alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Neodijum

<table border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right">

Opšti podaci
Ime, simbol,atomski brojNeodijum, Nd, 60
Pripadnost skupulantanoida
grupa, perioda , 6 
gustina, tvrdoća6800 kg/m3, 2,1
Bojasrebrnožuta   
Osobine atoma
atomska masa144,24 u
atomski radijus 185 (206) pm
kovalentni radijusbez podataka
van der Valsov radijusbez podataka
elektronska konfiguracija[Xe]4f46s2
e- na energetskim nivoima2, 8, 18, 22, 8, 2
oksidacioni broj3
Osobine oksidasrednje bazni
kristalna strukturaheksagonalna
fizičke osobine
agregatno stanječvrsto
temperatura topljenja1297 K (1024 °C)
temperatura ključanja3373 K (3100 °C)
molska zapremina20,59×10-3 m3/mol
toplota isparavanja273 kJ/mol
toplota topljenja7,14 kJ/mol
pritisak zasićene pare6,03×10-3 Pa (2890 K)
brzina zvuka2330 m/s (293,15K)
Ostale osobine
Elektronegativnost1,14 (Pauling)1,07 (Alred)
specifična toplota190 J/(kg*K)
specifična provodljivost1,57×106 S/m
toplotna provodljivost16,5 W/(m*K)
I energija jonizacije533,1 kJ/mol
II energija jonizacije1040 kJ/mol
III energija jonizacije2130 kJ/mol
IV energija jonizacije3900 kJ/mol
Najstabilniji izotopi</tr>

Tamo gde drugačije nije naznačeno,upotrebljene su SI jedinice i normalni uslovi.
</tr>
Objašnjenja skraćenica:zast.=zastupljenost u prirodi,v.p.r.=vreme polu raspada,n.r.=način raspada,e.r.=energija raspada,p.r.=proizvod raspada,z.e=zarobljavanje elektrona
</table>

Neodijum (Nd, latinski - neodymium) - je lantanoid. Ime je dobio od grčkih reči neos i didymos koje spojene imaju značenje "novi blizanac".

Zastupljenost: Neodijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 38 ppm (eng. parts per million). Najvažniji minerali neodijuma su:
 monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr)PO4 i
 (Ce,La,Nd,Y,Pr)CO3F

Lantanoidi
Neodijum
Prometijum

Prometijum (Pm, latinski - promethium) - je lantanoid. Ime je dobio po Prometeju, ličnosti iz grčke mitologije. 

Zastupljenost: Prometijum je zastupljen u zemljinoj kori u tragovima pri rudama urana.

Lantanoidi
Prometijum
Samarijum

Samarijum (Sm, latinski - samarium) - je lantanoid. Ime je dobio po mineralu (Y,Ce,U,Fe)3(Nb,Ta,Ti)5O16.

Zastupljenost: Samarijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 7,9 ppm. 

Najbitniji mineral samarijuma je 
 monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Sm)PO4

Samarijum
Lantanoidi
Europijum

Europijum (Eu, latinski - europium) - je lantanoid. Ime je dobio po kontinentu Evropa.

Zastupljenost: Europijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 2,1 ppm. Najvažniji minerali evropijuma su:
 monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Eu)PO4 i
 (Ce,La,Nd,Y,Pr,Eu)CO3F

Lantanoidi
Gadolinijum

Gadolinijum (Gd, latinski - gadolinium) - je lantanoid. Ime je dobio po finskom minerologu i hemičaru Johanu Gadolinu. 

Zastupljenost: Gadolinijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 7,7 ppm. 

Najvažniji minerali gadolinijuma su:
 monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Gd)PO4 i
 (Ce,La,Nd,Y,Pr,Gd)CO3F

Gadolinijum
Lantanoidi
Terbijum

Terb (Tb, latinski - terbium) - je lantanoid. 

Jedan je od 4 elemenata koji su dobili ime po švedskom gradu Ytterb 

Zastupljenost: Gadolinijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 1,1 ppm. 

Najvažniji mineral mu je:
 monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Tb)PO4

Lantanoidi
Terbijum
Disprozijum

Disprozijum (Dy, latinski dysprosium) - je lantanoid. Ime je dobio po grčke reči dysprositos koja znači "teško održljiv".

Zastupljenost: Disprozijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 6 ppm. Najvažniji minerali su mu:
 monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Dy)PO4 
 (Ce,La,Nd,Y,Pr,Dy)CO3F

Lantanoidi
Holmijum

Holmijum (Ho,latinski holmium) - je lantanoid. Ime je dobio po glavnom gradu Švedske - Stokholmu (Holmia). Ime je dao šveđanin P. T. Cleve kada je otkrio holmijum.

Zastupljenost: holmijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 1,4 ppm. 

Najvažniji minerali su mu:
 monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Ho)PO4 i
 (Ce,La,Nd,Y,Pr,Ho)CO3F

Lantanoidi
Holmijum
Erbijum

Erbijum (Er, latinski - erbium) - lantanoid. 

On je jedan od četri hemijska elementa koji su dobili ime po švedskom gradu Ytterby 

Zastupljenost: erbijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 3,8 ppm. 

Najvažniji minerali su mu: 
 monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Er)PO4 i 
 (Ce,La,Nd,Y,Pr,Er)CO3F

Lantanoidi
Erbijum
Tulijum

Tulijum (Tm, latinski - thulium) - je lantanoid. Ime je dobio po reči Thule - antičkog naziva za Skandinaviju.

Zastupljenost: tulijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 0,48 ppm.

Najvažniji minerali su mu: 
 monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Tm)PO4 i
 (Ce,La,Nd,Y,Pr,Tm)CO3F

Lantanoidi
Tulijum
Iterbijum

Iterbijum (Yb, latinski - ytterbium) - je lantanoid. 
On je jedan od četri hemijska elementa koji su dobili ime po švedskom gradu Ytterby. 

Zastupljenost: iterbijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 3,3 ppm. Najvažniji mineral mu je: 
 monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Yb)PO4

Lantanoidi
Iterbijum
Lutecij

Lutecij (element), kemijski element;
 Lutet, faunalni stadij eocenske epohe u geologiji.
Lutecijum

Lutecijum (Lu, latinski - lutetium) je lantanoid. Ime je dobio od latinskog naziva za Pariz.

Zastupljenost: lutecijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 0,51 ppm. 

Najvažniji minerali su mu: 
 monacit (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Lu)PO4 i 
 (Ce,La,Nd,Y,Pr,Lu)CO3F

Lantanoidi
Lutecijum
Lantanoidi

Lantanoidi ili lantanidi (od lantan + -oid = oni koji liče na lantan)  su skupina od 15 elemenata od lantana  do lutecija s atomskim brojevima od 57 do 71 u periodnom sustavu. Ime su dobili po lantanu. Svi se nalaze u F-bloku osim lutecija. Postoje aranžmani koji isključuju ili lantan ili lutecij iz skupine.

