alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Ләшәү Тамак

Ләшәү Тамак — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Почта индексы — 423353.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Баткак

Баткак — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Халык саны — 92 тирәсендә. Почта индексы — 423357.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Авыл җирлегендә туган күренекле шәхесләр 
Роберт Егор улы Андреев – җырчы, композитор, Тукай бүләге иясе.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Яңа Имән

Яңа Имән — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) ягъни UTC+3. Почта индексы — 423350.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Тарих 
1880 ел Яңа җирләрне үзләштерү, сөрүлек җирләрне арттыру максаты белән Иске Имән авылынннан мәҗбүри рәвештә 15 хуҗалыкны Күтәмәле белән Баткак авыллары арасындагы куе урман эченә күчәргә мәҗбүр итәләр. Бу урманда алар Пасмарау баярының урман каравылчысы белән очрашалар. Баяр белән килешеп шушы урында үзләренә йорт салырга булалар. Йортларны җиткереп бетергәнче алар Баткак авылында яшиләр. Урман эчендә булуга карамастан, беренче йортларны читәннән үреп, эчен һәм тышын балчык белән сылап, ә кайберләре землянка казып шунда тормыш итә башлыйлар.

Авылга Яңа Имән дигән исем бирелә. Баштагы чорда эшкәтү өчен җир булмый. Ирләр һәм хатын-кызлар баярга 16 шар сәгать эшлиләр. Ләкин хезмәт хакы 25-30 тиеннән артмый. Хатын-кызлар кыш көннәрендә баярга җеп эрләп, киндер сугып тамак туйдырганнар.

Берничә ел узгач, ирләргә генә Иске Завод яннынан җир биргәннәр. Еллар узгач авылга күчеп килүчеләр күбәйгән, авыл зурайган. Авыл халкы нинди дә булса мәсәләне хәл итәсе булса җыенга җыела торган булганнар. Җыенда авыл старосты сайланган. Якын тирә авыллардан өч мулла күчеп килгән. Дин тагыда көчәйгән.

Авылда мәчетләр салынганчы ир балалар Урта Кәшергә укырга йөргәннәр. Алар анда торып укыганнар. Авылда мәчет төзелгән, ләкин балаларны укыту мулла өендә алып барылган. Балалар анда мулла һәм абыстай кушкан йомышлардан арына алмаганнар, димәк бернинди дә белем алмаганнар.

Бөек Октябрь Социалистик Революциясе барлык Россия халыклары белән бергә Яңа Имән авыл кешеләренә дә якты көн алып килде. Совет властене, беренче көннәреннән үк халык аны яклау өчен күтәрелде. Яшь Совет Властен саклап калу, армиягә азык-төлек туплау өстендә эшләделәр. Күпләр яшь Совет дәүләтен сакларга үз теләкләре белән белән киттеләр. Китүчеләрнең күбесе әйләнеп кайтмаганнар.

1919 елда авылда 3 кешедән торган комсомол оешмасы төзелә.

1918 елны халыкка җирләр бүленеп бирелә. Авыл халкы хосусый миллек белән яши башлый. Беренче авыл Советы председателе сайлана.

1920 ел — гражданнар сугышы башлана. Авыл кешеләре үз иреге белән сугышка китәләр.

1930 ел — Яңа Имән авылында беренче коллектив хуҗалык оештырыла. Ул 17 хуҗалыктан тора. Авылда барлык кешеләрдә колхозга кереп бетә.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Күтәмәле

Күтәмәле — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Почта индексы — 423355.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Шәхесләр 
 Мөҗип Низамиев (1934―2012), 2000―2004 елларда Казандагы Г. Тукай музее директоры, 1971―1997 елларда ТАССР (1991 елдан ТР) мәдәният министры урынбасары, ТАССР (1977) һәм РСФСР (1984) атказанган мәдәният хезмәткәре. 
 Диләрә Зөбәерова (1930―2000), журналист, язучы, ТАССР атказанган мәдәният хезмәткәре (1980).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Колмәт (Татарстан)

Колмәт — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Почта индексы — 423358.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Игәнәбаш

Игәнәбаш — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Халык саны — 80 тирәсендә. Почта индексы — 423356.

