
 1940 - Tony Sheridan, canwr a cherddor (m. 2013)
 1942 - David Hunt, gwleidydd
 1944 - Mary Robinson, Arlywydd Iwerddon
 1948 - Leo Sayer, canwr
 1952 - Mr. T, actor
 1964 - Drew Hendry, gwleidydd
 1966 - Lisa Edelstein, actores
 1976 - Stuart Bingham, chwaraewr snwcer
 1985 - Mark Cavendish, seiclwr
 1987 - Masato Morishige, pêl-droediwr
 1989 - Hal Robson-Kanu, pêl-droediwr
 1994 - Tom Daley, plymiwr

Marwolaethau 
 987 - Louis V, brenin Ffrainc
 1471 - Harri VI, brenin Lloegr, 49
 1558 - William Glyn, Esgob Bangor
 1650 - James Graham, Ardalydd 1af Montrose (dienyddiwyd)
 1821 - John Jones, bardd a phamffledwr radicalaidd
 1932 - Hilda Granstedt, arlunydd, 91
 1980 - Marianne Britze, arlunydd, 96
 1991 - Rajiv Gandhi, gwleidydd, 46
 1992 - Christel Poll, arlunydd, 78
 2000
Barbara Cartland, nofelydd, 98
Syr John Gielgud, actor, 96
 2002 - Niki de Saint Phalle, arlunydd, 71
 2007 - Wega Nery, arlunydd, 95
 2014 - Jaime Lusinchi, Arlywydd Feneswela, 89
 2017 - Jean E. Sammet, mathemategydd, 89

Gwyliau a chadwraethau 
Dydd Gŵyl Collen (sant)

0521
Mai, 21
22 Mai

22 Mai yw'r ail ddydd a deugain wedi'r cant (142ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (143ain mewn blynyddoedd naid). Erys 223 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1455 - Brwydr Cyntaf St Albans, rhwng Rhisiart, Dug Efrog, a'r brenin Harri VI.
 1960 - Daeargryn Valdivia, Tsile.
 1972 - Sri Lanca yn dod yn weriniaeth.
 1998 - Cafwyd cefnogaeth i'r cytundeb heddwch yng Ngogledd Iwerddon mewn refferenda a gynhaliwyd yng Ngogledd Iwerddon a Gweriniaeth yr Iwerddon.
 2015 - Mae mwyafrif yng Ngweriniaeth Iwerddon yn pleidleisio dros briodas o'r un rhyw.
 2017 - Ymosodiad Arena Manceinion.

Genedigaethau 

 1790 - Bianca Milesi, arlunydd (m. 1849)
 1808 - Gérard de Nerval, bardd (m. 1855)
 1813 - Richard Wagner, cyfansoddwr (m. 1883)
 1844 - Mary Cassatt, arlunydd (m. 1926)
 1859 - Syr Arthur Conan Doyle, meddyg ac awdur (m. 1930)
 1879 - Bessie Davidson, arlunydd (m. 1965)
 1906 - Miriam McKinnie, arlunydd (m. 1987)
 1907
Hergé, arlunydd (m. 1983)
Syr Laurence Olivier, actor (m. 1989)
 1924 - Charles Aznavour, canwr (m. 2018)
 1930
Kenny Ball, cerddor jazz (m. 2013)
Marisol Escobar, arlunydd (m. 2016)
 1932 - Tavo Burat, awdur a newyddiadiurwr (m. 2009)
 1941 - Syr Menzies Campbell, gwleidydd
 1943 - Betty Williams, heddychwr (m. 2020)
 1946 - George Best, pêl-droediwr (m. 2005)
 1949 - Ieuan Wyn Jones, gwleidydd
 1950
Michio Ashikaga, pel-droediwr 
Bernie Taupin, awdur geiriau caneuon
 1955 - Dale Winton, cyflwynydd teledu (m. 2018)
 1959 - Morrissey, canwr
 1968 - Igor Lediakhov, pel-droediwr
 1969 - Michael Kelly, actor
 1970 - Naomi Campbell, model
 1972 - Marine Joatton, arlunydd
 1978 - Katie Price, model
 1984 - Clara Amfo, cyflwynydd radio a theledu
 1987 - Novak Djokovic, chwaraewr tenis

Marwolaethau 

 337 - Cystennin Mawr, ymerawdwr Rhufain
 1667 - Pab Alexander VII
 1802 - Martha Washington, gwraig George Washington, 70
 1885 - Victor Hugo, bardd a nofelydd, 83
 1916 - Sara Ulrik, arlunydd, 60
 1953 - Loeiz Herrieu, awdur Llydaweg, 74
 1967 - Langston Hughes, bardd a nofelydd, 65
 1972 - Margaret Rutherford, actores, 80
 1978 - Jeanne Champillou, arlunydd, 81
 1990 - Annemarie Jacob, arlunydd, 99
 2007 - Ifor Owen, awdur ac arlunydd, 91
 2013 - Henri Dutilleux, cyfansoddwr, 97
 2017 - Denys Johnson-Davies, cyfieithydd a llenor, 94
 2018 
Alberto Dines, newyddiadurwr, 86
Philip Roth, nofelydd, 85
 2019 - Judith Kerr, awdures, 95
 2020 - Albert Memmi, llenor ac addysgwr, 99
 2022 - Dervla Murphy, seiclwraig, 90

Gwyliau a chadwraethau 
 Diwrnod weriniaeth (Sri Lanca)

0522
Mai, 22
23 Mai

23 Mai yw'r trydydd dydd a deugain wedi'r cant (143ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (144ain mewn blynyddoedd naid). Erys 222 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1533 - Diddymwyd priodas Harri VIII, brenin Lloegr a Catrin o Aragon
 1568 - Brwydr Heiligerlee
 1788 - De Carolina yn dod yn dalaith yr Unol Daleithiau.
 1970 - Llosgwyd Pont Britannia trwy ddamwain.
 2022 - Anthony Albanese yn dod yn Brif Weinidog Awstralia.

