alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Приволжски

Приволжский — Татарстан Республикасының Спаск районындагы поселок.

Почта индексы — 422851.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Прикамски

Прикамский — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы поселок.

Почта индексы — 422667.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кама буе урманчылыгы

Кама буе урманчылыгы — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы поселок.

Почта индексы — 422646.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Приозерная

Приозерная — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.

Почта индексы — 422928.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бөрсет Пристане

Бөрсет Пристане — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы поселок.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422185.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Приют-Шуран

Приют-Шуран — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы авыл.

Почта индексы — 423978.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Пробуждение (Түбән Кама районы)

Пробуждение — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы поселок.

Почта индексы — 423552.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Алан (Сарман районы)

Пробуждение (Алан) — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Почта индексы — 423364.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Прогресс (Бөгелмә районы)

Прогресс — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы поселок.

Почта индексы — 423201.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Пролей-Каша

Пролей-Каша — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Почта индексы — 422389.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Пролетарски

Пролетарская — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — торак пункт (федераль классификатор буенча).

Почта индексы — 422374.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Просвет (Зәй районы)

Просвет () — Татарстан АССР Зәй районы Александр Бистәсе авыл советына караган, 1986 елда юкка чыккан торак пункт (авыл).

География 
Авыл Урман Зәе (Ирнә) елгасының уң ярында, Александр Бистәсе авылыннан 1,5 км аскарак, Зәй тимер юл станциясеннән 15 км ераклыкта урнашкан булган. Координаталары: киңлек 55.204256, озынлык 52.086225.

Почта индексы — 423503.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Демография 

Төп халык — руслар.

Тарих 
Яңа торак пункт 1920-еллар башында Александр Бистәсе авылыннан аерылып чыгып, үз җирләренә якынрак урнашкан крестьяннар тарафыннан нигезләнгән. Авылның атамасы «Просвет» «якты киләчәк»не аңлаткан.

Күмәк хуҗалыклар төзелә башлагач, авылда 1930 елда «III пятилетка» (3нче бишьеллык) авыл хуҗалыгы артеле (колхоз) оештырыла. Артельгә 356 га сөрүлек җирләр һәм Урман Зәе үзәненнән болыннар бүленеп бирелә.

Бөек Ватан сугышы фронтларына (1941—1945 еллар) авылдан киткән 4 кеше әйләнеп кайтмаган (һәлак булган яки хәбәрсез югалган).

1930 елдан авыл Акташ районына, 1948 елдан Зәй районына, 1963 елдан Чаллы районына, 1986 елдан Зәй районына караган.

1950 елда, колхозларны эреләндерүнең беренче дулкынында, «III пятилетка» (Просвет) белән «II пятилетка» (Киселевка) бер эреләндерелгән колхозга — «II пятилетка»га берләшә.

1952 елгың 1 гыйнварына авылда 19 хуҗалык булып, 77 кеше яши, төп халкы — руслар.

1958 елның апрелендә «II пятилетка» «Кызыл партизан» колхозына кушыла.

1970 елда «Кызыл партизан» колхозы шул ук исемдәге совхоз итеп үзгәртеп корыла (беренче директор – А. С. Рагузин). Мөстәкыйль хуҗалык итү мөмкинлеге калмагач, авыл халкы тарала башлый. Бер өлеше кире совхозның үзәк усадьбасы булган Александр Бистәсенә әйләнеп кайта, бер өлеше якындагы шәһәрләргә, шул исәптән Зәй шәһәренә күчеп китә.

1986 елда авыл яшәүдән туктый .

Әдәбият 
 Просвет. // Заинская энциклопедия (гл. редактор-составитель В. С. Малахов). К.: Издательство «Реноме», 1994. – С. 195-196.

