alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Østfold

Østfold ("Orienta Fold") ĝis la fino de 2019 estis provinco de orienta Norvegio, lime de Akershus, kaj Svedio. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. La areo estas  kvadrataj kilometroj. La administra centro estis Sarpsborg.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Ara, Aspern kaj Øyeren.

Komunumoj 
 Aremark
 Askim
 Eidsberg
 Fredrikstad
 Halden
 Hobøl
 Hvaler
 Marker
 Moss
 Rakkestad
 Rygge
 Rømskog
 Råde
 Sarpsborg
 Skiptvet
 Spydeberg
 Trøgstad
 Våler
Sør-Trøndelag

Sør-Trøndelag ("Suda Trøndelag") estis provinco de meza Norvegio, lime de Nord-Trøndelag, Møre og Romsdal, Oppland, kaj Hedmark. En 2002 en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la tuta loĝantaro de Norvegio. Areo estis . La administra centro estis en Trondhejmo.

La 27-an de aprilo 2016, la du parlamentoj de Sør- kaj Nord-Trøndelag interkonsentis pri la kuniĝo de la du provincoj al nova unuo Trøndelag. La kuniĝo efektivigis la 1-an de januaro 2018.

Komunumoj 
 Agdenes
 Bjugn
 Frøya
 Hemne
 Hitra
 Holtålen
 Klæbu
 Malvik
 Meldal
 Melhus
 Midtre Gauldal
 Oppdal
 Orkdal
 Osen
 Rennebu
 Rissa
 Roan
 Røros
 Selbu
 Skaun
 Snillfjord
 Trondhejmo
 Tydal
 Ørland
 Åfjord

Eksaj provincoj de Norvegio‎
Trøndelag
Telemark

Telemark ("Frostoza Kampo") ĝis la fino de 2019 estis pejzaĝo kaj estis provinco de sud-orienta Norvegio, lime de Vestfold, Buskerud, Hordaland, Rogaland, kaj Aust-Agder. En  en ĝi loĝis  homoj. Areo estas . La administra centro estis Skien. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Vestfold konsistigas novan provincon Vestfold og Telemark.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Bandak.

Komunumoj 
 Skien
 Porsgrunn
 Bamble
 Notodden
 Kragerø
 Nome
 Tinn
 Bø
 Sauherad
 Drangedal
 Vinje
 Seljord
 Kviteseid
 Tokke
 Siljan
 Hjartdal
 Nissedal
 Fyresdal

Telemark ankaŭ estas nomepitetoj de ski-speco kaj vintra sporto.

 
Norvegaj provincoj kaj teritorioj
Vestfold og Telemark‎
Troms

Troms ĝis la fino de 2019 estis provinco de norda Norvegio, lime de Finnmark kaj Nordland.
En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la suma loĝantaro de Norvegio.

La areo estas , kaj la administra centro estis Tromsø. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Finnmark konsistigas novan provincon Troms og Finnmark, kiu kovras la tutan nordon de Norvegio.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Altevatnet.

Komunumoj 
 Balsfjord
 Bardu
 Berg
 Bjarkøy
 Dyrøy
 Gratangen
 Harstad
 Ibestad
 Karlsøy
 Kvæfjord
 Kvænangen
 Kåfjord
 Lavangen
 Lenvik
 Lyngen
 Målselv
 Nordreisa
 Salangen
 Skjervøy
 Skånland
 Storfjord
 Sørreisa
 Torsken
 Tranøy
 Tromsø

 
Troms og Finnmark
Eksaj provincoj de Norvegio
Vest-Agder

Vest-Agder ("Okcidenta Agder") ĝis la fino de 2019 estis provinco de suda Norvegio, lime de Rogaland, kaj Aust-Agder. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la suma loĝantaro de Norvegio. Areo estis . La administra centro estis Kristiansand. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Aust-Agder konsistigas novan provincon Agder, kies centro daŭre estas la urbo Kristiansand.

Komunumoj 
 Audnedal
 Farsund
 Flekkefjord
 Hægebostad
 Kristiansand
 Kvinesdal
 Lindesnes
 Lyngdal
 Mandal
 Marnardal
 Sirdal
 Songdalen
 Søgne
 Vennesla
 Åseral

 
Agder
Vestfold

Vestfold ("Okcidenta Fold") ĝis la fino de 2019 estis provinco de orienta Norvegio, lime de Buskerud kaj Telemark. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. La areo estas  kvadrataj kilometroj. La administra centro estas la urbo Tønsberg. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Telemark konsistigas novan provincon Vestfold og Telemark.

Komunumoj 
 Andebu
 Hof
 Holmestrand
 Horten
 Lardal
 Larvik
 Nøtterøy
 Re
 Sande
 Sandefjord
 Stokke
 Svelvik
 Tjøme
 Tønsberg

Norvegaj provincoj kaj teritorioj
Vestfold og Telemark‎
Oden (familia nomo)

Oden estas familia nomo, kiun portas:

 Beverly Oden
 Elaina Oden
 Greg Oden,
 Kim Oden
 Robert A. Oden,
 Ron Oden
 St. Louis Jimmy Oden
 Scott Oden
 Thomas C. Oden
 William B. Oden

Familiaj nomoj
A Course in Miracles

A Course in Miracles (Kurso pri mirakloj) estas libro, kiu celas helpi la leganton atingi spiritan transformon.

La Kurso ne apartenas al kredo aŭ religio, sed instruas manieron por atingi internan pacon, kiun oni povas atingi per multaj vojoj.

Historio 
 

La Kurso ekestis kiam du profesoroj de klinika psikologio, Helen Schucman kaj William Thetford, de la Universitato Columbia (Novjorko, Usono), decidis ke devus esti alia maniero de vivi. Ili estis laborantaj multe, ne-religiaj kaj multokupitaj, kiel multaj homoj en ĉiutaga vivo.
Helen skribis la tekstojn inter 1965 kaj 1972 per "interna diktado". Estis "Voĉo", tra kiu ŝi ricevis la tekstojn. Bill (William) subtenis Helen kaj ellaboris la tekstojn.

La nomoj de la aŭtoroj ne estas menciitaj sur la kovrilo de la libro, ĉar la Kurso ne reprezentus la ideojn de la homaj aŭtoroj, sed estus universala koncepto mem.

Libro 
Origina titolo: "A Course in Miracles"
Eldonita ĉe "Foundation for Inner Peace, Tiburon, California, Usono" kaj "Foundation for A Course in Miracles, Roscoe, New York, Usono" ek de 1975.
Tradukita en diversaj lingvoj.

Enhavo 
La libro priskribas kiel la homa egoo perceptas la mondon, kaj kontraŭe, pri ne-juĝanta, universala, dia, eterna amo.

La libro konsistas el tri partoj: 
I. "Tekstlibro", de 689 paĝoj (nederlanda eldono), kiu enhavas la teorion de la kurso, fakte estas tekstoj pri diversaj spiritualaj temoj laŭ la ideoj de la Kurso.
II. "Laborlibro", de 491 paĝoj, kiu enhavas 365 lecionojn, kun kiuj oni povas ekzerci la ideojn de la Kurso.
III. "Gvidlibro por instruistoj", de 94 paĝoj, kiu enhavas demandojn, kiujn lernantoj povas starigi, kaj respondojn laŭ la ideoj de la Kurso.

Eksteraj ligiloj 
 Oficiala paĝo de la "Foundation for Inner Peace" 

Course
Irmgard Keun

Irmgard KEUN [imgat kojn] (naskita la 6-an de februaro 1905 en Berlino, mortinta la 5-an de majo 1982 en Kolonjo) estis germana verkistino.

