alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Breza (Bosna i Hercegovina)

Općina Breza se prostire na teritoriji od 73 km2. Nalazi se u sastavu Zeničko-dobojskog kantona i graniči sa četiri općine: Ilijaš, Kakanj, Vareš i Visoko.

Historija 
Breza kao naselje u historijskim dokumentima se pominje od drugog stoljeća naše ere sa imenom Hedum Kastelum (naseljena tvrđava). Bila je sjedište veoma militantnog plemena Desidiata, a iz ovog perioda postoje mnogi važni spomenici (najznačajniji su dvije crkve iz petog stoljeća).

Nacionalni spomenici

Geografija 
Prema najnovijim statističkim podatcima broj stanovnika je oko 15.000. Geografski položaj, konfiguracija i kvalitet tla, klima, područje bogato vodom, historijsko naslijeđe, te postojeći ugostiteljski i sportsko-rekreativni objekti, predstavljaju vrijednu perspektivu za razvoj turističke privrede.

U Brezi postoji nekoliko arheoloških mjesta, koja su nažalost neistražena dovoljno.

Naseljena mjesta 
Banjevac, Breza, Bukovik, Bulbušići, Dabravine, Dolovi, Gornja Breza, Izbod, Kamenice, Kolovaj, Koritnik, Laz, Liješće, Mahala, Mahmutovića Rijeka, Nasići, Očevlje, Orahovo, Podgora, Podžupča, Potkraj, Prhinje, Seoce, Slivno, Smailbegovići, Smrekovica, Sutješćica, Trtorići, Vardište, Vijesolići (Vjesolići), Vlahinje, Vrankamen, Vrbovik, Založje i Župča.

Slavni ljudi 
 Alija Sirotanović, slavni rudar
 Haris Silajdžić, poznati političar
 Božidar "Božo" Bunjevac, poznati glumac
 Asmir Avdukić, poznati fudbaler
 Gabrijela Hrvat - Jurkić, poznata odbojkašica
 Ružica Brekalo, odbojkašica
 Jasmin Memišević, poznati fudbaler
 Senad Begić, poznati fudbaler
 Vedran Mirković, poznati košarkaš
Kerim Ahmedspahic, poznati taekwondoista
Adnan Solak, poznati pjevač
Zikret Mahmutović, poznati trener odbojke

 Općina Breza 
 Breza Online
 Opće informacije o Brezi i okolici 
 Rudnik mrkog uglja „BREZA“ 
 Radio Breza
 Lik i delo:Alija Sirotanović
 Titovo doba

Reference 

Naseljena mjesta u Federaciji Bosne i Hercegovine
Općine Bosne i Hercegovine
Breza
Breza (biljka)

Breza (Betula) je naziv je rod drveća i grmova iz porodice breza.

Kora im je većinom bijela, krošnje su im rijetke i slabo štite tlo, rastu u hladnijim predjelima s obiljem vlage i svjetla. Rodu breza pripada oko 40 vrsta.

U Evropi su kao samonikle vrste poznate:
 obična breza (B. verrucosa)
 breza cretuša (B. pobescen)
 brezica (B. nana)

Obična breza zaprima veliki dio sjeverne hemisfere. U Evropi je rasprostranjena od nizina do planinskih predjela. Često se sadi po parkovima iz estetskih razloga, a u tu svrhu su popularne i američke vrste kao B. nigra i B. lutea.

Breza se koristi u farmaceutske svrhe, kao i proizvodnju metli i brezovog katrana.

Ljekovito bilje
Ukrasna stabla
Betulaceae
Centar (Sarajevo)

Centar je sastavna općina Sarajeva, te kulturno, političko, privredno, trgovačko, i zdravstveno središte tog grada. Zahvata zapadnu polovicu historijskog dijela Sarajeva, uključujuči Ciglane, Koševo, Marijin Dvor, i Skenderiju. Graniči sa općinom Ilijaš na sjeveru, Stari Grad na istoku, Novo Sarajevo na jugu, te sa općinama Novi Grad i Vogošća na zapadu. Općina pokriva površinu od 33,0 km² na kojoj, prema procjenama iz 2002. godine, živi otprilike 68.151 ljudi. Općina Centar se ukupno sastoji od 15 mjesnih zajednica.

Historija

Geografija

Stanovništvo 
Prema popisu iz 1991. godine, prijeratno stanovništvo općine Centar je bilo 79.005. Od tih, bilo je 39.686 (50,23%) Bošnjaka, 16.632 (21,05%) Srba, 12.960 (16,40%) Jugoslavena, 5.411 (6,85%) Hrvata, i 4.3.16 (5,47%) ostalih. Tokom rata, 7.000 stanovnika općine Centar su bili ranjeni ili poginuli od strane svakodnevne snajperske pucnjave i granata s okolnih brda. U ta doba 27.000 stanovnika općine Centar su napustili općinu, ali veliki dio se je vratio poslje potpisanja Daytonskog mirovnog sporazuma. Prema procjenama iz 2002. godine, ukupno stanovništvo općine Centar je otprilike 67.316. Od tih je 52.221 (77,58%) Bošnjaka, 6.956 (10,33%) Srba, 4.880 (7,25%) Hrvata, i 3.259 (4,84%) ostalih. Prema najnovijim procjenema, iz početka 2005. godine od strane Sarajevskog kantona, ukupno stanovništvo općine je 68.067.

Privreda

Vanjske veze 

 Službena stranica općine Centar Sarajeva 

Sarajevski kanton
Istočni Drvar

Istočni Drvar (1995–2004. Srpski Drvar), jedna od najmlađih i najmalobrojnijih bosanskohercegovačkih opština, a pripada Republici Srpskoj. Prije rata u Bosni i Hercegovini bila je dio opštine Drvar.

Geografija

Naselja u opštini 
U opštini se nalaze slijedeća naseljena mesta: Potoci, Srnetica i Uvala.

Stanovništvo

Uprava

Istorija 

Naselje Potoci, danas sjedište opštine, nastalo je još krajem 19. i početkom 20. vijeka, kao radničko i željezničko čvorište. Nekada je brojalo između tri hiljade do 3,5 hiljada stanovnika, i bilo je to mjesto sa uređenom infrastrukturom, školom, poštom, ambulantom, vodovodnom mrežom, prodavnicama, kino-salom...

Privreda
Ovo je opština koja ima deset puta više zaposlenih nego što broji stanovnika, što samo po sebi govori o kakvom je privrednom potencijalu riječ. Kao šumom bogato područje, Potoci predstavljaju specifičnu teritorijalnu organizaciju, ne samo u Republici Srpskoj, nego i u širem regionu. Urađeno je preko tri i po kilometra asfaltnog puta. Izrađen je vodovod Srnetica – Potoci u dužini od 11.000 m i dovedena pitka voda, a sada je u fazi izgradnja distributivne vodovodne mreže za sva naselja. Takođe je izvršena sanacija postojećih izvorišta, a programom je planirano da se obezbijede veće rezerve vode izgradnjom cisterni sa većim kapacitetima za čuvanje vode koja bi se koristila u sušnom periodu. Na teritoriji opštine izvršena je sopstvenim snagama elektrifikacija i doveden je dalekovod 10/20KV. U planu je da se izradi projektna dokumentacija dovođenje električne energije od Uvale do Srnetice. Kanalizaciona mreža za otpadne i oborinske vode nije urađena, ali postoji projektna dokumentacija i planira se raditi kada se obezbijede finansijska sredstva. Zbrinjavanje čvrstog otpada se sprovodi u skladu sa zakonskim propisima, iako se odlaže na privremene deponije. Telefonska mreža funkcioniše preko SLL mreže (mobilne telefonije )

Slavni ljudi

Spomenici i znamenitosti

Obrazovanje

Kultura

Sport

Vanjske veze 

Opštine Republike Srpske
Istočni Drvar
Istočni Stari Grad

Istočni Stari Grad (1992–2004. Srpski Stari Grad), općina u Bosni i Hercegovini, jugoistočno od grada Sarajeva i obuhvaća ruralna područja. Administrativno pripada Republici Srpskoj.