Сылтамалар  
  Просвет. Tatarica. Татарская энциклопедия
 Просвет. Исчезнувшие населѐнные пункты Республики Татарстан: справочник / под ред. Р. В. Шайдуллина. – Казань: ОП «Институт татарской энциклопедии и регионоведения АН РТ», 2016. – 320 с. ISBN 978-5-902375-13-5

Искәрмәләр 

Зәй районының торак пунктлары
Татарстанның юкка чыккан торак пунктлары
Прости

Прости — Татарстан Республикасының Түбән Кама районындагы авыл.

Почта индексы — 423553.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Чаллы Башы

Чаллы Башы — Татарстан Республикасының Яңа Чишмә районындагы торак пункт, авыл.

Почта индексы — 423183.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Танылган шәхесләр 
 Нәфис Миңнебаев (1985), көрәшче, РФ, ТР чемпионы.
 Әскәр Сафин (1915-?), Идел-Урал легионы гаскәрие, сәяси золым корбаны.
 Лилия Фәттахова (1972), шагыйрә, ТР язучылар берлеге әгъзасы (2019 елдан), «Мәйдан» журналының баш мөхәррире (2021 елдан), Саҗидә Сөләйманова премиясе лауреаты (2021).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Протопоповка

Протопоповка — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.

Почта индексы — 422503.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Протопопово

Протопопово — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.

Почта индексы — 422442.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Песәй (Менделеевск районы)

Песәй — Татарстан Республикасының Менделеевск районындагы авыл.

Почта индексы — 423646.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Авылда туган күренекле кешеләр 
 Сәет Шәрәфиев (1906-1975, Казан), ТАССР халык комиссарлары шурасы һәм министрлар шурасы рәисе.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Пычак (Кукмара районы)

Пычак — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.

Почта индексы — 422130.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Пүкәл

Пүкәл — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.

Почта индексы — 422052.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Шәхесләр 

 Дөрия Рамазанова — тел галиме, филология фәннәре докторы (1998 ел), профессор

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Пүскән

Пүскән — Татарстан Республикасының Балтач районындагы авыл.

Почта индексы — 422254.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бишсубаш

Бишсубаш — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Буш Моркваш

Буш Моркваш — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.

Тарихы 

Авыл Казан ханлыгы чорыннан ук билгеле. Авыл атамасы чирмеш теленнән болынга каршы, ягъни тау ягында дигәнне аңлата.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Пустынка (елга)

Пустынка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе, Новосибирск өлкәсе биләмәләрендә ага. Елга   Чигир елгасы кушылдыгы булып тора. Елга озынлыгы 10 км.

Су реестры мәгълүматы 
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об бассейн округында урнашкан. Кече елга бассейны — (Югары) Об кушылдыклары бассейны Том кушылганчы, елга бассейны — (Югары) Об Иртеш кушылганга кадәр.

Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
 Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010200612115200005318
 Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115200531
 Бассейн коды — 13.01.02.006
 ГӨ буенча  — 15
 ГӨ буенча чыгарылышы — 2

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 РФ табигать ресурслары һәм экология министрлыгы сайты 

Кемерово өлкәсе елгалары
Новосибирск өлкәсе елгалары
Пушкино (Киров өлкәсе)

Пушкино () — Киров өлкәсенең Яраң районында урнашкан авыл.

Климат 
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

Сәгать поясы

Халык 
Халык саны динамикасы:

2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: чирмешләр (89%), руслар (11%).

Искәрмәләр 

Яраң районы торак пунктлары
Киров өлкәсе торак пунктлары
Александр Пушкин
Пчеловод

Пчеловод — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.

Почта индексы — 422125.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Шәхесләр 
 Вадим Захаров (1986), җырчы, ТР атказанган артисты (2017).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бишөйле

Бишөйле — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.

Почта индексы — 422594.

Тарих 
1920 елларда нигез салына. Оештырылган көннән ТАССРның Зөя кантоны Югары Ослан волостенда. 1927 елның 14 февраленнән — Зөя, 1931 елның 20 октябреннән — Югары Ослан, 1963 елның 1 февраленнән — Зеленодольск, 1965 елның 12 гыйнварыннан Югары Ослан районында.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Пятилетка

Пятилетка — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы поселок.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422180.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Рагозино

Рагозино — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422183.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Раифа

Раифа — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы поселок.