La filino de fabrikposedanto unue fariĝis aktorino. Subitan famon ŝi gajnis per la verkado de du ironie-satiraj romanoj, temantaj pri virinoj dezirantaj sendependecon.

En la jaro 1933 la nazioj malpermesis ŝiajn verkojn kaj tri jarojn post tio la aŭtorino elmigris al Nederlando. En 1940 ŝi per falsa legitimilo revenis al Germanio, sed ŝia verkista kariero stagnis, kaj eĉ post la Dua mondmilito ŝiaj verkoj ne rikoltis grandan atenton. Nur ekde 1979 la verkaro de Irmgard Keun remalkovriĝis kaj reaperis en la libromerkato.

Listo de verkoj 
 Gilgi, eine von uns (romano, 1931; filmigita 1932)
 Das kunstseidene Mädchen (romano, 1932)
 Das Mädchen, mit dem die Kinder nicht verkehren durften (romano, 1936)
 Nach Mitternacht (romano, 1937)
 D-Zug dritter Klasse (romano, 1938)
 Kind aller Länder (romano, 1938)

Keun, Irmgard
Johann Christoph Adelung

Johann Christoph ADELUNG ([johan kristof adelun] ; naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1732 en Spantekow, mortis la 10-an de septembro 1806 en Dresdeno) estis germana lingvisto, filologo kaj bibliotekisto.

Li famiĝis pro la eldono de la germana vortaro Versuch eines vollständigen grammatisch-kritischen Wörterbuchs der hochdeutschen Mundart (Provo de kompleta gramatika-kritika vortaro de la altgermana dialekto) (5 volumoj, 1774-1786), kiu esence kontruibuis al la unuecigo de la germana lingvo.
Joyce Carol Oates

Joyce Carol OATES (* la 16-an de junio 1938 en Lockport, Novjorkio) estas usona verkistino.

Oates atestis ke ŝi daŭre estis altirita al la kreado de librojn eĉ antaŭ ol ŝi lernis skribi, kiam ŝi desegnis rakontojn, kiujn ŝi inventis. Kiam ŝi ricevis, en la aĝo de 14 jaroj, tajpilon kiel donacon, tiam ŝi komencis praktiki verkadon de romanoj.

En 1962, post ŝia geedziĝo, ŝi translokiĝis al Detrojto. La urbo ŝarĝita de sociaj streĉoj provizis ŝin per la materialoj por ŝiaj fruaj laboroj. Detrojto, ŝi diras, formis ŝin por pli bone aŭ pli malbone kiel persono kaj kiel verkisto. La sukceso ne postrestis al ŝi, kaj jam en la aĝo de 30 jaroj ŝi akiris rekonon kiel elstara kaj grava verkisto. Paralele al sia instrua laboro en la akademio, ŝi daŭre eldonis 2-3 librojn jare: romanoj, noveloj, poezio, teatraĵoj kaj nefikciaj verkoj.

Ŝi priskribas en siaj romanoj kaj rakontoj la ĉiutagan vivon de ordinaraj homoj en Usono. Centran rolon ludas la rilatoj inter viroj kaj virinoj, perforto kaj malekvilibro inter ili. Kiel la grandaj verkistoj de la 19a jarcento, ŝi sukcesis parigi komercan sukceson kun alta literatura kvalito. Pri ŝia libro Angel of Light (Anĝelo de Lumo) en recenzo en la Washington Post, "Joyce Carroll Oates sekvas la usonan revon, donante al la libro evoluantan dramon kaj la potencon de greka tragedio."

Multaj verkoj estas lokigitaj en Eden County, fikcia loko, simila al tiu, en kiu la aŭtorino pasigis sian infanaĝon.

Listo de verkoj 
 A Garden of Earthly Delights (romano, 1967)
 Them (romano, 1969)
 Marriages and Infedelities (rakontoj, 1972)
 Childwold (romano, 1976)
 Crossing the Border (rakontoj, 1977)
 Unholy Loves (romano, 1979)
 Bellefleur (romano, 1980)
 Angel of Light (romano, 1981)
 Last Days (rakontoj, 1984)
 Solstice (romano, 1985)
 You Must Remember this (romano, 1987)
 Americal Appetites (romano, 1989)
 What I Lived for (romano, 1994)
 Zombie (romano, 1995)

Usonaj verkistoj
Anglalingvaj verkistoj
Usonaj ateistoj
Usonaj humanistoj
Usonaj poetoj
Eksaj katolikoj
Usonaj dramistoj
Hungardevenaj usonanoj
1746

1746 estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1746 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Angloj venkis skotojn sub la stuarta Karolo la Pretendanto en Culloden
 Ferdinando la 6-a (Hispanio) surtroniĝis
 Frederiko la 5-a iĝis reĝo de Danio kaj Norvegio;

Naskiĝoj 

 12-a de januaro: Johann Heinrich Pestalozzi, svisa pedagogo (m. 1827)
 15-a aŭ 16-a de februaro: Wilhelm Heinse, germana verkisto (m. 1803)
 30-a de marto: Francisco de Goya, hispana pentristo (m. 1828)
 29-a de junio: Joachim Heinrich Campe, germana verkisto (m. 1818)

Mortoj 
 22-a de majo: Thomas Southerne, irlanda verkisto (n. 1660)
 9-a de julio: Filipo la 5-a, reĝo de Hispanio (n. 1683)
 19-a de decembro: Filipo la 5-a, reĝo de Hispanio (n. 1683)
1404

En la jaro 1404 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Inocento la 7-a iĝis papo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Lajoux kiel La Jous Mertinatt (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
 Steinerberg kiel an steiner berg (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).

Naskiĝoj 
Isabelo reĝino de Portugalio.
 14-a de februaro - Leono Baptisto Alberti, itala humanisto, arkitekto, poeto, lingvisto, filozofo kaj ĉifrosciencisto. (m. 1472)

Mortoj 
 Filipo la 3-a (Philippe III le Hardi), Burgonja duko;
 Bonifaco la 9-a, papo;
1418

En la jaro 1418 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 19-a de majo : la burgonja duko Johano prenas Parizon
 Septembro : la Angloj eksieĝas Rouen

Naskiĝoj

Mortoj
1548

En la jaro 1548 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kreitaj vicregnoj de Ĉilio kaj Peruo

Naskiĝoj 
 Francesco Soriano, itala komponisto (proksima dato) (m. 1621)
 Giordano Bruno, itala monaĥo kaj filozofo (m. 1600)
 Giovanni de Macque, itala komponisto (m. 1614)
 Honda Tadakatsu, japana generalo (m. 1610)
 Sakakibara Yasumasa, japana samurajo kaj daimio (m. 1606)
 Tomás Luis de Victoria, hispana komponisto (m. 1611)
 Karel van Mander, flandra pentristo kaj verkisto (m. 1606)

Mortoj 
 1-a de aprilo: Sigismondo la 1-a, reĝo de Pollando (n. 1467)
 30-a de majo: Johano Diego, indiĝena meksikano kaj sanktulo (naskiĝis ĉirkaŭ 1474)
 5-a de septembro: Catherine Parr, 6-a edzino de Henriko la 8-a (Anglio) (n. ĉirkaŭ 1512)
Privata internacia juro

La privata internacia juro estas la fako de ĉiu ŝtata juro kiu difinas la juron kiun oni apliku en tiuj rilatoj kiuj havas ligon al la juro de alia ŝtato.

Tiuokaze la aplikebla leĝaro devas esti difinita.
 Ekzemple: Francino edziniĝas al meksikano en Usono; ili vivas en Britio kaj volas eksedziĝi. Kiun leĝaron oni apliku por plenumi ilian eksedziĝon? ...

