alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Makedonski Brod

Makedonski Brod (makedonski: Македонски Брод) je gradić u središtu Republike Makedonije sa 3.740 stanovnika na jugoistočnim padinama Suve Gore.
Sjedište je istoimene Opštine Makedonski Brod, koja ima 7.141 stanovnika (po popisu iz 2002.)

Geografske karakteristike 
Makedonski Brod je gradić u kraju koji se zove Poreče (porječje) to je gornji tok rijeke Treske, kotlina između planina Suva Gora, Karadžica i Dautica u kojem se stanovništvo bavi zemljoradnjom i stočarsvom

Gradić leži na obalama Treske, od Kičeva je udaljen 27 km u smjeru istoka, a 37 km od Prilepa u smjeru sjevero zapada.

Historija 
Na mjestu današnjeg grada, bio je pregaziv dio rijeke (brod) i most preko kojeg se za antike odvijao promet između Prilepa i Kičeva.

Po natpisu na grobu nađenom u selu Krapa, vidljivo je da su taj kraj nastanjivali Rimljani. 

Po dolasku Slavena, ovaj kraj zaposjelo je pleme Berziti (Brsjaci).

U blizini Makedonskog Broda, kod sela Devič, još su vidljivi tragovi građevina - Devinite Kuli, one potvrđuju tezu da je u srednjem vijeku, tu bio grad/utvrda koja je bila centar cijele regije.

Za otomanskih vremena Makedonski Brod je bio selo, - sjedište Porečke nahije u Kičevskom kadiluku .

Znamenitosti 

Najpoznatiji objekt su već navedene Devinite Kuli, podignute blizu spilje Pešna, kod koje se nalaze i tragovi zidina, koje je po mjesnoj usmenoj legendi podigla Pešna, sestra Kraljevića Marka.

U samom mjestu najznačajniji objekt je saborna crkva sv. Bogorodice  podignuta 1872. godine, i arheološko nalazište Rajčica , ranokršćanska bazilika sa nekropolom.

Reference

Vanjske veze 

 Službene stranice Opštine Makedonski Brod 

Gradovi u Makedoniji
Makedonska Kamenica

Makedonska Kamenica (makedonski: Македонска Каменица) je gradić od 5.147 stanovnika na sjeveroistoku Republike Makedonije na obroncima Оsogovske planine. 

Sjedište je istoimene Opštine Makedonska Kamenica, koja ima 8 110 stanovnika (po popisu iz 2002.)

Historija 
Kamenica kako se je tada zvala, prvi put se spominje u otomanskom defteru (popisu stanovništva) iz 1570 -1573 za Ćustendilski sandžak u nahiji Pijanec. Tako saznajemo da postoji selo Kamenica, u kojem živi 80 familija i 59 neoženjenih osoba koje su porezni obeveznici.  

Za vrijeme 13. st. u Osogovsku regiju došli su saski rudari iz mađarskih i njemačkih zemalja, te obnovili rudarstvo u zapuštenim rimskim rudnicima.
U 14. st. kotlina Pijanec došala je pod vlast Otomanskog carstva.
U Kamenici koja je u planinskom kraju, vremenom se razvio otpor na otomansku vlast, u obliku odmetništva (poznatog kao hajdukovanje), iz tog vremena osobito je bio poznat Deda Iljo Maleševski, zvan i Vojvoda Iljo (1805 - 1898), veliki hajduk, i nacionalni junak Makedonaca i Bugara.

Kamenica je bila selo sve do otvaranja rudnika olova i cinka Sasa 1966. Od 1996 Makedonska Kamenica je i samostalna opština, do tada bila je u sastavu Opštine Delčevo.

Geografske karakteristike 
Makedonska Kamenica se nalazi na južnim padinama Оsogovske planine u kotlini Pijanec. Kroz gradić protiče Kamenička reka. Na par kilometara od Kamenice izgrađeno je umjetno Jezero Kalimanci, u koje se slijevaju vode dviju rijeka Kamenice i Bregalnice. Kroz grad prolazi magistralna cesta M-5 , kojom je Makedonska Kamenica povezana s Kočanima i Delčevom, i regionalna cesta P-208 koja vodi za rudnik Sasa i Osogovo.

Privreda 
Glavna djelatnost u Kamenici bio je obližnji rudnik olova i cinka Sasa, i uz njega povezana Cinkarna te pogon tekstilne industrije Tamateks, Tekstil-M.

Poljoprivreda je uglavnom vezana uz stočarstvo.

Stanovništvo 
Po posljednjem popisu stanovništa Makedonska Kamenica imala je 5 147 stanovnika, a sastav je bio slijedeći:
 Makedonci 5 096 (99,01%) 
 ostali 51 (0,99%)

Izvori

Vanjske veze 

 Službene stranice Makedonske Kamenice

Gradovi u Makedoniji
Negotino

Negotino (mkd. Неготино), takođe arhaično srp. Negotin na Vardaru, je grad od 13 284 stanovnika u središtu Republike Makedonije u Povardarju. 

Sjedište je istoimene opštine Negotino, koja ima 38 741 stanovnika (po popisu iz 2002.)

Historija 
Negotino je slavenizirano ime antičkog grada Antigonia ili Antigonea, kojeg je osnovao u 3. st. pne., makedonski 
vladar Antigon Gonat, i po kome se naselje kasnije zvalo Anti - gonea. Ovo naselje živjelo je do 11. st. kad ga je zadesio katastrofalan potres, od tog doba naselje je raseljeno i napušteno.

Današnje Negotino osnovano je u kasnom srednjem vijeku za Otomanskog carstva kao begovski (vlastelinski posjed) čifluk.
Iz poznih otomanskih vremena je Saat kula (Саат кула) točnije iz 1821 godine, tada je izgrađene i džamija i bezistan (zatvorena tržnica sa 15 dućana). Sve te gradnje inicirao je i platio bogati turski beg Hadži Tair. 
Negotino se prvi put spominje kao grad 1837 godine kad je izgrađena crkva i škola u gradu.

Dolazak željeznice u Vardarsku dolinu 1873 godine barona Hirscha, pruga Solun - Skopje, puno je značio za Negotino, ubrzao se razvoj mjesta. 

Dan grada je 8. novembar, toga dana oslobođeno je Negotino od Nijemaca 1944 godine.
Od druge polovice 20. st. počinje ubrzani razvoj Negotina.

Privreda 
Zemljoradnja je glavna privredna djelatnost u Negotinskom kraju, u novija vremena osobito vinogradarstvo. Proizvede se oko 20-25 milijuna kila grožđa na godinu. U Negotinu djeluje druga po veličini vinarska kuća u Makedoniji - Povardarje. Uz nju u gradu rade i druge manje vinarije; Bovin, Fonko i Dudin.

Od ostalih poljoprivrednih kultura gaje se duhan i suncokret i žitarice.
Negotino ima i industriju, a najpoznatija je Tvornica kablova Negotino osnovana 1968 godine. U neposrednoj blizini grada smještena je Termoelektrana Negotino.

Značajnije manifestacije koje se održavaju u opštini Negotino su Festivalot na vinoto (Festival vina) (14. februara) koj se održava na Svetog Trifuna, Manastirska večer i Negotinski panađur (20-23 Septembra) koji se održava na Malu Bogorodicu.