Тарих 
1923 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Мортышбаш

Мортышбаш — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Почта индексы — 423350.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Шәхесләр 
 Ринат Мөхәммәтҗанов (1952—2014), табиб, балалар хирургы, РФ атказанган табибы (1994).
 Гөлира Фатыйхова (1953), балалар табибы, Җәлил район хастаханәсенең бүлек мөдире, Татарстанның атказанган табибы.

Дин 

Ислам
 «Иман» мәчете

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Илексаз

Илексаз (Иляксазово) — Татарстан Җөмһүриятенең Сарман районындагы торак нокта. Әлегә муниципаль халәте  — село (федераль классификатор буенча). Илексаз - Илексаз авыл җирлеге баш авылы, икътисади, мәдәни һәм белем бирү узәге.

Тарих 
XV гасырда Татар халкы белән нигезләнгән. Нигезләнү урыны итеп сайланган уңышлы елга тирәсе, Илек сазлыгы кыры һәм зур болын тигезлеге. Илексаз авылы кырында киләчәктәге Сарман районы башкаласы Сарман авылы да нигезләнгән. Илексаз авылы Пугачев утүен кичерә. Киләчәктә авылда мәдәни үзәкләр, оешмалар, фермалар, мәктәп, мәчетләр нигезләнә. Халык арта, төп халык арту күзәтелә революция чорында. Киләчәктә хуҗалык һәм мәдәният узәгенә әверелә.

Демография 

Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Дин 

Ислам
 «Ихлас» мәчете
 ике зират

Моны да карагыз 
 Татар Илеге елгасы

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
 Сайт Иляксазово, О селе, Село РТ.
 Населённые пункты РТ и района Сарман
Кәүҗияк

Кәүҗияк — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Халык саны — 551 тирәсендә. Почта индексы — 423360.

Тарих 
1744 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Димитарлау

Димитарлау, инкыйлабка кадәр Дөмәй Тарлавы () — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Халык саны — 144 тирәсендә. Почта индексы — 423364.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Дин 

Ислам
 Нуретдин мәчете

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Ләке

Ләке — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Почта индексы — 423366.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Дин

Православие 
 Петр һәм Павел чиркәве

Күренекле кешеләр 
 Ямаш Игәнәй, татар шагыйре, журналист, публицист.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Азалак

Азалак — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Халык саны — 533 тирәсендә. Почта индексы — 423371.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Карашай-Саклау

Карашай-Саклау — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Халык саны — 347 тирәсендә. Почта индексы — 423378.

Тарих 
1735 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Авылда туган күренекле кешеләр 
 Әзһәр Хөсәенов (1941―2019), Минзәлә, Курчак театры, Камал театры директоры.
 Әмирҗан Гәрәев (1940―2005), генерал-майор, хәрби табиб, РСФСР атказанган табибы.
 Әлфинә Сибгатуллина (1962), филология фәннәре докторы, профессор, әдәбият галиме (Төркия).
 Нәкыя Cәфәрова (1923―2021), Бөек Ватан сугышы ветераны, укытучы; сәясәтче Әсгать Сәфәровның әнисе.
 Рафаэль Солтанов (1946―1974), спорт мастеры, татарча көрәш буенча РСФСР чемпионы.

Дин 

Ислам
 Гаязетдин мәчете

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
 Татарский энциклопедический словарь. Казань: Институт татарской энциклопедии АН РТ, 1999. ISBN 0-9530650-3-0

Әдәбият 
 Сарман районы энциклопедиясе (төзүче Дамир Гарифуллин). Яр Чаллы: Идел-йорт, 2000.

Искәрмәләр
Яңа Саклау

Яңа Саклау — Татарстан Республикасының Сарман районындагы авыл.