Ĉiu ŝtata juro al kiu la rilato havas ligon difinas la aplikendan juron sendepende de la aliaj, kaj povas esti ke iliaj difinoj konfliktas. Por limigi tiajn konfliktojn, ŝtatoj konkludis traktatojn pri uniforma internacia privata juro. 

Komercaj rilatoj estas pli kaj pli internaciaj. Por eviti la tiklajn problemojn pro la privata internacia juro, tiuj kontraktoj ofte antaŭvidas en klaŭzo la aplikotan leĝaron.

Tradicie kontrastas la privata internacia juro kun la publika internacia juro.

Internacia juro
Privata juro
Publika internacia juro

La publika internacia juro,  aŭ , estas la aro de la reguloj, kiuj koncernas la rilatojn inter sendependaj estaĵoj kadre de la Internacia Socio, inkl. de la suverenaj ŝtatoj.

La plimulto el tiuj reguloj baziĝas sur diplomatiaj interkonsentoj, traktatoj aŭ kutimoj.

Ekzistas internaciaj tribunaloj, kiel ekz. la Internacia Kortumo (la arbitracia organo de UNO), kaj la Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj (la organo de Konsilio de Eŭropo).

La malforto de tiu juro kuŝas en tio, ke ĝi ne havas sankcion. La ŝtatoj spontane submetas sin al ĝi, sed okaze de konflikto nur al la venkinto oni povos apliki punon. Tial doktrinaj aŭtoroj opinias, ke la publika internacia juro ne vere estas juro.

Tradicie kontrastas la publika internacia juro kun la privata internacia juro.

Vidu ankaŭ 
 Internacia juro
 Internacia juro de homaj rajtoj

Internacia juro
Procedura juro

Juro > Nacia juro

La procedura juro estas la aro de la reguloj, kiuj rilatas la justican organizon kaj la aktojn, kiujn oni faru por havi juĝdecidon.

Oni distingas la procedurojn:
 penalan,
 civilan,
 administracian, kaj
 komercan
... kiuj obeas specifajn regulojn.

Juro
Kriminala juro

La kriminala juro estas la aro de la reguloj, kiuj difinas kaj punigas la kontraŭleĝajn agojn (deliktoj, krimoj...) kaj estas plej ofte kompilitaj en la kriminala kodo.

En demokratiaj landoj oni ĝenerale trovas jenajn du fundamentajn principojn:

 Principo de leĝeco de la deliktoj kaj la punoj: oni ne rajtas kondamni personon, se li ne plenumis kontraŭleĝan agon. (Latine: nulla pœna sine lege)
 Premiso de nekulpeco. (Latine: in dubio pro reo)

Listo de deliktoj kaj krimoj troveblaj en kriminala juro 
 Dizerto
 Kalumnio
 Murdo
 Ŝtelo

Vidu ankaŭ 

 Amnestio
 Civila juro
 Dei delitti e delle pene
 Juro
 Krimo
 Leĝo
 Mortpuno
 Puno

 
Publika juro
Konstitucia juro

La konstitucia juro estas la aro de la reguloj, kiuj organizas la funkciadon de la ŝtato kaj de la publikaj povoj. Ĝia precipa fonto estas konstitucio.

Vidu ankaŭ 
 Jurŝtato
 Locke
 Ŝtato
 Politiko
 Politika scienco
 Publika juro
 Regado de la leĝo
Fiska juro

La fiska juro estas la aro de la reguloj, kiuj difinas la rajtojn kaj devojn de la impostpaganto. Ĝi ankaŭ difinas la domajnojn, en kiuj la fisko devas agi. Ĝi estas grava fako de juro.

Vidu ankaǔ 
 Fiska politiko
 Imposto
Administracia juro

La administracia juro estas la aro de leĝoj, dekretoj kaj aliaj reguloj, kiuj difinas:
 la rilatojn inter la privatuloj kaj la ŝtata administracio;
 kaj la rolon kaj la organizon de la publikaj povoj.

Administraciaj juĝistaroj en la mondo 
 Administracia juĝistaro en Alĝerio
 Administracia juĝistaro en Aŭstrio
 Administracia juĝistaro en Benino
 Administracia juĝistaro en Belgio
 Administracia juĝistaro en Britio
 Administracia juĝistaro en Egiptio
 Administracia juĝistaro en Finnlando
 Administracia juĝistaro en Francio
 Administracia juĝistaro en Germanio
 Administracia juĝistaro en Hispanio
 Administracia juĝistaro en Hungario
 Administracia juĝistaro en Italio
 Administracia juĝistaro en Kipro
 Administracia juĝistaro en Libano
 Administracia juĝistaro en Litovio
 Administracia juĝistaro en Luksemburgio
 Administracia juĝistaro en Pollando
 Administracia juĝistaro en Tajlando
 Administracia juĝistaro en Turkio
Komerca juro

Juro > Nacia juro > Privata juro

La komerca juro estas la aro de la reguloj, kiuj aplikiĝas rilate al:
 la komercaj aktoj,
 la komercistoj,
 la komercaj societoj.

Vidu ankaŭ 
 jura persono
 natura persono
 Kontrakto
 Intelekta propraĵo
 Internaciaj Kontadaj Normoj (IFRS/IAS)
 Avalo

 
Negoco
Civila juro

La civila juro estas en juro la aro de la reguloj, kiuj aplikiĝas rilate al:
 la personoj,
 la familio,
 la posedaĵoj kaj la proprieto,
 la heredoj,
 la donacoj,
 la kontraktoj kaj la ŝuldoj,
 la civila respondeco (kompensodevo),
 la garantioj,
 la privilegioj...

Kutime por ĉiu kazo validas la civila juro de la ŝtato, en kies teritorio la koncernaj agoj okazas, aŭ kies civitanoj estas implikitaj. Escepto estas Usono, kiu per speciala leĝo (Alien Tort Claims Act) pretendas la rajton decidi pri ĉiu ajn kazo en la mondo laŭ usona juro.

La nocio "civila juro" povas ankaŭ kontrasti kun la nocioj "eklezia juro", "religia juro" kaj "armea juro" kaj tiam signifas la juron, kiu ne estas regulata de specialaj leĝoj de la koncernaj instancoj. Kontraste al "milita juro" ĝi signifas la juron, kiu validas en pacaj tempoj.

Vidu ankaŭ 

 Administracia juro
 Franca civila kodekso
 Kriminala juro
 Privata juro
 Romiĝermana juro

Civila juro

de:Privatrecht#Allgemeines Privatrecht
Labora juro

La labora juro, aŭ laborjurscienco, estas la aro de la reguloj, kiuj difinas la rilatojn inter la privataj dungistoj kaj la salajruloj dum la laborado.

Ĝi estas juro protektema al la salajrulo.

Ĝi regulas same:
 la individuajn rilatojn (laborkontrakto), kaj
 la kolektivajn rilatojn (strikoj, sindikatoj...),
 sume la labor-rajtojn.

Eksteraj ligiloj 

 http://bundesrecht.juris.de/tzbfg/index.html 
 http://www.galbithink.org/child.htm
 http://www.dbj.co.at/phps/start.php?noie=&lang=en&content=publikationen_show.php&navi=publikationen&publikation_nr=167  
 http://www.dbj.co.at/phps/start.php?noie=&lang=en&content=publikationen_liste.php&fach_nr=8&navi=publikationen

Vidu ankaŭ 
 Sociala sekureco
 Sindikato
 Labormerkato
 Laborprotekto
 Internacia Organizaĵo de Laboro

 
Ekonomio
Vulgara latino

Vulgara latino estas kolektiva nomo por parolataj dialektoj de Latino, kontraste al la literatura normo. Ĝi aktuale ekzistas en la formo de la latinidaj lingvoj.

Inter -100 al 300, la Imperio disvastigis latinon al okcidenta Eŭropo kaj Dacio (la nuna Rumanio). 