Stanovništvo 
Po posljednjem popisu stanovništa Negotino je imalo 13 284 stanovnika, sastav stanovništva bio je slijedeći:

Reference

Vanjske veze 

 Negotino na stranicama macedoniancities 

Gradovi u Makedoniji
Pehčevo

Pehčevo (makedonski: Пехчево) je najistočniji gradić u Republici Makedoniji blizu granice sa Bugarskom od 3 067 stanovnika.

Sjedište je istoimene Opštine Pehčevo, koja ima 5 517 stanovnika (po popisu iz 2002.)

Geografske karakteristike 
Pehčevo se nalazi na padinama planine Vlaine, na nadmorskoj visini od oko 1000 m, na obadvije obale Pehčevske rijeke koja izvire ispod vrha planine Kadijica (1932 m). 

To je planinski gradić, okružen gustim hrastovim šumama, i brojnim potocima i slapovima koji formiraju rijeku Bregalnicu.

Pehčevo i njegova okolica dio su Maleševskog kraja poznatog po ovčarstvu i siru (Maleševsko sirenje).

Po lokalnim sagama, Pehčevo je dobilo ime po brojnim pećima (makedonski печки = peći) za topljenje ruda kojih je u Pehčevu i okolici bilo neobično puno za antičkih vremena, tad je to bio rudarski kraj.

Historija 
Pored Pehčeva na desnoj obali rijeke Bregalnice kod mjesta Gradište (ili 
Manastirište) postoje ostaci rimskog naselja.

Na padinama brda Bukovik kod mjesta Rudište (ili Rakovec) oko 3 km istočno od Pehčeva nalaze se ostaci kasnoantičkog i srednjevjekovnog rudarskog naselja.

Arheološko nalazište Sv.Petka nalazi se kod sela Čiflik. Zadnjim iskapanjima provedenim 2003 - 2004, otkrivena je trobrodna manastirska crkva sa polukružnom apsidom na glavnom brodu te narteksom i egozonarteksom. To je objekt dimenzija 27,8 х 15,9 m, građen i pregrađivan šest puta. Najstariji objekt je iz 6. st., tada je to bila jednobrodna crkva s narteksom. 
Ostale pregradnje su iz 11.st. - 14. st..

Okolo crkve pronađeno je 80 grobova s kovanicama i metalnim nakitom iz doba cara Justinijana I. (527 – 565).

Kod mjesta Slikovo nalazi se arheološko nalazište Manastir, sa temeljima ranokršćanske crkve iz 6. st. dimenzija 7 x 13 m.

Postoje neke indicije da se u blizini Pehčeva nalazio manastir Raven, poznati srednjovjekovni književni centar, u kojem su braća Kiril i Metod sastavili glagoljicu najstarije slavensko pismo.

Pred kraj 19. st. Pehčevo je postao upravno središte malog otomanskog Kadiluka. Tako je po jednom turskom 
defteru iz 1878 godine Pehčevo imalo svega 360 domaćinstava; 360 kršćanskih i 455 muslimanskih. No već 1900 godine, po procjenama bugarskog historičara Vasila Kljunčova Pehčevo je imalo oko 3 300 stanovnika Muslimana, 700 Kršćana i 70 Roma.

Stanovništvo 
Po posljednjem popisu stanovništa gradić Pehčevo imao je 3 067 stanovnika, a njihov etnički sastav bio je slijedeći:

Privreda 
Glavne privredne grane u Pehčevu su drvna industrija, zemljoradnja i stočarstvo.

Najveće pogone ima drvna industrija i to su; Bomeks Refraktori, Napredok i Fagus.

Izvori

Vanjske veze 
 Pehčevo na stranicama portala malesh-net 

Gradovi u Makedoniji
Probištip

Probištip (makedonski: Пробиштип) je rudarski gradić od 10 826 stanovnika na sjeveroistoku Republike Makedonije na jugozapanim obroncima Оsogovske planine. 

Sjedište je istoimene Opštine Probištip, koja ima 16 193 stanovnika (po popisu iz 2002.).

Karakteristike 
Okolica Probištipa - Оsogovske planine, bila je poznata već za Rimljana, kao izuzetno bogato nalazište minerala i rudnika. Probištip i njegovi rudnici osobito su dobro radili za vrijeme Jugoslavije. 

Probištipski kraj poznat je i po obližnjem - Lesnovskom manastiru posvećenom Sv. Arhanđelu Mihajlu i Sv.Gabrijelu Lesnovskom. Od prirodnih fenomena ističu se neobične kamene formacije kod mjestu Kuklica na putu za Kratovo. 

U blizini Probištipa nalazi se poznati rudnik olova i cinka Zletovo u kojem se eksploatacija vršila već od antike. U samom gradu podignuta je 1976 tvornica baterija i akomulatora, koja danas posluje kao tvornica akomulatora VESNA - SAP .

Izvori

Vanjske veze 
 Probištip na Portalu Exploring Macedonia

Vanjske veze 

Gradovi u Makedoniji
Radoviš

Radoviš (makedonski: Радовиш) je grad na jugoistoku Republike Makedonije sa 16 223 stanovnika na padinama planine Plačkovice.

Sjedište je istoimene Opštine Radoviš, koja ima 28 244 stanovnika (po popisu iz 2002.)

Historija 
Po dolasku Slavena, za vladavine kralja Samuila Radoviš je postao, vjerski i trgovački centar regije - Konče.

Ime mjesta prvi put se spominje za bizantskog cara Bazilija II. (1019.)

U 14. st. po slomu bizantskog carstva Radoviš je podpao pod vlast srpskih despota, - Stefana Uroša 1361. 

Za Otomanske vladavine u 17. st. bio je pod upravnom vlašću Ćustendilskog sandžaka, i podpadao pod Ćustendilsku eparhiju, u to vrijeme imao je između 3 000 do 4 000 stanovnika.

Stanovništvo 
Po posljednjem popisu stanovništa gradić Radoviš imao je 16 223 stanovnika, a njihov etnički sastav bio je slijedeći:

Geografske karakteristike 
Radoviš leži na sjevernom dijelu Strumičke doline, u gornjem dijelu toka Radoviške reke.

Sjeverni dio Općine Radoviš prostire se po planini Plačkovica, južni dio po planini Smrdešnik, sjeverozapadni dio Općine je blago valoviti teren koji se zove Jurukluk ili Damjansko pole, a na jugoistoku se nalazi aluvijalna dolina Radoviške reke.

Radoviš je udaljen 120 km od Skopja, 280 km od Ohrida, 120 km od Soluna.

Vjerske zajednice 
Stanovnici općine Radoviš većinom su kršćani (pravoslavci, evangelici i katolici), ali postoji i mala islamska zajednica (etnički turci sa svojim brojnim selima u okolici). 

Gradić Radoviš ima brojne sakralne objekte; pravoslavne crkve: Sv. Trojstva, Sv. Ilije, i samostane Sv. Arhanđel Mihail, Sv. Pantaleon i St. Georgi.

U Opštini Radoviš djeluju i dvije metodističke crkve, kao i jedna baptistička uz dvije islamske mošeje.

Izvori

Vanjske veze 
 Službene stranice grada Radoviša
 Radoviš Online  
 Makedonska općina Radoviš

Gradovi u Makedoniji
Resen (grad)

Resen (makedonski: Ресен) je gradić na jugo-zapadu Republike Makedonije od 8.748 stanovnika,  i administrativni centar istoimene Općine Resen.