Lantanoidi su kategorizirani u grupu hemijskih elemenata koji se  označavaju kao rijetke zemlje. Njihova zastupljenost u građi   Zemljine  kore veća je od nego nekih mnogo poznatijih elemenata, kao što su  antimon ili  srebro.  
Ovi elementi ulaze u građu stabilnih spojeva,  najčešće u trovalentnom obliku. Dobijaju se iz monacitnoga pijeska, u kojem se nalaze kao oksidi. Svojstva    ilantanoida suveoma slična, što znatno otežava njihovo razdvajanje,  koje se obično obavlja tek nakon višestruke frakcijske kristalizacije, ionskih izmjena ili ekstrakcije.

Fizička svojstva elemenata 
Gschneider i Daane (1988),  trend  povećanja  pripisuju  tački  topljenja  serije, (lantan, (920 °C) – lutecij (1622 °C),  do mjere hibridizacije u 6s, 5D i 4f orbitali. Vjeruje se da je hibridizacija najveća za cerij, koji ima najnižu tačku topljenja od svih (795 °C).
Lantanoidni metali su mehki, a  tvrdoća im raste tokom  pripadajuće serije. Evropij se  izdvaja, jer ima najnižu gustoću od  5,24 g/cm3 i najveći metalni radijus u seriji, sa  208,4 pm. Može se porediti sa  barijem, koji ima metalni radijus od 222 pm. Vjeruje se da je metal sadrži  Eu2+ ion sa  samo dva elektrona u provodnom bendu.  Iterbij stoga ima veliki metalni radijus, a za to je sugerirano  slično objašnjenje.
 
Otpornosti lantanoidnih metala su relativno visoke, u rasponu od  29 do 134 μ-om • cm. Ove vrijednosti mogu se  odnositi na dobar provodnik kao što je aluminij, koji ima otpornost od 2,655 μ-om • cm.
Sa izuzetkom La, Yb, i Lu (koji nemaju nesparenih F elektrona),  lantanoidi su snažno paramagnetni, a to se odražava u njihovoj magnetnoj podložnosti. Gadolinij postaje feromagnetičan  na temperaturama ispod 16 °C (Curie tačka). Drugi teži lantaniod, kao što su i mo -terbij, disprozij, holmij, erbij, tulij i iterbij - postaju feromagnetičnii na znatno nižim temperaturama.

* Između inicijalnih  Xe i finalnih  6s2 elektronskih ljuski

** Sm ima sličnu  strukturu  kao i drugi lantanoiidi ali ima neobičan ponavljanje sloja 9

Eksterni linkovi 

Kemijski elementi
Hafnijum

Hafnijum (Hf, latinski - hafnium) - je metal IVB grupe. Ime je dobio po latinskom nazivu za grad Kopenhagen.

Zastupljenost: hafnijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 5,3 ppm (eng. parts per million). 

Najvažniji mineral hafnijuma je:
alvit (Hf,Th,Zr)SiO4• x H2O

Hafnijum su otkrili György von Hevesy iz Mađarske i Dirk Coster iz Holandije. Otkriven je 1922 godine.

Prelazni metali
Hafnijum
Tantalijum

Tantal (Ta, latinski - tantalium) - je prelazi metal VB grupe. Ime je dobio po ličnosti iz grčke mitologije - Tantalu.

Zastupljenost: tantal je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 2 ppm (eng. parts per million). 

Najvažniji mineral tantala je tantalit (Fe,Mn)Ta2O5

Prelazni metali
Tantal
Volfram

Volfram (W, latinski - wolframium) - je metal prelazi metal VIB grupe. Ime je dobio po nemačkoj reči Wolfram koja označava bezvredan metal.

Na engleskom jeziku je naziv elementa Tungsten, što vodi poreklo od švedskog teška stena, mada ga i Šveđani zovu Volfram.

Zastupljenost: volfram je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 1 ppm (eng. parts per million).
Najvažniji minerali volframa su: 
 šelit CaWO4
 volframit (Fe,Mn)WO4

Prelazni metali
Volfram
Renijum

Renijum (Re,latinski - rhenium) - je prelazi metal. Ime je dobio po reci Ren. 

Zastupljenost: renijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 4×10-4 ppm (eng. parts per million).

Prelazni metali
Plemeniti metali
Renijum
Južnoslovenski jezici

Južnoslovenski jezici su jedna od tri grane slavenskih jezika (uz zapadnoslavenske i istočnoslavenske) koja je geografski razdvojena od govornika ostalih slavenskih jezika pojasom gdje se govori njemački, mađarski i rumunjski jezik. Južnoslavenskim jezicima govori preko 30 miliona ljudi u Jugoistočnoj Evropi. Sami južnoslavenski jezici se dijele na istočnu i zapadnu grupu.

Klasifikacija 
Južnoslavenski standardni jezici
 Istočna grupa
 Bugarski jezik
 Makedonski jezik
 Zapadna grupa
 Slovenski jezik
 Srpskohrvatski jezik

S obzirom na diskusije u vezi klasifikacije južnoslavenskih jezika potrebno je skrenuti pažnju na to da se slovenski, bugarski i makedonski temelje na različitim dijalektima i zato se u njihovom slučaju radi o tri zasebna standardna jezika. Nasuprot njima, standardni jezik Hrvatske, Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore temelji se na istom dijalektu (štokavskom), pa se zato ne radi o četiri standardna jezika nego o četiri varijante jednog policentričnog srpskohrvstskog standardnog jezika. Kriterij za klasifikaciju u varijante istog policentričnog standardnog jezika je od samih početaka teorije policentričnosti zajednička dijalektalna osnovica.

Osamostaljenji dijalekti 
 bugarski: banatskobugarski dijalekt
 srpskohrvatski: moliškoslavenski govor, gradišćanskohrvatski govor
 slovenski: prekmurski jezik, rezijanski jezik

Leksička usporedba 
Brojevi u različitim južnoslavenskim jezicima:
{|class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
! rowspan=2|broj
! colspan=2|zapadni
! colspan=3|istočni
! rowspan=2|prajužno- slavenski
|-
! srpskohrvatski !! slovenski
! bugarski
! makedonski !! crkveno- slavenski
|-
| 1 || jedan ˈjedan || ena ˈena
| edin eˈdin || eden ˈeden || jedinŭ || *jedinŭ
|-
| 2 || dva dvaː || dva dˈvaː
| dva dva || dva dva || diva || *dŭva
|-
| 3 || tři triː || tri tˈrìː
| tri tri || tri tri || trije || *trĭje
|-
| 4 || četiri ˈʧetri || štiri ʃˈtíːri
| četiri ˈʧetiri || četiri ˈʧetiri || četyre || *četɨre
|-
| 5 || pet peːt || pet ˈpèːt
| pet pet || pet pet || pętĭ || *pętĭ
|-
| 6 || šest ʃeːst || šest ʃèːst
| šest ʃest || šest ʃest || šestĭ || *šestĭ
|-
| 7 || sedam ˈsedam || sedem ˈséːdəm
| sedem ˈsedem || sedum ˈsedum || sedmĭ || *sedmĭ
|-
| 8 || osam ˈosam || osem ˈóːsəm
| osem ˈosem || osum ˈosum || osmĭ || *osmĭ
|-
| 9 || devet ˈdevet || devet dɛˈvèːt
| devet ˈdevet || devet ˈdevet || devętĭ || *devętĭ
|-
| 10 || deset ˈdeset || deset dɛˈsèːt
| deset ˈdeset || deset ˈdeset || desętĭ || *desętĭ
|}

Vidi još 
 Slavenski jezici
 Istočnoslavenski jezici
 Zapadnoslavenski jezici
 Slavistika
 Policentrični jezik
 Standardni jezik
 Usporedba srpskohrvatskih standardnih varijanata

Izvori

Eksterni linkovi 

 
Slavenski jezici
Historija Južnih Slavena
Osmijum

Osm (Os, latinski - osmium) - je prelazni metal. Ime je dobio po grčkoj reči osme što označava miris.

