alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
United Parcel Service

United Parcel Service Inc. (), za koga se često koristi jednostavna skraćenica UPS, je najveća svjetska kompanija za dostavu pošiljki, loja u više od 200 država i teritorija svakodnevnio dostavlja 14 miliona paketa. Nedavno je svoju djelatnost proširla na logistiku i druge oblasti vezane uz transport. Sjedište joj je u gradu Sandy Springs u SAD.

UPS je dobro poznata po svojim smeđim kamionima, interno poznatim kao dostavna vozila (zato je i nastao nadimak za kompaniju "Velika smeđa mašina," a isto tako se, zbog reklama vezanih za NASCAR, koristi i "Kola #88"). Smeđa boja koju UPS koristi na svojim vozilima i uniformama je poznata kao UPS smeđa, a odabrana je jer se prije toga koristila na vagonima za spavanje kompanije Pullman te smatrala profesionalnom i elegantnom. Smeđa boja također krije prljavštinu i ne privlači pažnju. UPS-ovi poslovni klijenti nisu htjeli privlačitri pažnju na činjenicu da UPS dostavlja njihov namještaj i drugu skupocjenu robu, a ne njihov vlastiti transport. UPS je smeđu boju registrirao kao zaštitni znak, čime se ostale dostavljačke kompanije sprečavaju da je koriste kao vlastiti brend. UPS također vodi vlastitu aviokompaniju   sa sjedištem u Louisvilleu.

U aprilu 2003. godine UPS je otkrio novi logo, zamijenivši sada već legendarni paket i štit originalno dizajniran godine 1961. od strane Paula Randa. Novi logo sadrži velika slova "U" i 'S" s ironično malenim "p" u sredini. Također je skratio svoj naziv s "United Parcel Service" na jednostabno "UPS."

Najveći konkurenti su mu Poštanska služba SAD (USPS), FedEx i DHL. Kroz historiju je UPS imao konkurenciju samo od strane USPS na jeftinom tržištu kopnene dostave. Međutim, godine 2000. je FedEx prodro na to tržište s akvizicijom RPS-a (originalno Roadway Package System) i davši mu brend FedEx Ground. Uz to je godine 2003. DHL uzeo i Airborne Express. Ove akvizcije su znatno pojačale prisutsvo DHL-au SAD, što je povećalo konkurenciju i u oblasti kopnene dostave.

UPS je ušao u poslove prijevoza teškog tereta s kupovinom Menlo Worldwide Forwardinga, bivše podružnice Menlo Worldwidea, kojoj je dat novi brend UPS Supply Chain Solutions. Kupovina je najavljena 20.12. 2004; cijena je iznosila 150 miliona US$ i preuzimanje 110 miliona US$ dugoročnog duga. Menlo Worldwide je bio nasljednik Emery Worldwidea. Emery je ostao bez dozvole za letove nakon što se 13.8. 2001. DC-8-71F srušio u Sjevernoj Kaliforniji.

5.8. 2005. UPS je objavio dovršetak akvizicije Overnite Transportationa za 1,25 milijarde US$. To su FTC i Overniteovi akcionari odobrili 4.8. 2005. Dana 28.4. 2006, Overnite je službeno postao UPS Freight.

UPS također posjeduje Mail Boxes Etc. koji bpdo lance trgovina UPS Store and Mail Boxes Etc.

Izvori 

Kompanije na Njujorškoj berzi ili burzi
Menandar Protektor

Menandar Protektor (grč. Μένανδρος, druga polovina 6. veka) bio je vizantijski pisac, pravnik i član garde cara Mavrikija (vladao 582–602), odakle mu i nadimak Protector. 

Menandar je napisao savremenu Istoriju, u kojoj je obradio period od 558. do 582. godine. Ua opšti uzor uzeo je Agatiju, pa i svoje delo započinje tamo gde se završava Agatijina istorija. Menandar je jedini opširan izvor za ovaj period vizantijske istorije, pa kasniji pisci uzimaju podatke od njega za to doba. Sačuvani su samo fragmenti kod Suide i u Excerpta de egationibus Konstantina Porfirogenita. Menandar je pisao i pesme, od kojih je sačuvan samo jedan epigram u Palatinskoj antologiji. 

Po pouzdanosti vesti i po geografskim i etnografskim podacima koje daje, Menandar spada među najznačajnije vizantijske izvore 6. veka i među najdragocenije vizantijske izvore uopšte. Kako i sam kaže, on je više pazio na tačnost podataka koje daje, nego na književnu formu vesti. Izvori su mu bili: usmena pričanja, izveštaji poslanstava i dokumenti do kojih je lako dolazio zahvaljujući svom visokom položaju na dvoru. Neke događaje i sam je proživeo, a nije isključeno da je išao i u provincije, gde je mogao na licu mesta da upozna odnose između Vizantinaca i varvara.

Eksterni linkovi 
Istorijska biblioteka: Menandar Protektor

Istočnorimski pisci
Authority control
UPS

UPS je skraćenica koja se može odnositi:

Posao 
 United Parcel Service, tvrtka za dostavu pošiljki sa sedištem u Sandy Springsu u Georgiji
 Universal Press Syndicate

Organizacije 
 Underground Press Syndicate
 Union-Philanthropic Society na koledžu Hampden-Sydney
 Union Philosophical Society
 Union Progressiste Sénégalaise, bivše ime Socijalističke partije Senegala
 Universal Pantheist Society
 University Philosophical Society na dublinskom Trinity Collegeu
 University of Puget Sound, univerzitet u gradu Tacoma u američkoj državi Washington

Nauka, tehnika i medicina 
 Ubiquitinsko-proteasomski sistem
 Ultra-violetna fotoektronksa spektroskopija
 Ultra-violetna fotoemisijska spektroskopija
 Neprekidni izvor struje
 Univerzalni sistem polarnih stereografskih koordinata
 UNIX Product Support
 Ups (debugger)

Ostalo 
 USS Puget Sound
 United Package Smashers, web-stranica koja kritizira United Parcel Service
Prisk

Prisk iz Panija u Trakiji (5. vek) bio je istočnorimski, odnosno vizantijski diplomata, činovnik i istoričar.

Podaci o Priskovom životu sačuvani su nam uglavnom u vizantijskom leksikonu iz 10. veka, Suidi (Σουΐδας ili Σοῦδα). Rođen je verovatno između 410. i 420. godine, a umro je posle 472. godine, pošto poslednji događaj koji pominje u svojoj istoriji datira iz ove godine. U Carigradu se školovao za retora što ga je preporučilo za državnu službu. U društvu izvesnog Maksimina putovao je 449. na dvor hunskog kralja Atile kao član diplomatskog poslanstva cara Teodosija II, a u kasnijim putovanjima posetio je i Egipat i Italiju. Za vladavine cara Markijana (450-457) postao je član svite vrhovnog zapovednika konjice (magister equitum) Eufemija.

