alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
ICANN

ICANN estas la Interreta Korporacio por atribui Nomojn kaj Ciferojn ().
Ĝi estas senprofita korporacio kreita en 18-a de septembro 1998 celante transpreni iujn taskojn rilatajn j’ai datumbazon al Interreto antaŭe plenumitajn de aliaj organizaĵoj, inter kiuj IANA. La kontrakto por ICANN venis de la Usona Komerca Departemento kaj estis "sola fonto" (sole sourced), kio signifas ke neniu alia (kiel Open Root Server Confederation - Malferma Radik-Servila Konfederacio- kiu ankaŭ fondiĝis en tiu tempo) rajtas proponi peton por plenumi la taskon.
Tiuj taskoj entenas regi la nomizadon de domajnaj nomoj kaj IP-adresoj.
Ĝis nun la plej grava parto de ĝia laboro koncernis la enkondukon de sep novaj generaj supranivelaj domajnoj. Ĉiel ajn ĝia aktiveco estas tre diskutata.
La 14an de Marto 2002, en publika renkontiĝo en Accra, en Ganao, ICANN decidis interalie redukti la partoprenon de rekta publiko. La venonta renkontiĝo devus okazi en Ŝanhajo, Ĉinio.

Historio 
.xxx estas domajno de plej alta nivelo, kiu estas atribuota al TTT-ejoj de pornografia karaktero. La unua retejo sub tiu domajno estis casting.xxx, kreita en 2011. Tiu domajno estis proponita jam en 2001 al la ICANN kiu malakceptis ĝin post la premo de konservismaj kaj religiaj grupoj.

Eksteraj ligiloj 

 (esperanto) ICANN (Internacia Kampanjo por Nuligi Nukleajn Armilojn), ICANN Aŭstralio
  http://www.icann.org estas la TTT-ejo de ICANN
  http://www.icannwatch.org estas TTT-ejo kie aperas kritikoj pri ICANN
  http://www.open-rsc.org/ estas TTT-ejo de Open Root Server Confederation - Malferma Radik-Servila Konfederacio

Neprofitcelaj organizaĵoj
Interretaj organizaĵoj
Listo de britaj monarkoj



Anglio

Anglo-Saksaj kaj Danaj Reĝoj 
 Alfredo la Granda (871-899)
 Eduardo la pli aĝa (899-924)
 Atelstano (924-939)
 Edmundo (939-946)
 Edred (946-955)
 Edwy (955-959)
 Edgaro (959-975)
 Eduardo la martiro (975-978)
 Ethelred la Malpreta (978-1016)
 Edmundo Ironside (1016)
 Kanuto la 1-a (1016-1035)
 Harold Harefoot (1035-1040)
 Hardakanuto (1040-1042)
 Eduardo la Konfesanto (1042-1066)
 Haroldo la 2-a (1066)

Domo de Normandio 
 Vilhelmo la 1-a la Konkerinto (1066-1087)
 Vilhelmo la 2-a la Ruĝa (1087-1100)
 Henriko la 1-a (1100-1135)

Domo de Blois 
 Stefano (1135-1154)

Domo de Plantaĝeneto 

 Henriko la 2-a (1154-1189), "mallongmantelo"
 Rikardo la 1-a Leonkora (1189-1199)
 Johano sen Tero (1199-1216)
 Henriko la 3-a (1216-1272)
 Eduardo la 1-a (1272-1307)
 Eduardo la 2-a (1307-1327)
 Eduardo la 3-a el Windsor (1327-1377)
 Rikardo la 2-a (1377-1399)

Domo de Lankastro 
 Henriko la 4-a (1399-1413)
 Henriko la 5-a (1413-1422)
 Henriko la 6-a (1422-1461 & 1470-1471)

Domo de Jorko 
 Eduardo la 4-a (1461-1470 & 1471-1483)
 Eduardo la 5-a (1483)
 Rikardo la 3-a (1483-1485)

Domo de Tudoro 

 1485-1509 Henriko la 7-a
 1509-1547 Henriko la 8-a
 1547-1553 Eduardo la 6-a
 1553-1553 Lady Jane Grey
 1553-1558 Maria la 1-a, "la Sanga"
 1558-1603 Elizabeto la 1-a

Domo de Stuarto 
 Jakobo la 1-a (Jakobo la 6-a de Skotlando) (1603-1625)
 Karlo la 1-a (1625-1649)

Respubliko (Commonwealth), 1649-1660 
 Oliver Cromwell (1653-1658) : Lordo-Protektanto
 Richard Cromwell (1658-1659) : Lordo-Protektanto

Domo de Stuarto (restarigita) 
 Karlo la 2-a (1660-1685)
 Jakobo la 2-a (1685-1688) (Jakobo la 7-a de Skotlando)
 Vilhelmo la 3-a, kromnomata "de Orange" (1689-1702) kaj Maria la 2-a (1689-1694)
 Anna de Britio (1702-1714)

Skotlando 
Vidu:
Listo de skotlandaj monarkoj

Grand-Britio

Domo de Hanovro 
 Georgo la 1-a (1714-1727)
 Georgo la 2-a (1727-1760)
 Georgo la 3-a (1760-1820), "la Freneza Reĝo Georgo"
 Georgo la 4-a (1820-1830)
 Vilhelmo la 4-a (1830-1837)
 Viktorino (1837-1901)

Domo de Saksio-Koburgo kaj Gotao 
 Eduardo la 7-a (1901-1910)

Domo de Vindzoro 
 Georgo la 5-a (1910-1936)
 Eduardo la 8-a (1936)
 Georgo la 6-a (1936-1952)
 Elizabeto la 2-a (1952-2022)
 Karlo la 3-a (de 2022)

Tronheredonto: Lia Princa Moŝto Princo Vilhelmo

Eksteraj ligiloj 

 http://www.royal.gov.uk/output/Page5.asp 
 http://www.britannia.com/history/h6f.html 

 
 
Historio de Britio
Britio
Reĝoj, britaj
Betonmiksilo

Betonmiksilo estas maŝino por miksado de betonmiksaĵo kaj mortero.

Ekzistas la jenaj tipoj:
 Cikla miksilo estas miksilo funkcianta en cikloj, kiuj konsistas el plenigado de tamburo, miksado kaj malplenigado.
 Kontinua miksilo estas miksilo por kontinua plenigado de komponentoj de betonmiksaĵo, seninterrompa miksado kaj elverŝado de preta miksaĵo.

 Liberfala miksilo estas miksilo, kies fikse ligitaj padeloj al rotacia mikstamburo levas, ŝutas kaj samtempe laŭakse puŝas la miksaĵon kaj tiel homogenigas la komponentojn.
 Trudmiksilo estas miksilo, en kiu la miksaĵo estas movata aŭ en vertikala cilindra tamburo per padelsistemo aŭ en horizontala aŭ oblikva trogo per padeloj fiksitaj al rotacia ŝafto.
 Vibra miksilo estas miksilo, en kiu la komponentoj estas miksataj nur per cirkula movo sub efiko de vibratoro.
 Aktiviga miksilo estas maŝino por miksado de mortero, en kiu samtempe aktiviĝas la ligento.

Maŝinoj
Betono
Transporta aŭtokuvo

Transporta aŭtokuvo aŭ transporta aŭtokuvego estas malfermita aŭ fermita baskula kuvo sur aŭtomobila ĉasio, destinita por transporto de betonmiksaĵo kaj mortero; ĝi povas esti ekipita per pendola miksa sistemo kontraŭ tavoliĝo kaj sedimentiĝo de la miksaĵo.

Alilingvaj ekvivalentoj 
en  lorry-mounted trough
de  Beförderungswanne f
cs  přepravní vana f

Transporto
Vibrilo

Vibrilo aŭ vibratoro estas meĥanismo ekscitanta oscilan movadon kun frekvenco kutime super 50 Hz. Ĝi konsistas el unu aŭ pli da ekscitiloj de vibrado kaj el movilo (la movmeĥanismo povas mem funkcii kiel ekscitilo de vibrado).