Zastupljenost: osmijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 1×10-4 ppm (eng. parts per million).

Eksterni linkovi 

Prelazni metali
Plemeniti metali
Osmijum
Zubar

Zubar je lekar kvalifikovan za lečenje bolesti, malformacija ili ozleda zuba. Zubar je profesionalni praktičar stomatologije.

Zubarstvo predstavlja ogranak stomatologije, odnosno ogranak medicine čiji je zadatak procjena, dijagnoza, prevencija te kiruška ili nekiruška terapija bolesti, poremećaja i patoloških stanja usne šupljine, maksilofacijalnog područja, kao i njihovog uticaja na ljudsko tijelo. Zubarstvo se smatra aktivnošću nužnom za ukupno zdravlje. Osobe koje prakticiraju zubarstvo se nazivaju zubari. Njima u pružanju zdravstvenih usluga pomažu pomoćnici kao što su zubni higijeničari, zubni tehničari i zubni terapeuti..Zubar u danasnje vreme je jako cenjena oblast.

Reference

Vanjski linkovi 

Cenovnik stomatoloških usluga
Informativni portal o stomatologiji
 Ask Dr Spiller - Dental technical information for the public
 AllExperts.com  Ask the dental experts
 Dental Phobia Self-Help
 Dental Discussion Forum
 Dental Insurance Alternatives
 Dentists  from the Bureau of Labor Statistics's Occupational Outlook Handbook  
 Journal of Indian Prosthodontic Society 
 Journal of Indian Society of Pedodontics and Preventive Dentistry
 Informativni portal o stomatologiji

Stomatologija
Zanimanja

als:Zahnmedizin
an:Odontolochía
ar:طب الأسنان
bg:Дентална медицина
ca:Odontologia
cy:Deintyddiaeth
de:Zahnmedizin
el:Οδοντιατρική
en:Dentistry
eo:Dentokuracado
es:Odontología
eu:Odontologia
fa:دندان‌پزشکی
fi:Hammaslääketiede
fr:Odontologie
he:רפואת שיניים
hi:दन्तचिकित्सा
hu:Fogászat
id:Kedokteran gigi
is:Tannlækningar
it:Odontoiatria
ja:歯学
ko:치과
ku:Diransazî
la:Medicina dentium
ml:ദന്തവൈദ്യം
nl:Tandheelkunde
no:Odontologi
pl:Stomatologia
pt:Odontologia
qu:Kiru hampikamayuq
ru:Одонтология
simple:Dentistry
sl:Dentalna medicina
sv:Tandvård
ta:பல் மருத்துவம்
th:ทันตแพทยศาสตร์
tl:Pagdedentista
ur:طب الاسنان
vi:Nha khoa
war:Dentistriya
yi:ציינדאקטעריי
zh:牙醫學
zh-min-nan:Gê-i-ha̍k
Iridijum

Iridijum (Ir, latinski - iridium) - hemijski element, koji spada u prelazne metale. U periodnom sistemu elemenata nalazi se u 9. grupi i 6. periodi. Ime potiče od latinske riječi iris koja označava dugu. Otkriven je 1803. godine zajedno sa osmijumom, a otkrio ga je engleski naučnik Smithson Tennant.

Karakteristike 
Veoma težak, čvrst, krut metal srebreno-bijelog sjaja. Metali iz ove grupe se smatraju kao vrlo otporni na koroziju. Ispod 0,11 K (-273,24oC) pokazuje svojstva superprovodljivosti. Atomski broj iridijuma je 77, specifična težina 22,56 g/cm3, tačka topljenja 2466 °C. Zastupljen je u zemljinoj kori u količini od 3×10-6 ppm (eng. parts per million). Najvažniji mineral iridijuma je osmirid.

Upotreba 
Obično se upotrebljava za pravljenje legura, kojima daje tvrdoću i krutost. Legura platine i iridijuma se koristi u pravljenju preciznih aparata, u medicini i mašinstvu. Do nedavno jedinica za masu (kilogram) se definisao kao cilindar visine i radijusa od 39 milimetara, a koji sadrži 90% platine i 10% iridijuma.

Prelazni metali
Plemeniti metali
Iridijum
Živa

Živa (Hg, latinski - hydragyrum, Turski - civa) - je prelazni metal.

Zastupljenost 

Živa je zastupljena u zemljinoj kori u količini od 0,05 ppm (eng. parts per million). Najvažniji minerali žive su:
 cinober HgS
 kalomel Hg2Cl2

Osobine 

Živa rastvara metale (izuzetak su: gvožđe, platina, volfram i molibden). Poseduje veliku isparljivost - pri temperaturi od 20oC u vazduhu se nalazi 14 mg Hg m-3 u stanju dinamičke ravnoteže. Prag bezbednosti žive u vazduhu iznosi 0,05 mg Hg m-3 vazduha, zato prosuta živa pretstavlja potencionalnu opasnost od trovanja.

Primena 

Živa se koristi za punjenje termometara, barometara, manometara... Velike količine žive se koriste za dobijanje srebra i zlata i za produkciju eksplozivnih materjala. 
Jedinjenja žive takođe imaju veliku primenu:
 hlorid žive(I) - kalomel, koristi se u medicini, za pravljenje elektroda i kao sredstvo za zaštitu biljaka
 hlorid žive (II) - sublimit, služi kao katalizator u organskim sintezama, u metalurgiji, kao sredstvo za dezinfekciju. 
 Hg(CNO)2 ima primenu u proizvodnji detonatora. 

Ako živa dospe u vodenu sredinu, mikroorganizmi je prerađuju tako da nastaje metaloorgansko jedinjenje koje se rastvara u mastima.

Mnoge tragične događaje su izazvala baš organska jedinjenja žive na primer u Japanu, Gvatemali, Iraku, Pakistanu. Svi ti slučajevi su bili izazvani korišćenjem namirnica koje su bile zatrovane živom. U Iraku je 1971-1972 pomrlo preko 3000 ljudi zbog korišćenja pšenice koja je u sebi sadržala fenilžive. Unošenje alkalnih jedinjenja žive u ljudski organizam živa pomoću krvotoka dolazi do moždanih ćelija onemogućavajući mozgu doliv krvi i izazivajući poremećaje u nervnom sistemu.
Katjoni živeHg2+ i Hg22+ imaju različite osobine.
Katjon Hg22+ pripada I grupi katjona, a katjon Hg2+ II.