Почта индексы — 422537.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Шулай ук карагыз 
 Раифа күле
 Раифа монастыре

Искәрмәләр

Тышкы сылтамалар 
  Яндекс.Панорамаларда

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Райково

Райково — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.

Почта индексы — 422786.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Райла

Райла — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.

Почта индексы — 423213.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Ракаш

Ракаш — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы авыл.

Почта индексы — 423406.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Раково

Раково (, ) — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.

Почта индексы — 422455.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Шәхесләр 
 Николай Данилов (1926-1988), инженер, ССРБ дәүләт премиясе лауреаты.
 Валентин Урдаш (1924-1973), чуаш язучысы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Рангазар

Алангазар — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Авылның атамасы хакында. Телче галим Рифгать Әхмәтьянов раславынча, Әләң-әсәрләр итеп борынгы болгар-татар халкы Хәзәр каһанлыгының халкын тәшкил иткән: хәзәрләр белән аланнарны атаган.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Шәхесләр 
 Мөнип Шәймөхәммәтов (Мөнип Газар, 1935—2009, Казан) — шагыйрь.
 Фатыйма Сираева (1924—2010), тракторчы, ТАССР атказанган авыл хуҗалыгы механизаторы (1970).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Рантамак

Рантамак — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Почта индексы — 423359.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Рәхмәтулла Аланы

Рәхмәтулла Аланы — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы поселок.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422158.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Ремплер

Ремплер — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районында урнашкан авыл.

Халкы 

2010 елда авылда 222 кеше яшәгән, күпчелек халыкны чуашлар алып тора (44%), татарлар - 32%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Репьёвка (Татарстан)

Репьёвка — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы кечкенә авыл. Авыл Чуашстан белән чик буенда, урман эчендә урнашкан.

Тарих 
19 гасырда нигезләнгән.

Халык саны 

Милли состав (2010): чуашлар (62,5%), руслар (37,5%).

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы чуаш авыллары
Речное

Речное — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.

Почта индексы — 422932.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Ржавец

Ржавец — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Почта индексы — 422851.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Родники (Татарстан)

Родники — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы мордва авылы.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Рождественка

Рождественка — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы авыл.

Почта индексы — 423403.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Үкереч Колтык

Үкереч Колтык — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.

Почта индексы — 422631.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Моны да карагыз 
Үкереч Колтык археология комплексы

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Ромодан

Ромодан — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.

Почта индексы — 422909.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Ростовка

Ростовка — Татарстан Республикасының Бөгелмә районындагы авыл.

Почта индексы — 423223.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
РТС (Татарстан)

РТС — Татарстан Республикасының Спаск районындагы поселок.

Почта индексы — 422854.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Рудник (Киров өлкәсе)

Рудник () — Киров өлкәсенең Көлмез районында урнашкан авыл.

Климат 
Биредә климат уртача-континенталь. Төньяк Боз океаны якын булганлыктан һәм төньяктан исүче җилләрне тоткарлаучы таулар булмаганга, кыш озын һәм суык булып тора, шулай ук җәй көне дә нык суыта, кырау еш төшә ала.

Сәгать поясы

Халык 
Халык саны динамикасы:

2002 елгы җанисәп буенча күпчелекне алып торучы халыклар: руслар (100%).

Искәрмәләр 

Көлмез районы торак пунктлары
Киров өлкәсе торак пунктлары
Ырынгы

Ырынгы — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.

Почта индексы — 422440.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урсак урманчылыгы

Урсак урманчылыгы — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл.

Халык саны 
2011 елда авылда 66 кеше яшәве билгеле. Төп милләтләр: татарлар (82%), украиннар (8%), руслар (5%), чуашлар (5%).

