alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Hinajano

Hinajano (en Sanskrito kaj Palio, हीनयान ['hiːnǝjaːnǝ]) signifas "malvalora veturilo" (ofte tradukita kiel "malgranda veturilo", sed hīna havas signifon kvalitan pli ol kvantan) kaj estas malestima termino uzita en Mahajano por paroli pri certaj fruaj Sanskritobazitaj kaj nun delonge malaperintaj skoloj de budhismo, kaj pri virtuala budhisma skolo verŝajne ekzistinta nur kiel polemika modelo. La vorto estas ofte uzata, tute erare, por paroli pri la Paliobazita branĉo de budhismo, Teravado.

Etimologio 
La vorto hīnayāna estas formita de hīna: eta, povra, malsupra, abandonita, difektita; kaj yāna: veturilo en la senco de ilo por atingi vekiĝon.

Eksteraj ligiloj 
 http://www.guoxue.com/www/xŝ/txt.asp?id=963 
 http://www.dhammakaya.or.th 
 http://www.dhammakaya.tc  
 http://www.urbandharma.org/udharma3/theramaya.html

Referencoj 

Terminaro de Budhismo
Esperantista klubo en Brno

La Esperantista klubo en Brno estas la plej malnova esperanto-klubo en Ĉeĥio kaj sur la teritorio de la iama Aŭstrio-Hungario. Ĝi daŭrigas la tradicion de la Unua societo de aŭstriaj esperantistoj, kiu fondiĝis en Brno, la ĉefurbo de Moravio, jam en la jaro 1901.

Programo kaj rilatoj kun aliaj grupoj 

Flanke de la Esperantista klubo en Brno ekzistas nuntempe en la urbo ankaŭ Societo por la internacia lingvo Esperanto en Brno, kiu estas memstara civitana asocio registrita laŭ la ĉeĥia juro, sed kiu kunlaboras kun la klubo kaj kunhavas kun ĝi signifan parton de la membraro. Kunvenoj de la klubo okazas ĉiusemajne merkrede inter 18:00 kaj 19:30 en strato Starobrněnská en la urbocentro. Ĉiun trian mekredon en monato pretigas komunan programon la Societo kaj tiam okazas kunveno en la urboparto Kohoutovice, kutime kun pli nombra partoprenantaro.

Krom la du menciitaj grupoj ekzistas en Brno ankaŭ neformala grupo kun nomo Brna klubo de ĈEJ, kiun konsistigas la lokaj reprezentantoj de Ĉeĥa Esperanto-Junularo (ĈEJ) kiuj vivas aŭ studas en Brno kaj ĉirkaŭaĵo.

Historio 
La historio de la Esperantista klubo en Brno estas priskribita en apartaj artikoloj, el kiuj ĉiu priskribas unu periodon laŭ jar-intervaloj:

Vidu ankaŭ 
 Prezidantoj de la Esperantista klubo en Brno
 Esperanto-eldonaĵoj eldonitaj en Brno
 Sekcio Esperantistoj en la artikolo pri Brno

Eksteraj ligiloj 
 Klubo de esperantistoj Brno (ĉeĥe, esperante)
 Societo por la internacia lingvo Esperanto en Brno 
 Historio de Esperantista klubo en Brno (esperante)

 
Brno
Esperanto-movado en Brno
Esperanto en 1901
Historio de la Esperantista klubo en Brno (1939-1945)


La historio de la Esperantista klubo en la urbo Brno estas priskribita en apartaj artikoloj, el kiuj ĉiu priskribas unu periodon laŭ jar-intervaloj:

Jen la kroniko de 1939 ĝis 1945.

1939 
1939: nova kurso, sed ĝi restis nefinita, intervenis la okupacio. En aprilo 1939 alveturis Gestapo al la tiama prezidanto de la Klubo prof. Theodor Kilian postulante de li la kluban korespondaĵon. Samtempe venis aliaj Gestapanoj al la tiama vicprezidanto Hoffner kun la sama postulo. Ambaŭ samideanoj deklaris, ke la kluba kore-spondaĵo troviĝas ĉe la sekretario. La sekvintan tagon venis gestapanoj al J. Vondroušek, sed tiu lerte informita de Kilian, forigis ĉiujn leterojn, kiuj povis esti danĝeraj. Kiel jam estis menciite, la Klubo ekde aŭtuno 1937 ĝis marto 1939 korespondis kun pluraj kluboj, ĉefe kun la klubo en Chingford apud Londono kaj informis la anglajn esperantistojn laŭ vero pri situacio en ĈSR, pri germanaj planoj kaj postuloj, la maja mobilizo, pri minoritataj rajtoj, minoritata juro ĉe ni, pri la septembra krizo kaj fina kapitulaco ktp. Ĉe J. Vondroušek estis faritaj du traserĉoj, la korespondaĵo kaj protokollibro el la jaro 1938 estis konfiskitaj.

1940-1944 
1940: fine en junio Gestapo ordonis forigon de stacidomaj tabuloj kaj likvidon de la Klubo. Sed ankaŭ tiam ĉiu firme staris sur sia loko kaj nur fine de aprilo, kiam komenciĝis domtraserĉoj kaj kruda enketado ĉe Gestapo, estis rekomendite al la kursanoj disiri. La klubvesperoj plu daŭris, ankaŭ en la jaro 1940, sed ne plu en aparta ejo. En junio 1940, laŭ ordono de Gestapo kaj minaco, ke sekvos la plej severaj punoj, la Klubo formale likvidiĝis. Malgraŭ tio la kunvenoj sekrete plu daŭris, ĝis aŭtuno l94l, kiam estis proklamita escepta punrajto. Plenajn ses jarojn daŭris la milito detruinta kelkdek milionojn da homoj kaj senmezurajn valorojn. Kaj kion neniu ĉesis kredi realiĝis, plejparte ni ĝisvivis la grandegan feliĉon, la pacon kaj liberon.

1945 
1945: la unua postmilita kunveno (12.6. je dat-reveno de likvido de la klubo la 12.6.1940) elektis kiel prezidanton Josef Vondroušek; aperis novaj laborantoj, kiel profesoro de konser-vatorio Vilibald Scheiber, D-ro Jan Geryk k.a.; la Klubo estis la unua, kiu  rekomencis agadon en la liberigita Ĉeĥoslovakio, per regulaj kunvenoj kun firma programo; Bedaŭrinde la radio-stacio de Brno estis tiom detruita pro la militsekvoj, ke la tradicion de "Verda Stacio" devis transpreni Prago. 

EK Brno
Kristana Scienco

Kristana Scienco estas kristana movado kaj sistemo de spirita sanigado. Ĝin fondis Mary Baker EDDY (1821-1910), kiu fondis ankaŭ la eklezion Eklezio de Kristo, Sciencisto (Church of Christ, Scientist).

La origina kaj ĉefa de Kristana Scienco kaj la "Eklezio de Kristo, Sciencisto" estas en Bostono, sed estas multaj preĝejoj en la tuta mondo.

Eddy verkis la libron "La Scienco kaj la Sano, kun Ŝlosilo de la Skriboj" (Science and Health with Key to the Scriptures) (1875), en kiu ŝi unue klarigis la principojn de Kristana Scienco. Vendiĝis pli ol naŭ milionoj da ekzempleroj en 16 diversaj lingvoj. Ŝi ankaŭ fondis la mondfaman gazeton The Christian Science Monitor (La Kristan-Scienca Monitoro).

Kristanaj Sciencistoj kredas, ke Dio estas bona, kaj ke la homo, kreita laŭ la bildo kaj figuro de Dio, ankaŭ estas esence bona. Pro tio, Dio, kiu estas amo, vero kaj lumo, ne kreis malsanon kaj malbonon, nek iluzion. Persono, kiu scias, ke la malsano kaj la malbono apartenas al la nereala universo de la materio, kaj ne al la scienca universo perfekta, eterna kaj reala de la spirito, povas esti sanigita. Tiel Kristo, per la povo de Dio, resanigis la malsanulojn dum sia tera vivo.