Reference 
Živa
Živa (razvrstavanje)

Živa može značiti:

 Živa, kemijski element
 Živa (mitologija), božanstvo u slavenskoj mitologiji
Živa (mitologija)

Živa je, u slavenskoj mitologiji, božica života. Obično su je predstavljali kako sjedi; na glavi je imala ukras, koji je podsjećao na sunčeve zrake; bila je ogrnuta lakim ogtačem, golih grudi i ramena. U lijevoj ruci držala je klasje žita, u desnoj voćku sličnu jabuci.

Slavenska mitologija
Talijum

Talijum (Tl, latinski - thallium) - je metal IIIA grupe. Ime potiče od grčkog naziva za zelenu grančicu.

Zastupljenost: Talijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 0,6 ppm (eng. parts per million).
Najvažniji minerali talijuma su:
 lorandit TlAsS2
 huthinsonit (Pb,Tl)2As5S9

Slabi metali
Talijum
Olovo (razvrstavanje)

Olovo može značiti:
 Olovo (element), kemijski element
 Olovo (BiH), grad i općina u Bosni i Hercegovini
Bizmut

Bizmut (Bi, latinski - bismutum) -je metal VA grupe. Ime je dobio po nemačkoj reči Wismut

Zastupljenost: bizmut je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 0,048 ppm(eng. parts per million). Najvažniji minerali bizmuta su:
 bizmutin Bi2S3
 bizmutit (BiO)2CO3
Ove rude se najčešće javljaju kao sporedni proizvod kod dobijanja olova i bakra.

Bizmut ima 35 izotopa čije se atomske mase nalaze između 190-215. Postojan je samo izotop 209, koji predstavlja skoro 100% izotopskog sastava bizmuta. U prirodi se javlja i izotop 210 ( oko 50 ppm prirodnog sastava izotopa), koji je radioaktivan.

Bizmut je poznat još od XV veka. Korišćen je u Nemačkoj kao dodatak legurama.

Osnovna namena bizmuta je za dodavanje niskotopljivim rudama. Neka njegova kompleksna jedinjenja imaju primenu kao katalizatori.

Bi2O3 koji je ružičaste boje koristi se u kozmetičkoj industriji.
Biološki značaj - nema. Nalazi se u kostima i u krvi ali tamo ničemu ne služi. Njegove soli kao i oksidi su neotrovne. 

Čist bizmut je krh metal. Ne reaguje sa kiseonikom iz vazduha, kao ni sa vodom. Rastvara se u koncentrovanoj azotnoj kiselini.

Bizmut
Slabi metali
Polonijum

Polonijum (Po,latinski - polonium) - je metaloid VIA grupe. Ime je dobio po latinskom nazivu za Poljsku.

Zastupljenost 

Polonijum se u zemljinoj kori nalazi u tragovima i to samo u rudama urana. Polonijum ima 33 izotopa čije se atomske mase nalaze između 194-218. Ne poseduje postojane izotope. Najpostojaniji je izotop 209 (vreme polu raspada je 105 godina), ali on se ne javlja u prirodi, nego je dobijen usled veštačke sinteze jedara bizmuta bombardovanih neutronima. Najpostojaniji izotop koji se javlja u prirodi je izotop 210, koji ima vreme polu raspada 138 dana.

Otkriven je 1898 od strane Marie Skłodowske-Curie istovremeno sa radijumom

Polonijum se u prirodi javlja kao oksid. Ipak njegova količina u rudama je veoma mala tako da se u industriji isplati dobijanje bombardovanjem bizmuta neutronima. Njegova godišnja proukcija u svetu iznosi svega 20- 30 grama. Količina polonijuma u zemljinoj kori je toliko mala da se neiznose nikakvi podaci na tu temu.

Jedinjenja 

Poznato je nekoliko jedinjenja polonijuma: oksid PoO2, 
Znanych jest kilkanaście związków chemicznych polonu: tlenek PoO2, hidroksid Po(OH)2, halogenidi npr, PoCl2, PoBr4, sulfidi PoS i metaloorganska jedinjenja. Ta jedinjenja nemaju praktičnu upotrebu zbog ogromnih troškova produkcije samog polonijuma.

Osobine 

Čist polonijum je radioaktivan, srebrnosiv metal. Njegove fiѕičke i hemijske osobine su slične selenu

Metaloidi
Halkogeni
Polonijum
Astat

Astat (As, latinski - astatium) - je halogeni element. Ime je dobio po grčkoj reči astatos koja znači nepostojan.

Reference 

Astat
6. perioda hemijskih elemenata

Šesta perioda hemijskih elemenata u sebi sadrži jedan alkalni metal, jedan zemljani alkalni metal, devet prelaznih metala, dvanest lantanoida, tri slaba metala, jedan metaloid, jedan halogeni element i jedan plemeniti gas. Šestoj periodi pripadaju elementi: cezijum, barijum, lantan, cerijum, prazeodijum, neodijum, prometijum, samarijum, europijum, gadolinijum, terbijum, disprozijum, holmijum, erbijum, tulijum, iterbijum, lutecijum, hafnijum, tantalijum, volfram, renijum, osmijum, iridijum, platina, zlato, živa, talijum, olovo, bizmut, polonijum, astat i radon. Ovi elementi imaju atomske brojeve između 55 i 86. U ovoj periodi ukupno se nalazi 32 hemijska elementa.

hemijski elementi šeste periode

Hemijske periode
Francijum

Francijum (fr, latinski - francium) - alkalni metal IA grupe. Ime je dobijo po Francuskoj. Francijum je najreaktivniji radioaktivan element. Otkriven je 1939. godine u Francuskoj od strane Marguerite Perey. Francijum rastvara vodu, reaguje uglavnom sa kiselinama. Pripada grupi alkalnih metala.

Alkalni metali
Kemijski elementi
Radijum

Radijum (Ra, latinski - radium) - je zemljoalkalni metal IIA grupe. Ime potiče od latinske reči radius koja označava zraku ili zračenje.

Radijum ima 25 izotopa čije se atomske mase nalaze između 213-230. Svi njegovi izotopi su nestabilni. Najstabilniji izotop je 226, koji ima vreme polu raspada 1600 godina.

Radijum je otkriven od strane bračnog para Pierrea i Marie Curie u Parizu. Oni su ga otkrili 1898. godine.

Radijum se u prirodi javlja među rudama urana, u obliku oksida RaO i hidroksida Ra(OH)2. Zastupljen je u zemljinoj kori u količini od 6x10-7 ppm (ang. parts per million).

Najvažnija jedinjenja radijuma su soli Ra2+ koje su se koristile za proizvodnju nekih vrsta farbi. Radijum se više ne koristi zbog toga što je radioaktivan.

Biološki značaj - radijum nema nikakav biološki značaj. Prisutan je u ljudskim kostima u količini od 2x10-9 ppm (ang. parts per million)..

U čistom obliku on je srebrnast, blistav metal. Ima jake radioaktivne osobine. Njegove hemijske osobine su slične magnezijumu. Vrlo sporo reaguje sa kiseonikom gradeći oksid RaO i dosta brzo sa vodom gradeći hidroksid Ra(OH)2 .