Interna vibrilo estas vibrilo, kiu ebligas vibran kapon mergi rekte en kompaktigatan betonmiksaĵon

Surfaca vibrilo estas vibrilo, kiu per sia formo ebligas alfikson sur muldilon aŭ ŝelaĵvandon kaj ekigas ties oscilado

Betono
Lincolnshire Nord-Orienta

Geografio > Eŭropo > Anglio > Lincolnshire Nord-Orienta

Lincolnshire Nord-Orienta (angle, North East Lincolnshire) estas unuara instanco (angle: unitary authority) en la angla provinco, Lincolnshire.
Ĝi situas ĉe la suda flanko de la Rivero Humber.

Loĝantaro - 158.000 (2001). Ĉefurbo - Grimsby.

Antaŭ 1974 ĝi estis parto de la historia provinco Lincolnshire.
Pro la fakto ke ambaŭ flankoj de la Rivero Humber estis finfine ligitaj per la nova Ponto Humber oni kreis en 1974 novan provincon Humberside kaj ambaŭ flankoj de la Rivero Humber estas en ĝi.

Tio ne sukcesis kaj ne estis populara, tial en 1996 oni kreis kvar novajn instancojn el Humberside.

Lincolnshire Nord-Orienta estas unu el la novaj instancoj kun propra konsilantaro. Geografie kaj historie ĝi restas en la provinco Lincolnshire.

Gi estas ĉefe industria regiono.

Urboj

 Grimsby
 Cleethorpes
 Immingham

Eksteraj ligiloj 

 http://www.nelincs.gov.uk/IC/Index.htm 

Anglio
Lincolnshire

Lincolnshire (Linkolnŝiro) estas unu el la graflandoj de Anglio, fakte en komparo aparte granda. Ĝi situas en la Mez-Orienta Regiono de Anglio.

Antaŭ 1974 ĝi estis eĉ pli granda ol nun. En tiu jaro ĝi perdis la sudan flankon de la Rivero Humber kiam la nacia registaro kreis la novan provincon Humberside.

Ĝi estas iom izolita, maldense loĝata agrikultura regiono. Agrikulturaj produktoj – terpomoj, pizoj, sukerbeto, greno kaj, en la suda parto, floroj kaj hortikulturaj plantoj.

Ĝi estas dividita en 3 partojn: Holland, Kesteven, Lindsey.

Troviĝas 22 urboj – la plej granda estas la ĉefurbo Lincoln (loĝantaro 100.000) kaj poste Grantham kun 32.000 loĝantoj.

Gravaj Urboj 
 Boston
 Bourne
 Gainsborough
 Grantham
 Horncastle
 Louth
 Mablethorpe
 Skegness
 Sleaford
 Spalding
 Stamford

Vilaĝoj kaj aliaj urboj 
 Alford
 Coningsby
 North Thoresby
 Tetney
 Woolsthorpe-by-Colsterworth

Vizitindaĵoj 
 Alford Manor House
 Alford Windmill
 Ayscoughfee Hall
 Belton House
 Burghley House
 Cogglesford Watermill
 Crowland
 Doddington Hall
 East Lighthouse, Sutton Bridge
 Grimsthorpe Castle
 Harlaxton Manor
 Heckington Windmill
 Normanby Hall
 Tolethorpe Hall
 Gibraltar Point
 River Ancholme
 The Wash
 Kastelo Bolingbroke
 Kastelo Tattershall
 Woolsthorpe Manor

Eminentuloj ligitaj al Lincolnshire 
 Joseph Banks
 Isaac Newton
 Thomas Paine
 John Smith
 Alfred, Lord Tennyson

Esperanto-movado 
En la graflando ekzistas organizo Esperanto Lincs kaj, pro la regiono de Grimsby, Grimsby & District Esperanto Society. En Lincoln kaj Grimsby ekzistas gastigantoj de Pasporta Servo.

Vidu ankaŭ 
 The Fens

Eksteraj ligiloj 

 http://www.lincolnshire.gov.uk 
 http://www.lincolnshireflag.co.uk  
 http://beehive.thisislincolnshire.co.uk/default.asp?WCI=SiteHome&ID=4781&PageID=24114 
 http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/lincolnshire/4395281.stm

 

 

 
East Midlands
Graflandoj de Anglio
Lincolnshire Norda

Lincolnshire Norda (angle, North Lincolnshire) estas unuara instanco (angle: unitary authority) en la angla provinco, Lincolnshire.
Ĝi situas ĉe la suda flanko de la Rivero Humber inter la Norda Maro kaj la Rivero Trent - entute 85.000 hektaroj.

Antaŭ 1974 ĝi estis parto de la historia provinco Lincolnshire.
Pro la fakto ke ambaŭ flankoj de la Rivero Humber estis finfine ligitaj per la nova Ponto Humber oni kreis en 1974 novan provincon Humberside kaj ambaŭ flankoj de la Rivero Humber estas en ĝi.

Tio ne sukcesis kaj ne estis populara kaj en 1966 oni kreis kvar novajn provincojn el Humberside. Lincolnshire Norda estas unu el la novaj provincoj.
Ĝi estas kaj industria kaj agrikultura regiono.

Ĉefurbo - Brigg.

Urboj

 Barton Upon Humber
 Brigg
 Epworth
 Kirton in Lindsey
 Scunthorpe

Vizitindaj Lokoj

 Ponto Humber
 Normanby Hall (antikva domego kaj parko)
 Epworth (naskiĝloko de John Wesley)

Eksteraj ligiloj 

 http://www.northlincs.gov.uk

Britio
Regado
Eŭska Kverko

Eŭska Kverko estis "kultura kaj socipolitika revuo pri Eŭskio" en Esperanto, kiu aperis en la jaroj 1993 kaj 1994, laŭ la revua subtitolo ĉiun kvaran monaton. La revuo estis eldonita de Eŭska Esperanto-Asocio en Bilbao. Ĝi temis ĉefe pri eŭskaj lingvo, folkloro, historio kaj politiko (naciismo, atencoj). Post 1994, la publikaĵo malaperis pro manko de tempo ĉe la respondeculoj. Gvida redaktoro estis Joxemari Sarasua.

Esperanto en Eŭskio
Esperanto-gazetoj
Katolika pilgrimado

Religio > Katolikismo > Katolika pilgrimado < Pilgrimado < Religio

Parto el la katolika ritaro estas pilgrimado al lokoj, kie katolikoj kredas, ke Dio efikis inter homoj.
Tamen, male al, ekzemple, Islamo, ne estas devo pilgrimi, nur rekomendo.

Kelkaj el ili estas komunaj al aliaj branĉoj de kristanismo, aliaj estas specife katolikaj:

 Sankta Lando (nun Israelo kaj Palestina Aŭtoritato), kie Jesuo kaj apostoloj vivis.
 Betlehemo, kie Jesuo naskiĝis. Komuna al kristanoj.
 Jerusalemo, kie Jesuo mortis. Komuna al kristanoj, judoj kaj islamanoj.
 Lokoj kie Mario, patrino de Jesuo aperis antaŭ homoj.
 Gvadalupo (Meksiko), atestita de Juan Diego.
 Lourdes (Francio), Maria aperejo.
 Fátima (Portugalio), alia Maria aperejo.
 Medjugorje (Kroatio), Maria aperejo
 Mariazell (Aŭstrio)
 Máriapócs (grekkatolika) (Hungario)
 Aparecida (Brazilo)
 Romo (Vatikanurbo kaj Italio), centro de katolikismo, episkopejo de Papo, mortejo de martiroj kiel sankta Petro kaj Paŭlo el Tarso.
 San Giovanni Rotondo (Italio)
 Santiago de Compostela (Hispanio) kaj la Jakoba vojo (Okcidenta Eŭropo), tombejo de sankta Jakobo la Granda.
 Santo Toribio de Liébana (Hispanio), tombejo de sankta Toribio el Liébana.
 Caravaca de la Cruz (Hispanio).