Izgleda da je Prisk bio i sastavljač brojnih pisama i govora, ali nam je od njegove zaostavštine sačuvana samo u fragmentima nažalost njegovo delo Vizantijska istorija, čiji je puni naslov na grčkom – prema Suidi – glasio Ἱστορία βυζαντικὴ καὶ κατ' Ἀτττήλαν, i koje je imalo šest knjiga. Ova Vizantijska istorija sačuvana je samo u odlomcima koji se odnose na događaje između 432. i 472. godine, dok se za celo delo pretpostavlja da je bilo u stvari nastavak Zosimove Istorije i, prema tome, da je obuhvatalo period od 411. do 472. godine. Učeni vizantijski car Konstantin VII Porfirogenit (913-959) sačuvao je u izvodima duže fragmente koji se uglavnom odnose se na rimsko poslanstvo kod Atile u kome je i Prisk lično učestvovao. Samim tim, teško je suditi o njegovom spektru interesovanja i vrednosti kao istoriografa. Sačuvani izvodi su izvor prvog reda za istoriju kratkovekog carstva koje je stvorio Atila i odnose Rimljana sa varvarima sredinom 5. veka. U stilu i rečniku sačuvanih fragmenata prepoznaje se uticaj Tukididov i, naročito, Herodotov. Jedan od vidljivih tragova Priskove privrženosti aticizmu jesu i njegovi arhaizirajući nazivi za varvarske narode koje opisuje. Prisk je odličan stilista, objektivan i liberalan intelektualac. On se pokazuje kao oštar posmatrač i dobar poznavalac ljudi. 

Priskov uticaj na vizantijsku istoriografiju bio je jak i dugotrajan. Zosim, Jordan, Jovan Malala i Teofan Ispovednik bili su među autorima koji su koristili ovo delo i ostavili poneku referencu na Priskovu izgubljenu Istoriju.

Za slovensku istoriju Prisk je značajan zato što među narodima potčinjenim Hunima pominje i plemena koji spravljaju medovinu i koriste čamce monoksile. Samim tim, Priskovo delo je najstariji narativni izvor koji spominje Slovene u Panoniji (Atilin dvor se izgleda nalazio kod Tokaja u Mađarskoj na gornjem toku reke Tise).

Literatura 

Fragmenti iz Priskove Istorije koji se odnose na Slovene u prevodu na srpskohrvatski: Vizantijski izvori za istoriju naroda Jugoslavije, Prvi tom, Beograd 1955, 7-16. Prevod teksta propraćen je vrlo vrednim kritičkim aparatom.

Vanjski linkovi 
 Priscus at the court of Attila , prevod na engleski sačuvanog dela Priskove istorije koji se odnosi posetu Atilinom dvoru. Prevod je delo velikog irskog vizantologa Džona Bagnala Bjurija (J.B.Bury)

Starogrčki pisci
Istočnorimski pisci
Authority control
Pindska kneževina

Pindska kneževina je marionetska država Sila Osovine. Postojala je u razdoblju od 1941. do 1943. godine. 

Ustanovili su ju italijanski i bugarski okupatori južne Kraljevine Jugoslavije i severozapadne Kraljevine Grčke. Gledano u današnjim međama, nalazila se na prostoru današnje Grčke i Severna Makedonije, na području Pindskog gorja.

Ovo je bila država grčkih Vlaha. Glavni pokrovitelj joj je bila fašistička Kraljevina Italija. Nakon pada fašističkog režima u Italiji 1943. godine, vojvoda iz vlaške kuće Diamandi biva zamijenjen grofom iz kuće Česnegić (Cseszneky de Milvány), mađarskog porekla. Nakon njega je došao na vlast njegov brat Mihajlo.

Vladari 
 1941–1942. Alcivijad Diamandi
 1942. Nikola Matussi

Izvori 
 Toso, Fiorenzo - Frammenti d'Europa 
 Andreanu, José - Los secretos del Balkan 

Historija Grčke
Evnapije iz Sarda

Evnapije iz Sarda (grč. Εὔναπιος ὁ Σάρδιος, oko 345–420) bio je kasnoantički odnosno vizantijski pisac. Bio je veoma učen čovek, filozof i retor, koji je u Atini dobio izvrsno obrazovanje. Bio je paganin, ali i poštovalac svojih hrišćanskih učitelja. U svom delu Životi sofista (Βίοι σοφιστῶν) donosi biografije je živote slavnih neoplatoničara, lekara i retora. Hrišćanski pandan ovom žanru jeste hagiografija. 

Evnapijevo istoriografsko delo Istorijska sećanja sačuvano je u odlomcima, a pokriva period od vladavine Klaudija II Gotičkog (270) do 10. godine vladavine cara Arkadija (414). Fotije zna za dve verzije ovog dela: ovo koje imamo je druga verija, manje anti-hrišćanska. Evnapije je antičkim istoričarima bio blizak po strukturi i logici svog dela; on tvrdi da je istina osnovni zadatak istoričara. Ali, nije mu strana ni didaktika: dužnost je istoričara da istakne poučni karakter, pa on osuđuje puko nabrajanje. Glavni junak Evnapijevog dela je car Julijan Apostata. On podvlači neophodnost carske vlasti, ali smatra da je ona korisna samo kada je u dobrim rukama. Antipod Julijana je bio Teodosije I, predan niskim strastima i neobuzdanim porocima. Za Evnapija je karakterističan eklektički spoj neoplatonske filozofije sa istočnim verovanjima; bio je tolerantan prema šarolikosti paganske kulture. Stil mu je donekle retoričan, ali jasan u karakterizaciji pojedinih ličnosti. Uvek je energičan i oštar u razobličavanju zala savremenog društva. Evnapiju se zamera otvoreno prenebregavanje hronologije, kao i to što je pun retorskih digresija i opisa. Prethodnik je poslednjeg paganskog istoričara Zosima, koji je neke delove Evnapijevog dela u celini prenosio.

Eksterni linkovi 
 Dexippus, Eunapius, Olympiodorus: continuation and imitation. In: The Ancient History Bulletin 1/2, 1987, S. 48–50.
|

Starogrčki pisci
Istočnorimski pisci
Authority control
Olimpiodor iz Tebe

Olimpiodor iz Tebe u Egiptu (grč. Ὀλυμπιόδορος ὁ Θηβαῖος, 5. vek) bio je kasnoantički odnosno vizantijski pisac, pesnik i istoričar, Grk i paganin. 

Za Olimpiodorov književni opis, posebno za istorijsko delo, bila su naročito važna putovanja koja je preduzeo. U Atini se upoznao sa tamošnjom filozofskom školom, a u Rimu se oduševljavao njegovim građevinama. Upoznao se sa varvarima, njihovim vođama i običajima. Bio je u diplomatskoj misiji kod Huna, na istočnoj obali Crnog mora (412) te kod njega i nalazimo prve spomene Huna u Evropi. Njegovo istorijsko delo, Istorijske priče, poznato je samo po Fotiju: sastojalo se od 22 knjige i obrađivalo period od 407. do 425. godine. Njegovo interesovanje uglavnom je vezano za zapadne delove Rimskog carstva. Ovo delo bilo je posvećeno caru Teodosiju II. Fotije je preneo važne istorijske podatke iz ovog dela kao i Olimpiodorove poglede o istoriji društva. Fotiju se ne sviđa Olimpiodorov običan jezik i stil bez ukrasa i forme, ali priznaje mu izvanrednu jasnoću u izlaganju. U knjizi je bio opisan i sukob između stranaka koji je tada potresao carstvo, sukob između rimske i provarvarske stranke. Junaci dela bili su Stilihon i kćerka Teodosija I, Gala Placidija, čiji je prvi muž bio varvarski vođa Ataurf. Delo je davalo i zanimljive opise života u Raveni. Delo se završava 425, kada je na presto stupio Valentinijan III. Olimpiodor je bio cenjen zbog verodostojnosti podataka.