Radijum
Zemljani alkalni metali
Aktinijum

AC je oznaka za naizmeničnu struju

'Aktinijum (Ac, ,latinski - actinium) - je nepostajan aktinoid. Ime je dobio po grčkoj reči aktinos koja označava radius. Francuski hemičar André L. Debierne je otkrio aktinijum 1899 na osnovu otkrivanja jonizujućeg zračenja. U isto vreme, kad i Debijern, taj element je otkrio i nemački hemičar Friedrich O. Giesel, koji je predlagao nepriznat naziv emanium (latinski emanare znači širiti se, razlivati se). Od imena elementa aktinijum izvodi se i naziv cele grupe aktinoidi, koja obuhvata radoaktivne elemente čije se atomske mase nalaze između 89 do 102, od kojih je prvi aktinijum.

Aktinoidi
Aktinijum
Torijum

Torijum (Th, latinski - thorium) - je aktinoid. Ime je dobio po jednom od nordijski bogova - Toru (Thor).

Zastupljenost: torijum je zastupljen u Zemljinoj kori u količini od 12 ppm. Najvažniji minerali su mu :
 monacit (Ca,La,Nd,Th)PO4

Torijum je otkriven 1828. godine od strane švedskog hemičara Jönsa Jacoba Berzeliusa.

Aktinoidi
Torijum
Protaktinijum

Protaktinijum (Pa, latinski - protactinium) - aktinoid. Ime je dobio sklapanjem dve latinske reči prot i actinium, koje zajedno označavaju prethodnika aktinijuma.

Aktinoidi
Protaktinijum
Uran

Uran može značiti:

 Uran (planet)
 Uran (mitologija), bog neba i otac Titana u grčkoj mitologiji
 Uranij, kemijski element
Uranijum

Uranijum (U, latinski - uranium) - je aktinoid III B grupe. Među elementima koji se prirodno javljaju na zemlji ima najveći atomski broj a(92), slabo je radioaktivan. Prirodni uranijum se javlja u obliku 2 izotopa 235U (manje od 1%) i 238U (preko 99%). Izotop 235U podleže spontanom razdvajanju jezgra pod uticajem termičnih neutrona. Izotop 238U prima neutrone usled čega se pretvara u 239Pu (plutonijum). Veštačkom izotopu 233U se takođe razdvaja jezgro, dobija se bombardovanjem 232torijuma neutronima.

Osobine elementa 

Čist uranijum je srebrnobeo metal ogromne gustine (65% veće nego gustina olova), gradi altotropske modifikacije:
 alfa - stabilna čak do 667,7 °C
 beta - stabilna između 667,7 C i 774,8 °C
 gama - stabilna od 774,8 °C pa sve do temperature topljenja.

Uranijum u obliku praška je samozapaljiv.

Zastupljenost 

Uranijum je zastupljen u obliku hemijskih jedinjenja u količini od 2,4 ppm u prirodi koja nas okružuje, može se naći u stenama, vodi, biljkama, životinjma, a čak i u ljudskom organizmu.
U većoj količini se javlja i u mineralima, od kojih su najvažniji:
 
 uranit U3O8 i
 K2(UO2)2(VO4)2•2H2O

Najveće zalihe ruda uranijuma se nalaze u: Kongu, severnoj Kanadi, SAD (Juta, Kolorado)...

Jedinjenja uranijuma 

Hemijska jedinjenja uranijuma su otrovna. Uranijum reaguje sa kiseonikom iz vazduha, a kad se pretvori u prah onda se pali. Reaguje sa kiselinama sumpora, hlora, fluora.

Primena 

Osnovna primena uranijuma je korišćenje njegovih izotopa 235U kao materjal za proizvodnju atomskih bombi kao i nuklearnih reaktora u nuklearnim elektranama kao i za pokretanje podmornica. 
 
Ostale primene uranijuma:
 Koristio se u keramci za bojenje, ali se ne koristi više zbog zračenja.
 238U se pretvara u plutonijum u atomskim reaktorima 
 Metalan uranijum se zbog velike atomske mase se koristi kao štit u generatorima sa X zračenjem.
 Koristi se i u fotografiji i u hemijskoj analizi.

Istorija 

Uranijum, u obliku prirodnog oksida, se koristio barem od 79 godine, i to za bojenje proizvoda od stakla u zlatnu boju (zlatno staklo sa 1% oksida uranijuma je pronađeno nedaleko od Napulja u Italiji).

Kao element poznat je od 1789. godine.

Aktinoidi
Uranijum
Neptunijum

Neptunijum (Np, latinski - neptunium) - je aktinoid. Ime je dobio po planeti Neptun (planeta).

Neptun je srebrnobo radioaktivan element, nije zastuljen u prirodi. Reguje sa . kiseonikom, vodenom parom i kiselinama. Sa bazama ne reaguje.

Neptunijum je otkriven 1940 u SAD, ali je to otkriće objavljeno tek 6 godina kasnije

Aktinoidi
Neptunijum
Plutonijum

Plutonijum (Pu, latinski - plutonium) - je aktinoid. Ime je dobio po planeti Pluton.

Pluton je radioaktivan metal iz grupe aktinoida, prvi put dobijen i ispitan od strane američkog hemičara Glenna T. Seaborga 1941 godine. Naučnici su iskoristili uranijum, koji su bombardovali jezgrima deuterijuma (izotop vodonika). Pluton je veoma reaktivan. Ako dugo stoji na vazduhu prekriv se zlatnim slojem oksida. Javlja se u 6 altotropskih modifikacija i gradi jedinjenja u kojima se javlja sa četri oksidaciona broja. Poznato je 15 izotopa plutona čije se atomske mase kreću između 232 i 246. Zbog visokog stepena radioaktivnosti smrtonosan je za čoveka čak i u minimalnim količinama. Opasniji je od uranijuma zbog manje kritične mase.

Zastupljenost: tragovi ovog elementa se javljaju među rudama uranijuma.

Aktinoidi
Plutonijum
Americijum

Americijum (Am, latinski - americium) - je aktinoid. Ime potiče od kontinenta Amerika.

Aktinoidi
Americijum
Kirijum

Kirijum (Cm, latinski - curium) -je aktinoid. Ime je dobio po prezimenu Marije Sklodovske Kiri (Marie Skłodowskie-Curie) i Pjera Kirija (Pierre Curie). Kirijum je hemijski veoma aktivan, raѕlaže vodu, i njegova hemijska aktivnost je slična manganu. Kirijum se obično javlja sa oksidacionim brojem + IV. Njegove soli su rastvorljive u vodi. Gradi rastvorljive nitride, nitrite, sulfide, sulfite, hloride, bromide, nerastvorljiva jedinjenja sa ugljenikom silicijumom i fosforom. U prirodi se javlja u količinama približno istim kao kalifornijum. Celokupna količina kirijuma na Zemlji iѕnosi 0,0001 grama. Kirijum nastaje bombardovanjem plutonijuma 241 helijumom 4. Gradi jon 2+. Ovaj jon je vrlo jako redukciono sredstvo. Oksiduje zlato,jod, brom, hlor, sumpor kao i mnoge metale.

