alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Negacija suda

Neka su date duži a i b

P: a = b

¬P : a  ≠b 

sudu P pridružuje se sud ¬P (nije p). Svakom sudu pridružuje se jedna negacija. Ova operacija je unarna (unus-1)
Negacija negacije nekog suda je sam taj sud.
Iskaz ¬P je istinit ako je P neistinit

Istinite vrijednosti
Negacija jednostavno "obrne" istinitu vrijednost iskaza: ako je iskaz istinit, njegova je negacija neistinita, a ako je neistinit, negacija mu je istinita. Vrijednost cijelog iskaza piše se ispod znaka negacije. Evo i tablice:

Matematika
Disjunkcija sudova

Disjunkcija sudova je sud koji dobijemo kada povežemo dva suda sa P v Q - P ili Q

Ona je tačna ako je jedan od sudova P i Q istinit, u protivnom (ako su oba neistinita) i disjunkcija je neistinita.

Tablica istinitosti

Iz definicije proizlazi P v Q =Q v P odnosno za ovu operaciju važi zakon komutacije

Matematika
Implikacija sudova

Implikacija odgovara na "ako ... onda ...". Označava se znakom "→" ili P"→Q. Tako se rečenica "P → Q" prevodi sa "''Ako su prave a i b palelne i ako su prave b i c paralne, onda su prave a i c paralelne.
Ona je neistinita onda i samo onda ako je sud P istinit i sud Q neistinit.

Tablica istinitosti

To je binarna logička operacija.

Matematika
Konverzija implikacije

Kontrapozicija implikacije je implikacija oblika "¬". p→ "¬. e q.
Ona odgovara rečenici ako nije P onda nije Q. Istinitosna tablica je isti kao kod implikacije sudova

Matematika
Takovo (Gornji Milanovac)

Takovo je selo takovskog kraja, opština Gornji Milanovac. Selo je razbijenog tipa: kao što su znatno izdvojeni među sobom pojedini "krajevi", tako su i kuće u njima raštrkane. Varošica čini izuzetak. U varošici su opština, pošta, zdravstvena stanica, zemljoradnička zadruga, a malo dalje je škola. Ukupno, u Takovu ima 161 domaćinstvo.

Crkva u Takovu slavi Đurđevdan, a litija u selu je držana na drugi dan Trojica. Na Pantelijevdan se održava veliki vašar pod varošicom.

Istorija 

Crkva u Takovu je podignuta 1724, a škola 1890. godine.

Kod takovskog grma bio je dvorac Obrenovića, podignut 1902., koji je 1915. godine izgoreo.

Literatura 
Milenko S. Filipović: Takovo, Srpski etnografski zbornik, 1960.

Slavni ljudi 
 Gordana "Goca" Lazarević , poznata pevačica

Vidi još 
 Opština Gornji Milanovac
 Takovski kraj

Спољашње везе 
 Таково - музеј Комплетан водич кроз Србију

Takovo
Olivera Jevtić

Olivera Jevtić, najbolja srpska atletičarka - trkačica na duge staze. Rođena je 24. jula 1977. u Titovom Užicu, gde i sada živi.Njeni roditelji su otac Milorad i majka Draginja. Od početka karijere je u užičkom Atletskom klubu „Mladost“. Njen trener je Slavoljub"Slavko" Kuzmanović, koji i sam ima zapažene rezultate u atletici. Više puta je proglašavana za najbolju atletičarku Jugoslavije, Srbije i Crne Gore, Srbije. Dnevni list Sport je 1996. proglasio Oliveru za mladog sportistu godine, a 2006. joj je dodeljena nagrada „Zlatna značka“, nagrada za najboljeg sportistu u Srbiji. Iste godine, kao i 1998. i 1999. je proglašena za najbolju sportistkinju od strane Olimpijskog komiteta Srbije, odnosno Jugoslavije.

Rezultati 
 1996 Svetsko prvenstvo juniorki 5.000 metara - srebrna medalja
 1998 Prvenstvo Evrope,, 5.000 metara - četvrto mesto
 1998 Prvenstvo Evrope,, 10.000 metara - četvrto mesto
 2002 Njujorški maraton - 3. mesto
 2003 Amstardamski maraton - 1. mesto
 2003 Njujorški maraton - 9. mesto
 2003 Svetsko prvenstvo, maraton - 8. mesto
 2004 Vidovdanska trka Brčko (10 km) 1. mesto rez. 32.07 jedanaesto vreme sezone u svetu
 2004 Olimpijske igre, maraton - 6. mesto (ostala upamćena kao najbolje plasirana takmičarka iz Evrope)
 2004 Bostonski maraton - 3. mesto
 2006 Prvenstvo Evrope, maraton - srebrna medalja
 2006 Bostonski maraton - 7. mesto
 2007 Beogradski maraton, maratonska trka - 1. mesto
 2007 Vidovdanska trka Brčko (10 km) 1. mesto rez. 32.08 dvadeseto vreme sezone u svetu
 2007 Porto polumaraton - 2. mesto
 2008 Beogradski maraton, polumaratonska trka - 1. mesto
 2008 12. Vidovdanska trka Brčko (10 km) 1. mesto rez. 32.04 (novi rekord staze)
 2009 Beogradski maraton, polumaratonska trka - 1. mesto
 2010 Beogradski maraton, polumaratonska trka - 1. mesto

Povezano 
 Rekordi Srbije u atletici

Reference

Spoljašnje veze 

 Profil Olivere Jevtić na IAAF
 Olivera Jevtić - najbolja jugoslovenska atletičarka
 Atletičaru iz Kenije odsekli prste jer je spasao Oliveru Jevtić („Blic“, 14. oktobar 2012)

Srpski atletičari
Srpski olimpijci
Srpsko-crnogorski olimpijci
Maratonci
Atletičari na Olimpijskim igrama 2004.
Atletičari na Olimpijskim igrama 2008.
Biografije, Užice
Sutjeska

Sutjeska može biti ili se može odnositi na:

Osnovno značenje 
 kratak, jako sužen dio riječne doline, tjesnac (ekavski suteska)

Geografija 
 Sutjeska (rijeka), rijeka u istočnoj Bosni
 Nacionalni park Sutjeska, nacionalni park koji obuhvaća obalu rijeke Sutjeska i okolinu
 Sutjeska (Sečanj), naselje u Srbiji, u Opštini Sečanj
 Sutjeska (Zemun), naselje u Opštini Zemun
 Kraljeva Sutjeska, župa i franjevački samostan u Bosni i Hercegovini

Izvedena značenja (po rijeci) 
 Bitka na Sutjesci, bitka iz NOB-a koja se odigrala 1943. godine
 Sutjeska (film), film snimljen 1973. godine o toj bitki
 FK Sutjeska, fudbalski klub iz Nikšića
 Tvornica trikotaže "Sutjeska" Beli Manastir
 Sutjeska (novine), informativni 'list udruženih radnika Tvornice trikotaže "Sutjeska" Beli Manastir
 nadimak za Nevenku Tuđman, kćer prvog hrvatskog predsjednika Franje Tuđmana