Eksterni linkovi 
 Olimpiodor u Fotijevoj Biblioteci

Starogrčki pisci
Istočnorimski pisci
Authority control
Besançon

Besançon (francuski: Besançon, izgovarano ; njemački: Bisanz), poznat kjao najzelenijih gradova u Francuskoj, je glavni i najveći grad régiona Franche-Comté u sjeveroistočnoj Francuskoj, s otprilike 220.000 stanovnika u metropolskom području prema podacima iz 1999. godine. Smješten u blizini granice sa Švicarskom, predstavlja prefekturu (glavni grad) departmana Doubs.

Rođenja 
Besançon je bio rodno mjesto slijedećih osoba:
 Claude Goudimel (1510-1572) - muzičar, učitelj Palestrine. Kompozitor muzike za protestantske himne
 Antoine Perrenot de Granvelle (1517-1586) - kardinal, državnik i humanist. Savjetnik Charlesa V, napuljskog potkralja
 Jean Mairet (1604-1686) - dramatičar
 Charles Fourier (1772-1837) - izumitelj socijalističkih "phalansteriea" (velikih javnih zgrada koje okružuje visokokultivirano poljoprivredno zemljište)
 Charles Nodier (1780-1844) - pisac, vođa romantičarskog pokreta
 Jean Claude Eugène Péclet (1793-1857) - fizičar, dao ime Pécletovom broju
 Victor Hugo (1802-1885) - pisac i pjesnik
 Pierre-Joseph Proudhon (1809-1865)- novinar (Le Peuple) i autor brojnih socijalističkih teorija
 Hilaire de Chardonnet (1838-1924) - izumitelj umjetne svile
 Louis-Jean Résal (1854-1920) - inženjer koji je sagradio Pont Mirabeau i Pont Alexandre III u Parizu
 Auguste i Louis Lumière, (1862-1954) i (1864-1948) - izumitelji kinematografije
 Tristan Bernard (1866-1947) - novinar i humorist
 Jean de Gribaldy (1922-1987) - profesionalni biciklist i directeur sportif
 Morrade Hakkar (1972- ) - bokser

Gradovi pobratimi 
  Tver (Rusija)
  Freiburg im Breisgau (Njemačka)
  Kuopio (Finska)
  Huddersfield - Kirklees (Engleska)
  Bielsko-Biala (Poljska)
  Neuchâtel (Švicarska)
  Bistriţa (Rumunjska)
  Pavia (Italija)
  Hadera (Izrael)
  Douroula (Burkina Faso)
  Man (Côte d'Ivoire)
  Charlottesville, Virginia (Sjedinjene Države)

Demografija

Vidi još 
 Departmani Francuske
 Spisak departmana Francuske po gustini naseljenosti
 Spisak departmana Francuske po površini
 Spisak departmana Francuske po broju stanovnika
 Besançonska nadbiskupija

Reference

Literatura

Vanjske veze 

 City council website (in French)
 All events in Besançon, real city guide  (in French - Soon English version available)
 Besac.com: Online média for Besançon: events, classified, online shops (in French)
 Unofficial Funicular website  (bilingual, French/English)
 Official Funicular website  (French only)
 Webpage about the fortifications 
 Besancon City Guide  (in French)
 Besançon's Weblog  (in French)
 Besançon Hymn  Hymn tune "Besançon" from Christian hymnody.

Gradovi u Francuskoj
Departman Doubs u Francuskoj
Les Misérables

Jadnici (originalni francuski naziv: Les Misérables; 1862.), roman francuskog pisca Victora Hugoa, koji se smatra najpoznatijim romanom 19. stoljeća. Prati živote i međusobne odnose nekoliko francuskih likova u dvadesetogodišnjem periodu ranog 19. stoljeća, koji uključuje napoleonsku eru i desetljeća nakon nje. 

Roman se uglavnom bavi životom i djelima svog protagonista - bivšeg kažnjenika Jeana Valjeana (čitaj: Žan Valžan) - koji se nastoji iskupiti, a kroz efekte Valjeanovih djela se nazire i autorov društveni komentar. Roman istražuje prirodu dobra, zla i prava, a također se bavi i poviješću Francuske, arhitekturom Pariza, politikom, moralnom filozofijom, pravom, pravdom, religijom te vrstama i prirodom romantične i obiteljske ljubavi. 

Igo je za svoj roman bio inspiriran životom stvarne ličnosti - bivšeg kriminalca i poznatog policajca Françoisa Eugenea Vidocqa, čiji je lik razdvojen na dva glavna lika u romanu. Les Misérables je poznat i po brojnim kazališnim i filmskim adaptacijama, od kojih je možda najpoznatiji istoimeni kazališni mjuzikl, ponekad poznat pod nadimcima "Les Mis" ili "Les Miz" (izgovoreno //).

Eksterni linkovi 

 French text of Les Misérables
 Viktor Igo - Jadnici  - roman na hrvatskom jeziku
 Les Misérables according to a Bonapartist
 Reflections on Les Misérables – discussion of characters and themes.
 Different versions of Les Misérables in the IMDb
 Six other plays based on Les Misérables.
 Les Misérables - Shoujo Cossette - The Official Anime Site

M
Misérables, Les
Authority control 2
Notre-Dame de Paris (roman)

Zvonar crkve Notre-Dame ili Zvonar Bogorodičine crkve u Parizu ( francuski Notre-Dame de Paris) je roman koga je 1831. izdao francuski pisac Victor Hugo. Radnja mu je smještena godine 1485. u Parizu u i oko tamošnje Katedrale.

Enormna popularnost romana u tadašnjoj Francuskoj je potakla razvoj pokreta za očuvanje historijske baštine i bitno ojačala neogotičku arhitekturu. Zahvaljujući tom romanu je očuvana pariška Crkva Notre-Dame, gdje se radnja odvija, u svom tadašnjem obliku.

Radnja 

Radnja romana se odvija Parizu, 1482. godine, u i oko Bogorodičine crkve. Dva glavna sporedna lika romana su Ciganka Esmeralda i zvonar Kvazimodo (koji je zbog toga što je bio rođen sa strašnim telesnim deformitetima ostavljen na pragu crkve kao beba), koje maltretira korumpirani arhiđakon Klod Frolo. U osnovi, roman je socijalna kritika društvenih okolnosti i predrasuda vremena u kojem se radnja odvija.

Eksterni linkovi 

 Originalni tekst na francuskom Wikisource
 
 Notre Dame de Paris Homepage 

Romani 1831.
Romani Victora Hugoa
Authority control 2
Republikanizam

Republikanizam je politička ideologija koja propovijeda republiku kao društveno uređenje neke države, odnosno nužnost njenog uvođenja u državama koje su po svom uređenju monarhije.

Zagovornici republikanizma su u pravilu zagovornici socijalističkih, te nešto rjeđe liberalnih ideologija. Kao glavni argument u prilog ukidanja monarhije i uvođenja republike se navodi da je državni poglavar koji na položaj dolazi temeljem nasljednog prava nespojiv suvremenim idealima jednakosti svih građana, kao i da nasljedni državni poglavar za svoje postupke ne odgovara nikome, odnosno važniji mu je privatni od javnog interesa. 