Grava esploristino ĉi-prie estis la vienanino Maria Iliescu.

Vidu ankaŭ 

 Gaŭlo-latinida lingvaro
 Latinaĉo
 Malnovfranca lingvo

Romia Imperio
Latina lingvo
Aeronaŭtiko

Aeronaŭtiko temas pri scienco kaj agado pri/kun aeraj flugaparatoj, kaj pri organizo de civila kaj milita flugado per aeraj flug-aparatoj:

 aerostatoj (flug-aparatoj malpli pezaj ol aero), aerŝipo, balono kaj
 aerodinoj (flug-aparatoj pli pezaj ol aero), avio (pli regula termino, konvena por faka stilo) = Aviadilo(pli komun-uza vorto).
 avioj (=pli pezaj ol aero), kiuj ne uzas aerodinamikajn fortojn por sia flugado kiel aerodinoj.

Tamen, aerkusena veturilo (:en:Howercraft) ne estas flug-aparato. Ĝi estas ŝvebanta veturilo, kiu ne flugas, sed nur moviĝas kelk ajncentimetrojn super tero.

Ĝi estas subdividata je
 Aviado – flugado per avioj(=pli pezaj ol aero); aŭ pli ĝenerale aviadiko – scienco kaj agado de/per avioj.
 Aerostatado – flugado per aerostatoj; aŭ pli ĝenerale aerostatadiko – scienco kaj agado per aerostatoj.

Oni notas ke aerostatiko estas simile kun aerodinamiko parto de mekaniko de fluidaĵoj.

Parale ekzistas astronaŭtiko, kiu okupiĝas pri kosmaj flug-aparatoj.

Komuna nocio por "aeronaŭtiko + astronaŭtiko" estas flugadiko.

Vidu ankaŭ 
 Kosmonaŭtiko
 Kosma flug-aparato
 Listo de aviadaj, aeronaŭtikaj mallongigoj

Eksteraj ligiloj 

 Aeronautika Terminaro – el la Jarlibro de UEA (Internacia E-Ligo), 1941. pp. 17-52.

Aviado
Aeronaŭtiko
Samsø

Samsø [samso] estas 112 km2-a insulo en Kattegat, meze inter Jutlando kaj Sjælland. Ĝi ankaŭ estas politika komunumo. Ĉirkaŭ 4300 homoj loĝas en Samsø, en 22 vilaĝoj. La ĉefvilaĝo nomatas Tranebjerg.

La komunumo Samsø enhavas plurajn ĉeajn insuletojn, el kiuj la plej notindaj estas Tunø, Kyholm kaj Vejrø. Samsø estas parto de la - komence de la jaro 2007 nove kreita - administra regiono Meza Jutlando – dane Region Midtjylland.

Trafiko 
Ĉiutaga boato iras al Sælvig kaj Kolby Kås de Jutlanda Hov kaj al Kolby Kås de Kalundborg en Sjælland. En Samsø ankaŭ troviĝas eta flughaveno.

Ekonomio 
Samsø famas pro siaj terpomoj, kaj ĝiaj bonaj kondiĉoj por biciklado, longaj plaĝoj kaj kampara etoso ĉiusomere allogas multajn turistojn.

Historio 
Dum la vikinga epoko oni fosis kanalon Kanhavekanalen tra la plej mallarĝa parto de l' insulo.

Christian la 5-a je la 16-a de julio de 1676 donacis la insulon al Sophie Amalie Moth, kaj je la 31-a de decembro li nomumis ŝin "Grafino de Samsø".

Legendo 
Laŭ legendo reĝo Angantyr batalmortis en Samsø en 726.

Vidindaĵoj 
En la insula okcidento troviĝas "sankta fonto" de Ilse Made.

Eksteraj ligiloj 
 Samsø-a oficejo de energio kaj medio 
 Samsø-a turismoburoo
 Ĉefpaĝo de Samsø

Insuloj en Danio
Insuloj en la Balta maro
Ĝermana mitologio
Insuloj alfabete ordigataj
UK 1912

8-a UK, la 8-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en Krakovo, Pollando (tiama Aŭstrio-Hungario) en 1912. 1000 partoprenantoj ĉeestis.

L. L. Zamenhof diris: „Tiu kongreso estas la lasta, ĉe kiu vi vidos min antaŭ vi; poste, se mi povas veni al vi, vi ĉiam vidos min inter vi.“ Kaj klarigis la kaŭzon de tiu decido.

Laŭ aserto de lia nevo, Julius Glück renkontiĝis dum la kongreso kun Lenin.

Teatraĵoj prezentitaj 
 Mazepa de Juliusz Słowacki, prezentis profesia trupo el la Urba Teatro de Krakovo je la nomo de J. Słowacki. Reĝisoris Ludwik Solski. Rolis: Stanisława Wysocka, Marian Knake-Marjański, Stanisław Stanisławki
 La Urso de Anton P. Ĉeĥov, prezentis amatora trupo de la Zamenhofa Artista Adeptaro gvidita de V. N. Devjatnin; tri rolantoj el tri landoj: ruso V. N. DEVJATNIN anglino F. L. Adela SCHÄFER, turko R. Rifaat.

Opero 
 Halka, muziko de Stanisław Moniuszko, libreto de W. D. Wolski, prezentis profesia opertrupo el Lvivo. Halka: Leonia Ogrodzka, Zofia: Stefania Z. Marynowicz, Janusz: Adam Orkoński, reĝa tablestro: Józef F. Munclinger.

Dokumentado 

 Universala Kongreso de Esperanto. 8, 1912, Kraków, Esperantista Centra Oficejo, 190 p
 Raporto pri la oka Kongreso de Esperantistoj (Krakovo 1912), Ned Katryn,Presa Esperantista Societo, 1912,99 p.
 Kongresa libro, Universala Kongreso de Esperanto. 8, 1912, Kraków, Eld. la Organiza Komitato de la Oka, 88 p.
 Ilustrita gvidlibro tra Kraków kaj cirkauajo. - Kraków : "Polonia", [ca. 1912]. - 38 p. : ill. ; 17 cm - Note: Eldono de Societo "Esperanto" en Kraków. – Kovra titolo: Kraków : urbo de jubilea kongreso 1912. (AB: 96 A 8 dl 14)
 Ilustrita gvidlibro tra Zakopane, Tatroj kaj Pieniny / en pola lingvo verkis Jan Ruskin. - Kraków : Organiza Komitato de la Oka Kongreso en Kraków, 1912. - 48 p. : ill. ; 15 cm – Kovra titolo: Zakopane, Tatroj kaj Pieniny.
 Behrendt, Arnold, Universala leterafranko : raporto al la IIIa Kongreso de Universala Esperanto-Asocio, Krakow (11-18 Augusto 1912) / verkis Arnold Behrendt. - Dijono (Francujo) : Laborista Kooperativa Presejo, [1912]. - 16 p. ; 16 cm (AB: 96 A 1 dl 19)
 Julius Glück, red., LA JUBILEA KONGRESO DE ESPERANTO 1912 (La VIIIa Kongreso en Kraków): Rememoraĵoj kaj Oficialaj Dokumentoj
 La arkivo "Hertfordshire Archives and Local Studies" posedas materialon de Sir Ebenezer Howard (1850–1928), iniciatinto de "Garden City movement". Ekzistas fotografaĵo de la britaj delegitoj al la kongreso. (laŭ EAB update : No. 41, April–June 2008 ★ N-ro 41, aprilo–junio 2008

Referencoj

Eksteraj ligiloj

 Raporto pri la oka kongreso de esperantistoj (plena teksto)
 Jarlibro 1912.

