alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
André Maurois

André MAUROIS, propranome Emile Herzog (naskiĝis la  en Elbeuf, mortis la  en Neuilly-sur-Seine) estis franca romanverkisto kaj eseisto.

Li estas plej multe konata pro siaj biografiaj romanoj (Turgenev, Voltaire, Disraëli, Shelly, Byron, G. Sand, Tri Dumasoj, V. Hugo, Balzac, A. Fleming), sed ankaŭ liaj ceteraj verkoj distingiĝas pro psikologia profundeco kaj humuro (Silentado de kolonelo Bramble, La Familia Cirklo, Klimatoj).

Eminentaj estas liaj eseoj (Anglaj studaĵoj, La Konversacio, Aspektoj de la Biografio, De Prous al Camus, La grandaj verkistoj de ĉi tiu duonjarcento) kaj historiaj verkoj (Historio de Francio, Historio de Anglio, Historio de Usono).

En Esperanto aperis 
 Bareluloj kaj Fadenuloj (Patapoufs et Filifers), moderna fabelo por ge(mal)junuloj. Tradukis Berno Fabo. Ilustris Jan Ermers. Scheveningen: Esperanto-Instituto "Merkurio", proks. 1933. 104 paĝoj.
 Noveloj, Franca Esperantisto 356, 1984. 68 paĝoj.

Francaj verkistoj
Membroj de la Franca Akademio
Hans Jakob Christoffel von Grimmelshausen

Hans Jakob Christoffel VON GRIMMELSHAUSEN [hans jakob kristofel fon grimelshaŭsen] (naskiĝis 1621 aŭ 1622 en Gelnhausen (Hesio), mortis la 17-an de aŭgusto 1676 en Renchen) estis la plej grava germana verkisto de la baroko.Grimmelshausen naskiĝis kiel filo de protestanta familio, sed frue perdis siajn gepatrojn. Kiel soldato li partoprenis la Tridekjaran Militon, ekde 1648 li laboris i.a. kiel oficisto kaj gastejestro, kaj antaŭ sia edziĝo en la jaro 1649 li transiris de la protestantismo al la katolika eklezio. La verkadon li komencis ĉirkaŭ la jaro 1658.

Lia ĉefverko Der abentheuerliche Simplicissimus Teutsch, kiu unuafoje aperis en 1668 (sur la titolpaĝo kaŝcele antaŭdatita je "1669"), priskribas la vivon de la simpla popolo dum la Tridekjara Milito. Ĝi (parte) sekvas la tradicion de la hispanaj kaj francaj fripono-romanoj (fake t.n. pikareska romano) kaj nuntempe estas rigardata unu el la plej gravaj verkoj de la germana baroko (vd. apartan artikolon).

Listo de verkoj 
 Satyrischer Pilgram I und II (1666/67)
 Der abentheuerliche Simplicissimus Teutsch (1669)
 Continuatio des abentheuerlichen Simplicissimi (1669)
 Dietwalds und Amelindens anmuthige Lieb- und Leids-Beschreibung (1670)
 Des Durchleuchtigen Printzen Proximi und seiner ohnvergleichlichen Lympidae Liebs-Geschicht-Erzehlung (1672)

En Esperanto aperis 
 1985: El Simplicius Simplicissimus: la 7-a ĉapitro kaj la 8-a ĉapitro. En: Germana Antologio. Gerlingen: Bleicher 1985, p. 298-303
 1976: La aventuroj de Simplicius Simplicissimus. Kelkaj specimenaj ĉapitroj el la ĉefverko de la plej eminenta germana poeto de la 17-a jarcento. Elgermanigis Margot Hektor, Hermann Heiß, F. W. Poppeck. Nürnberg: Ludwig Pickel 1976, 21 p.

Eksteraj ligiloj 

 http://gutenberg.spiegel.de/autoren/grimmels.htm 
 Teksto de Der abenteuerliche Simplicissimus Teutsch en la germana ĉe projekto Gutenberg

Germanaj verkistoj
Naskiĝintoj en 1621
1676

1676 estis superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1676 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kreita la ripeta vekhorloĝo.
 Johano la 3-a Sobieski iĝis reĝo de Pollando.
 21-a de septembro: Inocento la 11-a iĝis Papo.
 16-a de novembro: kreita la Episkopujoj de Olinda kaj Rio-de-Ĵanejro.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Kienersrüti kiel Kienersrütte (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj 
 8-a de Februaro - Fabiano de Cristo, portugaldevena brazila monaĥo kaj franciskano (m. 1747).
 23-a de majo: Johann Bernhard Bach (la pli maljuna), germana komponisto (m. 1749)
 19-a de decembro: Louis-Nicolas Clérambault, franca komponisto (m. 1749)

Mortoj 
 14-a de januaro: Francesco Cavalli, itala komponisto (n. 1602)
 27-a de majo: Paul Gerhardt, germana poeto kaj himnisto (n. 1607)
 8-a de Julio : Francisko Rákóczi la 1-a, aristokrato, princo kaj reganto de Transilvanio (n. 1645).
 17-a de aŭgusto:  Hans Jakob Christoffel von Grimmelshausen, germana verkisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1621)
 17-a de septembro: Ŝabtaj Cvi, juda mesia kandidato konvertiĝinta al islamo (n. 1626)
 10-a de oktobro: Sebastian Knüpfer, germana komponisto (n. 1633)
 2-a de novembro: Adam Michna, ĉeĥa komponisto (n. 1600)
UK 1998

En 1998, la 83-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en Montpellier, Francio. Aliĝis 3133 kongresanoj.

La kongresa programo disvolviĝis inter la 1-a kaj al 8-a de aŭgusto 1998.

Dum la kongreso, EVA (Esperantlingva Verkista Asocio) laŭ propono de sia membro Manuel de Seabra decidis proponi William Auld kiel kandidaton por la Nobelpremio pri Literaturo.

La kongresa temo estis "Mediteraneo - ponto inter kulturoj" kaj pro tio oni organizis prelkegojn pri Malto, Al Andalus kaj berberoj. Ĉar la kongreso okazis en Francio same okazis ankaŭ prelegoj pri Francio nome pri rifuĝado el la Hispana Enlanda Milito, pri okcitanaj lingvo kaj literaturo, katarismo, kaj religiaj ribeloj.

Prezentitaj teatraĵoj 
 Meluzina, la granda Feino, prezentis Solen', (Teatro Krizalido).
 Vida Jerman prezentis "La rompita virino" de Simone de Beauvoir.
 Rekviemo por la Perdintoj fare de teatra trupo de gimnazio el Jagodino kun Saša Pilipović (Jugoslavio).

Eksteraj ligiloj 
  ĉe Pejno Simono

Montpellier
Esperanto-renkontiĝoj en 1998
1998 en Francio
Esperanto-renkontiĝoj en Francio
UK 1997

En 1997, la 82-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en Adelajdo, Aŭstralio. Aliĝis 1224 kongresanoj.

Prezentitaj teatraĵoj kaj spektakloj 
 Tri teatraĵojn prezentis Jadwiga Gibczyńska. Unu temis pri Ada Fighera-Sikorska kaj unu pri Zamenhof de la vidpunkto de tri virinoj en lia vivo - patrino, edzino kaj filino.
 Inventante, ke mi sonĝas, monologo, prezentis Vida Jerman
 Fraŭlino Emily Barlaston

Prelegoj

Internacia Kongresa Universitato 
 John C. Wells: 
 Brian Fox: 
 Ronald Gates: 
 Lee Chong-Yeong: 
 Trevor Steele: 
 Alan Bishop: 
 Amri Wandel:

Eksteraj ligiloj 
  en la retejo de Pejno Simono

97
Esperanto-renkontiĝoj en 1997
Adelajdo
1997 en Aŭstralio
Esperanto-renkontiĝoj en Oceanio
S. Elgo

Esperanto > Esperanto-kulturo >  S. ELGO

Plumpseŭdonimo de Georges Lagrange sub kiu aperadas liaj krimromanoj (Ŝia Lasta Poŝtkarto - Surklife - ... ).