Eksteraj ligiloj 

 TTT-ejo de la "Eklezio de Kristo, Sciencisto": http://www.christianscience.com/
  Unuetaĝa Usono ĉ. 38 "Preĝu, pesu vin kaj pagu" en Esperanto
 TTT-ejo de "The Christian Science Monitor".

Vidu ankaŭ 
 Protestantismo
Prezidantoj de la Esperantista klubo en Brno

Jenaj personoj estis prezidantoj de la Esperantista klubo en Brno:

 1901 Karel Pelant, redaktoro
 1903 Augustin Skaunic
 1904 Jan Kajš, kompostisto
 1905 František Racek
 1906 Jan Kajš, kompostisto
 1907-1908 Antonín Tomášek, tajloro
 1909 Albín Kroupa, revizoro
 1910-1911 Antonín Waiser, oficisto
 1912-1913 Domin Konečný, poŝta oficisto
 1919 Inĝ. Jaroslav Sítko, fervoja inspektoro
 1921 Inĝ. Vincenc Kroužil, mezlerneja profesoro
 1922 Rudolf Fridrich, gimnazia profesoro 
 1924 Inĝ. Jaroslav Sítko, fervoja inspektoro
 1925-1928 Rudolf Fridrich, gimnazia profesoro
 1929 Josef Bednář, direktoro de komerca lernejo
 1930 Josef Vondroušek, bankoficisto
 1931-1932 František Baďura, polica inspektoro
 1933 František Válka
 1934 Jaromír Hoffner, kleriko, instruisto
 1936-1940 Theodor Kilian, mezlerneja profesoro
 1945 Josef Vondroušek, bankoficisto
 1970 Inĝ. Jan Werner, arkitekto
 (J. Vondroušek elektita Honora Prezidanto)
 1971 Josef Vondroušek
 1988 Zdeněk Hršel, dokumentisto kaj inform-teknikisto 
 2009 Miroslav Malovec, normigisto kaj vendisto (ĝis nun)
 (Z. Hršel elektita honora prezidanto)
 2021 Milan Kolka, komputilisto

EK Brno
SOV

La vorto havas plurajn signifojn:

 sov estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
 Subjekto Objekto Verbo
 Antonín Sova
 Sisteme Ordigita Vortaro
Rainer Werner Fassbinder

Rainer Werner FASSBINDER [rajner verner FASbinder] (naskiĝis la 31an de majo 1945 en Bad Wörishofen; mortis la 10an de junio 1982 en Munkeno) estis germana reĝisoro, aktoro kaj scenaristo.

Li unue fariĝis aktoro kaj laboris en diversaj teatroj. En la jaro 1968 li kunfondis la teatran komunumon antitheater, kiu prezentis de Fassbinder mem verkitajn teatraĵojn pri aktualaj politikaj temoj. Preskaŭ sen mono, sed kun granda entusiasmo la teamo en 1969 kreis sian unuan filmon: Liebe ist kälter als der Tod, amo estas pli malvarma ol la morto. En 1971 la grupo disiĝis.

Post ne tre sukcesa agado kiel direktoro de la Frankfurta teatro Theater am Turm, li en 1975 finis sian teatran karieron, por dediĉi sin plene al la televido kaj la kino.

Rainer Werner Fassbinder mortis de trodozo da drogoj.

Listo de dramoj 
 Katzelmacher (1968)
 Iphigenie auf Tauris von J. W. von Goethe (1968)
 Die Bettleroper (1969 - laŭ dramo de John Gay)
 Das Kaffeehaus (1969 - laŭ komedio de Carlo Goldoni)
 Paradise sorry now (1969)
 Das brennende Dorf (1970)

Listo de filmoj 
 Liebe ist kälter als der Tod (Germanio, 1969)
 Katzelmacher (Germanio, 1969)
 Das Kaffeehaus (Germanio, 1970)
 Warum läuft Herr R. Amok? (Germanio, 1970)
 Händler der vier Jahreszeiten (Germanio, 1972)
 Die bitteren Tränen der Petra von Kant (Germanio, 1972)
 Angst essen Seele auf ("Angoro manĝas la animon", Germanio, 1974)
 Fontane Effi Briest (Germanio, 1974 - laŭ romano de Theodor Fontane)
 Chinesisches Roulette (Germanio/Francio, 1976)
 Eine Reise ins Licht - Despair (Germanio, 1977)
 Die Ehe der Maria Braun (Germanio, 1978)
 Lili Marleen (Germanio, 1980)
 Lola (Germanio, 1981)
 Querelle - Ein Pakt mit dem Teufel (Germanio, 1982 - laŭ romano de Jean Genet)
 Die Sehnsucht der Veronika Voss (Germanio, 1982)

Listo de televidproduktaĵoj 
 Acht Stunden sind kein Tag (serio, 1972/73)
 Berlin Alexanderplatz (serio, 1980 - laŭ romano de Alfred Döblin)

Germanaj reĝisoroj
Germanaj aktoroj
GLAT-verkistoj
GLAT-artistoj
Nobel-premiitoj aprobintaj, studintaj aŭ uzintaj Esperanton

Nobelpremiitoj kaj Nobelmemorpremiitoj studintaj aŭ uzintaj Esperanton, kaj aliaj kun aliaj rilatoj al la lingvo. La listoj estas malkompletaj.

Premiitoj studintaj (+) aŭ uzintaj (*):

Premiitoj iel alie en rilato kun Esperanto:

Hannes Alfvén, premiito pri fiziko 1970, kaj Linus Pauling estis honoraj prezidantoj de la Universala kongreso 1972 en Portlando, Usono.

Vidu ankaŭ 
 Selma Lagerlöf, nobelpremiito pri literaturo en 1909, tradukita al esperanto

Fontoj 

Esperanto-movado
Nobel-premio
Nobel-premiitaj esperantistoj
Katherine Mansfield

Katherine MANSFIELD, aŭ origine: Kathleen Mansfield BEAUCHAMP (* la 14-an de oktobro 1888, † la 9-an de januaro 1923) estis angla modernisma verkistino.

Naskiĝinte en Wellington, Novzelando ŝi pasigis la plej grandan parton de sia vivo en Anglio. Ŝia vivo estis plena de sortobatoj: Sian unuan edzon ŝi post tre mallonga tempo forlasis; graveda ŝi vojaĝis al Germanio, kie ŝi naskis mortan bebon. Reveninte al Londono ŝi konatiĝis kun la verkisto John Middleton MURRY, kiu en la jaro 1918 fariĝis ŝia dua edzo. Pro tuberkulozo ŝi pasigis longan tempon en diversaj sanatorioj en Svislando kaj Francio. Ŝi mortis en 1923 en Fontainebleau, Francio.

Listo de verkoj 
 In a German Pension (rakontoj, 1911)
 Prelude (rakontoj, 1918)
 Bliss (rakontoj, 1920)
 The Garden Party and Other Stories (rakontoj, 1922)
 The Dove's Nest (rakontoj, 1923)
 Poems (poemoj, 1923)
 Something childish (rakontoj, eld. 1924)
 Journal of K. M. (taglibro, eld. 1927)
 The Letters of K. M. (leteroj, eld. 1928)
 The Aloe (rakontoj, eld. 1930)

En Esperanto aperis 
 La ĝarden-festo / el la angla trad. Ellen Lymburn. - Wellington : Nov-Zelanda Esperanto-Asocio, 1985. - 22 p. - (Serio Sudaj Floroj ; 5)
 La ĝardenfesto ; Ĉe la golfo ; La pupa dometo / el la angla trad. Ellen Lymburn... - Wellington : Nov-Zelanda Esperanto-Asocio, 1988. - 38 p. - (Serio Sudaj Floroj ; 7)

Anglalingvaj verkistoj
Novzelandaj verkistoj
Ambaŭseksemaj verkistoj
Taglibristoj
Verkistinoj
Joachim Ringelnatz

Joachim RINGELNATZ [joaĥim Ringelnac], aŭ realnome: Hans BÖTTICHER (* la 7an de aŭgusto 1883 en Wurzen, Saksio, † la 17an de novembro 1934 en Berlino) estis germana verkisto kaj pentristo.