Халыкның төп шөгыле - агач эшкәртү.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы татар авыллары
Урыс Әмзәсе

Рус Әмзәсе – Татарстан Республикасының Норлат районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы – авыл (федераль классификатор буенча).

Вакыт зонасы – MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+3. Почта индексы – 423027.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Кармәте

Рус Кармәте — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.

Почта индексы — 423066.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Майнасы

Рус Майнасы — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.

Почта индексы — 422928.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Мәнҗесе

Рус Мәнҗесе — Татарстан Республикасының Норлат районындагы авыл.

Почта индексы — 423022.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Мөшегесе

Рус Мөшегесе — Татарстан Республикасының Минзәлә районындагы авыл.

Почта индексы — 423725.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

Шәхесләр 
 Фёдор Иванов

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Чабаксары

Рус Чабаксары — Татарстан Республикасының Яңа Чишмә районындагы авыл.

Почта индексы — 423193.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Шаршадысы

Рус Шаршадысы — Татарстан Республикасының Әгерҗе районындагы авыл.

Почта индексы — 422210.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.4 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Казиле

Рус Казиле — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.

Почта индексы — 422794.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Кирмәне

Рус Кирмәне — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422155.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Киштәге

Рус Киштәге — Татарстан Республикасының Буа районындагы авыл.

Почта индексы — 422405.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Кече Кавалы

Рус Кече Кавалы — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.

Почта индексы — 422528.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Наратлысы

Рус Наратлысы — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.

Почта индексы — 422512.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Сараланы

Рус Сараланы — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.

Почта индексы — 422633.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Сарсазы (Чистай районы)

Рус Сарсазы — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422967.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Авылда туган танылган шәхесләр 
 Павел Миронов (1919-1945), Советлар Берлеге Каһарманы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Чиябашы

Рус Чиябашы — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.

Почта индексы — 422886.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Шырданы

Рус Шырданы — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.

Почта индексы — 422501.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Акташы

Рус Акташы — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы авыл.

Почта индексы — 423430.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Халык 

Милли состав (2002): татарлар – 15,9%, руслар – 79,8%, мордва — 1,4%.

Танылган шәхесләр 
 Николай Козлов (1916-1943), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Ялтаны

Рус Ялтаны — Татарстан Республикасының Чистай районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422975.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Рус Ындырчысы

Рус Ындырчысы — Татарстан Республикасының Апас районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422348.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Караны

Рус Караны — Татарстан Республикасының Минзәлә районындагы авыл.

Почта индексы — 423722.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Әшнәге

Рус Әшнәге — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.

Почта индексы — 422642.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Пакшины

Рус Пакшины — Татарстан Республикасының Мамадыш районындагы поселок.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422189.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Суыксуы

Рус Суыксуы — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.

Почта индексы — 422897.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Тимерлеге

Рус Тимерлеге — Татарстан Республикасының Норлат районындагы авыл.

Почта индексы — 423017.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Урматы

Рус Урматы — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.

Почта индексы — 422730.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Танылган шәхесләр 
 Пётр Бахмуров (1881-1954), РСФСР ЮШ президиумы сәркәтибе (1940-1951).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Шуганы

Рус Шуганы — Татарстан Республикасының Мөслим районындагы торак пункт. Борынгы исеме — Акай Күле. Татарча атама русларга каршы фетнә башлыгы, 1738 елда Петербурда җәзалап үтерелгән Акай Күчемов исемен саклый. 
Почта индексы — 423972.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.8 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Әҗәлесе

Рус Әҗәлесе — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.

Почта индексы — 422512.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Тарих 
Әҗәл авылы — хәзердә Әҗәл һәм икедер: берсе татар Әҗәлесе, янә берсе рус Әҗәлесе. Ул Әҗәл мулласының углы атасыннан риваять кыйладыр, ул риваять кыйладыр икән шул Әҗәлнең Ишем мулладан: бу авыл Әҗәл яки Әҗәле дип аталуның сәбәбе шулдыр — бу авылга иң әүвәл килеп урнашкан кешенең исеме Хаҗ Гали дигән кеше икән, Хаҗ Гали дигән кешене кыскартыбрак Аҗәли йөрткәннәр, шуннан Әҗәле булып калгандыр.

