Freiberg (Saksio)

Situanta inter Dresdeno kaj Chemnitz, je la norda rando de la Ercmontaro, Freiberg estas urbo de Germanio kun universiteto, unue ekigita kiel minista setlejo en la 12a jarcento. Kvankam la lasta minejo fermiĝis en 1969, en la malnova urbocentro ankoraŭ videblas la spuroj de la iama minado. Bergakademie, minista akademio, fondita en 1765, evoluis al moderna teknika universitato.

Freiberg estas la administra centro de la distrikto Centra Saksio, kreita la 1-an de aŭgusto 2008 – antaŭe ĝi estis la centro de pli malgranda administra unuo, laŭ la urbo nomata distrikto Freiberg. Fine de  la urbo havis  loĝantojn.

Post trovo de arĝenta erco 1168 ĉe la vilaĝo Christiansdorf ekkreskis minista setlejo, kiu ricevis urbajn rajtojn verŝajne en la jaro 1186. Ĝis ĉirkaŭ 1220 aldoniĝis laŭplane konstruita "Supra Urbo" kaj urbomuro. Sur la ekonomia bazo de la minado, Freiberg rapide evoluis je riĉa kaj laŭ tiama skalo popoloza urbo.

Bazaj informoj 
 Fondo: 1186
 Horzono: GMT+1h(+2h de aprilo ĝis oktobro)

Historio 

Laŭ un hipotezo, la praarbaro Miriquidi  Oni tamen ne certas ĉu Miriquidi situis en Saksio aŭ aliloke, sed la nomo estas ofte uzata en loka historio tie.

En la jaro 1162, Otto de Meißen fondis la monakejon Zella apud Nossen kaj donacis al ĝi la senarbigitan landon, kiu ampleksis 800 hubojn, tio estas 277 km².

Post trovo de arĝenta erco 1168 ĉe la vilaĝo Christiansdorf ekkreskis minista setlejo. Inter 1175 kaj 1180 oni ekkonstruis tie la preĝejo Sankta Nikolao. Inter 1180 kaj 1185 ekestis Mariapreĝejo, nuntempe la katedralo de Freiberg. Verŝajne en 1186 okazis la oficiala fondo de la urbo Freiberg. Ĝis ĉirkaŭ 1220 aldoniĝis laŭplane konstruita "Supra Urbo" kaj urbomuro.

Freiberg fariĝis modelo por pliaj saksaj minurboj, kaj pli ol tri jarcentojn ĝi estis la ekonomia centro kaj la plej popolriĉa urbo de la limgraflando Meißen, kun ĉirkaŭ 5 000 loĝantoj en 1300.

Ĉirkaŭ la jaro 1230 ekestis la abunde ornamita Ora Pordego kiel portalo de Mariapreĝejo. 1236 fondiĝis monakejo de la Dominikanoj kaj proksimume samtempe . Laŭ dokumenta mencio en la jaro 1248 ekzistis monakinejo de Magdalenaninoj. En 1260 oni instalis urban lernejon, kiu 1515 transformiĝis je latinlernejo.

En la 14-a jarcento okazis la unua krizo de la minado.

Evoluo de loĝantaro

Personoj rilataj al Freiberg 
 Abraham Gottlob Werner, tersciencisto
 Alexander von Humboldt, natursciencisto
 Aŭgusto, princo-elektisto
 Clemens Winkler, ĥemiisto
 Eduard Johnson, regionhistoriisto, filologo kaj ĵurnalisto
 Ferdinand Reich, ĥemiisto
 Friedrich Mohs, mineralogo
 Gustav Eduard Benseler, filologo
 Leopold von Buch, tersciencisto
 Miĥail Lomonosov, poeto kaj sciencisto
 Morico (Saksio), princo-elektisto
 Novalis, poeto
 Theodor Körner, poeto
 Theodor Richter, ĥemiisto

Vidindaĵoj 

 La urba katedralo
 Tersciencaj Kolektaĵoj
 Restaĵoj de la Urba Muro
 Kastelo Freudenstein
 Muzeo pri la historio de la urbo kaj de la minekspluato
 Naturscienca Muzeo
 La minejo "Himmelfahrt Fundgrube", kiu ofertas gvidadojn subterajn
 Preĝejo Sankta Nikolao (Nikolaikirche)

Komentoj

Vidu ankaŭ 
 Templo de Freiberg
 Tempolinio de Freiberg

Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo ()
 Informoj pri la urbo kaj turismaj eblecoj en germana lingvo (arkiva kopio)
  Informoj pri la paroĥa komunumo Petri-Nikolai en Esperanto (arkiva kopio)

 
Distrikto Centra Saksio
Urboj de Saksio
Iamaj eksterdistriktaj urboj de Saksio
Setlejoj en Ercmontaro en Germanio
Minada regiono Ercmontaro