La filo de la verkisto Georg Bötticher frue (en 1901) forlasis la lernejon por fariĝi maristo. La kvar jarojn, kiujn li pasigis sur ŝipoj, li poste priskribis en sia verko Was ein Schiffsjungen-Tagebuch erzählt. Ekde 1905 li elprovis sin en diversaj profesioj.

En la jaro 1908 li en Munkeno unuafoje havis la okazon, prezenti siajn verkojn, kies nekonvencia stilo frapis la atenton de pluraj artistoj. Ili kuraĝigis lin publikigi siajn rakontojn kaj versojn, sed tiuj ĉi eldonoj ne vendiĝis tre bone kaj la aŭtoro daŭrigis sian vivostilon gajni monon per diversaj laboroj. Dum la Unua mondmilito li servis en la mararmeo.

En 1920 li eklaboris en la Berlina kabaredo Schall und Rauch. Ekde tiu tempo li uzis la pseŭdonimon Ringelnatz, germanlingva karesvorto por la hipokampo, kiu laŭ marista tradicio estas feliĉoporta. La kabaredo donis al Joachim Ringelnatz la ŝancon, prezenti siajn proprajn verkojn en tuta Germanio kaj aliaj germanlingvaj landoj. Lia vigla, humureca deklamado altiris la atenton de la publiko, kaj eĉ liaj libroj ekde tiam bone vendiĝis.

Ekde 1933 Ringelnatz ne plu rajtis surscenigi siajn verkojn en Germanio. Li mortis en la jaro 1934 de pulmomalsano.

Listo de verkoj 
 Was ein Schiffsjungen-Tagebuch erzählt (taglibro, 1911)
 Die Schnupftabakdose. Stumpfsinn in Versen (liriko, 1912)
 Ein jeder lebt's (noveloj, 1913)
 Die Woge (rakontoj, 1922)
 Kuttel-Daddeldu (liriko, 1920 kaj pli amplekse 1923)
 Turngedichte (liriko, 1920 kaj pli amplekse 1923)
 Geheimes Kinder-Spiel-Buch (poemoj porinfanaj kun propraj ilustraĵoj, 1924)
 Als Mariner im Krieg (membiografio, 1928)
 Mein Leben bis zum Kriege (membiografio, 1931)
 Gedichte, Gedichte von einstmals und heute (poemoj, 1934)

Rete legeblaj en Esperanto 
 du formikoj
 Strassenbahn 23 kaj 13
 am' plej mallonga
 Nu tio okazis al ni
 poemo en zi-lingvo
 Kelkaj tradukoj en cezarpoezio 

Germanaj pentristoj
Germanaj verkistoj
Christine Brückner

Christine BRÜCKNER , aŭ origine: Christine EMDE (* la 10an de decembro 1921, † la 21an de decembro 1996) estis germana verkistino.

Ŝi naskiĝis en Schmillinghausen (nuntempe parto de Bad Arolsen en Hesio), kiel filino de pastro. Ŝi unue laboris ekz. kiel librotenistino kaj bibliotekistino kaj studis arthistorion, germanistikon kaj psikologion. En la jaro 1954 ŝi gajnis la ĉefpremion en literaturkonkurso kaj ŝi decidis dediĉi sin plene al la verkado. 

De 1980 ĝis 1984 ŝi estis la prezidantino de la germana PEN-Centro. Kune kun sia edzo, la verkisto kaj pentristo Otto-Heinrich Kühner, ŝi en la jaro 1985 fondis literaturpremion por honori verkojn kun groteska humuro.

La verkaro de Christine Brückner temas antaŭ ĉio pri la problemoj inter geedzoj, familioj, geamikoj, same kiel la malavantaĝoj kiujn virinoj spertas en la socio. 

Ŝi mortis en 1996 en Kassel.

Listo de verkoj

Ehe die Spuren verwehen (romano, 1954)
Ein Frühling im Tessin (romano, 1960)
Die Zeit danach (romano, 1961)
Letztes Jahr auf Ischia (romano, 1964)
Das glückliche Buch der a.p. (romano, 1970)
Romantrilogio:
Jauche und Levkojen (1975)
Nirgendwo ist Poenichen (1977)
Die Quints (1985)
Das eine sein, das andere lieben (romano, 1981)
Wenn du geredet hättest, Desdemona : ungehaltene Reden ungehaltener Frauen (fikciaj monologoj de famaj virinoj, 1983)
Die Stunde des Rebhuhns (membiografio, 1991)

Germanaj verkistoj
1718

En la jaro 1718 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
15-a de majo : James Puckle, advokato en Londono patentis la unuan mitralon
Edmond Halley anoncis ke brilaj steloj, kiel Sirio, Prociono kaj Arkturo dislokiĝis ekde la epoko de grekoj.
Gagarin fondita.

Naskiĝoj

Mortoj 
30-a de julio: William Penn, brita fondinto de Pensilvanio (n. 1644)
6-a de decembro: Nicholas Rowe, angla dramisto kaj verkisto (n. 1674)
11-a de decembro: Karolo la 12-a, reĝo de Svedio (n. 1682)
1730

1730 estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1730 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
1-a de januaro: Kreado de unua 'Cabildo de Montevideo' (administrado de Montevideo);
15-a de majo : Robert Walpole fariĝis la unua ĉefministro de Britio;
Klemento la 12-a iĝis papo;
Mahmud la 1-a iĝis estro de Osmanida imperio;
Kristiano la 6-a iĝis reĝo de Danio kaj Norvegio;

Naskiĝoj 
15-a de januaro: Louis Dutens, franca verkisto (m. 1812)
14-a de junio: Antonio Sacchini, itala komponisto (m. 1786)
26-a de junio: Charles Messier, franca astronomo (m. 1817)
12-a de julio: Josiah Wedgwood, brita ceramikisto (m. 1795)
29-a de aŭgusto: Aleijadinho, brazila skulptisto (m. 1814)
14-a de decembro: James Bruce, brita esploristo kaj verkisto (m. 1794)

Mortoj 
21-a de februaro: Papo Benedikto la 13-a
12-a de oktobro: Frederiko la 4-a, reĝo de Danio (n. 1671)
Leonardo Vinci, itala komponisto
Lingvaj institutoj de Esperanto

Lingvaj institutoj de Esperanto estas organoj kiuj prizorgas la lingvon Esperanto.

En multaj landoj troviĝas nuntempe nacia instituto de Esperanto. Ĝia celo estas ĉefe t. n. "diploma", t. e. aranĝadi ekzamenojn kaj eldonadi diplomojn ĉiukategoriajn. En multaj landoj la Instutoj plenumas la taskon de propaganda (aŭ eĉ nacia) societo. Sed plejparte ilia tasko limiĝas je la supre cititaj celoj, eventuale kun aldono de instruado de Esperanto.
	
Principe ekzistas tri kategorioj de diplomoj: 1) Pri kono de la lingvo, 2) pri kapableco (instrui) kaj 3) profesora. Ĉiu Institutoj havas apartan programon kun fiksitaj taskoj solvotaj por sukcesi la koncernan ekzamenon. (depende de la bezonoj kaj cirkonstancoj en la responda lando.)

La Naciaj Institutoj de Esperanto estas sekvo de la antaŭa, t. e. unua formo: Internacia Instituto de Esperanto. Komence nur tiu sola rajtis eldonadi diplomojn (preci profesorajn). Pri ĝia deveno ni scias el la protokolaro de la UK 1908. Dum la dua laborkunsido "S-ro Gaston Moch prezentas proponon pri Internacia Atesto pri Kapableco. S-ro Edmond Privat (Sviso) opinias, ke tio estas afero, se oficiala, sed de privata organizo, kiel ekzemple de la Internacia Instituto de Esperanto ĵus fondita en Asteriko." Poste, en la dokumentoj de tiu UK ni trovas inter la Decidaro, sub n-ro 8: "La Kongreso aprobas principe la fondon de Internacia Instituto de Esperanto por internacia servado de instruado kaj organizo de normalaj lernejoj kaj diplomoj."

