alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Fundamentoj de la Kvakerismo

Fundamentoj de la Kvakerismo  . De Stephen, el la angla trad. Butler. 1916, XV kaj 154 p. Historio kaj principoj de la Societo de Amikoj (v). Bona traduko.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 
 Enciklopedio de Esperanto/F en sia originala formo en la Interreto
 Legu la tutan libron ĉi tie
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kvakerismo
Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Antverpena Nefikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Fundamentoj de Leninismo

Fundamentoj de Leninismo  estas 122-paĝa libro redaktita fare de Josif Stalin. Ĝi estas el la rusa lingvo tradukita de G. Stellih kaj eldonita en la jaro 1931 ĉe Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo (EKRELO) en Lepsiko.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Fundamentoj de Leninismo en Enciklopedio de Esperanto
 Teksto en la hispana
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing

Komunismo
Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Antverpena Nefikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Leo Funken

Leo FUNKEN (naskita la  en Koblenz-Lützel) estis germana esperantisto kaj asekura reprezentisto.

Jam de 1911, do ekde la aĝo de 11 jaroj, li estis esperantisto. Post la unua mondmilito li estis la prezidanto de Esperanto-grupo en Koblenz, kaj krome estis ano de pluraj progresemaj movadoj, precipe vivreformaj. Li gvidis multajn Esperanto-kursojn, ankaŭ laŭ rektaj metodoj kaj per leteroj. Leo Funken efektivigis unuafoje "Verdan Libertempon" en 1925 en Bad Ems. Krome li estis kunlaboranto de Esperanto-gazetoj.

Germanaj esperantistoj
F

F estas la 6-a litero de la latina alfabeto kaj la 7-a de la esperanta alfabeto. La litero F signifas la jena:

Signifoj 
 En kemio, F estas la simbolo de fluoro.
 F estas la internacia aŭtosigno de Francio.
 En muziko, F estas muziknoto.
 En matematiko, F estas cifero signifanta 15 en deksesuma nombrosistemo.
 En fiziko, F estas la mallongigo de Farado, la mezurunuo de kapacitanco.
 En fiziko, F estas la Konstanto de Faraday.
 F estas kodo de aminoacido fenilalanino en kemio.

Vidu ankaŭ 

 F kun nombro

Bazaj latinaj literoj
K

K (aŭ ko) estas la 11-a litero de la latina alfabeto kaj la 15-a litero de la esperanta alfabeto. La litero K havas jenajn signifojn:

Signifoj 
 Laŭ algebra notado de ŝako, K povas esti la simbolo por la pecoj kuriero aŭ reĝo (anglalingve King).
 Laŭ gramatiko, k estas mallongigo de la konjunkcio kaj.
 Laŭ kemio, K estas la simbolo por kalio.
 Laŭ komerco, cirklita K, Ⓚ, sur manĝaĵo signifas koŝera atestado.
 Laŭ Sistemo Internacia de Unuoj, K signifas kelvino, unuo de temperaturo.
 Laŭ la tabulludo Goo, la ekrekaptado de kontraŭa ludŝtono estas ko.
 K estas simbolo de aminoacido lizino en kemio.

Vidu ankaŭ 

 Morsa kodo
 K kun nombro

Bazaj latinaj literoj
Dallas (Teksaso)

Dallas estas milionurbo (ankaŭ universitata urbo) en Teksaso, Usono. La urbo havas proksimume 1,8 milionoj da loĝantoj. Dallas estas mondkonata pro sia komputila kaj telekomunika industrioj, kun entreprenoj kiel AT&T - interalie en 1958 ĉi tie inventiĝis la unua Integra Cirkvito (IC). Dallas kun Fort Worth, Arlington, Denton, Plano kaj aliaj apartenas al urbaro.

Geografio 
Dallas etendiĝas sur ebenaĵo laŭ rivero en alteco je 137-168 metroj kaj lokiĝas ĉe .

Historio 
La loko apartenis en la 18-a jarcento ĝis 1821 al Nova Hispanio, kiu estis hispana kolonio. Dallas fondiĝis en 1841 kaj post 4 jaroj Usono okupis ĝin. Tiutempe oni okupiĝis pri terkultivado. Dallas oficiale urbiĝis en 1856. Ekde 1873 trajno interligas la urbon kun la cetraj regionoj. La liverado de kotono estis pli facila kaj evoluis la komercado, poste la edukado.

Ekonomio 
Dallas baziĝas unuavice je bankentrepreno, komercado, telekomunikadoj, komputila teknologio, energio, kaj transportado.