Općina je formirana je poslije potpisivanja Daytonskog sporazuma pod nazivom Srpski Stari Grad, ali taj naziv je proglašen neustavnim odlukom Ustavnog suda BiH od 22. rujna 2004. radi pridjeva "srpski" u nazivu općine.

Ima površinu od 77km² i 3.185 stanovnika (2004. godine zvanična procena Republičkog zavoda za statistiku Republike Srpske, prosječna gustina naseljenosti opštine je 41 st/km². Prosječna nadmorska visina opštine je 850 km, a sjedište opštine je u mjestu Hreša.

Opština pripada gradu Istočno Sarajevo.

Opštinu čine seoska naselja: Bulozi, Čeljigovići, Donje Međuše, Donji Bulozi, Dovlići, Gornje Međuše, Hreša, Kumane, Lapišnica, Mrazovac, Njemanica, Studenkovići, Vučija Luka, Zlatište i Blizanci. 

Opština graniči sa Federacijom BiH u dužini od oko 50 km sjeverno od Sarajeva. Konfiguracija zemljišta je pretežno brdovito-planinskog karaktera i pripada Sarajevsko-romanijskoj regiji. 

Opština je bogata šumskim bogatstvima, a pogodna je i za razvoj stočarstva i proizvodnju određene vrste poljoprivrednih proizvoda (krompir, raž, zob i pšenica).

U opštini posluje Šumsko gazdinstvo "Bistrica", zatim "Pilana" Vučija Luka, privatna preduzeća za proizvodnju rezane građe, kao i preduzeća koja se bave trgovinom i ugostiteljstvom, motažom centralnog grijanja, stočnom pijacom, trgovinom stoke, trgovinom sjemenske robe i stočnom hranom.

Geografija

Naseljena mjesta 
 Blizanci
 Bulozi 
 Čeljigovići
 Donje Međuše
 Donji Bulozi
 Dovlići
 Faletići (dio)
 Gornje Biosko (dio)
 Gornje Međuše
 Hreša
 Kumane 
 Lapišnica
 Mrazovac
 Njemanica
 Studenkovići
 Vučja Luka
  Zlatište

Stanovništvo

Uprava

Povijest

Gospodarstvo

Slavni ljudi

Spomenici i znamenitosti

Obrazovanje

Kultura

Sport

Vanjske veze 

Općine Bosne i Hercegovine
Republika Srpska
Priština

Priština (albanski: Prishtina ili Prishtinë) jest glavni i najveći grad Kosova. Grad je upravno, obrazovno i kulturno središte Kosova. Etničku većinu u gradu čine Albanci, dok su manjine Bošnjaci, Srbi, Romi i Turci.

Historija

Prahistorija 
Prostorom današnje Prištine prošlo je nekoliko kultura od perioda neolita, među kojima su starčevačka, vinčanska i badenska kultura. Naselje Ulpijana, koje je nalazilo na teritoriji današnje Prištine, bilo je jedno od najznačajnijih gradova Rimskog Carstva na Balkanu.

Srednji vijek  i osmanska uprava

Tokom srednjeg veka Priština je postala značajan grad Srpskog kraljevstva i kasnije carstva. U blizini grada srpski kralj Milutin Nemanjić podigao je manastir Gračanicu. Godine 1389. na Gazimestanu kod Prištine odvila se bitka na Kosovu, u kojoj je poginuo srpski knez Lazar Hrebeljanović i osmanski sultan Murat I. Iako je srpska vojska uspela da pobedi osmansku, Osmansko Carstvo je kasnije osvojilo Balkan i značajni deo Evrope. Tokom perioda koji je usledio stanovnici Prištine bili su podvrgnuti velikom uticaju islamizacije, koju su uglavnom poprimili Albanci, dok su Srbi nastavili praktikovanje pravoslavlja te su morali plaćati džiziju (porez koje je Osmanskom Carstvu plaćalo nemuslimansko stanovništvo).

Moderno doba 

Osmanska vladavina Prištinom završena je balkanskim ratovima (1912–1913) i Prvim svetskim ratom (1914–1918), kada je Kraljevina Srbija osvojila teritoriju u čijem je sastavu bila i Priština. Privreda Prištine dostigla je procvat tokom postojanja Kraljevine Jugoslavije, koji je prekinut Drugim svetskim ratom i prodorom fašističke Kraljevine Albanije, marionetske države Kraljevine Italije. Drugi svetski rat završio se pobedom Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije. Priština je ponovo doživela procvat kao glavni grad Socijalističke Autonomne Pokrajine Kosovo, u sklopu Socijalističke Republike Srbije. Tadašnje komunističke vlasti snažno su se zalagale za parolu bratstvo i jedinstvo, prvenstveno između Srba i Albanaca.

Suvremena historija

Naselja

Značajne osobe 
 Zufer Avdija, košarkaški trener i bivši igrač;
 Đurađ Branković, despot;
 Lorik Cana, nogometaš;
 Hajdar Duši; narodni heroj Jugoslavije i Albanije;
 Vladan Glišić, političar i pravnik;
 Dalibor Jevtić, političar;
 Albin Kurti, kosovski premijer;
 Rita Ora, pjevačica i tekstopisac;
 Behgjet Pacolli, kosovski predsjednik;
 Enver Petrovci, glumac;
 Dragan Tomić, političar;

Partnerski gradovi 
  Namur, Belgija
  Zagreb, Hrvatska
  Karači, Pakistan
  Des Moines, Iowa, Sjedinjene Američke Države
  Ankara, Turska
  Bursa, Turska

Reference 
 

 
Gradovi na Kosovu
Glavni gradovi u Evropi
Glavni gradovi nepriznatih država
Grad Priština
Delaware

Delaware  (Delaver) je savezna država na istočnoj obali SADa. Delaware je poznat kao "Prva država", jer se tu ratificirao ustav 13 kolonija. Datum ratifikacije je 7. 12. 1787.

Zemljopis 
Većine površine Delaware-a leži na atlantskoj obalnoj ploči. Na sjeveru granići sa Pennsylvaniom. Na istoku je granica sa New Jerseyom rijeka Delaware i Atlantski ocean; na zapadu i jug graniči sa Marylandom. Najveći grad je Wilmington a glavi grad je Dover. Jedna od najvećih vojnih zračnih baza leži blizu Dovera.

Klima 
Delaware ima preko cijele godine moderatnu klimu sa prosječnim temperaturama od 0 - 24 °C i statističnih 208 sunčanih dana. Na klimu utječe Atlantski ocean pa je stoge preko cijele godine umjereno do vlažno vrijeme. Za vrijeme ljeta temperature dosegnu do 32 °C; a zimi se spuste do -5 °C.

Najveći gradovi

Indijanci 
Država Delaware, zaljev, rijeka i istoimeni Indijanci dobili su ime po Sir Thomasu Westu de la Warru, prvome guverneru Virginije, nakon što je kapetan Samuel Argall 1610 otkrio veliki zaljev sjeverno od Jamestowna. Argall je zaljev nazvao po barunu, ali ovaj time nije bio naročito impresioniran, i uskoro se vratio u Englesku. -Sjeverni kraj nastanjivalo je veliko Delaware pleme Unalachtigo, dok su južnije dijelom živjela plemena Cuscarawaoc i Nanticoke. 

Američke savezne države
Jezero (Republika Srpska)

Jezero je naselje i središte opštine u Bosni i Hercegovini. Nalazi se u zapadnom dijelu BiH, na magistralnom putu AVNOJ-a Jajce - Bihać. na udaljenosti od 3 km. nalazi se Plivskom jezeru u blizini gradova Mrkonjić Grad Šipovo i Jajce. Administrativno pripada Republici Srpskoj.