Papoj koncedis al Jerusalemo, Romo, Santiago kaj Santo Toribio jubileojn, jaroj dum kiuj pilgrimantoj ricevas specialajn sanktigajn efikojn.

Krom la religia signifo, la pilgrimado miksigis katolikojn el disaj landoj, instigante difundon de arto, komercon, kreskon de la pilgrimejoj kaj eĉ militojn kiel Krucmilitoj.

Katolikismo
Ankro (ŝipo)

Ankro estas uzata por ligi ŝipon al fundo je specifa loko por malebligi drivon pro fluo. Permanenta ankro estas malofta; provizora estas portata de ŝipo. Ankro uzas du sistemojn por elteni la ŝipon: jen simple per ago de ĝia ganda pezo, jen per alkroĉiĝo de hoko en la fundo.

Ŝajnas ke vento kaj fluo estas la plej grandaj fortoj, kiun ankro devas elteni, sed fakte la vertikala movado de ondoj estas pli grandaj, kaj modernaj ankroj estas konceptitaj por rezisti al ĉiuj fortoj.

Flosanta ankro estas flosanta konuso, ligita al boatoj per ŝnuro. La celo estas limigi la drivadon de boato pro vento, kun helpo de akva viskozeco. Evidente la fluo devas esti malforta aŭ nula.

Ŝtoko estas tiu fera vergo transversa, kiu faras, ke la ĵetita ankro kuŝiĝas kaj la ŝpato(j) enkroĉiĝas en la grundon.

Vidu ankaŭ 
 Ankro (arkitekturo)
 Graplo

Ŝiperoj
Trabo

Trabo povas esti:

 Trabo (arkitekturo) longa, dika peco el ligno, metalo aŭ betono uzata en konstruaĵoj.
 Trabo (gimnastiko) longa, maldika peco el ligno, sur kiu virinoj praktikas la artan gimnastikon.
 Trabo (heraldiko) figuro en formo de horizontala larĝa strio en la mezo de blazonŝildo. 
 Peco de teksmaŝino

Proverbo 
Ekzistas proverboj pri trabo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

Referencoj
Betona strukturo

Betona strukturo estas strukturo de konstruaĵo en arkitekturo, kiu prezentas portan sistemon el betono: skeletan, vandan aŭ kombinitan.

Alilingvaj ekvivalentoj 
en  concrete structure
de  Betontragwerk n
cs  betonová nosná konstrukce f

Struktura inĝenierado
Franko

Franko povas esti:

Pluraj monunuoj estas aŭ estis nomataj "franko":
Belga franko (BEF)
Franca franko (FRF)
Afrika franko, Okcidentafrika franko (XOF) kaj Ekvatorafrika franko (XAF) 
Svisa franko (CHF)

Franko Luin - Sveda esperantisto
Francisco Franco, la hispana diktaturestro.
La individua nomo (antaŭnomo) Franko

Ano de ĝermana gento frankoj. Post ĝermanaj migradoj, ili akiris Gaŭlion kaj parton da Ĝermanio. Tial, la nomoj de Francio kaj Frankonio.

La franka imperio estis semo de Sankta Romia Imperio. Tial, dum krucmilitoj, araboj nomis ĉiujn okcidenteŭropajn kristanojn frankoj.

Vidu ankaŭ 
Hungara frankofalsado
Federacio Esperanto de Barato

La Federacio Esperanto de Barato (FEB) estas la Landa Asocio de UEA en Barato. Ĝi estis fondita en 1982 en la urbo Vijayawada en Andra-Pradeŝo. Ĝi aliĝis al UEA en 1996. La informilo de FEB estas Fenestro. Antaŭe estis papera versio, sed nun ĝi estas reta. Jam de 2001 ekzistas diskutlisto "Baratanoj". Lastatempe ekaktivas membroj de FEB ankaŭ en Facebook (elp. fejsbuk) kaj WhatsApp (elp. vacap).

FEB Kongresoj 
La Unua FEB-Kongreso, Vijayawada, Andra-Pradeŝo, 1982

La Dua FEB-Kongreso, Kolkato, Okcidenta Bengalio, 1984

La Tria FEB-Kongreso, Laknaŭo, Utar-Pradeŝo, 1985

La Kvara FEB-Kongreso, Kolkato, Okcidenta Bengalio, 1987

La Kvina FEB-Kongreso, Bengaluro, Karnatako, 1992

La Sesa FEB-Kongreso, Puneo, Maharaŝtro, 1995

La Sepa FEB-Kongreso, Tirupatio, Andra-Pradeŝo, 1998

La Oka FEB-Kongreso, Puneo, Maharaŝtro, 2001

La Naŭa FEB-Kongreso, Puneo, Maharaŝtro, 15-16 Decembro 2018

Aliaj FEB-organizitaj aranĝoj 
5-a Azia Kongreso, 11-15 Februaro 2008, Bengaluro, Karnatako

Barata Esperanto-Kunveno, 26-27 Oktobro 2013, Hajderabado, Andra-Pradeŝo

Sud-Azia Seminario (SAS-4), 13-15 Oktobro 2017, Bengaluro, Karnatako

Estraro 
Membroj de la nuna estraro estas:

Prezidanto: D-ro Ranganayakulu (Ranga)

Vicprezidanto: D-rino Mina Dan (Mina);

Ĝenerala Sekretario: S-ro Naga Siva Kotha (Siva);

Kasisto: S-ino Kirti Krishna Ratnoo (Kirti).

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Azia Komisiono de UEA
 Fareed Syed Abdul Salam

Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retejo 
 Informeto pri FEB en la retejo de UEA 
Aziaj Esperanto-asocioj
Esperanto-movado en Barato

Aziaj Esperanto-asocioj
Esperanto-movado en Barato
Organizaĵoj en Barato
Dokumento-Speco-Difino

Dokumento-Speco-Difino (angle Document Type Definition, mallonge DTD) estas uzata por priskribi la gramatikon de XML dokumento. Ĉar ĝi ne mem uzas XML por tiu priskribo, nova sistemo estis kreita: XML skemo.

Dokumento-speca deklaro 
La dokumento-speco-difino estas deklarata je la komenco de dokumento-speca deklaro en XML, XHTML kaj HTML.

Ekzemploj 
Mallonga XML-dokumento kun deklaro de ekstera DTD:
<?xml version="1.0" standalone="no"?>
<!DOCTYPE halo SYSTEM "halo.dtd">
<halo>Halo mondo!</halo>

La enhavo de "halo.dtd"
<!ELEMENT halo (#PCDATA)>

Mallonga XML-dokumento kun interna DTD
<?xml version="1.0" standalone="yes"?>
<!DOCTYPE halo [<!ELEMENT halo (#PCDATA)>]>
<halo>Halo mondo!</halo>

Por HTML 4 ekzistas la tri dokumento-specaj difinoj:
 HTML 4.01 Strict DTD - por la strikta reĝimo
 HTML 4.01 Transitional DTD - por la transira reĝimo
 HTML 4.01 Frameset DTD - por la frama reĝimo
En HTML 4 ili estas deklarataj per jenaj dokumento-specaj deklaroj:
Por transira reĝimo
<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
Por strikta reĝimo
<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/strict.dtd">
Por frama reĝimo
<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Frameset//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/frameset.dtd">

Por XHTML 1 eblas la jenaj dokumento-specaj deklaroj:
Por transira reĝimo
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
Por strikta reĝimo
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
Por frama reĝimo
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Frameset//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-frameset.dtd">

Por HTML5 nur eblas la jena dokumento-speca deklaro, kiu ne indikas iun dokumento-specan difinon:
<!DOCTYPE html>

Notoj

Literaturo 
 

Interreto
Komputiko
Flago de Eŭskio

La Flago de Eŭskio aŭ Ikurrina (ankaŭ: Ikurriña) estas forta simbolo de Eŭskio.