Klimato 
Dallas havas subtropikan klimaton. Foje somere la temperaturo atingas eĉ 40 °C-ojn, vintre malofte frostas kaj neĝas. Jare pluvas po 950 mm, en ĉiuj monatoj pluvas.

Trafiko 
La ĉefa flughaveno havas la nomon "Dallas/Fort Worth International Airport" (DFW). Dallas estas nodo de aŭtovojoj kaj fervojaj linioj.

Vidindaĵoj 
 Muzeo de Artoj
 Suda Metodista Universitato
 bestoĝardeno
 aro da nubskrapuloj

Servoj 
 Sudokcidenta Medicina Centro de Universitato de Teksaso

Famuloj 
 En Dallas naskiĝis matematikisto Peter Ozsváth.
 En Dallas mortis hungara-usona astronomo-fizikisto István Ozsváth.

Ĝemelurboj 
  Brno, Ĉeĥio
  Dijon, Francio
  Monterrey, Meksiko
  Rigo, Latvio
  Saratov, Rusio
  Tajpejo, Tajvano
  Ipoh, Malajzio

Vidu ankaŭ 

 Dallas (televidserio)
 Listo de milionurboj

Urboj de Teksaso
Milionurboj
44

En la jaro 44 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Minjung Wang iĝis reĝo de Kogurjo
 Sankta Petro estas enkarcerigita kaj fugis malliberejon mirakle.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Taemusin Wang, reĝo de Kogurjo;
 Sankta Jakobo, laŭtradicie;

als:40er#44
45

En la jaro 45 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Unua vojaĝo de Sankta Paŭlo, laŭ tradicia kronologio;
 Klaŭdio forigis judojn de Romo;

Naskiĝoj 
 Plutarko

Mortoj 
als:40er#45
46

En la jaro 46 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Malgranda ribelo en Judio

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Bregaglia kiel Bergale (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj 
 Plutarko

Mortoj 
als:40er#46
47

En la jaro 47 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 Vardano kun-imperiestro de Partio

als:40er#47
48

En la jaro 48 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Mobon Wang iĝis reĝo de Kogurjo.
 Oni vidus tri sunojn en Romo.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Minjung Wang reĝo de Kogurjo

als:40er#48
49

En la jaro 49 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Epistolo al la Galatoj redaktita de Sankta Paŭlo;
 Judoj forpelitaj de Romo;
 Seneko iĝis guvernisto de Nero;
 Klaŭdio edziĝis al Agripina;
 Koncilio de Jerusalemo;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Sankta Maria laŭtradicie.

als:40er#49
50

En la jaro 50 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Colonia Agripina, nuna Kolonjo, estas fondita de romianoj.
 Romianoj lernas de gaŭloj la uzon de sapo.
 Romio fondas Londonon (Londinium) kaj igas ĝin ĉefurbo de provinco Britannia.
 Fino de konstruo de piramido de San Bartolo.
 Plinio publikigis la unuan volumenon de Historia Naturalis.

Naskiĝoj 
 Cai Lun

Mortoj 
 Philo Judaeus
 Aulus Cornelius Celsus

als:50er#50
51

En la jaro 51 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Galio iĝis prokonsulo de Akaio. Sankta Paŭlo estis akuzita antaŭ li kaj liberigita.
 Vonono la 2-a iĝis imperiestro de Partio.
 Vologaso la 1-a iĝis imperiestro de Partio.

Naskiĝoj 
 Domiciano, imperiestro de la Romia Imperio (m. 96)

Mortoj 
 Gotarzo la 2-a estro de partoj
 Vonono la 2-a estro de partoj

als:50er#51
52

En la jaro 52 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Antonio Felikso iĝis provincestro de Judujo.

Naskiĝoj

Mortoj 
als:50er#52
53

En la jaro 53 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 T'aejo Wang iĝis reĝo de Kogurjo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Mobon Wang reĝo de Kogurjo

als:50er#53
55

En la jaro 55 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 Tacito

Mortoj 
als:50er#55
56

En la jaro 56 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 

als:50er#56
57

En la jaro 57 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Orodo la 2-a iĝis estro de Partio

Naskiĝoj

Mortoj 
 Mitridato la 3-a imperiestro de partoj

als:50er#57
58

En la jaro 58 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Budhismo oficiale eniris Ĉinion;
 Nero, jam imperiestro, ricevis la titolon konsulo;
 Oto, iĝis provincestro de Luzitanio;
 Sankta Paŭlo estis arestita en Jerusalemo;

Naskiĝoj

Mortoj 
als:50er#58
59

En la jaro 59 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Porcio Festo iĝis provincestro de Judujo. Li sendis Sanktan Paŭlon al Romo.

