Travnik

Travnik je grad u centralnoj Bosni i Hercegovini, 90 km zapadno od Sarajeva, te je ujedno glavni grad Srednjobosanskog kantona, koji se nalazi u općini Travnik. Grad Travnik trenutno ima oko 27.000 stanovnika, a sa okolnim stanovništvom oko 70.000. Poznat je po tome, što je bio prijestolnica osmanskih vezira od 1686. do 1850. godine, pa i njegovo kulturno nasljeđe datira iz tog perioda.

Geografija i klima

Geografija 

Travnik se nalazi vrlo blizu geografskog centra Bosne i Hercegovine. Rijeka Lašva protiče kroz grad, od zapada prema istoku, prije svoga ušća u rijeku Bosnu. Grad Travnik se nalazi u velikoj lašvanskoj dolini, koja povezuje dolinu rijeke Bosne na zapadu sa dolinom rijeke Vrbas, na zapadu.

Travnik leži na nadmorskoj visini od 514 metra. Njegovo najistaknutije geografsko obilježje su planine Vilenica i Vlašić, koja je dobila ima po Vlasima, je jedna od najviših planina u Bosni i Hercegovini, sa nadmorskom visinom od 1943 metra.

Klima 

Travnik ima kontinentalnu klimu, sudeći po svom položaju između Jadranskog mora na jugu i Panonije na sjeveru. Prosječna ljetna temperatura je 18.2 °C (64.8 °F). Sa druge strane, prosječna zimska temperatura je 5 °C (33 °F). Snijeg u Travniku pada svake godine.

Naseljena mjesta 
Babanovac, Bačvice, Bandol, Bašbunar, Bazen, Bijelo Bučje, Bilići, Bojna, Brajići, Brajkovići, Brankovac, Čifluk, Čosići, Čukle, Dobretići, Dolac, Dolac Bila, Dolac na Lašvi, Donja Trebeuša, Donje Krčevine, Donji Korićani (dio), Donje Putićevo (Donje Putičevo), Dub, Đelilovac, Fazlići, Gladnik, Gluha Bukovica, Goleš, Gornja Trebeuša, Gornje Krčevine, Gornji Korićani (dio), Gornje Putićevo,  Gostilj, Gradina, Grahovčići, Grahovik, Guča Gora, Guvna, Hamandžići, Han Bila, Hazna, Ilovača, Jezerci, Kalibunar, Karaula, Kljaci, Kokošari, Komar, Kraljevice, Krpeljići, Kula, Kundići, Kupilo, Lovrići, Luka, Mala Bukovica, Maline, Mali Trg, Mehurići (Mehurić), Meljanac (Grozdovi), Miletići, Miškića Brdo, Mosor, Mudrike, Nova Bila, Orahovo, Orašac, Orlice, Ovčarevo, Paklarevo, Podkraj, Podovi, Podstinje, Pokrajčići, Poljanice, Polje Slavka Gavrančića, Prahulje, Prići, Pulac, Putićevo (Putičevo), Radića Brdo, Radojčići, Radonjići, Ričice, Rudnik Bila, Runjići, Sažići, Sečevo, Seferi, Selići, Skomorje, Slimena, Suhi Dol, Šešići, Šipovik, Šišava, Šumeće, Travnik, Turbe, Turići, Varošluk, Velika Bukovica, Vidoševići, Vilenica, Višnjevo, Vitovlje, Vlahovići, Vranići, Vrelo, Zagrađe i Zaselje.

Poslije potpisivanja Daytonskog sporazuma, općina Travnik gotovo u cjelini ušla je u sastav Federacije Bosne i Hercegovine. U sastav Republike Srpske ušli su dijelovi naseljenih mjesta: Donji Korićani i Gornji Korićani

Historija 
Tragovi naselja na prostoru Travnika sežu u daleku prošlost, kada su Kelti, Iliri i Rimljani ispirali zlato iz Lašve, no prvi pisani pomen Travnika datira od 1463. godine, kada kroz njega prolazi sultan Mehmed II. El-Fatih u svom pohodu na Jajce.
Tokom srednjeg vijeka Travnik se nalazio na posjedima vojvode Hrvoje Vukčića Hrvatinića. U drugoj polovini 11. stoljeća je izgrađen stari grad, tvrđava koja nadvisuje današnji Travnik. Nakon osmanlijskog zauzimanja Bosne, Travnik se razvija kao trgovački i zanatski centar, a u 17. stoljeću postaje i sjedište bosanskog vezira. 1806. godine, Francuska otvara svoje poslanstvo u Travniku, a 1807. godine se za tim primjerom povodi i Austro-Ugarska - Konzulsko doba. 
Nakon Austro-Ugarske okupacije Bosne i Hercegovine Travnik se razvija u zapadnom stilu, gradi se gimnazija, željeznica, uvodi se električna energija, a 1890. godine veoma kratko vrijeme radi i teološki fakultet, kao prva visoka škola u novijoj prošlosti Bosne.

Više o historiji Travnika

Ekonomija 

Ekonomija travničke regije, koja nikada nije bila mnogo razvijena, bila je devastirana tokom rata ranih 1990tih. Danas, većina stanovništva regije se bavi tipičnim ruralnim poslovima, kao što su poljoprivreda i stočarstvo. Što se tiče urbane industrije, Travnik ima nekoliko tvornica, koje proizvode sve, od šibica do namještaja. Proizvodnja zdrave hrane je, takođe, aktuelna u regiji, posebno proizvodnja mesa i mlijeka.