Aktinoidi
Berklijum

Berklijum (Bk, latinski - berkelium) -je aktinoid. Ime je dobio po gradu Berkeley u Kaliforniji, koji je bio središte kalifornijskog univerziteta i jednog od navećih središta za ispitivanje jezgara na svetu.

Aktinoidi
Kalifornijum

Kalifornijum (Cf, latinski - californium) - je aktinoid. Ime je dobio po Kaliforniji, jednoj od država u SAD.

Aktinoidi
Ajnštajnijum

Ajnštajnijum (Es, latinski - einsteinium) - je aktinoid. Ime je dobio po fizičaru Albertu Ajnštajnu.

Aktinoidi
Ajnštajnijum
Fermijum

Fermijum (Fm, latinski - fermium) - je aktinoid. Ime je dobio po fizičaru Enriku Fermiju.

Aktinoidi
Mendeljevijum

Mendeljevijum ili mendelevij (Md, latinski - mendelevium) - je aktinoid. Ime je dobio po hemičaru Dimitriju Mendeljejevu, otkrivaču periodnog sistema elemenata.

Aktinoidi
Nobelijum

Nobelijum (No, latinski - nobelium) - je aktinoid.Ime je dobio po hemičaru Alfredu Nobelu.

Aktinoidi
Lorencijum

Lavrencij ili lorencijum (Lr, latinski - lawrencium) - je aktinoid.Ime je dobio po prezimenu fizičara Ernesta O. Lawrencea.

Aktinoidi
Aktinoidi

Aktinoidi su skupina od 15 elemenata koji leže između aktinija i lavrencija s atomskim brojevima od 89-103 u periodnom sustavu. Aktinoidi su dobili ime po aktiniju. Svi elementi su u F-bloku osim lavrencija. Postoje i aranžmani koji iskuljčuji i aktinij i lavrencij iz skupine.

Vanjske veze 

Kemijski elementi
Raderfordijum

Raderfordijum (Rf, latinski - rutherfordium), pre je nosio ime unnilquadium (Unq) - je prelazni metal. Naziv je dobio po imenu fizičara Ernest Rutherford.

Poseduje izotope čije se atomske mase nalaze između 257-262.

Izotop 260 je verovatno dobijen (neki to osporavaju) 1964. godine od Ivana Kurčatova u ruskom gradu Dubna, bombardovanjem izotopa 249 Cf jedrima izotopa 12 ugljenika. Sličanim eksperimentom koji je izvršio Adrew Ghiorso 1969 godine na univerzitetu u Berkeley-u u Kaliforniji dobijen je izotop 257. Rezultati Ghiorsa se razlikuju od Kurčatovih rezultata i zato se Rusima osporava da su prvi dobili ovaj element. Sovjeti su ovaj element 70-ih godina posle Kurčatove smrti nazvali njegovim imenom - kurčatov, dok su Amerikanci koristili naziv koji je predložio Ghiorso - Raderfordijum (po imenu Ernesta Rutherforda). IUPAC je 1989 godine odlučio da element nosi ime Unnilqadium (ime je dobio po svojoj atomskoj masi), ali sledeći, aktuelan naziv koji je IUPAC dao 1997. godine je Raderfordijum.

Ovaj element se ne javlja u prirodi. Do sada je dobijeno samo nekoliko njegovih atoma. Pretpostavlja se da se raderfordijum nalazi na Suncu i na još nekim zvezdama srednje veličine.

Njegove fizičke i hemijske osobine nisu poznate, ali pretpostavlja se da je on metal sličnih osobina kao i titanijum.

Njegova elektronska konfiguracija takođe nije poznata jer je dobijen u obliku plazme. Po pravilima ona bi trebala da bude: radon + 5f146d27s2

Prelazni metali
Dubnijum

Dubnijum (Db, latinski - dubnium), prethodno je nosio ime - Unnilpentium (Unp) - je prelazni metal. Ime je dobio po ruskom gradu Dubna.

Verovatno poseduje izotope čije se atomske mase nalaze između 257-262.

Izotopi 260 i 261 su verovatno dobijeni (neki to osporavaju) 1967 godine od strane Ivana Kurčatova u Ruskom gradu Dubna, bombardovanjem izotopa 249 Cf jedrima izotopa 15 azota. Sličanim eksperimentom koji je izvršio Adrew Ghiorso 1969 godine na univerzitetu u Berkliju u Kaliforniji dobijen je izotop 262. Rezultati Ghiorsa se razlikuju od Kurčatovih rezultata i zato se Sovjetima osporavalo da su prvi dobili ovaj element. Sovjeti verovatno i nisu bili sigurni svog uspeha jer se nisu usudili da daju ime ovom elementu. Amerikanci su koristili naziv koji je predložio Ghiorso Hahn (od prezimena Otto Hahna). Ipak je ime elementa promenjeno u dubnijum jer je otkriven u Dubni. 

Ovaj element se ne javlja u prirodi. Do sada je dobijeno samo nekoliko njegovih atoma. Pretpostavlja se da se dubnijum nalazi na Suncu i na još nekim zvezdama srednje veličine.

Njegove fizičke i hemijske osobine nisu poznate, ali pretpostavlja se da je on metal sličnih osobina kao i vanadijum.

Njegova elektronska konfiguracija takođe nije poznata jer je dobijen u obliku plazme. Po pravilima ona bi trebala da bude: radon + 5f146d37s2

Prelazni metali
Kemijski elementi
Siborgijum

Siborgijum (Sg, latinski - seaborgium),prethodno je nosio ime Unnilhexium (Unh) - je prelazni metal. Naziv je dobio po prezimenu američkog hemičara Glenna T. Seaborga.

Verovatno poseduje izotope čije se atomske mase nalaze između 258-264.

Izotop 264 je dobien 1986. godine bombardovanjem izotopa 249 Cf jedrima izotopa 16 oksida.

Ovaj element se ne javlja u prirodi. Do sada je dobijeno samo nekoliko njegovih atoma. Pretpostavlja se da se siborgijum nalazi na Suncu i na još nekim zvezdama srednje veličine.

Njegove fizičke i hemijske osobine nisu poznate, ali pretpostavlja se da je on metal sličnih osobina kao i hrom.

Njegova elektronska konfiguracija takođe nije poznata jer je dobijen u obliku plazme. Po pravilima ona bi trebala da bude: radon + 5f146d47s2

Prelazni metali
Borijum

Borijum (Bh, latinski - bohrium), prethodno je nosio ime Unnilsepium (Uns) - je prelazni metal. Naziv je dobio po danskom fizičaru Nielsu Bohru.

Istorija 
Prvi put su ga dobili Sovjeti u gradu Dubna 1976. godine. Najzaslužniji za to je Y. Ogenessian koji je bio vođa tima istraživača u Ujedinjenom Institutu za ispitivanje jedara. Tamo je dobijen izotop 261Bh sa vremenom raspada oko 10 ms. Atom borijuma je dobijen bombardovanjem bizmuta -204 jedrima hroma -54.