Zemljopis

Stanovništvo

Jezero (naseljeno mjesto), nacionalni sastav 
{| border="1" cellpadding="7" cellspacing="0" style="margin: 10px 0 10px 25px; background: #f9f9f9; border: 1px #AAA solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%; float: center;"
|- style="background: #E9E9E9"
|colspan ="7" | Jezero
|-
|style="background: bgcolor="#F5DEB3" | godina popisa|style="background: bgcolor="#C2B280" | 1991.
|style="background: bgcolor="#C2B280" | 1981.|style="background: bgcolor="#C2B280" | 1971.
 |-
|Muslimani
|477 (57,19%)
|409 (56,18%)
|435 (73,10%)
|-
|Srbi
|282 (33,81%)
|245 (33,65%)
|131 (22,01%)
|-
|Hrvati
|33 (3,95%)
|13 (1,78%)
|19 (3,19%)
|-
|Jugoslaveni
|34 (4,07%)
|46 (6,31%)
|6 (1,00%)
|-
|ostali i nepoznato
|8 (0,95%)
|15 (2,06%)
|4 (0,67%)
|-
|style="background: bgcolor="#F5DEB3" |ukupno|834|728|595|}

 Naseljena mjesta 
Kod potpisivanja Daytonskog sporazuma, općina Jajce podijeljena je između Federacije BIH i Republike Srpske. Najveći dio sa gradom Jajcem pripao je Federaciji BIH. U sastav Rep. Srpske ušla su naseljena mjesta:

Borci, Čerkazovići, Đumezlije, Jezero, Kovačevac, Ljoljići i Perućica, te dijelovi naseljenih mjesta: Barevo, Drenov Do i Prisoje.

Od ovog područja formirana je općina Jezero'''.

 zbog podijeljenosti nekih naseljenih mjesta ove brojke se trebaju uzeti okvirno

Uprava

Povijest

Spomenici i znamenitosti

Reference 

Jezero (Republika Srpska)

Obrazovanje
U Jezeru se nalazi nova Osnovna škola *I - VIII* VUK KARADŽIĆ u okviru koje se odvija i predškolsko obrazovonje djece.

Kultura

Sport

Znamenite ličnosti 
 Tadija Kačar, sportist
 Slobodan Kačar, sportist
 Nenad Kačar, vaterpolist

Vanjske veze 

Naseljena mjesta u Republici Srpskoj
Jezero
Kupres (Republika Srpska)

Kupres Republike Srpske je općina koja se nalazi u jugozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine, a administrativno pripada Republici Srpskoj. Nastala je od dijela bivše općine Kupres koji je na kraju rata u BiH ostao pod RS, dok je ostatak pripao Federaciji Bosne i Hercegovine.

Područje, odranije ekonomski nerazvijeno, je teško stradalo za vrijeme rata. Većinsko stanovništvo čine Srbi.

Geografija

Naselja u opštini 
U opštini se nalaze sledeća naseljena mesta: Šemenovci, Rastičevo, Mrđanovci , Novo Selo. 

Naseljena mesta: Barjamovci, Begovo Selo, Bili Potok, Blagaj, Botun, Brda, Bućovača, Vrila, Donje Ravno, Donje Vukovsko, Donji Malovan, Zanaglica, Zlosela, Zvirnjača, Kudilji, Kukavice, Kupres, Kute, Mlakva, Mrđebare, Mušić, Odžak, Olovo, Osmanlije, Otinovci, Rilić, Stražbenica i Suhova su posle Dejtonskog sporazuma pripali Federaciji BiH i čine opštinu Kupres.

Stanovništvo 
480 stalnih i oko 200 povremenih stanovnika

Uprava

Gospodarstvo 
stocerstvo i poljuprivreda

Slavni ljudi

Spomenici i znamenitosti

Obrazovanje

Kultura

Sport

Vanjske veze 

Općine Bosne i Hercegovine
Republika Srpska
Novi Grad (Sarajevo)

Novi Grad, jedna od gradskih općina Sarajeva.

Formirana je 12.4. 1978. godine podjelom ranije općine Novo Sarajevo u sastavu grada Sarajeva na dvije nove općine: Novo Sarajevo i Novi Grad. Obuhvatila je industrijsko predgrađe i novoizgrađena naselja Sarajeva. Prostire se na površini od 47,98 km² i graniči s općinama Novo Sarajevo, Ilidža, Vogošća i Ilijaš.

Zemljopis

Stanovništvo
Posljednji službeni popis stanovništvaje  iz 2013 godine. Općina Novi Grad ( jedna od gradskih općina Grada Sarajeva ) imala je 1991 godine 136.293. stanovnika, na zadnjem popisu stanovništva iz 2013 118.553. stanovnika.

Nacionalni sastav:

Bošnjaci - 99.773 (84,2%)

Srbi - 4.367 (3,7%)

Hrvati - 4.947 (4,2%)

ostali - 9.466 (8,0%)

Na popisu stanovništva 1971. godine općina Novi Grad bila je jedinstvena sa općinom Novo Sarajevo, a nacionalni sastav u toj zajedničkoj općini bio je 1971. godine sljedeći:

ukupno: 111.811
 Srbi - 45.806 (40,96%)
 Muslimani - 37.147 (33,22%)
 Hrvati - 17.491 (15,64%)
 Jugoslaveni - 5.798 (5,18%)
 ostali - 5.569 (5,00%) 

Naseljena mjesta su:

Dio naseljenog mjesta Sarajevo, Bojnik i Rečica.
Alipašin Most I, Alipašin Most II, Alipašino polje A I, Alipašino polje A II, Alipašino polje B I, Alipašino polje B II, Alipašino polje C I, Alipašino polje C II, Aneks, Bojnik, Briješće, Buća potok, Čengić Vila, Dobrinja A, Dobrinja B,  Dobrinja C, Dobrinja D, Dobroševići, Dolac, Golo brdo, Mahala, Naselje heroja Sokolje, Olimpijsko selo, Otoka, Paljevo, Pašića harem, Rečica, Saraj polje, Smiljevići, Staro Hrasno, Švrakino selo I, Švrakino selo II, Švrakino selo III i Žuč.

Uprava 
Načelnik opštine Novi Grad Sarajevo je Semir Efendić- Stranka Demokratske Akcije, SDA

Povijest

Gospodarstvo

Slavni ljudi 
Predrag Saša Danilović, Ognjen Tadić, Jusuf Prazina Juka, Branislav Gavrilović Brne, Ljubiša Marković, Igor Hamza Ražnjatović,Smail Šikalo,

Spomenici i znamenitosti

Obrazovanje

Kultura

Sport

Vanjske veze 

Općine Bosne i Hercegovine
Sarajevski kanton
Trnovo (FBiH)

Trnovo je općina u Federaciji BiH (Bosna i Hercegovina, jedna od 9 u Sarajevskom kantonu. Opština se nalazi 30 kilometara južno od Sarajeva. Administrativne funkcije se obavljaju u naseljenom mjestu Dujmovići gdje je i sjedište opštine.

Postoji također i općina Trnovo u Republici Srpskoj. Obje spomenute opštine su do 1992. godine bile dio jedinstvene bosanskohercegovačke općine Trnovo.

Geografija 
Opština Trnovo nalazi se oko 30 km jugostočno od Sarajeva. Zauzima površinu od 337 km2. Na području opštine ima 56 naseljenih mjesta. Naselja su organizirana u 4 mjesne zajednice (MZ Šabići, MZ Dejčići, MZ Trnovo i MZ Delijaš). Trnovo je locirano na planinskim obroncima Bjelašnice, Igmana, Visočice, Treskavice i Jahorine.

Trnovo obiluje čistim izvorima pitke vode, za snabdjevanje više od milion stanovnika. Riječni tokovi su Željeznica, Crna Rijeka, Bijela Rijeka, koje teku prema Crnom moru i Rakitnica, koja teče prema Jadranskom moru, kao i tri planinska glacijalna jezera.