Novine 
 Sutjeska : jubilarni list povodom petnaestogodišnjice bitke na Sutjesci, Tjentište : (Odbor za proslavu), 1958, br. 1 – br. 6 ---> 
 Sutjeska : sletski bilten planinara sreza Kruševac, Kruševac : Planinarsko društvo Jastrebac, 1958, br. 1 – br. 4 ---> 
 Sutjeska : posebno izdanje Vesti-Titovo Užice povodom 25-te godišnjice bitke na Sutjesci, Titovo Užice : Vesti, 1968. ---> 
 Sutjeska : list Društva prijatelja Sutjeske, Zadar : Društvo prijatelja Sutjeska, god. 1, br. (1967) – god. 3, br. 4 (1969) ---> 
 Sutjeska : list radne organizacije Nacionalnog parka, Tjentište, god. 1, br. 1 (1975) – god. 2, br. 6 (1976) ---> 
 Sutjeska : list učenika Osnovne škole Sutjeska Zavidovići, Zavidovići : Osnovna škola Sutjeska, god. 1, br. 1 (1977) – god. 2, br. 2 (1978) ---> 
 Sutjeska : list Osnovne škole Sutjeska, Titograd : Osnovna škola Sutjeska, god. 1, br. 1 (1977) – god. 4, br. 7 (1980) ---> 
 Sutjeska : informativni list udruženih radnika Tvornice trikotaže Beli Manastir, Beli Manastir : Tvornica trikotaže Sutjeska Beli Manastir, god. 1, br. 1 (1978) – god. 12, br. 36 (1989) --->  i 
 Sutjeska : list učesnika VII međunarodnog susreta prijateljstva dece i pionira Šuplja stena, Beograd : Savez organizacija za vaspitanje i brigu o deci Jugoslavije Saveta Saveza pionira Jugoslavije, 1982, jul ---> 
 Sutjeska : list fudbalskog kluba Sutjeska Nikšić, Nikšić : Fudbalski klub Sutjeska, god. 1, br. 1 (1983) – god. 4, br. 7 (1986) --->

Povezano
Referendum o nezavisnosti Crne Gore

Referendum o neovisnosti Crne Gore održan je 21. svibnja 2006. godine. Nekoliko puta je bio odgađan, među ostalim na zahtjeve Europske Unije (još 2004. godine).

Pitanje
Referendunsko pitanje je glasilo: 

"Želite li da Republika Crna Gora bude neovisna država sa punim međunarodno-pravnim subjektivitetom?".

Ponuđeni odgovori su bili DA i NE.

Blokovi
Odgovor DA je propagirao "Blok za neovisnu Crnu Goru" s liderom Milom Đukanovićem. 

Odgovor NE je propagirao "Blok za očuvanje Državne Zajednice Srbije i Crne Gore" s liderom Predragom Bulatovićem.

Uloga Europske unije i Vijeća Europe
Regularnost referendumskoga procesa je budno motrila Europska unija. 

Delegacija Parlamentarne skupštine Vijeća Europe od 15 članova pratila je referendum u Crnoj Gori.

Pravila
Vlast i opozicija u Crnoj Gori i EU suglasili su se da referendum bude održan 21. svibnja 2006. godine.

Uz nazočnost EU, dogovorena su, da bi referendum bio legitiman, sljedeća pravila:

a.) izlaznost mora biti preko 50% upisanih birača;

b.) odluku o neovisnosti DA moralo je podržati preko 55% izašlih birača.

Rezultati 
Ukupni odaziv upisanih birača - 86.3%.

 DA  - 55.5% 
 NE  - 44.5%

Proglašenje neovisnosti 
Crnogorski parlament je 3. lipnja 2006. godine usvojio Odluku o nezavisnosti.

Epilog
Crna Gora je nakon 88 godina ponovo postala međunarodno priznata država.

Vidi još
 Kraljevina Crna Gora
 Podgorička skupština
 SR Crna Gora

Referendumi
Crna Gora
FreeBSD

FreeBSD je Unixoliki slobodni operativni sistem, nastao od Berkley Software Distribution (BSD) grane AT&T UNIX-a. Radi na više platformi: x86, DEC Alpha, Sun UltraSPART, Itanium (IA-64), PowerPC i NEC PC-98 arhitekturi. 

FreeBSD se razvija kao potpun operativni sistem. Kernel, drajveri za hardver i svi korisnički uslužni programi se razvijaju u istom okviru. Ovo je drugačije od Linux konkurenta, gde je razvoj softvera podeljen u više celina, te se zajedno pakuje u Linux distribucije.

Eksterni linkovi 
 Službena stranica 
 FreeBSD ports
 FreeBSD u utrci sa Linuxom 
 FreeBSD 6.1, user install (VMware imidž)  

BSD
BSD
Narbonska Galija

Narbonska Galija () je bila rimska provincija koja se nalazila na jugu Francuske. Ranije je bila poznata kao Gallia Transalpina (Transalpinska ili "prekoalpska" Galija). Rimljani su je zvali Provincia Nostra ("naša provincija") ili samo Provincia ("provincija"). Taj naziv je preživeo i u modernom francuskom i krije se u imenu regije Provansa. 

Narbonska Galija se direktno naslanja na Italiju. Bila je važna zbog kontrole prelaza između Italije i Španije, kao i tampon u slučaju napada Gala iz Galije. Narbonska Galija je bila privlačna i zbog kontrole doline reke Rone, kao i zbog kontrole nad Masalijom, današnjim Marsejem. Obuhvata oblasti Provansu i Langedok.

Istorija 
Ova oblast južne Francuske postala je rimska provincija posle 121. godine, pod imenom Gallia Transalpina. Ovo ime je trebalo da naglasi razliku između prekoalpske Galije i Galije s ove strane Alpa, Gallia Cisalpina, u današnjoj severnoj Italiji. 

Gallia Transalpina je kasnije preimenovana u Gallia Narbonensis, po glavnom gradu te provincije, rimskoj koloniji, Narbo Martius (Narbon), koji je osnovan na južnoj obali Francuske oko 118. godine.

Rimske provincije
Rimska Galija
Relacija

U matematici, relacija je neprazan podskup Dekartovog proizvoda skupova.

Definicije 
Relacija ρ dužine n je neprazan podskup Dekartovog proizvoda n skupova. Kada je n = 2 tada govorimo o binarnoj relaciji, dakle o relaciji između elementa x sa elementom y, odnosno o uređenom paru (x, y) iz Dekartovog proizvoda  Ako je  tada kažemo da je element  u relaciji sa elementom  i pišemo .

Za binarnu relaciju  moguće je definisati sledeće izraze:
 Domen, tj. oblast definisanosti 
 kodomen, tj. oblast vrednosti 
 inverzna relacija 
 komplement 
 kompozicija relacija  
 ako je  i  tada relaciju  datu sa  nazivamo kompozicija relacija  i

Primer relacija 

 Dati su skupovi:  Dekartov proizvod je skup uređenih parova  a (jedna od) relacija je  na slici desno. Pišemo npr.  i kažemo uređen par a, 2 je element relacije ro, odnosno čitamo, a je u relaciji ro sa 2.
 Relacija jednakosti brojeva. Pišemo i  odnosno  i čitamo, broj h jednak je broju u.
 Relacija je biti paralelan, u skupu pravih. Za dve prave  kažemo da su paralelne i pišemo  ako je to jedna ista prava, ili ako su to dve prave koje leže u istoj ravni i nemaju zajedničkih tačaka.
 Relacija manje ili jednako u skupu realnih brojeva.