Naskiĝoj

Mortoj 
als:50er#59
60

En la jaro 60 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Laŭ Julio Obsekvente oni vidus fajran ŝildojn kun granda luma garbo en Romo. Laŭ Seneko dum ses monatoj oni povas vidi kometon.
 Gajo Suetonio Paŭlino venkis Budikon en Britio.

Naskiĝoj

Mortoj 
als:60er#60
64

En la jaro 64 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Incendio de Romo kaj persekuto al kristanoj farita de Nero.
 Eko de ribelo de Judujo. Vespasiano sendita de Nero por kontroli ĝin.
 Oficialigo de Budhismo en Ĉinio.

Naskiĝoj

Mortoj 
als:60er#64
74

En la jaro 74 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
als:70er#Johr 74
61

En la jaro 61 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 Caius Plinius Caecilius Secundus

Mortoj 
 Armeestro Budiko, reĝino de la Ikenoj

als:60er#61
62

En la jaro 62 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Hero de Aleksandrio verkis pri aŭtomatoj.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Sankta Iakobo, apostolo.

als:60er#62
63

En la jaro 63 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Vespasiano fariĝas estro de la romia provinco de Afriko.

Naskiĝoj

Mortoj 
als:60er#63
65

En la jaro 65 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Laŭ Flavio Jozefo aperis super Jerusalemo ŝtelo simila al glavo kaj kometo kiu daŭris unu ano. En la 8-a de monato Nisan; je la naŭa nokta, brilis granda lumo en altaro kaj en sanktejo, dum duonhoro. En la 21-a de monato Jyar preskaŭ en la okazo, aperis el l' nuboj ĉaroj kaj armataj militistoj, kiuj asediis kelkajn urbojn.

Naskiĝoj

Mortoj 
 30-a de aprilo - Lukano, romia poeto. (n. 39)
 Popea Sabina, edzino de Nero, imperiestro de Romio (n. 30)
 Seneko la pli juna, romia verkisto kaj filozofo (n. 4 a.K.)

als:60er#65
66

En la jaro 66 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Eko de la Jerusalema Ribelo, kio iĝas la Unua Juda-Romia Milito 
 Ebla dato de redaktado de la Dua Epistolo de Petro
 Ebla dato de redaktado de Satirikono de Petronio

Naskiĝoj

Mortoj 
 Petronio, romia verkisto (n. 27)

als:60er#66
67

En la jaro 67 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Sankta Lino iĝis Papo, laŭtradicie

Mortoj 
 29-a de junio: Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo, laŭ tradicio

als:60er#67
71

En la jaro 71 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Laŭ Likosteno, oni vidis en Italio du sunoj samtempe, unu plej malforta, kaj alia plej forta.
 Keiko iĝis Imperiestro de Japanio

Naskiĝoj

Mortoj 
als:70er#Johr 71
72

En la jaro 72 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 La Romia Imperiestro Vespaziano fondigas la urbon Flavia Neapolis - "nova urbo Flavia" - proksime de la hodiaŭa Nablus (arabe نابلس).

Kulturo 
 Sub Vespaziano komenciĝas la konstruado de la Koloseo en Romo. La konstruaĵo estas financita per la rabaĵo de la Unua Juda-Romia Milito.

Naskiĝoj

Mortoj 
als:70er#Johr 72
73

En la jaro 73 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Masada kaptita de Romio - sekve finiĝas la Unua Juda-Romia Milito
 Domiciano iĝis konsulo
 Plinio la pli maljuna provincestro de Taragono
 Vespaziano kaj Tito iĝis cenzuristoj
 Malgranda Armenio konkerita de Romio
 Hunoj invadis Ĉinion

Naskiĝoj

Mortoj 
als:70er#Johr 73
75

En la jaro 75 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Komencis la konstruo de Kolizeo en Romo.

Naskiĝoj

Mortoj 
als:70er#Johr 75
76

En la jaro 76 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kleto iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Lino (papo)

als:70er#Johr 76
ISO 639

ISO 639 estas normo de la Internacia Organizaĵo por Normigado, kiu enhavas kodojn pri lingvaj nomoj. Ĝi enhavas 6 listojn :
 ISO 639-1:2002 listigas 2-literajn lingvo-kodojn
 ISO 639-2:1998 listigas 3-literajn lingvo-kodojn
 ISO 639-3:2007 listigas 3-literajn lingvo-kodojn
 ISO 639-4:2010 prezentas ĝeneralajn principojn pri kodado de lingvo-nomoj
 ISO 639-5:2008 listigas 3-literajn kodojn pri lingvaj familioj kaj grupoj
 ISO 639-6:2009 listigas kodojn pri lingvaj variantoj

23 lingvoj havas du triliterajn mallongigajn kodojn: derivitan de la angla nomo de la lingvo (ISO-639-2/B)
kaj "terminologian", derivitan de la nomo de la lingvo en la lingvo mem (ISO-639-2/T).