Почта индексы — 423378.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Дин 

Ислам
 Мәчет
Православие
 зират

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Агнеевка

Агнеевка — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Почта индексы — 422863.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Антоновка (Спас районы)

Антоновка — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 603 тирәсендә. Почта индексы — 422866.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Шәхесләр 
 Федор Демышев (1902-1937), Казан марксизм-ленинизм институты директоры.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Вожи

Вожи — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 409 тирәсендә. Почта индексы — 422855.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Гөлеш

Гөлеш — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 151 тирәсендә. Почта индексы — 422854.

Тарих 
1930-елларда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 55%, татарлар — 37%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Екатериновка (Спас районы)

Екатериновка — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 120 тирәсендә. Почта индексы — 422858.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар — 51%, руслар — 48%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Танылган шәхесләр 
 Антонина Талалаева (1909-1987), 5 нче чакырылыш ССРБ Югары Шурасы депутаты

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Йолдыз (Спас районы)

Йолдыз — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Почта индексы — 422864.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Ирек (торак пункты)

Ирек — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 33 тирәсендә. Почта индексы — 422864.

Тарих 
1920-елларда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кирпичный (Спас районы)

Кирпичный — Татарстан Республикасының Спаск районындагы поселок.

Почта индексы — 422846.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Красный Вал

Красный Вал — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 207 тирәсендә. Почта индексы — 422850.

Тарих 
XIX гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Куралово (Спас районы)

Куралово — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Почта индексы — 422853.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Мартышачий

Мартышачий — Татарстан Республикасының Спаск районындагы поселок.

Почта индексы — 422866.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Никольски (Спас районы)

Никольское — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Почта индексы — 422854.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Нәлет

Нәлет — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Почта индексы — 422863.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Иске Рәҗәп

Иске Рәҗәп — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 850 тирәсендә. Почта индексы — 422865.

Тарих 
Чагыштырмача 1699 елда нигезләнгән (беренче тапкыр рәсми рәвештә искә алынган).

Ташбилге зиярәтендә 14 гасырга караган кабер ташы сакланган: "Энбал оглы Хәсән зийарәте турур... Тарих йети йүз кырк беш-дә, рәҗәп айынын үченче күне әрди". — "Анбала сына Хасана место погребения... По летосчислению в семьсот сорок пятом (1343 елда), раджаба месяца третий день был"; "Әмбал оулы Хәсән оулы хаҗи Бу бәлүкү кү". — "Амбала сына, Хасана сына хаджи надмогильный памятник это".

1675 елда мәчет булганлыгы билгеле.ХVIII йөз башында беренче мәчет имамы Ахун Кадыйрмөхәммәт Сүнчәләй (1670 елда туган) Болгарда, Пётр I нең указы буенча, шәһәрлектәге тарихи һәйкәлләрне һәм шундагы мөселман кабер ташларын Йосыф Ижбулат белән бергә тәрҗемә итә.

1695 елның 13 декабрендә Петр I нең указы: "Тарих җиде мең дә ике йөз өченче, декабрьнең унөченче көнендә указ олуг, бөек падишаһ хәзрәте олуг князь Пётр Алексеевич һәм олуг һәм кечек ак падишаһ Россия йортын үзе тотучы, үзе биләүче, указ көче белән Казан өязенең Рәҗәп авылы татарлары югарыда язылган җирләрне сукалау һәм печәнен чабу өчен укадиләр илән биләргә олуг падишаһ хәзрәтенең бердән ясак белән тармакка, ягъни түләргә, бу замандагы аңлатуны казнага түләргә яздым" (мулла Зәйнелгабидин бине Габделкәрим тәрҗемәсендә).