Osnovne osobine 
Osnovne četiri osobine su:
 Refleksivnost: . Drugim rečima, data relacija je refleksivna ako i samo ako je svaki element u relaciji sa sobom. 
 Simetričnost:  Drugim rečima, ako za svaki uređeni par elemenata koji je u relaciji postoji i par sa obrnutim poretkom.
 Antisimetričnost:  Drugim rečima, ako u datoj relaciji imamo oba poretka jednog para elemenata, onda ih ne možemo imati na način da to mora biti samo jedan element (taj je u relaciji sam sa sobom).
 Tranzitivnost:  Ako je prvi element u relaciji sa drugim, drugi sa trećim, onda mora biti i prvi sa trećim!

Kada neka relacija ima osobinu refleksivnosti, simetričnosti, antisimetričnosti, ili tranzitivnosti kažemo da je ta relacija refleksivna, simetrična, antisimetrična, odnosno tranzitivna.

Relacija ekvivalencije je ona koja ima sve tri osobine RST zajedno (Refleksivnost, Simetričnost i Tranzitivnost). Privremeno je možemo označavati sa "~" tilda.

Klasa ekvivalencije je mnoštvo međusobno ekvivalentnih elemenata: 

Količnički skup je skup klasa ekvivalencije.

Relacija poretka je ona koja ima osobine RAT (Refleksivnost, Antisimetričnost, Tranzitivnost).

Ostale osobine 
Iz definicija se lako mogu dobiti sledeća svojstva relacija:
 
 
 
 
 
 

Relacija  je linearna ili totalna ako važi  Primetite da su linearne relacije obavezno refleksivne.

Antisimetrična, tranzitivna i linearna relacija nekog skupa naziva se relacija linearnog poretka (ili totalnog uređenja) datog skupa.

Relacija preduređenja je refleksivna i tranzitivna. Relacija kvaziuređenja je tranzitivna relacija. Poslednja dva naziva pojavljuju se u Teoriji društvenog izbora, tj. oblasti matematičke ekonomije.

Vidi još 
 Dr Nevenka Skakić i Dr Ratko Kravarušić, Matematika I, Ekonomski fakultet, Banja Luka, 2000.

Logika
Matematička logika

Teorija skupova
Makedonija (rimska provincija)

Rimska provincija Makedonija  () formalno je osnovana 146. godine st. e., nakon što je rimski vojskovođa Kvint Cecilije Metel porazio Andriska 148. st. e. u poslednjem u nizu tzv. makedonskih ratova, te nakon što su ukinute četiri klijentske republike koje je Rim bio ranije osnovao na teritoriji antičke Makedonije. Rimska provincija obuhvatala je i deo Epira (tzv. Epirus vetus), Tesaliju te delove Ilirije i Trakije.

U 3. veku ili 4. veku nove ere provincija Makedonija podeljena je na dva dela: Makedoniju Primu (na jugu) i Makedoniju Salutaris (na severu). Te su dve provincije bile uključene u Makedonsku dijecezu, koju su još činile Tesalija, Epir, Ahaja i Krit. Makedonska dijeceza je, zajedno s Dakijskom dijecezom i Panonskom dijecezom, činila Ilirsku prefekturu, koja je ustanovljena 318. godine n. e. Kada je Ilirska prefektura 379. godine podeljena na Zapadni i Istočni Ilirik, makedonske su provincije uključene u Istočni Ilirik. Nakon podele Rimskog carstva na Zapadno rimsko carstvo i Istočno rimsko carstvo 395. godine, Makedonija je pripala istočnom delu, odnosno Vizantiji.

Privreda rimske Makedonije 

Avgustovim principatom započeo je u Makedoniji dugotrajni period mira, prosperiteta i blagostanja, premda je njena važnost za ekonomiju Rimskog carstva bila manja u poređenju s važnošću njenog suseda, Male Azije.

Ekonomskom napredovanju značajno je doprinela izgradnja Egnacijevog puta, doseljavanje rimskih trgovaca u makedonske gradove, te osnivanje rimskih kolonija. Carska vlada je, zajedno s putevima i upravnim sistemom, donela ekonomski prosperitet, koji je donosio korist kako rimskom vladajućem sloju tako i nižim društvenim slojevima. Uz prostrano obradivo zemljište i bogate pašnjake, vladajuće porodice zgrtale su ogronmna bogatstva u društvu zasnovanom na robovskoj radnoj snazi.

Poboljšanje uslova života dovelo je do povećanja zanatlija u toj oblasti. Kamenoresci, rudari, kovači i drugi upošljavani su u različitim komercijalnim delatnostima. Grci su se zapošljavali kao vaspitači, učitelji i lekari širom Rimskog carstva.

Izvozna privreda u osnovi se temeljila na zemljoradnji i stočarstvu, ali su se izvozili i drugi proizvodi, kao što su gvožđe, bakar, zlato, drvna građa itd. Dodatni izvor prihoda bile su makedonske luke, kao na primer Dion, Solun i Kasandrija.

Eksterni linkovi 
=
 Macedonia - Province of the Roman Empire

Rimske provincije
Deklaracija Ujedinjenih nacija

Deklaracija Ujedinjenih nacija je dokument iz Drugog svetskog rata potpisan 1. januara 1942. godine od strane 26 vlada zemalja, od kojih su nekoliko vlade u izgnanstvu. Originalne potpisnice su Sjedinjene Države, Ujedinjeno Kraljevstvo, Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika, Republika Kina, Australija, Belgija, Kanada, Kostarika, Kuba, Čehoslovačka, Dominikanska Republika, El Salvador, Grčka, Gvatemala, Haiti, Honduras, Indija, Luksemburg, Holandija, Novi Zeland, Nikaragva, Norveška, Panama, Poljska, Južna Afrika, i Jugoslavija. 

Strane potpisnice su se obavezale na podršku i sprovođenje Atlantske povelje, na iskorišćavanje svih svojih resursa u ratu protiv Sila Osovine i složile da pojedinačno ne sklapaju mir sa Nacističkom Nemačkom, Italijom ili Japanom kao što je Trojna Antanta sklopila sporazum sa Centralnim Silama u Prvom svetskom ratu prema odredbama Pakta jedinstva.

Ujedinjene nacije su postale sinonim tokom rata koji je označavao Saveznike i predstavljao je formalno ime pod kojim su se borili. 

Druge zemlje su naknadno potpisale deklaraciju. To su Meksiko, Filipini, i Etiopija tokom 1942, Irak, Brazil, Bolivija, Iran i Kolumbija tokom 1943, Liberija i Francuska tokom 1944. i Peru, Čile, Paragvaj, Venecuela, Urugvaj, Turska, Egipat, Saudijska Arabija, Liban, Sirija i Ekvador tokom 1945. godine.

Vanjske veze 
 Deklaracija Ujedinjenih nacija 

Ugovori Drugog svjetskog rata
Ujedinjene nacije
Karolos Papuljas

Dr Karolos Papuljas (grčki: Κάρολος Παπούλιας; rođen 4.6. 1929.) je sadašnji predsednik grčke. Prethodno je bio ministar u vladi i skupštinski poslanik.

