Akira Kurosawa

Akira Kurosawa (Omori, Tokio, 23. mart 1910. - Setagaya, Tokio, 6. septembar 1998.) japanski režiser, scenarist i producent.

Zbog složenosti autorske ličnosti, kojom nadmoćno nadvladava složene raspone raznorodnih dramskih struktura, na zapadu je nazvan "Shakespeareom savremenog filma", dok je u domovini dobio nadimak "Imperator". Kurosawa je neosporno jedan od najsnažnijih i najoriginalnijih autora i japanske i svjetske kinematografije. Jedinstvenu temu svoga stvaralaštva Kurosawa određuje pitanjem "zašto ljudi ne mogu živjeti sretnije zajedno?"

Život 
Akira Kurosawa je bio jedan od najvažnijih i najutjecajnijih redatelja u historiji filma i tokom svoje karijere, koja je trajala 57 godina, režirao je 30 filmova.

Kurosawa se priključio japanskoj filmskoj industriji 1936. godine, nakon što je kratko vrijeme radio kao slikar. Nakon godina rada na mnogobrojnim filmovima kao pomoćni režiser i scenarist, debitovao je kao režiser 1943., za vrijeme Drugog svjetskog rata, sa popularnim akcijskim filmom Sanshiro Sugata. Nakon rata, hvaljeni Drunken Angel (1948), u kojem je Kurosawa glavnu ulogu dao tada nepoznatom glumcu Toshiru Mifuneu, učvrstio je režiserovu reputaciju kao jednog od najvažnijih mladih redatelja u Japanu. Toshiro i Kurosawa će surađivati u još 15 filmova. Njegova žena, Yōko Yaguchi, također je nastupila u jednom od njegovih filmova.

Rashomon, koji je premijerno prikazan u Tokiju u augustu 1950. godine, te u kojem je Mifune ponovo glumio, 10. je septembra 1951. postao iznenađujući pobjednik Zlatnog lava na Venecijanskom filmskom festivalu i nakon toga je prikazan u Evropi i Sjevernoj Americi. Komercijalni i kritički uspjeh tog filma po prvi put je otvorio Zapadna filmska tržišta japanskoj filmskoj industriji, što je pak dovelo do međunarodnog priznanja japanskih redatelja. Tokom 1950-ih i ranih 60-ih, Kurosawa je režirao otprilike jedan film godišnje, uključujući i veliki broj vrlo cijenjenih filmova kao što su Ikiru (1952), Seven Samurai (1954) i Yojimbo (1961). Nakon sredine 60-ih postao je mnogo manje plodan u pogledu stvaralaštva, ali njegova kasnija djela, uključujući i dva konačna epa, Kagemusha (1980) i Ran (1985), nastavila su osvajati nagrade, uključujući i Zlatnu palmu za Kagemushu, mada više u inostranstvu nego u Japanu.

1990. je primio Oscara za životno djelo. Preminuo je u Tokiju 6. septembra 1998. od posljedica moždanog udara. Posthumno je nazvan "Azijcem vijeka" u kategoriji "Umjetnost, literatura i kultura" u časopisu AsianWeek i na CNN-u, te ga se smatra "jednim od [pet] ljudi koji su najviše doprinijeli poboljšanju Azije u posljednjih 100 godina".

Filmografija 
 Sanshiro Sugata (1943)
 The Most Beautiful (1944)
 Sanshiro Sugata Part II aka Judo Saga 2 (1945)
 They Who Step on the Tiger's Tail (1945)
 No Regrets for Our Youth (1946)
 One Wonderful Sunday (1946)
 Drunken Angel (1948)
 The Quiet Duel (1949)
 Stray Dog (1949)
 Scandal (1950)
 Rashomon (1950)
 The Idiot (1951)
 Ikiru aka To Live (1952)
 The Seven Samurai (1954) (sedam samuraja)
 Record of a Living Being aka I Live in Fear (1955)
 The Throne of Blood aka Spider Web Castle (1957)
 The Lower Depths (1957)
 The Hidden Fortress (1958)
 The Bad Sleep Well (1960)
 Yojimbo aka The Bodyguard (1961)
 Sanjuro (1962)
 High and Low aka Heaven and Hell (1963)
 Red Beard (1965)
 Dodesukaden (1970)
 Dersu Uzala (1975)
 Kagemusha aka Shadow Warrior (1980)
 Ran (1985)
 Dreams aka Akira Kurosawa's Dreams (1990)
 Rhapsody in August (1991)
 Madadayo aka Not Yet (1993)

Nagrade 
AMERIČKA FILMSKA AKADEMIJA
 1975- Najbolji strani film Dersu Uzala
 1990- Počasni oskar za životno djelo

FILMSKI FESTIVAL U BERLINU
 1959- Najbolja režija The Hidden Fortress (1959)

BRITANSKA FILMSKA AKADEMIJA
 1980- Najbolja režija Kagemusha

FRANCUSKA FILMSKA AKADEMIJA
 1980- Najbolji strani film Kagemusha

FILMSKI FESTIVAL U KANU
 1980- Najbolji film Kagemusha

NATIONAL BOARD OF REVIEW
 1951- Najbolja režija Rashomon
 1985- Najbolja režija Ran

UDRUŽENJE KRITIČARA NJU JORKA
 1985- Najbolji strani film Ran

VENECIJANSKI FILMSKI FESTIVAL
 1951- Najbolji film Rashomon
 1954- Najbolja režija Sedam samuraja
 1982- Počasna nagrada za životno djelo

Relevantni članak 
 Film
 Oskar
 Spisak režisera

Vanjske veze 

 Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
 Akira Kurosawa News and Information
 Profile at Japan Zone
 Akira Kurosawa Database
 Bohème Magazine  Ikiru: The Art of Living
 Japanese Film - Kurosawa 
 Great Performances: Kurosawa (PBS)

Izvori 

Japanski filmski režiseri
Nominovani za Oscara za režiju
Dobitnici Zlatne palme