XVII гасырның 90 нчы елларында Майна һәм Кече Чирмешән елгалары арасындагы территориядә ясаклы авыллар барлыкка килә. 1699 елда 71 йорт җире булган Бәрән авылы, 1710 елга Көнбатыш Кама аръягындагы иң эре, 800 ләп кеше яшәгән, торак пунктларга әйләнә. Авылны эреләндерү, аның халкының бер өлеше (1710 елда) чыгып китүенә һәм Чәчәкле дигән яңа авыл барлыкка килүенә китерә.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Шәхесләр 
 Фәнил Әгълиуллин (1975), ТР җир һәм мөлкәт мөнәсәбәтләре министры (2019 елның 19 сентябреннән), ТР Президентының ярдәмчесе — хәвефсезлек хезмәте җитәкчесе (2016—2019 елларда), полиция полковнигы.
 Зиннәтулла Гыйззәтуллин (1924―2022), Бөек Ватан сугышы ветераны, запастагы капитан, Татарстанның атказанган укытучысы (2002).
 Камил Ногаев (1956), агроном, Спас районы башлыгы (1995—2019), ТР атказанган авыл хуҗалыгы хезмәткәре, VI чакырылыш ТР ДШ депутаты.

Мәгариф 

 Урта мәктәп.

Мәдәният 
 Иске Рәҗәп тарих-туган якны өйрәнү музее

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кузнечиха

Кузнечиха — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Почта индексы — 422863.

Тарих 
Беренче тапкыр 1727 елда телгә алына.

1935—1960 елларда — ТАССРның Кузнечиха районы үзәге.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Танылган шәхесләр 
 Илдус Нәфыйков, Марий Эл прокуроры (2023 елдан), ТР прокуроры (2013―2023).
 Александр Дымкин (1924-1992), геолог.

Шулай ук карагыз 
 Суар

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Иж-Борискино

Иж-Борискино — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 253 тирәсендә. Почта индексы — 422867.

Тарих 
1691 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 51%, чуашлар — 44%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Балымер

Балымер — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 156 тирәсендә. Почта индексы — 422846.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Идел буе Болгары чорында ук нигезләнгән. Руслар 17 йөзнең 2 нче яртысында килеп урнаша. 1861 елгы реформага кадәр халкы алпавыт крәстияннәре (элек кенәз Баратаевларның крепостнойлары) катлавына керә, игенчелек, терлек үрчетү, поташ заводы өчен чимал әзерләү белән шөгыльләнә. 20 йөз башында Балымерда зимства мәктәбе, зур пар (1874 тә төзелә), 3 җил һәм 1 ярма ярдыру тегермәне, тимерчелек, 4 вак-төякләр кибете, пристән эшли. Бу чорда авыл җәмәгатенең имана җире 336 дисәтинә тәшкил итә. 1920 елга кадәр Казан губернасының Спас өязе Өчкүл волостена керә. 1920 дән — ТАССРның Спас кантонында. 1930 елның 10 августыннан — Спас (1935-91 дә — Куйбышев) районында.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Икътисад 
Халкының төп шөгыле — кырчылык, мөгезле эре терлек асрау.

Мәгариф
Башлангыч мәктәп.

Мәдәният
Клуб. Китапханә.

Археологик истәлекләр
Авыл янында Балымер археологик комплексы сакланган.

Шулай ук кара
 Balımer kompleksı

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Гусиха (Таловая кушылдыгы)

Гусиха (балка Гусиха) — Россия территориясеннән ага торган елга. Ырынбур өлкәсе  биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Таловая елгасының сул ярыннан 36 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 22 км.

Су реестры мәгълүматы 
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Җаек су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Җаек елгасы бассейны (Россия булеге) Сакмар елгасыннан түбенрәк, Илек елгасын кертми. Кече елга бассейны — бассейны юк, елга бассейны — Җаек (су бассейнының Россия өлеше).

Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
 Дәүләт су реестрында су объектының коды — 12010001012112200010351
 Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 112201035
 Бассейн коды — 12.01.00.010
 ГӨ буенча  — 12
 ГӨ буенча чыгарылышы — 2

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 РФ табигать ресурслары һәм экология министрлыгы сайты 

Ырынбур өлкәсе елгалары
Бугровка (елга)

Бугровка — Россия территориясеннән ага торган елга. Кемерово өлкәсе биләмәләрендә ага. Елганың тамагы Черновой Нарык елгасының сул ярыннан 13 км ераклыкта урнашкан. Елга озынлыгы 12 км.