Opštinu karakteriše kontinentalna klima, koja sa porastom nadmorske visine prelazi u oštru planinsku klimu alpskog tipa.

Kultura

Stanovništvo 
Prema statistici iz 2002. godine, opština je najrjeđe naseljena od svih devet opština u kantonu sa 839 stanovnika. Također opština ima najveći postotak stanovnika iznad 65 godina.

{|
|-
|colspan=7| Nacionalni sastav
 Bošnjaci: 95.4%
 Srbi: 4.6%

Spoljne veze 

 Zvanične stranice općine Trnovo
 Zvanične stranice Olimpijskog centra Bjelašnica

Trnovo (FBiH)
Naseljena mjesta u Federaciji Bosne i Hercegovine
Općine Bosne i Hercegovine
Sarajevski kanton
Trnovo (FBiH)
Drevna muzika

Drevna muzika predstavlja historijsko muzičko razdoblje do približno 476. godine. Najstarija pronađena pjesma (4000. pne.) je u Mezopotamiji, u gradu Ur. Instrumenti Mezopotamije bili su harfa, lira, lutnja, frula, gajde i bubnjevi. U Staroj Grčkoj već dolazi do stvaranja horova, i važnosti muzičkog obrazovanja. Njihovi žičani instrumenti bili su lira i kitara. U ranu glazbu može se ubrojiti narodna ili tradicionalna muzika, mezopotamska muzika, egipatska muzika, iranska muzika, starogrčka muzika, jeverjska muzika, rimska muzika, arapska muzika, itd.

Mezopotamska muzika 
Anne Drafkorn Kilmer s Univerziteta Berkeley u Kaliforniji objavila je 1986. dešifriranje tablice ispisane klinastim pismom iz Nipura, koja je datirala iz 2000. pne., ukazujući na to da predstavlja fragmentarnu instrukciju za izvođenje muzike, te da je muzika napisana u tri četvrtine, upotrebom dijatonske skale. Notacija na tablici nije bila razvijena kao kasnije, sa tablica iz 1250. pne. Iako je tumačenje notnog sistema još uvijek pod znakom pitanja, jasno je da notacija ukazuje na nazive struna na liri i štimovanje koje je opisano na kasnijim tablicama. Ove tablice, iako u fragmentima predstavljaju najranije zapisane melodije iz bilo kog dijela svijeta.

Veze 

 Historija muzike

Muzička razdoblja
Muzika
Srednjovjekovna muzika

Srednjovjekovna muzika predstavlja historijsko muzičko razdoblje kroz srednji vijek.

Jevrejska tradicija pjevanja psalama u sinagogama snažno utiče na kršćansko pjevanje. Ovdje ulaze brojni monofoni gregorijanski napjevi (ustanovio papa Gregur I) kao liturgijska muzika katoličke crkve, stariji od 800., dominatni oko 1100. godine. Polifono pjevanje razvija se pri kraju ovog perioda i u Renesansi.

Pojava trubadura u Zapadnoj Evropi, koji su pjevali i svirali. Otvaranje muzičkih škola za glasovno pjevanje. Poznati kompozitori su bili: Guillaume de Machaut i Francesco Landini, zatim Léonin, Pérotin, W. de Wycombe, Adam de St. Victor, Petrus de Cruce, Guillaume Dufay, itd.

Uglavnomckvjl  o oe ittčn s ukpakpiut

Ovdje je sa balkanskih prostora potrebno spomenuti prije svega srpsku srednjovjekovnu muziku, koja se razvijala u ono doba po dvorovima, a i manastirima, vidimo Pavle Aksentijević je samo jedan od interpretatora sličnosti srpske muzike tog doba, sa zapadnim muziciranjem. Dolaskom Turaka došlo je do drastičnih promjena, samo su gusle, frula, možda tambura, praktične za uzeti, bile uzete i nosane, te u prigodama i uz vokalno pjevanje korištene.

Hrvatska je bila pod utjecajem zapadnih zbivanja i tokom renesanse.

Jovan Kukuzelis () bio je srednjovjekovni skladatelj, pjevač i reformist Istoćne pravoslavne crkve. Rođen je na jadranskoj obali današnje Albanije, majka mu je bila Bugarka, otac mu umire u mladoj dobi. Kukuzelis je obrazovanje primio u Konsantinopolju u dvorskoj vokalnoj školi i bio je jedan od vodećih muzičara tog vremena. Bio je omiljen kod bizantskog cara i glavni pjevač hora, preselio se kasnije na goru Atos i vodio monaški način života u velikoj lavri. Zbog mogućnosti njegovog pjevanja, prozvan je anđeoskim glasom. Oko 90 njegovih djela je sačuvano do danas.

Kukuzelis je proglašen svecem od strane Istočne pravoslavne crkve.

Srednji vijek
Renesansna muzika

Renesansa muzike je istorijsko muzičko razdoblje u kojem nastaje veća upotreba instrumentalne muzike. Pojava bas instrumenata. Renesansa u muzici nije započela u Italiji, već u Belgiji, Flamaniji, Nizozemskoj i Sjevernoj Francuskoj. Najpoznatiji kompozitori te Burgundske škole, sredinom 15. vijeka bili su Guillaume Dufay, Gilles Binchois, i Antoine Busnois. Sredinom 14. vijeka kompozitori i pjevači su počeli strujati Evropom, dolaziti u Rim, kod papa, na posjede vladara, vojvoda, pogotovo na sjever Italije. Osnovne forme sakralne muzike tad su bile: misa, motet, madrigal i laude; svjetovne forme su bile: šansona (balada, rondo), frotola, kanconeta i kasnije madrigal.

Instrumentalni žanrovi za plesanje bili su: bas dans, pavane, a galjarde, an alemandi ili kuranti.

Izum štamparskog stroja doprinio je širenju muzike. Francusko-flamanski muzičari su se širili Evropom. Najpoznatiji su kompozitori: Johannes Ockeghem, Jacob Obrecht, Nicolas Gombert i Josquin Desprez, vjerovatno najpoznatiji kompozitor prije Palestrine, koji je tokom 16. vijeka bio najbolji u svim formama.

Sredinom 16. vijeka došle su nove promjene u muzici, poznati kompozitori tog perioda su Giovanni Pierluigi da Palestrina, Carlo Gesualdo. Pojavljuju se škole, po čemu je osobito poznata Venecija. Razvija se orkestracija. Poznati kompozitori Venecije su bili: Gabrielis, Andrea i Giovanni, kao i Claudio Monteverdi, jedan od najpoznatijih kraja ere renesanse. U Engleskoj su se javili kompozitori kao Thomas Tallis i William Byrd koji su pisali crkvenu muziku, bili su tu i Thomas Morley, John Wilbye i Thomas Welkes.

U Španiji se javio Tomás Luis de Victoria i stvarao je muziku sličnu Palestrini. Gitara se pojavila kao novi instrument u Evropi i mnogi su za nju pisali muziku. U Francuskoj su stvarali Guillaume Costeley i Claude Le Jeune.

Jedna od najrevolucionarnijih pojava desila se u Firenci (), radom Florentine Camerata, koji je išao obnavljati muziku starih Grka. Njima je rukovodio Vincenzo Galilei, te Giulio Caccini. Plod njihovog rada bila je forma poznata danas kao opera. Prva opera napisana oko 1600. označava kraj renesanse i početak baroka.

Madrigal je najznačajnija horska kompozicija renesansne muzike koja svoj vrhunac dostiže u 16. vijeku. Piše se na stihove poznatih pjesnika: Petrarke, Ariosta, Tasa i dr. U početku je troglasan ili četvoroglasan, kasnije postaje samo petoglasan, sa jako složenom polifonom formom.