La vorton ikurrin kreis la Eŭska naciisto Sabino Arana por nomi "flagon" ĝenerale, kaj kun difina artikolo -a ĝi iĝis la nomo por flago desegnita de lia frato Luis Arana Goiri en 1894 por ilia hejmlando Biskajo, simile al la Union Jack de Britio.

La krucoj verda (kruco de Sankta Andreo) kaj blanka (kruco de Sankta Georgo) memorigas pri legendaj bataloj de Biskajanoj kontraŭ eksterlandanoj. Ili ankaŭ simbolas Biskajajn foruojn kaj katolikismon, respektive. Iompostiome la flago disvastiĝis al ĉiuj Eŭskaj regionoj, kaj estas hodiaŭ videbla de Bajono ĝis Bilbao.

Dum la diktaturo de Francisco Franco, tiu flago iĝis grava simbolo por eŭska rezistemo. Ĝi estis la oficiala flago de Eŭska Aŭtonoma Komunumo.

Freŝa navara leĝo malpermesas, ke oficialaj ejoj, ekzemple urbodomoj, hisu flagon de Eŭskio kun la Navara flago. Tio ĝenas navarajn eŭskajn naciistojn.

Vidu ankaŭ 
 Aglo nigra
 Lauburu
 Zazpiak Bat

Eksteraj ligiloj 

  "La fenica flago"

Eŭskaj simboloj
Eŭskio
Flagoj de Hispanio
XML-skemo

XML-skemo (XML Schema) estas XML-dokumento kiu priskribas la strukturajn regulojn de XML-a marklingvo. Ĝi priskribas, kiel oni povas uzi la elementojn kaj atributojn de la koncerna XML-a "dialekto" en dokumentoj. XML-skemoj estas mem skribitaj en XML-a lingvo aparte konstruita por tiu tasko.

XML-skemo plenumas plejparte la samajn taskojn kiel la pli malnova Dokumento-Speco-Difino kiu tamen ne uzas XML-on por la priskribo.

Interreto
W3C-normoj
Armeo

Armeo (el Latino armata) signifas grupon de armitaj homoj. Ĉi tio povas esti nacie organizita aŭ malgranda grupo formita por batali kontraŭ malamikoj. Armeoj defende aŭ ofensive servas. Armeo kutime estas parto de la militfortoj de lando aŭ ŝtato.

Depende la rimedoj, nacia armeo ofte enhavas tri partojn: terarmeo, mararmeo, kaj aerarmeo.

En la romia armeo:

 1 legio = 10 kohortoj
 1 kohorto = 500 soldatoj

La romia imperio havis 15-25 legiojn.

En la moderna armeo (almenaŭ en anglalingvaj landoj):

En la Dua mondmilito, unu brita divizio enhavis 40 mil homojn, tamen nur 40% batalis ĉe la fronto. En 1941 la brita imperio havis ĉirkaŭ 100 diviziojn (Rusio 186, Germanio 145+, Japanio 70, Turkio 50, Usono 35).

Vidu ankaŭ 
 Listo de bataloj
 Milito

Eksteraj ligiloj 

 http://www.janes.com/defence 
 http://www.defencetalk.com 
 http://www.havenworks.com/military  
 http://www.militaryindexes.com 

 
Milito
Mararmeo

Mararmeo estas grupo de armitaj homoj -- milita maristaro -- organizita por batali en la oceanoj kaj maroj de la mondo. Multaj nacioj havas mararmeojn por defendi siajn marbordojn, protekti maran komercon, kaj elstarigi sian povon. Mararmeoj kutime formas parton de la militfortoj de ŝtato. Ano de mararmeo normale nomiĝas mararmeano aŭ marsoldato. Mararmeano estas laŭmezura persono, kiu servas en la militŝiparo, kvankam marsoldato estas ano de la marinfanterio. Ne estas ebla doni esperante egalaĵojn por la mondaj mararmeaj rangoj, sed du nomoj estas klare mararmeaj rangoj: admiralo kaj kapitano. La vorto admiralo signifas la ĉefon de mararmeo. La kapitano estas estro de ŝipo.

Floto aŭ Militŝiparo estas granda militformacio de militŝipoj, kiu estas kontrolata kaj estrata de unu militestro kaj la plej granda formacio en ajna mararmeo.

(nederlande marine, france marine, germane Marine, itale marina, hispane marina, portugale marinha, svede marin, angle navy, arabe baharía, ĉine haijun, japane kaigun, koree haegun, ruse военно-морской флот, hebree חיל הים)

Mararmeoj de kelkaj landoj 
 Usona Mararmeo
 Rusa Mararmeo
 Reĝa mararmeo
 Franca Mararmeo
 Hispania mararmeo
 Nederlanda Mararmeo

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Komandanto
 Militŝiparo
 Ŝipbazo

Eksteraj ligiloj 
 Argentina mararmeo Armada Argentina
 Aŭstralia mararmeo Royal Australian Navy
 Belga mararmeo
 Brazila mararmeo Marinha do Brasil
 Brita mararmeo Royal Navy 
 Ĉila mararmeo Armada de Chile
 Dana mararmeo Søværnet
 Egipta mararmeo
 Filipina mararmeo Philippine Navy / Hukbong Dagat Pilipinas 
 Finna mararmeo Merivoimat 
 Franca Mararmeo Marine nationale
 Hinda mararmeo Indian Navy
 Hispana mararmeo Armada Española
 Irlanda mararmeo Naval Service
 Israela mararmeo
 Itala mararmeo Marina Militare Italiana
 Japana mararmeo Japanese Maritime Self-Defense Force 
 Kanada mararmeo Marine canadienne / Canadian Navy 
 Kolombia mararmeo Armada de Colombia 
 Nederlanda mararmeo Koninklijke Marine
 Norvega mararmeo Sjøforsvaret
 Novzelanda mararmeo Royal New Zealand Navy
 Perua mararmeo Marina de Guerra del Perú
 Pola mararmeo Marynarka Wojenna 
 Portugala mararmeo Armada Portuguesa
 Rusa Mararmeo Russian Navy
 Singapora mararmeo Republic of Singapore Navy
 Sveda mararmeo Marinen 
 Tajlanda mararmeo Royal Thai Navy
 Turka mararmeo Türk Deniz Kuvvetleri 
 Usona mararmeo U.S. Navy
 Venezuela mararmeo Armada Venezolana
Hidraŭliko

Hidraŭliko estas fako de scienco kaj inĝenierado okupiĝanta pri la meĥanikaj ecoj de likvoj. La Mekaniko de Fluaĵoj estas la teoria branĉo kiu donas la ĝeneralajn ecojn, dum Hidraŭliko pli fokusiĝas en la inĝenieran utiligon.

La vorto "hidraŭliko" devenas el la greka ὑδραυλικός' (hydraulikos) kiu siavice venas el ὕδραυλος, kio signifas akvorganon, el ὕδωρ (akvo) kaj αὐλός (tubo).

Laŭ Francisko Azorín hidraŭliko estas Scienco pritraktanta la leĝoj [tiele: sen akuz.] de la fluidoj. Li indikas etimologion el greka hidraulikos (akvaĵo) kaj de tie la latina hydraulica, kaj li aldonas teknikajn terminojn hidrostatiko, pri la fluidoj senmovaj; hidrodinamiko , pri la fluantaj fluidoj; hidrotekniko, por arto pri kondukado, barado k. levado de likvidoj.

Historio 
La unuaj historie konataj saĝuloj de tiu scienco en la Okcidento estas Ctesibius (ĉ. 270 aK) kaj Herono de Aleksandrio (ĉ. 10–70 de nia erao). En malnova Ĉinio oni povas citi la nomojn de Sunŝu Ao (6-a jarcento aK), Ksimen Bao (5-a jarcento aK), Du Ŝi (ĉ. 31 pK), Zhang Heng (78 - 139) kaj Ma Jun (200 - 265 AD), kaj poste Su Song (1020 - 1101) kaj Ŝen Kuo (1031 - 1095).