Ул Хаҗ Гали исемле адәм алты кеше белән Болгардан килеп, авыл булып утырганнар. Бу кешеләр элгәредән үк Болгардан килеп, монда сату итәләр икән. Болгардан тире-яры алып килеп, монда киндергә кызыл мал алышып китәләр; Казан ханлыгы заманында Үтәк каласында ярминкә буладыр икән. Бу Әҗәле авылы бик күптән бардыр. Моңа гуаһлык бирәдер: Әҗәл зиярәтендә бер таш бар, язылганына дүрт йөз елдан артык. Без Әҗәле мулласы һәм борадәрем Габделкави белән барып, әүвәл бик яхшы тикшереп укыдык. Ташның бер кырында калган язуы бары: «Талиб эд-дөнья вәл-мәүти мотыйәтен» дигән сүз генә калган. Икенче кырыендагысын укырлык түгел. Ташның йөзенә язылганы башында — ахырында язуы беткән; таш ярылып төшкән. Урта җирендә калганы ошбудыр: «Тарих сикез йөз сиксән алтыда Чура углы Дулгәнур фани сарайдин бака дарины мәкам идти. Рәбигыләүвәл...» дигән сүзнең соңындагысы беленми, уалып жиргә баткан.

Янә «Чура углы» дигән сүзенең алдында бер сүзнең бәгъзе хәрефләре генә калган, таныр хәл юк. Бу ташның язылганына 404 ел буладыр, 1469 елларда язылгандыр. Әмма хәзердәге Әҗәле элгәреге урыныннан күчеп, икенче җиргәрәк утырган, диләр. Иске Әҗәле урынында шул Хаҗ Гали коесы урыны бар хәзердә дә, диләр.

Ул Әҗәле авылы, бара торгач байтак зураеп, ике йөз йортлап булганнардыр. Ничә урамнары бар икән. Аннан соң Казан ханлыгын рус алгач, Әҗәле халкын руслар килеп-килеп җәфа кыйлалар икән. Анда-монда узсалар, олау сорап, ат сорап, бирмәсәләр, көчләп алып, талап китәләр икән. Русның бу җәфасына чыдый алмыйча, төрле авылларга таркалып беткәннәр. Бәгъзеләре рус диненә кергәннәр. Хәзердә рус Әҗәлесе шуннан калгандыр.

Бикмәмәт мулла риваять кыйладыр икән: шул тирәдә бер якын зиярәт бар, мукшы зиярәте дип атыйлар икән. Ул зиярәткә хәзердә дә дога кыйлырга баралар, барып Коръән укыйлар икән. Ул зиярәттә изгеләрдән бәгъзе адәмнәр бар, имеш. Ул авыл мөселман авылы булган икән. Ул мукшы авылы Болгар таркалмастан элгәре һәм бар икән.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Каюм Насыйри. Зөя өязе авыллары
Бәрлебашы

Бәрлебашы — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Бәрле елгасы буенда урнашкан.

Тарих 

Авыл 1638 елда йомышлы татар Кулай Таганаевка бирелгәнче мукшы авылы булып саналган.

Бүгенге авыл 18 гасырда нигезләнгән. Бу вакытта Багыш дип йөртелгән. 19 гасыр башыннан Рус Бәрлебашы исеме астында йөргән.

Халык 

Милли составы татарлардан (65%), руслардан (34%) һәм чуашлардан (1%) тора.

Мәгариф
 Бәрлебашы төп мәктәбе

Дин 
 Бәрлебашы мәчете - авыл мәчете.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы татар авыллары
Урыс Богдашкиносы

Рус Богдашкиносы — Татарстан Республикасының Норлат районындагы авыл.