12 1912
Esperanto-renkontiĝoj en 1912
Krakovo
1912 en Eŭropo
1910-1919 en Pollando
Esperanto-renkontiĝoj en Pollando
UK 1910

La 6-a UK (= Universala Kongreso de Esperanto) okazis en Vaŝingtono (ĉefurbo de Usono) en la jaro 1910.

Inter la 357 partoprenantoj el 20 landoj estis ankaŭ doktoro L. L. Zamenhof. Lia kongresa parolado poste eldoniĝis kiel volumo 1 de la serio 10-spesdeka biblioteko Esperantista.

Inter la delegitoj estis ankaŭ oficiala reprezentanto de la Ruslanda Ministerio de Komerco kaj Industrio, Esperantisto A. A. Postnikov.

Dum la kongreso okazis la unua kunveno de "Universala Ligo".

Menciindas ke William W. Mann priskribis la vojaĝon al Ameriko kun d-ro Zamenhof al la 6-a UK en artikolo titolita "La Sesa Internacia Kongreso de Esperantistoj (Bildoj el la Notlibro de Ĉeestinto)" publikigita en la numero de British Esperantist (oktrobro 1910, paĝoj 184-197).

Teatraĵo prezentita 
 Kiel plaĉas al vi de William Shakespeare, prezentis profesiaj aktoroj lingve ne sufiĉe lertaj en ĝardeno de Bristol School

La kongreso en beletro 
 Mikaelo Bronŝtejn. Dek tagoj de kapitano Postnikov. Originala romano. Tiĥvin, 2004. ISBN 5860380275

10 1910
Vaŝingtono
1910 en Usono
Esperanto-renkontiĝoj en Usono
UK 1909

La 5-a Universala Kongreso okazis en Barcelono, Hispanio, en 1909 sub la nomo la V-a Tutmonda Kongreso de Esperanto. 1287 partoprenantoj el 32 landoj ĉeestis kaj Frederic Pujulà i Vallès estis la Prezidanto. Rimarkinde, Reĝo Alfonso XIII de Hispanio ĉeestis kaj montris sian subtenon de la lingvo. Tie la reĝo renkontis D-ro Zamenhof kaj donis al li la titolon de Comendador de la Orden de Isabel la Católica (Komandanto de la Ordeno de "Izabel la Katolika") kaj post tio la registaro oficiale permesis ke oni instruu Esperanton en la oficialaj lernejoj, komencanta kun la Centrala Universitato de Madrido. Krome, la kongreso ankaŭ havis iom da naciista sento ĉar partoprenis pluraj anarkiistaj, komunistaj kaj respublikaj Esperantistoj. Nelonge antaŭe, lokaj maldekstristaj Esperantistoj inkluziviĝis en 'La Tragika Semajno', sanga ribelo en Barcelono sufokita de la armeo, kun pli ol cent mortintoj, dekoj da bruligitaj preĝejoj kaj miloj da arestitoj. Ties partoprenado en tiu konflikto estis reprezentata en la kataluna filmo "ciutat cremada” (1976).

Teatraĵo prezentita 
 Mistero de Doloro de Adrià Gual, reĝisoris la tradukinto Frederic Pujulà i Vallès, tiam direktoro de la Teatro Romea, prezentis profesiaj geaktoroj.

Eksteraj ligiloj 
 Kongresa libro

Esperanto-renkontiĝoj en 1909
09 1909
Barcelono
1909 en Hispanio
Esperanto-renkontiĝoj en Hispanio
UK 1906

La 2-a Universala Kongreso de Esperanto okazis de la 28-a de aŭgusto ĝis la 2-a de septembro 1906 en Ĝenevo, Svislando. Venis 818 partoprenantoj el 30 landoj.

La malferma ceremonio okazis en Victoria Hall.
Aliaj eventoj okazis en "Amis de l'Instruction" kaj en la aŭditorio de la ĝeneva universitato. La bankedo okazis en "Kiosque des Bastions".

La LKK konsistis el prezidanto Friedrich Schneeberger, du sekretarioj Hector Hodler kaj Edmond Privat, tiam gimnazianoj 16- kaj 18-jaraj. Entute LKK konsistis el 15persona grupo.

Dum la kongreso oni fondis Konstantan Kongresan Komitaton kaj aprobis deklaracion pri neŭtraleco de la Esperanto-kongresoj.

Teatraĵoj prezentitaj 
 La letero de rekomendo de Max Maurey, kun Leono Zamenhof, Carlo Bourlet, Frederic Pujulà i Vallès, ludata kun granda animeco.
 La floro de l'pasinto de Edmondo de Amicis, kun Rosa Junck, Edmond Privat
 Agrabla surprizo de Wilhelm Frerking, kun Karl Zacherl, f-inoj Stirn, A. Schmidheini, E. Schmidheini
 Pipamanto kaj Senhejmulo, de Frederic Pujulà i Vallès prezentitaj de la aŭtoro.

Referencoj 

06 1906
Esperanto-renkontiĝoj en 1906
Ĝenevo
1906 en Svislando
Esperanto-renkontiĝoj en Svislando
UK 1907

La 3-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en Kembriĝo, Anglio en 1907. 1357 partoprenantoj ĉeestis. 

La LKK de la evento estis la tiel nomata "Trio por la Tria", formita de George Cunningham, John Pollen kaj Harold Bolingbroke Mudie.

Dum la Kongreso ekskursantoj vizitis la Ĝardenurbon Letchworth kaj renkontiĝis kun la fondinto de la urbo, Esperantisto Ebenezer Howard. La plejmulto de la kunvenoj okazis en la historia halo Guildhall de Kembriĝo.

Post la kongreso grupo de kongresanoj, inkluzive la geedzoj Zamenhof, vojaĝis al Londono, kie ili estis akceptitaj en la londona Gildohalo per reprezentano de la urbo Vezey Strong, tiam Skafaldo (Sheriff), kiu estis Esperantisto kaj en 1912 iĝis urbestro de Londono.

Teatraĵoj prezentitaj 
 Boks kaj Koks de John M. Morton kun William Main Page, J. Ford, A. J. Hulme
 Bardell kontraŭ Pickwick de Charles Dickens, ludita de amatora trupo, 16 geaktoroj el 9 landoj.
 Ŝi kliniĝas por venki de Oliver Goldsmith, internacia amatora trupo, 11 rolantoj inter kiuj d-ro Samuel Krukowski el Varsovio.
 Nepardonebla altrudo (sennoma aŭtoro).

Raportoj 
 Detala raporto en Germana Esperantisto paĝo 88 kaj sekvaj de la kajero por aŭg./sept. 1907 kun foto de la germanaj partoprenintoj.
 Diversaj raportoj en La Revuo 1907 Parolado de Zamenhof, p.1, vizito de 600 partoprenantoj, inkluzive la geedzoj Zamenhof en la ĝardenurbo de Ebenezer Howard (p. 142), postkongreso en Kimrujo (p. 146) kaj Skotlando (p. 50) kaj personaj impresoj de partoprenanto (p. 137)
 Belarte tralaborita en la privata blogo Zamenhof.blog.de (germanlingve).

Bildaro

Eksteraj ligiloj 

 Artikolo el La Voix du Nord (16/06/2020) pri Zamenhof en 1907 ()

07 1907
Esperanto-renkontiĝoj en 1907
Kembriĝo
1907 en Britio
Esperanto-renkontiĝoj en Britio
Skagerrak

Skagerrak (Sved-Norvega prononco [SKAGerak], Dana [SKEJerak]), aŭ Skagerako esperante, estas nomo de tiu parto de la Norda Maro troviĝanta inter Jutlando (Danio), Bohuslän (Svedio) kaj plejsuda Norvegio. Skagerrak estas ligita al Balta maro pere de mareto Kattegat kaj markoloj Storebælt, Lillebælt kaj Sundo. Ĝin alfluas la Oslo-fjordon.