En 1619 Benedetto Castelli (1578–1643), lernanto de Galileo Galilei, publikigis la libron Della Misura dell'Acque Correnti ("Pri la mezurado de kuranta akvo"), kiu estas konsiderata la naskiĝo de la moderna hidraŭliko.

Blaise Pascal (1623–1662) estas la ĉefa saĝulo de la nova Hidraŭliko.

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Hidraŭlaj meĥanismoj.
 Ĝermolisto de hidraŭliko
 Hidrologio

Eksteraj ligiloj 

 Internacia Asocio de Hidraŭlika Inĝenierado kaj Esploro (IAHR)
 La principoj de Hidraŭliko 

Hidraŭliko
Cirkvito-skemo

Cirkvito-skemo estas skemo de konekto de ĉiuj hidraŭelementoj de hidraŭcirkvito, bildiganta ĝin helpe de normigitaj signoj kaj enhavanta ĉiujn necesajn indikojn por konstruado de tiu ĉi cirkvito kaj por kompreno de ties funkciado.

Hidraŭliko
Nominala valoro

Nominala valoro estas valoro de grando, por kiu la sistemo aŭ elemento estas projektita kaj per kiu ĝi estas markita.

Inĝenierarto
Labora valoro

Hidraŭliko > Hidraŭla meĥanismo

Labora valoro - Valoro de la grando utiligata dum laboro de hidraŭcirkvito.

Hidraŭliko
Premo de fluido

Premo de fluido aǔ hidrostatika premo estas la ortanta fortefiko de premita sed statika fluido sur la unuon de areo pro la gravito.

Hidrodinamika premo, rilatante al iu direkto de konsiderita punkto de mova fluido, estas la termodinamika premo, kiu dependas de la pezo de la fluida, kaj de ties movrapido.

Fiziko
Rezisto

Rezisto estas esprimo por ĉiu ajn malhelpa aŭ malrapidiga forto en fiziko, en la socio aŭ en la psiko de homo.

Fiziko
En fiziko, la esprimo rezisto havas plurajn signifojn:
Akustika rezisto
Flurezisto (ekzemple aerrezisto)
Frotado
Elektra rezistanco
Magneta rezisto
Termika rezisto

Inĝenierarto 
En materiala inĝenierarto, rezisto estas karakteriza konstanto de iu substanco aŭ korpo, esprimanta la kontraŭstarpovon rilate al premo, tiro, flekso, tordo ktp. .

Biologio
 Drogrezisto
 Kontraŭantibiotika rezisto, kapablo de mikroorganismo kontraŭstari la efikon de antibiotiko
 Rezisto kontraŭ antivirusaj drogoj, kapablo de virusoj kontraŭstari la efikon de antivirusa drogo

Psikologio
Psika rezisto de paciento konfronte al terapiaj proponoj de la psikoterapiisto estas ekzemplo de rezisto, en psikologio.

Politikaj konfliktoj
 Politika rezisto, agadoj por forigi politikan subpremon, ĉu de propra registaro, ĉu de fremda okupacia armeo, aparte
 Franca rezistado kontraŭ germana okupacio en Dua Mondmilito
 pasiva rezisto, civila malobeovidu ankaŭ: Gandhi, senperforto
 aktiva rezisto, aktiva opozicia agado, ne nepre senperforta, (vidu: sabotado, partizano, terorismo ...)
 rezistorajto

Fiziko
Forto
Biologio
Psikologio
Politiko
Permeablo

La vorto havas plurajn signifojn:
 Permeablo - Inversa valoro de kontraŭmova rezisto en hidraŭliko.
 Dinamika permeablo estas la inversa valoro de dinamika rezisto en hidraŭliko.
 Dielektra permeablo aŭ dielektra permeableco estas koeficiento ε en leĝo de elektra interago kaj Ekvacioj de Maxwell.
 Magneta permeablo aŭ magneta permeableco estas koeficiento μ en leĝo de magneta interago kaj Ekvacioj de Maxwell.

Hidraŭliko
Kapacito

Hidraŭliko > Hidraŭla meĥanismo

Kapacito havas plurajn signifojn.
 Gasa, likva aŭ solida materiokvanto, kiun povas enteni ujo: kapacito de vazo (enhaveco), de baraĵo...
 En termodinamiko, la kapacito estas la proporcio inter la akceptita varmo de iu materialo kaj la temperaturŝanĝiĝo
 Pri akumulatoro, la kapacito estas la plej granda ŝargokvanto kiun ĝi povas enteni.
 En mekaniko, estas la inversa valoro de kontraŭdeforma rezisto (mezuro de deformiĝo).
 (arkaisme) Kapacitanco pri elektrostatiko.

Apartigiloj
Fiziko
Interna rezisto

Hidraŭliko > Hidraŭla meĥanismo > Interna rezisto < Elektrotekniko

Interna rezisto - Rezisto de elemento kontraŭ moviĝo de likvo, montriĝanta per nedezirata malpliigo de premenergio.

Interna rezisto aŭ interna rezistanco estas propraĵo ankaŭ de eroj de elektraj cirkvitoj - kondensatoroj, induktiloj, diodoj ktp. La reala elemento povas esti proksimume konsiderata kiel la ideala elemento kunigita serie kun rezistilo de rezistanco egala al la interna rezistanco

Hidraŭliko
Elektrotekniko
Kontraŭlika rezisto

Hidraŭliko > Hidraŭla meĥanismo

Kontraŭlika rezisto - Rezisto de hidraŭelemento kontraŭ tralikiĝado de likvo, sekve kontraŭ nedezirata malpliigo de flu-kvanto.

Hidraŭliko
Transigo de flu-kvanto

Transigo de flu-kvanto estas rilatumo de elira kaj enira flu-kvantoj en hidraŭelemento, ekipaĵo aŭ sistemo.

Hidraŭliko
Mekanika avantaĝo

Transmisia rilatumo estas koeficiento, per kiu fizika grando multobliĝas en konstantigita stato pro meĥanika aŭ hidraŭlika sistemo. Ĝi nomiĝas ankaŭ mekanika avantaĝo.

La ideo de simpla maŝino originiĝis ĉe la greka filozofo Arkimedo ĉirkaŭ la 3a jarcento a.K., kiu studis la arkimedajn simplajn maŝinojn: nome levilo, pulio kaj ŝraŭbo. Li malkovris la principon de mekanika avantaĝo en la levilo. Postaj grekaj filozofoj difinis la klasikajn kvin simplajn maŝinojn (eksklude la deklivan ebenaĵon) kaj kapablis proksimume ĉirkalkuli ties mekanikan avantaĝon.

Notoj

Hidraŭliko
Klasika mekaniko
Astrofiziko

Astrofiziko, unu el la plej junaj sciencoj, aperis en la 20-a jarcento, kiel la fizika bazo por astronomiaj fenomenoj. Ĝi provas klarigi per la leĝoj de fiziko la fenomenojn en la astra regno - stelojn, galaksiojn kaj la tutan universon. Nuntempe la astronomio okupiĝas pri observado, analizo kaj disponigo de datumoj pri tiuj fenomenoj. La unua kaj eble plej "klasika" atingo de astrofiziko estis la kompreno de la naturo kaj evoluo de steloj, kaj tiun branĉon mi prezentos iom pli detale. Ni vidas ke ĉiuj temas pri malkovroj de la lastaj jardekoj. Ankaŭ la funkciadon de steloj, kiujn oni konas jam de antikveco, ni komprenis nur komence de la 20-a jarcento.

Eksteraj ligiloj 

 http://www.arxiv.org/abs/astro-ph/9711066 
 http://home.slac.stanford.edu/ppap.html 
 http://www.iac.es 
 http://www.iespana.es/cartes-du-ciel  

Astronomio
Fiziko
Kvazaro

Kvazaroj estas tre foraj kaj fortaj fontoj de energio, supozeble enormaj nigraj truoj kiuj voras tutajn stelojn en la centro de galaksio. La unua kvazaro estis malkovrita en 1963, kaj nun oni konas kelkmilojn da kvazaroj.