Genedigaethau 

 1052 - Philippe I, brenin Ffrainc (m. 1108)
 1707 - Carolus Linnaeus, botanegydd (m. 1778)
 1718 - William Hunter, geinecolegydd ac anatomydd (m. 1783)
 1734 - Franz Anton Mesmer, meddyg (m. 1815)
 1878 - Felix Powell, cerddor (m. 1942)
 1880 - Else Luthmer, arlunydd (m. 1961)
 1913 - Marina Georgievna Time, arlunydd (m. 1999)
 1919 - Betty Garrett, actores (m. 2011)
 1921 - Humphrey Lyttelton, cerddor jazz (m. 2008)
 1928 - Nigel Davenport, actor (m. 2013)
 1933 - Fonesig Joan Collins, actores
 1934 - Robert Moog, dyfeisiwr (m. 2005)
 1945 - Gareth Ffowc Roberts, mathemategydd
 1950 - Martin McGuinness, gwleidydd (m. 2017)
 1951 - Anatoly Karpov, chwaraewr gwyddbwyll
 1958 - Drew Carey, actor
 1971 - George Osborne, gwleidydd
 1972 - Rubens Barrichello, gyrrwr Fformiwla Un
 1977 - Tomoyuki Hirase, pêl-droediwr
 1978 - Hideaki Kitajima, pel-droediwr
 1991 - Lena Meyer-Landrut, cantores
 2001 - Brennan Johnson, pel-droediwr

Marwolaethau 

 1498 - Girolamo Savonarola, pregethwr, 45
 1701 - Capten William Kidd, môr-leidr, 56
 1803 - Lucile Messageot, arlunydd, 22
 1843 - Anne Margaret Coke, arlunydd, 64
 1869 - Hermine Stilke, arlunydd, 65
 1906 - Henrik Ibsen, dramodydd, 78
 1937 - John D. Rockefeller, dyn busnes, 97
 1945 - Heinrich Himmler, gwleidydd o Natsi, 44
 2014 - Mona Freeman, arlunydd, 87
 2015
John Forbes Nash, Jr., mathemategydd, 86
Anne Meara, actores, 85
 2017 - Syr Roger Moore, actor, 89
 2021 - Eric Carle, awdur, 91

Gwyliau a chadwraethau 
 Diwrnod y Myfyrwyr (Mecsico)
 Diwrnod y Llafur (Jamaica)
 Diwrnod Crwbanod y Byd

0523
Mai, 23
31 Rhagfyr

31 Rhagfyr yw'r pumed dydd a thrigain wedi'r tri chant (365ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (366fed mewn blwyddyn naid) a diwrnod ola'r flwyddyn.

Digwyddiadau 
 406 - Nifer o lwythau Almaenig, yn eu plith y Fandaliaid, Bwrgwndiaid a’r Alaniaid, yn croesi afon Rhein, sydd wedi rhewi. Dinistrir amddiffynfeydd yr ymerodraeth Rufeinig ar y ffin, ac mae'r Almaenwyr yn meddiannu rhannau helaeth o Gâl.
 1857 - Y Frenhines Victoria yn dewis Ottawa fel prifddinas Canada.
 1879 - Arddangoswyd bylb golau gwynias o wneuthuriad Thomas Edison am y tro cyntaf erioed. Edefyn carbon oedd y wifren gwynias yn y bylb.
 1909 - Agorwyd y Bont Manhattan yn Ninas Efrog Newydd.
 1999
Panama yn cael rheolaeth dros Gamlas Panama
Boris Yeltsin yn ymddiswyddo fel Llywydd Rwsia
 2014 - Beji Caid Essebsi yn dod yn Arlywydd Tiwnisia
 2019 - Pandemig COVID-19: Mae Gweriniaeth Pobl Tsieina yn son wrth Gyfundreth Iechyd y Byd am achos o COVID-19 yn Wuhan
 2020 - Diwedd cyfnod pontio Brexit
 2022 - Pab Bened XVI yn marw, bron i ddeng mlynedd ar ol ei ymddiswyddiad

Genedigaethau 

 1378 - Pab Calistus III (m. 1458)
 1491 - Jacques Cartier, fforiwr (m. 1557)
 1514 - Andreas Vesalius, anatomydd a meddyg (m. 1564)
 1720 - Charles Edward Stuart (m. 1788)
 1869 - Henri Matisse, arlunydd (m. 1954)
 1877 - Viktor Dyk, awdur (m. 1931)
 1878 - Caradoc Evans, awdur (m. 1945)
 1908 - Simon Wiesenthal, iddew a oroesedd yr Holocost (m. 2005)
 1917 - Ruth Rogers-Altmann, arlunydd (m. 2015)
 1924 - Taylor Mead, actor (m. 2013)
 1931 - Mildred Scheel, meddyg (m. 1985)
 1933 - Chryssa, arlunydd (m. 2013)
 1935 - Salman, brenin Sawdi Arabia
 1937 
Syr Anthony Hopkins, actor
Tess Jaray, arlunydd
 1941 
Syr Alex Ferguson, rheolwr pêl-droed Manchester United rhwng 1986 a 2013
Sarah Miles, actores
 1943
John Denver, canwr (m. 1997) 
Syr Ben Kingsley, actor
 1948 - Donna Summer, cantores (m. 2012)
 1954 - Alex Salmond, gwleidydd, Prif Weinidog yr Alban (2007-2014)
 1959 - Val Kilmer, actor
 1962 - Nélson Luís Kerchner, pel-droediwr
 1964 - Michael McDonald, actor a chomediwr
 1965 - Gong Li, actores
 1977 - Psy, canwr a rapiwr