Papuljas je rođen u gradu Janjina. Studirao je prava na Univerѕitetu u Atini i Minhenu, a takođe ima i doktorsku titulu na temu privatnog međunarodnog prava na Univerѕitetu u Kelnu. Papuljas je saradnik minhenskog instituta za Jugoistočnu Evropu. Osim maternjeg grčkog, govori i nemački, italijanski i francuski.

Papuljas je bio aktivan borac protiv okupatora tokom Drugog svetskog rata kao i u borbi protiv vojne hunte Jorgosa Papadopulosa kao član Socijal Demokratske unije iz izgnanstva. Bio je redovan saradnik »Dojče Vele« (Deutsche Welle) programa na grčkom jeziku u ovom periodu.

Bio je osnivač Panhelenskog Socijalističkog Pokreta (PASOK) i blizak Andreasu Papandreuu. Bio je biran kao predstavnik Janjine u grčkoj skupštini na parlamentarnim izborima 1977, 1981, 1985, 1989 (jun i novembar), 1990, 1993, 1996. i 2000. Bio je član centralnog komiteta PASOK-a i izvršnog biroa političkog odbora partije.

Vršio je više visokih državnih funkcija:
 Zamenik ministra inostranih poslova (1981. - 1984.)
 Naizmenični ministar inostranih poslova tokom 1984. i 1985.
 Ministar inostranih poslova (1985. - 1989.)
 Zamenik ministra odbrane (1989. - 1990.)
 Ministar spoljnih poslova (1993. - 1996.)

Kao bivši šampion u atletici i odbojci, Papuljas se nalazi na mestu predsednika nacionalne sportske organizacije od 1985. godine. Oženjen je Marijom Panou sa kojom ima tri ćerke.

U decembru 2004. premijer Kostas Karamanlis, predsednik vladajuće Nove Demokratije, i Jorgos Papandreu, vođa opozicije PASOK-a, nominovali su Papuljasa za predsednika. Velikom većinom glasova izabran je za predsednika 8. februara 2005. Poveren mu je petogodišnji mandat. Zakletvu je položio 12. januara 2005. Time je i zvanično zamenio prethodnog predsednika Kostisa Stefanopulosa.

Eksterni linkovi 

 Predsedništvo Helenske Republike

Predsjednici Grčke
Grčki političari
Alijansa za vraćanje mira i kontraterorizam

Alijansa za vraćanje mira i kontraterorizam (AVMKT) je somalijska vojna alijansa sačinjena od 11 članova, uključujući poslovne ljude i poznate poglavice, koji su takođe trenutni ministri u Prelaznoj saveznoj vladi Somalije.

AVMKT je sekularna grupa za koju se veruje da su je osnovale SAD zbog brige da je Savez islamskog suda, njen glavni neprijatelj, povezan sa Al Kaidom i da skriva teroriste Al Kaide.  . Od februara je bilo mirno do 7. maja kada su borbe počele opet, a Alijansa je gubila bitku za bitkom. Somalijski šeik Hasan Dahir Avejes je izjavio da su nasilje započeli oni koji su proglasili sebe borcima protiv terorizma.

Snage Saveza islamskog suda su preuzele kontrolu nad Mogadišom i naterale snage AVKMT u bekstvo. Neki su još uvek u Somaliji, dok se za ostale poglavice kao što je Mohamed Dir veruje da su utočište pronašli u susednoj Etiopiji. AVKMT se borio protiv Saveza islamskog suda u Mogadišu od 18. februara do 5. juna 2006

Vanjske veze 
 Somalijske smrti u žestokim okršajima - BBS vesti, 24. mart 2006.
 Od klanskih borbi do ideoloških pozadina
 Krvave ulične borbe u Somaliji - CNN, 13. maj 2006.
 Zaraćene somalijski predstavnici upozoreni BBS vesti, 13. maj 2006.
 SAD tajno pomažu poglavice u Somaliji, Vašington Post, 17. maj 2006.
 Obnovljene borbe u Mogadišu su uzele 11 života - 25. maj 2006.
 Islamisti su preuzeli kontrolu nad Mogadišom, Al Džazira vesti, 5. jun 2006.

Somalija
Thabo Mbeki

Thabo Mbeki (Idutywa, 18. 6. 1942.) je južnoafrički političar koji je od 1999. godine vršio dužnost dužnost predsjednika Južnoafričke republike. Dana 20. 9. 2008. je najavio kako će podnijeti ostavku nakon što ga je na to pozvao izvršni odbor njegove stranke Afrički nacionalni kongres. Dužnost je predao 24. 9. 2008. godine.

Južnoafrički političari
Predsjednici Južne Afrike
Ilija Crijević

Ilija Crijević (lat. Aelius Lampridius Cervinus, rođen 1463. u Dubrovniku, umro 1520. u istom gradu) bio je hrvatski latinista, humanista, pesnik i leksikograf, mlađi savremenik Marka Marulića i glavni predstavnik dubrovačkog humanističkog kruga. Školovao se u Dubrovniku, Ferrari i Rimu, a 1485. godine postao je članom Akademije na Kvirinalu. 

Tokom svog boravka u Rimu napisao je i svoje glavne radove: raspravu o Vergiliju, latinski enciklopedijski rečnik (Lexicon) i niz pesama, pretežno erotskog sadržaja, koje je inspirisala ljubav prema obrazovanoj ali preslobodnoj Rimljanki Flaviji. U tim pesmama Crijević se pokazuje kao pravi humanistički pesnik: učenost i samostalno oponašanje antičkih i humanističkih pesnika prepliće se s naglašenom osećajnošću i ljubavnom čežnjom, u čemu ponekad ide i dalje od svoga glavnog uzora Katula. Poput Katula, Crijević peva o različitim fazama i oblicima ljubavnog zanosa: od zaljubljenosti preko ljubomore gotovo do mržnje zbog prezrene ljubavi. Godine 1484. bio je za ove svoje erotične pesme ovenčan lovorovim vencem (poeta laureatus).

U kodeksima Vatikanske biblioteke, osim erotskih pesama, sačuvane su i ode, elegije, himne i epigrami, epistole i rasprave različitih sadržaja. 

Tri godine kasnije vratio se u rodni Dubrovnik, gde je zatim vršio razne manje službe: bio je gradski pravobranilac, kastelan u Stonu, vicerektor škola, kastelan pogranične tvrđave Sokol itd. Prešavši u sveštenički stalež, postaje rektor dubrovačkih škola i kanonik. Njegov pesnički rad u kasnijim godinama ima uglavnom prigodnički karakter.

Nedovršen mu je ostao spev O Epidauru (De Epidauro). I u tom spevu i u svojim manjim pesmama, posebno odama, Crijević se pokazuje i kao pesnik svog rođenog grada koga odlikuje i vrsni talenat za opisivanje prirodnih lepota, među kojima su posebno upečatljivi krasni opisi Lopuda i Rijeke Dubrovačke. Svoj grad poredi pesnik sa drevnim Rimom, a svoje sugrađane naziva Kviritima.

