Zrenjanin

Zrenjanin (do 1935. Veliki Bečkerek, 1935–46. Petrovgrad; rum. Becicherecu Mare [ˈbet͡ʃʲkereku ˈmare], mađ. Nagybecskerek [ˈnɒɟbɛt͡ʃkɛrɛk], njem. Großbetschkerek [ˈɡʁoːsˌbɛtʃkəʁɛk]), najveći grad u Banatu, Vojvodina, Srbija.

Administrativni je centar Srednjobanatskog okruga, kao i istoimene opštine. Godine 2002. grad je imao 79.773, dok je opština imala 132.051 stanovnika.

Zrenjanin je najveći grad u Banatu i treći najveći grad Vojvodine (iza Novog Sada i Subotice).

Istorija 
Zrenjanin se spominje 1326. godine kao selo podignuto na tri ostrva reke Begej. Kasnije je bila podignuta i tvrđava, a mesto su naselili Srbi, Nemci, Rumuni, Italijani, Francuzi, čak i Španci ("Nova Barselona"). Veliki Bečkerek (Nagybecskerek), stari naziv mesta, postao je trgovište 1769. godine. Grad je 1807. doživeo katastrofalni požar. Od 1935. godine grad se naziva Petrovgrad, a od 1946. godine – Zrenjanin, po narodnom heroju Žarku Zrenjaninu Uči. U Drugom svetskom ratu s područja Zrenjanina je sedam narodnih heroja poginulo u borbi, a oko 10.000 stanovnika bilo je u logorima i zatvorima, od čega je 2.500 streljano.

Geografija 
U opštini se nalaze naseljena mesta: Melenci, Taraš, Jankov Most, Elemir, Klek, Aradac, Banatski Despotovac, Knićanin, Lazarevo, Botoš, Lukićevo, Ečka, Lukino Selo, Mihajlovo, Tomaševac, Stajićevo, Orlovat, Čenta, Farkaždin, Perlez i Belo Blato.

Gradska naselja 

 Brigadira Ristića
 Aradac
 Bagljaš
 Centar
 Gradnulica
 Gradnulica guvno
 Čontika
 Žitni trg
 4. jul
 Dolja – Crni Šor
 Mala Amerika
 Duvanika
 Stari Bagljaš
 Mužlja
 Mužljanska kolonija
 Lesnina
 Ruža Šulman
 Berbersko
 Novo Berbersko
 Putnikovo
 Šećerana
 Zeleno Polje
 Šumica
 Gradnulica Bikes

U gradu i okolini ima dosta kulturno-istorijskih spomenika i poznatih institucija: Narodni muzej, Palata Dunđerski, Pozorište, Istorijski arhiv, Biblioteka, Likovna kolinija u Ečki s Galerijom i mnoge škole. Postoji Banatsko udruženje književnika http://www.najboljeizbanata.rs/best-from-banat-trg-umetnika.php koje dodeljuje nagradu NAJBOLJE IZ BANATA na Savindan svake godine, predsedavajući je Ivan Danikov.Izdavačka kuća Art-Projektizdaje časopis za književnosti umetnost NaTron.

1976. godine sa radom počinje Kulturno-umetničko društvo "Gik Banat Pionir". Osnivači su sundiklane i omladinske organizacije građevinsko-industrijskog kombinata "Banat". Kulturno-umetničko društvo danas broji oko 300 članova, koji su raspoređeni u Izvođačkom, starijem dečjem, dečjem ansamblu, kao i u najmlađem dečjem sastavu koji uči svoje prve korake i igre, Narodnom orkestru i pevačkoj grupi. U Društvu rade mladi ljudi, sa igrčkim iskustvom od 10 i više godina, i sami potekli iz ovog društva, veliki entuzijasti, stičući svoje znanje od eminentnih stručnjaka i poznavaoca našeg folklora i muzike na seminarima u organizaciji Etnografskog fakulteta iz Beograda, i muzičkim školama, koji su i danas aktivni učesnici i stvaraoci programa i koji svoju ljubav prema igri, pesmi i narodnim instrumentima, pokušavaju da prenesu na one koji tek stasavaju. 
Društvo je član Saveza amatera kulturno umetničkih društava opštine Zrenjanin, član Udruženja dečjih ansambala Srbije, zatim član Udruženja radničkih kulturno-umetničkih društava Srbije, i član Međunarodnih organizacija I.O.V. i C.I.O.V. od 1998. godine.