Republikanizam kao ideologija svoje korijene vuče iz antičke političke prakse utjelovljene u grčkim polisima kao što je Atena, odnosno Rimskoj Republici. Pojava evropskih gradova-država u srednjem vijeku mu daje novih zamah, da bi se u doba prosvjetiteljstva uobličila kao reakcija na pojavu apsolutnih monarhija čije je uređenje bilo u sve većem raskoraku s interesima građanstva i kapitalizma. 

Republikanizam svoj najradikalniji oblik dobija u vrijeme francuske revolucije kada postaje gotovo nerazdvojan od ideologije liberalizma. Međutim, s transformacijom dotadašnjih apsolutnih monarhija u ustavne, a kasnije i parlamentarne monarhije gdje monarsi imaju uglavnom simboličku ulogu, nestaje neposrednih političkih poticaja za republikanizam.

S druge strane, republikanizam počinju koristiti nove ideologije 19. vijeka kao što su nacionalizam, a nešto kasnije i socijalizam, pogotovo njegova struja koja će u 20. vijeku biti poznata kao komunizam.

Socijalistički raspoloženi republikanci monarhiju smatraju nespojivim s idealima jednakosti, a komunisti u monarhiji vide simbol starog poretka, odnosno jezgru otpora diktaturi proletarijata, koja se zbog toga mora ukloniti. 

Mnogi nacionalistički pokreti su postali republikanski jer bi se, po njihovom mišljenju, uklanjanjem nasljednog monarha s mjesta nacionalne države izbjegla svaka mogućnost da preko braka ili personalne unije ta država ostvari državnopravne veze s nekim drugima državama ili nadnacionalnim entitetima, a samim time i izgubi svoj suverenitet. To je, između ostaloga, razlog zašto izraz republikanizam danas služi kao sinonim za irski nacionalizam, kao što je nastojanje za kidanje svih državnopravnih veza s bivšom maticom državom - Velikom Britanijom - glavni sadržaj republikanskog pokreta u državama Commonwealtha kao što su Australija, Novi Zeland i Kanada. 

Nasuprot republikanizmu se kao ideologija koja se zalaže za očuvanje ili ponovno uspostavljanje monarhije javlja rojalizam, odnosno monarhizam. 

Izraz republikanac ili republikanski je, s druge strane, u mnogim državama izgubio dosta svog ideološkog značenja, za što su možda najbolji primjer SAD i tamošnja Republikanska stranka.

Ideologije
Printer

Štampač, printer ili pisač je uređaj koji na neki materijal, poput papira, pravi fizičku kopiju nekog dokumenta ili slike koja je u elektronskoj formi, odnosno u računaru. Prvi printer na svijetu je bio mehanički, koji je u 19. vijeku izumio Charles Babbage.

Vrste printera 

 Laserski printer
 Tintni 'Inkjet' printer
 Impact printer
 Dot-matrix printer)
 Linijski printer
 Barkod printer

Brzina printera 

Brzina ranih printera se mjerila u jedinici znakova u jednoj sekundi. Danas se brzina štampanja mjeri u stranicama u minuti. To u praksi nikada nije sigurno tačan podatak, jer se obično mjeri koliko crno bijelih stranica (i to najčešče neki tekst) u minuti može isprintati, nego li zahtjevne slike koje zahtjevaju više vremena.

Povezano 

 Ploter
 Spooliranje
 PostScript
 Internet Printing Protocol (CUPS).
 Printerski drajver
 Multifunkcionalni printer
 Grafička kartica

Vanjski linkovi 
 MIPC  
 Više o Barkod printerima  
 Recenzije printera 

Hardver
Anglicizmi
Kancelarijska oprema
Modem

Modem je skraćenica od MODulate/DEModulate i ona je ime za uređaj koji modulira analogni nosač signala (kao zvuk), i koji isto tako demodulira - dekodira digitalni signal sa analognog nosača. Modem je iz računara najčešće spojen na telefonsku liniju, ali moguće je spojiti modem na bilo koji podatkovni kabal ili na bežični nosač signala.

Uglavnom služi za spajanje na Internet, no njime je moguće slati i primati telefaks (ako je to fax modem), programirati da glumi automatsku sekretaricu. Radi tako da prevodi podatke koje dobije iz telefonske linije u podatke smislene računalu i obrnuto. Najfriškiji, i već ustaljeni, standard je v.92 koji je u velikoj mjeri zamijenio malo stariji v.90. Najveća brzina današnjih modema je 56 kbps, što je u računarstvu veoma mala brzina, i najčešće nalazi mjesto kod korisnika koji koriste samo osnovne servise na Internetu kao što su email ili povremeno provjeravanje novosti. 

Hardver
Anglicizmi
Mrežna kartica

Mrežna kaртица je dео koji se brine za komunikaciju računara preko računarske mreže.

Moderne matične ploče obično na sebi imaju integrisan mrežni čip i priključak, ali također postoje i mrežne kartice koje se ubacuju u PCI utor. Danas se rijeđe viđaju odvojene mrežne kartice, obično se uzima dodatna kartica (uz integrisanu) zbog mogućnosti priključivanja više mrežnih uređaja (npr. ADSL modem (Ethernet) i mrežni hub) , iako neke matične ploče dolaze i sa dva čipa, odnosno priključka.

Danas postoje mrežne kartice u 10, 100, i 1000 Mbit/s (Gigabit) izvedbama, što označava propusnost podataka koju može podnijeti jedna mrežna kartica.

Proizvođači 
 Cisco
 3Com
 AMD
 ASIX Electronics
 Broadcom
 Digital Equipment Corporation (DEC)
 Intel
 Marvell Technology Group
 National Semiconductor
 Netgear
 Novell
 Realtek
 VIA Networking

Povezano 
 Računarske mreže
 Ethernet
 Internet

Hardver
DVD uređaj

DVD () uređaj služi za reprodukovanje sadržaja koji se nalaze na DVD mediju. Neki mogu samo prikazivati sadržaj, dok postoje i uređaji koji su u mogućnosti i snimati nove podatke sa računara ili s drugog DVD medija. Ustaljena brzina snimanja i pisanja današnjih DVD medija je 21.13 MB/s, odnosno 16 puta (16x) brže od prvobitne brzine snimanja - 1.32 MB/s.	

Nakon samog predstavljanja DVD medija i uređaja pojavio se problem kompatibilnosti između raznih formata. Danas su formati objedinjeni i obično ih svi noviji uređaji uredno čitaju, uključujući: DVD-RW, DVD+RW, DVD-RAM, te DVD-R i DVD+R. Također, većina uređaja čita i snima i dvoslojne DVD medije. 

Pohranjivanje podataka
CD uređaj

CD (Compact Disc) uređaj služi za reprodukovanje sadržaja koji se nalaze na DVD mediju. Neki mogu samo prikazivati sadržaj, dok imamo i uređaje koji su u mogućnosti i snimati nove podatke sa računara ili s drugog CD medija.