Geografske karakteristike 
Resen leži na 880 metara nadmorske visine okružen visokim planinama; Baba sa istočne strane, Galičicom sa zapada, Biglom sa sjeverne strane.

Resen je najbliži grad pored Prespanskog jezera koje leži 15 km južnije.

Od graničnog prijelaza Dupeniprema Grčkoj udaljen je 28 km, a od regionalnog središta Bitolja 34 km, od Ohrida je udaljen 38 km, a od Skoplja 200 km.

Resen i njegova okolica poznati su po proizvodnji jabuka i po tradicionalnoj likovnoj keramičarskoj koloniji.

Historija 

Čuveni ilirski grad Damastion vjerojatno se nalazio u blizini Resena.

Resen je kao naselje nastao za rimske vladavine, na poznatoj rimskoj prometnici Via Egnatia, koja je prolazila kroz naselje. 

Za ranog srednjeg vijeka Resen je bio dio Samuilove države, po legendi nakon Bitke na Belasici 1014. godine, vojnici poražene Samuilove vojske, oslijepljeni su na po jedno oko. Iza toga naselili su se na obali Prespanskog jezera, to naselje bizantinci su nazvali - Asamati, za njih je to značilo naselje jednookih ljudi.

Prvi put se spominje pod imenom Rosne 1337. godine u jednoj povelji Dušanovog zakonika.

Kasnije je Resen potpao pod vlast Otomanskog carstva.

U Resenu je rođen Ahmed Niazi Beg, turski velikodostojnik i jedan od inicijatora i vođa Mladoturske revolucije (1908), on je u Resenu dao izgraditi svoj neobični dvorac - Saraj, po uzoru na francuski dvorac Château de Chenonceau u dolini Loire.

Stanovništvo 
Većina stanovnika Resena su Makedonci, pored njih značajnu grupu čine Turci.

Izvori

Vanjske veze 
 prespa sky
 Општина Ресен 

Gradovi u Makedoniji
Struga

Struga (makedonski: Струга, albanski: Strugë) je gradić na jugozapadu Republike Makedonije, od 16.559 stanovnika . 

Struga je administrativno sjedište Opštine Struga, koja ima oko 65 809 stanovnika (po popisu iz 2002.). 

Struga je rodno mjesto makedonskih pjesnika braće Konstantina i Dimitrija Miladinova i albanskog političkog aktivista Ibrahima Tema. Blizu sela Radolišta, pronađeni su ostaci ranokršćanske bazilike 
iz 4. st., sa lijepim mozaicima. Struga je također gradić sa pitoresknom arhitekturom iz 18. st. i 19. st.

Geografija 

Struga se nalazi u dolini na obali Ohridskog jezera, na dijelu gdje rijeka Crni Drim istječe iz Ohridskog jezera, koja teče kroz grad i dijeli ga na dva dijela.

Historija 

Za antike na teritoriju današnje Struge postojalo je naselje ilirskih Desareta - Enhalon, dosad je pronađena jedna nadgrobna ploča iz 4. st., staklena vaza i nekoliko grobova pored crkve sv. Georgi.
Na teritorij današnje Struge naselilo se slavensko pleme Brsjaci u toku 6. - 7 st., oni su razorili Enhalon i osnovali novo naselje Struga. Nakon toga historija Struge je ista kao obiližnjeg Ohrida, grad je bio pod Bizantom, Samuilom, Epirskom despotovinom, Srpskim carstvom, a nakon 14. st Otomanskim carstvom.

Znamenitosti 

Par kilometara od grada na obali jezera nalazi se manastir - Kališta, koji potječe iz 16. st., sa osobito lijepim freskama iz 14. st. i 15. st., koje se nalaze unutar manastirske crkve (djelomično uzidane u stijenu). Blizu sela Radolišta, pronađeni su ostaci ranokršćanske bazilike iz 4. st., sa lijepim mozaicima. U blizini je i crkva Sv. Bogorodice u selu Vraništa, za nju se po predanju drži da je u njoj okrunjen car Samuilo. 

U samoj Strugi nalazi se crkva sv. Georgi, podignuta je na temeljima Samuilove crkve, ima bogatu zbirku ikona iz 14. st., 15. st., i 16. stoljeća. Struga je također gradić sa pitoresknom orijentalnom stambenom arhitekturom iz 18. i st.

Kultura 
Najpoznatija manifestacija u Strugi su Struške večeri poezije, internacionalni susreti pjesnika pokrenuti 1962. godine.

Laureati Struških večeri poezije bili su mnogi slavni pjesnici i brojni dobitnici Nobelove nagrade, kao; Joseph Brodsky, Eugenio Montale, Pablo Neruda, Seamus Heaney, Miroslav Krleža, Slavko Mihalić i mnogi drugi.

Stanovništvo 
Struga je grad od 16.559 stanovnikačiji je sastav bio slijedeći.

Istaknute ličnosti 
 Naumče Mojsovski, rukometaš

Izvori

Vanjske veze 

 Zanimljivosti u Strugi
 Struške večeri poezije 
 Struški turistički Portal 

Gradovi u Makedoniji
Sveti Nikole

Sveti Nikole (makedonski: Свети Николе) je grad od 13 280 stanovnika, u središnjem dijelu Republike Makedonije. Sveti Nikole je administrativno sjedište istoimene Opštine Sveti Nikole koja ima 18 497  stanovnika (popis iz 2002).

Geografske karakteristike 
Gradić Sveti Nikole nalazi se na sjevernom rubu prostrane kotline Ovče pole, poznate po - ovcama i proizvodima od ovaca (po kojima je dobila ime).

Sveti Nikole nalazi se 80 km sjeveroistočno od Skopja, svega 25 km od Štipa, 33 km od Velesa i 44 km od Kumanova.

Historija 
Postoje indicije da se sjediše pajonskih kraljeva Bilazora nalazila u Ovčem Polju na lokalitetu Gradište (kod sela Knežje).

Za antike je na mjestu današnjeg grada postojalo naselje Probaton, dolaskom Slavena u ove krajeve u 7. st. Probatona je promjenila ime u Ovče Pole. 

Srpski kralj Milutin (1253. - 1321.) je 1282. zauzeo kotlinu Ovče pole i u naselju koje je tada još uvijek nosilo ime Ovče Pole, izgradio crkvu sv. Nikole 1292.

Uz tu crkvu se veže i legenda, da je ona pomogla srpskom kralju Stefanu Dečanskom u njegovom čudotvornom izlječenju. Od tada se naselje zove po crkvi Sveti Nikole.

Za otomanskih vremena grad su Turci zvali Kiliseli, a Makedonci Sveti Nikole. Oni su kako kaže lokalna legenda porušili 42 crkve koliko ih je bilo u tom kraju, - jedinu crkvu koju su ostavili bila je Sveti Nikola. Po otomanskom poreznom registru iz 1570 - defteru za Ćustendilski sandžak, naselje Sveti Nikole imalo je 317 domaćinstava sa 1600 stanovnika.

Do sedamdesetih godina 19. st., put za Solun išao je pored grada, a Sveti Nikole je bio značajni gradić s lijeve strane Vardara sa poznatim tjednim stočnim sajmom. 