Су реестры мәгълүматы 
Россия дәүләт су реестры мәгълүматы буенча елга Югары Об су бассейны округында урнашкан, су хуҗалыгы участогы — Томь елгасы, Новокузнецк каласыннан Кемерово каласына чаклы,. Кече елга бассейны — Томь, елга бассейны — Об (өске өлеше) Иртеш кушылганга чаклы.

Су ресурсларының федераль агентлыгы мәгълүматы буенча:
 Дәүләт су реестрында су объектының коды — 13010300312115200010824
 Гидрологик өйрәнү (ГӨ) буенча коды — 115201082
 Бассейн коды — 13.01.03.003
 ГӨ буенча  — 15
 ГӨ буенча чыгарылышы — 2

Искәрмәләр

Сылтамалар 
 РФ табигать ресурслары һәм экология министрлыгы сайты 

Кемерово өлкәсе елгалары

ru:Бугровка
Аграмак

Аграмак — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 348 тирәсендә. Почта индексы — 422859.

Тарих 
1920 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 60%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кызыл Бистә

Кызыл Бистә — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 409 тирәсендә. Почта индексы — 422850.

Тарих 
XIX гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кожаевка

Кожаевка — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 173 тирәсендә. Почта индексы — 422854.

Тарих 
1710 елда нигезләнгән.

Кожаевка авылы Спас районында, Актай елгасы буенда, Болгар шәһәреннән төньяк-көнчыгышка таба 60 км.ераклыкта урнашкан. 20 нче гасыр башында авылда чиркәү-мәхәллә мәктәбе(1885 нче елда ачылган), 3 тегермән, 2 вак лавкалар эшли.Бу чорда авыл җәмгыятенең җир биләмәсе 1471,4 дисәтинә тәшкил итә. 1920 елга кадәр авыл Казан губернасы Спас өязе Николо-Пичкас волостена керә. 1920 елдан башлап Татарстан АССР Спас кантоны составында, ә 10.08.1930 елда Спас районына керә.Үзгәртүләр аркасында 1935 елның 1 апреленнән 04.10.1991 нче елга кадәр - Куйбышев районында.1991 едан хәзерге көнгә кадәр авыл яңадан Спас районында.Халык саны: 1782 елда - 190 ир - ат җенесе, 1859 елда - 457, 1897 елда - 847, 1908 елда - 900, 1920 елда - 873, 1926 елда - 503, 1938 елда - 484, 1949 елда - 362, 1958 елда - 423, 1970 елда - 293, 1979 елда - 250, 1989 елда-237 кеше.2002 елда-188 кеше (рус).

Халык кырчылык, сөт терлекчелеге белән шөгыльләнә.

Авылда урта мәктәп, мәдәният йорты, китапханә,ФАП, кибетләр бар.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бураково

Бураково — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 63 тирәсендә. Почта индексы — 422860.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Көек (Спас районы)

Көек — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 308 тирәсендә. Почта индексы — 422854.

Тарих 
1710 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Шәхесләр 
 Илдус Ибәтуллин (1946), галим.
 Абдулла Алиш (1908-1944), татар язучысы, балалар өчен әкиятләр иҗат итә, Муса Җәлилнең көрәштәш дусты

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Әҗмәр

Әҗмәр — Татарстан Республикасының Спаск районындагы авыл.

Халык саны — 324 тирәсендә. Почта индексы — 422847.

Тарих 
1656 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар — 70%, руслар — 23%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Шәхесләр 
 Әнәс Сәлахов (1923—2020), педагог, СССР халык укытучысы (1980).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Коминтерн (Татарстан)

Коминтерн — Татарстан Республикасының Спаск районындагы поселок.

Халык саны — 82 тирәсендә. Почта индексы — 422864.