CD-ROM 
CD-ROM (Compact Disc Read-only memory) je uređaj koji može čitati bilo koju vrstu CD medija. CD-ROM se obično spaja na IDE sabirnicu na matičnoj ploči koja služi za protok podataka. Najčešće što zapažamo je brzina jednog uređaja, a koja se meri u kilobajtima u sekundi. Prvobitna brzina CD uređaja je bila 150 kilobajta po sekundi, odnosno 1x brzina. Tehnološkim napretkom današnja brzina (teoretska) čitanja CD medija je 52x odnosno 7.62 megabajta po sekundi.

CD/RW 
CD/RW (Compact Disc Read/Write) je uređaj koji može snimati podatke na CD medij. Upravo je to najbitnija razlika između CD/RW-a i običnog CD čitača. Brzina pisanja na medije je obično 48x ili 52x, no to nije uvijek ostvarivo.

Vanjske veze 
 Kako CD radi? HowStuffWorks.com 
 Kako razumjeti CD-R i CD-RW 
 Vodič za snimanje podataka na CD 
 Često postavljena pitanja vezana za CD snimanje 
 Portal koji objavljuje recenzije i novosti vezane za CD 
 Unutar CD-ROM uređaja The PC Doctor  

Pohranjivanje podataka
Zip uređaj

Zip uređaj je uređaj za snimanje podataka na Zip medije. Predstavljen je kasne 1994. od strane kompanije Iomega. Prvobitni kapacitet je iznosio 100 MB, ali kasnije verzije su donijele kapacitete od 250 MB pa do 750 MB. Današnji kapacitet Zip disketa iznosi 1 GB i 2 GB. 

Format je postao popularan jer je nudio veći kapacitet of flopi uređaja, ali nikada nije ostvario prednost ili postao standard. Danas je u velikoj mjeri potisnut od strane flash uređaja, kao i CD i DVD medija. Zip disketa je po veličini slična flopi disketi i iznosi 9 cm (3,5"). 

Interni uređaji koriste IDE i SCSI sučelje, dok eksterni mogu koristiti SCSI ili USB sučelje ili paralelni port. Neki moderni BIOS-i još uvijek podržavaju pokretanje kompjutera (bootanje) Zip uređajem preko USB ili ATAPI sučelja.

Prodavanje 
Zip uređaji originalno su se dobro prodavali nakon njihovog predstavljanja 1994. godine, zbog, za ono vrijeme, niske cijene i velikog kapaciteta. Uređaj bi se inicijalno prodavao za malo ispod 200 dolara s jednom ladicom, a dodatna ladica s dodatnih 100 MB za 20 dolara. U ovo vrijeme tvrdi diskovi su imali kapacitet od otprilike pola gigabajta (500 MB), a cijena im je bila oko 200 dolara, tako da je pravljenje sigurnosnih kopija podataka (backupiranje) sa Zip uređajima bilo veoma ekonomično za kućne korisnike. Neki su proizvođači kompjutera, primjerice Dell i Apple Inc. stavljali interni Zip uređaj u svoje kompjutere. Tijekom sljedećih nekoliko godina opadale su cijene dodatnih ladica kako ih je sve više tvrtki počelo nabavljati. Nabavljači su bili Fujifilm, Verbatim, Toshiba i Maxell. Tvrtke Epson i Nec isto su proizvodile licencirani 100-megabajtni model sa svojim imenom brenda.

Ipak, popularnost Zip uređaja počela je naglo opadati u periodu od 1999. do 2003. godine jer su Zip uređaji imali sada već relativno visoku cijenu po megabajtu u odnosu prema padajućim cijenama tada novih CD-R i CD-RW diskova.

U rujnu 1998. godine poduzeta je reprezentativna akcija suda protiv Iomege zbog greške Zip uređaja koja je nazvana klik smrti (engl. click of death).

2006. godine časopis PC World ocijenio je Zip uređaj kao 15. najgori tehnološki proizvod svih vremena od njih 25. Ipak, 2007. godine, isti je časopis ocijenio Zip uređaj kao 23. najbolji tehnološki proizvod svih vremena od njih 50.
 
Unatoč svemu, Zip uređaje i danas koriste retro kompjuterski entuzijasti.

Izvori

Vanjski linkovi 
 IOMega Zip Disk stranica  
 IOMega Euro  
 Zip lozinke 
 Što je to Klik Smrti? 

Pohranjivanje podataka
Ulaz/Izlaz

U računarstvu Ulaz/izlaz ili U/I je skup interfejsa koje korisnik koristi za upravljanje računarom (ulazni) i onih za prikazivanje rezultata obrade (izlazni).

Kao primjer, tastatura i miš su ulazni uređaji, dok su monitor i printer izlazni uređaji. Uređaji koji služe za istovremenu komunikaciju su naprimjer modemi i mrežne kartice.

Hardver
Ulazni uređaji

Ulazni uređaji se koriste za unošenje podataka u neku vrstu mašine, najćešće u računar.

Tekstualni ulazni uređaji 
 Alfanumerička tastatura
 Računarska tastatura
 Prepoznavanje rukopisa
 Optičko prepoznavanje znakova
 Prepoznavanje govora
 Switch Access
 Žičana tastatura
 GKOS tastatura
 Stenotip
 Velotip
 Taster
 Telegraf (~20 WPM Morzeov kod)
 Vibroplex (30–80 WPM Morz)

Pokazivački uređaji 
 Računarski miš
 Trackball 
 Džojstik
 Ekran osjetljiv na dodir
 Trackpoint
 Touchpad
 Light pen

Igrači uređaji 
 Džojstik
 Gamepad (ili joypad)
 Paddle
 Drška
 Wiimote
 Analogna drška

Slikovni, video ulazni uređaji 
 Skener
 3D skener
 Digitalni fotoaparat
 Digitalna kamera
 Web kamera

Zvučni ulazni uređaji 
 Digitalni diktafon
 Mikrofon (takožer pogledajte prepoznavanje govora)
 Digitalni snimač zvuka

Povezano 
 Musical Instrument Digital Interface (MIDI)
 Ulaz/Izlaz
 Optika
 Prepoznavanje oblika
 Korisnički interfejs

 
Hardver
Izlazni uređaji

Izlazni uređaj je dio hardvera koji prikazuje podatke i rezultate korisniku. Najčešći dijelovi su monitor, printer, zvučnik, projektor i slušalice.

Povezano 
 Ulaz/izlaz
 Grafički izlazni uređaji

 
Hardver
Skener

Skener je ulazni uređaj koji  analizira neku fizičku sliku kao što je fotografija, tekst, rukopis, ili neki predmet te ga potom pretvara u digitalnu sliku. 

Današnji skeneri su mahom desktop skeneri. Skeneri koriste CCD (charge-coupled device) senzore za skeniranje slike. 

Појам скенера слика се односи на оптички улазни уређеј који омогућава да се цртеж, фотографија или штампани, односно рукописни текст претворе у код који одговарајући компјутерски програми могу да обраде, прикажу на екрану или одштампају.

Скенери се могу сматрати наследницима раних телефотографских уређаја, који су се састојали од ротирајућег добоша са једним фотодетектором, стандардне брзине од 60 до 120 о/м (обрта у минути), а каснији модели су ишли до 240 о/м. Они су слали линеаран аналогни АМ сигнал кроз стандардну телефонску жицу ка пријемнику који је синхронизовано штампао једнаким интензитетом на посебан папир. Овај систем је био у употреби у штампи од 20-тих до 90-тих година XX века. Фотографије у колору су се слале као три одвојене RGB слике, али само у посебним приликама услед трошкова преноса.