Esperanto-kulturo
Franca Esperanto-Instituto

Franca Esperanto-Instituto (FEI) estas sendependa organizo konsistanta el reprezentantoj de SAT-Amikaro (franclingva laborista organizo) kaj de Espéranto France (filio de UEA) kaj tri kromaj alelektitoj. Ĝi zorgas pri la programoj de ekzamenoj por franclingvanoj, organizas ekzamenojn kaj disdonas diplomojn.

Historio 
FEI estis kreita en la jaro 1934 sub la impulso de Gaston Waringhien, kiu estis ĝia unua prezidanto ĝis 1963. Dum la unuaj jaroj, li vigle prizorgis eldonadon de broŝuroj, unue pedagogiaj kaj poste literaturaj.

Eldonoj de FEI

Unua serio, pedagogia 
 1. Unuagrada kurso per Korespondo, de M. Rameau kaj G. Waringhien
 2. Facilaj Esperantaj legaĵoj, kompilitaj de G. Waringhien, 1935
 3. Gvidlibro por la Ekzamenoj de SFPE, de G. Waringhien
 4. Duagrada Kurso por Korespondado, de M. Rameau kaj G. Waringhien
 5. Traduko de la Provtekstoj en la Gvidlibro, de G. Waringhien, 1937
 6. Vocabulaire de poche Français-Espéranto, dua eldono, de Louis Bastien
 7. Cours illustré d'Espéranto (méthode directe) par le Dr. Ferenc Szilagy, adaptita franclingve de G. Waringhien, 1938
 8. ABC d'Espéranto, à l'usage de ceux qui aiment les lettres, par G. Waringhien (3 eldonoj: 1946, 1967 kaj 2001).
 9. Ne kiel Meier! de R. Schwartz

Dua serio, beletra 
 1. Polusaj glacioj sub noktomeza suno de Joël Thézard
 2. La Bela Historio de Jozef, de Zamenhof, ilustrita per 12 desegnaĵoj de J. Thézard
 3. Sen Eliro; La Respektema P...., de J.P. Sartre, tr. de R. Bernard

Eksteraj ligiloj 

 Oficiala TTT-ejo

Francaj Esperanto-asocioj
Esperanto-Institutoj
Jean Racine

Jean RACINE (naskiĝis en 1639 en La Ferté-Milon, mortis la 21-an de aprilo 1699 en Parizo) estis tragedia franca poeto kaj dramverkisto de la 17a jarcento, samtempulo de Ludoviko la 14-a kaj de Molière.

Orfo li estas akceptata de religiulinoj de Port-Royal, kie li ricevas jansenistan edukon. Li unue provis agordigi siajn literturojn ambiciojn kun religia vojo. Poste li dediĉis sin al teatro. Li prezentas La Tebaido (la Thébaïde, 1664), poste Aleksandro la Granda (Alexandre le Grand, 1665), Ĉi tiu tragedio establis la statuson de Racine kiel posteulon de Corneille, sed sian famon li ŝuldas al la granda sukceso de Andromaka (Andromaque, 1667) kiam li lernis la regulojn de la klasika verkado de Boileau. Li poste prezentas Britannicus (1669), Berenica (Bérénice, 1670), Bajazet (1672), Mitridato (Mithridate, 1673), Ifigenia en Aulido (Iphigénie en Aulide, 1674), Fedra (Phèdre, 1677). 

Nomumita historiografo de la reĝo, reakordiĝinta kun la Jansenistoj, li tiam rezignas pri teatro. Sed laŭ peto de Mme de Maintenon, li plu verkas por la lernantoj de Saint-Cyr la bibliajn tragediojn Ester (Esther, 1689) kaj Atalia (Athalie, 1691). La teatro de Racine montras la pasion kiel fata forto kiu detruas kiun ĝi posedas. Realigante la idealon de la klasika tragedio li prezentas agadon simplan klaran kies cirkonstancoj fontas de la pasio mem de la personoj. Racine ankaŭ verkis unu komedion La pledistoj (Les Plaideurs, 1668), sprita kritiko de la juristaj moroj.

Racine daŭre verkis novan tragedion ĉiujare kaj en 1673 estis elektita membro de la Franca Akademio. En 1677, la tragedio Fedra estis enscenigita, konsiderita la ĉefverko de Racine.

Verkoj en esperanto 
 Andromaka, trad de Georges Lagrange, surscenigita de TESPA
 Fedra, trad de Georges Lagrange

Eksteraj ligiloj 

 Biografio en la franca 
 Biografio - Paĝaro Ministerio pri Kulturo - Skribita de Marc Fumaroli - Franca Akademio

Francaj poetoj
Francaj dramistoj
Membroj de la Franca Akademio
Membroj de la franca Akademio de Surskriboj kaj Beletro
Hilaire Belloc

Hilaire BELLOC [bel'lak] ( – ) estis angla verkisto, kiu skribis pri historio el la vidpunkto de katolikismo por kontraŭstari la protestantan vidpunkton de anglalingvanoj. Li ankaŭ estis poeto, ĵurnalisto kaj eseisto. Li estis interesata de milito, maro kaj monto.

Belloc naskiĝis en Francio kaj servis tie kiel soldato, sed plejparte loĝis en Britio kaj servis tie kiel parlamentano (1906-1910). Lia patro estis franco, lia patrino anglino, la nepino de Joseph Priestley.

Dum la Unua mondmilito, li estis ĵurnalisto. Lia filo Louis, kiu estis en la brita flugarmeo, mortis en la finaj monatoj de la milito, bombatakinte la germanojn.

Belloc estis amiko de G.K. Chesterton, kies vidpunkto pri historio kaj la mondo estis simila: la du kune inventis la politikan filozofion distribuismon, kiu staris meze de kapitalismo kaj komunismo. George Bernard Shaw nomis ilin "Chesterbelloc".

Kiel J.R.R. Tolkien, Belloc ne ŝatis la etoson de la 20-a jarcento. Li rigardis ĝin kiel io griza sen nobeleco kaj beleco.

Laŭ Belloc, okcidenta civilizo estas esence katolika civilizo: ĝi devenas ne de la antikvaj grekoj aŭ romianoj, sed de katolikismo. Do, en lia vidpunkto,
la leviĝo de protestantismo kaj modernismo ne estas etapoj de liberiĝo aŭ progreso, sed signoj de grava malsano en la civilizo: pro tio okcidenta civilizo falos kaj forvelkos, escepte de
malgranda katolika restaĵo.

Inter aliaj, Belloc antaŭvidis:

 la Unuan Mondmiliton
 la Okcidento estos nek pure kapitalisma aŭ pure komunisma, sed io meza.
 la releviĝon de la islama mondo kaj granda lukto inter la okcidenta kaj islama civilizo

Verkoj 
Belloc verkis ĉirkaŭ 153 libroj. Inter aliaj:
 The Bad Child's Book of Beasts (La libro de bestoj por la malbona infano, 1896)
 The Path to Rome (La vojo al Romo, 1902)
 Marie Antoinette (1910)
 The French Revolution (La franca revolucio, 1991)
 The Servile State (La sklavema ŝtato, 1912)
 History of England (Historio de Anglio, 1915)
 Europe and Faith (Eŭropo kaj fido, 1920)
 The Jews (La judoj, 1922)
 The cruise of the Nona (La marvojaĝo de la Nona, 1925)
 Oliver Cromwell (1927)
 James II (1928)
 Richelieu (1930)
 Wolsey (1930)
 Cramner (1931)
 Napoleon (1932)
 Charles II (1940)

La libron James II li verkis en dek semajnoj en hotelo ĉe la rando de la Saharo. La Nona estis lia velŝipo.

Vidu ankaŭ 
 Renouveau catholique

Eksteraj ligiloj 

 http://www-2.cs.cmu.edu/People/spok/metabook/heresies.html  
 http://www.ewtn.com/library/ANSWERS/SURVIV.HTM  
 http://www.poemhunter.com/hilaire-belloc/poet-3023 
 http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/PRbelloc.htm  

Anglaj verkistoj
Silezia Esperanto-Asocio

Silezia Esperanto-Asocio estas registrita, neprofitdona, kultura regiona Esperanto-societo kun sidejo en Vroclavo, Pollando.

Fondis ĝin en 1992 grupo da vroclavaj esperantistoj. Ili decidis ĉerpi el preskaŭ centjara tradicio de Esperanto-movado en Silezio kaj samtempe aktive partopreni konstruadon de la nova unuiĝinta Eŭropo, en kiu ĉiuj formantaj ĝin nacioj interrilatos kiel egalrajtaj partneroj.