Tiel do ni devas konsideri la fondon de la Instituto de Esperanto dum 1908 en Nov-Jorko. Ĝia agado, sub la prezido de E. Privat estis tre vigla, kaj portis karakteron vere internacian. Dum UK-j ĝi organizadis ekzamenojn kaj eldonadis tre belajn diplomojn.

Kun la fluo de l' tempo, kaŭzate de diversaj lokaj bezonoj, malfermiĝadis naciaj institutoj de Esperanto. Dum la UK 1929 okazis konferenco de ĉiuj naciaj institutoj (prezidis la tiama Direktoro de la Internacia Instituto de Esperanto, profesoro Dietterle, sekretariis la gvidanto de Pola Instituto Edvardo Wiesenfeld). Dum tiu konferenco estis akceptataj la du bazaj rezolucioj: 1) La naciaj Institutoj de Esperanto estas filioj de la Internacia, 2) La Internacia Instituto de Esperanto havas la taskon enregistradi ĉiujn profesorajn diplomojn, eldonatajn de la naciaj instituto kaj validigi tiujn diplomojn sur la internacia forumo kiel ankaŭ pledi, ke diplomo eldonita, de unu nacia Instituto estu rekonita en alia lando).

Ĉar ne ĉie la Institutoj staris sur egala nivelo kaj ne ĉie estas egale taksataj - ekz. en Gemanio la Instituto estis ŝtata kaj ĝia diplomo havis altlernejan valoron - ĝis nun tiu Viena decido ne estas efektivigita. Ĉiuj Institutoj do funkcias aparte kaj senrilate kun la aliaj. La Internacia Instituto mem nuntempe ne funkcias.

Internaciaj institutoj 

Lingva Komitato
Akademio de Esperanto
Internacia Esperanto-Instituto (IEI)

Nacilingvaj Esperanto-institutoj 

Franca Esperanto-Instituto (FEI)
Germana Esperanto-Instituto (GEI)
Hungara Esperanto-Instituto (HEI)
Itala Instituto de Esperanto (IIE)
Japana Esperanto-Instituto (JEI)

Vidu ankaŭ 

 Instituto

Esperanto-movado
Organizaĵoj
UK 1913

9-a UK 1913, la 9-a Universala Kongreso de Esperanto, okazis 24-31 aŭgusto 1913, Bern (Ĉefurbo de Svislando), 1015 kongresanoj el 30 landoj; fid. esprimo al la Lingva Komitato; akcento de kunagado.

La framasona frato Fritz Uhlmann estas la kreinto de la unua rito en Esperanto, kiu estis celebrata en 1913 en Berno en la unua framasona templa laboro en la internacia lingvo. La plenumantoj de la rito estis unu sviso, unu germano, unu franco, unu anglo, unu hispano, unu hungaro.

Tiu estis la unua kongreso kiu estis nomita "Universala", la plej fruaj estis nomitaj internaciaj.

Dum la tiu kongreso okazis diskuto pri la propono de la vicprezidanto de UEA Théophile Rousseau, ĉu ekskludi ŝovinistojn el la asocio. La fina celo de Rousseau estis pacifismo. Estis sufiĉe da rezisto de pluraj flankoj. Estintus problemo decidi, kia ekzakte estas "ŝovinisto". Al Eduard Stettler sukcesis ŝovi la proponon en la komisionon pri statuto, kie ĝi estis forgesita.

Teatraĵoj prezentitaj 
 Ginevra de Edmond Privat, ludis Helene Bertrijn kaj Jules Verstaete de la reĝa Flandra Teatro kun amatora trupo.
 La patreco de Maria Wolf.
 Wilhelm Tell de Friedrich Schiller, reĝisoris G. Wäckerlin.

Referencoj 

13 1913
Berno
Esperanto-renkontiĝoj en 1913
1913 en Svislando
Esperanto-renkontiĝoj en Svislando
Ulsterskota lingvo

La ulstera skota lingvo (aŭ ulsterskota lingvo) estas minoritat-lingvo de Nord-Irlando (tre granda parto de la irlanda provinco Ulstero). Ĝi havas ĉirkaŭ 100,000 parolantojn. Estas malkonsentoj, ĉu la ulstera skota estas nura dialekto de la 'malalteja' skota, aŭ lingvo sendependa, kiu tre rilatas al ĝi. Ja, estas malkonsentetoj ĉu la skota estas dialekto de la angla. Kaj la skota kaj la ulstera skota estas anoj de la ĝermana lingvaro. Ili estas tre rilataj al la angla.

Ekzemplo

Jen ekzemplo de la ulstera skota. Temas pri kontribuaĵo farita de Jim Shannon en la Provizora Asembleo (Transitional Assembly):

" Tha bare facts er, that because o’ tha houl bak oan white fishin, an in tryin tae bring bak tha cod stocks, an tha cloasur an no bein alood tae fish in tha Irish Sea. Tha fishermen haeny much chance o’ feedin ther femilies wi’-oot help. Its no that ther lazy, er dinae want tae adapt. But its becaus tha EU er issuin seeminly impoasible tae meet directives. Directives whuch meen that fer 10 weeks tha boats er banned fae fishin, this is 10 weeks that tha femilies o’oor trawlers hae tae pit up wi’oot a wage. Hoo caun this be richt. 
Whun thes restrictions wur pit oan tha Scots: ther DARD gien theim tie-up packages tae enable theim tae survive. Sumthin whuch DARD did iver heer fer a wheen o’ yeers, an then they stapt daein it, fer they saed it wus rang an agin tha law, an it wusnae coast effective "

Notu: La skota lingvo ne estas sama kiel skota gaela, kiu estas kelta lingvo rilata al la irlanda kaj la manksa.

Eksteraj ligiloj
 La ulsterskota lingva asocio.
 Pri la ulsterskota lingvo ĉe BBC Voices. Projekto de la BBC pri lingvoj kaj dialektoj de la Unuiĝinta Reĝlando.
 Historio de Sankta Patriko por infanoj, ulsterskote, angle kaj irlande.

Anglofrisa lingvaro
Lingvoj laŭ alfabeto
Lingvoj de Eŭropo
Lingvoj de Irlando
Lingvoj de Britio
Glendalough

Glendalough [glen-da-LOĤ] () estas pitoreska glacia valo en graflando Wicklow, Irlando. Ĝi enhavas du glaciajn lagojn, kiujn la rivero Glenealo trafluas, antaŭ ĝia kunfluo kun la rivero Glendasan. La anglalingva nomo Glendalough deriviĝas el la irlanda, kiu signifas 'valon de du lagoj'.

Sankto Kevino fondis abatejon tie, en la 6-a jarcento. Sur la valflankoj estas plantejoj de pinacoj. Ekde 1850 ĝis ĉ. 1957 ekzistis minejo en la valo.

La tuta valo enhaviĝas en la nacia parko de la Montaro Wicklow. Multaj turistoj vizitas la valon ĉiujare.

Geografio 
Skulptiĝis la valo dum la lasta glaciepoko per glaĉero kiu lasis morenon trans la valbuŝo. La rivero Poulanass, kiu plonĝas en la valon de la sudo, kreis riverdelton kiu dumtempe apartigis la orginan lagon en la du aktualajn lagojn.

Bildaro

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 TTT-ejo pri Glendalough  (angla)
 Biografio de Sankto Kevin (norvega)

Irlando
Cimo

Cimo povas esti:
 cimo (insekto)
 cimo (komputscienco)
 Cimo TI estas vilaĝo de la komunumo Bioggio de la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino en Svislando.
1724

1724 estis superjaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1724 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Ludoviko la 1-a (Hispanio) iĝis reĝo.
Filipo la 5-a (Hispanio) surtroniĝis.
Benedikto la 13-a iĝis papo.
Fondita la Rusa Akademio de Sciencoj.