Izgradnja Vardarske željeznice do Soluna 1873. nepovoljno se odrazilo na Sveti Nikole, stanje je postalo još lošije 1888 kad je varadarska pruga spojena sa moravskom prugom, tad je obližnje Kumanovo, kroz koje je prošla pruga, polako preuzelo ulogu regionalnog centra tog dijela Makedonije.

Privreda 
Ovče pole je još uvijek stočarski kraj, tako da je značajna tvornica u gradu FK Mesna Industrija (klaonica, konzerve itd), pored toga u gradu ima i par tekstilnih tvornica Moda AD (najveća), Kamoteks, Vedrateks Velkova i tvornica prehrambenih proizvoda Domatti ad.

Poznate osobe rođene u gradu Sveti Nikole 
 Kiril Lazarov (1980. -) makedonski rukometaš
 Lazar Koliševski (1914 - 2000), makedonski političar

Izvori

Vanjske veze 
 Stranice o gradu Sveti Nikole
 Општина Свети Николе 

Gradovi u Makedoniji
Valandovo

Valandovo (makedonski: Валандово) je gradić od 4.402 stanovnika na jugoistoku Republike Makedonije, u kraju koji se zove Bojmija. 

Sjedište je istoimene Opštine Valandovo, koja ima oko 11.890 (popis iz 2002.) stanovnika.

Geografske karakteristike 
Valandovo je smješteno na južnim padinama Planine Plavuš u jugoistočnoj Makedoniji, u blizini granice s Grčkom i Bugarskom u Gevgelijsko - valandovskoj kotlini. Kroz grad teče Аnska reka koja nedaleko ima uvir u rijeku Vardar. 

Valandovo je raskrsnica puteva prema Strumici ili prema Dojranu, ili pak prema magistralnoj cesti E75 Skopje - Solun.

Kraj oko Valandova Bojmija zbog blizine Egejskog mora ima sredozemnu klimu, te se uzgajaju tipično mediteranske biljke poput maslina, smokava i šipka.

Historija 

Pored grada, na brdu Isar kod sela Marvinci nalazi se važno arheološko nalazište ; po mnogim ekspertima to bi mogao biti antički grad Idomena ( sa takozvanog teritorija Amphacsitida, odakle se razvila antička makedonska država sa gradovima: Idomena, Gortinia i Atalanta).

Kod sela Dedeli, nalazi se nekropola iz željeznog doba sa Mozaicima iz Valandova.

Stanovnici Valandova vole reći za svoje mjesto da je za Rimskog Imperija bilo znano kao mali Konstantinopolis, a u srednjem vijeku kao mjesto Markovih Kula. 

Valandovo se prvi put spominje kao naselje u dokumentu srpskog cara Dušana od 12. juna 1349 pod imenom 'Alavandovo'.

Za otomanskih vremena u 16. st Valandovo je centar nahije u Kadiluku Petrič. 

Valandovo je bilo selo 1873, tad je u turskom defteru zabilježeno da ima 120 familija.

Pred kraj otomanske vladavine 7. decembra 1899 dogodila se Valandovska afera kada je uhapšeno više od 250 simpatizera VMRO-a iz mjesta i okolice zbog svoje revolucionarne aktivnosti.

Kultura 

Pored Valandova na Planini Plavuš nalazi se Manastir Sv.Đorđi, čiji temelji potječu od istoimene crkve iz 1349 Dolaskom Turaka crkva je pretvorena u manastir gradnjom zidova oko nje. Objekt je doživio brojne pregradnje tokom prošlih stoljeća.

Valandovo je od 1985 godine mjesto gdje se održava festival makedonske narodne muzike Valandovo, od 1989 godine, festival se održava na otvorenoj pozornici sa 1 200 sjedala, sve to prenosi i nacionalna televizija, tako da taj događaj ima brojne poklonike. Valandovski festival, izdao je do danas preko 35 ploča i audio i video kazeta.
 Kuriozum ovog festivala da je 1993 godine, održan u gradu Sydneyu, Australija jer tamo živi velika makedonska zajednica.

Privreda 
Glavna privredna grana Valandova je poljoprivreda, osobito ratarstvo (žitarice, vinogradarstvo, povrtlarstvo, duhan). 

U posljednjim desetljećima prošlog stoljeća razvila se je i industrija; tvornica konditorskih proizvoda 9 noemvri i Tekstilna tvornica.

Izvori

Vanjske veze 

 Historija Valandova na stranicama mama-stina 
 Slike iz Valandova na Portalu flickr
  

Gradovi u Makedoniji
Veles (grad)

Veles (1946–96. Titov Veles), grad u središnjoj Makedoniji, na obali Vardara; 43 108 st. (2002).

Sjedište je istoimene Opštine Veles, koja ima oko 55 108 stanovnika (po popisu iz 2002.).

Historija 

U svojoj historiji grad je često mijenjao ime: od Vilazora (grčki Βυλασωρα), preko Ćuprili do današnjeg Veles. Ovo današnje ime grad je dobio u 7. st. sa doseljavanjem Slavena na Balkanski poluotok, od slavenske riječi veles koja znači "u šumi" (zbog gustih šuma koje su ga okruživale). Prvo naselje pod imenom Vilazora osnovali su Tračani, nakon toga jedno vrijeme je dio Pajonskog kraljevstva, poslije toga postaje dio Bizantskog Carstva. 

Za Otomanske vlasti grad je nazvan Ćuprili po Mehmedu Köprülü, Abancu Velikom veziru Otomanskog carstva..
Nakon liberalizacije otomanskog carstva za vrijeme reformi zvanih Tanzimat (1839. - 1876.) izgrađena je nova veća saborna crkva Sv. Pantelejmona, otvorena prva crkvena škola na narodnom jeziku (makedonskom - bugarskom) i osnovana prva biblioteka i štamparija 1867. (vlasnik Hristo Danov).

Veles je bio prvi makedonski grad koji je imao gimnaziju, kazalište, muzej i muzičku školu. Među sačuvanim srednjevjekovnim spomenicima, najpoznatiji je manastir Sv. Dimitrija (14. st.) pored grada.
Nakon Drugog svjetskog rata gradu je promijenjeno ime u Titov Veles, po prvom predsjedniku socijalističke Jugoslavije Josipu Brozu Titu, nakon osamostaljenja Makedonije, grad je 14. septembra 1996. ponovno promijenio ime iz Titov Veles u Veles.

Kultura 

Najveća turistička atrakcija u okolici Velesa je antički grad Stobi. Pored toga, značajni su arheološki lokaliteti Breza i Pešti, sa svojim spiljama u kojima su pronađeni predmeti iz neolita i ranog kršćanstva.

Opština Veles ima osam osnovnih i četiri srednje škole, stadion, sportsku halu, bazen, kazalište, muzej, knjižnice, kina, deset crkava, par manastire i džamija.