Kao i neki drugi hrvatski humanisti, Crijević se veoma negativno odnosio prema narodnom jeziku, uveren da je latinski jedini dostojan da bude književni jezik, premda su davno pre njega književnosti na narodnim jezicima dale velika dela, naročito u Italiji (Dante, Petrarca, Boccaccio).
Crijevićeva dela, osim tri epigrama, nisu bila štampana za vreme njegova života: sav njegov opus nalazio se u Vatikanskoj biblioteci (Cod. Vat. Lat. 1678, 2939), a Lexicon u biblioteci Marciana u Veneciji.

Crijević, Ilija
Crijević, Ilija
Latinska književnost
Authority control
Nestorijanstvo

Nestorijanstvo ili nestorijanizam je kršćansko učenje o Isusovoj dualnosti, tj. da je Isus postojao kao dvije ličnosti - Isus čovjek i Isus Sin Božji. Ovo učenje se pripisuje Nestoru, Patrijarhu Konstantinopoljskom (c. 386-451). Na Ekumenskom saboru u Efesu, 431., ovo učenje je proglašeno heretičkim, a sukob oko ovog gledišta je doveo do nestorijanskog raskola, pri kojem se Asirska istočna crkva odvojila od Bizantijske crkve. 

Nestorijanstvo kao kršćanska hereza je nastalo u ranoj kršćanskoj Crkvi, u 5. vijeku, kao pokušaj tumačenja otjelotvorenja (inkarnacije) božanske Riječi (Logosa), koje je drugo lice Svetog Trojstva, tj. Isus Krist kao čovjek. Nestorijanstvo tvrdi da su Isusova ljudska i božanska priroda odvojene i da postoje dva lica, Isus kao čovjek i Isus kao Božija Riječ koja živi u čovjeku.

Kršćanske hereze
Hristologija ili kristologija
Monofizitstvo

Monofizitsko učenje je učenje da je u Kristu prisutna samo božanska, a ne i ljudska narav.

Ovo je učenje bilo rašireno među mnogim kršćanima od 4. stoljeća, a protivi se nauku diofizita o dvije naravi u Kristu - božanskoj i ljudskoj. Monofiziti drže da je Krist samo Bog, a ne da je i pravi Bog i pravi čovjek.

Povijest 
Do sukoba u kršćanstvu oko pitanja monofizitstva došlo je ubrzo nakon Efeškog sabora, jednog od sedam prvih ekumenskih sabora Crkva. Nakon smrti Ćirila Aleksandrijskog, već ostarjeli carigradski monah imenom Eutih u pokušaju da spriječi novo izbijanje nestorijanstva (kako sam kaže 448. u pismu papi Lavu I. Velikom). Tvrdio je da je vjeran Ćirilovu nauku. Doista, Ćiril je 432. govorio o jednoj fisis u Kristu, a čini se da je pod tom grčkom riječi podrazumijevao ono što se u latinskom kaže persona (osoba). Ipak, mnogi grčki teolozi razumjeli su tu riječ u smislu latinske riječi natura (narav), pa su optuživali Eutiha da se vraća na arijanstvo, no, dok je Arije nijekao Isusovo božanstvo, Eutih je nijekao njegovo čovještvo.

Papa Lav I. poslao je pismo u kojem obrazlaže da je Eutihova greška više plod nedovoljnog razumijevanja problema, nego li zloće i krivovjerja. Zahvaljujući velikom utjecaju što ga je Eutih imao, njegovo se učenje vrlo brzo proširilo Istokom.
U studenome 447., na mjesnom sinodu u Carigradu, Eutiha je jedan od sudionika nazvao heretikom, te tražio njegovo smjenjivanje iz službe. Tadašnji patrijarh, Flavijan Carigradski, nije rado prihvatio taj zahtjev, upravo zbog Eutihova velikog ugleda, no na koncu je popustio, te je Eutih osuđen kao heretik. Ipak, tu odluku nisu prihvatili ni car Teodozije II., ni aleksandrijski patrijarh Dioskor, budući da se Eutih pokorio i priznao pravu vjeru. Dioskor je održao i vlastiti sinod na kojem je vratio Eutiha u službu, a Teodozije je sazvao 449. sabor u Efezu, pozvavši i papu Lava I., koji je pristao da ga predstavljaju tri izaslanika.

Ovaj sabor, međutim neće biti priznat, te kasnije 451. biti sazvan Kalcedonski sabor, na kojem je proglašena vjera u dvije neodijeljene i nepomiješane naravi u Kristu, a formulirana je u tzv. Kalcedonskom vjerovanju.

Raskol 
Gotovo neposredno nakon sabora došlo je do raskola. Biskupi koji se nisu slagali s Lavovom definicijom što ju je sabor prihvatio, odbacili su odluke sabora, govoreći da je prihvaćanje dviju naravi (grč. fisis) u Kristu zapravo prihvaćanje nestorijanstva. Držali su, međutim, da je u Kristu samo jedna narav, zbog čega su i prozvani monofizitima. To je označio i nastanak Istočnih pravoslavnih crkava, koje su se nekad nazivale i monofizitskim crkvama, a danas ih se još naziva i predkalcedonskim crkvama. One, međutim, same za sebe kažu da njihov nauk nije monofizitstvo, nego miafizitstvo. Među njih pripadaju Armenska apostolska Crkva, Koptska Crkva, Sirska istočna pravoslavna Crkva i druge.
Danas su neke od tih Crkava s onim Crkvama koje su ostale vjerne Kalcedonskom saboru potpisale različite izjave kojima se izriče ista vjera, te se tvrdi da je do raskola došlo zbog nerazumijevanja, a ne zbog različitog nauka.

Kršćanske hereze
Hristologija ili kristologija
Dubravka Lakić

Dubravka Lakić je srpska filmska kritičarka koja od 1989. piše za list Politika, član Evropske Akademije za film EFA, podpresednik Federacije kritičara zemalja Evrope i Mediterana FEDEORA, član Međunarodne federacije filmskih kritičara FIPRESCI, selektor internacionalnog porograma festivala Cinema City IFF Novi Sad, član Saveta beogradskog festivala dokumentarnog filma Beldocs i član UO FCS... 

Rođena je u Beogradu, gdje je godine 1983. diplomirala žurnalistiku na Fakultetu političkih nauka. Karijeru je započela 1982. na Programu 202 Radio-Beograda. Od 1995. do 1997. je na TV Politika uređivala filmsku emisiju In Medias Res, a od 2000. do 2004. emisiju Kino klub, također na programu TV Politika.

Internacionalna karijera 
Osim po svojim kritikama i kontinuiranom praćenju događaja na međunarodnoj sceni već 3 decenije, Dubravka Lakić je poznata po svojim brojnim intervjuima i ličnim susretima sa velikanima i veličinama svetske kinematografije. Kako na sceni međunarodne filmske kritike uživa veliki ugled, u dosadašnjoj karijeri bila je birana za člana ili predsednicu žirija na internacionalnim filmskim festivalima Cannes, Berlin, Venice, San Sebastian, Thessaloniki, Pusan, Tromsø, Bergen, Sofia, Koper, Pula...

