Marksizam

Marksizam je filozofski pravac, metoda socioekonomske analize, kritika političke ekonomije i politička ideologija temeljena na spisima njemačkog filozofa Karla Marxa (po kojoj je dobio ime) i njegovog prijatelja i suradnika Friedricha Engelsa. Od svih tih spisa je najvažnija Marxova nedovršena knjiga Das Kapital.

Marksizam, koji se temelji na engleskoj političkoj ekonomiji, francuskom utopijskom socijalizmu i njemačkoj idealističkoj filozofiji iz prve polovice 19. vijeka, nastoji dati kritiku društva koja je istovremeno naučna i revolucionarna. Marksizam historiju tumači kroz sukob povlaštenih i potlačenih društvenih klasa, te smatra da će svi društveni problemi biti riješeni stvaranjem besklasnog društva zvanog komunizam. Kao prijelazna faza između kapitalizma - koga marksisti smatraju posljednjim stadijem klasnog društva - i komunizma bi se trebao uspostaviti socijalizam u kome bi postepeno trebalo biti ukinuto privatno vlasništvo nad sredstvima za proizvodnju.

Marksizam se danas uglavnom povezuje s revolucionarnim socijalizmom, odnosno raznim komunističkim pokretima i državama, iako su sve do 20. vijeka među marksiste spadali i umjereni socijalisti od kojih će kasnije nastati moderna socijaldemokracija.

Nakon pada Berlinskog zida i propasti komunističkih režima u Istočnoj Evropi, marksizam – temelj njihovih službenih ideologija – izgubio je dosta pobornika, ali je manji dio marksista to shvatio kao priliku za rehabilitaciju svoje filozofije, koju su, po njihovim navodima, izopačili vršitelji totalitarizma kao što su Staljin, Enver Hoxha, Mao i Pol Pot.

Klasični marksizam

Karl Marx i Friedrich Engels 
Karl Marx je boraveći uglavnom u emigraciji i u oskudnim (ne)prilikama ,a uz finansijsku,političku i stručnu pomoć fabrikanta Fridriha Engelsa(Friedrich Engels), počeo da pise glavna dela savremenog socijalističkog(komunističkog) pokreta: Manifest komunističke partije, Klasne borbe u Francuskoj, Osnovi kritike političke ekonomije, Kapital i druga dela. Od pretežno usmerenih dela najpoznatija su: Kritika Hegelove filozofije državnog prava, Ekonomsko-filozofski pukopisi i Teze o Fojerbahu.

Rani utjecaji

Glavne ideje

Klasa

Zapadni marksizam

Škole zapadne marksističke misli

Strukturni marksizam

Neomarksizam

Frankfurtska škola

Kulturni marksizam

Analitički marksizam

Marksistički humanizam

Ključni zapadni marksisti

Georg Lukács

Karl Korsch

Antonio Gramsci

Louis Althusser

Herbert Marcuse

Postmarksizam

Marksistički feminizam

Marksizam u političkoj praksi

Historija

Socijaldemokracija

Socijalizam

Komunizam 
Za više detalja, v. Komunizam i Komunistička država.

 Marksizam-lenjinizam 

 Trockizam 

 Maoizam 

 Ostali 

 Osporavanja marksističke prirode pojedinih pokreta 

 Kritike 

 Povezano 
 Marksistička teorija rata
 Marksistička teorija međunarodnih odnosa

 Izvori 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 Jon Elster, An Introduction to Karl Marx. Cambridge, England, 1986.
 Michael Evans, Karl Marx. London, 1975.
 Stefan Gandler, Critical Marxism in Mexico: Adolfo Sánchez Vázquez and Bolívar Echeverría, Leiden/Boston, Brill Academic Press, 2015. 467 pages. .
 
 Robinson, Cedric J.: Black Marxism: The Making of the Black Radical Tradition, 1983, Reissue: Univ North Carolina Press, 2000
 Rummel, R.J. (1977) Conflict In Perspective Chap. 5 Marxism, Class Conflict, and the Conflict Helix''
 Shenfield, S.D. Vladislav Bugera: Portrait of a Post-Marxist Thinker

Eksterni linkovi 

 Marxism Online 
 A Marxism FAQ - under construction 
 libcom.org - class struggle history, theory and discussion including many works by Marx and marxists
 Introductory article by Michael A. Lebowitz 
 History of Economic Thought: Marxian School 
 Modern Variants of Marxian political economy 
 Marxist.com In Defence of Marxism
 Marxists Internet Archive
 Pathfinder Books, Marxist bookstore online
 Marxism Page
 Marxist.net Marxist Resources from the Committee for a Workers' International
 Libertarian Communist Library Marxism archive 
 Marxism FAQ 
 The Open Society and Its Enemies. Volume II: The High Tide of Prophecy (Hegel, Marx and the Aftermath)  critique by Karl Popper
 An Austrian Perspective on the History of Economic Thought. Volume II: Classical Economics (Ricardo, Marx and Stuart Mill)  critique by Murray Rothbard
 Resurrecting Marx: The Analytical Marxists on Freedom, Exploitation, and Justice critique by David Gordon
 Debating Marxism Michael Albert (ParEcon) vs. Alan Maass (Marxism)
 Slobodna Jugoslavija - Najveća arhiva klasika marksizma na SH-HS jeziku  
 Novi Plamen - demokratsko-marksistički časopis 

 
Filozofske škole i tradicije
Filozofski pokreti
Kontinentalna filozofija
Političke ideologije
Materijalizam
Ljevica
Teorije historije