Lingvokodoj 
Menciinde estas, ke la unua ISO-dokumento pri lingvokodoj, kiu aperis en novembro 1967 (ISO/R 639:1967), jam traktis Esperanton (pere de la dulitera kodo "eo").
Esperanto aperas en ISO 639-1:2002, ISO 639-2:1998 kaj ISO 639-3:2007.

 Ekzemploj

Vidu ankaŭ 
 Lingva familio
 Listo de lingvoj

Tiuj tabeloj provas listigi ĉiujn lingvojn laŭ ISO 639-kodo (ordigitajn laŭ esperantonomoj kontrolendaj) kun duliteraj kaj triliteraj kodoj kaj angla kaj franca nomoj kiel ili aperas en la paĝoj de Library of Congress, la Kongresa Biblioteko de Usono, por helpi al ĝustigo de la esperanto-traduko.

Fontoj 
 Landoj kaj lingvoj de Bertilo Wennergren kaj Martin Weichert
 la kongresa biblioteko (Library of Congress)
 w:en:ISO 639.

Eksteraj ligiloj 
 http://www.loc.gov/standards/iso639-2/ -- ISO 639-2 ĉefpaĝo
 http://www.loc.gov/standards/iso639-2/normtext.html
 http://www.loc.gov/standards/iso639-2/codechanges.html -- ISO 639-2/RA ŝanĝa anonco.

Lingvo
77

En la jaro 77 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Dioskorideso verkis De Materia Medica.
 Julio Agrikolo, guberniestro de Britio, plivastigis la Romian Imperion ĝis linio traskotlanda de Clyde al Forth. En nekonata loko, kiun Tacito nomas Mons Graupius, li venkis Kalgakon, reĝon de la kaledonoj.

Naskiĝoj

Mortoj 
als:70er#Johr 77
78

En la jaro 78 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Pakoro la 2-a iĝis imperiestro de partoj. Politika krizo en Partio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Vologaso la 1-a de Partio

als:70er#Johr 78
602

En la jaro 602 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Fokas iĝis orient-romia imperiestro

Naskiĝoj 
 Muawiya ibn Abi Sufyan, kalifo kaj fondinto de la Umajada dinastio (m. 680)
 Teodoro de Tarso, ĉefepiskopo de Canterbury (m. 690)

Mortoj 
 Maŭrikios la 1-a orient-romia imperiestro
603

En la jaro 603 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
604

En la jaro 604 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Sabiniano iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 12-a de marto: Papo Gregorio la 1-a (naskiĝis ĉirkaŭ 540)
 26-a de majo: Aŭgusteno de Canterbury, apostolo al la anglosaksoj
609

En la jaro 609 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
610

En la jaro 610 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Heraklio orient-romia imperiestro
 Laŭtradicie, Mohamedo komencis aŭdi la anĝelon Gabrielon.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Fokas, orient-romia imperiestro
608

En la jaro 608 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Bonifaco la 4-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj
607

En la jaro 607 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Bonifaco la 3-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 12-a de novembro: Bonifaco la 3-a (n. nekonata)
606

En la jaro 606 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Sabiniano
605

En la jaro 605 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
700

En la jaro 700 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
Kantaro-Vikio

KantarViki estas vikio, kiu celas havi kolekton de kantoj en Esperanto kaj ĉion, kio rilatas al ili: nome tekstojn, notojn kaj ligilojn al Esperanto-muziko en Interreto. La retejo startis en 2003, ĝi fukcias per vikia teknologio MediaVikio.

Estante produktaĵo de internacia kunlaborado, la kantaro havas kaj malnovajn movadajn kantojn kaj kantotekstojn de modernaj muzikaj grupoj.

En la kantaro oni povas serĉi kantojn laŭ nomo aŭ kategorio. Haveblas alfabeta indekso. Krom tekstoj, la kantaro provizas akordojn por amatoraj ludantoj, kodojn por poŝtelefonoj, kaj tonsilabojn.

Paĝoj pri muzikaj grupoj prezentas liston de albumoj kaj ĝeneralan informon.