Festivali 
Na domaćoj sceni poznata je kao autor evropskog koncepta Palić Film Festivala, na kojem je bila selektor (2005,2006,2007) glavnog i paralelnog programa „Paralele i sudari“ i ustanovila nagradu Tolerance Award za najbolji film jugoistočne Evrope, kao i po tome što je osnovala nagradu „Eritrocit“ za najbolji film programa „Evropa van Evrope“ beogradskog FEST-a, čiji je član Saveta bila četiri godine (2004-2008).

Bibliografija 
 Monografija 35. FEST, FEST, Beograd, 1995.
 FILM&VIDEO Studije Polemike Ogledi Razgovori, FJDKF,Beograd, 1997.
 Uvećanje - Majstori moderne režije, Institut za film/Prometej, Novi Sad, 1998.
 Introducing Youth/Uvođenje mladosti, FCS, Beograd, 2008.
 Goran Paskalević, 50.TFIF, Thessaloniki, 2009.
 Dorota Keđežavska: poljska rediteljka i pisac, CCIFF, Novi Sad, 2011.
 Andreas Drezen: nemački reditelj, CCIFF, Novi Sad, 2012.

Nagrade 
Dubravka Lakić je dobitnik Zlatne značke Kulturno-prosvetne zajednice Srbije za doprinos domaćoj kinematografiji (1998) i dobitnik ZLATNOG BEOČUGA ( 2002) za izuzetan doprinos propagiranju filmske umetnosti i razvoju pisane filmske misli

Srpski filmski kritičari
Raskol Istoka i Zapada

Raskol Istoka i Zapada, također poznat i kao Velika šizma ili Istočna šizma je naziv za raskol temeljem koga je dotle formalno jedinstvena halkedonska kršćanska crkva trajno razdvojena na Katoličku crkvu na zapadu i pravoslavnu crkvu na istoku srednjovjekovne Evrope. Kao početak raskola se tradicionalno uzima 16. jul 1054. kada je kardinal Humbert, izaslanik rimskog pape Lava IX na carigradskom dvoru, bacio anatemu na carigradskog patrijarha Mihaila Kerularija nakon koje je slijedila Humbertova anatema od strane samog Mihaila. Veliki dio historičara, međutim, smatra da je taj događaj predstavljao samo kulminaciju postepenog i viševjekovnog otuđenja rimske Crkve i Carigradske patrijaršije uzrokovanog političkim okolnostima u kojima su se tokom ranog srednjeg vijeka našli Carigrad kao prijestolnica Istočnog Rimskog Carstva i Rim pod vlašću raznih, uglavnom germanskih vladara, a iz kojih su proizlazili sporovi oko međusobnog primata i crkvene nadležnosti, a koji su tek u manjoj mjeri imali teološku komponentu, najčešće vezanu uz različito tumačenje riječi filioque u nikejskom vjerovanju.

Iako nije predstavljao prvi crkveni raskol između Rima i Carigrada, raskol iz 1054. godine je bio jedini koji se održao, te je imao dalekosežne posljedice na dalju historiju kršćanstva i Evrope. Zbog njega je došlo do međusobnih sukoba katolika i pravoslavaca, kidanja kulturnih veza, ali i olakšanja muslimanskih osvajanja čijim su metama prije svega postali Bizantsko Carstvo, balkanske i istočnoevropske države. S druge strane su tokom vijekova trajali napori da se Veliki raskol okonča, ali najčešće u obliku pokušaja da Katoličke crkve da određenim kompromisima po pitanju obreda i običaja sebi osigura primat, a među kojima se najviše ističe Firentinska unija iz 1439. Oni, međutim, nisu imali uspjeha, jer su u pravilu odbacivani od strane pravoslavnih crkava. Pokušaji prevladavanja Raskola se u moderno doba vezuju uz ekumenski pokret; mada su godine 1965. papa Pavao VI i patrijarh Atinagora formalno poništili ukaze o anatemi, crkveno jedinstvo katolika i pravoslavaca još uvijek nije obnovljeno.

Vanjske veze 
 Byzantium: The Great Schism, by Bp. Kallistos Ware
 Catholic Encyclopedia: The Eastern Schism
 Encyclopaedia Britannica: Schism of 1054
 Joint Catholic-Orthodox Declaration of Pope Paul VI and Ecumenical Patriarch Athenagoras I, 7 December 1965
 BBC Radio 4 round table: In Our Time: Schism (16 October 2003) (audio)
 Orthodox Church in the Philippines: East–West Schism 
 The Great Schism from Orthodox SCOBA

 
1054
Historija kršćanstva
Urbar (bei Koblenz)

Urbar () je opština u nemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 86 opštinskih središta okruga Majen-Koblenc. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 3.103 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7137224.

Geografski i demografski podaci 

Urbar se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Majen-Koblenc. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 100 metara. Površina opštine iznosi 3,5 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.103 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 897 stanovnika/km².

Reference

Literatura

Vidi još 

 Njemačka
 Njemačke pokrajine
 Popis gradova u Njemačkoj
 Nemački jezik
 Nemci
 Institucije Savezne Republike Nemačke

Vanjske veze 

 Zvanični sajt opštine 
 Nem. Savezni zavod za statistiku 
 Stalna konferencija gradova i opština 
 KommOn - Informacioni sistem gradova, opština i okruga.
Četiri plemenite istine

Četiri plemenite istine (sanskrt: catvāri āryasatyāni, pali: cattāri ariyasaccāni) predstavljaju osnovu budističkog učenja i otuda se javljaju na bezbroj mesta u pali kanonu, korpusu najstarijih budističkih tekstova. To su istine koje je Buda nakon probuđenja izložio svojim starim prijateljima, petorici asketa, u svojoj prvoj propovedi u Sarnatu blizu Varanasija.

Ove istine su prvobitno izložene u Budinom "Govoru o pokretanju točka ispravnosti". Buda ih je objavio "zato što su svakome na korist, pripadaju temelju svetačkog života, vode otrežnjenju, stišavanju strasti, utrnuću, spokojstvu, neposrednom znanju, prosveljenju, nirvani."

Četiri plemenite istine

Istina o patnji

Istina o nastanku patnje 

Sve dok postoji žeđ da se bude i postaje, održava se kružni tok preporađanja (samsara), koji je moguće zaustaviti jedino kada pokretačka sila presahne. Stoga arahant, mada dela, ne akumulira karmu, jer se oslobodio žeđi za trajanjem i preporađanjem i svih drugih prepreka.

Istina o prestanku patnje

Istina o putu prestanka patnje 

Četvrta plemenita istina je o putu koji vodi iskorenju patnje. Taj put je poznat kao srednji put, zato što izbegava dva ekstrema: jedan je traganje za srećom kroz zadovoljstva čula, što je „nisko, prostačko, svojstveno prostim ljudima", a drugi traganje za srećom kroz samoumrtvljavanje putem asketizma, što je „bolno, bezvredno i nekorisno“. Pošto je i sam iskusio ta dva ekstrema i našao da su beskorisni, Buda je otkrio srednji put „koji pruža uvid i znanje, vodi do smirenja, uvida, prosvetljenja, nirvane“.