Veze 

 Historija muzike
 Lista renesansnih kompozitora

 
Muzička razdoblja
Muzika
Klasicizam (muzika)

Klasicizam u muzici vremenski obuhvaća drugu polovinu 18. i početak 19. vijeka. To je razdoblje burnih društvenih promjena - budi se liberalno građanstvo, razvijaju prosvetiteljstvo i racionalizam, mijenjaju društvene konvencije i uloga umjetnosti u društvu. Za formiranje klasičnog stila najzaslužniji kompozitori su Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart i Ludwig van Beethoven koji su živjeli i stvarali u Beču, pa je u historiji cijela epoha nazvana "bečkim klasicizmom".

Beethoven će biti prvi muzičar u historiji koji odbacuje ulogu dvorskog sluge, postaje samostalan umjetnik, skida periku koja je bila obavezna u dvorskoj etikeciji i u svojoj muzici izražava ideale Francuske buržoaske revolucije iskazane u paroli Sloboda - jednakost - bratstvo. To se najbolje ogleda u Devetoj simfoniji, ali sva Beethovenova djela odlikuje revolucionarni, buntovnički duh.

Veze 
 Historija muzike
 Klasicizam
 Lista klasičnih kompozitora

Literatura 
 Kennedy, Michael (2006): The Oxford Dictionary of Music, 
 Rosen, Charles (1972; 1997): The Classical Style. New York: W.W. Norton. 
 Downs, Philip G. (1992): Classical Music: The Era of Haydn, Mozart, and Beethoven, 4. vol. u Norton Introduction to Music History. W.W. Norton & Company. 
 Lihoreau, Tim; Fry, Stephen (2004): Stephen Fry's Incomplete and Utter History of Classical Music. Boxtree. 
 Taruskin, Richard (2005, 2009): Oxford History of Western Music. Oxford University Press (USA). , 
 Barbara Russano Hanning; Grout, Donald Jay (1998 rev. 2006)- Concise History of Western Music. W.W. Norton & Company. 
 Grout, Donald Jay; Palisca, Claude V. (1996) - A History of Western Music, Fifth Edition. W.W. Norton & Company. 

Klasična muzika
Muzička razdoblja
Romantizam (muzika)

Romantizam predstavlja historijsko muzičko razdoblje u kojem je muzika postala više emocionalna i slijedila književnost, filozofiju i umjetnost. Poznati kompozitori su Schumann, Chopin, Mendelssohn, Bellini i Berlioz, zatim u drugoj polovini perioda Strauss mlađi, Brahms, Liszt, Čajkovski, Verdi i Wagner. Između 1890. i 1910. naišao je treći val kompozitora: Dvořák, Mahler, R. Strauss, Puccini, Sibelius, zatim i ostali: Grieg, Saint-Saëns, Fauré, te Franck.

Veze 

 Historija muzike
 Lista romantičnih kompozitora

Muzika
Muzička razdoblja
Mezzosopran

Mecosopran (od  „polusopran“; ; ) je jedan od glasovnih fahova za žene i dečake, koji se po visini nalazi između alta i soprana. Od soprana se razlikuje tamnijom bojom i nižim registrom: a—h♭2, u izuzetnim slučajevima do c3 (visoko ce). Mecosopran se još naziva sopran II.

Nekada su i muški pevači kastrati pevali u vokalnom rasponu mecosoprana. Neke od uloga za ženske mecosoprane su pisane tako da one glume mladića-dečaka ili anđela sa tipično nešto višim glasom. Primer je uloga Kerubina u operi Figarova ženidba. 

Mecosporani obično imaju sekundarne uloge u operama. U tome postoje značajni izuzeci: uloga Karmen u istoimenoj operi (i druge francuske opere 19. veka), Rosina u operi Seviljski berberin itd. Međutim, ove uloge pevaju i soprani. 

Mecosoprani se svrstavaju u tri kategorije: koloraturni, lirski i dramski. 
 Koloraturni mecosoprani imaju veoma pokretljiv glas u višem registru, gde se od njih zahteva virtuoznost u izvođenju brzih muzičkih pasaža. Pevačice ovg glasa uspešno pevaju uloge pisane za glasove kastrata. Poznati koloraturni mecosoprani su: Čečilija Bartoli, Tereza Berganca, Merlilin Horn i Elina Garanča. 
 Lirski mecosoprani imaju nežan, osećajan i, ponekad, gotovo plačan glas. Ovaj tip glasa je idealan za uloge kojima ženski pevači tumače muške likove. Operske pevačice ovog tipa glasa su: Dženet Bejker, Agnes Baltsa, Malena Arnman, Magdalena Kožena, Tatjana Trojanos i Frederika fon Štade. 
 Dramski mecosoprani imaju snažan glas koji može da nadjača snagu orkestra i hora. Arije za ove glasove su naročito pisali Verdi, Vagner i Štraus. U najpoznatije dramke mecosoprane ubrajaju se: Irina Arhipova, Fjorenca Kosoto, Biserka Cvejić, Krista Ludvig, Đulijeta Simionato i Širli Veret.

Pjevački glasovi
Tenor

Tenor (lat. tenere — držati) je najviši muški glas u modalnom registru, tj. vokalni registar najčešće korišćen u pevanju i govorenju. Nalazi se iznad baritona.

Tipični tenor glas ima raspon od C-a jednu oktavu ispod srednjeg C-a (261,6 Hz) do C-a jednu oktavu iznad srednjeg C-a (523,2 Hz). U horskoj muzici, tenor je drugi najniži glas, iznad basa i ispod alta i soprana. S obzirom da je pravi tenorski glas redak, ponekad viši baritoni ili niže alte pevaju tenorsku ulogu.

U operi 

Ima više vrsta tenora. U klasičnoj muzici, tenorski glas određen je po vokalnom rasponu, vokalnoj boji, vokalnoj težini, tesituri, tj. rasponu gde je glas najprirodniji i najlakše ga je proizvesti, vokalnoj rezonanci, i mestima izmene u glasu (passaggio). Navedene glasovne osobine upotrebljavaju se u ocenjivanju vrste svakog vokalnog raspona, ne samo tenora.

Vrste tenora 
 Lirski
 Dramski
 Koloraturni
 Spinto
 Kontra
 Baritonalni

Vanjske veze 
 

Pjevački glasovi
Sveti Ivan Zelina

Sveti Ivan Zelina (prethodno Zelina), grad u Hrvatskoj koji se nalazi u Zagrebačkoj županiji.

Geografija 
Sveti Ivan Zelina nalazi se na jugoistočnim padinama Medvednice, 37 kilometara sjeveroistočno od Zagreba, uz dolinu rijeke Lonje, na magistralnoj prometnici Zagreb - Varaždin.

Stanovništvo 
Na području grada i pripadajućih naselja živi oko 16.200 stanovnika, od kojih u samom gradu oko 2.700.

Historija
To je staro kulturno i gospodarsko središte Hrvatskog prigorja. Prvi put se spominje 1185., a privilegije slobodnoga grada dobija od bana Mikca 1328. Nastao je oko crkve sv. Ivana Krstitelja, čiji je blagdan 24. lipnja i dan grada.

Istaknute ličnosti
 Adam Žigmund Domjanić - ratnik, političar i pjesnik. Rođen oko 1660., a umro 1717.
 Dragutin Domjanić - najveći kajkavski pjesnik
 Anka Krizmanić - slikarica i grafičarka, rođena 1896. u selu Omilju kraj Sv. Ivana Zeline, umrla 1987. u Zagrebu
 Vjenceslav Richter - arhitekt, kipar, slikar i urbanist, rođen 1917. u Donjoj Drenovi, umro 2002. u Zagrebu
 Zlatko Crnec - pjesnik, slikar, esejist, novinar, rođen 1936. u Donjoj Zelini, umro 2020. u Zagrebu.
 Anica Vranković - slikarica i likovna pedagogica, rođena 1939. u Varaždinu, djelovala u Zelini, gdje je i umrla 1982. godine
 Dinko Vranković - likovni umjetnik i pedagog, rođen 1939. u Svirčima na Hvaru, djelovao u Splitu, Zagrebu i Sv. Ivanu Zelini, umro 1996.