Тарих 
1920-елларда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Айдар (Теләче районы)

Айдар — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 369 тирәсендә. Почта индексы — 422075.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Шәхесләр 
 Рәүф Сабиров (1894-1937), 1921-1924 елларда Татарстан Үзәк башкарма комитеты президиумы рәисе.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Алан Җөри

Алан Җөри (Казаклар) — Татарстан Республикасының Теләче районындагы юкка чыккан авыл.

Халык саны — 0. Почта индексы — 422091.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): Татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Алга (Теләче районы)

Алга — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 57 тирәсендә. Почта индексы — 422092.

Тарих 
1930 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар, руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Ачы (Теләче районы)

Ачи — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 209 тирәсендә. Почта индексы — 422080.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 78%, татарлар — 20%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Шәхесләр 
 Владимир Залежский (1880-1957), инкыйлабчы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Балыклы (Теләче районы)

Балыклы — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 323 тирәсендә. Почта индексы — 422085.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Мишә

Олы Мишә — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 389 тирәсендә. Почта индексы — 422088.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Авыл белән бәйле шәхесләр 
 Рашат Низамиев (Рашат Низами) (1950―2023), язучы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Мирәтәк

Олы Мирәтәк — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 53 тирәсендә. Почта индексы — 422096.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар, руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Шәхесләр 
 Василий Филиппов (1900-1938), ТАССР баш прокуроры.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Тиләҗе

Олы Тиләҗе — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 241 тирәсендә. Почта индексы — 422091.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Югары Кибәхуҗа

Югары Кибәхуҗа — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 422 тирәсендә. Почта индексы — 422083.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Күренекле кешеләр 
Бертуган Максудовлар:
Гаяз Максуди (1891—1942), җәмәгать эшлеклесе, мөхәррир.
Мәхмүд Максуд (1900—1962), татар язучысы, тәрҗемәче.
 Нәҗип Максудов (1903—1976), техник фәннәр кандидаты, Казан авыл хуҗалыгы институты кафедра мөдире. 
 Васил Гарифуллин (1961), филология фәннәре докторы, профессор, Татарстанның атказанган фән эшлеклесе.
 Алинә Сафиуллина (1985), популяр татар җырчысы.
 Фәрит Хатыйпов (1948), композитор, Татарстанның халык артисты, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Югары Мирәтәк

Югары Мирәтәк — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 35 тирәсендә. Почта индексы — 422096.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Шәхесләр 
 Михаил Яблоков (1916-?), Идел-Урал легионы гаскәрие.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Югары Мәтәскә (Теләче районы)

Югары Мәтәскә — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 227 тирәсендә. Почта индексы — 422082.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Борчаклы Яз

Борчаклы Яз — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 21 тирәсендә. Почта индексы — 422075.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар, татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Данауровка (Теләче районы)

Данауровка — Татарстан Республикасының Теләче районындагы юкка чыккан поселок.

Почта индексы — 422083.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Екатериновка (Теләче районы)

Екатериновка — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 76 тирәсендә. Почта индексы — 422080.

Тарих 
XIX гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Казаклар (Теләче районы)

Казаклар — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 176 тирәсендә. Почта индексы — 422080.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Күренекле кешеләр 
Равил Үтәбай-Кәрими – күренекле татар галиме, энциклопедик белемгә ия шәркыять һәм исламият белгече, ялкынлы публицист.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Караширмә

Караширмә — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 202 тирәсендә. Почта индексы — 422091.

Тарих 
1680 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Ключище

Ключище — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 422085.

Тарих 
1710 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Шәхесләр 
 Иван Белов (1953—2021), мактаулы тимерьюлчы, Әгерҗе районы башлыгы (1994—1998).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кумырык (Теләче районы)

Кумырык — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 146 тирәсендә. Почта индексы — 422080.

Тарих 
1649 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар, татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Лесной (Татарстан)

Лесной — Татарстан Республикасының Теләче районындагы поселок.