Gradovi prijatelji 
 , Slobozia
 Dogovor o prijateljstvu i suradnji (2002.)
  Pula

Povezano 
 Veles (mitologija)

Slavni ljudi 
 Pepi Manaskov, poznati rukometaš
 Trajče Mihov, poznati ultramaratonac
 Vladimir Temelkov, poznati rukometaš

Izvori

Vanjske veze 

 Službene stranice grada Veles

Gradovi u Makedoniji
Vinica

Vinica je naziv koji se koristi za:

 Vinica (Ukrajina), grad u Ukrajini
 Vinica (Makedonija), grad u Makedoniji
 Vinica (Slovačka), naselje u Slovačkoj
 Vinica (Hrvatska), naselje u Hrvatskoj (Varaždinska županija)
 Vinica (Slovenija), naselje u Sloveniji (općina Črnomelj)
 Vinica (Plovdiv), naselje u Provinciji Plovdiv u Bugarskoj
 Vinica (Varna), četvrt u gradu Varna u Bugarskoj.
Vinica (Makedonija)

Vinica (makedonski: Виница) je gradić na istoku Republike Makedonije, od 10.863 stanovnika., administrativni je centar Opštine Vinica, koja ima oko 20.000 stanovnika..

Geografske karakteristike 
Grad se nalazi u Kočanskoj kotlini, na obroncima planine Plačkovica. Kroz mjesto teku dvije rijeke; Vinička i Gradečka reka, a pored grada teče rijeka Bregalnica i Osojnica.

Historija 
Grad je poznat po kasno-antičkoj utvrdi Viničko kale, koja i danas dominira gradom.

Kultura 
U Vinici se nelaze dve osnovne škole, jedna srednja škola, gradska bioblioteka, kulturni dom, dvije crkve, meteorološka stanica i centar za školovanje djece i mladih.

Izvori

Vanjske poveznice 
 Službene stranice grada Vinice
 Vinica on net

Gradovi u Makedoniji
Personalna unija

Personalna unija je najlabaviji oblik složene države, odnosno državnopravni odnos između dvije ili više suverenih i samostalnih država temeljen na činjenici da im je državni poglavar jedna te ista osoba.

S obzirom da su državni poglavari u republikama u pravilu birani iz reda građana određene države, personalne unije su skoro u pravilu vezane uz monarhije, odnosno naslijeđivanje prijestolja neke druge države preko braka ili rodbinskih veza.

Personalna unija, slično kao i realna unija, ne posjeduje samostalni međunarodnopravni subjektivitet, koji je zadržan u njenim članicama.

Smanjivanjem broja monarhija u 19. i 20. vijeku se smanjivao i broj personalnih unija, koje danas uglavnom imaju simbolički karakter. Jedan od primjera su države britanskog Commonwealtha koje su zadržale monarhijsko uređenje te im je državni poglavar kraljica Elizabeta II., pa su tako personalnom unijom vezane uz Veliku Britaniju.

V. također 

 Politička unija

Monarhija
Realna unija

Realna unija je labavi oblik složene države, odnosno državnopravni odnos dviju ili više samostalnih i suverenih država koje su temeljem međusobnog sporazuma neke zajedničke institucije u svrhu efikasnijeg obavljanja određenih poslova državne uprave.

Slično i kao personalna unija, a za razliku od političkih unija kao što su konfederacija i federacija, realna unija nije subjekt međunarodnog prava.

Najčešći oblik realne unije je vezan uz oblast carina, te se naziva carinska unija. Najpoznatiji primjer je carinska unija između Švicarske i Lihtenštajna.

Država
Politička unija

Politička unija je tip složene države koji, za razliku od personalne ili realne unije, posjeduje vlastiti međunarodnopravni subjektivitet, odnosno tretira se kao jedinstvena cjelina. U njoj države-članice stvaraju zajedničke institucije s određenim ovlastima.

Ovisno o tome da li su države-članice prenijele suverenitet na zajedničke institucije političke unije se dijele na:

 konfederacije ili saveze država;
 federacije ili državne saveze.

Država
Složena država

Složena država je naziv za dvije ili više država koje su državnopravno povezane kroz određene institucije. Najčešće se dijele na personalne unije, realne unije i političke unije, od kojih samo potonje posjeduju vlastiti međunarodnopravni subjektivitet.

V. također 

 Unitarna država

Država
Unitarna država

Jednostavna ili unitarna država je izraz koji se koristi za svaku onu državu koja u državnopravnom, odnosno ustavnopravnom smislu predstavlja nedjeljivu cjelinu, odnosno u kojoj postoji samo jedna vlast koja je nositelj državnog suvereniteta.

Unitarne države kroz proces devolucije mogu svojim određenim dijelovima dati autonomiju na lokalnoj i regionalnoj razini, ali tako stvoreni entiteti se, bez obzira na eventualan sadržaj njihovih ovlasti, ne smatraju državama, pa se ni takve države ne smatraju federacijama.

Većina država u današnjem svijetu, uključujući Evropu, su unitarne države, što se objašnjava činjenicom da je većina njih relativno malena po površini i broju stanovnika, te stoga nema potrebe za pretjeranom decentralizacijom. S druge strane, velike države su u pravilu federacije, pri čemu NR Kina predstavlja izuzetak.

V. također 

 Centralizam
 Unitarizam
 Složena država

Država
Konfederacija

Konfederacija (ili savez država, državni savez) je naziv za političku uniju, odnosno zajednicu dviju ili više država koja ima vlastite institucije i međunarodnopravni subjektivitet, ali čije članice zadržavaju puni suverenitet.

Ustrojstvo, odnosno institucije konfederacije se propisuju temeljem međunarodnog sporazuma, a rjeđe ustava. Te institucije se obično svode na izvršne organe u oblastima kao što su obrana, vanjski poslovi i financije, odnosno institucije kao što su vojska, diplomatska predstavništva i carina. Uz izvršnu vlast može postojati i zakonodavna vlast, najčešće u obliku posebne skupštine (za koju se često koristi izraz dijeta) čiji su članovi odgovorni zakonodavnim i izvršnim organima državam-članica umjesto građanima. Sastav svih organa je obično po načelu ravnopravnosti svih država-članica, a odluke se u pravilu donose konsenzusom.

Zbog inzistiranja na konsenzusu konfederacija se kroz historiju, pogotovo u 19. i 20. vijeku, u pravilu pokazala prilično neefikasnim oblikom državne organizacije, pa se danas obično smatra prijelaznim oblikom ili prema jačanju centralnih institucija, odnosno stvaranju federacije ili prema raspadu na potpuno samostalne i suverene države. Kao primjeri za prvo se navode SAD do donošenja Ustava 1787. godine i Njemački savez u prvoj polovici 19. vijeka, a kao primjeri za drugo Jugoslavija nakon Ustava 1974. godine odnosno Državna zajednica Srbije i Crne Gore.

Razlikovanje konfederacije od federacije je ponekad otežano zbog toga što pojedine države (Švicarska i Kanada), usprkos federalnog uređenja, koriste izraz konfederacija u svom nazivu, kao što se federacije znaju prilično razlikovati po organizaciji i ovlastima država-članica, odnosno mogu biti uređene kao tzv. asimetrične federacije.

Država
Federacija

Federacija (ili savezna država) je naziv za složenu državu, odnosno političku uniju dviju ili više država koja posjeduje vlastiti međunarodnopravni subjektivitet, a na koje su države-članice prenijele dio svog suvereniteta.

Organizacija i institucije federacije su u pravilu ustanovljene ustavom, a federalna vlast u svom djelovanju, za razliku od vlasti konfederacije, nije odgovorna državama-članicama.

Smatra se da su federacije u svom modernom obliku javile tek u 18. vijeku, pri čemu se kao klasični primjer spominje SAD nakon donošenja Ustava 1787. godine. 

