Vasilij Devjatnin

Vasilij Nikolajeviĉ DEVJATNIN (; naskiĝis en 1862; mortis la  en Leningrado) estis instruisto kaj rusa  esperantisto, de 1905 membro de la Lingva Komitato.

Vivo 
Devjatnin pasigis siajn infanjarojn en la Orlova regiono. Li fariĝis instruisto de la latina lingvo kaj rusa literaturo en Kievo, poste en Vilno.

Esperanta agado 
Devjatnin unue estis volapukisto. En 1891 li ekkonis Esperanton. Post unu-monata studado li jam tradukis la poemon Anĝelo de Miĥail Lermontov, presita en la julia numero de La Esperantisto. Depost tio li fariĝis korespondanto, poste amiko de Zamenhof. Li partoprenis la 1-an Universalan Kongreson (UK) kaj fariĝis membro de la Lingva Komitato (LK). Ĉe la 7-a UK en Antverpeno en 1911 li gajnis la unuan premion de literaturo-konkurso.

Li estis membro de Zamenhofa Artista Adeptaro en Parizo, aranĝis festojn kaj kulturajn kunvenojn.

Ekzistas gramofondisko el la jaro 1912, kie li deklamas la poemon "Blanka vualo".

El Antverpeno, laŭ la invito de Hippolyte Sebert, li venis al Parizo, kie li dum unu jaro vigle laboris por Esperanto; poste li piediris (kun la turka Esperantisto Romano) dum 42 tagoj al la Krakova UK en 1912. Siajn travivaĵojn dum tiu vojaĝo li priskribis en la libro "Propaganda piedvojaĝo".

Post la kongreso li laboris en Munkeno (Germanio) por la entrepreno "Parkurbo Esperanto". Post ties fiasko li vojaĝis al Lepsiko por labori en la Saksa Esperanto-Instituto. Fine de julio de 1914 li ekveturis al Parizo por la UK, sed nokte la vagonaron oni haltigis, ĉiujn al-Parizajn vojaĝantojn oni arestis kaj per longaj flankvojoj oni resendis al Lepsiko.

Devjatnin fariĝis militkaptito en la urbeto Traunstein apud Lepsiko ĝis 1918. Post la unua jaro Devjatnin povis daŭrigi sian esperantistan agadon, instruis Esperanton al germanaj suboficiroj kaj ricevis eĉ salajron. De 1918 ĝis 1922 li laboris en Leningrado, gvidis kursojn, estris societon ktp. En 1918 li kontribuis al la rusaj Akademiaj Korektoj de la Universala Vortaro, kunordigitaj de Sergeo Obruĉev. Post 1922 li vivis en Kievo (nuntempe en Ukrainio).

Propaganda piedvojaĵo al la Oka internacia Esperantista kongreso 
"Propaganda piedvojaĝo" estas modesta broŝuro, presita en Munkeno en 1912, kie Devjatnin priskribas sian migradon de preskaŭ du mil kilometroj kun la turka samideano Romano. De aŭgusto 1911 ĝis julio 1912 Devjatnin loĝis en Parizo, kie li fondis la grupon Zamenhofa Artista Adeptaro, kiu interalie preparis teatrajn prezentaĵojn kaj koncertojn.

 2-a de julio Parizo - Meaux
 3-a/4-a de julio Meaux - Château-Thierry
 4-a de julio Epernay, Châlons-sur-Marne
 6-a de julio Vitry, Saint-Dizier
 7-a de julio Stainville, Ligny, Commercy
 8-a/9-a de julio Nancy
 11-a de julio Marainvillier, Avricourt (tiama landlimo inter Francio kaj Germanio), Zabern, Strasburgo
 12-a/13-a de julio Kehl
 14-a de julio Baden-Baden
 15-a/16-a de julio Karlsruhe
 17-a de julio Pforzheim, Stutgarto
 18-a de julio Esslingen, Heidenheim, Giengen
 21-a de julio Brenz, Günzburg, Burgau
 22-a de julio Augsburg
 24-a de julio Munkeno
 28-a de julio Prien
 29-a de julio Bad Reichenhall Salzburg
 30-a de julio Linz, Mauthausen
 2-a de aŭgusto Vieno
 6-a de aŭgusto Prerau
 7-a de aŭgusto Mährisch Ostrau
 9-a de aŭgusto Jawischovice Mydiniki
 10-a de aŭgusto Krakovo

Verkoj 
Vasilij Devjatnin estis bonega stilisto kun ampleksa literatura agado. De li aperis en Fundamenta Krestomatio versaĵoj originalaj kaj tradukitaj kaj la originala rakonto Arturo.