Почта индексы — 422082.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кече Мирәтәк

Кече Мирәтәк (Бичер) — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Почта индексы — 422094.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кече Нырсы

Кече Нырсы — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Почта индексы — 422094.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Түбән Саурыш (Теләче районы)

Түбән Саурыш — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Почта индексы — 422088.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Шәхесләр 
 Габдулла Мотыйгуллин (1923-1988),  Дан орденының тулы кавалеры.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Яңа Җөри

Яңа Җөри (Карачтау) — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Почта индексы — 422091.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Нырсы

Олы Нырсы — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 531 тирәсендә. Почта индексы — 422094.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Танылган шәхесләр 
 Габделхак Галиев (1916-1990), Социалистик Хезмәт Каһарманы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Карабаян

Карабаян — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 44 тирәсендә. Почта индексы — 422094.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Саурыш

Олы Саурыш — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 151 тирәсендә. Почта индексы — 422088.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Шәхесләр 
 Госман Хәбибуллин (1950―1992), Казандагы Г. Тукай музееның беренче (1986―1992 елларда) директоры, КДУ укытучысы (1979―1985 елларда).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Баландыш

Баландыш — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 521 тирәсендә. Почта индексы — 422098.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Күкчә

Күкчә — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Почта индексы — 422085.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кече Кибәхуҗа

Кече Кибәхуҗа — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Почта индексы — 422080.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Кибәхуҗа

Олы Кибәхуҗа — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 319 тирәсендә. Почта индексы — 422083.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Шәхесләр 
 Раил Нургалиев (1986), спортчы (көрәшче), тренер. Россия Федерациясенең билбаулы көрәш буенча атказанган спорт остасы (2015), Россиянең милли көрәш буенча халыкара класслы спорт остасы (2020).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Алан (Теләче районы)

Алан — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Халык саны — 567 тирәсендә. Почта индексы — 422085.

Тарих 
Язмаларда беренче тапкыр 1654 елда телгә алына.

Билгеле шәхесләр 
 Сөләйман Йосыпов — җырчы, Татарстанның атказанган артисты;
 Наил Алан — Азатлык радиосы журналисты.
 Нургали Булатов - журналист.
 Равилә Шәйдуллина - язучы, шагыйрә, эшмәкәр.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Сылтамалар 
 Алан авылы турында блог
Максабаш

Максабаш — Татарстан Республикасының Теләче районындагы авыл.

Почта индексы — 422083.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.0 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Алик Аланы

Алик Аланы — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Халык саны — 260 тирәсендә. Почта индексы — 422381.

Тарих 
XVI гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 69%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Баймәт

Баймәт — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Халык саны — 83 тирәсендә. Почта индексы — 422392.

Тарих 
1928 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Байраш

Байраш — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Халык саны — 290 тирәсендә. Почта индексы — 422373.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Берлек (Тәтеш районы)

Берлек — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Халык саны — 22 тирәсендә. Почта индексы — 422382.

Тарих 
1927 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Шәхесләр 
 Шамил Шәйдуллин, Шамил Мортаза улы Шәйдуллин (1947―2021), рәссам, Тукай бүләге иясе (2000).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Богдашкино

Богдашкино — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Халык саны — 385 тирәсендә. Почта индексы — 422389.

Тарих 
1683 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Бисәр

Олы Бисәр ()— Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Халык саны — 302 тирәсендә. Почта индексы — 422375.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Васильевка (Тәтеш районы)

Васильевка — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Халык саны — 35 тирәсендә. Почта индексы — 422387.

Тарих 
1930-xда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): мордва халкы.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тарханбаш

Югары Тархан — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Халык саны — 297 тирәсендә. Почта индексы — 422386.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Башчы

Башчы — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Халык саны — 255 тирәсендә. Почта индексы — 422396.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар — 55%, мордва халкы — 31%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Сүле

Сүле яки Долгая Поляна — Татарстан Республикасының Тәтеш районындагы авыл.

Халык саны — 10 тирәсендә. Почта индексы — 422392.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.7 °C.

Шулай ук карагыз
 Озын Алан (тыюлык)

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.