Почта индексы — 423002.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Рус Борнашы

Рус Борнашы — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.

Почта индексы — 422581.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Исламы

Рус Исламы — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.

Почта индексы — 422510.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Рус Макылы

Рус Макылы — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.

Почта индексы — 422582.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Рус Мордыби

Рус Мордыби — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы үле авыл.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Шәхесләр 
 Василий Зиновьев (1935), РФ шәрәфле металлургы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Татарстанның юкка чыккан торак пунктлары
Карай (Татарстан)

Рус Никольское, Карай — Татарстан Республикасының Лаеш районындагы авыл.

Почта индексы — 422617.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Сəрəне

Рус Сəрəне — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы авыл.

Почта индексы — 423413.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Рус Танае

Рус Танае — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы авыл.

Почта индексы — 422503.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Төгәлбае

Рус Төгәлбае — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.

Почта индексы — 422892.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Урыс Тау Иле

Рус Тау Иле — Татарстан Республикасының Питрәч районындагы авыл.

Почта индексы — 422782.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Ябалак (Кайбыч районы)

Бүәле, Ябалак, Рус Ябалагы — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Ябалак авыл җирлеге үзәге.

Этимология 
Авылның татарча Бүәле атамасы би (бу, бәй) Гали дигәннән чыккан.

Тарих 
17 гасырда нигезләнгән. Авыл халкы сунарчылык, тәгәрмәчләр һәм кисмәк ясау белән шөгельләнгән.

Халык 

Милли состав (2002): татарлар — 27%, руслар — 72%, чуашлар - 1%. Халыкның төп шөгыле - игенчелек һәм терлекчелек, шул исәптән атчылык.

Танылган шәхесләр 
Бүәледә композитор Латыйф Хәмиди туып үскән.

Мәгариф
Рус Ябалагы башлангыч мәктәбе

Дин 
 Бүәле мәчете - 2011 елда ачылган мәчет.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Танылган шәхесләр 
 Аграфена Сергеева (1920), Социалистик Хезмәт Каһарманы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы татар авыллары
Балык Бистәсе

Балык Бистәсе — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы торак пункт. Әлегә муниципаль статусы — шәһәр тибындагы бистә (федераль классификатор буенча).

Почта индексы — 422650.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Мәгариф 
Балык Бистәсендә техникум, урта мәктәп, гимназия, балалар иҗат үзәге,  Ф. Әхмәдиев исемендәге балалар сәнгать мәктәбе, балалар сәламәтләндерү-белем бирү (профильле) үзәге, балалар-яшүсмерләр спорт мәктәбе, 5 балалар бакчасы эшли (2017).

Мәдәният 
 Туган якны өйрәнү музее

Инфраструктура 

Балык Бистәсендә «Слобода Арена» боз сараенда зурлар һәм балалар өчен шөгыльләнү төркемнәре эшли (2020 елда ачылган). Чаңгы базасы бар. Кама яры буе (Набережная) — “Мәдәният” (җыр-бию сәхнәсе), “Белем бирү”, “Спорт”, “Балык тоту”, “Кечкенәләрнең уен кыры” һәм башка төрле тармак мәйданчыклары белән тулы. Караңгы төшүгә төрле төстәге фонарьлар кабына. Кама елгасы аша салынган күпер бик ачык күренә. Үзәк мәчет янында ял итү урыны (2020 елда ачылган). Ленин бабай скверына янәшәдә генә Геройлар аллеясы (2020 елда ачылган).

Спорт

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Татарстан шәһәр тибындагы бистәләре
Татарстан район үзәкләре
Сабабаш

Сабабаш — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл.

Почта индексы — 422062.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Сабай (Татарстан)

Сабай — Татарстан Республикасының Саба районындагы авыл. Район үзәгеннән 10 км көнбатыштарак, Мишә елгасының уң кушылдыгы Кече Мишә елгасыннан 1 км читтә урнашкан. Халкының төп шөгыле - терлекчелек. Башлангыч мәктәп. Клуб. 1989 елда 176 кеше (татарлар), 2000 елда 125 кеше яши.