Celoj 

La asocio celas:

 popularigadi la lingvon Esperanto, kiel neŭtralan rimedon en internaciaj kontaktoj,
 disvastigi ideon de egalrajteco de lingvoj kaj kulturoj de malgrandaj nacioj kun lingvoj kaj kulturoj de grandaj nacioj,
 informadi pri civilizaj, sciencaj kaj kulturaj atingaĵoj de Silezio pere de la lingvo Esperanto,
 pliprofundigadi konon pri kulturo de aliaj nacioj pere de la lingvo Esperanto,
 popularigadi genealogiajn esplorojn kaj familian tradicion, kiel unu el rimedoj, per kiu malgrandaj nacioj povas konservi sian etnan individuecon,
 entrepreni kulturan kaj distran agadon por la membroj.

Estraro 

La estraro de la Asocio (de marto 2018):

Prezidanto: Teresa Pomorska (Wrocław)

Vicprezidanto: Michał Gabor (Wrocław)

Sekretario: Bogumiła Kurek (Wrocław)

Kasistino: Grażyna Wolikowska (Wrocław)

Estraranoj: Edward Wojtakowski (Wrocław)
Maria Heussner(Wrocław)
Maria Brylowska (Wrocław)

Revizia Komisiono 

Mariusz Hebdzyński

Bogdan Dembiec

Jerzy Stefański

En aŭgusto 2018 la Asocio havis 45 membrojn.

Agado 

La Asocio i.a. organizas ĉiujare Internaciajn Esperanto-Feriadojn en sud-okcidenta parto de Pollando.
En la jaro 2009 membroj SEA, kiel LoKoKo-anoj kunorganizis 19. Ekumenan Esperanto-Kongreson. En la jaro 2018 membroj SEA, kiel LoKoKo-anoj kunorganizis 70. Internacian Kongreson de IFEF.

Kunlaboraj rilatoj 

SEA konstante kunlaboras kun Silezia Genealogia Societo.

Vidu ankaŭ 
 Silezia Esperanto-Ligo
 Pola Esperanto-Asocio
 Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto
 Krakova Societo ESPERANTO
 Bjalistoka Esperanto-Societo
 E-SENCO
 Parlamenta Grupo de la Lingvo Esperanto

Eksteraj ligiloj 
 oficiala Retejo de Silezia Esperanto-Asocio

Polaj Esperanto-asocioj
Silezio
KEFO

KEFO () estis interasocia Esperanto-renkontiĝo okazinta en Francio, en Kastelo Grezijono, de la  ĝis la .

Eksteraj ligiloj 
 Interasocia kongreso, GREZIJONO (49), de la 29-a de majo ĝis la 1-a de junio

Esperanto-movado en Francio
Listo de Esperanto-eldonejoj

Tiu ĉi artikolo listigas Esperanto-eldonejojn. Sub Esperanto-eldonejo oni komprenas eldonejon, kiu ĉefe eldonas librojn kun rilato al Esperanto. Krome, foje iu neesperantista eldonejo eldonas ion kun rilato al Esperanto.

Gravaj historiaj eldonejoj 
 Hachette
 Friedrich Ellersiek G. m. b. H.
 The Esperanto Publishing Company Limited (Aŭstralio kaj Britio)
 Literatura Mondo
 Ferdinand Hirt & Sohn

Internaciaj eldonejoj 
 Universala Esperanto Asocio (Nederlando)
 Bero
 SAT, (SAT eldona fako kooperativa)
 LF-koop - transnacia kooperativo fondita en Svislando, 1980

Afriko

Ameriko 
 Centros de Idiomas Winston-Salem (Kolombio), Lernilibroj
 Editora Lusíadas (Brazilo), Antologio
 ELNA (Usono)
 Esperanto Press (Kanado)
 Fonto - Chapecó, (Brazilo)
 Brazila Spiritisma Federacio (Brazilo)
 Fundación Esperanto
 Mondial - Librejo.com
 NTC Publishing Group (Usono), Vortaro
 Spiritisma Eldona Asocio F. V. Lorenz

Aŭstralio-Oceanio

Azio 
 Shin Cheon Ji (Koreio)
 Tritiko (Ĉinio)

Eŭropo 
 Eldona Societo Esperanto (Svedio)
 Eldonejo Libera (Belgio)
 Edistudio (Italio)
 Edition Iltis (Germanio, Francio)
 Editorial Verbo Divino (Hispanio)
 Espero (Slovakio)
 Espero Publishing - ĉeĥa entrepreno de Bohumil Bouzek
 Flandra Esperanto-Ligo
 Fondumo Esperanto (Finnlando) aktivis de 1956 ĝis la 1980-jaroj.
 Hejme, Pollando
 Hungara Esperanto-Asocio (Hungario)
 Impeto (Moskvo, Rusio)
 Interpress (Pollando)
 KAVA-PECH - ĉeĥa entrepreno de Petr Chrdle
 KLEKS de familio Handzlik
 La Arĝenta Ŝlosilo (Francio)
 LINGVO-Studio, L.S. (Hungario)
 Sucesores de Manuel Soler (Hispanio), Lernolibro
 mga (Hispanio), Vortaro
 Eldonejo Progreso (Rusio)
 Eldonejo Prosveta (Svislando k. Francio)
 Ramón Sopena S. A. (Hispanio), Vortaro
 Scienca Eldona Centro (Hungario)
 Sezonoj (Kaliningrad, Rusio)
 Stafeto (La Laguna, Tenerife,Hispanio)
 VoKo (Du serietoj: Voĉoj Kristanaj & VoKo-numeroj) (Nederlando)

Neesperantistaj eldonejoj 
 Bleicher-Verlag (Germanio), germana eldonejo kun kies ĉefo Rikardo Ŝulco havis bonajn rilatojn kaj kiu eldonis kelkajn librojn en aŭ pri Esperanto
 Edition Leipzig
 Ferdinand Hirt & Sohn
 Hippocrene Books (Usono), Lernolibro
 Hodder and Stoughton (Britio), Vortaro
 Hachette
 Zwagers (Nederlando)
 Fremdlingva Eldonejo (Pekino)
 Fremdlingva Eldonejo (Hanojo)
 Fremdlingva Eldonejo (Sofio)

Vidu ankaŭ 

 Libroeldonado en fruepoka Esperanto

Eksteraj ligiloj 

 Volframo Distel. Publikigi en Esperantujo 

Eldonejo
Robert Owen

Robert OWEN [o'ŭen] (naskiĝis la 14-an de majo, 1771 , mortis la 17-an de novembro, 1858) estis brita industriisto, filantropo, socialisto, kies ideoj ludis gravan rolon en kaj la socialisma movado kaj la kooperativa movado..

Li naskiĝis en Kimrio. Li estis la posedanto de fabriko ĉe New Lanark en Skotlando kie fine li enkondukis sistemon de kunposedo kaj starigis lernejojn por junaj infanoj. Li volis plibonigi la kondiĉojn por laboristoj sed precipe por infanoj kiuj tiutempe ankaŭ laboris en industrio. Li estis la ĉefinstiganto de novaj leĝoj pri kondiĉoj en fabrikoj.

Aliaj komunumoj laŭ la socialismaj ideoj de Owen estis fonditaj en Hampshire, Britio kaj New Harmony, Indiana, Usono. Ili ne sukcesis sed havas fortan influon.

Bildaro

Vidu ankaŭ 

 Ĉartismo
 Utopia socialismo

Britoj
Britaj filantropoj
Naskiĝintoj en 1771
Mortintoj en 1858
Utopia socialismo
Britaj filozofoj
Kameraisto

En kino, la kameraisto (aŭ direktoro de fotografio aŭ ĉefa fotografisto) estas ĉefulo de la fotografia fako de la produktado. Li aŭ ŝi respondecas pri la allumado, elektado de filmstoko, kaj operado de la kameraoj.

Depende de la okazo, la kameraisto laboras aŭ plimalpli sendepende aŭ man-en-mane kun la reĝisoro.