Godine 1981. nemački tim naučnika pod veđstvom P.Armbrustera i G. Münzenberga je dobio izotop 262Bh.

Nemci su predložili naziv nielsbohr,da bi nagradili Nielsa Bohra, a Rusi su hteli da mu daju ime dubnijum. Nesuglasice su dovele do toga da element privremeno dobije ime Unilseptium.

Godine 1994 komitet IUPACa, je predložio ime borijum. Ipak nesuglasice su postojale sve do 1997 kada je dobio današnji naziv.

Prelazni metali
Hasijum

Hasijum (Hs, latinski - hassium), prethodno je nosio ime Unniloctium (Uno) - je prelazni metal. Naziv je dobio po jednoj od nemačkih saveznih država - Hesiji.

Prvi put je dobijen 1984. godine od strane nemačkog tima istraživača koji su vodili Peter Armbruster i Gottfried Münzenberg.

Prelazni metali
Meitnerij

Mitnerijum (Mt, latinski - meitnerium), prethodno je nosio ime Unnilennium (Une) - je prelazni metal. Ime je dobio po nemačkoj fizičarki Lise Meitner.

Prelazni metali
Darmštatijum

Darmštatijum (Ds, latinski - darmstadtium), do 16. avgusta 2003. godine nosio je naziv Ununnilium (Uun), kada je na 42 generalnom saboru IUPACa u Otavi dato novo ime. Darmštatijum je prelazni metal. Ime je dobio po nemačkom gradu Darmštatu.

Do sada je dobijeno samo nekoliko njegovih atoma usled fuzije izotopa olova i nikla.

Prelazni metali
Rentgenijum

Rentgenijum (Rg) - je prelazni metal. Do 1. avgusta 2004. godine bio je poznat pod nazivom unununium (Uuu), kada je zvanično potvrđeno novo ime. Rentgenijum je naziv dobio po imenu nemačkog fizičara Vilhelma Konrada Rentgena (Wilhelm Conrad Röntgen).

Spoljašnje poveznice 

 WebElements.com - Roentgenium
 IUPAC: Proposal of name roentgenium for element 111
 IUPAC: Element 111 is named roentgenium 
 Apsidium - Roentgenium Element 111 

Prelazni metali
Kopernicijum

Koperncijum (Cn) - je prelazni metal. Ovo ime je privremeno dato od IUPACa.

Prelazni metali
Nihonijum

Nihonijum (Nh) - je verovatno metal IIIA grupe.

Istorija 

1. februara 2004. godine tim sastavljen od ruskih naučnika instituta za ispitivanje atoma i američkih naučnika iz Lawrence Livermore National Laboratory je dobio četri aroma ununpentijuma, koji su posle raspada sagradili jedan atom ununtrijuma. Njihovo otkriće je zahtevalo potvrdu. 

28 septembra 2004. godine, tim kapanskih naučnika je ponovio eksperiment sa uspehom. Japanci su predložili naziv za ovaj element japonijum

Spoljašnje poveznice 
 WebElements.com - Uut
 Apsidium - Ununtrium 

Slabi metali
Flerovijum

Flerovijum (Fl) - je radioaktivan element. Ne javlja se u prirodi. Sadašnje ime je privremeno dato od IUPACa.

Istorija 
Otkriven je u januaru 1999. godine od ruskih naučnika iz Instituta za ispitivanje atoma.

Spoljašnje poveznice 
 WebElements.com - Uuq
 Apsidium - Ununquadium 

Slabi metali
Moskovijum

Moskovijum (Mc) - je verovatno slab metal. Ime je privremeno dato od IUPACa.

Istorija 

1. februara 2004. godine tim sastavljen od ruskih naučnika sa Instituta za ispitivanje atoma i američkih naučnika iz Lawrence Livermore National Laboratory je uspeo da dobije četri atoma ununpentijuma.

Spoljašnje poveznice 
 WebElements.com - Uup
 Apsidium - Ununpentium 

Slabi metali
Livermorijum

Livermorijum (Lv) - je verovatno slab metal. Ime je privremeno priznato od IUPACa.

Spoljašnje poveznice 
 WebElements.com - Uuh
 Apsidium - Ununhexium 

Slabi metali
Tenes

Tenes (Ts) je hemijski element sa atomskim brojem 117. 

Halogeni elementi
Oganeson

Oganeson (Og) - je verovatno plemeniti gas. Ime je privremeno priznato od IUPACa. Ununoktijum je veoma nestabilan. On je zadnji element u periodnom sistemu elemenata. Raspada se na element 116, on na 114 itd. 

Dana 8. juna 2016 IUPAC objavio novo ime oganeson (simbol Og) za element 118 u mjestu privremenog sistematskog ime oganeson (Uuo). Pregled period od pet mjeseci ističe 8. Novembar 2016 napisati komentar o ovom ime prije formalno odobrenje od strane IUPAC.

Spoljašnje poveznice 
 WebElements.com - Og

Plemeniti gasovi
7. perioda hemijskih elemenata

Sedma perioda hemijskih elemenata u sebi sadrži jedan alkalni metal, jedan zemljani alkalni metal, devet prelaznih metala, dvanest aktinoida, četiri slaba metala, jedan halogeni element i jedan plemeniti gas. Sedmoj periodi pripadaju elementi: francijum, radijum, aktinijum, torijum, protaktinijum, uranijum, neptunijum, plutonijum, americijum, kirijum, berklijum, kalifornijum, ajnštajnijum, fermijum, mendeljejevijum, nobelijum, lorencijum, raderfordijum, dubnijum, siborgijum, borijum, hasijum, mitnerijum, darmštatijum, rentgenijum, ununbijum, ununtrijum, ununkvadijum, ununpentijum, ununheksijum, ununseptijum, ununoktijum. Ovi elementi imaju atomske brojeve između 87 i 118. U ovoj periodi ukupno se nalazi 32 hemijskih elemenata.

hemijski elementi sedme periode

Kemijski elementi
Alkalni metali

Grupi alkalijskih metala pripadaju: litijum (Li), natrijum (Na), kalijum (K), rubidijum (Rb), cezijum (Cs) i francijum (Fr). Zajednička oznaka za elektronsku konfiguraciju ovih elemenata je nS1. Vrednost oksidacionog broja u jedinjenjima jonske prirode je +1; grade jednovalentne bezbojne katjone.

U elementarnom stanju atomi alkalnih metala povezani slabom metalnom vezom grade metalnu kristalnu rešetku. Zbog angažovanja samo jednog elektrona veza je slaba, stoga imaju nisku temperaturu ključanja i malu gustinu (plivaju na vodi). Male su tvrdoće tako da se mogu seći nožem. Porastom atomskog broja u grupi rastu i jonski radijusi i gustina, dok temperature topljenja i ključanja opadaju. Srebrnastobele su boje, dobri su provodnici toplote i elektriciteta. Prvi član grupe, litijum, ima unekoliko drugačija svojstva od ostatka grupe. Tako je po nekim osobinama sličniji magnezijumu nego natrijumu. Veoma male dimenzije atoma litijuma i još manje njegovog jona uzrokuju veće jačine metalne veze u kristalnoj rešetki u odnosu na ostale alkalne metale. Zbog toga je litijum znatno tvrđi od njih, a ima i višu temperaturu topljenja i ključanja. Alkalni metali boje plamen karakterističnim bojama. Litijum boji plamen svetlo crveno, natrijum žuto, kalijum svetlo ljubičasto, rubidijum crveno-ljubičasto, a cezijum plavo-ljubičasto.