Etim.: angla quasar (quas[i stell]ar), (estas) "kvazaŭ stela".

La kvazaro kiel gravita lenso 

La kvazaro povas ankaŭ efiki kiel Gravita lenso. Laŭ simpla ne scienca priskribo oni povas vidi la objekton, la gravita-lensa -planeton en centro kaj dekstran kaj maldekstran la kavazrojn, sed ĝi estas nur 1 kvazaro. La planeto in centro estas pli proksima kaj la kvazaro estas malproksima.
Laŭ prelego en (Naturesplora societo en Zuriĥo (NGZH)) oni povis mezuri multajn datenojn kaj oni scias ke oni havas nur 1 kvazaron en tia eksemplo.

Trovo de nova planedo per la metodo de gravita lenso 
Sed oni povas ankaŭ mezuri aliaj datumoj kaj oni trovis surprize kun la datumoj kaj la scienca sistemo de gravita lenso ankaŭ novajn planedojn.

Kvalito de "objektoj" en Universo 
En ne scienca priskribo ĉirkaŭ 4-5 % de "objektoj" estas "lumo" kaj energio, ĉirkaŭ
25 % estas materio kun konata kvalito, sed ĉirkaŭ 60-70 % de "objektoj" estas "malhela materio" Malluma materio. La malhela materio estas materio kun nekonata kvalito. La futura esplorado eble helpas trovi la kvaliton de tia malhela materio.

Vidu ankaŭ 
 Astrofiziko
 Gravita lenso
 Lumeco

Eksteraj ligiloj 

 prelego gravitaj lensoj : Metodo pri esplorado de malhela paĝo de Universo  prelego de 11 oktobro 2010 Prof. J. de Fizika Instituto de Universitato de Zuriĥo
 pri gravita lensoj kaj la serĉo por ekstrasolaraj planetoj - en germana lingvo, jaro 2006)

Specoj de aktivaj galaksioj
Nebulozo

Nebulozo estas astronomia objekto, kiu konsistas el polvo, gaso aŭ jono disvastigita en granda aero (malkiel stelo kiu videblas kiel punkto).

Ili troviĝas en la malproksima kosmo (ekster nia sunsistemo), sed ekde Tero ili foje videblas sen speciala aparato, ĉar iliaj partikloj absorbas la lumon kiuj venas de la malantaŭaj steloj de la Lakta vojo. Nebulozoj tiam aspektas kiel nigra makulo sur stelplena fono.

Al nebulozo similas ankaŭ aro da nedistingeblaj steloj (stelamaso, galaksio kiel la Lakta vojo), sed tia objekto ne estas nebulozo.

Nebulozoj estadas de jenaj specoj:

Hela nebulozo
Emisia nebulozo
Reflekta nebulozo
Supernovaa restaĵo
Planeduma nebulozo
Malhela nebulozo

Referencoj

Vidu ankaŭ 
Messier-katalogo

Astronomiaj objektoj
Biofiziko

Biofiziko studas la vivajn fenomenojn en rilato al la fizikaj kaj fiziko-kemiaj flankoj de la vivaj estaĵoĵ. Ĝi atingis konsiderindajn evoluojn, kiam estis malkovrita la difrakto de x-radioj, per kiuj oni atingis plibonan scion pri makromolekuloj (nukleaj acidoj kaj proteinoj), gravaj en vivaj estaĵoj. Helpe de kompleksaj teknikaĵoj (radioaktivaj izotopoj kaj elektronikaj mikroskopoj), funde la scienco atingis biologiajn procezojn.

Vidu ankaŭ 
 Biologio
 Biomeĥaniko
 Bioniko
 Elektrokemio
 Fizika kemio
 Matematika biologio
Aerarmeo

Aerarmeo estas milita grupo de armitaj homoj organizitaj por batali aere. Aerarmeoj kutime formas parton de la militfortoj de ŝtato. Multaj nacioj havas aerarmeon por defendi sian landon kaj elstarigi sian povon. Ano de aerarmeo normale nomiĝas aviadisto. Ne estas eble doni esperante egalaĵojn por ĉiuj mondaj aerarmeaj rangoj, sed la plej alta rango ĉe la aerarmeo ofte estas generalo.

Historio 
Post la invento de aviadilo, multaj miltistoj intencis aviadilon kiel "Armilo". La unua organizaĵo kiel aerarmeo estis naskiĝita en Francio sub la nomo de Milita Aviado ( Aviation Militaire) en 1909. Dum la Itala-turka milito, Italia armeo uzis aviadilon por skolti kaj bombi malamikan vilaĝon.

La oficiala debuto de militaviadilo estis okazita dum la unua mondmilito. Dum la skolta flugo, aviadiloj kiel skoltaviadilo kunvenis malamikajn aviadilojn dum la flugo, kampis kun malamikan aviadilon kun armiloj. Dum la konflikto en ĉielo, "Milita aviado" naskiĝis por interkapti malamikajn aviadilojn, poste rezultis naskiĝo de armeo de aviadiloj, kiu nomita kiel aerarmeo (Laŭ franca nomo) aŭ aerforto (Laŭ angla nomo).

Post la unua mondmilito, la vido pri aviadiloj rapide disvolviĝis. La unua aerarmeo kiel sendependenca organizaĵo naskiĝis en Britio kiel Reĝa Aerarmeo. En 1919, Pariza Konvencio estis subskribita, kiu unue regulis pri aviado. Dum la 1920-jaroj, militistoj kiel Billy Mitchell en Usono kaj Giulio Douhet en Italio por strategia bombado en milito por detrui militindustrion de malamika ŝtato.

Dum la dua mondmilito, la strategioj kaj taktikoj de aerarmeo pli rapide disvolviĝis: Strategia bombado, Terarmea-Aeramrea kunlaborado (Proksima aera helpo, CAS), Radaro, Radia navigado, Jetmotoraj aviadiloj estis aperita. Speciale, invento de jetmotoro kaj misilo, radaro rapide ŝanĝis koncepton de "Hundbatalo" (Batalo inter ĉasaviadiloj).

La Malvarma milito estis tempo por disvolviĝo de moderna aerarmeo kun elektronika teknologio. Dum la Korea milito, la unua batalo inter jetmotoraj ĉasaviadiloj estis okazita inter F-86 kaj MiG-15. En Vjetnama milito, unue gvidata misilo estis uzita kontraŭ ĉasaviadiloj. Ankaŭ la sistemo AEW&C ( Airborne Early Warning & Control) estis aperita. La apero de helikoptero naskiĝis armean aviadon por administri aeran operadon de helikopteroj. En Araba-israela konflikto, kontraŭaera forto kun ter-aeraj misiloj kaj radaroj estis aperita. En fino de 1980-jaroj, unua kaŝaviadilo flugita por aeroperado.

Nuntempe teknika disvolviĝo de aerarmeo estas daŭrita: La Telestiraviadiloj (UAV) faras bombadon en Irako kaj Afganio, anstataŭe ĉasaviadiloj kaj bombaviadiloj.

Aerarmeoj 
Nuntempaj Aerarmeoj
 Azerbajĝana Aerarmeo
 Franca Aerarmeo
 Germana Aerarmeo
 Hispana Aerarmeo
 Pakistana Aerarmeo
 Pola Aerarmeo
 Reĝa Aerarmeo
 Usona Aerarmeo

Dissolviĝitaj Aerarmeoj
 Ĉeĥoslovaka aerarmeo (1918-1992)
 Luftwaffe (1939-1945)
 Soveta Aerarmeo (1917-1991)

!
Aviado
Baetica

Historio > Romio > Romia imperio > Baetica < Iberio

Baetica /bajtika aŭ betika/ estis provinco de la Romia Imperio en la suda parto de la Iberia duoninsulo. Ĝi estis nomata laŭ la rivero Baetis, kiu nuntempe nomiĝas Gvadalkiviro.