Famaj kameraistoj 
 Conrad Hall - Butch Cassidy and the Sundance Kid, American Beauty, Incubus
 Bruno Nuytten
 Roland Totheroh kun Charles Chaplin
 Gilbert Warrenton

 
Kino
Fotado
Filmaj profesioj
Kinarto
Conrad Hall

Conrad L. HALL (1927-2003) estis altranga kameraisto en Hollywood. Li dufoje ricevis la Premion Oscar por kameraisto, por Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969) kaj American Beauty (1999).

Filo de verkisto James Normal Hall, Hall ĉeestis la Universitaton de Suda Kalifornio por studi ĵurnalismon sed finfine transiris la kinofako, de kie li diplomiĝis en 1949. Li laboris en dokumentfilmoj, televido (The Outer Limits de Leslie Stevens, por kiu li kamerais filmon Incubus), kaj kiel kameraoperanto ĝis li promociiĝis je ĉefa fotografisto en filmoj de la grandaj kinoproduktejoj dum la jardeko 1960.

Lia filo, Conrad W. Hall, ankaŭ estas kameraisto.

Verkoj en Esperanto 
Incubus

Usonaj kameraistoj
Akademia Premio por plej bona kameraisto
Team

TEAM estas slovaka pop-rokmuzika grupo. Dum la 1980-aj jaroj ĝi estis la plej fama rokgrupo de Ĉeĥoslovakio. En 1989, 1990 kaj 1991, ili gajnis la konkurson "Zlatý slávik" (Esperante: "Ora Najtingalo"). En 1991, la kantisto de la grupo, Pavol Habera, gajnis la saman premion en la kategorio "kantisto", superante i. a. Karel Gott-on.

En 1989, Team eldonis la albumon "En Esperanto" (resp. "Ora Team'''", la jena en pli bona kvalito). Tiu albumo enhavis tradukojn de Giorgio Silfer kaj Perla Martinelli el la slovaka, helpe de Stano Marček.

 Diskografio 

 1988 - Team 1989 - Team En Esperanto / Ora Team' Volas ni
 Reklamo al silento
 Jen mia numero 
 Via eta timo
 Letero de Vincento
 Sur la sama ŝipo
 Eta ŝtormo nokta
 En kaĉ'
 Rakonta silentado
 Nun ni plu kunas
 1989 - Team 2 – Prichytený pri živote 1990 - Team 3 1991 - Team 4 1993 - Team 5 1996 - Team 6 – Voľná zóna 2000 - Team 7 – 7edem 2002 - Team 8 – Mám na teba chuť 2003 - Team – Live in Praha 2004 - Team X 2007 - Team 11''

 Esperanta Songazeto n-ro 2 (1983) - unuafoje parto de ilia muzika koncerto estas eldonita kasede, en la rubriko pri la muzika gasto. Eldonis LF-koop.

 Vinilkosmo-kompil' 2 (1996) - la grupano Milan Doĉekal kontribuas per la kanto "Kapon redonu".

Eksteraj ligiloj 

  
 

Slovakaj muzikaj grupoj
Esperantaj muzikaj grupoj
Rokmuzikaj grupoj
Muzikaj grupoj fonditaj en 1980
Muzikaj grupoj en 1980-1989
Muzikaj grupoj en 1990-1999
Muzikaj grupoj en 2000-2009
Muzikaj grupoj en 2010-2019
Muzikaj grupoj en 2020-2029
Oraj najtingaloj
Krio de Morto

Krio de Morto estas metalroka, hardkora kaj punka muzikgrupo de Poznano, Pollando. Ĝi ludas en Esperanto kaj la pola.

Diskografio 
 1994 - Zabij swój strach
 1996 - Tolerancja?
 1997 - ...Z archiwum

 2003 - Elektronika kompilo (Krio de Morto kontribuis per unu titolo: "Tekna frenezo")

Eksteraj ligiloj 
 
 
 
 Priskribo ĉe eldonejo Verdaj Brigadoj

Esperantaj muzikaj grupoj
Polaj muzikaj grupoj
Morice Benin

Morice BENIN (naskiĝis la 21-an de julio 1947 en Kazablanko, mortis la 19-an de januaro 2021) estis franca kantisto, kiu kantis ekde la jaro 1969. Kvankam li mem ne scipovis Esperanton, li registris en 2002 la albumon en Esperanto In-spir' eldonitan de Vinilkosmo.

En la 1970-aj jaroj li havis apartan pozicion de "marĝena" kantisto, utopiisto kaj ekologiisto. En 30 jaroj li registris abundan kantaron. Morice samjare kiam li registris In-spir' registris ankaŭ franclingve la albumon Morice Benin chante Léo Ferré, kiun li planis registri ankaŭ en Esperanto, kvankam tiu plano ne plu realiĝis.

Diskaro 
 2002 - In-spir'

Eksteraj ligiloj

 Esperantlingva biografio  de Morice Benin sur MusicExpress (arkivigita)
 Franclingva retejo
 In-spir'
 Kompleta listo de verkoj
 Jefim ZAJDMAN Pavel MOJAJEV: DISKOJ: Franca kantisto Morice Benin en Esperanto (recenzo pri In-Spir de Morice Benin) el Monato (2002/11, p.24)

Francaj kantistoj
Thierry Faverial

Thierry FAVERIAL estas muzikisto el Francio kiu ankaŭ estas membro de La Kompanoj.

Diskografio 

 Duone (2001)
 Paradizo de l' revo
 Via korpo
 Atendemo
 Al Joko
 Jes, ni solidaru!
 Malhoma Parizo!
 La longa vojaĝo
 La lanternulo
 Uliso revenas hejmen
 Duone
 La ŝosoj de l'utopi' (2004)
 La fia besto
 La muzo
 Iluzio
 Suneto
 Iom post iom
 La infaneco
 Ĝis eterne
 Sopiro
 Mi petas de l'mondo
 Epitafo

Eksteraj ligiloj 
 
 Recenzo pri La ŝosoj de l' utopi' de T. Faverial, artikolo de Paŭlo Moĵajev kaj Jefim Zajdman en Monato 2005/06, p. 26

Esperanto-muziko
Dennis Rocktamba

Dennis Rocktamba estas afrika artisto el Kongo (iama Zairio), dumtempe loĝinta en Germanio, kiu ludas regeon kaj mondmuzikon. Li estas fondinto de la muzika grupo La Rolls.

Diskaro

 Afrika Nokto
 Afrika nokto
 Amo sen fino
 Regeo-virino
 Kongo
 Vivu la paco

Esperanto-muziko
Regeo
Jan Schröder

Jan SCHRÖDER estas germana DĴ kaj repisto. Kvankam lia repertuaro estas grandparte germanlingva, li ankaŭ faris du esperantlingvajn hiphopkantojn kiuj tre famiĝis inter repemuloj: "Seksperanturismo" kaj "Manĝu bananojn". Jan Schröder koncertis interalie dum la Internacia Junulara Kongreso (IJK) 1996 en Güntersberge kaj la Internacia Seminario (IS) 1998/99 en Kassel (ambaŭ en Germanio). Li intertempe regule laboras dum la IS kiel DĴ.

Esperantlingvaj kantistoj
Diskĵokeoj
Magnus (Esperanto-muzikisto)

Magnus estas sveda artisto kiu faras popan kaj elektronikan muzikon. Li eldonis plurajn albumojn kiuj ankaŭ enhavas kantojn en Esperanto. Plie li ankaŭ verkis kelkajn filmojn kiujn akompanas lia muziko.

diskografio:

Elektronika kompilo (2003) - Magnus kontribuis per du titoloj.
Longing for the Unreachable World (2002)
TechnoLite (2000)
 Atentu! (1999)
Anonci
Malica ludo
Ekstere
Anonci instrumenta
Revado

oficiala retpaĝo:
 http://www.magnus.se

Esperanto-muziko
Ken Clinger

Ken Clinger estas usona artisto, kiu faras iom malrapidan eksperimentan popmuzikon. Li kunlaboris kun dekoj da artistoj kaj verkis i.a. "Esperantoland" kaj "Esperanto-frazoj".

