Grafička kartica

Grafička kartica, Grafički adapter, VGA kartica ili video kartica je glavni deo na kartici, a njegova uloga je prevođenje binarnog koda u vidljivu sliku na nekom grafičkom izlaznom uređaju. Princip je jednostavan, CPU u saradnji sa nekim softverom, kao što je 3D računarska igra, šalje informacije grafičkom procesoru koji potom obrađuje dobijene informacije i šalje ih na monitor. Grafička kartica se ugrađuje u matičnu ploču, obično u AGP ili PCI Express slot. Može štetiti grafičko izlaznom uredjaju na kome je priključeno kućište bez dobre grafičke kartice.

Kako radi grafička kartica? 
Moderne grafičke kartice su opremljene snažnim grafičkim procesorima koji svojom procesorskom snagom i brojem tranzistora gotovo nadmašuju glavne procesore. Grafički procesor obrađuje podatke koje dobija posredstvom neke sabirnice (najćešće AGP, PCI i PCI Express). Sama arhitektura čipa je najbitnija, što znači da njegove instrukcije i brzina izvođenja istih su glavne odlike jednog GPU-a.

Većina podataka koji dolaze za obradu se privremeno smješta na memoriju koja se nalazi na grafičkoj kartici. Time se obezbjeđuje brz protok i samim time brža obrada grafike, što na kraju daje veći broj slika u sekundi čineći grafičku scenu ljepšom i fluidnijom. Zbog toga proizvođači nastoje poboljšati brzinu RAM-a na kartici koja je davno prevazišla brzinu sistemskog RAM-a. Brzina memorije na grafičkoj kartici je već odavno prešla Gigahercne granice.

Dijelovi grafičke karte 

Glavni dijelovi moderne grafičke kartice su:
 PCB (Printed Circuit Board) je printana ploča na kojoj se nalaze svi ostali dijelovi
 GPU (Grapich Processing Unit) grafički procesor, ujedno i glavni dio koji prevodi binarni kod u sliku)
 RAM (ili VRAM - Video Random Acces Memory), služi za pohranjivanje najnužnijih podataka za GPU, najčešće teksture
 Konektori
 PCI
 AGP
 PCI Express
 Izlazi
 VGA (Video Graphics Array)
 DVI (Digital Visual Interface)
 Video in/Video out (VIVO)

Današnje karte najčešče imaju neku vrstu hladnjaka (aktivnog ili pasivnog) zbog komplikovanosti grafičkog procesora koji je već po broju tranzistora prestigao centralni procesor.

Moćnije kartice obično imaju i pasivne hladnjake (heatstink) na VRAM-u zbog visokih frekvencija koje su i do dva puta veće nego kod običnog RAM-a. RAMDAC je dio koji se brine za prikazivanje i kvalitetu 2D slike, dok 3D slike obrađuje grafički procesor u suradnji sa centralnim procesorom i RAM memorijom......

Kvalitet, mogućnosti i trendovi 
Što je brži GPU i VRAM na grafičkoj karti time je ona bolja i kvalitetnija. Količina memorije nije presudna iako igra ulogu u mogućnostima jedne grafičke karte. Često neke 3D igre nisu u mogućnosti da rade sa starijim grafičkim karticama jer GPU na njoj jednostavno nema instrukcije da ih pokrene. Svake godine se GPU na grafičkoj kartici neprestano unapređuje novim instrukcijama i mogućnostima. U zadnje vrijeme se sve češće promoviraju SLI i Crossfire tehnologije, praktično uparivanja dvije ili više grafičkih kartica (PCI-E obavezno) u jednu matičnu ploču.

Proizvođači

Glavni proizvođači grafičkih čipova (GPU) 
 Intel - "i" serija
 3Dlabs - Wildcat Realizm serija
 ATI Technologies - Radeon 7/8/9000 serije, Radeon X serija
 NVIDIA - GeForce uključujući GeForce FX seriju, GeForce 6 seriju, GeForce 7 seriju, i GeForce 8 seriju.

Grafički čipovi posebne namjene 
 Matrox - Parhelia i P-serija

Manji proizvođači grafičkih čipova (GPU) 
 S3 Graphics - Chrome serija
 XGI Technology Inc. - Volari
 Tech Source - Raptor 
 Falanx Microsystems - Mali

Također pogledajte spisak propalih proizvođača grafičkih čipova.

Povezano 

 Grafički procesor
 Monitor
 Računarska grafika
 3D računarska grafika
 2D računarska grafika
 Prikazivanje slike (render)
 SLI tehnologija - Nvidia
 CrossFire tehnologija - ATI/AMD
 Računarske igre
 Shaderi

Eksterni linkovi 
 Isprobavanje, usporedba i ocjenjivanje grafičkih kartica  - bosanski hardver portal Hardwarebase.net
 Usporedba i spisak grafičkih čipova - PCI Express i AGP 

Hardver
Računarska grafika