Ĝi estis fondita kiel imperia provinco dum la jaro 19 per la imperistro Aŭgusto Cezaro. La imperiestroj Trajano kaj Hadriano naskiĝis en ĉi tiu provinco, en Italica. Baetica estas nune la suda parto de Hispanio, kaj la ruinoj de Italica estas vizitebla proksime de Sevilo. La nomo venas de la rivero Baetis, la nuna Gvadalkiviro.

Baetica pagis imposton annona de olivoleo al Romo.
La eroj de rompitaj amforoj formis tie la monteton Testaccio inter la 1-a kaj la 3-a jarcentoj.

Eksteraj ligiloj 

 mapo de Baetica, kaj de la tuta Imperio (grafike bonkvalita)
 alia mapo de Baetica (pli baza, sed kun listo de antikvaj kaj modernaj loknomoj, koordinatoj ktp. (paĝo angla)
 Jose Remesal Rodriguez:"Baetica kaj Germania" (artikolo hispana) 

Historio de Hispanio
Romiaj provincoj
Robin Hood

Robin Hood [ˈrɒbɪn hʊd] ("Kapuĉa Robĉjo") estas legenda angla heroo, de multaj baladoj kaj versaĵoj ekde la 14-a jarcento. Laŭ la lastaj versioj, li estis bonega arkpafisto, kaj vivis en la Arbaro Sherwood kun sia grupo de Ĝojuloj, la bela Marianna, la monaĥo Tuck, la muzikisto Alan a Dale, kaj aliaj, prirabante la riĉulojn por doni al malriĉuloj. Li defendis saksojn kaj batalis kontraŭ fiaj anstataŭreĝo Sentera Johano kaj ties servisto ŝerifo de Nottingham, normandaj nobeloj kiuj perfidis la legitiman reĝon Rikardo la 1-a (Rikardo la Leono-Koro).

Bildaro

Vidu ankaŭ 

 North Yorkshire

Mitaj roluloj
Fikciaj ŝtelistoj
Fikciaj arkpafistoj
Fikciaj britoj
Fikciuloj de la Mezepoko
Fikciuloj de la 12-a jarcento
Traktato de Utrecht

La Traktato de Utreĥto fakte estis kolekto de traktatoj subskribitaj en Utreĥto (11-a de aprilo 1713), kiuj kune kun la traktato de Rastatt (1714) kaj de Antverpeno (1715) finis la Militon de hispana sukcedo, kiu donis al la Burbona dinastio la kronon de Hispanio.

Disdivido de la Eŭropo je la 18-a jarcento 
Filipo la 5-a, filo de Ludoviko la 14-a (Francio), estis agnoskata kiel reĝo de Hispanio kaj de la Okcidentaj Indioj, kaj cedis al Britio Ĝibraltaron, Minorkon kaj la monopolon pri komerco de negraj sklavoj en Hispanameriko (asiento de negros). La duko de Savojo reekhavis siajn posedaĵojn kaj ricevis la titolon Reĝo de Sicilio. La Princo-elektisto Frederiko la 1-a de Brandenburgio estis rekonita reĝo de Prusio. La Unuiĝintaj Provincoj ricevis linion de ok fortikaĵoj ĉe la franca limo. Karolo la 6-a ricevis de Hispanio la sudajn Nederlandojn, parton de Milano, Napolon, kaj la presidiojn de Toskanio kaj Sardio. Johano la 5-a de Portugalio ricevis de Filipo la 5-a la kolonion de Sacramento (Brazilo). Francio agnoskis la rajton al la brita trono de la reĝino Anna anstataŭ familio Stuart, kaj cedis al Britio Novteron, Akadion kaj Hudsonan Golfon.

Konsekvencoj 
Ĉi tiuj traktadoj finis la hispanan imperion en Eŭropo; post tio Britio ekhavis la superecon, dum Prusio kaj Savojo transiris al la unua rango. La longtempaj konsekvencoj de la Traktato de Utrecht efike finis la periodon de franca hegemonio en Eŭropo, faciligis la franc-anglajn rilatojn, prezentis Brition kiel la venkinton, kaj finis la periodon de alfrontoj inter Hispanio kaj Francio.

Interlingvistiko 
La traktato de Rastatt gravas en la historio de interlingvoj; ĝi estis la unua, kiu estis diskutita kaj skribita per la franca lingvo (komencante du jarcentojn da "franca lingvo: lingvo de diplomatio"); ĝis tiam la internaciaj traktatoj estis traktataj kaj skribitaj en Latino.

Utrecht
1713
1714
1715
Hidraŭlika-statika konvertilo

Hidraŭlika-statika konvertilo estas hidraŭlika elemento destinita por transmisii energion de solidaj partoj en likvo-kolonon aŭ male.

Estas kelkaj tipoj de hidraŭlikaj-statikaj konvertiloj:

Ambaŭdirekta hidraŭlika-statika konvertilo - hidraŭlika-statika konvertilo ebliganta transmision de energio ambaŭdirekte, t.s. konvertilon kapablan labori aŭ kiel pumpilo, aŭ kiel motoro.
Elektre regata hidraŭlika-statika konvertilo - regebla hidraŭlika-statika konvertilo, kies geometria volumeno estas ŝanĝebla elektre.
Hidraŭlika-statika konvertilo kun inversigebla flu-direkto - hidraŭlika-statika konvertilo, kies likvo-fludirekto estas ŝanĝebla sen ŝanĝo de rotaci-direkto.
Hidraŭlika-statika konvertilo kun inversigebla rotaci-direkto - hidraŭlika-statika konvertilo, kies rotaci-direkto estas ŝanĝebla.
Hidraŭlika-statika konvertilo kun konstanta flu-direkto -  hidraŭlika-statika konvertilo, kies likvo-fludirekto ne estas inversigebla sen ŝanĝo de rotaci-direkto.
Hidraŭlika-statika konvertilo kun konstanta rotaci-direkto - hidraŭlika-statika konvertilo, kies rotaci-direkto ne estas ŝanĝebla.
Mekanike regata hidraŭlika-statika konvertilo - regebla hidraŭlika-statika konvertilo, kies geometria volumeno estas mekanike ŝanĝebla.
Neregebla hidraŭlika-statika konvertilo - hidraŭlika-statika konvertilo kun konstanta geometria volumeno.
Regebla hidraŭlika-statika konvertilo - hidraŭlika-statika konvertilo kun ŝanĝebla geometria volumeno.
Unudirekta hidraŭlika-statika konvertilo - hidraŭlika-statika konvertilo ebliganta transmision de energio nur en unu direkto, t.s. aŭ kiel pumpilo, aŭ kiel motoro.

Hidraŭliko
Hidraŭlika motoro

Hidraŭlika motoro aŭ hidraulika-statika motoro (fare de Jan Rybář en 1982 neologisme nomita "hidraŭmotoro") estas motoro funkcianta laŭ principoj de hidraŭliko. Temas pri hidraŭlika-statika konvertilo por transmisii energion de likvo-kolono al solidaj partoj. Ekzemploj estas:

 Hidraŭlika cilindro aŭ rektlinia hidraŭlika motoro kn pluraj subformoj
 Padela duonturna hidraŭlika motoro
 Paŝmova hidraŭlika motoro
 Piŝta hidraŭlika motoro kun subformo aksa piŝta hidraŭlika motoro
 Pluraga hidraŭlika motoro
 Rotacia hidraŭlika motoro
 Rulpadela hidraŭlika motoro
 Ŝraŭba hidraŭlika motoro

Hidraŭliko
Respubliko Kongo

La Respubliko Kongo, aŭ Kongo Brazavila, estas ŝtato en Centra Afriko. La landonomo, same kiel tiu de la Demokratia Respubliko Kongo, venas de la Konga Rivero kiu apartigas la du ŝtatojn.