Maroj
Markoloj
Geografio de Danio
Geografio de Norvegio
Limfjorden

Limfjorden, Fjordo Lim, situas en norda Jutlando. Ĝiaj 180 km konektas Baltmaron al Kattegat. La plej profunda ejo estas Hvalpsund (profundeco 24 m).

Insuloj:
 Jegindø
 Mors

Eksteraj ligiloj 

 http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Danish_language&action=edit&section=10 
 http://www.flashearth.com/?lat=56.711717&lon=8.198779&z=11.1&r=0&src=0 
 http://www.nioo.knaw.nl/projects/mabene/page/workplan 
 http://www.limfjord.dk/index.htm 

Danio
Geografio
Markolo
Jegindø

Jegindø estas insuleto okcidente en Limfjorden. Ĝi apartenas al komunumo Thyholm, Jutlando.

La insulo longas 6 km kaj larĝas 3 km, ampleksante 796 hektarojn. Ne troviĝas altaj punktoj, nek surfaca akvo, nek arbaro. Sur la insulo daŭre vivas ĉirkaŭ 540 loĝantoj.

Sur la insulo situas preĝejo, haveno, lernejo, maljunulejo, misia domo, kaj kelkaj butikoj (banko, varejo). Solaj kromaj entreprenoj estas fiŝado kaj agrikulturo.

Notoj 

Insuloj en Danio
Insuloj en la Norda maro
Insuloj alfabete ordigataj
Muriel Spark

Muriel SPARK, origine: Muriel Sarah CAMBERG (naskiĝis la 1-an de februaro 1918, mortis la 13-an de aprilo 2006) estis skota verkistino.

Ŝi naskiĝis Edinburgo, kie ŝi ankaŭ pasigis sian junaĝon. De 1937 ĝis 1944 ŝi vivis en Rodezio kaj Sud-Afriko, poste ŝi venis al Londono. Tie ŝi i.a. eldonis la revuon de la Poetry Society, verkis lirikon, rakontojn kaj biografiojn ekz. pri Mary Shelley kaj Emily Brontë. Famon ŝi tamen gajnis ĉefe per siaj romanoj, kiuj en ofte humura stilo pritraktas religiajn/filozofiajn temojn. En la jaro 1954 Muriel Spark konvertiĝis de la protestantismo al la katolikismo, kio havis grandan influon al ŝia verkado. Ekde 1993 ŝi portis la nobeltitolon Dame.

Fine de la 1960-aj jaroj ŝi transloĝiĝis al Italio. Ŝi mortis en Florenco.

Listo de verkoj 

The Comforters (romano, 1957)
Memento Mori (romano, 1959)
The Bachelors (romano, 1960)
The Prime of Miss Jean Brodie (romano, 1961)
The Mandelbaum Gate (romano, 1965)
The Public Image (romano, 1968)
The Hothouse by the East River (romano, 1973)
The Abbess of Crewe (romano, 1974)
Loitering with Intent (romano, 1981)
Curriculum Vitae (membiografio, 1992)
Reality and Dreams (romano, 1996)
Aiding and Abetting (romano, 2000)

Skotaj verkistoj
Johann Beer

Johann BEER (* la 28-an de februaro 1655 en St. Georgen, Aŭstrio, † la 6-an de aŭgusto 1700 en Weißenfels, Saksio) estis germana poeto, ankaŭ muzikisto kaj desegnisto. Li estis reprezentanto de la baroko, ofte komparata kun Hans Jakob Christoffel von Grimmelshausen.

Listo de verkoj 
 Der Symplicianische Welt-Kucker… (romano, 4 partoj, 1677-1679)
 Printz Adimantus... (romano, 1678)
 Des berühmten Spaniers Francisi Sambelle wolauspolirte Weiber-Hächel (romano, 1680)
 Der berühmte Narren-Spital (romano, 1681)
 Zendorii à Zendoriis Teutschen Winter-Nächte (romano, 1682)
 Die kurtzweiligen Sommer-Täge (romano, 1683)

En Esperanto aperis 
 Kaspia kaj la saluto de la senhaŭtigisto (el: Vintraj noktoj germanaj. – En: Germana antologio. – Gerlingen : Bleicher, 1985. – p. 315-324

Germanaj verkistoj
Wolfgang Koeppen

Wolfgang (Arthur Reinhold) Koeppen [volfgan kepn] (*  en Greifswald, †  en Munkeno) estis germana verkisto.

Studinte germanistikon kaj teatran sciencon, li dum ioma tempo laboris kiel ĵurnalisto kaj dramaturgo. Ekde 1934 li plene dediĉis sin al la verkado, samjare li fuĝis de la nazioj al Nederlando kaj en 1938 li revenis al Germanio.

Post la Dua mondmilito li okupiĝis pri la origino de naziaj tendencoj kaj kritikis en siaj verkoj la pluvivon de naziecaj pensmodeloj en la postmilita societo. En la jaro 1962 Wolfgang Koeppen gajnis la renoman literaturpremion Georg-Büchner-Preis.

Listo de verkoj 
 Eine unglückliche Liebe (romano, 1934)
 Die Mauer schwankt (romano, 1935)
 Tauben im Gras (romano, 1951)
 Das Treibhaus (romano, 1953)
 Der Tod in Rom (romano, 1954)
 Nach Russland und anderswohin (vojaĝraporto, 1958)
 Amerikafahrt (vojaĝraporto, 1959)
 Reisen nach Frankreich (vojaĝraporto, 1961)
 Romanisches Café (rakontoj, 1972)
 Jugend (prozaĵo, 1976)
 Es war einmal in den Masuren (membiografio, 1991)

Germanaj verkistoj
Germanlingvaj verkistoj
Cao Xueqin

CAO Xueqin  (naskiĝis 1715 aŭ 1724?, mortis 1763?) estis ĉina verkisto, deveninta el riĉa familio parenca kun la imperiestro, sed poste pro malfavoro persekutata kaj ekonomie detruita. La verkisto, inspirita de siaj knabaj travivaĵoj en palaco dum feliĉaj jaroj de la imperiestra favoro, verkis romanon Ruĝdoma sonĝo, kiu estas konsiderata ĉefverko de la ĉina literaturo. Temas pri travivaĵoj de knabo inter liaj 13-a kaj 18-a jaroj en granda palaco plena de ĉambroj, parencoj kaj servistoj (entute ĉirkaŭ 400 personoj), pri liaj ĉiutagaj aventuretoj kun servistinoj kaj parencinoj, pri liaj severaj patro kaj avino, pri lernejo, kaj tiel plu. La verko donas bildon de ĉina vivo kaj kulturo kaj impresas tiel forte, kvazaŭ la leganto ankaŭ estus loĝanto en la palaco. La libro estas ankaŭ alegorio de ĉina Budhismo.

La verkisto sukcesis krei 80 ĉapitrojn, la lastajn 40 ĉapitrojn finverkis alia verkisto, kvankam estas multe da polemiko pri la identeco de la fininto. Tamen la tuto estas konsiderata kiel verko de CAO Xueqin. La romano aperis prese post la morto de la aŭtoro.

La verko estis tradukita en Esperanton de Xie Yuming kaj eldonita de Ĉina Esperanto-Eldonejo en Pekino en la jaroj 1995-1997.