Marwolaethau 

 192 - Commodus, ymherodr Rhufeinig, 31
 1802 - Francis Lewis, llofnodydd Datganiad Annibyniaeth yr Unol Daleithiau, 90
 1877 - Gustave Courbet, peintiwr, 58
 1966 - Helene Roth, arlunydd, 79
 1976 - Judith Westphalen, arlunydd, 54
 1980 - Marshall McLuhan, addysgwr, athronydd ac ysgolhaig, 69
 1985 - Ricky Nelson, canwr, 45
 1998 - Guta von Freydorf-Stephanow, arlunydd, 87
 2002 - Aat Breur-Hibma, arlunydd, 89
 2008 - Lidiya Mayorova, arlunydd, 81
 2013 - James Avery, actor, 68
 2014 - Edward Herrmann, actor, 71
 2015 - Natalie Cole, cantores, 65
 2019 - Ratko Janev, ffisegydd atomig, 80
 2021 - Betty White, actores, 99
 2022
Pab Bened XVI, 95
Aled Glynne, darlledwr, 65

Gwyliau a chadwraethau 
 Nos Galan
 Calennig
 Hogmanay (yr Alban)
 Gŵyl mabsant: Sant Gwynin a Sant Silvester
 Chwechwed diwrnod Kwanzaa (yr Unol Daleithiau)

1231
Rhagfyr, 31
30 Rhagfyr

30 Rhagfyr yw'r pedwerydd dydd a thrigain wedi'r tri chant (364ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (365ain mewn blynyddoedd naid). Erys 1 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1460 - Brwydr Wakefield
 1905 - Perfformiad cyntaf Die lustige Witwe, operetta gan Franz Lehár
 1916 - Llofruddiaeth Grigori Rasputin.
 2006 - Gweithredu Saddam Hussein.

Genedigaethau 
 39 - Titus, Ymerawdwr Rhufain (m. 81)
 1819 - Theodor Fontane, bardd (m. 1898)
 1865 - Rudyard Kipling, bardd ac awdur (m. 1936)
 1874 - William Nantlais Williams, gweinidog, bardd ac awdur (m. 1959)
 1923 - Sara Lidman, awdures (m. 2004)
 1926 - Stan Tracey, pianydd a chyfansoddwr (m. 2013)
 1928 - Bo Diddley, cerddor (m. 2008)
 1931 - Syr John T. Houghton, ffisegydd atmosfferig (m. 2020)
 1937 - Gordon Banks, pêl-droediwr (m. 2019)
 1942 
Anne Charleston, actores
Mike Nesmith, canwr (m. 2021)
 1945 
Davy Jones, actor a chanwr (m. 2012)
Paul Turner, cyfarwyddwr ffilm (m. 2019)
 1950 - Kazuhisa Kono, pêl-droediwr
 1959 - Tracey Ullman, actores
 1961 - Syr Bill English, gwleidydd, Prif Weinidog Seland Newydd
 1975 - Tiger Woods, golffiwr
 1977 - Kazuyuki Toda, pêl-droediwr
 1984 - LeBron James, chwaraewr pel-fasged
 1986 - Ellie Goulding, cantores

Marwolaethau 
 1568 - Roger Ascham, athro Elisabeth I, brenhines Lloegr, tua 53
 1591 - Pab Innocent IX, 72
 1691 - Syr Robert Boyle, ffisegydd, 64
 1916 - Grigori Rasputin, mynach â dylanwad trwm ganddo ar deulu Tsar Nicolas II o Rwsia, 47
 1944 - Romain Rolland, nofelydd, 78
 1968 - Trygve Lie, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig, 72
 1979 - Richard Rodgers, cyfansoddwr, 77
 2003 - Nora Heysen, arlunydd, 92
 2006 - Saddam Hussein, Arlywydd Irac, 69
 2009
Abdurrahman Wahid, Arlywydd Indonesia, 69
Perry Wilson, arlunydd, 93
 2012 - Rita Levi-Montalcini, niwrolegydd, 103
 2014 - Luise Rainer, actores, 104
 2017 - Hildegard Peters, arlunydd, 94
 2019
Marion Chesney, awdures, 83
Syd Mead, cynllunydd a chyfarwyddwr ffilm, 86

Gwyliau a chadwraethau 
Gŵyl Sant Iago Apostol (Sbaen)
Diwrnod Rizal (Y Philipinau)
Pumed diwrnod Kwanzaa (yr Unol Daleithiau)

1230
Rhagfyr, 30
29 Rhagfyr

29 Rhagfyr yw'r trydydd dydd a thrigain wedi'r tri chant (363ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (364ain mewn blynyddoedd naid). Erys 2 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 

 1845 - Texas yn dod yn 28ain talaith yr Unol Daleithiau.
 1890 - Cyflafan Wounded Knee
 1911
Annibyniaeth Mongolia.
Sun Yat-sen yn dod yn Arlywydd dros dro Gweriniaeth Tseina.
 1937 - Daeth cyfansoddiad newydd i rym yn creu gwladwriaeth Éire.
 2011 - Mae Kim Jong-un wedi'i osod fel arweinydd Gogledd Corea.
 2013 - Mae'r gyrrwr rasio Michael Schumacher yn cael ei anafu mewn damwain sgio yn Ffrainc.

Genedigaethau 

 1709 - Elisabeth, tsarina Rwsia (m. 1762)
 1721 - Madame de Pompadour (m. 1764)
 1800 - Charles Goodyear, dyfeisiwr (m. 1860)
 1808 - Andrew Johnson, 17fed Arlywydd yr Unol Daleithiau America (m. 1875)
 1809 - William Ewart Gladstone, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1898)
 1876 - Pablo Casals, datgeinydd cello (m. 1973)
 1908 - Kat Kampmann, arlunydd (m. 1997)
 1917 - Aisha Galimbaeva, arlunydd (m. 2008)
 1920 - Josefa Iloilo, Arlywydd Ffiji (m. 2011)
 1923 - Yvonne Choquet-Bruhat, mathemategydd
 1925 - Lieselotte Finke-Poser, arlunydd
 1928 - Bernard Cribbins, actor (m. 2022)
 1936 - Mary Tyler Moore, actores (m. 2017)
 1938 - Jon Voight, actor
 1940 - Brigitte Kronauer, awdures (m. 2019)
 1946 - Marianne Faithfull, cantores
 1953 - Thomas Bach, cyn-glefyddwr
 1962 
Carles Puigdemont, gwleidydd
Wynton Rufer, pêl-droediwr
 1970 - Aled Jones, canwr
 1972 - Jude Law, actor
 1979 - Diego Luna, actor
 1989 - Kei Nishikori, chwaraewr tenis