Tradukoj el la rusa 
 la poemo Demono de Lermontov (1894, 57 paĝoj, la 73-a libro Esperanta);
 verkoj de Aleksandr Puŝkin:
 Boris Godunov (1894-95),
 Poltava, 1906,
 Ruslano kaj Ludmila,
 Husaro;
 La urso (Medved),: komedieto en unu akto, Tabarz: Esperanta Komerca Servo, [ĉ. 1925], 15 p. Popola Biblioteko Esperantista n-ro 11 ÖNB (tradukita el la rusa komedio de Anton Ĉeĥov, prezentita dum la 8-a UK en Krakovo)
 fabloj de Ivan Krilov;
 la dramo La Reĝo Judea de Romanov;;
 la poemo Katerina de Taras Ŝevĉenko;
 Demono kaj Anĝelo de Lermontov.

Tradukoj el la germana 
 la poemoj Garantio kaj Espero de Schiller.
 Infano de zorgo de Herder.

Traduko al la germana 
La poemo Seid gesegnet en Germana Esperantisto 1912, Serio B, paĝo 4 estas traduko de Heinrich Ihnen al la germana. Temas pri hinda legendo laŭ Senkeviĉ.

Originalaj Verkoj 
Li verkis komedietojn originalajn: Edziĝo, Nefinita dramo kaj La instruita mimikisto. Lia pli granda originala poezia verko estas Nevola mortiginto  (1896). Alia verko estas la Unuaj Esperanto-Satiroj (1919).

Kolekto de liaj literaturaj verkoj aperis en kvar volumoj de Plena Verkaro de V. N. Devjatnin (1906-11, 584 p.).

Verkoj pri Esperanto 
 Propaganda piedvojaĝo al la oka (1913, 94 paĝoj);
 Elementa Esperanta Sintakso (1924);
 Esperanta Afiksaro (1914);
 Ŝlosilo al memlernilo "Esperanto en dek lecionoj" (de Devjatnin) kaj aliaj lernolibroj por rusoj.

Li kunlaboris al la unua Esperanto-gazeto La Esperantisto, al Internacia Lingvo, la rusa gazeto La Ondo de Esperanto ktp.

Referencoj

Bibliografio 
 Sutton, Geoffrey 2008 : Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto – CEOLE (Konciza Enciklopedio de la Originala Literaturo de Esperanto). New York: Mondial 2008, p. 39-40.
 Sidorov, Anatolo 2008 : Devjatnin – esperantisto el Vilno, Litova Stelo, n-ro 3, 4, kaj 5 (p. 19-23).
 Diversaj 1947 : Esperanto 60-Jara. Skizo pri la Evoluo de la Lingvo Literatura, p. 13.
 Demetrio Viktorov-Ĉeĥoviĉ 1913 : en Literatura Mondo p. 118.

Eksteraj ligiloj 
 Enciklopedio de Esperanto/D en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Unua, tria kaj kvara libroj el Plena Verkaro en formo de skanitaj paĝoj
 Verkoj de Vasilij Devjatnin en la skan-projekto  de la Kolekto por Planlingvoj 
 Malhimno idista
 Fabloj de I. A. Krilov 
 Nevola mortiginto
 Verkoj de kaj pri Vasilij Devjatnin en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
 Pri Parkurbo Esperanto en Pola Esperantisto, 1912, p. 182.
 Nekrologo en revuo Esperanto (UEA) Jul. 1938, p. 48.

Ukrainaj esperantistoj
Rusiaj esperantistoj
Akademio de Esperanto
Viktimoj de Stalinismo
Sovetiaj esperantistoj
Esperantistoj-vojaĝintoj