Ulazni uređaji
Anglicizmi
Web kamera

Web kamera () je kamera koja prenosi slike u stvarnom vremenu koristeći se World Wide Web-om ili nekim drugim video calling programom. Web kamera je vrsta video kamere koja se direktno spaja na računar u svrhe prenošenja video signala preko interneta. Većinom se koristi za prenošenje video konferencija, te za uspostavu vizuelnog kontakta kod razgovora preko interneta, odnosno preko neke vrste instant messaging programa.

Vanjski linkovi 

 Webcams 
 WebCam  Velika zbirka raznih web kamera 
 Wxyz Web Cams Najveća internet stranica o web kamerama i živom videu 
 WebCams WorldWide 

Ulazni uređaji
Gamepad

Gamepad je vrsta upravljača koji se drži sa obje ruke gdje se oba ručna palca koriste za upravljanje samim komandama koje se nalaza na upravljaču. Obično gamepad sadrži od direkcijskih dugmića (gore, dolje, lijevo, desno) na desnoj strani i akcijskih (obično dugmad koja imaju određenu funkciju u nekoj igri) na lijevoj strani. 

Smjer upravljanja se obično upravlja pomoću četiri-ugaonog šeširića u obliku plusa (tzv. D-pad), dok skoro svi moderniji upravljači imaju i analognu dršku sličnu džojstiku ali mnogo manjih dimenzija. Prvi put analogna drška je predstavljena 2001. godine u Emerson Arcadia kontroleru, dok će se vremenom takva vrsta upravljača pojaviti na svim drugim upravljačima poznatih igračih konzola. 

Dodatna dugmad su obično postavljena na zadnjem dijelu gamepada, središnjem: start, select, i mode dugmadima, kao i sve češća upotreba internih motorića za simulaciju scene koja je u igri (kao što je prelaženje preko neke prepreke gdje se motor uključuje).

Ulazni uređaji
Anglicizmi
Džojstik

[[Datoteka:Joyopis.svg|thumb|desno|200px|Dijelovi džojstika:1. Drška
2. Baza3. Okidač4. Dodatna dugmad5. Autofire prekidač6. Gas7. Kapica 8. Usisni pikovi]]Džojstik''' () je računarski periferni dio ili općenito uređaj koji sadrži neku vrstu drške pomoću koje se vrši upravljanje. Većina džojstika je dvo-dimenzionalna sa dvije ose kretanja, ali i tro-dimenzionalni džojstici postoje. Džojstik je obično postavljen tako da signalizira kretanje po X osi ako se drška kreće lijevo ili desno, dok se po Y osi kretanje vrši ako se drška pomjera gore ili dolje. 

Džojstik se osim u računarskim igrama upotebljava i u kontrolnim mašinama kao što su liftovi, kranovi, bageri i tako dalje. Prva upotreba električnih džojstika koji sliči današnjim je bila oko 1944. godine u nacističkoj Njemačkoj gdje je operator upravljao sa Henschel Hs 293 raketom pomoću tada prvog džojstika sa dvije ose. 

Ulazni uređaji
Anglicizmi
Laserski printer

Laserski printer je veoma precizni printer koji radi na principu laserskih zraka, u mogućnosti je da štampa i tekst i grafiku. Laserski printeri su nekad bili prilično skupi, danas se prodaju po prihvatljivoj cijeni iako je ona još uvijek viša od tintnih pisača, dok je potrošni materijal dugovječan ali i skup. Laserski printeri su savršeni za tekst, kao i za grafiku ako se radi o printerima u boji koji su inaće skuplji. Veoma su brzi i imaju veliku preciznost štampanja, posebno ako se radi o tekstu. 

Većina današnjih laserskih printera može štampati crno bijeli tekst i grafiku, iako postoje i laserski printeri u boji. 

Hardver
Tintni printer

Tintni printer ili Inkjet printer je najrasprostranjenija vrsta printera koja se koristi u industriji, trgovini, kao i u kući za obične namjene. Koristi tintu kao izvor za štampanje. Printer je prilično jeftin ali je zato potrošni materijal skup. Tintni pisači su dobri i za tekst i za grafiku. Sporiji su od laserskih printera i imaju manju preciznost štampanja. 

Većina današnjih tintnih printera je u mogućnosti štampati tekst i slike u boji, što je rijetkost kod laserskih printera čije su "color" varijante visoko skupe. 

Računarski štampači
Ploter

Ploter iscrtava sliku pokretanjem pera preko površine papira na proizvoljan način. U tehnologiji plotera s ravnom pločom (flatbed plotter) papir se pričvršćuje na ploču elektrostatskim nabojem, vakuumom ili nekim drugim načinom. Pero se postavlja na početnu tačku crte i spušta na površinu papira. Pero se pokreće po površini papira do krajnje tačke i tada se podiže. Ovaj uređaj analogan je vektorskoj tehnologiji crtanja. U tehnologiji rotacijskih plotera (drum plotter) papir se rotira pomoću bubnja koji rotira, a pero se pokreće duž linijske putanje uzduž bubnja u oba smjera.

Računarski štampači
Anglicizmi
Projektor

Pod pojmom projektora se općenito misli na uređaj koji se koristi za projekciju slike na odgovarajuću površinu.

Video projektori 
 LCD projektor 
 CRT projektor 
 DLP projektor 
 LCOS projektor

Svjetlosni projektori 
 Filmski projektor 
 Slajd projektor
 Grafoskop

Ostalo 
 Ručni projektor
 Vrsta oružja, sličnog minobacaču, projektuje samo snimkove asasinacije J.F.Kenedija takođe puca lasere
Kompjuterski zvučnici

Računarski ili multimedijalni zvučnici su vanjski zvučnici opremljeni sa muškim priključkom koji se uključuje na zvučnu karticu. Računarski zvučnici su obični pojednostavljeni stereo sistemi bez radia i ostalih integrisanih stvari. 

Postoji mnogo različitih zvučnika, od najobičnijih stereo zvučnika pa sve do 7.1 surround sistema sa naprednim opcijama.

Glavni proizvođači 
 Altec Lansing
 Bose
 Creative Labs
 Cyber Acoustics
 Dell, Inc.
 GE
 Harman Kardon
 Klipsch
 Logic3
 Logitech
 MasonWare
 Hewlett-Packard

Povezano 
 Zvučna kartica
 Zvuk

Izlazni uređaji
Zvuk
Međunarodni aerodrom Antonio B. Won Pat

Međunarodni aerodrom Antonio B. Won Pat , također poznat kao Međunarodni aerodrom Guam, je aerodrom smješten u Tamuningu, 10 km sjeveroistočno od Hagåtñe (bivše Agane), glavnog grada američke teritorije Guam. Ime je dobila po Antoniju Borji Won Patu, prvom delegatu s Guama u Zastupničkom domu američkog Kongresa.

Aerdorom je zračno raskršće za Continental Micronesia, podružnicu Continental Airlinesa.