Marwolaethau 

 1170 - Thomas Becket, Archesgob Caergaint
 1763 - William Morris, trydydd y Morysiaid Môn, 58
 1825 - Jacques-Louis David, arlunydd, 77
 1894 - Christina Rossetti, bardd, 64
 1916 - Grigori Rasputin, cyfrinydd, 45
 1925 - Félix Vallotton, arlunydd, 60
 1926 - Rainer Maria Rilke, bardd, 51
 1940 - Hanna Hirsch-Pauli, arlunydd, 76
 1964 - David Rees Davies, bardd, 89
 1986 - Harold Macmillan, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, 92
 1996 - Pennar Davies, bardd, awdur a diwinydd, 85
 2003 - Bob Monkhouse, comedïwr, 75
 2007 - Phil O'Donnell, pêl-droediwr, 35
 2012 - Tony Greig, cricedwr, 66
 2016 - Judith Mason, arlunydd, 78
 2018 - Fonesig June Whitfield, actores, 93
 2019 - Ioan Roberts, newyddiadurwr ac awdur, 78
 2020 - Pierre Cardin, dylunydd ffasiwn, 98
 2022
Pele, pel-droediwr, 82
Fonesig Vivienne Westwood, dylunydd ffasiwn, 81

Gwyliau a chadwraethau 
 Diwrnod annibyniaeth (Mongolia)
 Diwrnod cyfansoddiad (Gweriniaeth Iwerddon)
 Pedwerydd diwrnod Kwanzaa (yr Unol Daleithiau)

1229
Rhagfyr, 29
28 Rhagfyr

28 Rhagfyr yw'r ail ddydd a thrigain wedi'r tri chant (362ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (363ain mewn blynyddoedd naid). Erys 3 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
 1065 - Cysegrwyd Abaty Westminster.
 1612 - Galileo Galilei yn arsylwi Neifion.
 1836 - Sefydlu De Awstralia.
 1846 - Iowa yn dod yn 29ain talaith yr Unol Daleithiau.
 1879 – Trychineb Pont Tay
 1895 - Dangoswyd ffilmiau byrion yn gyhoeddus gan y brodyr Lumière ym Mharis, yn y perfformiad sinema cyntaf erioed.

Genedigaethau

 1792 - Syr George Tyler, gwleidydd (m. 1862)
 1846 - Thomas Christopher Evans, hynafiaethydd (m. 1918)
 1856 - Woodrow Wilson, 28ain Arlywydd yr Unol Daleithiau America (m. 1924)
 1865 - Félix Vallotton, arlunydd (m. 1925)
 1882 - Lili Elbe, arlunydd (d. 1931)
 1902 - Mortimer J. Adler, athronydd (m. 2001)
 1903 - John von Neumann, mathemategydd (m. 1957)
 1911 - Mary Noothoven van Goor, arlunydd (m. 2004)
 1922 - Stan Lee, awdur a golygydd (m. 2018)
 1929 - Brian Redhead, darlledwr (m. 1994)
 1931 - Guy Debord, athronydd (m. 1994)
 1932 
Roy Hattersley, gwleidydd
Nichelle Nichols, actores (m. 2022)
Manuel Puig, nofelydd, dramodydd a sgriptiwr ffilm (m. 1990)
 1933 - Charles Portis, llenor (m. 2020)
 1934 - Fonesig Maggie Smith, actores
 1938 - Frank Kelly, actor (m. 2016)
 1943 
Keith Floyd, cogydd (m. 2009)
 Fonesig Joan Ruddock, gwleidydd
 1954 - Denzel Washington, actor
 1955 - Liu Xiaobo, actifydd (m. 2017)
 1960 - Shinichi Morishita, pêl-droediwr
 1962 - Quim Torra, gwleidydd
 1963 - Simon Thomas, gwleidydd
 1965 - Kazuo Echigo, pêl-droediwr
 1968 - Brian Steen Nielsen, pel-droediwr
 1981 - Sienna Miller, actores
 1989
George Blagden, actor 
Salvador Sobral, canwr
 1994 - Adam Peaty, nofiwr

Marwolaethau

 1694 - Mari II, brenhines Lloegr a'r Alban, 32
 1715 - Joanna Koerten, arlunydd, 65
 1734 - Rob Roy MacGregor, 63
 1916 - Eduard Strauss, cyfansoddwr, 81
 1918 - Olavo Bilac, bardd, 53
 1937 - Maurice Ravel, cyfansoddwr, 62
 1945 - Theodore Dreiser, awdur, 74
 1947 - Vittorio Emanuele III, brenin yr Eidal, 78
 1956 - John Dyfnallt Owen, gweinidog, llenor a bardd, 61
 1961 
Robert Lloyd (Llwyd o'r Bryn), eisteddfodwr ac awdur, 73
Edith Wilson, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau, 89
 1984 - Sam Peckinpah, gwneuthurwr ffilm, 59
 1997 - Ronnie Williams, comediwr ac actor, 58
 2004 - Susan Sontag, awdures, 71
 2008 - Irene Lieblich, arlunydd, 85
 2015 - Lemmy, canwr a chwaraewr gitâr fas, 70
 2016 - Debbie Reynolds, actores a chantores, 84
 2017
Bronwen Astor, model, 87
Rose Marie, actores, 94
 2018 - Shehu Shagari, Arlywydd Nigeria, 93
 2021 - Harry Reid, gwleidydd, 82

Gwyliau a chadwraethau
 Diwrnod y Innosentiaid Sanctaidd
 Diwrnod y Rhaglen (De Awstralia)
 Diwrnod Weriniaeth (De Swdan)
 Good Riddance Day (Dinas Efrog Newydd)
 Trydydd diwrnod Kwanzaa (yr Unol Daleithiau)

1228
Rhagfyr, 28
27 Rhagfyr

27 Rhagfyr yw'r unfed dydd a thrigain wedi'r tri chant (361ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (362ain mewn blynyddoedd naid). Erys 4 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
 537 - Cwbwlhawyd eglws yr Hagia Sophia yng Nghaergystennin (Istanbul fodern).
 1703 - Cytundeb Methuen rhwng Lloegr a Portiwgal.
 1922 - Sefydlwyd Gwasg Gregynog. 
 1939 - Daeargryn yn Erzincan, Twrci; 30,000 o bobol yn colli ei bywydau.
 1945 - Arwyddwyd cytundeb i sefydlu'r Gronfa Ariannol Ryngwladol a Banc y Byd gan 28 gwlad.
 2007 - Ymosodiad o Benazir Bhutto yn Rawalpindi.