Tumačenja 

Buda se često upoređuje sa lekarom, jer su četiri plemenite istine izložene prema drevnom indijskom medicinskom modelu:
 postoji bolest (postavljanje dijagnoze)
 postoji uzrok bolesti (analiza faktora koji do bolesti dovode)
 postoji način da se bolest izleči (konstatovanje prognoze)
 propisivanje leka odnosno načina da se bolest izleči

Ovakav pristup problemu predstavlja jednu od ključnih karakteristika budizma u odnosu na druge religije. Naime, ovime se izbegava metafizička spekulacija i potreba za verom u ono što se izlaže. U svakoj od četiri konstatacije se referiše na pojave i pojmove koji su potpunosti u domenu iskustva svake osobe, što joj omogućava da na osnovu tog iskustva da sud o istinitosti predmeta rasprave. Štaviše, u budističkim spisima Buda upravo insistira na ovakvom, empirijskom pristupu. Od učenika se očekuje da izloženo ne prihvati samo na osnovu vere, već da preispituje učenje kroz lično iskustvo što je, prema Budi, jedini način da se dođe do istinskog znanja i samim time do oslobođenja od patnje.

Izvori
Mletačka Republika

Mletačka Republika  (tal. Repubblica di Venezia, kasnije Repubblica Veneta, venec. Repùblica de Venèsia, kasnije Repùblica Vèneta; tradicionalno Prejasna Mletačka Republika, tal. Serenissima Repubblica di Venezia, venec. Serenìsima Repùblica Vèneta), država sa središtem u današnjem italijanskom gradu Veneciji (Mlecima), a koja je postojala od 9. do 18. vijeka (do 1797. godine). Mletačka Republika je bila pomorska sila na obalama istočnog Mediterana, odnosno na obalama Jadranskog mora. Nastala je prvobitno kao grad-država, nakon invazije Langobarda na sjevernu Italiju 568. Tokom srednjeg vijeka Mletačka Republika se razvijla u vodeću pomorsku silu u ovom dijelu svijeta, ovladavši najvećim dijelom jadranske obale, dijelom otoka u Egejskom moru, te osnovavši svoje trgovačke kolonije u Konstantinopolisu i Jeruzalemu. Republika je prestala da postoji nakon Napoleonovog osvajanja 1797.

Istorija 
Mletačka republika je priznavala vlast Bizanta do 10. vijeka, kad joj je formalno priznata nezavisnost, a kasnije se naglo razvila i ojačala zahvaljujući razvitku trgovine. U težnji za ekspanzijom prema istoku postala je veliki neprijatelj Bizanta i bila glavni učesnik u njegovom prvom rušenju 1204. godine i osnivanju Latinskog Carstva. Tokom 11. i 12. vijeka Venecija je svoju vlast proširila na jedan deo Lombardije, Dalmaciju, Albaniju, Peloponez, Kretu, Cipar i egejske otoke. 

U 15. vijeku pod mletačku vlast pali su gradovi Padova, Vicenza, Verona, Brescia, Bergamo i dr. Ekspanzija na Jadran počinje 1000. godine, kada je dužd Petar II Orseolo otrgao od hrvatske države veći deo Dalmacije. Naročitu korist izvukla je posle četvrtog krstaškog rata kada je dobila deo Carigrada, Moreju, jonske otoke te neograničeno pravo trgovine. U periodu od 1205. do 1358. godine njenu vrhovnu vlast priznao je i Dubrovnik; tada je bila na vrhuncu moći i kao najveća pomorska mediteranska sila s pravom je nazivana "gospodaricom mora". 

Opadanje mletačke moći, kao i moći svih trgovačkih gradova u Sredozemlju, počelo je u 16. vijeku otkrićem Amerike i pomorskog puta za Indiju, jer su se pomorski putevi i svjetska trgovina pomjerili sa Sredozemnog mora na Atlantski ocean. Od 16. vijeka Venecija gubi istočne posjede, koje joj otimaju Turci (Cipar 1571, Kretu 1669. i dr.), a nezavisnost je konačno izgubila Kampoformijskim mirom 1797., kojim ju je Napoleon Bonaparte ustupio Austriji, a 1805-1815. pripojio je svojim posjedima u Italiji; 1815-1866. ponovo pripadala Austriji, a 1866. ušla u sastav ujedinjene Italije.

Balkanske zemlje pod Mlecima 
Kako su Mleci bili izvrsni pomorci, veliki dijelovi Dalmacije, Istre i Kvarnera, pa čak i Hercegovine, bili su u različitim periodima tokom historije pod kontrolom Mletačke Republike.

Vladari Mletačke Republike 
Na čelu Mletačke republike stajao je dužd, čiji je simbol moći bio zlatni krilati lav. Popis mletačkih vladara je podugačak, a gotovo svaki od njih ostavio je svoj trag u bogatoj i raznolikoj historiji venecijanske republike.

 
Historija Venecije
Historija Italije po periodima
Mediteran
Srednjovjekovne države
Novovjekovne države
Bivše države na Balkanu
Bivše države u Evropi
Mleci

Mleci se može odnositi na:

 Mleci (država), južnoevropska država koja je postojala od 697. do 1797.; v. Mletačka Republika
 Mleci (grad), grad i luka u sjevernoj Italiji, na sjeverozapadnoj obali Jadranskog mora; usp. Venecija

Vidi još 
 Venecija (razvrstavanje)
Sara Lee

Sara Lee Corporation () je američka kompanija za proizvodnju potrošačke robe sa sjedištem u Illinoisu. Sara Lee je isto tako ime za niz prehrambenih proizvoda u obliku zamrznute i pakirane hrane, često poznatih pod dugotrajnim sloganom "Nobody doesn't like Sara Lee" ("Nitko ne ne voli Saru Lee"). Godine 2006. Sara Lee je objavila novu kampanju na razini kompanije pod geslom : "joy of eating" ("Užitak u jelu"). Kampanja je dio restrukturiranja Sare Lee, odnosno pokušaja da Sara Lee fokusira svoje aktivnosti na svoje temeljen brandove vezane uz hranu i pića, uključujući brandove vezane uz peciva, delikatese i slastice.

Kompanija vuče porijeklo iz godine 1939, kada je Nathan Cummings dobio C.D. Kenny Company, kompaniju za veleprodaju šećera, kave i čaja u Baltimoreu, te stvorio Consolidated Foods Corporation. Godine 1956. kompanija je kupila kompaniju poznatu pod nazivom "Kitchens of Sara Lee", koja je poslije postala jedna od kompanijih najpoznatijih branodva. Godine 1985. uprava je prihvatila ime branda kao ime cijele korporacije. 

Godine 2004. Sara Lee Corporation je imala poslovne aktivnosti u 58 država; prodavala je hranu, odjeću i predmete za domaćinstvo u preko 200 država; te imala 150.000 uposelnika širom svijeta.

Vanjske veze 
 Službena stranica  (engleski)
 HanesBrands.com Stranica kompanije (engleski)

Nastanci 1939.
Američke kompanije
Njujorška burza

Njujorška burza dionica (engleski The New York Stock Exchange (NYSE), poznata i po nadimku "Big Board (Velika ploča)," je njujorška burza dionica. Prema količini dolara je najveća, a prema broju kompanija druga po veličini burza na svijetu. Njen volumen dionica je 1990-ih nadmašio NASDAQ, ali je ukupna tržišna kapitalizacija kompanija na listi NYSE-a pet puta veća od one NASDAQ-a. The New York Stock Exchange has a global capitalization of $21 trillion, including $7.1 trillion in non-U.S. companies. 