  E-nomo: [a] Kongolo, [o] Respubliko Kongo.
  Loĝantaro: inter ili 51,7 % kongoj, 17,0 % batekeoj.
  Eksporto: nafto, lignaĵo, kafo, kakao.
  Pokapa MEP: 7 119 $ (2019).
  Organizoj: UN (1960)
  Historio: de 1910 parto de Franca Ekvatora Afriko. En 1960 akiris sendependecon. En 1992 okazis la unuaj demokratiaj elektoj.

Historio 
Reĝlando Kongo (en la konga lingvo: Kongo dya Ntotila aŭ Wene wa Kongo) estis bantua regno en centra Afriko, kiu ekzistis ekde la 14-a ĝis en la 18-a jarcento.

En 1885, Kongo iĝis unu el la kvar ŝtatoj de Franca Ekvatora Afriko, kaj Brazavilo, la ĉefurbo de la FEA. La kolonio de Franca Kongo estis kreita en 1891, la nuna gabona teritorio estante parto de ĝi ĝis 1904. Ĝi sendependiĝis en 1960

Denis Sassou Nguesso (1943) estis Prezidento de Respubliko Kongo ekde 1997; li estis estinta antaŭe Prezidento el 1979 al 1992.

Administra divido 
La 12 departemento de la Respubliko Kongo estas
 Bouenza,
 la urbo Brazzaville (Brazavilo),
 Cuvette,
 Cuvette-Ouest,
 Kouilou,
 Lékoumou,
 Likouala,
 Niari,
 Plateaux,
 la ekonomia ĉefurbo Pointe-Noire,
 Pool kaj
 Sangha.

Ekstera politiko 
 Kongo Brazavila apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de ĉi-momente 77 landoj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.

Vidu ankaŭ 

 Etumbio
 Listo de urboj de Kongo Brazavila
 Kongo

 
Centra Afriko
Administraj unuoj fonditaj en 1960
Kongo

Kongo estas la nomo de jenaj geografiaj objektoj:
  Kongo, rivero en meza Afriko
 Kongo-baseno, regiono Kongo, regiono en meza Afriko, proksime de la akvokolekta areo de la samnoma rivero

Kongo estas la nomo de  ŝtatoj:
 Respubliko Kongo, konata ankaŭ kiel Kongo Brazavila, laŭ la ĉefurbo Brazavilo
 Demokratia Respubliko Kongo, konata ankaŭ kiel Kongo Kinŝasa, laŭ la ĉefurbo Kinŝaso; en la pasinteco la lando estis nomita Zairio aŭ Zairo.

Kongo staras por:
 Kongoj, etno en la sama regiono
 Konga lingvo, lingvo de la kikongoj

historiaj teritorioj:
 reĝlando Kongo, iama bantua reĝlando
 Libera Ŝtato Kongo (ekde 1877), belga Kongo, Federacia Respubliko Kongo, Respubliko Kongo (Leopoldville), Kongo-Leopoldville (ekde 1908), antaŭaĵo de la hodiaŭa Demokratia Respubliko Kongo 
 Portugala Kongo (ekde 1885), iama portugala kolonio, ekde 1975 eksklavo Cabinda de Angolo
 Franca Kongo (ekde 1903), nuna Respubliko Kongo 
 Popola Respubliko Kongo (1969–1991), antaŭaĵo de la hodiaŭa Respubliko Kongo
 Zairo (1971–1997), antaŭaĵo de la hodiaŭa Popola Respubliko Kongo

Kongo estas la familia nomo de jenaj personoj:
 Alfred Kongo (1906–1990), estonia pentristo
 Cheick Kongo (kompleta nomo Cheick Guillaume Ouedraogo; * 1975), franca batalisto de militartoj
 Kongo Gumi, la plej malnova entrepreno en Japanio.

Vidu ankaŭ 
 Kongo (jado)
 Congo
 Kongō
Juraj Jánošík

Juraj JÁNOŠÍK ( en Terchová –  en Liptovský Mikuláš) estas slovaka nacia heroo, legenda rabisto simila al Robin Hood. En la jaroj 1707-1708 li partoprenis ribelon de Ferenc Rákóczi la 2-a, poste eniris en la imperiestran armeon. En la jaroj 1711-1713, post kiam nobelo mortigis lian patron, li foriris al la slovakaj montaroj kaj fariĝis estro de rabista grupo (12-membra). La grupo priŝteladis nobelojn kaj disdonadis la rabaĵojn al malriĉaj homoj kaj tiel Jánošík fariĝis popola heroo. Tamen unu el liaj kunuloj estis vera kanajlo, kiu lin perfidis. Jánošík estis kaptita en Klenovec kaj en la urbo Liptovský Svätý Mikuláš pendumita.

Laŭ popolaj legendoj li ricevis de feino magian zonon, kiu faris lin nevundebla. En la montaroj kaptis lin rabistoj, sed li en lukto venkis super ilia ĉefo kaj mem fariĝis rabista kapitano. Li ordonis prirabi sole riĉulojn kaj nobelojn, sed neniam simplajn homojn. Li ankaŭ malpermesis mortigadi. La legendoj priskribas multajn liajn ruzaĵojn, per kiuj li trompis kaj priŝtelis potenculojn kaj ĉion disdonis al vilaĝanoj. Estante nevundebla, li devis esti kaptita per ruzo. En gastejo, kie jam atendis lin kaŝitaj soldatoj, maljunulinaĉo ĵetis sub liajn piedojn pizojn kaj li falis sur ili. Sub pendumilo oni proponis al li pardonon, se li fariĝos kapitano en la imperiestra armeo, sed li respondis: "Vi kuiris min, do vi ankaŭ formanĝu min!" Kaj mem saltis sur hokon, kiu pendis sur ŝnuro anstataŭ maŝo, kaj mortis pendante sur ripo.

La slovaka kaj ĉeĥa literaturoj multfoje priskribis lian vivon en formo de fabeloj, poemo (Ján Botto), romano Ján Hrušovský) kaj teatraĵo Jiří Mahen. Ekzistas ankaŭ du filmoj de la aktoro kaj reĝisoro Paľo Bielik.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Martin Frič (reĝisoro, 1935) Jánošík . Filmeto.

Slovakoj kondamnitaj al mortpuno
Rabistoj
Ekzekutitoj per pendumo
Personoj sur slovakaj monbiletoj
Elaĉeta mono

Elaĉeta mono estas tiu monsumo, kiu estas transdonata kiel kompensa servo por liberigo de ostaĝo.

La historie plej grandan elaĉetan monon postulis la hispana konkeranto Francisco Pizarro en 1533 por liberigo de inkaa ĉefo Atahualpa: ĉirkaŭ 25 tunojn da oro kaj arĝento.

La lando nun kun la plej oftaj forrabookazoj por elpremo de elaĉeta mono estas Kolumbio en Sud-Ameriko.

La plej spektaklaj elaĉet-monaj postuloj trafis en Germanio la industriistan filon Oetker, la bankistan filon de Metzler kaj la rajdiston Hendrik Snoek.

Vidu ankaŭ 
 Ĉantaĝo
 Homforkapto
 Pirato

Ostaĝigo
Krimo
Forkaptoj
Slovakaj verkistoj

Jozef Ignác Bajza - Matej Bel - Peter Benický - Anton Bernolák - Ján Botto - Pavol Dobšinský - Juraj Fándly - Hugolín Gavlović - Michal Miloslav Hodža - Ján Hollý - Jozef Miloslav Hurban - Svetozár Hurban-Vajanský - Ján Chalupka - Samo Chalupka - Jakub Jakobeus - Ján Kalinčiak - Peter Karvaš -  Ján Kollár - Janko Kráľ - Karol Kuzmány - Janko Matúška - Daniel Sinapius-Horčička - Andrej Sládkovič - Benedikt Szöllösi - Pavel Jozef Šafárik - Albert Škarvan - Ľudovít Štúr - Samo Tomášik - Juraj Tranovský - Jonáš Záborský - Vojtech Zamarovský

Verkistoj