Genedigaethau

 1571 - Johannes Kepler, seryddwr (m. 1630)
 1654 - Jakob Bernoulli, mathemategwr (m. 1705)
 1717 - Pab Piws VI (m. 1799)
 1822 
Louis Pasteur, biolegydd (m. 1895)
John Roberts, cerddor (m. 1877)
 1847 - Joseph Loth, ysgolhaig Celtaidd (m. 1934)
 1901 - Marlene Dietrich, actores a chantores (m. 1992)
 1906 - Carla Brill, arlunydd (m. 1994)
 1929 - Elizabeth Edgar, botanegydd (m. 2019)
 1931 - John Charles, pêl-droediwr (m. 2004)
 1946 - Janet Street-Porter, newyddiadurwraig, golygydd, cyflwynydd a chynhyrchydd teledu
 1948 - Gérard Depardieu, actor
 1951 - Ernesto Zedillo, Arlywydd Mecsico
 1958 - Shahid Khaqan Abbasi, gwleidydd
 1961 - Guido Westerwelle, gwleidydd (m. 2016)
 1966 - Masahiro Fukuda, pêl-droediwr
 1974 - Masi Oka, actor
 1988 
Hayley Williams, cantores
Hiroki Yamada, pêl-droediwr
 1990 - Milos Raonic, chwaraewr tenis

Marwolaethau

 1814 - Joanna Southcott, arweinydd crefyddol, 64
 1923 - Gustave Eiffel, peiriannydd a phensaer, 91
 1972 - Lester Pearson, Prif Weinidog Canada, 75
 1981 - Hoagy Carmichael, cyfansoddwr, pianydd a chanwr, 82
 1988 - Vaso Katraki, arlunydd, 74
 1993 - Nina Lugovskaya, arlunydd, 75
 1994 - Fanny Cradock, cogyddes teledu, 85
 2002 - Maria Rehm, arlunydd, 87
 2005 - Maj Stentoft, arlunydd, 81
 2007 - Benazir Bhutto, gwleidydd, 54
 2009 - Takashi Takabayashi, pêl-droediwr, 78
 2011 
Helen Frankenthaler, arlunydd, 83
Georgette Seabrooke, arlunydd, 95
 2012 - Norman Schwarzkopf, milwr, 78
 2016 - Carrie Fisher, actores, 60
 2019 - Don Imus, cyflwynwr radio, 79

Gwyliau a chadwraethau
 Gŵyl Sant Ioan Efenglwr
 Diwrnod cyfansoddiad (Gogledd Corea)
 Ail diwrnod Kwanzaa (yr Unol Daleithiau)

Cyfeiriadau

1227
Rhagfyr, 27
26 Rhagfyr

26 Rhagfyr yw'r trigeinfed dydd wedi'r tri chant (360fed) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (361ain mewn blynyddoedd naid). Erys 5 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1481 - Brwydr Westbroek
 1898 - Darganfyddwyd radium gan Marie Curie.
 2003 - Daeargryn Bam, Iran.
 2004 - Tsunami Cefnfor India 2004.

Genedigaethau 

  973 - Abu al-Ala al-Ma'arri, bardd
 1716 - Thomas Gray, bardd (m. 1771)
 1791 - Charles Babbage, mathemategwr a dyfeisiwr (m. 1871)
 1858 - Syr Owen Morgan Edwards, arolygwr ysgolion, llenor a chyhoeddwr cylchgronau (m. 1920)
 1891 - Henry Miller, nofelydd (m. 1980)
 1893 - Mao Zedong (m. 1976)
 1914 - Richard Widmark, actor (m. 2008)
 1925 - Ingeborg Leuthold, arlunydd (m. 2020)
 1927 - Orita Leprohon, arlunydd (m. 2013)
 1933 - Caroll Spinney, actor (m. 2019)
 1937 - John Conway, mathemategydd (m. 2020)
 1939 - Phil Spector, cynhyrchydd cerddoriaeth a llofrudd a gollfarnwyd (m. 2021)
 1940 - Teruki Miyamoto, pêl-droediwr
 1946
Noel Lloyd, academydd (m. 2019) 
Yusuke Omi, pêl-droediwr
 1953 - Toomas Hendrik Ilves, gwleidydd
 1956 - David Sedaris, digrifwr, llenor a chyfrannydd radio
 1965 - Mazinho Oliveira, pel-droediwr
 1971 - Jared Leto, actor a chanwr
 1990 - Aaron Ramsey, pêl-droediwr