Eksteraj ligiloj 
 Retpaĝo 

Esperantlingvaj kantistoj
Miĥail Povorin

Mikaelo (Miĥail) POVORIN (naskiĝis la ) estas Esperanta bardo el Moskvo, la ĉefurbo de Rusio. Li kreas ankaŭ popmuzikon, verkas poemojn kaj tradukas. Mikaelo havas en sia koncerta repertuaro ĉirkaŭ 50 kantojn, plejparte originalajn. Inter ili estas "Mia kara amik'" dediĉe al la dueto Ĵomart kaj Nataŝa kaj "Fajrereto", ilin ambaŭ kantas la dueto. Krome, li scias kaj ofte kantas en renkontiĝoj multajn kantojn, kiuj delonge estas tradiciaj por rusiaj esperantistoj.

Unu el la plej interesaj muzikaj trovaĵoj de Mikaelo estas karaokeo en Esperanto, kiun krome faras membro de la Pinarbara Esperanta Grupo en Brazilo (kaj lastatempe ankaŭ aliaj esperantistoj).

En julio 2006 estis eldonita dudiska kolekto de la plej bonaj kaj plej novaj kantoj de Miĥail Povorin. Ĝi estas aĉetebla ĉe Vinilkosmo.
Recenzo  fare de Glebo Malcev en La Ondo de Esperanto.

Mp3-dosieroj: http://www.musicexpress.com.br/povorin_eo

Kantoj kaj albumoj

Kantoj de OkSEJT-39 
Partoprenis per kantoj kaj kantado.



Eksteraj ligiloj 

Hejma paĝaro de Mikaelo:

Povorin, Miĥail
Povorin, Miĥail
Naskiĝintoj en Moskvo
Radikulo

Radikulo estas artisto de Usono kiu ludas bluson. Li ankaŭ laboras sub aliaj nomoj, ekz. "Doctor Oakroot". Lia burĝa nomo estas "David Alexander SMITH, la dua".

Esperanto-muziko
Blera Brothers

Malgraŭ la anglalingva nomo ("Blera-fratoj") temas pri Esperanto-grupo. La duopo Giuseppe Castelli kaj Federico BREDA el Italio kantas humurajn kantojn kaj ludas la gitaron.

Esperanto-muziko
Italaj muzikaj grupoj
Esperanto Subgrunde kompil'

Komuna laboro de Vinilkosmo el Francio kaj la Blua Papilio el Brazilo. 

66 minutoj da brumuziko (i.a. punko) de 15 grupoj el Francio (9), Brazilo (4), Ukrainio (1) kaj Kanado (1). 

titollisto:

 Alaksio kaj la Galaksioj: Kosmoŝip'
 La Konkoj: Forcej'-Knabiono
 La Bestoj: Beverly Hills
 La Bestoj: La frenezula rondo
 Araukana: Ekas en ni
 Araukana: 1999
 Araukana: Nova mondo
 La Valsistinoj: La homoj kiel la simio
 La Valsistinoj: 2000 bomboj por la jaro 2000
 La Drinkomaniuloj: Ĝin viŝu
 La Drinkomaniuloj: Sen Kontentiĝo
 Piĉismo: Laboro por Zorhof
 Piĉismo: Ŭejrda songo
 Piĉismo: Kripla kanto
 Stomaka Korodo: Nek mastroj nek dioj
 Stomaka Korodo: Nur bruo
 Toksa Frenezo: Ĝu-fik'
 Toksa Frenezo: Civilizacio
 DHC: Usono
 DHC: Perforto - malsaĝeco
 Araŝ-Mumut: Eksterteranoj
 Araŝ-Mumut: Trisomi'
 Violenta Topaloff: Dormi en ŝtonejo
 Violenta Topaloff: Kromosomo
 Violenta Topaloff: Abomeno
 Averto al gepatroj: Scio
 Averto al gepatroj: Ekspluatado de la infanaro
 Traŝ-Bog': Traŝ-Bog'
 Traŝ-Bog': Medicino
 Hom-Faktor': Ŝveb-lukto
 Hom-Faktor': Tempas

Esperantlingvaj muzikalbumoj
Elektronika kompilo

Elektronika kompilo - aktuala elektronika muziko en esperanto estas projekto lanĉita de Floréal Martorell kaj Gunnar R. Fischer en oktobro 1999 kaj finita en decembro 2002. La disko aperis en januaro 2003.

Pli ol 70 minutoj da Esperanto-muziko en aktualaj elektronikaj stiloj kiel tekno, trenco, denco, drumenbaso kaj triphopo.

Partoprenis 10 grupoj kaj DĴ-oj el 8 diversaj landoj.

Trakolisto 
 Lunatiko - Planedo Esperanto
 Dolcxamar - Junaj idealistoj (Propaganda miks')
 Andreas Viklund - La danco de la vento
 DĴ Kunar - Klara blua akvo
 Magnus - Sentu la ritmon
 DĴ Roger - La distanco
 Asorti - Ja nur diru, ke vi amas
 Solotronik - Ponfarstrat'''
 Magnus - Ekstere DĴ Kunar - Konsilo por la vivo Lunatiko - Aŭskultu Dolĉamar - Tempo oportunas (Finnvenko-miks')
 Mhz - Ne roboto Krio de Morto - Tekna frenezo Solotronik - Jokotronik DĴ Roger - La luna promenado

Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retpaĝo pri la disko 
 Recenzo  en La Ondo de Esperanto

Esperantlingvaj muzikalbumoj
Sainte-Apollonie

Sainte-Apollonie estas vilaĝeto kun deko da domoj sur komunumoj Lanta kaj Aurin en regioneto Lauragais [Lorage], departemento Haute-Garonne, 20 km oriente de Tuluzo.

Komunumoj de Haute-Garonne
Teatra Trupo de Tuluzo

Esperanta Kulturo > Esperanta Teatro > Teatra Trupo de Tuluzo

Teatra Trupo de Tuluzo (TTT) : teatra fako de Esperanto-Kultur-Centro  en Tuluzo sub la gvido de Arno Lagrange. Ekde oktobro 2004 la trupo prezentas Familia Etoso laŭ Un Air de Famille de Agnès Jaoui kaj Jean-Pierre Bacri, interalie en KEF en Helsinki kaj en la 90-a UK en Vilno .

Prezentis  
La Rekta Metodo laŭ Tristan Bernard, 2001
La Krimo de la Strato L'Ursin' laŭ Eugène Labiche , 2002
Forlasita laŭ Max Maurey, 2003 kaj denove en 2007.
Familia etoso de Agnès Jaoui kaj Jean-Pierre Bacri, 2004-2005

Eksteraj ligiloj 
 Teatra Trupo de Tuluzo
 Esperanto-Kultur-Centro  (en Tuluzo)

Esperanto-teatro
Bulgara Esperanto-Teatro

Bulgara Esperanto-Teatro estis teatra grupo da elstaraj bulgaraj aktoroj fondita sub la aŭspicio de la Bulgara Esperanto-Asocio (BEA) en 1958. Ĝi internacie prezentis esperantlingvajn teatraxjojn dum 23 Universalaj Kongresoj de 1959 ĝis 1997, en pluraj Internaciaj Junularaj kongresoj de TEJO kaj IFEF-kongresoj. BET partoprenis unuan fojon en nacia kongreso de BEA en 1958, en UK en 1959 kaj en IJK en 1964

De 1970 ĝis 1983 la grupo surscenigis teatraĵojn sub la gvidado de Kiril Draĵev. Dum kelkaj jaroj Anani Anev kaj Belka Beleva prezentis sub nomo AABB. En 1989 grupo da aktoroj el Teatro de la Junularo en Sofio formis la novan konsiston de BET. BET prezentiĝis per siaj spektakloj antaŭ miloj da spektantoj en dekoj da landoj. BET festis sian duonjarcentan jubileon la  en la salono de la Urba biblioteko en Sofio.

Ili diris pri BET

Aktoroj 
Partoprenis en BET :

Spektakloj

Notoj kaj referencoj

Eksteraj ligiloj 
 Bulgara E-Teatro 50-jara
 BET en la Hispana Kongreso de 1987 en blogo Esperanto-teatro

Esperanto-teatro
Pola Esperanto Teatro

Pola Esperanto-Teatro estis dupersona ensemblo de Kalina kaj Zbiŝko (Kalina Pieńkiewicz kaj Zbigniew Dobrzyński) kiu prezentis teatraĵojn en la 70-aj jaroj en Pollando kaj eksterlande (turneoj en Usono). Ambaŭ geaktoroj mortis kvankam ne maljunaj.