Spomenici i znamenitosti 
 Zelingrad, ostaci nekadašnjeg dvorca koji je danas u vlasništvu zelinskog muzeja.

Vanjske veze 
 Prikaz izložbe Zelinske crkve i kapele
 Zlatne godine školstva u Zelini
 Vladimir Lerš: Stara Zelina, predgovor: Dinko Vranković, 1986.

 
Gradovi u Zagrebačkoj županiji
Trilj

Trilj je grad u Hrvatskoj, smješten u Dalmatinskoj Zagori, između Splita i Sinja. Nalazi se na  te ima 10.799, od čega 2.381 u samom Trilju, a ostatak u manjim seoskim naseljima od kojih je najveće Košute.

Geografija 
Trilj je smješten na jugoistoku Sinjskog polja i daljnjem podnožju planine Kamešnice, uz rijeku Cetinu. Na jugozapadu ga dijeli od mora planina Mosor od kojeg je udaljen zračnom linijom petnaestak kilometara. More mu daje obilježje mediteranske klime ublažujući planinsko kontinentalnu koju uvjetuje blizina Kamešnice i bosanskih planina. Oduvijek je značajno prometno čvoriste i najznačajniji mostni prijelaz u Cetinskoj krajini. Grad i okolica obiluju prirodnim ljepotama. Velićina grada i broj stanovnika mijenja se kroz povijest. Most preko Cetine kod Trilja je bio izgrađen 1937.

Stanovništvo 
Danas je grad spojen sa selom Vedrine, te zajedno čine jedinstvenu urbanu cjelinu s preko 5.000 stanovnika. U samom gradu živi oko 2.000 stanovnika.

Slavni ljudi 
 Mirko Jozić, poznati nogometni trener, hrvatski izbornik i osvajač svjetskoga prvenstva za omladince u Čileu.

Spomenici i znamenitosti 
Brojni arheološki nalazi u novije vrijeme pronađeni u koritu rijeke Cetine, ali i brojna arheološka nalazišta u najbližoj okolici (prapovijesna gradinska naselja na Gardunu, Ćaporicama, Vedrinama) govore o njegovom znaćaju u prapovijesno vrijeme.

Sport 
Na području Trilja djeluje više sportskih i kulturnih udruga koje svojim entuzijazmom i nesebičnim zalaganjem obogaćuju život u gradu tokom cijele godine: limena glazba "Trilj", klapa "Trilj", dramska udruga "Tilirium", likovna udruga "Trilj", rukometni klub "Cetinka" simbol grada, kuglački klub "Cetinka" i košarkaški klub "Cetina" nogometni klub Čaporice. nogometni klub Trilj

 
Gradovi u Splitsko-dalmatinskoj županiji
Bakropis

Bakropis ili bakrorez je grafička tehnika duboke štampe. Izvodi se na metalnoj ploči (matrici) od bakra ili cinka uz pomoć kiseline koja nagriza određene delove. Crtež na ploči je udubljen a otisak na papiru reljefan. B. se razvio u 14. veku iz oružarskog zanata (ukrašavanje ornamentima pušaka, pištolja, mačeva, oklopa...). najpoznatiji umetnici koji su se bavili b. su rembrant, G. B. Tijepolo, F. Goja, E. Dega, K. Pisaro, Roden, A. Matis, P. Pikaso.

Likovna umjetnost
Varaždinske Toplice

Varaždinske Toplice su grad i istoimeno lječilište u Hrvatskoj. Nalazi se na rubu Hrvatskog Zagorja, u Varaždinskoj županiji.

Zemljopis

Gradska naselja 
Grad se sastoji od 23 naselja, to su: Boričevec Toplički, Črnile, Čurilovec, Donja Poljana, Drenovec, Gornja Poljana, Grešćevina, Hrastovec Toplički, Jalševec Svibovečki, Jarki Horvatićevi, Leskovec Toplički, Lovrentovec, Lukačevec Toplički, Martinkovec, Petkovec Toplički, Pišćanovec, Retkovec Svibovečki, Rukljevina, Svibovec, Škarnik, Tuhovec, Varaždinske Toplice i Vrtlinovec.

Stanovništvo

Uprava
Gradonačelničku dužnost trenutno obnaša Dragutin Kranjčec.

Dan grada obilježava se 10. kolovoza.

Povijest

Gospodarstvo

Varaždinske Toplice poznato je lječilište, i ima potencijala za razvoj zdravstvenog turizma. U gradu postoji Specijalna bolnica za medicinsku rehabilitaciju.

Znameniti ljudi 
 Ruža Pospiš Baldani (1942. - ), operna pjevačica

Spomenici i znamenitosti

Obrazovanje
U Gradu djeluje Osnovna škola A. i I. Kukuljevića.

Kultura

Sport

Vanjske veze 

 Službena stranica

Gradovi u Hrvatskoj
Varaždinska županija
Vodnjan

Vodnjan (talijanski Dignano [diɲˈɲaːno]), grad u Hrvatskoj, desetak kilometara sjeverno od Pule.

Geografija 

Područje Grada Vodnjana se nalazi na plodnom nizinskom području na jugu Istre koja na zapadu kod Peroja izbija na more. Oko 10 km sjeverno je od Pule na koordinatama 44°57′40″ s.g.š.i 13°51′10″ i.g.d., a najviša točka iznosi 147 m.n.v. Zauzima površinu od 102 km2.

Stanovništvo 
Vodnjan ima jednu od etnički najraznovrsnijih demografskih struktura u Hrvatskoj. Prema popisu iz 2001. godine Hrvati čine 55,8 % stanovništva, Italijani 20 %, Srbi 4,3 %, Romi 3,45 % i Bošnjaci 2,8 %.

Po vjerskoj pripadnosti 73,9 % stanovnika su katolici, 11,6 % muslimani i 4,8 % pravoslavci.

Uprava

Povijest

Gospodarstvo

Slavni ljudi
 Fran Dominko (1903 – 1987), jedan od najpoznatijih slovenskih i jugoslavenskih astronoma.
 Livio Morosin, hrvatski glazbenik.

Spomenici i znamenitosti

Obrazovanje

Kultura

Sport
U Vodnjanu nogomet je jedan od dominantnijih sportova.Pored nogometa,tu je i odbojka.Osim odbojke i nogometa rijetki se bave i boćanjem.
OK Vodnjan natječe se u 1.b hrvatskoj odbojkaškoj ligi. Članice prve ekipe jesu: Natali Celija (kapetan), Marta Sošić, Ana Mutić, Izabela Ćorić, Marina Ćorić, Ivana Boljunčić, Ingrid Osman, Ana Štoković, Tihana Celija, Anna Juršić, Andrina Mišan, Debora Smoljan.

Vanjske veze 

 Službene stranice
 Informacije o Vodnjanu (njemački)

Gradovi u Istarskoj županiji
Vrgorac

Vrgorac je grad u Hrvatskoj koji se nalazi u Dalmatinskoj Zagori, a administrativno pripada Splitsko-dalmatinskoj županiji.

Geografija 
Nalazi se u Splitsko-Dalmatinskoj županiji, na njenom krajnjem jugoistoku, u zaleđu Biokova, neposredno uz granicu s Hercegovinom. Nalazi se na čvorištu puteva prema Pločama, Metkoviću i hercegovačkom svetištu "Međugorje". Pejzaž koji ga okružuje je krškog tipa, tako da obiluje podzemnim vodama. Vrgorac je okružen mnoštvom brda od kojih je najistaknutije brdo "Matokit" na čijim podnožju je i smješten grad.

