Kultura Cucuteni

Kultura Cucuteni je neolitska arheološka kultura na istoku Evrope od 4800. do 3000 pne, smještena u današnjoj Rumuniji, Moldaviji i Ukrajini, u regiji Dnjepra i Dnjestra, na površini od oko 350,000 km2. 

Ime je dobila po selu Cucuteni u rumunskom okrugu Iaşi. Poznata je i kao Tripiljska po selu Tripilja (Трипiлля) u Ukrajini) ili Tripoljska kultura po ruskom izrazu Триполье. U literaturi se najčešće naziva Cucuteni-tripilijska kultura. od Karpata do područja rijeka Dnjestar i Dnjepar, sa centrom u današnjoj Moldaviji, i na teritoriji zapadne Ukrajine i sjeveroistočne Rumunije,

Periodizacija 
Podijeljena je u rani, srednji i kasni period, u zavisnosti od radiokarbonske analize.

Naselja 
Većina naselja u početnoj fazi su male veličine, na razmaku 3-4 km, koncentrisana u aluvijalnim dolinama rijeka Siret, Prut i Dnjestra. Kuće su bile kružno raspoređene oko jedne centralne. Bilo ih je oko desetak, izgrađene od pletera, zagrijavane su pećnicama i imale su jedan okrugli prozor. U posebnim prostorijama se proizvodila keramika. Primijećeno je da su svakih 60 do 80 godina ovakva naselja bila uništavana (spaljena), a na njihovim razvalinama gradile su se nove kuće.

Za vrijeme srednje faze (4000 - 3500 p.n.e.), stanovništvo gradi najveća naselja u neolitskoj Evropi. Razlozi su: 
 Klimatske promjene tokom godine i njihov uticaj na način obrade zemlje.
 Prirodni razvoj i porast broja stanovnika koji uključuje prijetnju od ratnih sukoba sa susjednim zajednicama za ekonomske resurse
 Obrana od drugih naroda iz širokih stepskih prostora.. 

Neka od velikih naselja su:
 Talianki, Ukrajina – oko 3700. pne, sa 21.000 stanovnika i oko 2.700 kuća, na površini od 450 hektara 
 Dobrovody, Ukrajina  – oko 3800 pne, sa 16.000 stanovnika, na površini od 250 hektara 
 Maydanets, Ukrajina – oko 3700 pne – sa 6000-9000 stanovnika, 
 Nebelivka, Ukrajina - oko 4000. pne, na površini od 300 hektara 

Ovakva naselja bila su administrativni, vojni i religijski centri šireg prostora na kojem su se nalazila i manja naselja. Postojali su hijerarhijski nivoi što govori o državnom karakteru tadašnjeg društva. Najnovija istraživanja potvrđuju i postojanje javnih zgrada za okupljanje i ceremonije. Sve se to dešavalo 500 godina prije nastanka Sumerskih gradova država. Oko 3200. god. pne došlo je velikih klimatskih promjena, a onda je uslijedio dramatični kraj navalom Praindoevropljana iz azijskih stepa.

Keramičke figurine 
Njihov pravi smisao ili korišćenje još uvijek je nepoznat. Mnoštvo figurina koje sugerišu ženski lik navelo je Mariju Gumbitas i njene sljedbenike da neolitska društva proglasi za matrijarhat. Danas je to mišljenje odbačeno i smatra se da je neolitsko društvo bilo kompleksnije.

Lista neolitskih kultura u Evropi

Reference

V. također 
 Vinčanska kultura
 Yamna kultura
 Neolitska Evropa

Izvori 
J. P. Mallory, "Tripolye Culture", Enciklopedija indoevropske kulture, Fitzroy Dearborn, 1997.

Eksterni linkovi 

 http://www.culture.gouv.fr/culture/arcnat/harsova/en/balk4.htm
 http://www.dacia.org/Dacian_Virtual_Museum/The_Earlyest/the_earlyest.html
 Tripillian civilization homepage  
 To The Question of the Origin and the Ethnical Belonging of Trypilla (Tripolje) Culture

Arheološke kulture
Neolitske kulture