Esperanto-teatro
Pollando
Sankt-Peterburga Esperanto-teatro

Esperanta Kulturo > Esperanta Teatro > Sankt-Petersburga Esperanto-teatro

Sankt-Petersburga Esperanto-teatro (antaŭe Leningrada Esperanto Teatro)
sub gvido de Popkov prezentis 
"Hamleto" (William Shakespeare, trad. Zamenhof) 
"La sonĝo de ridinda homo" (Fjodor Dostojevskij) 
"Klaŭno"

Esperanto-teatro
Cefalù

Cefalù estas malnova urbo en la norda parto de la insulo Sicilio en Italio. Ĝi apartenas al la samnoma administra regiono Sicilio kaj al la provinco Palermo, ekde aŭgusto 2015 formale itale nomata città metropolitana di Palermo, do metropola urbo Palermo. Fine de  en la komunumo vivis . Najbaraj komunumoj estas Castelbuono, Gratteri, Isnello, Lascari kaj Pollina.

Ĝi situas ĉe la norda marbordo inter la urbo Palermo kaj Messina kaj estas centro de turismo de la regiono. La urbo havas romiajn banejojn, antikvan katedralon kaj belegajn plaĝojn.

Vidindaĵoj 
 Proksima arkeologia loko Himero
 Ludo Antinna a mari

Eksteraj ligiloj 
  ()

Komunumoj de Italio
Komunumoj de Sicilio
Komunumoj de Provinco Palermo
Urboj de Italio
NGC 6543

NGC 6543 (aliaj indikoj — PK 96+29.1, 7ZW 759) estas planeduma nebulozo en konstelacio Drako. La oficiala nomo estas NGC 6543, sed ĝi estas ankaŭ konata kiel la "katokula nebulo". Ĝi estis eltrovita de William Herschel en 1786. La nebulo estas en la konstelacio Drako ĉe +66° 38' kaj 17:58.6.

Ĉe la centro de la nebulo estas giganta ruĝa stelo, kiu estas mortanta. La formo de la nebulo indikas ke estas du steloj en la centro, sed ni nur povas vidi unu punkton de la lumo.

Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.

Vidu ankaŭ 

 Messier-katalogo
 NGC-katalogo

Eksteraj ligiloj 

6543
Drako (konstelacio)
Planedumaj nebulozoj
Orta triangulo

Orta triangulo estas triangulo, unu el kies anguloj estas orta.

La plej longa latero - do tiu kontraŭa al la orto - nomiĝas hipotenuzo, la aliaj du katetoj.

La fama teoremo de Pitagoro diras: La sumo de la kvadratoj de la katetoj (a kaj b) egalas al la kvadrato de la hipotenuzo (c). Tion montras la apuda bildo.

Areo
 La areo de triangulo estas egala al la duon-produto inter la longo de unu bazo kaj la alto relativa al tiu:

kie b estas la bazo de la triangulo kaj h estas la alto koresponda al tiu bazo (oni povas konsideri ajnan lateron kiel bazo).

 Se la triangulo estas orta, la alto koincidas kun unu el la katetoj, pro kio la areo estas egala al la duonproduto de la katetoj: 

kie a kaj b estas la katetoj.

 Se oni scias la longojn de ĝiaj lateroj, oni povas apliki la formulon de Heron.

kie a, b, c estas la valoroj de la longoj de ties lateroj, s = ½ (a + b + c) estas la duonperimetro de la triangulo.

Vidu ankaŭ 

 Specialaj ortaj trianguloj
 Trigonometria funkcio
 Inversa trigonometria funkcio

Trigonometrio
Geometrio
Orto

Orto estas angulo de precize 90 gradoj (π/2 radianoj).

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Ortanto (rekto orta al linio, kurbo, ebeno aŭ surfaco)
 Perpendikularo
 Ortangula triangulo
 Orta matrico
 Ortilo

Geometrio
Angulo

ca:Angle#Angles notables
D

D estas la 4-a litero de la latina alfabeto kaj la 5-a de la esperanta alfabeto. La litero D signifas la jenon:

Signifoj 
 Je kemio, D estas la simbolo de deŭterio, izotopo de hidrogeno.
 Je geometrio, d ofte estas la diametro de cirklo.
 Je muziko, D estas muziknoto en angla kaj germana sistemo.
 Je Romiaj ciferoj, D signifas 500.
 Je internacia aŭtosigno, D signifas Germanio.
 Je komputscienco, D estas programlingvo.
 Je portugala kaj hispana lingvoj, D. amtaŭ nomo, signifas "sinjoro"-n.
 D estas kodo de aminoacido asparta acido en kemio.

Vidu ankaŭ 

 D kun nombro
 DD
 Ð

Bazaj latinaj literoj
Pi-tago

La 14-a de marto estas la internacia kaj neoficiala festotago nomata Pi-tago. Elekto de la dato baziĝas sur la tricifera dekuma proksimaĵo de la nombro Pi, kiu estas 3,14 (kaj laŭ usonaj skribkonvencioj oni skribas la 14-an de marto kiel 3/14). Ĝenerale oni festas la Pi-tagon je 1:59.26 ptm (3,14159...). Tiaj festoj foje okazas en la matematikaj fakoj de diversaj universitatoj kaj lernejoj tutmonde.

Oni ne konfuzu la Pi-tagon kun la Pi-proksimeca tago, kiu estas festata je unu el aliaj datoj, plej ofte je la 22-a de julio. Oni ankaŭ rimarku, ke Pi-tago hazarde estas la naskiĝtago de la fama sciencisto Albert Einstein kaj de pola matematikisto Wacław Sierpiński.

Ekzemploj de festado 
La Pi-tago estas festata diversmaniere. Oni kunligas la festadon kun la numero mem, kun ĉio ajn konektita kun rondeco (kies bazo la numero Pi estas) kaj ofte ankaŭ kun tortoj (ĉar Pi prononciĝas angle [pa:j], do same kiel la angla vorto pie por torto). Tial, ĉefe en anglalingvaj regionoj, oni ofte faras kaj donacas tortojn tiutage, kiuj tamen havas la nekutiman formon de kvadrato, pri kiu oni poste povas ŝerci dirante ke la "torto estas kvadrataj" - ĉar tion angle oni diras per "Pie are squared.", kio elparole similas al la konata formo por enteno de cirklo: πr².

En la universitato de Harvard kutime okazas konkurso pri pi-recitado, kaj eĉ konkurso pri pi-manĝado. Matematikaj kaj sciencaj kluboj kunvenas kaj paroladas pri Pi, serĉas novajn manierojn por proksimiĝi al la valoro de Pi, elpensas "pli bonajn" ciferojn por Pi, aŭ ĝenerale okazigas aktivaĵojn kiuj en sia nomo enhavas la silabon "pi": ludado de Piñata, trinkado de Piña Colada, manĝado de pico, aŭskultado de muzikaĵo "Pi" fare de Kate Bush ktp.

6:28 en Pi-tago estas tempo de taŭ (τ). La Taŭ-tago okazas je 28-a de junio.

Origino 
Oni ne scias, kiam oni unuafoje en la mondo festis Pi-tagon. La unua pruvita Pi-taga festo okazis en 1988 en la muzeo Exploratorium en San Francisco (la organizinto estis Larry Shaw). Ekde tiam eblas en la manĝejo de tiu muzeo ĉiam je la Pi-tago aĉeti specialan pican torton.

Interesaĵo 
Eŭropa rekordulo pri recitado el memoro de 22 514 ciferoj de la nombro pi estas esperantisto Daniel Tammet.

Eksteraj ligiloj 

 The Ridiculously Enhanced Pi Page (angle)
 Kiel festi la Pi-tagon (angle)

Pi
Sekularaj festoj
Edukado
Neoficialaj festoj
Aleksej Nikolajeviĉ Tolstoj

Aleksej Nikolajeviĉ TOLSTOJ (n. la10-an de januaro 1883 -  m. la 23-an de februaro 1945), rusa verkisto, kies ĉefverko estas nefinita historia romano Petro la Unua (1929-1945). Historiajn temojn li prilaboris ankaŭ en la dramoj Ivano la Terura (1942-1943) aŭ La morto de Danton. Li famiĝis ankaŭ pro siaj scienc-fikciaj verkoj Aelita (1922) kaj Hiperboloido de inĝeniero Garin" (1925). Por infanoj li adaptis la italan libron Pinokjo de Carlo Collodi sub titolo "Ora ŝlosilo aŭ aventuroj de Buratino (1936) kaj priskribis sian infanaĝon kiel La infanaĝo de Nikita (1920). Pri la Oktobra Revolucio en Rusio li verkis romanojn Elmigrintoj (1931) kaj Kalvario (1920-1941).