Naseljena mjesta 
Banja, Dragljane, Draževitići, Duge Njive, Dusina, Kljenak, Kokorići, Kotezi, Kozica, Kutac, Mijaca, Orah, Pervani, Podprolog, Poljica Kozička, Prapatnice, Rašćane, Ravča, Stilja, Umčani, Veliki Prolog, Vina, Višnjica, Vlaka, Vrgorac i Zavojane.

Stanovništvo

Uprava

Povijest

Gospodarstvo 
Poznat je po svojim poljodjelskim proizvodima, a kao posebno kvalitetne valja istaknuti jagode.

Istaknute ličnosti 
 Tin Ujević, književnik
 Jure Divić, književnik
 Borislav Vujčić
 Nikola Vujčić, košarkaš
 Ivan Jelavić, ultramaratonac
 Ante Jelavić, političar

Spomenici i znamenitosti

Obrazovanje

Kultura 
 Kulturna manifestacija "S Tinom u Vrgorcu" lipanj/srpanj 
 Gradska limena glazba "Ljudevit Bačić"

Sport 
 Ženski rukometni klub "Vrgorac"
 Malonogometni klub "Pivac - Vrgorac"
 Muški rukometni klub Vrgorac,
 Malonogometni klub "TIN" Vrgorac, osvajatelj Kupa Dalmacije nakon 100 dana postojanja

Vanjske veze 

 
Gradovi u Splitsko-dalmatinskoj županiji
Lukavica

Lukavica je naziv za:
 Lukavica, predgradje dimitrovgrada.
 Lukavica, sarajevsko gradsko naselje, koje se često koristi i kao sinonim za Istočno Sarajevo.
Odžak

Odžak može značiti:
 sinonim za dimnjak;
 grad u BiH;
 otomanski posjed.

Turcizmi
Petrovac

Petrovac je naziv koji se može odnositi na:
 Petrovac (Crna Gora), grad u opštini Budva
 Petrovac (Srbija), grad i opština u centralnoj Srbiji
 Petrovac (Bosna i Hercegovina), opština u u Republici Srpskoj
 Petrovac (Leskovac), naselje u opštini Leskovac
 Petrovac (biljka), ljekovita biljka iz porodice ruža

Pored njih postoje još:

 Bački Petrovac, grad i opština u Vojvodini.
 Bosanski Petrovac, grad i opština u Federacija BiH
 Petrovec, ranije Skopski Petrovac, naseljeno mesto u opštini Petrovec

Petrovac je i izraz koji se koristi za biskupijskog svećenika Rimokatoličke crkve, pogotovo kada ih se treba razlikovati od pripadnika posebnih katoličkih redova kao što su franjevci.
Navodnjavanje

Navodnjavanje ili irigacija je hidrotehnički i melioracijski postupak kojim se na poljoprivredno zemljište umjetnim putem dovodi voda kako bi se u tlu postigla količina vlage nužna za normalnu ishranu bilja i time povećao urod.

Praksa navodnjavanja je stara koliko i sama civilizacija. Neke od najstarijih civilizacija (Mezopotamija, Egipat, Maya, Inka, Kina) su svoje bogatstvo i razvoj dugovali navodnjavanju, a drži se da je nastojanje da se postigne što efikasnije navodnjavanje dovelo do prvih mehanizama države, zbog čega se takve civilizacije često nazivaju hidrauličkim imperijima.

Navodnjavanje se obično dijeli na:
 površinsko;
 kišenje;
 podzemno.

 
Poljoprivreda
Agronomija
Hidrotehnika
Pravoslavni kalendar

Pravoslavni kalendar je kalendar koji se koristi u pravoslavnim crkvama, a sve do modernog doba se koristio i u državama gdje većinu čine pravoslavci.

Temelji se na julijanskom kalendaru, a godina započinje 1.9. Osim datumskih i matematičkih postoje i druge razlike sa ostalim crkvenim kalendarima, a to se pre svega ogleda u relativnom određivanju nekih crkvenih događaja, pre svega vaskrsa i poštovanja pravoslavnih svetaca. Pravoslavni sveci se praznuju svakog dana u godini, gde je svakom svecu dodeljen određeni dan (obično dan smrti, ili stradanja). To je od posebnog značaja za Srpsku pravoslavnu crkvu u kojoj svaka porodica proslavlja svog sveca zaštitnika, onog dana kada se po ovom kalendaru taj svetac i proslavlja. 

Postoje neznatne razlike u kalendarima različitih pravoslavnih crkava, zavisno od dogovora, koji sveci se u toj autokefalnij crkvi posebno poštuju.

Pravoslavlje
Liturgijski kalendari
Plug

Plug je vrsta oruđa kojim se ore tlo. 

Glavni dijelovi su lemeš ili ralo, koje služi za vodoravno rezanje brazde; crtalo ili nož, za okomito rezanje brazde, te ogrnjača ili daska, za prevrtanje drobljene brazde.

Historija 
Plug se razvio iz ručnog rala i motike još u neolitu na području Mezopotamije. U 2 tisućljeću upotrebljavao se u sjevernoj Italiji i južnoj Švedskoj, a u 1. tisućljećuna čitavom području Sredozemlja, u istočnoj Europi i Kini. Amerika, južna Afrika, Australija i Oceanija nisu poznavale plug sve do europske kolonizacije. Prvi plugovi su bili izrađeni od drva, za vuču je služila stoka (vol, bivol, deva, jak, konj). Njime se moglo orati većinom samo rahlo nizinsko tlo jer su bili lagani i krhki. Iako su već antički narodi okivali plugove, tek je 18. stoljeće donijelo znatan napredak u njihovoj konstrukciji. Pojedini dijelovi se zamjenjuju dijelovima od kovanog željeza. U 19. stoljeću prevladavaju čelični plugovi tvorničke proizvodnje, kod kojih se za vuču upotrebljavaju strojevi. Danas se izrađuju jednobrazdni, dvobrazdni i višebrazdni plugovi koji se uglavnom koriste za traktorsku vuču. Osim lemešnog pluga, upotrebljavaju se i tanjurasti, kod kojih ulogu lemeša i crtala obavljaju tanjuri vrlo oštrog ruba.

Poljoprivredni strojevi
Vrlika

Vrlika je grad u Hrvatskoj, koji se nalazi u Dalmatinskoj Zagori, a administrativno pripada Splitsko-dalmatinskoj županiji.

Geografija 
Grad Vrlika se nalazi na 470m nadmorske visine na samom rubu Vrličkog polja uz državnu cestu Zagreb-Split,na 72.km od Splita.U samom gradu izvire jedan od pritoka rijeke Cetine-Česma.Ima ugodnu mikroklimu zbog samog položaja.Pogledajte www.freewebs.com/vrlika

Stanovništvo 
Većinu stanovništva čine Hrvati (92%), dok ostatak čini srpska manjina.

Uprava 
Gradonačelnik Ivan Ćorić

Historija 
Prvo naselje na području današnje Vrlike datira od 7. vijeka, a u 9. vijeku je sagrađena crkva sa zvonikom - najstarijim u Hrvatskoj koji dan-danas stoji.

U 16. vijeku je došle do provale Turaka u selo Vrhrike(Cetina)tadašnji stanovnici su pobjegli u utvrdu Prozor koju je sagradio Hrvoje Vukčić Hrvatinić. Kasnije su osnovali naselje ispod same utvrde i dali mu staro,al pomalo izmjenjeno ime - Vrlika.

Za vrijeme rata u Hrvatskoj, Vrliku su u augustu 1991. zauzele snage JNA, a nakon toga je tamo uspostavljena vlast RSK. Hrvatska vlast je uspostavljena za vrijeme Operacije Oluja.

Privreda

Slavni ljudi
 Milan Begović - hrvatski književnik

Spomenici i znamenitosti 
Česma-kultno mjesto nastajenja opere "Ero sa onoga svijeta".