Privreda 
Zrenjanin je značajan industrijski centar Banata i Vojvodine. U Zrenjaninu su industrija tekstila, tepiha, nameštaja, duvana, građevinsko-industrijski kombinat, brodogradilište na Begeju, a najvići je poljoprivredno-prehrambeni kombinat. Na reci Begeju i Begejskom kanalu razvijen je ribolov. Poznata su i lovišta, a pored Melenaca je i banja Rusanda (osnovana 1859).

Sport 
U Zrenjaninu postoji nekoliko sportski klubova FK "Banat" , RK "Proleter Agroživ" , STK" Banat" , Savate Klub "Banat" , KK " Proleter Naftagas" , AK "Proleter" Zrenjanin , AK "Banat" Zrenjanin , AK "AS 023" , Škola Atletike "Long Jump Ivana Španović" i KK "Zrenjanin" . Ronilački klub "Begej"

Slavni ljudi 

 László Kovács, pisac i pjesnik;
 Ivan Ivanji, pisac i prevodilac;
 Ivan Pančić, slikar i fotograf;
 Aranka Palatinus, spisateljica i novinarka;
 Joe Penner, američki komičar i radio-zvijezda 1930-ih;
 Ivana Španović, poznata atletičarka; 
 Momir Rnić, poznati rukometaš i trener; 
 Dejan Bodiroga, poznati košarkaš najbolji igrač Evrope iz Kleka; 
 Vladimir Grbić, poznati odbojkaš iz Kleka; 
 Nikola Grbić, poznati odbojkaš iz Kleka;
 Nenad Bjeković, poznati fudbaler i član uprave FK Partizan iz Beograda;
 Milorad Stanulov, poznati veslač osvajač olimpijske medalje;
 Slobodan Dubajić, bivši fudbaler;
 Vukosava Đapić, atletičarka; 
 Miroslava Najdanovski, poznata srpska plivačica
 Ilija Ivić, poznati fudbaler; 
 Vladimir Ivić, poznati fudbaler; 
 Zvonimir Vukić, poznati fudbaler; 
 Jovana Brakočević, poznata odbojkašica ;
 Dejan Govedarica, bivši fudbaler;
 Danica Živanov, bivša jugoslovenska atletičarka
 Roberto Rac, poznati vijolinist, "čudo od djeteta";
 Vanja Kevresan, poznati Jazz gitarista
 Mirko Vučurević ili Vučurović, poznati privrednik i bivši vlasnik FK Banat iz Banatskog Dvora
 Ivana Popadić-Popov, savate borac i član Savate Saveza Srbije;
 Milivoje Brakočević, bivši rukometaš;
 Zvonimir-Zvonko Vujin, poznati bokser;
 Maja Ognjenović, poznata odbojkašica ;
 Žarko Soldo, bivši fudbalski trener;
 Mirko Todorović, bivši fudbaler; 
 Sreten Vasić, bivši fudbaler;
 Jelena Živković, poznata rukometašica;
 Žarko Čabarkapa, košarkaš;
 Stojanka Novaković - "Stoja", poznata folk pevačica;
 Jani Hajdu, poznati sportski trener ;
 Ferenc Hampamer, poznati kajakaš
 Slavko Anđel Slive, poznati žongler;
 Duško Tošić, poznati fudbaler;
 Janika Balaž, srpski tamburaš romskog porekla;
 Zoran Tošić, poznati fudbaler;
 Ivan Lenđer, poznati plivač;
 Kristina Kukić, karatiskinja;
 Kristina Kija Kockar, rijaliti pobednica, pevačica, glumica;
Slobodan Radanović, rijaliti učesnik, pevač;

Vanjski linkovi 

 Izvor informacija o gradu 
 Službena prezentacija grada i opštine  (srpski i engleski)
 Privredni portal grada Zrenjanina
 Info portal i servis Asocijacije Mesnih zajednica grada Zrenjanina 
 Informacioni portal grada Zrenjanina
 KTV Televizija 
 Radio Televizija SANTOS
 Službena stranica rimokatoličke dijeceze Zrenjanin 
 Moj Zrenjanin
 Stranica hotela "Vojvodina"
 List Zrenjanin
 Zrenjaninski Sport 
 Stranica lokalnog nedeljnika "Zrenjanin"
 Zrenjanin online
 Vila Daniel, Zrenjanin
 Lovački dvorac Kaštel Ečka
 NaTron časopis za književnost i umetnost 
 Arhiv Zrenjanin
  
 Evropski Pokret Zrenjanin

 
Gradovi u Srbiji
Gradovi u Vojvodini
Grad Zrenjanin
Vikiprojekat geografija/Naselja u Srbiji