Interesaĵo 
En 1944 membro de "Speciala komisiono pri esploro de cirkonstancoj pri pafmortigo en arbaro de Katin de polaj militkaptitoj fare de germanaj-faŝistaj invadintoj" (tiel nomata Komisiono de Burdenko), estigita de Politburoo de Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio cele de falsa akuzo de regopovoj de Nazia Germanio pri la masakro de Katin.

En Esperanto aperis 
 (1928) Aelita aŭ la Marso formortanta. Elrusigis E. Pill. Ilustrita de Geo Schmidt. Horrem bei Köln, Heroldo de Esperanto, 199 paĝoj, ilustrita.
 (2000) Aelita. Fantasta romano, reeldono de Aelita en Niĵnij Novgorod, eld. Akileo,143 paĝoj
 (1928) La morto de Danton, tragedio, elrusigita de Nikolao Hohlov. Horrem bei Köln: Heroldo de Esperanto, 75 p
 (1967) Nina (Paco 167-168, p. 24-25, tradukis H. L. Branzburg)

Eksteraj ligiloj 

 (fi) Aleksei Nikolaevich Tolstoi (1883-1945). 
 (en) Works of Aleksei Tolstoy  
 (en) Biografio, arkivita per la retarkivo Wayback maŝino 
 (ru) Kolekto de la Samara muzeo. ,

Referencoj 

Ruslingva literaturo
Rusiaj verkistoj
Sciencfikciaj verkistoj
Stalinismo
Aleksej Konstantinoviĉ Tolstoj

Aleksej Konstantinoviĉ TOLSTOJ (; naskiĝis la ; mortis la ) estis rusa verkisto de fantaziaj hororaj rakontoj (Vampiro, Homlupo), de historiaj romanoj (Princo Serebrjanij), poemoj (Don Juan) kaj dramoj (La morto de Ivano la Terura, Caro Fjodor Joannoviĉ, Caro Boriso). Verkis ankaŭ plurajn lirikajn kaj satirajn poemojn propranome kaj sub kolektiva pseŭdonimo Kozjma Prutkov.

En Esperanto aperis 

 Princo Serebrjanij (Князь Серебряный), historia romano. Tradukis Maria Ŝidlovskaja. 
 1-a eldono: Moskvo: Librejo "Esperanto", 1912. - IV, 283 paĝoj. 
 2-a eldono: Novjorko: Mondial, 2004. - 230 paĝoj. (Serio Historiaj Tekstoj 2.)
 Principoj , poemo. Tradukis Antoni Grabowski. En: El Parnaso de Popoloj, paĝo 210.
 Saĝo de l' vivo, satira poemo. Tradukis Valentin Melnikov. En: La Ondo de Esperanto, n-ro 3 / 2011.

Eksteraj ligiloj
En la katalogo de Mondial 
En la katalogo de Mondial 

 
Naskiĝintoj en Sankt-Peterburgo
Tradukistoj al la rusa lingvo
Rusiaj dramistoj
Rusiaj verkistoj
Rusiaj poetoj
Rusiaj nobeloj
Tarcísio Lima

Tarcísio LIMA estas artisto el Brazilo kiu kantas popularan Brazilan muzikon en Esperanto. Lia muziko ofte aperas ĉe la esperanta ret-radiostacio Muzaiko.

Diskaro

Verdastelaj Brazilaĵoj 
 Ĉia dolor'
 Io lanta
 Kara kor'
 Nokta papilio
 Tiun ĉi
 Ĉi-paĝa dezir'
 Mesaĝo de aborigeno
 Senkohero
 Birdo blanka
 Pri pluva veter'...
 Ĉiel ajn
 Perantoj
 Marborda galopo

Eksteraj ligiloj 
 Arkivo de Music Express

Brazilaj kantistoj
Esperantlingvaj kantistoj
Bretona Esperanto-Koruso

Bretona Esperanto-Koruso estas ĥoro el Francio.

Diskaro

Meven 
 La maro, plu la maro
 Bretonio
 En ĝarden' de la patro
 Foje en urb' de la roŝelo
 La etaj kafejoj
 Ek! Venu!
 Away haul away
 Kristnaska flor'
 Se mordis mort'

Esperanto-muziko
Franciaj muzikaj grupoj
Naso

Vidu ankaŭ artikolon Naso (Italio) pri komunumo en Italio.

Naso estas konusforma korbo el salikaj vergetoj aŭ el dratoj, por kapti fiŝojn.

Fiŝkaptado
Iloj
Guna Yala

Guna Yala estas indiĝena regiono (formale nomata komarko) en Panamo. Hispane, oni tradicie ĝin skribas "Kuna Yala", kaj ĝis la mezo de la 20-a jarcento ĝi ofte hispanlingve titoliĝis laŭ antaŭa, koloniisma nomo "San Blas", al kiu ankoraŭ nun aludas la nomo de la insuloj de San Blas el proksimume 378 insuloj kaj sablaj insuletoj ĉe la marbordo de la regiono. Temas pri unu el la du indiĝenaj regionoj en Panamo por la indiĝena popolo de Tuloj (hispane ankaŭ nomataj "kuna" aŭ "guna", tial la regiona nomo) - la alia estas Ŭargandio. Loĝantaro estas 32 446 personoj. La ĉefurbo de Kuna Yala estas El Porvenir.

Inter la jaroj 1951 kaj 1954 la esperantlingva ĵurnalisto kaj mondvonaĝanto Tibor Sekelj esplorvizitis la tulojn de la insuloj de San Blas en la regiono, kaj menciis tiun viziton en sia verkaro.

Indiĝenaj komarkoj de Panamo
Vargandio

Vargandio (hispane: Wargandi) estas unu el la du regionoj en Panamo, kie loĝas la Tuloj, indiĝena popolo. La alia estas Kuna-Yalo.

Panamo
Embera-Ŭoŭnano

Embera-Ŭoŭnano estas indiĝena regiono en Panamo. Hispane, oni tradicie ĝin skribas kaj prononcas "Embera-Wounan". Estas indiĝena regiono por du indiĝenaj popoloj: Ŭoŭnano kaj Emberao. Ĝi estis kreita en 1983 surbaze de du enklavoj situantaj en la provinco Darién, specife en la distriktoj Ĉepigano kaj Pinogano. Ĝia ĉefurbo estas Unión Chocó. Ĝi havas 4383,5 km² kun 9.544 loĝantoj (2010).

Indiĝenaj komarkoj de Panamo
Ngabe-Bugleo

Ngabe-Bugleo estas indiĝena regiono en Panamo. Hispane, oni tradicie ĝin skribas kaj prononcas "Ngobe-Bugle". Estas indiĝena regiono por du indiĝenaj popoloj: bugleo kaj ngabo. Loĝantaro estas 154.355 personoj. ĝi estis kreita en 1997 surbaze de la teritorioj Bokas-del-Toro, Ĉirikio kaj Veragŭo. ĝi troviĝas en la okcidento de Panamo.

Indiĝenaj komarkoj de Panamo
Nazo-Teribo

Nazo-Teribo estas indiĝena regiono en Panamo. Hispane, oni tradicie ĝin skribas kaj prononcas "Nazo-Teribe". Ĝi estas la hejmlando de la Naza indiĝena popolo.

Panamo
Bokas-del-Toro

Bocas del Toro (esprimo kiu en hispana lingvo signifas Buŝoj de la Taŭro) Bokas-del-Toro estas provinco en Panamo. Ĝia ĉefurbo estas urbo Bokas-del-Toro. Ĝia areo etendiĝas ĝis  dividita je 4 distriktoj kaj havante  loĝantojn.