NYSE-om upravlja NYSE Group, koji je stvoren spajanjem s elektronskom burzom dionica Archipelago Holdings. Trgovački podij Njujorške burze dionica je smješten u ulici Wall Street br. 11, i sastoji se od pet prostorija u kojima se trguje . Glavna zgarda je na listi Nacionalnog registra historijskih lokacija te je smještena na ulici Broad Street br. 18, između uglova Wall Streeta i Exchange Placea.

NYSE Group pribavlja Euronext, te će mnoge od njenih operacija (pogotovo vezanih uz IT i trgovačke platforme) biti kombinirane s Njujorškom burzom dionica i NYSE Arca.

Eksterni linkovi 

 New York Stock Exchange website
 NYSE quick facts page 
 MarkeTrac 
 Emporis
 Forbes Stock Market Course 

Članci
 NYSE and NASD Hold Merger Talks 
 All Business: The conflicted roles in NYSE merger 
 ''Move Over, Adam Smith: The Visible Hand of Uncle Sam  Report concludes that the U.S. government surreptitiously intervenes in the American stock market

Burze svijeta
Ekonomija SAD
Burza
Manhattan
Burza

Burza ili berza (njem. Börse < niz. beurs; tal. borsa: novčarka, kesa), organizirano mjesto trgovanja čija je glavna funkcija omogućiti susretanje ponude i potražnje vrijednosnih papira pod jednakim uvjetima za sve sudionike. „Pod jednakim uvjetima“ označava jednaku dostupnost podataka o vrijednosnim papirima kojima se trguje, kao i dostupnost podataka o trenutnoj ponudi i potražnji vrijednosnih papira.

Burza služi vremenskom i prostornom (u novije vrijeme i virtualnom) objedinjavanju trgovanja uz kontrolirano utvrđivanje cijena. Cilj im je povećanje transparentnosti tržišta vrijednosnica, veća učinkovitost, smanjenje troškova transakcija ali i zaštita od manipuliranja.

Podrijetlo naziva burza nije izvjesno. Jedna od pretpostavki je da je nazvana po "Bourse de Paris" francuskoj nacionalnoj veletržnici dionica. Drugi smatraju vjerojatnijim, da je burza dobila ime miješanjem prezimena trgovačke obitelji van de Beurse iz 16. stoljeća sa lat. pojmom Bursa. Prva burza osnovana je 1460. u Antwerpenu.

Burza se može osnovati samo kao d.d. u skladu sa zakonom o trgovačkim društvima i Zakonom o tržištu vrijednosnih papira.
Sudionici u trgovini na burzi mogu biti samo ovlaštena društva koja su članovi burze. 
Poslove s vrijednosnim papirima mogu obavljati samo banke i brokerska društva.

Podjela burzi 
Burze se obično dijele na:
 robne burze, se dalje dijele na:
 opće robne burze
 specijalizirane robne burze
 efektne burze

Vidi još 
 broker
 burza rada
 burza vrijednosnih papira
 crna burza

Ekonomija
Trgovina
Univerzitet Frankfurt

Johann Wolfgang Goethe Univerzitet Frankfurta na Majni (skraćeno Univerzitet Frankfurt ili Frankfurtski Univerzitet) (njemački Johann Wolfgang Goethe-Universität) je osnovan 1914. godine i danas na njemu studira oko 38000 studenata.

Tadasnji gradonačelnik Frankfurta Franz Adickes i industrijalac Wilhelm Merton su uz pomoć bogatijh grašana Frankfurta (prvenstveno zidovskog porijekla) sakupili novac za osnivanje univerziteta. Sa skupljenim-poklonjenim novcem je nastao prvi privatni univerzitet. Godine 1932. je dobio ime po najpoznatijem građaninu Frankfurta, pjesniku Johannu Wolfgangu von Goetheu.

Univerzitet u Frankfurtu važi pored Berlina kao jedan od nabolje financiranih Univerziteta. Godišnji budžet iznosi oko 270 miliona € i u njemu je zaposleno oko 535 redovnih profesora, 2200 strućnih saradnika i 1600 ostalih radnika (uprava,administracija,odrzavanje itd.).

Na Univerzitetu postoji 16 smjerova (FB ili Fachbereich - stručni smjer) sa oko 170 studija. To su:

 FB 01 Pravo,
 FB 02 Ekonomija i Privreda,
 FB 03 Društvene nauke,
 FB 04 Pedagogija,
 FB 05 Psihologija i sport,
 FB 06 Teologija - evangelistička,
 FB 07 Teologija - katolička,
 FB 08 Filozofija i istorija,
 FB 09 Jezik i Kultura
 FB 10 Nova Filologija,
 FB 11 Geologija i Geografija,
 FB 12 Informatika i Matematika,
 FB 13 Fizika,
 FB 14 Biohemija, Hemija i Farmacija,
 FB 15 Bionauka,
 FB 16 Medicina.

Nastava se odrzava u u četiri razlicita dijela grada u tzv. campusima:
 Campus Bockenheim (Bokenhajm): Pravo, Ekonomija i Privreda, Društvene nauke, Pedagogija, Psihologija, Informatika i Matemetika,Geologija i Geografija.
 Campus Riedberg (Ridberg) : Farmacija, Fizika, Hemija, Biologija
 Campus Westend (Vestend) : Teologija, Filosofija, Istorija, Filologija, Arheologija
 Campus Niederad (Niderad) : Medicina

Pored te četiri lokacije postoje još i pojedinacne lokacije:
 Sport-uni u Ginheimu (Ginhajm),
 Biocampus u Palmengartenu (Botanički vrt),
 Istorija umjetnosti u Hausenu.

Historija 

Univerzitet Frankfurt se oduvijek smatrao liberalnim ili lijevo nastrojenim, te je imao reputaciju zbog svojih židovskih i marksističkih profesora. Zbog toga su u doba nacističkog režima, "gotovo trećina profesora i mnogi od studenata bili izbačeni iz rasističkih i političkih razloga - više nego na ijednom drugom njemačkom univerzitetu. (citat s web-stranice univerziteta). Također je igrao važnu ulogu u njemačkim studentskim nemirima godine 1968.

Univerzitet Frankfurt je najpoznatiji po svom Institutu za društvena istraživanja (osnovanom godine 1924), institucionalnom domu Frankfurtske škole, jedne od najvažnijih filozofskih i škola društvenih nauka u 20. vijeku. Najpoznatiji profesori Frankfurtskog univerziteta vezani uz ovu školu su Theodor Adorno, Max Horkheimer, Jürgen Habermas, kao i Herbert Marcuse, Erich Fromm te Walter Benjamin. Tu su i sociolog Karl Mannheim, filozof Hans-Georg Gadamer, filozofi religije Franz Rosenzweig, Martin Buber i Paul Tillich, psiholog Max Wertheimeri antropolog Norbert Elias.

Vidi još 
 Lista univerziteta u Njemačkoj
 Obrazovanje u Njemačkoj

Vanjski link 

 www.uni-frankfurt.de
 Film 
 Historija zgrade IG Farben

Frankfurt