Federalno uređenje se nakon toga obično javlja kod država koje odnosno imaju veliku površinu - pa tako, s izuzetkom NR Kine koja je unitarna država, sve površinom najveće države na svijetu imaju federalno uređenje. Federalno uređenje, mada nešto rjeđe, karakteristika etnički, vjerski i kulturno herterogenih država, pri čemu se kao klasični primjer uzima Švicarska. Federalno uređenje se ponekad može javiti i kod etnički, vjerski i kulturno homogenih država kao što su Austrija i Njemačka.

Federacije obično nastaju direktnim spajanjem prethodno samostalnih država, odnosno evolucijom konfederacije u federaciju. Rjeđe, i to pogotovo u 20. vijeku, federacije mogu nastati od unitarnih država, pri čemu je klasičan primjer Jugoslavija.

U posljednje vrijeme se zbog snažnog regionalizma, odnosno devolucije i stvaranja širokih autonomnih entiteta u nekim zapadnoevropskim državama ponekad briše granica između visokocentralizirane federacije i unitarne države. 

Uz federaciju se vezuje i ideologija koja se naziva federalizam.

Država
Latinizmi
Kakanjska (ulica u Beogradu)

Kakanjska ulica je ulica koja se nalazi u beogradskoj opštini Rakovica. Dobila je ime po malom srednjobosanskom rudarskom gradiću Kaknju.

Ulice u Beogradu
Nacionalna demokratska partija Njemačke

Nacionalna demokratska partija Njemačke (njemački: Nationaldemokratische Partei Deutschlands, NPD) je politička stranka u Njemačkoj. Stranka je osnovana 28.11. 1964. kao nasljednik Partije Njemačkog Carstva: (njemački: Deutsche Reichspartei, DRP), a od 1996. njen vođa je Udo Voigt. Stranka kao svoje boje koristi crnu, bijelu i crvenu, odnosno zastavu Njemačkog Carstva. Protivnici stranke je pak smatraju smeđom, odnosno povezuju je s neonacističkim organizacijama; njemačke federalne vlasti je smatraju opasnošću za ustavni poredak.

NPD, čije se članstvo procjenjuje na 5000 članova, se zalaže za izlazak Njemačke iz EU i NATO, odnosno povratak njemačke marke kao nacionalne valute, te protjerivanje svih stranaca. 

Kao glavno uporište NPD-a se smatra siromašni istok Njemačke, odnosno područje bivšeg DDR-a gdje ima relativno veliki broj pristaša među mladim nezaposlenim stanovnicima. Mada nikada nije uspjela osvojiti više od 5 % glasova na federalnim izborima i tako ući u Bundestag, NPD u posljednje vrijeme postaje sve jača na pokrajinskoj razini. Tako je nakon sporazuma s ekstremno desnom strankom DVU uspjela osvojiti mjesta u pokrajini Saska-Anhalt, a u septembru 2006. ući i u parlament pokrajine Mecklenburg-Zapadna Pomeranija.

Godine 2003. je pokušaj sudske zabrane NPD-a propao kada se ispostavilo da se u njenom vodstvu nalazi agenti-provokatori federalnih službi sigurnosti.

Eksterni linkovi 

 Službena stranica (njemački)
 Izvještaj o političkim aktivnostima NPD (njemački)
 Intervju s Udom Voigtom od strane desničarskih simpatizera  (engleski)

NPD
Švedska socijaldemokratska partija

Švedska socijaldemokratska stranka (švedski jezik: Sveriges socialdemokratiska arbetareparti, skraćeno Socialdemokraterna; doslovno, "Socijaldemokratska radnička stranka Švedske" i "Socijaldemokrati") je jedna od glavnih političkih stranki u Švedskoj. Osnovana je godine 1888. (Godine 1917. se u stranci dogodio raskol kada su je napustili komunistički i revolucionarno raspoložene pristape kako bi stvorili današnju Lijevu stranku).

Ideologija stranke je socijaldemokracija (a također se spominje i demokratski socijalizam). Glasačka baza se pretežno nalazi u radnicima plavih okovratnika, zaposlenicima u javnom sektoru, nezaposlenima, intelektualcima i imigrantima. Dobar njene snage potječe od snažnih veza s Švedskom konfederacijom sindikata (LO), koja predstavlja oko 90 % švedskog radništva. Stranka je članica Socijalističke internacionale, Partije evropskih socijalista i SAMAKa.

Švedska socijaldemokratska stranka trenutno ima oko 125.000 članova, s oko 2540 teritorijalnih organizacija i 500 organizacija u poduzećima.

Postoji nekoliko organizacija unutar švedskog socijaldemokratskog pokreta: 
 Nacionalna federacija socijaldemokratskih žena Švedske (S-kvinnor) koja okuplja žene.
 Švedska socijaldemokratska omladinska liga (Sveriges Socialdemokratiska Ungdomsförbund ili SSU) koja okuplja omladinu. 
 Socijaldemokratski studenti Švedske (Socialdemokratiska Studentförbundet) koje organizira studente na univerzitetima.
 Kršćansko bratstvo (Broderskap) koja okuplja socijaldemokratski orijentirane kršćane.

Tradicionalni simbol stranke je crvena ruža, za koju se vjeruje da ju je uveo Fredrik Ström. Izgled ruže se mijenjao kroz godine.

Švedska socijaldemokratska stranka se često naziva jednom od najuspješnijih socijaldemokratskih stranki na svijetu. Od godine 1933. kada je došla na vlast i primijenila socijaldemokratska načela u borbi proti velike ekonomske krize, njene vlade su uspješno iskoristile neutralnost Švedske u drugom svjetskom, a kasnije hladnom ratu kako bi stvorile jedan od najbolje organiziranih i najefikasnijih sistema države blagostanja, a istovremeno omogućile stalan rast švedske ekonomije. Tzv. "švedski model", koji mnogi drže najuspješnijim kompromisom između kapitalizma i socijalizma, je švedskim socijaldemokratima omogućio da ostanu na vlasti više od sedam desetljeća, s izuzetkom perioda 1976-1982 i 1991-94. Međutim, ulazak Švedske u EU i problemi izazvani procesom globalizacije je natjerao švedske socijaldemokrate da u posljednje vrijeme razmišljaju o zaokretu prema neoliberalnoj tržišnoj politici, odnosno ideologiji Trećeg puta.

Na parlamentarnim izborima 17.9. 2006. su švedski socijaldemokrati izgubili vlast.

Vanjski linkovi 
 Socialdemokraterna (švedski)

Političke stranke u Švedskoj
Stranka umjerenih

Stranka umjerene koalicije (švedski: Moderata samlingspartiet, skraćeno Moderaterna, "Umjereni") je liberalna konzervativna stranka u Švedskoj. Nalazi se u članstvu Međunarodne demokratske unije i Evropske narodne partije.

Formirana je godine 1904. pod nazivom Opća izborna unija kako bi okupljala dotada međusobno nepovezane konzervativne zastupnike u švedskom Riksdagu, odnosno suprotstavila se jačanju socijalista i liberala u Švedskoj. 

Stranka je 1934. godine bila prisiljena prepustiti vlast Švedskoj socijaldemokratskoj stranci te skoro četiri desetljeća ostala u opoziciji, s izuzetkom perioda drugog svjetskog rata kada je sa socijaldemokratima pod nazivom Nacionalna unija desnice činila koalicinu vladu. 