Naskiĝoj 
22-a de aprilo: Immanuel Kant, germana filozofo (m. 1804)
2-a de julio: Friedrich Gottlieb Klopstock, germana poeto (m. 1803)

Mortoj 
13-a de januaro: Bartolomeu de Gusmão, brazila pastro kaj inventisto (n. 1685)
7-a de marto: Papo Inocento la 13-a (n. 1655)
24-a de aŭgusto: Andreas Kneller, germana komponisto (n. 1659)
16-a de novembro: Jack Sheppard, brita rabisto kaj legenda eskapinto de prizono (n. 1702)
735

En la jaro 735 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 25-a de majo: Bede, anglosaksa historiisto kaj monaĥo
Matthew Flinders

Matthew FLINDERS ( – ) estis esploristo kaj navigisto kiu naskiĝis ĉe Donington en la angla provinco Lincolnshire.

Li estis memedukita navigisto.

Li vojaĝis al Nova sudkimrio en 1795 por esplori la maron nun konata kiel Bass Markolo (angle:Bass Strait) inter Aŭstralio kaj Tasmanio.

En 1801 li komandis duan ekspedicion por esplori la marbordon de Aŭstralio. Dum la vojaĝo li trapasis la Grandan Barieran Rifon (angle: Great Barrier Reef) kaj mezuris la Golfon Karpentarian (angle: Gulf of Carpenteria). Liaj marmapoj estis tre precizaj kaj seneraraj.

Poste en 1803 li komencis vojaĝi reen al Anglio sed bedaŭrinde, la ŝipo ruiniĝis sur rifo nekonata kaj li revenis al Aŭstralio en kutro.

Survoje hejmen, oni malliberigis lin en Maŭricio por 7 jaroj kiel spiono.

Liberigita en 1810 li revenis al Anglio kaj verkis libron Voyage to Terra Australis (Vojaĝo al Terra Australis)
Ĝi estis eldonita en 1814 kaj nekredeble je la eldontago li mortis.
Li havis nur 40 jarojn.

Vidu ankaŭ 
 Kabo Grim

Eksteraj ligiloj 

 http://www.smh.com.au/articles/2004/06/08/1086460291509.html
 http://www.sl.nsw.gov.au/flinders/archive.html  
 http://www.nmm.ac.uk/flinders  
 http://gutenberg.net.au/pages/flinders.html 

Anglaj esploristoj
Kastelo Lincoln

La Kastelo Lincoln estis konstruigita de reĝo Vilhelmo la 1-a, konata kiel la Konkeranto (angle: the Conqueror) en 1068 sur loko kiu estis okupita ek de la romia epoko.

Ĝi situas sur monto apud la katedralo kun bonaj vidindaĵoj de la urbo kaj la kamparo.

Ĝi estas unu el du kasteloj en Britio konstruitaj kun du artefaritaj teramasoj kaj terfosaĵoj . La Kastelo en Lewes en la provinco Sussex estas la alia ekzemplo.

Antaŭ ol konstrui la kastelon kaj pligrandigi la lokon 166 domoj estis malkonstruitaj.

Ĉefturo kun 15 flankoj estis konstruita sur la pli granda teramaso. Oni nomas ĝin la Turo Lucy memore al Lucy, Grafino de Ĉestro (angle: Chester).
Kvadrata turo estis konstruita sur la pli malgranda teramaso kaj dum la 19a jarcento observejo estis aldonita.

La du teramasoj kaj turoj estas ĉirkaŭitaj de grandegaj muregoj el la 12a jarcento.

La kastelo estis la malliberejo de Lincoln inter 1787 kaj 1878. La benkoj en la ĉapelo similas al ĉerkoj por certigi ke malilberuloj ne povis rigardi unu la alian dum diservoj.

Lincoln
Arahanto

Arahanto (, ) estas difinita en teravada budhismo kiel „tiu, kiu estas meritoplena“ aŭ kiel „perfekta homo“, kiu atingis nirvanon. Aliaj budhanaj tradicioj uzas la terminon por homoj, kiuj multe progresis ĉe la Vojo al Vekiĝo, sed kiuj ankoraŭ ne atingis kompletan budhecon.

Mahajana budhismo urĝas praktikantojn sekvi la vojon de bodisatvo, kaj ne elvojiĝi al la vojo de arahantoj kaj ŝravakoj.

Etimologio 
La vorto en Sanskrito arhat (en Palio, arahant) estas prezenca participo el verba radiko √arh ‚meriti‘. arha ‚meritanta‘; arhaṇa ‚pretendanto‘; arhita (pasea participo) ‚honorita, kultita‘.

Atingoj 
En fruaj budhismaj skoloj, ekzistis diversaj opinioj pri la atingoj de arahantoj. La skoloj Sarvāstivāda, Kāśyapīya, Mahāsāṃghika, Ekavyāvahārika, Lokottaravāda, Bahuśrutīya, Prajñaptivāda kaj Caitika vidis arahantojn kiel malperfektaj en iliaj atingoj kompare kun budhoj.

La skoloj Mahīśāsaka kaj Teravado vidis budhojn kaj arahantojn kiel similaj unu al la alia. Laŭ bikŝuo Bodhi, la Budho mem en la Palia Kanono deklaras sin mem arahanto.

Vidu ankaŭ 
Budho
Bodisatvo

Referencoj 

 
Terminaro de Budhismo
Teravado
Liv Tyler

Liv TYLER [liv TAJlr], realnome: Liv RUNDGREN (la 1-an de julio, 1977) estas usona aktorino.

Liv naskiĝis en Nov-Jorko. Kiam Tyler estis 14-jara, amikino, supermodelino Pavlína Pořízková, konvinkis ŝin iĝi modelino. Baldaŭ ŝi ekaperis sur la kovriloj de la famaj revuoj Seventeen, Interview kaj Mirabella.
Liv mondfamiĝis kiam ŝi aperis en la Aerosmith-video Crazy en 1994 (la tiutempa Aerosmith-kantisto Stephen Tyler, kiu nune kantas en la grupeto Calling, estas ŝia patro).
En la sama jaro ŝi recitis en siaj unuaj filmoj, Silent Fall kaj Heavy. Ŝi decidis forlasi modeladon kaj sin koncentri sur sia kina kariero.

Je la aĝo de 17 jaroj alvenis la tria filmo de Tyler, Empire Records, sed la sukceson ŝi atingis kiam reĝisoro Bernardo Bertolucci elektis ŝin por sia filmo Stealin' Beauty.

Tyler laboris kune kun Tom Hanks (That Thing You Do!) kaj Bruce Willis (Armageddon).

Inter ŝiaj filmoj: Inventing The Abbotts kun Joaquin Phoenix, Cookie's Fortune de Robert Altman, Onegin kun Ralph Fiennes, Dr. T And The Women de Robert Altman. Sian lastan rolon, Elfan Princinon Arwen Undómiel, ŝi estas ludanta en la trilogio The Lord Of The Rings (La Mastro de l' Ringoj), eltirata de la libroj de J.R.R. Tolkien.

Filmaro

Eksteraj ligiloj 

  ()
 
 
 
 
 
 
 
 

Naskiĝintoj la 1-an de julio
Naskiĝintoj en Usono
Usonaj aktoroj
Usonaj infanaj aktoroj
Usonaj manekenoj
2009

La jaro 2009 post Kristo estis normala jaro komenciĝanta je ĵaŭdo (vidu ĉi tie kalendaron).

Eventoj

Esperantujo 
 La 3-a Somera Esperanto-Studado okazis inter la 10-a kaj la 18-a de julio en Modra, Slovakio
 65-a Internacia Junulara Kongreso okazis inter la 18-a kaj la 25-a de julio en Liberec, Ĉeĥio
 La Kongreso de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) okazis en Milano inter la 18-a kaj la 25-a de julio 2009.
 94-a Universala Kongreso okazis inter la 25-a de julio kaj la 1-a de aŭgusto en Bjalistoko, Pollando

Mondo 
 Eŭropa Unio: Balotado por Eŭropa Parlamento
 Litovio: 1000 jaroj de ekzistado
 Rusio: Eŭrovido-Kantokonkurso en Moskvo
 1-a de januaro
 Eŭropa Unio: Ĉeĥio komencis Prezidentadon de Konsilio de Eŭropa Unio
 Slovakio eniris eŭrozonon
 20-a de januaro: Usono: Barack Obama ekestis prezidento de Usono
 1-a de julio: Eŭropa Unio: Svedio komencis Prezidentadon de Konsilio de Eŭropa Unio
 28-a de aŭgusto : Noel Gallagher forlasas la muzikgrupon Oasis post konflikto kun sia frato Liam tuj antaŭ surscenejiĝi dum la pariza muzikfestivalo Rock en Seine.

