15 февраль

15 февраль — Милади тәкъвимендә икенче айның унбишенче көне.





— Азатлану көне (). 
  — Джон Фрум көне ().
  Канада — Канаданың милли байрагы көне ().
  — Башка милләтләргә ярдәм күрсәткән гаскәрләрне искә алу көне ()..
  Сербия — дәүләтчелек көне ().
  — Абсолют саклану көне (): хәрби, граждан, икътисади, иҗтимагый һәм психологик.
  — Башка дәүләтләр җирләрендә хәрби операцияләрендә катнашканнарны олылау көне ().

Бөтендөнья яман шеш белән авыручы балалар көне (, ).
 : 
  Висконсин,  Көнбатыш Виргиния һәм  — Сьюзан Б. Энтони көне ().
 ның  шәһәре — ЭНИАК көне (),  Пенсильвания университетында дөньяның беренче электрон санагы эшли башлавына багышланган.

1938 —  Хәрби Трибунал карары белән, милләтчелектә гаепләп, Казанда 9 татар зыялысы атып үтерелә. Һади Атласи (тарихчы) — 1876-1938; Гани Алтынбаев (укытучы) — 1902-1938; Касыйм Исхаков (имам) — 1890-1938; Фазыл Туйкин (язучы) — 1887-1938; Кәбир Туйкин (укытучы) — 1878-1938; Сабир Уразманов (укытучы) — 1892-1938; Барый Фаттахов (имам) — 1875-1938; Зәкәрия Фаттахов (хезмәткәр) — 1910-1938; Рәшит Яруллин (имам) — 1880-1938. 
 1989 — СССР хәрби көчләрнең Әфганстаннан чыгаруы тәмамланды.
 1994 — Россия Федерациясе дәүләт хакимияте органнары һәм Татарстан Республикасы дәүләт хакимияте органнары арасында вәкаләтләр чикләрен билгеләү турында шартнамә кабул ителә.

1564 — Галилео Галилей, Италия галиме.
 1824 — Николай Булич, 
 1831 — Николай Ге, Россия империясе рәссамы.
 1845 — Элиу Рут,  сәясәтчесе, Тынычлык өчен Нобель премиясе (1912).
 1861 — Шарль-Эдуар Гийом, 
 1866 — Алексей Миронов, 
 1866 — Мөхәммәтсабир Хәсәнов, 
 1873 — Һанс фон Эйлер-Хелпин, 
 1893 — Минһаҗ Конов, татар коммунист, сәясәтче, журналист, педагог.
 1897 — Юрий Котиков, 
 1901 — Николай Мордвинов, 
 1902 — Александр Казем-Бек, 
 1904 — Гомәр Бакиров, татар коммунист, сәясәтче, репрессияләр корбаны, оешма җитәкчесе.
 1904 — Лариса Александровская, 
 1904 — Петр Иванов, 
 1906 — Муса Җәлил, татар шагыйре, сугыш каһарманы.
 1907 — Юрий Виноградов, композитор, музыковед, педагог.
 1908 — Габделмәңгыйм Әминов, КДУ, КАИ профессоры.
 1908 — Дилә Давытова, 
 1908 — Дмитрий Мочальский, 
 1910 — Ирена Сендлер, поляк каhарманы.
 1912 — Игорь Торгов, 
 1914 — Сәет Абдураманов, 
 1915 — Иван Кабушкин, 
 1915 — Татьяна Лапинская, 
 1920 — Газиз Нәбиуллин, язучы.
 1920 — Семен Коновалов,  Советлар Берлеге каһарманы, танкист.
 1921 — Семен Никитин, 
 1922 — Евдокия Сидорова, 
 1922 — Мөхәммәтназар Гафуров, 
 1922 — Николай Бусленко, 
 1923 — Асыйм Баляев, 
 1923 — Елена Боннэр, диссидент, җәмәгать эшлеклесе.
 1925 — Нурмый Шәрипов, Советлар Берлеге Каһарманы.
 1925 — Әхмәт Китаев, нәкышьче.
 1926 — Габдулла Рәхимкулов, татар җырчысы
 1927 — Бәхетгәрәй Мөхәммәтҗанов, 
 1932 — Александра Безина, 
 1933 — Заһид Фәйзи, татар язучысы.
 1933 — Хуҗиәхмәт Мәхмүтов, күренeкле фольклорчы, филология фәннәре докторы, Җөмһүриятнең Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты.
 1935 — Илһам Шакиров, җырчы.
 1935 — Леонид Зверев, 
 1936 — Нәҗип Вәлитов, химик-галим.
 1937 — Анатолий Леонтьев, чуаш совет һәм Россия дәүләт эшлеклесе.
 1942 — Кадыйр Сибгатуллин, шагыйрь (1942-1994).
 1944 — Джохар Дудаев, чечен хәрби һәм сәяси эшлеклесе, ССРБ авиация генерал-майоры.
 1947 — Лира Яхшыбаева, 
 1948 — Венера Хәсәнова, 
 1948 — Владимир Шеповалов, 
 1949 — Камил Фазлый, 
 1949 — Фәнүнә Сираҗетдинова, 
 1951 — Рифгать Мөбарәков, 
 1952 — Анна Неркаги, 
 1954 — Шачинандана Свами, 
 1956 — Лилия Сәгыйдуллина, 
 1957 — Гөлфия Исхакова, 
 1959 — Илдар Бикбаев, 
 1959 — Роза Хәбибуллина, татар җырчысы.
 1960 — Лилия Зәйнуллина, 
 1960 — Равил Фазлыев, 
 1962 — Мило Җуканович, 
 1977 — Алексей Морозов, Россия хоккейчысы.
 1984 — Максим Филиппов,

1828 — Иона, 
 1850 — Элизабет Форсселиус, 
 1857 — Михаил Глинка, рус композиторы (1804 елда туган).
 1920 — Дмитрий Иловайский, 
 1922 — Владислав Залеский, хокук белгече, икътисад галиме, профессор.
 1938 — Һади Атласи, татар тарихчысы, язучы, сәясәт эшлеклесе.
 1938 — Фазыл Туйкин, татар драматургы.
 1938 — Кәбир Туйкин (Туйкә), татар мөгаллиме, язучы.
 1942 — Сергей Петров, чуаш совет дәүләт эшлеклесе.
 1943 — Хөсәен Кунакбай, башкорт шагыйре, журналист.
 1953 — Риф Рәимов, Башкортстан тарихчысы. 
 1956 — Петр Дульский, рәссам, педагог, музей белгече.
 1957 — Сәхаб Урайский, шагыйрь.
 1959 — Овен Вилланс Ричардсон, 
 1976 — Стихван Шаулы, 
 1988 — Ричард Файнмен, 
 1994 — Вәлиәхмәт Галимов, 
 1998 — Идеал Ишбүләков, 
 1999 — Һенри Вей Кендалл, 
 2004 — Гөлсылу Гаязова, 
 2004 — Мәдинә Рәхимкулова, төбәк тарихчысы.
 2004 — Юрий Кудяшев, совет дәүләт эшлеклесе.
 2008 — Евгений Бусыгин, этнограф, Казан университеты профессоры, музыкант.
 2011 — Рафис Гыйззәтуллин, татар язучысы һәм журналист.
 2012 — Сергей Военушкин,
 2022 — Зөфәр Гыймаев, рәссам, Тукай премиясе иясе (2005).

Сынамышлар 
 Унбишенче февральдә җылы булса, яз яхшы килә.





Шулай ук карагыз

Искәрмәләр 

Ел көннәре
15 февраль