Vidu ankaŭ 
 Ĉinlingva literaturo

Naskiĝintoj en 1715
Ĉinaj verkistoj
1576

En la jaro 1576 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Rudolfo la 2-a iĝis imperiestro de Sankta Romia Imperio
 Finis la Kvina Franca milito pri religio sed, tuj poste, komencis la Sesa.
 Stefano Báthory iĝis reĝo de Pollando;

Naskiĝoj 
 Vincento Karduĉo, itala pentristo (m. 1638)
 12-a de januaro: Petrus Scriverius, nederlanda latinisto, filologo, humanisto, historiisto, poeto kaj erudiciulo (m. 1660)

Mortoj 
 19-a de januaro: Hans Sachs, germana kantisto kaj poeto (n. 1494)
 12-a de februaro: Johano Alberto la 1-a, Duko de Mecklenburgo (n. 1525)
 10-a de aprilo: Péter Károlyi, hungara verkisto (n. 1543)
 21-a de septembro: Gerolamo Cardano, itala kuracisto, matematikisto, inventisto kaj astrologo (n. 1507)
 12-a de oktobro: Maksimiliano la 2-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1527)
 Bálint Bakfark, hungara liuta ludisto (n. 1507)
1762

1762 estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1762 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Katarino la 2-a "la Granda" iĝis carino de Rusio.
 Aznakajevo, Balakovo kaj Beloreck (Rusio) fonditaj.
 Eldonita la Socia Kontrakto de Jean-Jacques Rousseau
 Sesjara mirindulo Wolfgang Amadeus Mozart turneis tra Eŭropo
 Go-Sakuramachi surtroniĝas.
 Britio okupis Havanon kaj ŝanĝis ĝin kontraŭ Florido.

Naskiĝoj 
 Ned Young, angla maristo sur la Bounty (m. 1800)

Mortoj 
 21-a de marto: Nicolas Louis de Lacaille, franca astronomo (n. 1713)
 13-a de junio: Dorothea Christiane Erxleben, unua germana virino, kiu doktoriĝis pri medicino (n. 1715)
 31-a de aŭgusto: Momozono, imperiestro de Japanio (n. 1741)
 17-a de septembro: Francesco Geminiani, itala komponisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1680)
1755

1755 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1755 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 1-a de novembro. Grandega tertremo en Lisbono, pli ol 60 mil homoj mortis. Vidu Lisbona tertremo en 1755.
 Bavli fondita.
 Moskva Ŝtata Universitato fondita.
 Granda Elpelo de akadianoj en Kanado.

Naskiĝoj 
 11-a de januaro: Alexander Hamilton, unua financa ministro de Usono (m. 1804)
 6-a de junio: Nathan Hale, usona spiono dum la Usona Revolucio (m. 1776)
 5-a de julio: Sarah Siddons, brita aktorino (m. 1833)
 4-a de aŭgusto: Rodrigo de Sousa Coutinho, portugala ĉefministro kaj politikisto (m. 1812)
 29-a de aŭgusto: Jan Henryk Dąbrowski, pola generalo kaj nacia heroo (m. 1818)
 2-a de novembro: Marie-Antoinette, reĝino de Francio (m. 1793)
 17-a de novembro: Ludoviko la 18-a, reĝo de Francio (m. 1824)
 22-a de decembro: Georges Couthon, franca politikisto (m. 1794)

Mortoj 
 10-a de februaro: Charles Montesquieu, franca politika filozofo (n. 1689)
 13-a de aŭgusto: Francesco Durante, itala komponisto (n. 1684)
1750

1750 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1750 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Jozefo la 1-a (Portugalio) surtroniĝis.

Naskiĝoj 
 16-a de marto: Caroline Herschel, germana astronomino (m. 1848)
 25-a de septembro: Abraham Gottlob Werner (1749 aŭ 1750)
 8-a de oktobro: Adam Afzelius, sveda botanikisto. (m. 1837)

Mortoj 
 28-a de majo: Sakuramachi, imperiestro de Japanio (n. 1720)
 28-a de julio: Johann Sebastian Bach, germana komponisto (n. 1685)
 31-a de julio: Johano la 5-a, reĝo de Portugalio
 15-a de septembro: Carl Theodorus Pachelbel, germana komponisto (n. 1690)
 16-a de oktobro: Silvius Leopold Weiss, germana komponisto (n. 1687)
 23-a de novembro: Giuseppe Sammartini, itala komponisto (n. 1695)
1748

1748 estis superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1748 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Aŭstria Hered-Vica Milito finis.

Naskiĝoj 
 5-a de marto: Jonas Carlsson Dryander, sveda naturalisto, botanikisto kaj bibliotekisto (m. 1810)
 30-a de aŭgusto: Jacques-Louis David, franca pentristo (m. 1825)
 7-a de oktobro: Karolo la 13-a, reĝo de Norvegio kaj Svedio (m. 1818)
 9-a de decembro: Claude Louis Berthollet, franca kuracisto kaj kemiisto (m. 1822)

Mortoj 
 23-a de marto: Johann Gottfried Walther, Germana komponisto kaj muzikteoriisto (n. 1684)
 12-a de septembro: Anne Bracegirdle, angla aktorino (n. ĉirkaŭ 1671)
1741

1741 estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1741 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Händel komponas oratorion "La Mezio".

Naskiĝoj 
 7-a de februaro: Johann Heinrich Füssli, brita kaj svisdevena pentristo kaj verkisto (m. 1825)
 8-a de aprilo: Basílio da Gama, brazila poeto, aŭtoro de la epika poemo O Uraguai (m. 1795)
 14-a de aprilo: Momozono, imperiestro de Japanio (m. 1762)
 23-a de majo: Andrea Luchesi, itala komponisto (m. 1801)

Mortoj 
 13-a de februaro: Johann Joseph Fŭ, aŭstra komponisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1660)
 24-a de novembro: Ulrika Eleonora, reĝino de Svedio (n. 1688)
 19-a de decembro: Vitus Bering, dana maresploristo (n. 1680)
1739

1739 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1739 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Batalo de Karnal

Naskiĝoj 
 24-a de marto: Christian Friedrich Daniel Schubart, germana poeto (m. 1791)

Mortoj 
 25-a de julio: Benedetto Marcello, itala komponisto (n. 1686)
1734

1734 estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1734 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Kreita Carpophorophilus.
Aŭgusto la 3-a (Pollando) surtroniĝis.

Naskiĝoj 
23-a de januaro: Wolfgang von Kempelen, hungara inventisto (m. 1804)
2-a de novembro: Daniel Boone, usona esploristo (m. 1820)
11-a de novembro: František Martin Pelcl, ĉeĥa verkisto (m. 1801)
17-a de decembro: Maria la 1-a de Portugalio, reĝino de Portugalio (m. 1816)
24-a de oktobro: Anna Göldi, la lasta de la sivisa justico murdita sorĉistino en Sennwald, Svislando

Mortoj 
 28-a de decembro: Robert Roy MacGregor, ("Rob Roy") skota popola heroo (n. 1671)
1723

1723 estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1723 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Jongĝeng iĝis imperiestro de Ĉinio;

Naskiĝoj 

13-a de junio: Giovanni Antonio Scopoli, aŭstra kuracisto kaj naturesploristo (m. 1788)
11-a de julio: Jean-François Marmontel, franca verkisto (m. 1799)
Adam Smith, skota ekonomikisto kaj filozofo (m. 1790)

Mortoj 
15-a de marto: Johann Christian Günther, germana verkisto (n. 1695)
26-a de aŭgusto: Antoni van Leeuwenhoek, nederlanda fizikisto kaj komercisto (n. 1632)
6-a de decembro: Amalia Pachelbel, germana pentristino (n. 1688)
1722

1722 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1722 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Irano: Isfahanon konkeras afganoj.
Palaco Elizeo inaŭgurita.
Hotelo Matignon konstruita.

Naskiĝoj

Mortoj 
24-a de novembro: Johann Adam Reincken, germana komponisto
1720

1720 estis superjaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1720 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
2-a Norda Milito finis.