Naskiĝoj 
 4-a de majo: Princo Henrik de Danujo

Mortoj 
 12-a de januaro: Claude Berri, franca reĝisoro (n. 1934)
 27-a de januaro: John Updike, usona verkisto (n. 1932)
 3-a de februaro: Pavlo Zahrebelnij, ukraina verkisto (n. 1924)
 5-a de februaro: Dana Vávrová, ĉeĥa-germana aktorino (n. 1967)
 23-a de februaro: Ádám Anavi, hungara poeto (n. 1909)
 25-a de februaro: Philip José Farmer, usona sciencfikcia verkisto (n. 1918)
 18-a de marto: Natasha Richardson, brita aktorino (n. 1963)
 14-a de aprilo: Maurice Druon, franca verkisto (n. 1918)
 18-a de aprilo: Kurisu Kei, japana esperantisto (n. 1910)
 14-a de majo: Monica Bleibtreu, aŭstra aktorino (n. 1944)
 17-a de majo: Mario Benedetti, urugvaja verkisto (n. 1920)
 3-a de junio: David Carradine, usona aktoro (n. 1936)
 5-a de junio: Baciro Dabó, politikisto de Gvineo Bisaŭa (n. 1958)
 18-a de junio: Ali Akbar Khan, barata muzikisto (n. 1922)
 19-a de junio: Dalibor Brozović, kroata esperantisto kaj lingvisto (n. 1927)
 25-a de junio: Michael Jackson, usona kantisto (n. 1958)
 25-a de junio: Yasmine, flandra kantistino kaj televidprezentantino (n. 1972)
 1-a de julio: Karl Malden, usona aktoro (n. 1912)
 17-a de julio: Leszek Kołakowski, pola filozofo (n. 1927)
 18-a de aŭgusto: Fernanda Pivano, itala ĵurnalistino (n. 1917)
 18-a de julio: Henry Allingham, eble la plej aĝa viro de la mondo kiam li mortis (n. 1896)
 8-a de septembro: Aage Niels Bohr, dana fizikisto (n. 1922)
 14-a de septembro: Patrick Swayze, usona aktoro (n. 1952)
 1-a de novembro: Claude Lévi-Strauss, franca antropologo (n. 1908)
 20-a de decembro: Tavo Burat, itala ĵurnalisto (n. 1932)
 8-a de decembro: Brittany Murphy, usona aktorino (n. 1977)
Hachette

Hachette et Cie ([aŝet' e kompanji'] "Hachette kaj kompanio") estas grava libroeldonejo en Parizo, kiu estis varbita al Esperanto de Bourlet en
1901. La firmao en multegaj urboj de la mondo havis filiojn kaj korespondantojn kaj pro tio ĝiaj eldonaĵoj estis facile riceveblaj.
La barcelona eldonejo Espasa kontraktis la laboron por la hispana merkato.
La firmao havis kontrakton kun Zamenhof kaj tiel aperis en ĝia eldono la fama Kolekto aprobita de d-ro Zamenhof, kaj Esperanto: Kolekto de la Revuo. Hachette eldonis ankaŭ la gravan gazeton, La Revuo, 1908-1914. La firmao, ĉe kiuj montriĝis ankaŭ tendencoj por monopoli la tutan Esperantan libroeldonadon, post la Unua mondmilito likvidis sian E-an fakon.

Historio 
La eldonejon fondis en 1826 Louis Hachette. Post 38 jaroj de agado ĝi iĝis monde konata. Evoluo de la firmao permesis en 1947 transpaŝi limojn de Francio 1947. Fine de la 20-a jarcento la firmao ricevis aktualan nomon Groupe Hachette Livre.

Esperantlingvaj publikigaĵoj 
 Adresaro de Esperantistoj (2-a eldono).
 Molière
 Don Juan: aŭ la ŝtona festeno : kvinakta komedio / Tradukis Émile Boirac. - Parizo, proksimume 1905
 Georgo Dandin: komedio en tri aktoj / El la franca lingvo tradukis L. L. Zamenhof. - Parizo, 1908

Tiu-ĉi artikolo tiris informon el Enciklopedio de Esperanto.

Bibliografio 
 Jean Mistler, La Librairie Hachette de 1826 à nos jours, Hachette, Paris, 1979, p. 407, ISBN 2-01-006861-0, unua eldono en 1964
 Jean-Yves Mollier, Louis Hachette (1800-1864), Fayard, Parizo 1999, p. 554 ISBN 2-213-60279-4

Eksteraj ligiloj 

 http://www.encyclopedie-hachette.com/W3E  

Kulturo
Komunikado
Libroeldonejoj
 
Francaj firmaoj
Francaj eldonejoj
Ĉeĥa arto

Ĉeĥaj pentristoj

Ĉeĥa petro-arto estas tradicie dividata je pluraj epokoj.

Gotiko
Gotikaj majstroj estas kutime anonimaj, ne estas eĉ konate, kia estis ilia nacieco. Kutime ili estas nomataj laŭ la loko, kie restis ilia ĉefa verko.
Majstro de Vyšší Brod -  Majstro de Třeboň - Majstro Theodoriko -Majstro de Litoměřice

Baroko
Václav Hollar - Karel Škréta - Jan Kupecký - Petr Brandl - Václav Vavřinec Reiner

Rokoko
Sola rokoka reprezentanto en Ĉeĥio estis Norbert Grund

Nacia renaskiĝo
František Tkadlík - Antonín Machek - Antonín Mánes - Josef Navrátil - Josef Mánes -Karel Purkyně - Jaroslav Čermák - Soběslav Hippolyt Pinkas - Viktor Barvitius

Pejzaĝistoj
Adolf Kosárek - Antonín CHITUSSi - Julius Mařák

Generacio de Nacia Teatro
Mikoláš Aleš - František Ženíšek - Vojtěch Hynais - Václav Brožík

Jarcentŝanĝa generacio
Alfons Mucha - Luděk Marold  - František Kupka - Jan Preisler - Miloš Jiránek - Ludvík Kuba - Max Švabinský

Pentristoj de eskapaj humoroj kaj koloroj
Antonín Slavíček - Antonín Hudeček - Oldřich Blažíček - Otakar Nejedlý - Jan Trampota

Modernistoj 
Bohumil Kubišta -  Emil Filla -  Antonín Procházka -  Linka Procházková -  Otakar Kubín -  Vilém Nowak -  Vincenc Beneš -  Josef Čapek -  Rudolf Kremlička -  Václav Špála -  Jan Zrzavý -  Václav Rabas -  Karel Boháček -  Vlastimil Rada -  Vojtěch Sedláček -  Jan KOJAN -  Alois Moravec -  Václav Vojtěch Novák -  Jaroslav Grus -  Bohumír Dvorský -  Pravoslav Kotík - Karel Holan -  Miloslav Holan -  Jan Rambousek -  Václav Mašek -  Jindřich Štźrskź -  TOYEN -  Josef Šima -  František Foltýn -  Alois Wachsmann -  František Muzika - František Tichý -  Jan Bauch -  Karel Černý -  Bohdan Lacina -  Zdeněk Sklenář -  František Gross -  František Hudeček -  Kamil Lhoták -  Karel Souček -  Josef Liesler - František Jiroudek -  Arnošt Paderlík -  Jan Slavíček -  Vojtěch Tittelbach -  Vladimír Sychra -  Richard Wiesner -  Josef Brož -  Adolf Zábranský

Ilustristoj kaj karikaturistoj
Adolf Kašpar -  V. H. Brunner -  Zdeněk Kratochvíl -  Josef Lada -  František Bidlo -  Antonín Pelc -  Karel Svolinský -  Eduard Milén -  Cyril Bouda -  Antonín Strnadel - Jiří Trnka -  Zdeněk Seydl -  Ota Janeček -  NEPAKTA -  Věroslav Berger -  Mirko Hanák -  Zdeněk Burian -  Miroslav Troup -  Adolf Born - Zdeněk Mézl

Pluaj pentristoj
Václav Švejcar - Jan Bochenek - František Roman Dragoun - Václav Lamr

Kulturo de Ĉeĥio
Ĉeĥaj pentristoj
Bodisatvo

Bodisatvo (, bodhisattva en , bodhisatta), laŭvorte, „vekiĝinta estulo“. 