Aviokompanije i odredišta 
 All Nippon Airways (Osaka-Kansai)
 China Airlines (Taipei-Taiwan Taoyuan)
 Continental Airlines (Honolulu, Houston-Intercontinental, Tokyo-Narita)
 Continental Micronesia (Cairns, Chuuk, Denpasar/Bali, Fukuoka, Hiroshima, Hong Kong, Honolulu, Koror, Kosrae, Kwajalein, Majuro[seasonal], Manila, Nagoya-Centrair, Niigata, Okayama, Osaka-Kansai, Palau, Pohnpei, Sapporo-Chitose, Sendai, Tokyo-Narita, Yap)
 Continental Connection operated by Cape Air (Rota, Saipan)
 Freedom Air (Rota)
 Japan Airlines
 JALways (Nagoya-Centrair, Osaka-Kansai, Tokyo-Narita)
 Korean Air (Seoul-Incheon)
 Northwest Airlines (Nagoya-Centrair, Osaka-Kansai, Tokyo-Narita)
 Philippine Airlines (Manila)

Krajnje odredište 
 Asiana Airlines (Seoul-Gimpo)

Katastrofe 
Godine 1997. let Korean Aira 801 je završio rušenjem prije nego što je avion mogao sletjeti na GUM. Samo 26 putnika je preživjelo.

19.8. 2005. je Boeing 747-200 Northwest Airlinesa sletio na nos zbog nespuštenog stajnog trapa na nosu. Nije bilo mrtvih, a samo su 2 osobe ozlijeđene.

Eksterni linkovi 

 Guam International Airport  (official site)
 Guide to Guam Airport
 

Guam
Zoran Slavić

Zoran Slavić (Zrenjanin, 1945), književnik. Diplomirao je na Filološkom fakultetu u Beogradu, na katedri za jugoslovensku i svjetsku književnost. Živi u Zrenjaninu. Radio je kao profesor u zrenjaninskoj II Gimnaziji, bio pomoćnik direktora pozorišta "Toša Jovanović" u Zrenjaninu, direktor Centra za kulturu i Doma mladosti, i glavni urednik kulture  u Televiziji Novi Sad. Bio je i umetnički direktor agencije " Digital Style" iz Zrenjanina.

Objavio je osam zbirki pesama,

Privid srebra (1974), Ispiranje zavičaja (1982), Pokriven istorijom (1995), Izlazak iz slike (1996), Na plaži slikarskoj (1997), Udes ravnoteže (1998) , Sto godina kasnije (2004) i Peron, odlazaka nema ( 2016).

dve knjige proze, Samoća (1972). Požar je dno leta ( 2007)

i pet romana: Skok u nesanicu (1985), Ujed vremena (1998),  Povratak u samoću (2000), Valter Benjamin u međugradskom autobusu ( 2011), i Ostrvo, povratak traje (2019). Objavio je i  dve knjige eseja - "Pisanje zaborava" ( 2005), koja sadrži i istorijski pregled književnih, pozorišnih i likovnih zbivanja u Srednjem Banatu, kao i izbor iz pozorišnih recenzija " U magiji pozorišne stvarnosti" - 2018, i tri knjige publicistike. Godine 2021. izašla mu je knjiga putopisa "Putovanje Putopisom"(https://www.danas.rs/kultura/trodimenzionalna-geografija-unutar-korica-knjige/)
Osmislio i priredio Knjigu "Banat je kao priča", izbor poezije, proze, esejistike i dokumentarnih tekstova o ovoj regiji (2o11).  2019 godine priredio je književni zbornik "Adrese iz Srednjeg Banat". Piše godinama književnu, pozorišnu i likovnu kritiku. Knjigu publicističko-istorijske proze "Uglednici troimenog grada", posvećenu velikanima grada Zrenjanina i okoline, objavio je 2022. godine.

Publikovao je takođe osam elektronskih knjiga na engleskom jeziku, koje se nalaze na " Amazonu".https://www.amazon.com/Zoran-Slavic/e/B00BEGDMRW

Autor je nekoliko radio-drama i serije televizijskih putopisa. Pisao scenarije i režirao dvadeset dokumentarnih filmova, od koji se izdvajaju  "Sava Damjanović - Život u magiji glume",  "Profesor Ivan Lerik - Život, Etika. Estetika" i "Šampioni iz pedeset i šeste"

Zastupljen je u antologijama i književnim leksikonima. Prevođen je na više jezika. U dva maha bio glavni i odgovorni urednik časopisa "Ulaznica".

Sledeći linkovi omogućavaju čitanje najrelevantnijih knjiga ovog autora:

https://www.scribd.com/document/110614409/Zoran-Slavic-Valter-Benjamin-u-me%C4%91ugradskom-autobusu

https://www.scribd.com/document/366107689/Zoran-Slavi%C4%87-PO%C5%BDAR-JE-DNO-LETA-pri%C4%8De

https://www.scribd.com/doc/295803068/Zoran-Slavi%C4%87-UDES-RAVNOTE%C5%BDE-DISTURBED-EQUILIBRIUM?secret_password=kLE5Psl5Zac9GjbA84n1 https://www.scribd.com/doc/55725724/IZLAZAK-IZ-SLIKE-pesme

https://www.scribd.com/document/60048965/SKOK-U-NESANICU https://www.scribd.com/doc/98883972/Z-Slavic-Pisanje-Zaborava

Izvor 
 Zoran Slavić: Požar je dno leta, Zrenjanin, 2007. ()

Srpski pisci
Biografije, Zrenjanin
Authority control
Igor Mirović

Igor Mirović (Kruševac, 12. 7. 1968), je srpski političar, ekonomista i književnik. Trenutno je na funkciji predsjednika Pokrajinske Vlade Vojvodine. Osnovnu i srednju školu te Ekonomski fakultet završio je u Novom Sadu.

Objavio je dvije zbirke pjesama: "Nebo nad Vizantijom" (1994) i "Kremen plamen" (2003).

Politički angažman 
Od najranije mladosti politički je angažovan, najprije u Srpskoj radikalnoj stranci, u kojoj je 14 godina bio predsjednik Gradskog odbora Novi Sad, a zatim u Srpskoj naprednoj stranci, čiji je jedan od lidera. Imenovan je za potpredsednika Skupštine Novog Sada u periodu od 1992. do 1994. godine. Obavljao je dužnost zamenika ministra finansija u Vladi Republike Srbije od 1998. do 2000. godine, kao i direktora JP Zavod za izgradnju grada Novog Sada od 2004. do 2008. godine. Na pokrajinskim izborima 2008. izabran je za poslanika kao kandidat na većinskim izborima, a na konstitutivnoj sednici vojvođanske skupštine 16. jula 2008. izabran je za potpredsednika Skupštine AP Vojvodine. Iste godine je bio kandidat za gradonačelnika Novog Sada, ali nije uspeo da se domogne te pozicije.

U Srpsku naprednu stranku prešao je u jesen 2008. godine. Za potpredsednika stranke izabran je u septembru 2012. Piše poeziju i do sada je objavio dve zbirke pesama: "Nebo nad Vizantijom" (1994) i "Kremen plamen" (2003).

U septembru 2013. godine postaje ministar regionalnog razvoja i lokalne samouprave, a tu funkciju obavljao je sve do izbora u martu 2014. godine.

Igor Mirović je 20. juna 2016. godine izabran za predsednika Pokrajinske vlade Vojvodine.