Naskiĝoj 
8-a de februaro: Sakuramachi, imperiestro de Japanio (m. 1750)
Münchhausen, germana nobelo kaj rakontisto (m. 1797)

Mortoj
1716

1716 estis superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1716 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Boguĉar fondita.
 Tokugawa Yoshimune iĝis ŝoguno.
 Publikita Kanĝi-Vortaro.
 Vieno: komenciĝis konstruado de la Karlskirche

Naskiĝoj 
 6-a de marto: Pehr Kalm, sveda botanikisto, eksploristo, naturalisto kaj agrikultura ekonomikisto (m. 1779)
 Yosa Buson, japana poeto kaj pentristo (m. 1784)

Mortoj 
 14-a de novembro: Gottfried Wilhelm Leibniz, germana filozofo kaj matematikisto (n. 1646)
1714

1714 estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1714 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 6-a de marto: Subskribo de traktato de Rastatt ĉesigis la sukcedan militon de Hispanio.
 Georgo la 1-a (Britio) surtroniĝis.
 Milito de postveno de Hispanio finis.
 Teritorie administra reformo de Moravio.

Naskiĝoj 
 6-a de januaro: Arvid Afzelius, sveda religiulo (m. 1789)
 8-a de marto : Carl Philipp Emanuel Bach
 6-a de junio: Josefo la 1-a de Portugalio
 4-a de septembro: Mikaelo Karicki, belorusa poeto (m. 1781)

Mortoj
1710

1710 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1710 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 4-a de januaro: Giovanni Battista Pergolesi, itala komponisto (m. 1736)
 15-a de februaro: Ludoviko la 15-a, reĝo de Francio (m. 1774)

Mortoj 
 7-a de junio: Louise de La Vallière, amantino de franca reĝo Ludoviko la 14-a (n. 1644)
 14-a de junio: Johann Friedrich Alberti, germana komponisto (n. 1642)
 22-a de novembro: Bernardo Pasquini, itala komponisto (n. 1637)
1708

1708 estis superjaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1708 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Polevskoj fondita

Naskiĝoj

Mortoj 
 Moll Davis, amorantino de Karlo la 2-a (Anglio) (n. ĉirkaŭ 1648) 
 1-a de oktobro: John Blow, angla komponisto (n. ĉirkaŭ 1649)
 7-a de oktobro: Viktoro Amadeo la 2-a, duko de Savojo (n. 1666)
 1-a de novembro: Georgo Bánffy, unua guberniestro de Transilvanio (n. 1661)
1705

1705 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1705 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Newton farita kavaliron de Reĝino Anna (Britio).
 Jozefo la 1-a (Sankta Romia Imperio) surtroniĝis.
 Stanislao Leszczyński iĝis reĝo de Pollando.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Oberhofen kiel Oberhoffen (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Mettauertal en Kantono Argovio en Svislando).

Naskiĝoj 
 31-a de oktobro: Papo Klemento la 14-a (m. 1774)

Mortoj 
 5-a de majo: Leopoldo la 1-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1658)
 13-a de septembro: Emeriko Thököly, hungara ŝtatestro (n. 1657)
1702

1702 estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1702 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ana (Britio) surtroniĝis;
 Fonditaj Granja en Brazilo kaj Kirsanov kaj Zlinka (urbo) en Rusio;
 Philippe Grandjean kreis la presfonton romain du roi;

Naskiĝoj 
 Nakamikado, imperiestro de Japanio
 Jack Sheppard, brita rabisto kaj legenda eskapinto de prizono (m. 1724)

Mortoj 
 8-a de marto: Vilhelmo la 3-a, reĝo de Anglio (n. 1650)
 12-a de decembro: Olof Rudbeck, sveda klerulo (n. 1630)
 Jakob Hintze, germana komponisto
1698

1698 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1698 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Taganrog fondita.

Naskiĝoj 
 18-a de aŭgusto: Samuel Klingenstierna, sveda matematikisto kaj fizikisto (m. 1765)

Mortoj 
 4-a de novembro: Rasmus Bartholin, dana matematikisto, fizikisto, scienculo kaj erudiciulo (n. 1625)
1696

1696 estis superjaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1696 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Sub gvido de la nobelo Covoh la Itzá - Majaoj forpelas la hispanojn de Avendaño el Tayasal.

Naskiĝoj

Mortoj 
 8-a de februaro: Ivano la 5-a, caro de Rusio (n. 1666)
 28-a de julio: Charles Colbert de Croissy, franca diplomato (n. 1625)
1695

1695 estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1695 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Mustafa la 2-a iĝis estro de Osmanida imperio;

Naskiĝoj 
 6-a de januaro: Giuseppe Sammartini, Itala komponisto
 8-a de aprilo : Johann Christian Günther
 3-a de septembro : Pietro Locatelli

Mortoj 
 13-a de aprilo: Jean de La Fontaine
 23-a de aprilo: Henry Vaughan, anglalingva poeto (n. 1622)
 21-a de novembro: Henry PURCELL, angla operkomponisto
 26-a de novembro: Gregório de Matos, renoma poeto kaj advokato dum la kolonia periodo de Brazilo (n. 1636)
1693

1693 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1693 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 4-a de aprilo : kanonizo de Sankta Johana de Portugalio.
 4-a de aŭgusto : Benediktano Dom Perignon inventis ĉampanon.

Naskiĝoj 
 7-a de februaro: Anna Ivanovna, imperiestrino de Rusio (m. 1740)
 13-a de septembro: Joseph Emanuel Fischer von Erlach, aŭstra arkitekto (m. 1742)
 28-a de oktobro: Šimon Brixi, ĉeĥa baroka komponisto (m. 1735)

Mortoj 
 4-a de februaro: Sankta Johano de Brito;
 13-a de februaro: Johann Caspar Kerll, Germana komponisto
 25-a de aŭgusto: Johann Christoph Bach la pli maljuna, Germana violonisto kaj onklo de J.S. Bach
 Ihara Saikaku, japana prozverkisto
1692

1692 estis superjaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1692 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Deknaŭ virinoj estas ekzekutita en la Sorĉistinaj juĝprocesoj de Salem.

Naskiĝoj 
 12-a de februaro: Joseph Süß Oppenheimer, germana juda bankisto (m. 1738)
 8-a de aprilo: Giuseppe Tartini, itala violonisto kaj komponisto (m. 1770)
 7-a de novembro: Johann Gottfried Schnabel, germana verkisto (m. dum 1750-aj jaroj)

Mortoj 
 10-a de majo: George Etherege, angla dramisto (n. ĉirkaŭ 1635)
 14-a de novembro: Christoph Bernhard, germana komponisto (n. 1628)
1691

1691 estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1691 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Inocento la 12-a iĝis papo;
 Ahmed la 2-a iĝis estro de Osmanida imperio;

Naskiĝoj 
 13-a de januaro: George Fox, fondinto de Kvakerismo (n. 1624)

Mortoj 
 16-a de julio: François Michel Le Tellier de Louvois, markizo de Louvois (n. 1641)
 30-a de decembro: Robert Boyle, irlanda kemiisto (n. 1627)
1685

1685 estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1685 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Jakobo la 2-a (Anglio) surtroniĝis.
 Aleksejevka (Rusio) fondita.

Naskiĝoj 

 21-a de marto : Johann Sebastian Bach
 26-a de oktobro : Domenico Scarlatti
 decembro: Bartolomeu de Gusmão
 Wilhelm Hieronymus Pachelbel, germana komponisto

Mortoj 
 11-a de marto: Marx Augustin, aŭstra baladisto konata per la kanto O du lieber Augustin
 30-a de oktobro: Michel Le Tellier, franca politikisto (n. 1603)
 Go-Sai imperiestro de Japanio
 Peter Mohrhardt, germana komponisto