Bokas-del-Toro kreiĝis en 1903. Ĝiaj limoj estas: norde kun la Kariba Maro, sude kun la provinco Ĉirikio, oriente kaj sudoriente kun la komarko Ngabe-Bugleo, okcidente kaj nordoriente kun la provinco de Limón en Kostariko kaj sudokcidente kun la provinco Puntarenas en Kostariko. Ĉi tiu provinco kun kontinenta kaj insula teritorio estas dividita en kvar distriktojn: Bokas-del-Toro, Ĉanginolo, Almiranto kaj Ĉiriqui-Grando, kies ĉefurbo estas la urbo Bokas-del-Toro situanta sur Isla Colón.

Historio 
La historio de la provinco Bokas-del-Toro devenas de 1502, kiam admiralo Kristoforo Kolumbo vizitis la Golfon kaj Insulon, kiu portas sian nomon. En postaj jarcentoj, ĝin vizitis anglaj, nordamerikaj, germanaj kaj jamajkaj misiistoj maristoj. Ĉirkaŭ 1820, iuj nikaragvaj kaj kolumbiaj fiŝkaptistoj ekloĝis sur la insulo Bastimentos; poste, fine de la konstruado de la Panamo Fervojo, en 1855, enmigrintoj el Antiloj ekloĝis en Bocas del Toro. Fine de 1880 la kultivado de bananoj komenciĝis en la golfeto Almirante kaj la lageto Chiriquí, kaj en 1904 komenciĝis la konstruado de la bela konstruaĵo de Urba Palaco (Registaro), kun granda arkitektura valoro kaj ĝia respektiva parko. Ĉi tiuj verkoj finiĝis en 1906 kaj tiutempe la urbo Bocas del Toro akiris tian gravecon, ke ĝi estis la monda sidejo de la United Fruit Company kaj eldonis "The Central Ameritan Express", gazeto en la angla kaj hispana.

De 1909 ĝis 1915 la graveco de la urbo Bokas-del-Toro malpliiĝis, ĉar la agadoj kaj bananeksportoj translokiĝis al la haveno de Almirante; tamen la administraj funkcioj konserviĝis kaj daŭras sur Isla Colón.

Eksteraj ligiloj 
https://www.mingob.gob.pa/gobernacion-la-provincia-bocas-del-toro/

Provincoj de Panamo
Ĉirikio

Ĉirikio (hispane Chiriquí) estas provinco en Panamo. Ĝia ĉefurbo estas David. Ĝi troviĝas en la okcidenta parto de la lando, havante kiel limojn la provinco Bokas-del-Toro kaj la indiĝena regiono Ngabe-Bugleo norde, Kostariko okcidente, la provinco Veraguo oriente kaj la Pacifika Oceano sude. Ĝi estas dividita en dek tri distriktoj.

Historio
Ĝia malkovro estas atribuita al la Hispano Gaspar de Espinoza, en la jaro 1519. Oni fondis ĝin kiel provincon la 26-an de Majo 1849, kiam Panamo ankoraŭ estis parto de Kolombio.

Setlejoj
 Remedios 

provincoj de Panamo
Darieno

Darieno (en hispana lingvo Darién) estas nomo provinco en Panamo.
La ĉefurbo estas La Palma.

La regionon vizitis Kristoforo Kolumbo jam en 1501. Darieno estas la loko kie la eŭropanoj kreis la unuan loĝatan lokon en la amerika kontinento (aparte de la insuloj), en Santa María la Antigua del Darién. Tamen, ĝi ne sukcesis kaj la loĝantoj sin direktis al Panamurbo.

Ekologio 
Biogeografie la provinco apartenas al la Centramerika ekoprovinco de la Neotropika ekozono laŭ la sistemo de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Ĝi entenas la Humidajn arbarojn de Ĉokoo kaj Darieno, kiuj konstituas ekoregionon de la biomo "Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj".

Vidu ankaŭ 
 Darienio
 Nacia Parko Darieno

Provincoj de Panamo
Herrera (Panamo)

Erero () estas centra provinco de Panamo. Ĝi estas dividita en sep distriktoj. La ĉefurbo estas Chitré. Ĝi havas 2.340,7 km² kaj en 2008 la loĝantaro estis kalkulata je 111.647 loĝantoj.

Eksteraj ligiloj 

 http://brŭinhasampalinda.blig.ig.com.br/imagens/beijonagua.jpg

Provincoj de Panamo
Kokleo (provinco)

Kokleo (en la hispana lingvo Coclé) estas provinco de centra Panamo, en la suda marbordo. La ĉefurbo estas Penonomé. Ĝi havas areon de 4.927 km² kaj 228.676 loĝantoj (2010)

Ĝi estas ĉefe agrikultura regiono, ĉefe de sukero kaj tomatoj. Ankaŭ turismo nun pligraviĝas.

Coclé estas konata ankaŭ pro siaj arkeologiaj eltrovaĵoj.

La distriktoj (kaj ties ĉefurboj) de la provinco estas:

 Aguadulce
 Antón
 La Pintada
 Natá
 Olá
 Penonomé

Provincoj de Panamo
Los Santos (Panamo)

Los Santos (La Sanktuloj) estas provinco de Panamo, situanta en la sudo de la duoninsulo Azuero. La urbo Las Tablas (Panamo) estas ĝia ĉefurbo kaj la plej loĝata loko. Ĝi konsistas el la distriktoj Los Santos, Guararé, Las Tablas, Macaracas, Pedasí, Pocrí kaj Tonosí.

Kun areo de 3 809,4 km² kaj 89 592 loĝantoj, ĝi limas sude kaj oriente kun la oceano Pacifiko, norde kun la provinco Herrera kaj okcidente kun la provinco Veragŭo.

La moderna provinco Los Santos estis kreita en januaro 1945 anstataŭante la ne plu ekzistanta Azuero.

Provincoj de Panamo
Kolono

Kolono estas rekta, precipe premata vertikala aŭ oblikva verga elemento, kiu transprenas efikojn de ŝarĝo el la apudaj partoj de strukturo, kiujn ĝi subtenas. En klasika arkitekturo ĝi estas komponata de tri partoj: nome bazo (bazamento), fusto kaj kapitelo. La kolono estas la ĉefa elemento kiu utilas por diferencigi inter la tri ĉefaj klasikaj ordoj, nome dorika ordo, ionika ordo kaj korinta ordo.

Tipoj kaj konceptoj 
Laŭ Francisko Azorín kolono estas Alta cilindro, foje multflanka prismo, or subteni aŭ ornami, kies ordinaraj partoj estas bazo, fusto k. kapitelo. Li indikas etimologion el la latina columna, el columen (apogo). Kaj li aldonas la terminojn kolonaro, por vico de kolonoj, kaj interkolono, monolita kolono, ŝtona kolono, ŝtala kolono, afiŝa kolono, akvokolono, hidrargokolono, miliara kolono. Ĉiam laŭ Azorín oni povas dividi kolonojn jene:
 Laŭ la nombro de kolonoj aŭ de sia antaŭa kolonaro, la konstruaĵo nomiĝas: dustila (dukolona); tetrastila (kvarkolona); heksastila (seskolona); okastila (okkolono); eneastila (naŭkolonja); dekastila (dekkolona); dodekastila (dekdukolona); hekatonstila (centkolona).
 Laŭ la dispono de iliaj kolonaroj, la konstruaĵo nomiĝas: aptera (senkolona); monoptera (unu sola vico de kolonoj ĉirkaŭe); diptera (kun duobla kolonaro); prostila (kun antaŭa kolonaro); anfiprostila (kun antaŭa k. malantaŭa kolonaro); periptera (kun ĉiuflnka kolonaro)...
 Laŭ la interkolona distanco: piknostila, sistila, eŭstila, diastila, areostila, areosistila.

En figura senco, militkolono en armeoj estas formiĝo de soldataro kunmarŝanta en unu aŭ pluraj vicoj, en kiu la vicaro evidente pli longas ol larĝas.

Eroj 

 Abako
 Arkitravo
 Bazo
 Ekino
 Entablemento
 Entaso
 Fusto
 Galbo
 Imoskapo
 Kapitelo

Vidu ankaŭ 

 Diptera kolonaro
 Fosto
 Interkolonaro
 Kolonaro
 Masto
 Periptero
 Peristilo
 Pilastro
 Piliero
 Steleo

Notoj 

Arkitekturaj eroj
Konstruaĵoj
Struktura inĝenierado
Konstruado
Arkitekturo