Kultura 

Travnik ima snažnu kulturu, koja datira još iz perioda, kada je ovaj grad bio sjedište vezira Osmaskog carstva, odgovornih za Bosanski ejalet. Stari dio Travnika postoji još od vremena bosanske nezavisnosti u prvoj polovini 15. stoljeća. U gradu se nalaze brojne džamije i crkve, kao i grobovi važnih historijskih ličnosti, te odlični primjeri osmanske arhitekture. Gradski muzej, izgrađen 1950. godine, je jedna od najimpresivnijih kulturnih institucija u regiji.

Nacionalni spomenici kulture 
Na listi nacionalnih spomenika BiH za općinu Travnik se nalaze sljedeći spomenici:
 ″Batalova grobnica u Turbetu kod Travnika″ (arheološko područje),
 ″Crkva sv. Mihovila u Ovčarevu″ (historijska građevina),
 ″Crkva Uspenja presvete Bogorodice sa pokretnom imovinom″ (graditeljska cjelina),
 ″Džamija u Gornjoj Čaršiji (džamija Mehmed-paše Kukavice, Hadži-Alibegova džamija) i Sahat kula″ (graditeljska cjelina),
 ″Jeni (Hasan-agina) džamija″ (graditeljska cjelina),
 ″Kulturni pejzaž na Plavoj vodi u Travniku″,
 ″Muzička škola″ (historijska građevina),
 ″Nebo, Han Bila″ (arheološko područje (neolitsko naselje)),
 ″Ostaci rimskog naselja, kasnoantičke bazilike i grobnice na Crkvini u Varošluku, Turbe″ (arheološko područje),
 ″Sahat kula na Musali″ (historijski spomenik),
 ″Stari grad u Travniku″ (graditeljska cjelina),
 ″Turbeta pod lipom ili turbe Abdulah-paše, Dželal-paše i Perišan Mustafa-paše sa česmom″ (graditeljska cjelina),
 ″Zgrada nekadašnjeg Samostana i škole časnih sestara milosrdnica″ (historijska građevina),
 ″Zgrada Oficirskog doma″ (historijska građevina),
 ″Šarena (Sulejmanija) džamija″ (graditeljska cjelina).

Turizam 

Kao i kod mnogih bosanskih gradova, turizam Travnika je uveliko zasnovan na historiji i geografiji. Obližnja planina Vlašić je jedna od najvećih u Bosni i Hercegovini, što je čini odličnim mjestom za skijanje, pješačenje i sankanje. Zbog toga što turizam nije jak u gradu, Vlašić je glavna turistička atrakcija. Grad Travnik je takođe veoma interesantan. Mnoge građevine, koje potiču iz osmanskog perioda, dobro su očuvane, kao na primjer brojne džamije, orijentalne kuće, sahat kula, te ulične česme. Stari dio grada datira iz ranog 15. stoljeća.

Znamenite ličnosti 
 Ivo Andrić - književnik i političar, bosanski nobelovac
 Miroslav Ćiro Blažević - poznati fudbalski trener
 Dragan Miler - komunistički revolucionar
 Dragan Jović - fudbalski trener
 Alojz Renić - bivši fudbaler i fudbalski trener 
 Larisa Cerić - džudistkinja
 Lamija Pašalić - atletičarka
 Marijan Filipović - poznati privrednik prerađivač drveta
 Tomislav Gelić - Pišća - poznati glumac
 Karlo Jurić - poznati novinar iz Travnika
 Veselin Marunić - košarkaš
 Milovan Žeravčić - nastavnik i košarkaški trener
 Samir Mujanović - košarkaš
 Nikša Bratoš - hrvatski - bosanskohercegovački skladatelj zabavne i pop glazbe
 Fikret Karač - košarkaš
 Meho Osmanović - poznati poljoprivrednik
 Edin Hodžić - košarkaš
 Tamara Simić - Dražić, poznata bosanskohercegovačka manekenka i učesnica fashionweek-a
 prof.dr.Midhat Mekić - poznati profesor sporta
 Zijad Brajić - bivši fudbaler
 Prof. dr. Besim Spahić - doktor komunikologije i profesor Fakulteta političkih nauka 
Dragutin Jovanović - Eskim Budističke veroispovesti

Reference

Vanjske veze 

 Zvanična stranica Općine Travnik
 Nezvanična internet prezentacija grada Travnika, Bosna i Hercegovina
 Dnevnik srednje bosne
 Fakultet Islamskih Nauka Travnik, Bosna i Hercegovina 
 RTV Travnik 
 Travnik Info
 Islamski Pedagoški Fakultet Travnik, Bosna i Hercegovina
 Univerzitet u Travniku
 Edukacijski fakultet Travnik, Bosna i Hercegovina
 Internacionalni Univerzitet Travnik, Bosna i Hercegovina
 Kultura Travnik
 Fakultet za tehničke studije
 Konfekcija Borac Travnik 
 Eko-Fis Vlašić
 Hotel Sunce Vlašić
 Zavičajni muzej Travnik
 Lašvanska dolina 
 Bajra d.o.o. Travnik
 Naš Dom d.o.o. Travnik
 Centar za Zdravo Starenje Naš dom - Travnik
 Media X 
 Centralna.ba

 
Naseljena mjesta u Federaciji Bosne i Hercegovine