En budhismo, la vorto estas en la plej fruaj fontoj uzita pri Sidarto Gotamo, antaŭ ol li iĝis budho, pli malfrue pri estonta budho ĝenerale. En la teravada tradicio, tiu estas ankoraŭ la signifo de la vorto, kaj la sola bodisatvo tie menciita per sia nomo estas Majtrejo, la atendata venonta budho de nia mondo. En la Mahajana tradicio, la vorto poste ekhavis pli vastan signifon kaj ne plu estas tute facile distingi inter bodisatvo kaj budho.

Kelkaj bodisatvoj 
 Avalokiteŝvaro
 Mahastamaprapto
 Manĝuŝrio
 Samantabadro
 Kŝitigarbo

Vidu ankaŭ
 Arahanto
 Budho
 Paradizo de la kontentaj dioj

Bildaro

Terminaro de Budhismo
!
Majtrejo

Majtrejo (, Maitreya; , Metteyya; , Mílèfó; , Miroku) estas bodisatvo, kiun oni kredas estos la estonte venonta budho de nia mondo. En budhisma literaturo, kiel en la Amitaba sutro kaj en la Lotusa sutro, oni nomas lin Ajita.

Laŭ budhisma tradicio, Majtrejo estas la bodisatvo, kiu aperos en la Tero en la estonteco, atingos kompletan vekiĝon kaj instruos la puran darmon. Laŭ la tekstoj, Majtrejo estos la postanto de la nuna budho, la budho Gotamo, ankaŭ konata kiel budho Ŝakjamunio. La profetaĵo pri la alveno de Majtrejo parolas pri tempo en la estonteco, kiam la darmo estos forgesita de la plimulto en la tera mondo.

En Teravado, li estas la nura bodisatvo menciita per sia nomo, kaj precipe en la pli malfruaj partoj de la tradicio; en Mahajano, Majtrejo fariĝis unu el multaj aliaj bodisatvoj.

Bildaro

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Mesio
 Paradizo de la kontentaj dioj

Eksteraj ligiloj 
 http://www.maitreyaproject.org  
 http://www.ubakhin.com/uchittin/arimet/INTRODUC.html 
 http://www.exoticindiaart.com/article/bodhisattva 
 http://en.wikipedia.org/upload/thumb/c/c5/180px-Maitreya.jpg

Budhoj
Bodisatvoj
Terminaro de Budhismo
Paul Bouvier

Paul BOUVIER (naskiĝis 1889 - mortis la 4-an de februaro 1974 en Ĝenevo) estis svisa esperantisto, franco svisa, kasisto, UEA-del en Ĝenevo. Verkis Ĝenevo, 1925, kunlaboris je ,E' kaj Jarlibro de UEA.

Li lernis la Internacian Lingvon kun siaj gimnaziaj kolegoj Privat kaj Hodler, kun kiuj li amikiĝis ankaŭ per sia nobleco. Li estis delegito kaj dumviva membro de UEA, gvidis kursojn (ankaŭ radio-kurson en 1948); ampleksan arkivon li donacis al la Centro pri dokumentado kaj studoj pri la lingvo internacia en La Chaux-de-Fonds. 

Kiam en 1936 svisaj membroj sub instigo de Hans Jakob provis malebligi la translokiĝon de la Centra Oficejo de UEA al Britio, Bouvier oficiale estris la grupon de protestantoj. Sed jam la saman jaron Bouvier retiris sin.

Svisaj esperantistoj
Estraranoj de UEA
Stanisław Zygmunt Braun

Stanisław Zygmunt BRAUN, ankaŭ konata sub la pseŭdonimo Wiktor ELSKI (naskiĝis la 25-an de junio 1893 en  Częstochowa, Pollando, mortis en 1956) estis pola oficisto kaj esperantisto.

Elski verkis originalajn poeziaĵojn.

Verko
Unuaj agordoj (1910), kune kun poemoj de Eska, pseŭdonimo de Stanisław Karolczyk.

Polaj esperantistoj
Esperantlingvaj poetoj
Brazila Esperantisto

Brazila Esperantisto estas la organo de la Brazila Esperanto-Ligo (BEL), fondita en 1907.

Enhavo 
La revuo celas informi la legantojn pri la Esperanto-movado kaj pri kulturo. Aperas do raportoj, intervjuoj kaj artikoloj pri diversaj temoj. Jen kelkaj ekzemploj de rubrikoj:
 “Movado„: raportoj de la asocio, historiaj dokumentoj, raportoj pri BEL-konferencoj
 “Scienco„: ekzemple artikolo pri paleontologio en la n-ro 353 de la revuo
 “Beletro„ kaj “Recenzoj„ de libroj
 “Amuzaĵoj„

Historio 
La gazeton fondis Alberto A. Vieira, Reynaldo Geyer kaj Everardo Backheuser en 1907.

Eksteraj ligiloj 
 
 

Esperanto-gazetoj
Brazilaj gazetoj
Jacint Bremon Masgrau

Jacint BREMON MASGRAU (nask. la 28-an de januaro 1885 en Banyoles, mortis la 21-an de aprilo 1960) estis kataluna kuracisto-radiologo kaj redaktoro de kuracista revuo, krom Esperanto-pioniro kaj membro de la Lingva Komitato.

Esperanta agado 

Depost 1903 Bremon estis fervora pioniro de Esperanto. Li kunfondis plurajn societojn kaj estis komitatano de la 5-a Universala Kongreso (UK) en Barcelono 1909. Redaktoro de Tutmonda Espero, 1909, prezidanto de Espero Kataluna, kaj de Kataluna Esperantista Federacio.

En la unika gramofondisko, kiu ekzistas kun la voĉo de L. L. Zamenhof, la kunparolanto estas Bremon Masgrau.

Verkado 
Bremon verkis multajn propagandajn artikolojn kaj katalunan "Ŝlosilon" (Clau Esperanto. 1909), venditan en pli ol 60 000 ekzempleroj.

Li elpaŝis per poŝvortareto (1910) surbaze de la Ŝlosilo, kaj gramatiko.

Kelkaj inter liaj tradukoj aperis kolektite sub titolo Hejma Prozo (1925).

Verkoj 
 1909: (kun Marti) Clau Esperanto. Barcelona: R. Tobella Castelltort, 1909. [2], 24, [2] p. — 1.860 radikoj.
 1910: (kun Marti kaj A. Aldrich) Poŝvortareto - Vocabulari Esperanto-Catalá - Catalá-Esperanto. Barcelona: R. Tobella Castelltort, [1910]. 24, [1], 31, [4] p. — 1 860 radikoj.
 1925: Hejma prozo: kolekto de tradukoj eldonitaj okaze de la XIIa Kataluna Kongreso en Palma de Mallorca (Vinyals, 1925. - 64 p.)
 ĉ. 1930: ¨Quiere usted aprender esperanto?: Manual de la conversación esperanta: método Willemans. Granada, (proks. 1930). - IX, 62 p.

Literaturo 
 1933: Enciklopedio de Esperanto.

Eksteraj ligiloj 
 Jacint Bremon i Masgrau | Galeria de Metges Catalans En català.

Katalunaj esperantistoj
Esperanto-vortaristoj
Membroj de la Akademio de Esperanto
Katalunaj kuracistoj
Edouard Breon

Edouard BREON [breon] (naskiĝis en 1853; mortis la  en Blois) estis franca esperantisto kaj oficisto. Li esperantistiĝis en 1901. De 1902 li estis sekretario de SPPE. Li plenumis premegan laboron kun senlima sindonemo. Li sekvis de Beaufront idistan, 1908, kaj rikoltis nur maldolĉan elreviĝon.(?)