Godine 1952. je stranka promijenila ime u Desna stranka, a kao svojevrsnu reakciju na burne studentske proteste 1968. godine u današnje ime, nastojeći se predstaviti kao stranka zakona i reda. Međutim, birače je počela privlačiti tek kada je 1970-ih počela skretati prema centru, odnosno prihvaćati određena liberalna načela, pogotovo u društvenim pitanjima. Taj je zaokret urodio plodom, te su Umjereni došli na vlast 1976. godine, te je očuvali do 1982. godine. Nakon toga su ih ponovno zamijenili socijaldemokrati, da bi od 1991. do 1994. godine opet bili na vlasti pod vodstvom Carla Bildta.

Iako je sama stranka nastavila rasti, njeni koalicioni partneri nisu, pa je od 1994. godine bila u opoziciji. Godine 2003. je dobila novog vođu u Fredriku Reinfeldtu koji je počeo uspješno koristiti korupcijske skandale vezane uz švedske socijaldemokrate, te se biračima predstaviti kao demokratska alternativa.

Na izborima 17.9. 2006. su Umjereni, u koaliciji Savez za Švedsku koju još čine Liberalna narodna stranka, Demokršćani i Stranka centra, uspjeli odnijeti prevagu nad lijevom koalicijom koju vode socijaldemokrati.

Vanjski linkovi 
 Moderata samlingspartiet (švedski)
 The Swedish Parliament: The Moderate Party 

Političke stranke u Švedskoj
Jutarnji TV-magazin

Jutarnji TV-magazin ili jutarnji TV-show je naziv za vrstu televizijske emisije koja se emitira uživo ujutro ranim danom, obično između 6 i 9 sati, a po svom sadržaju predstavlja kombinaciju informativnog i zabavnog programa. U Britaniji se za ovakvu vrstu emisije koristi izraz televizija za doručak (engleski: breakfast television).

Jutarnji TV-magazin je namijenjen publici koja se nakon ustajanja sprema za odlazak na posao, odnosno kućanicama. Zbog toga na samom početku dominiraju vijesti i servisne informacije, da bi kasnije počeli dominirati nešto ležerniji sadržaji kao što su vježbe, glazbeni brojevi ili intervjui s poznatim ličnostima. 

Jedna od najstarijih emisija takve vrste je The Today Show, koji se na američkoj TV-mreži NBC emitira od 1952. godine.

Na prostoru bivše Jugoslavije klasični primjer takve vrste emisije je Dobro jutro, Hrvatska, koja se emitira na Hrvatskoj radioteleviziji od početka 1990-ih. Najstariji primjer sa prostora bivše Jugoslavije i u čitavoj istočnoj Europi je Jutarnji program RTS-a koji se emitira kontinuirano od 1986. godine, svega nekoliko godina nakon upliva Britanije i Francuske kao pionira ovog polja televizijskih vijesti u Europi.

V. također 
 Infotainment

Eksterni linkovi 
 Breakfast TV Site 

Televizijski žanrovi
RTL Televizija

RTL Televizija je hrvatska komercijalna televizijska postaja u 65,5 postotnom vlasništvu RTL Grupe.

Program je počela emitirati 30. 4. 2004. kao druga hrvatska komercijalna televizija s nacionalnom koncesijom, nakon Nove TV, i ubrzo je postala vrlo popularna među gledateljima. Najpoznatija je po svom talk showu Sanja i reality showovima od kojih je najpopularniji bio Big Brother. Program RTL Televizije sastoji se od različitih televizijskih serija, emisija, animiranih filmova, filmova i dnevnih vijesti. Prijenosi sportskih događaja povremeno su dio njezina programa. Njezin signal obuhvaća oko 95% teritorija države.

Osoblje 

Od 1. srpnja 2014. predsjednik Uprave RTL Hrvatske je Henning Tewes. Na RTL-u rade televizijske ličnosti i voditelji kao što su Goran Fistanić, Antonija Blaće i Tomislav Jelinčić.

Na RTL-u su radile televizijske ličnosti i voditelji kao što su Robert Knjaz, Ivana Plechinger, Daria Knez, Filip Brajković i Sanja Doležal.

Izvori

Vanjske veze 

 RTL Televizija

Nastanci 2004.
TV-stanice u Hrvatskoj
Mediji u Zagrebu
Nova TV

Nova TV je hrvatska komercijalna televizijska postaja, trenutno u 100 postotnom vlasništvu CME Grupe.

Program je počela emitirati 28. svibnja 2000. kao prva hrvatska komercijalna televizija s nacionalnom koncesijom i ubrzo postala vrlo popularna među gledateljima. Najpoznatija je po svom informativnoj emisiji Dnevnik Nove TV i reality showovima od kojih je najpopularniji bio Story SuperNova Music Talents, a uskoro je uslijedio Hrvatski Idol. Program Nove TV se prvenstveno sastoji od različitih televizijskih serija i emisija, kao i crtića, filmova i dnevnih vijesti. Na Novoj TV se prikazuju hrvatske humorističke serije: "Naša mala klinika" i "Bumerang". Također, prikazuju se novije popularne američke serije kao Izgubljeni (Lost), Kućanice (Desperate Housewives), Medij (Medium) itd. Nova TV emitirala je i američku dnevnu sapunicu Strasti (Passions). Prijenosi sportskih događaja su također povremeno dio njezina programa. Signal Nove TV obuhvaća oko 90% teritorija države.

Godine 2004. Nova TV je promijenila vlasnika (dosadašnjeg Ćaletu) za Ronalda Laudera (CME).
Nova TV 10. listopada 2005. počela je emitirati vlastiti Dnevnik.

Na Novoj TV su radile i još rade neke TV ličnosti: Oliver Mlakar, Siniša Svilan, Petar Vlahov, Andrija Jarak, Alka Vuica, Željko Rogošić, Vinko Štefanec, Saša Kopljar, Mirjana Hrga, Petar Pereža, Romina Knežić, Marija Miholjek, Saša Lugonjić, Željko Vela, Ana-Marija Vuković, Mislav Bago, Ivana Paradžiković, Stipe Sladoljev, Danka Derifaj, Milan Stjelja, Arijana Čulina, Ivana Nanut, Domagoj Mikić, Valentina Baus, Vjekoslav Đaić, Monika Kravić, Ivan Forjan, Vlado Boban, Sabina Tandara Knezović, Dino Goleš, Mirna Berend itd.

2017. je objavljeno kako je CME Group svoja poduzeća u Hrvatskoj i Sloveniji, koja uključuju i Novu TV, prodala medijskoj kući United Group.

Nastanci 2000.
TV-stanice u Hrvatskoj
Mediji u Zagrebu
Televizijski dnevnik

U televizijskom smislu, televizijski dnevnik (skraćeno: TV dnevnik) je polisemna odrednica, koja najpre označava centralnu informativnu emisiju emitovanu na jugoslovenskim televizijama u doba SFRJ. Nakon praspada SFRJ, novonastale države, i samim tim nacionalne televizijske kuće, zadržavaju ovaj relativno kultni naziv za svoju centralnu informativnu emisiju.