Marwolaethau 

  268 - Pab Dionysiws
  418 - Pab Zosimws
 1876 - Caspare Preetzmann, arlunydd, 87
 1890 - Heinrich Schliemann, archeolegydd, 68
 1957 - Charles Pathé, cynhyrchydd ffilmiau, 94
 1972 - Harry S. Truman, 33ain Arlywydd yr Unol Daleithiau, 88
 1974 - Jack Benny, comedïwr, 80
 1985 - Dian Fossey, gwyddonydd, 53
 1989 - Lennox Berkeley, cyfansoddwr, 86
 1999 - Prunella Clough, arlunydd, 80
 2001 - Syr Nigel Hawthorne, actor, 72
 2003 - Syr Alan Bates, actor, 69
 2006 - Gerald Ford, 38ain Arlywydd yr Unol Daleithiau, 93
 2012 
Gerry Anderson, cyfarwyddwr ffilmiau a difeisiwr, 83
Fontella Bass, cantores, 72
 2014 - Leo Tindemans, gwleidydd, 92
 2016 - Berta Pfister-Lex, arlunydd, 96
 2018 - Wendy Beckett, hanesydd celf a chyflwynydd teledu, 88
 2021 - Desmond Tutu, archesgob ac actifydd (Gwobr Heddwch Nobel 1984), 90

Gwyliau a chadwraethau 
 Gŵyl San Steffan
 Gwylmabsant Maethlu
 Diwrnod cyntaf Kwanzaa (yr Unol Daleithiau)

1226
Rhagfyr, 26
25 Rhagfyr

25 Rhagfyr yw'r bedwaredd dydd ar bymtheg a deugain wedi'r trichant (359ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (360fed mewn blynyddoedd naid). Erys 6 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
336 - Dathlwyd Gŵyl y Nadolig gan Gristnogion am y tro cyntaf. Roedd 25 Rhagfyr eisoes yn ddiwrnod penblwydd y duw paganaidd Mithras.
800 - Coronwyd yr Ymerawdwr Glan Rhufeinig Siarlymaen yn Masilica Sant Pedr, Rhufain.
1066 - Gwilym y Gorchfygwr yn cael ei goroni'n Frenin Lloegr yn Abaty Westminster.
1991 - Mikhail Gorbachev yn ymddiswyddo fel arweinydd yr Undeb Sofietaidd.
2021 - Lansio Telesgop James Webb o Kourou, Guiana Ffrengig.

Genedigaethau

 
1642 - Syr Isaac Newton, gwyddonydd (m. 1727)
1766 - Christmas Evans, gweinidog gyda'r Bedyddwyr (m. 1838)
1771 - Dorothy Wordsworth, bardd (m. 1855)
1803 - Syr Hugh Owen Owen, tirfeddiannwr a gwleidydd (m. 1891)
1821 - Clara Barton, nyrs (m. 1912)
1876 - Mohammed Ali Jinnah, gwleidydd (m. 1948)
1878 - Louis Chevrolet (m. 1941)
1881 - Christmas Price Williams, gwleidydd (m. 1965)
1883 - Maurice Utrillo, arlunydd (m. 1955)
1899 - Humphrey Bogart, actor (m. 1957)
1907 - Cab Calloway, cerddor (m. 1994)
1911 - Louise Bourgeois, arlunydd (m. 2010)
1912 - Barbara Jones, arlunydd (m. 1978)
1916 - Ahmed Ben Bella, gwleidydd (m. 2012)
1918 
Anwar Sadat, gwleidydd (m. 1981)
Angelica Garnett, arlunydd (m. 2012)
Nina Lugovskaya, arlunydd (m. 1993)
1924 - Atal Bihari Vajpayee, Prif Weinidog India (m. 2018)
1927 - Ram Narayan, cyfansoddwr
1932 - Michihiro Ozawa, pêl-droediwr
1949
Nawaz Sharif, Prif Weinidog Pacistan
Sissy Spacek, actores
1954 - Annie Lennox, cantores
1961 
Ingrid Betancourt, gwleidydd
David Thompson, gwleidydd (m. 2010)
1971 
Justin Trudeau, Prif Weinidog Canada
Dido, cantores
1973 - Tadatoshi Masuda, pêl-droediwr
1984 - Nadiya Hussain, cyflwynydd teledu

Marwolaethau

795 - Pab Adrian I
1917 - Richard Jones Berwyn, tua 80
1938 - Karel Čapek, awdur, 48
1946 - W. C. Fields, comedïwr, 65
1963 - Tristan Tzara, bardd, 67
1977 - Syr Charlie Chaplin, actor, 88
1983 - Joan Miró, arlunydd, 90
1989 - Nicolae Ceauşescu, Arlywydd Romania, 71
2001 - Sueko Matsueda Kimura, arlunydd, 89
2006 - James Brown, canwr, 73
2008 - Eartha Kitt, cantores, 81
2016
George Michael, canwr, 53
Vera Rubin, seryddwraig, 88
2021 - Janice Long, darlledwr, 66

Gwyliau a chadwraethau
Dydd Nadolig
Penblwydd Mohammed Ali Jinnah (Pacistan)

1225
Rhagfyr, 25
24 Rhagfyr

24 Rhagfyr yw'r deunawfed dydd a deugain wedi'r trichant (358ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (359ain mewn blynyddoedd naid). Erys 7 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau

1818 - Mae'r garol Nadolig "Tawel Nos" wedi'i hysgrifenu.
1930 - Argorwyd hostel ieuenctid gyntaf Prydain yn Neuadd Pennant, Dyffryn Conwy
1951 - Annibyniaeth Libia.
1953 - Trychineb rheilffordd Tangiwai yn Seland Newydd.
1954 - Annibyniaeth Laos.
1968 - Gofodwyr ar genhadaeth Apollo 8 yn tynnu'r ffotograff "Cynnydd yn y Ddaear".
1974 - Seiclon Tracy yn taro Darwin, Awstralia.
2018 - Bwrwndi yn symud ei brifddinas o Bujumbura i Gitenga.
2020 - Mae'r Deyrnas Unedig a'r Undeb Ewropeaidd yn dod i gytundeb dros Brexit.