Почта индексы — 422057.

Тарих 
16 йөздә нигез салына. Авыл тарихына бәйле бер өзек: "Сабай авылы зиратына шушы төбәкнең абруйлы дин эшлеклесе, мулла Гыйльман Яхин җирләнгән. Кабере өстенә куелган таш сынып-ватылып берничә кисәккә аерылган, шул сәбәпле, төгәл вафат елын укып булмый, бары тик 1850 нче елларда икәнлеген чамаларга мөмкин. Гыйльман Яхин — күренекле татар мәгьрифәтчесе Таиб Яхинның (1844-1910) атасы. Аның туган-үлгән елларын (1801 — 1853) архив документлары буенча ачыкладык. Гыйльман хәзрәтнең улы Габделгалләмгә куелган таш та шушы ук зиратта. Ул 1910 елда 78 яшендә дөнья куйган. Шул тирәдә үк Габделгалләмнең хатыны Гөлбәширә Габделмән кызы (1834—1890) һәм аларның уллары Габдулла (1862-1918) да җирләнгән, каберләре өстендә ташлар бар".

Авыл җирендә туган танылган кешеләр  
 Таиб Яхин – күренекле татар мәгьрифәтчесе.
 Фәүзия Бәйрәмова – Татар халкының күренекле сәясәтчесе, язучысы, җәмәгать эшлеклесе.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
 Татар энциклопедия сүзлеге / Баш мөхәррир М.Х.Хәсәнов; җаваплы мөхәррир Г.С.Сабирҗанов. - Казан: ТР ФА Татар энциклопедия институты, 2002. - 830 б. (Мәгълүматлар 532 нчы биттә китерелгән).
 ФӘҮЗИЯ БӘЙРӘМОВА
 Саба төбәгенең эпиграфик истәлекләре
Казаклар (авыл)

Казаклар — Татарстан Республикасының Балык Бистәсе районындагы авыл.

Почта индексы — 422640.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Шәхесләр 
 Рифкать Имаев (1948–2022), шагыйрь, Саҗидә Сөләйманова премиясе лауреаты (2016). Татарстанның атказанган химигы (2005).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Казаклар (Алексеевск районы)

Казаклар — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы авыл.

Почта индексы — 422905.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Сабанчы (Кукмара районы)

Сабанчы — Татарстан Республикасының Кукмара районындагы авыл.

Почта индексы — 422123.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Сабанчы (Әлмәт районы)

Сабанчы — Татарстан Республикасының Әлмәт районындагы авыл.

Почта индексы — 423410.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Сәвәләй

Сәвәләй — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Почта индексы — 423537.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Шәхесләр 
 Виталий Агапов (1960), җырчы, продюсер, ТР халык артисты (2010), Чаллы шәһәр шурасы депутаты, керәшен иҗтимагый оешмасы җитәкчесе.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Савгач

Савгач — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.

Почта индексы — 423053.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Савино (Татарстан)

Савино — Татарстан Республикасының Югары Ослан районындагы авыл.

Почта индексы — 422579.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Савински (Татарстан)

Савинский — Татарстан Республикасының Алексеевск районындагы поселок.

Почта индексы — 422909.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Савочкино

Савочкино — Татарстан Республикасының Лениногорск районындагы авыл.

Почта индексы — 423280.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Саурыш

Саурыш — Татарстан Республикасының Аксубай районындагы авыл.

Почта индексы — 423068.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.6 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Садыйк

Садыйк — Татарстан Республикасының Әлки районындагы авыл.

Почта индексы — 422883.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Садилово

Садилово — Татарстан Республикасының Биектау районындагы авыл.

Почта индексы — 422708.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Садовый

Садовый — Татарстан Республикасының Яшел Үзән районындагы поселок.

Почта индексы — 423523.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.