Francaj esperantistoj
Idistoj
Boris M. Breslaŭ

Boris M. BRESLAŬ estis soveta hebreo, ĵurnalisto-redaktoro kaj esperantisto naskiĝita 1891. Breslaŭ estis esperantisto depost 1909. De post 1923, li estis membro de la Centra Komitato de la Sovetrespublikara Esperantista Unio (SEU), kaj en 1930 kaj 1933 redaktoro de la ruslingva SEU-revuo.

Breslaŭ verkis diversaj artikoloj pri Esperanto kaj felietonoj, kiel Amerikanino kaj aliaj. Li ankaŭ aperigis minimume du ruslingvajn broŝurojn: en 1918 Lingvo internacia kaj proletaro, kaj en 1934 Esperanto-Sensencaĵo?.

Referencoj 
 

BRESLAŬ, Boris M.
BRESLAŬ, Boris M.
Raoul Bricard

Raoul BRICARD (23-a de marto 1870 – 1944) estis franca matematikisto, esperantisto kaj instruisto.

Biografio 
Bricard instruis geometrion ĉe la Centra lernejo de Parizo. En 1908 li iĝis instruisto pri aplikata geometrio ĉe la Konservatorio de Artoj kaj Metioj en Parizo. En 1932 li gajnis la premion Poncelet pri matematiko de la Akademio de Sciencoj de Parizo pro sia verko pri geometrio.

Studoj 
En 1896 Bricard publikigis tekston pri la tria problemo de Hilbert, antaŭ la famigo de Hilbert. En tiu teksto li pruvis, ke la spegulsimetria hiperpluredroj estas tondile kongruaj kaj pruvis malfortan version de la kriterio de Dehn.

Bricard eĉ trovis unu el la unuaj geometriaj pruvoj de la teoremo de Morley en 1922.

Esperantio 
Brikardo estis eksprezidanto de la Pariza EG kaj kunorganizinto de la UK 1914 en Parizo. Li eĉ kunlaboris al Scienca Revuo kaj verkis libron pri matematiko esperante.

Verkoj 
Bricard, kiu estas listigita en la Enciklopedio de Esperanto., skribis verkojn kaj esperantlingve kaj franclingve:
 Matematika Terminaro kaj Krestomatio, 1905. Trad. de Huntington: La Kontinuo (v.), 1907. LK., 1909.
 Géométrie descriptive, O. Doin et fils, 1911
 Cinématique et mécanismes, A. Colin, 1921
 Petit traité de perspective, Vuibert, 1924
 Leçons de cinématique, Gauthier-Villars et cie., 1926
 Le calcul vectoriel, A. Colin, 1947

Notoj 

Francaj matematikistoj
Francaj esperantistoj
Francaj instruistoj
Karl Briegleb

D-ro Karl BRIEGLEB [brigleb] (naskiĝis la januaron de 1859 en Alsheim) estis germana kuracisto, kontraŭalkoholulo kaj esperantisto en Worms. Briegleb doktoriĝis en filozofia fako (PhD) kaj medicino (MD). Li volapukistiĝis en 1886. Post studado de Jean aŭ Jules Borel, li fariĝis esperantisto. Briegleb vizitis kongresojn de Germana Esperanto-Asocio, interalie en Gotha. Li agadis multe por Esperanto en kontraŭalkoholaj societoj. Briegleb ankaŭ estis la prezidanto de loka Esperanto-klubo.

Germanaj esperantistoj
Briegleb
Kontraŭalkoholuloj
Louise Briggs

Amy Louise BRIGGS (mortis la  en Leeds) estis angla instruistino kiu instruas ankaŭ Esperanton en sia (privata) knabinlernejo. Ŝi verkis multe da ĉarmaj teatraĵetoj por infanoj, kun vera kompreno de infana psikologio. Aparte eliris: Cindrulino, kaj aliaj teatraĵetoj en 1920. Ŝi tradukis la verkon Sonĝo de Someromeza Nokto de William Shakespeare, aperanta en 1921.

Louise Briggs kunlaboris al Literaturo, kaj Literatura Mondo.

Eksteraj ligiloj 
 Enciklopedio de Esperanto/B en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).

Referencoj 

Anglaj esperantistoj
Mortintoj en 1945
Maurice Briquet

(prononcu moris brike, naskiĝis la  en Lille, mortis en 1953) estis franca kuracisto-radiologo kaj Esperantisto aktiva en medicinaj rondoj.

 kunlaboris al Internacia Medicina Revuo kaj direktis ĝin kun Julien Vanverts. Li redaktis la bultenon de Tutmonda Esperanta Kuracista Asocio (TEKA) kaj verkis la terminaron "Esperanta Teknika Medicina Vortaro",  (Bruselo) 1933.

Eksteraj ligiloj 

Esperanta teknika medicina vortaro – skanaĵo

Francaj esperantistoj
Esperantistaj kuracistoj
Petrus Micheel Brouwer

Petrus Micheel Brouwer (braŭer) (naskiĝis la 27-an de aprilo 1897 en Stompwijk apud Hago) estis nederlanda esperantisto.

Profesie ĉefinstruisto.

Li eklernis Esperanton en 1929 por konvinki la esperantistojn, ke Esperanto ne estas vivanta lingvo, sed baldaŭ konvinkiĝis pri la malo, kaj fariĝis fervora esperantisto.

En 1930 prezidanto de la sekcio de la ligo Nederlanda Katoliko en Hago kaj redaktanto de la liga gazeto de Nederlanda Katoliko.

La 18-a Kongreso de IKUE (1936) en Brno (Ĉeĥoslovakio) donis novan Estraron al IKUE. Kiel ĝenerala sekretario kaj kasisto estis elektita Aleš Berka, kiu samtempe administris la revuon Espero Katolika, sed redaktis Petrus Micheel Brouwer. Brouwer preskaŭ silentas en la paĝoj de la revuo: nur de tempo al tempo oni povas legi liajn intervenojn, kaj eĉ pri lia enoficiĝo mankas oficiala komuniko.

Brouwer, Petrus Micheel
William Brown

William BROWN (naskiĝis en Dumfries, Skotlando; mortis la  en Dublino, Irlando) estis irlanda esperantisto kaj profesoro. Li fervore apogis la Esperanto-movadon dum 40 jaroj kaj kuntradukis la verkon Pri la origino de l' homo de Arthur Keith.

Referencoj 

Irlandaj esperantistoj
Akademianoj
Naskiĝintoj en 1871
Mortintoj en 1945
Giles Leigh Browne

Giles Leigh BROWNE (braŭn), anglo. Naskiĝis en Londono, en la 26-a de julio 1883, mortis en la 21-a de februaro 1919. Esperantistiĝis en 1903. La unuan tagon de lernado faris publikan paroladon en Esperanto. La unua Esperanto-instruisto sub la "London County Council". Klera lingvisto kaj poeto: trad. Esperanten el multaj lingvoj. Dum la milito unu el la registaraj cenzuristoj por Esperanto. Sciis 24 lingvojn; sur lia leterpapero ili aperis en trikolumna listo, kaj sube: "Skribu prefere en Esperanto".

EdE-B

Britaj instruistoj
Anglaj poetoj
Anglaj esperantistoj
Britaj esperantistoj
Jacob Leendert Bruijn

Jacob Leendert BRUIJN  (naskiĝis la  en Haarlemmermeer, mortis la  en Leiden) estis nederlanda esperantisto kaj librotenisto. 

Bruijn esperantistiĝis en 1896 kaj estis pioniro de la laborista Esperanto-movado en Nederlando. Li estis redaktoro de Internacia Socia Revuo de 1910 ĝis 1911 kaj La Holanda Pioniro de 1912 ĝis 1913. De 1911 ĝis 1914 li estis direktoro de la Ĝenerala Librejo "Espero", de 1914 ĝis 1922 de Centra Esperanto-Librejo. Li estis membro de la Gazetar-klubo. Bruijn estis iniciatinto de Nederland-Esperanto kaj ĝia redaktoro de 1918 ĝis 1919. En 1920, li estis la sekretario kaj kasisto de la 12-a Universala Kongreso de Esperanto en Hago.

Nederlandaj esperantistoj