Prema hemijskom ponašanju alkalni metali čine grupu međusobno najsličnijih elemenata u periodnom sistemu elemenata. Energija jonizacije opada porastom atomskog broja. Vrednosti za prvu jonizacionu energiju su veoma niske (niže od ostalih elemenata). Alkalni metali imaju najniže vrednosti za koficijente elektronegativnosti u odnosu na sve elemente u periodnom sistemu. Iz toga proizilazi njihov pozitivan oksidacioni broj bez obzira sa kojim elementom gradili jedinjenje. Na osnovu redoks-potencijala može se zaključiti da su to najreaktivniji metali i najjača redukciona sredstva.

Rasprostranjenost i nalaženje u prirodi 
U prirodi se alkalijskii metali nalaze samo u vidu jedinjenja, najčešće u sastavu silikata i alumosilikata. Dok su natrijumova i kalijumova jedinjenja veoma rasprostranjena, jedinjenja ostalih alkalnih metala se javljaju u malim količinama. Natrijumova jedinjenja su toliko rasprostranjena da je teško naći uzorak supstance bez tragova natrijuma (dokaz za to je natrijumova žuta boja u plamenu). Najviše natrijuma ima u alumosilikatima, kamenoj soli, čilskoj šalitri i kriolitu.
Kalijuma u zemljinoj kori ima manje nego natrijuma. Najviše ga ima u obliku silikata iz kojih ga biljke ne mogu koristiti iako je veoma značajan za njih. Silikati se ne mogu koristiti ni kao ruda za dobijanje kalijuma. Litijum se javlja u nekim silikatina i fosfatima, dok se rubidijum i cezijum uz ostale alkalne metale u alumosilikatima i prirodnim ležištima kalijumovih jedinjenja...

Reference

Spoljašnje veze 

Grupe hemijskih elemenata
Alkalni metali
4. grupa hemijskih elemenata

4. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:
 titanijum
 cirkonijum
 hafnijum
 raderfordijum
Sva četri elementa ove grupe su prelazni metali. Titanijum, cirkonijum, ihafnijum se javljaju u prirodi a raderfordijum je veštački dobijen. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 22 i 104.

Ova grupa nosi naziv i IVB grupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata
5. grupa hemijskih elemenata

5. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:
 vanadijum
 niobijum
 tantalijum
 dubnijum
Sva četri elementa ove grupe su prelazni metali. vanadijum, niobijum i tantalijum se javljaju u prirodi a dubnijum je veštački dobijen. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 23 i 105.

Ova grupa nosi naziv i VB grupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata
6. grupa hemijskih elemenata

6. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:
 hrom
 molibden
 volfram
 siborgijum

Sva četri elementa ove grupe su prelazni metali. hrom, molibden, volfram se javljaju u prirodi a siborgijum je veštački dobijen. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 24 i 106.

Ova grupa nosi naziv i VIB grupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata
7. grupa hemijskih elemenata

7. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:

 mangan
 tehnicijum
 renijum
 borijum

Sva četri elementa ove grupe su prelazni metali. mangan, tehnicijum i renijum se javljaju u prirodi a borijum je veštački dobijen. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 25 i 107.

Ova grupa nosi naziv i VIIB grupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata
8. grupa hemijskih elemenata

8. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:

 gvožđe
 rutenijum
 osmijum
 hasijum

Sva četri elementa ove grupe su prelazni metali. gvožđe, rutenijum i osmijum se javljaju u prirodi a hasijum je veštački dobijen. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 26 i 108.

Ova grupa nosi naziv i VIIIB grupa hemijskih elemenata, kao i gvožđeva hrupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata
9. grupa hemijskih elemenata

9. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:

 Kobalt
 rodijum
 Iridijum
 Mitnerijum

Sva četri elementa ove grupe su prelazni metali. Kobalt, rodijum i iridijum se javljaju u prirodi a Mitnerijum je veštački dobijen. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 27 i 109.

Ova grupa nosi naziv i VIIIB grupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata
10. grupa hemijskih elemenata

10. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:
 Nikl
 Paladijum
 Platina
 Darmštatijum

sva četri elementa ove grupe su prelazni metali. Nikl, paladijum i platina se javljaju u prirodi dok je darmštatijum veštački dobijen. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 28 i 110

Ova grupa nosi naziv i VIIIB grupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata
12. grupa hemijskih elemenata

12. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:

 Cink
 Kadmijum
 Živa
 Ununbijum

Sva četiri elementa ove grupe su prelazni metali. Cink, kadmijum i živa se javljaju u prirodi dok je Ununbijum veštački dobijen. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 30 i 112.

Ova grupa nosi naziv i IIB grupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata
13. grupa hemijskih elemenata

13. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:

 bor
 aluminijum
 galijum
 indijum
 talijum
 ununtrijum

U ovoj periodi se nalaze 1 metaloid i pet slabih metala. Svi elementi sem ununtrijuma koji je veštački dobijen se nalaze uprirodi. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 5 i 113

Ova grupa nosi i nazive:
 borova grupa hemijskih elemenata i
 IIIA grupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata
14. grupa hemijskih elemenata

14. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:

 ugljenik
 silicijum
 germanijum
 kalaj
 olovo
 ununkvadijum

U ovoj grupi se nalaze jedan nemetal, dva metaloida, i tri slaba metala. Svi elementi ove grupe se javljaju u prirodi sem ununkvadijuma kaoji je veštački dobijen. U ovoj grupi svi elementi su u čvrstom agregatnom stanju. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 6 i 114.

Ova grupa nosi nazive:
 ugljenikova grupa hemijskih elemenata i 
 IVA grupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata
15. grupa hemijskih elemenata

15. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:

 azot
 fosfor
 arsen
 antimon
 bizmut
 ununpentijum

U ovoj grupi se nalaze dva nemetala dva metaloida i dva slaba metala. Svi elementi ove grupe se javljaju u prirodi sem ununpentijuma kaoji je veštački dobijen. U ovoj grupi svi elementi su u čvrstom agregatnom stanju. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 7 i 115.

Ova grupa nosi nazive:
 azotova grupa hemijskih elemenata i 
 VA grupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata
16. grupa hemijskih elemenata

16. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:

 kiseonik
 sumpor
 selen
 telur
 polonijum
 Ununheksijum

U ovoj grupi se nalaze tri nemetala, dva metaloida i jedan slab metal. Svi elementi ove grupe se javljaju u prirodi sem Ununheksijuma koji je veštački dobijen. U ovoj grupi svi elementi su u čvrstom agregatnom stanju. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 8 i 116.

Ova grupa nosi nazive:
 kiseonikova grupa hemijskih elemenata i 
 VIA grupa hemijskih elemenata

Grupe hemijskih elemenata