Genedigaethau

3 CC - Servius Sulpicius Galba, ymerawdwr Rhufain (m. 69)
1166 - John, brenin Lloegr (m. 1216)
1491 - Ignatius o Loyola (m. 1556)
1754 - George Crabbe, bardd (m. 1832)
1798 - Adam Mickiewicz, llenor (m. 1855)
1809 - Kit Carson, arloeswr (m. 1868)
1818 - James Prescott Joule, ffisegydd (m. 1889)
1837 - Cosima Wagner, pianydd a chyfansoddwraig (m. 1930)
1905 - Howard Hughes (m. 1976)
1920 - Berta Pfister-Lex, arlunydd (m. 2016)
1927 - Mary Higgins Clark, awdures (m. 2020)
1931 - Mauricio Kagel, cyfansoddwr (m. 2008)
1940 - Anthony Fauci, meddyg
1943 - Tarja Halonen, Arlywydd Y Ffindir
1945 - Lemmy, canwr a chwaraewr gitas-bas (m. 2015)
1946 - Jeff Sessions, Twrnai Cyffredinol yr Unol Daleithiau
1958 - Philippa Whitford, gwleidydd
1960 - Carol Vorderman, cyflwynydd teledu
1963 - Caroline Aherne, actores a chomediwraig (m. 2016)
1966 - Diedrich Bader, actor
1969 - Ed Miliband, gwleidydd
1971 - Ricky Martin, actor a chanwr
1981 - Dima Bilan, canwr
1993 - Yuya Kubo, pêl-droediwr

Marwolaethau

1524 - Vasco da Gama, fforiwr, tua 55
1863 - William Makepeace Thackeray, nofelydd, 52
1935 - Alban Berg, cyfansoddwr, 50
1957 - Arthur George Owens, ysbïwr dwbwl, 58
1968 - Gwenallt, bardd
1982 - Louis Aragon, bardd a nofelydd, 85
2008
Samuel P. Huntington, gwyddonydd gwleidyddol, 81 
Harold Pinter, awdur, 78
2012 
Charles Durning, actor, 89
Jack Klugman, actor, 90
2016
Richard Adams, awdur, 96
Rick Parfitt, cerddor, 68
Liz Smith, actores, 95
2019 - Kelly Fraser, cantores, 26
2020 - Clive Roberts, actor, 76
2021 - Myrddin John, gweinyddwr chwaraeon, 88

Gwyliau a chadwraethau

Noswyl Nadolig
Diwrnod annibyniaeth (Libia)

1224
Rhagfyr, 24
23 Rhagfyr

23 Rhagfyr yw'r ail ddydd ar bymtheg a deugain wedi'r trichant (357ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (358ain mewn blynyddoedd naid). Erys 8 niwrnod arall hyd diwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau 
 1888 - Mae Vincent Van Gogh yn dioddef chwalfa emosiynol.
 1916 - Y Rhyfel Byd Cyntaf: Brwydr Magdhaba
 1965 - Mae Roy Jenkins yn dod yn Ysgrifennydd Cartref.
 1986 - Cwblhaodd Dick Rutan a Jeana Yeager eu taith o gwmpas y byd yn yr awyren Voyager, heb iddynt aros yn unman na chodi tanwydd, pan laniasant yn Califfornia.

Genedigaethau 
 1537 - Johan III, brenin Sweden (m. 1592)
 1582 - Severo Bonini, cyfansoddwr (m. 1663)
 1732 - Richard Arkwright, diwydiannwr a dyfeisiwr (m. 1792)
 1777 - Alexander I, tsar Rwsia (m. 1825)
 1790 - Jean-François Champollion, ieithydd ac ysgolhaig (m. 1832)
 1801 - William Watkin Edward Wynne, hynafiaethydd (m. 1880)
 1805 - Joseph Smith, sefydlydd Mormoniaeth (m. 1844)
 1896 - Giuseppe Tomasi di Lampedusa, awdur (m. 1957)
 1902 - Choudhary Charan Singh, gwleidydd (m. 1987)
 1918 - Helmut Schmidt, gwleidydd (m. 2015)
 1924 - Lola Frexas, arlunydd (m. 2011)
 1933 - Akihito, Ymerawdwr Japan
 1939 - Nancy Graves, arlunydd (m. 1995)
 1943 - Silvia, brenhines Sweden
 1946 - John Sullivan, ysgriffenwr a chyfansoddwr (m. 2011)
 1949 - Adrian Belew, cerddor
 1955 - Carol Ann Duffy, bardd
 1980 - Rob Terry, ymgodymwr proffesiynol

Marwolaethau 
  918 - Conrad I, brenin yr Almaen, tua 37
 1230 - Berengaria o Navarra, brenhines Lloegr, 59-65
 1834 - Thomas Malthus, economegydd, 68
 1868 - Hugh Pugh, gweinidog ac athro, 65
 1872 - Théophile Gautier, bardd, dramodydd, nofelydd a gohebydd, 61
 1897 - Effie Gray, model arlunwyr, gwraig John Ruskin a Syr John Everett Millais, 69
 1972 - Charles Atlas, corfflunwr, 80
 1978 - Misao Tamai, pêl-droediwr, 75
 2004 - Anne Truitt, arlunydd, 83
 2008 - Valentina Evgenevna Kropivnitskaja, arlunydd, 84
 2013 
Chryssa, arlunydd, 79
Mikhail Kalashnikov, dylunydd a dyfeisiwr arfau milwol, 94
 2021 - Joan Didion, awdures, 87

Gwyliau a chadwraethau 
 HumanLight (Dyneiddiaeth)
 Thorlaksmessa (Gwlad yr Ia)

1223
Rhagfyr, 23
22 Rhagfyr

22 Rhagfyr yw'r unfed dydd ar bymtheg a deugain wedi'r tri chant (356ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (357ain mewn blynyddoedd naid). Erys 9 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
1666 - Sefydlwyd yr Académie des Sciences yn Ffrainc.
1843 - Mae John Jones (Shoni Sguborfawr), un o arweinwyr Helyntion Beca, yn cael ei ddedfrydu i gludiant i Awstralia.
1989 - Dymchwelwyd llywodraeth gomiwnyddol yr unben Nicolae Ceauşescu yn Rwmania.
2018 - Mae tsunamis a achosir gan ffrwydro folcanig  yn lladd dros 400 o bobl o amgwlch  Afon Sunda yn Indonesia.