Dnevnik je informativna emisija kolažnog karaktera, sačinjena iz snimljenih reportaža, izveštaja, analiza, intervjua i priloga različitih tema, koji se smenjuju sa živim segmentima – najave iz studija, živa uključenja. Tok i minutaža emisije su tradicionalno određeni – emisija obuhvata preglede vesti prema sledećem redosledu: vest dana, ostale najvažnije vesti, domaće vesti, društvo i ekonomija, vesti iz sveta, vesti iz kulture i umetnosti, sportski blok i vremenska prognoza. Prema novijim pristupima, dnevnik je omeđen dvema najavama vesti dana.

Povezano 
 Televizijske vijesti
 Dnevnik RTS
 Dnevnik HRT

Dnevnik
Analiza

Analiza (grčki ανάλυση, iz starogrčkog glagola ἀναλύειν, analyein – rastvoriti, hrv. raščlamba) je proces "rastvaranja" koncepta, propozicije, misli, lingvističkog sistema, kao i bilo koje postavke, na "krajnje" ili jednostavnije sastavne delove.

Zavisno od naučne grane se primenjuju različite analitičke metode..

Hemijska analiza, se recimo bavi, identifikovanjem hemijskih elemenata ili rastvora hemijskim ili fizičkim metodama. Pri tome se razlikuju kvalitativna ("Koji hemijski elementi?") i kvantitativna analiza ("Koliko ima određenog hemijskog elementa?").

Većina naučnih grana (npr. socijalne i ekonomske nauke, informatika, itd.) za analizu primenjuju određene statističke alate. Analiza podataka odgovara fazi identifikacije i interpretacije sakupljenih podataka. Cilj takve analize je obično utvrđivanje određenog stanja i ispitivanje uzroka koji su do tog stanja doveli.

Analitička faza je potreban korak pri rešavanju problema ili poboljšavanju situacije. 

Jedan od problema analitičkog pristupa u naukama kao i u filozofiji, je taj što on podrazumeva da se samom analizom stanje stvari koje se analiziraju ne menja. Sa ovim problemom se češće može susresti u logici i filozofiji nego u empirijskim naukama, ali i u naučnoj praksi se javlja, kao na primer u kvantnoj fizici.

Mnogi filozofi osporavaju univerzalnu mogućnost primene analize jer, po njima, njena doslovna upotreba pri pokušaju rešavanja većine filozofskih problema dovodi do apsurda. Ovi filozofi su uglavnom pripadnici pravaca direktno suprotstavljenih tzv. analitičkoj filozofiji.

Vidi još 
 Hemijska analiza
 Matematička analiza
 Muzička analiza
 Psihoanaliza
 Jezička analiza
 Realna analiza
 Harmonijska analiza
 Kompleksna analiza
 Funkcionalna analiza
 Spektralna analiza

Logika
Filozofska terminologija
Matematika
Grecizmi

fi:Analyysi
fr:Analyse
lb:Analys
mk:Анализа
pl:Analiza
simple:Analyse
Analitička filozofija

Analitička filozofija je skup različitih metodologija i filozofskih tendencija. Nije teško identifikovati analitičke filozofe, ali nije lako utvrditi kriterijume koji su doveli do tog zaključka. Analitička filozofija je ponekad dobijala etikete tipa Oksfordska filozofija, ili lingvistička filozofija, ali takve etikete su prilično nerazumljive. Analitička filozofija nije izričito filozofska škola, pa ni doktrina, pa čak ni skup jasno definisanih propozicija. Analitički filozofi su u velikoj mjeri, iako ne u potpunosti, akademici sa engleskog govornog područja, koji upućuju svoja djela i spise, prvashodno, filozofima engleskog govornog područja. 

Savremeni analitički filozofi su uglavnom intelektualni nasljednici Rasela, Mura i Vitgenštejna, grupe filozofa, koji su se svjesno bavili ”filozofskom analizom”, početkom XX vijeka. Analiza, onako kako su je shvatali Rasel i Mur, se ne bavi jezikom ”per se", nego konceptima i propozicijama. S njihove tačke gledišta, analiza je instrument od vitalnog značaja, za razotkrivanje strukture svijeta. Vitgenštejn, u djelu Tractatus Logico-Philosophicus (1921), je indirektno tvrdio, da struktura jezika razotkriva strukturu svijeta; po njemu svaki značajan jezički izraz se može razložiti na atomske sastojke, koji u svom krajnjem obliku predstavljaju pročišćene sastojke stvarnosti. U svom kasnijem djelu, Vitgenštejn je odbacio ovu ”traktanijansku” viziju, koja je uprkos tome imala značajan uticaj na Bečki Krug, dvadesetih godina, kao i na kasniji razvoj logičkog pozitivizma, tridesetih i četrdesetih godina XX vijeka. 

Karnap i Ajer, obojica predstavnici pozitivizma, bili su stava da zadatak filozofije nije razotkrivanje eluzivnih metafizičkih istina, nego analiza naučnih hipoteza i teorija.

Analitička filozofija
Grupe afiniteta

Grupe afiniteta (en. affinity - srodnost) su male grupe aktivista, obično između 3 i 20, koji zajedno vrše neku direktnu akciju. 

Grupe afiniteta su naročito popularan koncept u savremenoj anarhističkoj teoriji i praksi. One se obično javljaju tokom masovnih akcija ili demonstracija, kada se grupe pojedinaca privremeno udružuju i preuzimaju na sebe određen posao u kom su dobri. Dobrovoljno pripremanje hrane na masovnim okupljanjima je primer grupe afiniteta. 

Grupa afiniteta funkcioniše kao privremeni kolektiv, a srodnost je najčešće bazirana na težnji ka zajedničkom cilju, ali može biti bazirana i na zajedničkim idejama oko toga koje metode koristiti. Grupa se često sastoje od ljudi koji se već poznaju, ali to nije uvek slučaj, mogu se formirati i spontano.

Primeri nekih grupa afiniteta na demonstracijama su: 
 Grupa za prvu pomoć - ovo je grupa ljudi koji imaju ulogu medicinskog osoblja za pomoć učesnicima demonstracija ili akcija.
 Grupa pravnih posmatrača - vrši posmatranje i u slučaju potrebe prijavljuje nedolično ponašanje policije tokom demonstracija i beleže šta se dešava i koji su policajci prekoračili svoja ovlaštenja.
 Grupa za podršku zatvorenika - radi uglavnom u zaleđini, prikuplja informacije o ljudima koji su uhapšeni i o situacijama u kojima je došlo do hapšenja. Grupa za podršku zatvorenika tesno sarađuje sa grupom posmatrača, snabdeva aktiviste informacijama, kontaktira sa advokatima, i osigurava dobru komunikaciju između zatvorenika i spoljnog sveta.
 Grupa za maršrutu - tokom demonstracija dobro je imati tim koji se brine za to da svi idu istom rutom.
 Grupa za zaštitu - za nelegalne akcije dobro je imati grupu ljudi koji vode računa o samoj zaštiti učesnika. Pod ovim se može podrazumevati npr. formiranje fizičkog zida između aktivista i policije, ili sprečavanje hapšenja.
 Grupa za propagandu - deljenjem letaka, nošenjem zastava itd. 
 Grupa za akcije - ovo može biti bilo šta, od lepljenja plakata do “proleterske kupovine” tj. krađe po supermarketima.

V. također 
 Afinitet (sociologija)

Eksterni linkovi 
 Affinity Groups

Anarhizam