Obrazovanje 
O.Š. Milana Begovića

Kultura 
Centralno slavlje je na Gospu Rožaricu-prva nedjelja 10.mjeseca.
Za vrijeme Uskrsnih blagdana mogu se vidjeti jedinstveni ČUVARI KRISTOVA GROBA gdje se pokazuje bogata baština i ljepota narodne nošnje.

 
Gradovi u Splitsko-dalmatinskoj županiji
Zlatar

Zlatar može biti:

 Zlatar (zanimanje), zanatlija
 Zlatar (grad), grad u Hrvatskoj
 Zlatar (planina), planina u Srbiji

Vidi još
 Zlatari (razvrstavanje)
 Zlatarsko jezero, jezero u Srbiji
Zlatar (grad)

Zlatar je grad u Hrvatskoj, koji administrativno pripada Krapinsko-zagorskoj županiji te je smješten u njenom sjeveroistočnom dijelu.

Gradska naselja 
Grad se sastoji od 19 naselja, a to su: Belec, Borkovec, Cetinovec, Donja Batina (dio od 1-216), Donja Selnica, Ervenik (Zlatarski-dio), Gornja Batina, Gornja Selnica, Juranšćina, Ladislavec, Martinšćina, Petruševec, Ratkovec, Repno, Šćrbinec, Vižanovec, Završje Belečko, Zlatar i Znož.

Geografija

Stanovništvo

Uprava

Povijest

Gospodarstvo

Istaknute ličnosti 
 Pavle Gregorić, hrvatski revolucionar i političar
 Ivana Habazin, hrvatska boksačica
 Kazimir Sviben, hrvatski političar
 Juraj Žerjavić, hrvatski svećenik i političar

Spomenici i znamenitosti

Obrazovanje

Kultura

Sport

Vanjske veze 

 Službene stranice

 
Gradovi u Krapinsko-zagorskoj županiji
Čabar

Čabar je grad u Hrvatskoj, koji administrativno pripada Primorsko-goranskoj županiji.

Geografija 
Grad Čabar smješten je u zapadnoj Hrvatskoj, na krajnjem sjeveru Primorsko-goranske županije. Područje grada Čabra ustvari predstavlja područje bivše općine Čabar koja uključuje 5 većih mjesta bivše općine i to Čabar, Prezid, Tršće, Gerovo i Plešce te ostala manja mjesta i zaseoke. Ljeta su ugodna, a zime oštre i hladne, dok je najveći dio površine grada pokriven šumom pa stoga možemo reći da je grad Čabar grad s najvećim zelenim parkom na svijetu, s obzirom na broj stanovnika.

Stanovništvo 
Prema zadnjem popisu stanovništva iz 2001. godine na području grada Čabra ima 4.387 stanovnika. Trend broja stanovnika zadnjih godina bilježi stalno opadanje te je natalitet manji od mortaliteta. Razlog tome jest slaba zemljopisna povezanost i teški uvjeti života, te nebriga lokalne i državne vlasti za stvarenje uvjeta za ostanak prije svega mladih na području grada Čabra kao i stvaranja uvjeta za pristojan život svih stanovnika grada Čabra.

Uprava

Historija 
Povijest grada Čabra datira još u rimsko doba, kada je na sadašnjem mjestu Prezid bio izgrađen rimski zid za obranu protiv germana. U srednjem vijeku uz Čabar se najviše povezuje ime Petra Zrinskog koji je uz Dvorac, prvi unio gospodarski duh u Čabar u kojem je izgradio tvornicu čavala i vijaka tj. kovačnicu, koji su se preko luke u Bakru dalje razvozili po svijetu. Što se tiče industrijske revolucije, za područje grada Čabra značajan je i Vilim Vilhar, koji je na Milanovom vrhu kraj Prezida izradio jednu od prvih pilana na parni pogon.

Privreda 
 Drvna industrija
 Metaloprerađivačka industrija
 Proizvodi od drveta
 Zimski sportovi

Slavni ljudi 
 Petar Klepac - narodni junak
 Petar Zrinski
 Vilim Svečnjak - poznati likovni umjetnik

Spomenici i znamenitosti 
 Dvorac Petra Zrinskog
 Tunel od Dvorca Petra Zrinskog do Tropetarske stjene
 Prva kovačnica u Hrvatskoj
 Crkva sv. Antuna Padovanskog
 Crkva sv. Vida
 Stari rimski zid Limes

Obrazovanje 
 OŠ "Petar Zrinski"
 SŠ "Vladimir Nazor"

Kultura 
 Galerija Vilima Svečnjaka
 Kuća Vesel u Prezidu
 Spomenik kralju Tomislavu na trgu "Trg kralja Tomislava" u Čabru

Sport 
1980-ih, nedugo nakon Zimske olimpijade u Sarajevu, su lokalne vlasti Čabra pokrenule inicijativu da se upravo u tom gradu organiziraju Zimske olimpijske igre u doglednoj budućnosti.
 Skijaški centar Rudnik u Tršću
 Svjetski prvak Marko Popović u castingu (ribolovu)
 Brdska utrka u Čabru svake godine u 7. mjesecu
 rekreativni robolov na rijeci Čabranci i Kupi

Vanjske veze 

Cč
Buzet

Buzet (italijanski Pinguente) je grad koji se nalazi u Hrvatskoj, u unutrašnjosti Istre i administrativno pripada Istarskoj županiji.

Geografija 
Buzet se nalazi na brežuljku iznad rijeke Mirne.

Stanovništvo

Uprava

Historija 
Buzet je bio nastanjen još od prahistorije. U rimsko doba je na mjestu današnjeg Buzeta sagrađena utvrđena naseobina Pinguentium. U srednjem vijeku je bio pod Bizantom i akvilejskim patrijarhom. 1421. je došao pod vlast Mlečana. Godine 1520. ga je razorio Krištof Frankopan i u okolici naselio Hrvate uskoke. 

1797. je došao pod vlast Austrije, 1805. pod Francuze, a od 1813. je opet pod Austrijom. 1918. su ga zauzeli Italijani, a 1945. je došao pod vlast SFRJ. Od 1991. je dio nezavisne države Hrvatske.

Gospodarstvo

Slavni ljudi
 Ivan Đani Šverko, poznati hrvatski automobilista
 Elio Pisak, hrvatski glazbenik
 Aljoša Vučković, glumac

Spomenici i znamenitosti

Obrazovanje

Kultura

Sport

Vanjske veze 

 Grad Buzet
 Stranice grada Buzeta
 Turistička zajednica grada Buzeta
 Buzetski dani 
 AK Buzet Autosport 
 Brdske utrke
 Downhill Buzet 

Gradovi u Hrvatskoj
Gradovi u Istarskoj županiji
Novigrad (Istarska županija)

Novigrad (tal. Cittanova [tʃittaˈnɔːva]), grad u Hrvatskoj koji se nalazi na zapadnoj obali Istre i administrativno pripada Istarskoj županiji.

Geografija 
Nalazi se na zapadnoj obali Istarskog poluotoka, između Umaga i Poreča.

Stanovništvo 
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, u samom gradu Novigrad je živjelo 2629 stanovnika, a na cjelokupnom gradskom području 4002 stanovnika. Od toga je po etničkom sastavu bilo 70% Hrvata, 12,7 % Italijana, 2,3% Albanaca, 2 % Srba, 1,9 % Slovenaca te 1,2 % Istrijana.

Uprava

Povijest

Gospodarstvo 
Novigrad je oduvijek bio ribarski grad, ali u zadnje vrijeme i grad kojeg posjećuje sve više turista.

Slavni ljudi 
 Lino Červar, rukometni trener, (trener svjetskih prvaka i olimpijskih pobjednika ) započeo je svoju trenersku karijeru upravo u Novigradu.

Spomenici i znamenitosti

Obrazovanje

Kultura

Sport

Vanjske veze 

 Službena stranica grada

Gradovi u Istarskoj županiji