Genedigaethau

244 - Diocletian, Ymerawdwr Rhufain (m. 311)
1639 - Jean Racine, dramodydd (m. 1699)
1858 - Giacomo Puccini, cyfansoddwr (m. 1924)
1887 - Srinivasa Ramanujan, mathemategydd (m. 1920)
1907 - Fonesig Peggy Ashcroft, actores (m. 1991)
1910 - Mies van Oppenraaij, arlunydd (m. 1998)
1912 - Lady Bird Johnson, Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau (m. 2007)
1913 - Johanna Dorn-Fladerer, arlunydd (m. 1988)
1923 - Gloria Escoffery, arlunydd (m. 2002)
1927 - Roberta Leigh, arlunydd (m. 2014)
1936 - Hector Elizondo, actor
1942 - Yasuyuki Kuwahara, pêl-droediwr (m. 2017)
1943 - Paul Wolfowitz, academydd a bancwr
1948 - Noel Edmonds, cyflwynydd teledu a radio
1949 
Robin Gibb, canwr (m. 2012)
Maurice Gibb, canwr (m. 2003)
1958 - Masaaki Kato, pêl-droediwr
1960 - Felicitas Hoppe, awdures
1962 - Ralph Fiennes, actor
1967 - Richey Edwards, cerddor (diflannodd 1995)
1970 - Ted Cruz, gwleidydd
1972 - Vanessa Paradis, actores a chantores
1979 - Naotake Hanyu, pêl-droediwr
1984 - Basshunter, canwr, cynhyrchydd recordiau a troellwr
1988 - Leigh Halfpenny, chwaraewr rygbi
1990 - Jean-Baptiste Maunier, actor a chanwr
1993 - Meghan Trainor, cantores

Marwolaethau

1842 - Thomas Phillips, gweinidog ac awdur, 70 
1878 - William Robert Ambrose, gweinidog y Bedyddwyr, hynafiaethydd a llenor, 46
1880 - George Eliot (Mary Ann Evans), nofelydd, 61
1943 - Beatrix Potter, awdures a darlunydd, 77
1983 - Tatyana Alexandrova, arlunydd, 54
1989 - Samuel Beckett, awdur, 83
2014
Joe Cocker, canwr, 70
Ruth Schmidt Stockhausen, arlunydd, 92
2018 - Paddy Ashdown, gwleidydd, 77
2019 - Tony Britton, actor, 95
2021 - Thomas Kinsella, bardd, 93
2022 - Maria Nowak, gwyddonydd, 87

Gwyliau a chadwraethau
 Alban Rhagfyr
Gaeaf (Hemisffer y Gogledd)
Haf (Hemisffer y De)
 Diwrnod Mathemateg (India)
 Diwrnod y Mamau (Indonesia)
 Diwrnod yr Athro (Ciwba)

Cyfeiriadau 

1222
Rhagfyr, 22
21 Rhagfyr

21 Rhagfyr yw'r pymthegfed dydd a deugain wedi'r tri chant (355ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (356ain mewn blwyddyn naid). Erys 10 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau
1913 - Cyhoeddwyd pôs croeseiriau am y tro cyntaf erioed, yn y papur newydd y New York World
1979 - Arwyddwyd cytundeb Lancaster House i ddod â llywodraeth anghydnabyddedig Ian Smith ar Simbabwe Rhodesia i ben, gan adfer am gyfnod trefedigaeth De Rhodesia ac arwain at sefydlu gwlad annibynnol cydnabyddedig Simbabwe yn 1980
1988 - Trychineb Lockerbie
2017 - Etholiad Cyffredinol Catalwnia

Genedigaethau

1118 - Thomas Becket, archesgob Caergaint (m. 1170)
1773 - Robert Brown, botanegydd; m. 1858
1795 - Jack Russell, bridiwr ci (m. 1883)
1804 - Benjamin Disraeli, gwleidydd, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig (m. 1881)
1879 - Joseff Stalin, gwleidydd Sofietaidd (m. 1953)
1892 - Rebecca West, awdures (m. 1983)
1893 - Winifred Nicholson, arlunydd (m. 1981)
1910 - Pia Hesselmark-Campbell, arlunydd (m. 2014)
1917 - Heinrich Böll, awdur (m. 1985)
1918 - Kurt Waldheim, gwleidydd (m. 2007)
1920 - Alicia Alonso, dawnsiwraig (m. 2019)
1921 - Olga Blinder, arlunydd (m. 2008)
1926 - Ellen Lanyon, arlunydd (m. 2013)
1928 - Teresa Sousa, arlunydd (m. 1962)
1937 - Jane Fonda, actores
1942 - Hu Jintao, gwleidydd
1943 - Masafumi Hara, pêl-droediwr
1948 - Samuel L. Jackson, actor
1957 - Ray Romano, actor a digrifwr
1962 - Steven Mnuchin, banciwr
1965 - Andy Dick, actor a digrifwr
1966 - Kiefer Sutherland, actor
1967 - Mikheil Saakashvili, Arlywydd Georgia
1972 - Kirsten Oswald, gwleidydd
1977 - Emmanuel Macron, Arlywydd Ffrainc

Marwolaethau

1375 - Giovanni Boccaccio, bardd ac awdur, 62
1807 - John Newton, awdur hymnau, 82
1940 - F. Scott Fitzgerald, nofelydd, 44
1945 - George S. Patton, milwr, 60
2005 - Erika Durban-Hofmann, arlunydd, 83
2006 - Saparmurat Niyazov, gwleidydd, Arlywydd Twrcmenistan, 66
2013 - David Coleman, sylwebydd a chyflwynydd teledu, 87
2014 
Udo Juergens, canwr, 80
Alan Williams, gwleidydd, 84
Billie Whitelaw, actores, 82
2016 - Deddie Davies, actores, 78

Gwyliau a chadwraethau
 Alban Rhagfyr
Gaeaf (Hemisffer y Gogledd)
Haf (Hemisffer y De)
 Diwrnod Gwledd Sant Tomos yr Apostol

1221
Rhagfyr, 21