Izvor:
 Igor Mirović: "Kremen plamen", Novi Sad, 2003. ()
 Biografija Igora Mirovića, Istinomer

Biografije, Kruševac
Biografije, Novi Sad
Srpski pisci
Srpski političari
Authority control
Amiga 500

Amiga 500 je računalo tvrtke Commodore čija je proizvodnja započela 1987. godine. Računalo je zamišljeno kao nasljednik ranijeg neuspješnog modela Amige 1000 koji po popularnosti treba zamijeniti 8-bitni Commodore 64.

Cijena 

U trenutku izlaska na tržište sa svojom cijenom i mogućnostima Amiga 500 će biti kompjuter ispred svog vremena, ali kako Commodore International kompjuter nije niti reklamirao, niti nadograđivao 5 godina, a niti snižavao cijenu on nije postao niti približno hit kao onaj kojeg je trebao zamjeniti:

Popularnost 
Iako je ostvarena prodaja naposljetku iznosila oko 3 milijuna primjeraka, u odnosu na 20 milijuna prodanih C64, model nikako nije bio komercijalni neuspjeh. Općenito bilo je veoma teško doći do točnih brojeva o prodaji ovog kompjutera tako da poznati brojevi najčešće ovise o bivšim rukovodiocima tvrtke Commodore International tako na primjer Dr. Peter Kittel koristeći serijske brojeve navodi da je prodano 1,081,000 primjeraka u Njemačkoj, dok časopis Amiga Format spominje broj od oko 700,000 primjeraka u Velikoj Britaniji . Najveći, pirovi uspjeh Amige 500 je u nagradama za najbolje računalo godine tijekom 4 godine njezine proizvodnje.

Karakteristike 
Srce ovog kompjutera je Motorola 68000, vjerojatno najuspješniji procesor osamdesetih godina dvadesetog stoljeća. Osim u Amigi, isti su procesor koristila i računala Atarija i Applea. Intelovi procesori su očito bili u drugom planu. Amiga 500 je raspolagala osnovnom memorijom od 0,5 MB koju su korisnici najčešće proširivali na 1 MB, a ponekad i na 2 MB. Maksimalna količina memorije bila je čak 16 MB, no u stvarnosti nije bilo mnogo takvih primjeraka. U kupovnom pakiranju se nalazila tipkovnica, floppy jedinica i TV modulator za priključenje računala na televizor.

Kraj proizvodnje 
Krajem 1991., i to nakon nešto više od četiri godine, Amiga 500 se prestaje proizvoditi. Zamjenjuje je model, nazvan Amiga 500 plus, koji će polučiti komercijalni neuspjeh. 
Pravi nasljednik Amige 500 postat će tek model Amiga 1200 koji na tržište izlazi u listopadu 1992. godine. No, njegov uspjeh dolazi prekasno kako bi spasio Commodore od stečaja.

Iako je Amiga 500 trebala naslijediti Commodore 64, potonji model nadživio je istu ostajući u proizvodnji do 1993. godine.

Na osnovi ovog kompjutera nastati će igraća konzola CDTV.

Commodore International
Kompjuteri
Amiga 500 plus

S Amigom 500+ se nastavlja propast tvrtke Commodore započeta s CDTV.

Ovaj kompjuter je izdan 1991 godine kao nadogradnja popularnog modela Amiga 500. Za razliku od svog prethodnika dolazio je s ugrađenih 1 MB rama i satom. Također i grafika je zabilježila minimalne promjene, ali sve u svemu to je ostao identični kompjuter samo s novim problemima. Pri radu se dokazalo da novi operativni sistem Workbench 2.04 nije dovoljno kompaktibilan s prethodnim Workbench 1.3. Veliki broj igara i programa jednostavno nije radio.

Razočarani kupci su Amige 500+ vraćali u dućane zahtjevajući zamjenu za običnu Amigu 500. S druge strane svjestan izdanog poluproizvoda sam Commodore se nije usudio reklamirat ovaj kompjuter. Oni koji su imali nadu da je Amiga 500+ samo nesretni slučaj uspješne kompanije postaju uskoro razočarani novom Amiga 600. 

Amiga 500+ je ostala u proizvodnji približno 6 mjeseci. 

Commodore International
Kompjuteri
Amiga 600

Amiga 600 ili A600 je računalo iz porodice Amiga, koje je bilo u vlasništvu američke tvrtke Commodore. Ovo računalo stavljeno je na tržište da ponovno pokrene prodaju Amiga računala do pojave nove Amiga 1200. Amiga 600 za razliku od Amiga 500, nije imala numeričku tipkovnicu i bila je namjenena donjem dijelu tržišta. Operacijski sustav koji se prodavao s A600 bio je Kickstart/Workbench v2 AmigaOS. Postojale su inačice s i bez tvrdog diska kapaciteta od 20MB ili 40Mb.

Commodore International
Kompjuteri
Amiga 1200

Amiga 1200 je kompjuter tvrtke Commodore koji izlazi na tržište 1992. godine s ciljem nasljeđivanja popularnog modela Amiga 500.

U trgovine dolazi u listopadu 1992. godine po cijeni od 600 američkih dolara ( SAD tržište ).
Za taj novac se dobivalo računalo s Motorolinim procesorom 68EC020 verzija 68020 bez matematičkog koprocesora, 2 MB rama, tipkovnica i disketna jedinica. Dobro izvedena unutrašnja arhitektura je dopuštala različita proširenja tako da se danas u Amigu 1200 mogu postaviti procesori snažniji od 1 GHz kao i praktički neograničena količina memorije.
Naravno, kao i svako drugo računalo tog vremena, i ona ima mogućnost nadogradnje hard diska koji se dodatno plaćao. Specifičnost te ugradnje je u nužnosti postavljanja tvrdog diska dizajniranog za notebook kompjutere.

Uspjeh ovog računala koje se uspjelo prodati u milijun primjeraka tijekom osamnaest mjeseci ipak nije spasila tvrtku Commodore od bankrota, koji ju pogađa u travnju 1994. godine.

Novi vlasnik Amige tada postaje Escom koji preuzima bankrotiranu kompaniju 1995., te ponovno pokreće proizvodnju Amige 1200. Ta proizvodnja je bila unaprijed osuđena na propast odlukom Escoma da postavi njenu prodajnu cijenu na razinu iz 1992 godine. Od tada do danas Amiga je mijenjala vlasnika još dva puta.

Na opće iznenađenje svih Amige 1200 koje rade na brzini od samo 14 MHz se još danas (2007 godina) nalaze u prodaji, što je naizgled nemoguće, ako ju usporedimo s modernim Core 2 Duo procesorima. Takvim razvojem situacije Amiga 1200 je postala najdugovječnije kućno računalo koje nije pretrpilo hardverske promjene. Jedina stvar koja se promjenila od 1992 godine je da današnja Amiga 1200 (od Escomovog preuzimanja na dalje) ima operativni sistem Workbench 3.1 za razliku od prvobitnog 3.0. Naknadno su još razvijeni sistemi 3.5 i 3.9 koji se mogu dodatno nadograditi na 3.1 . Njena jača sestra kompjuter Amiga 4000 se već odavno ne proizvodi.

Vanjske veze 

 amiga forum
 internet adresa na kojoj su samo programi za Amiga kompjutere
 Prodaja djelova za Amigu.
 popis najboljih deset igri za Amigu 1200 tijekom svih godina između 1993 i 2006..

Commodore International
Kompjuteri