La 17-an de aŭgusto 2009 prezentiĝis 1009 kantotektstoj. Fine de la jaro 2010 jam estis pli ol 2000. Ĝi nun prezentas pli ol 3000.

Sekcioj 
 Aŭtoroj
 Kantoj
 Diskoj
 Grupoj
 Kanzonaroj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 
   ()

Esperantlingvaj retejoj
Interretaj projektoj de E@I
Esperanto-kantaroj
Retejoj aperintaj en 2003
Esperanto en 2003
ISO 639 (tabelo A - F)

639 (tabelo A - F)
ISO 639 (tabelo G - K)

639 (tabelo G - K)
ISO 639 (tabelo L - R)

639 (tabelo L - R)
ISO 639 (tabelo S - Z)

639 (tabelo S - Z)
612

En la jaro 612 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 La ĉina dinastio Sui invadis Kogurjon, sed malvenkis.
 Tiero la 2-a iĝis reĝo de Aŭstrazio;

Naskiĝoj

Mortoj
613

En la jaro 613 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Klotaro la 2-a de Neŭstrio konkeris Akvitanion kaj iĝis reĝo de frankoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 Tiero la 2-a
614

En la jaro 614 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 La armeoj de Sasanida Imperio konkeras Palestinon (tiam en la Bizanca imperio. Kaptante la okazon lokaj judoj ruinigas kristanajn preĝejojn kaj monaĥejojn kaj buĉas ĉe la Mamilla-a akvorezervujo 60 000 kristanajn militkaptitojn.

Naskiĝoj

Mortoj
615

En la jaro 615 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Pakal la 2-a iĝis reĝo de Majaa urbo Palenko.
 Diodono iĝis Papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 8-a de majo: la Papo Bonifaco la 4-a
616

En la jaro 616 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 Aethelfrith, la unua reĝo de Northumbria, Anglio (n. nekonata)
 24-a de februaro: Aethelberht, reĝo de Kent, Anglio, kaj la unua anlogsaksa reĝo kiu konvertiĝis al kristanismo
617

En la jaro 617 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 Ŭonhjo, korea budhisma pensulo

Mortoj
618

En la jaro 618 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Yongnyu Wang iĝis reĝo de Kogurjo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Yongyang WANG, reĝo de Kogurjo;
 Diodono, papo;
619

En la jaro 619 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Bonifaco la 5-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj
620

En la jaro 620 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
622

En la jaro 622 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 16-a de julio: Arabio: Medina: Mahometo forlasas la urbon.

Kulturaj eventoj 
 16-a de julio: Eko de la Islama kalendaro kaj la islama erao.

Naskiĝoj

Mortoj
621

En la jaro 621 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
623

En la jaro 623 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
624

En la jaro 624 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 24-a de aprilo: Mellitus, ĉefepiskopo de Canterbury, Anglio
625

En la jaro 625 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Honorio la 1-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Bonifaco la 5-a
626

En la jaro 626 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Paul de Verdun fariĝas la 13-a episkopo de Verduno

Naskiĝoj 
 Heraklonas orient-romia imperiestro
 Tenji Imperiestro de Japanio
 19-a de aprilo: Eanflaed, edzino de reĝo Oswiu de Northumbria, Anglio, kaj anglosaksa sanktulino

Mortoj
627

En la jaro 627 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Batalo de la Tranĉeo de Mahomedo kontraŭ mekanoj.

Naskiĝoj

Mortoj
628

En la jaro 628 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 Suiko Imperiestrino de Japanio;
 Kavadh la 2-a, reĝo de Persio;
629

En la jaro 629 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Jomei iĝis imperiestro de Japanio;
 Dagoberto la 1-a iĝis reĝo de frankoj;
 Kariberto iĝis reĝo de Akvitanio;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Klotaro la 2-a
630

En la jaro 630 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Mahometo konkeras Mekaon.

Naskiĝoj 
 Konstancio la 2-a orient-romia imperiestro

Mortoj
640

En la jaro 640 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Severeno iĝis papo;
 Johano la 4-a iĝis papo;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Severeno
 Sankta Gallus, laŭdire la 16-an de oktobro, li estis la sanktulo de la urbo Sankt-Galo, laŭ kiu nomiĝis la Monaĥejo Sankt-Galo (n. 550)
650

En la jaro 650 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kao-tsong, imperiestro de Ĉinio (650-683).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Srong-btsan sgam-po plifrua tibetana estro konata.
632

En la jaro 632 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Dagoberto la 1-a iĝis reĝo de Akvitanio;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Arabio: Mohameto;
 Kariberto, reĝo de Akvitanio;
Arnaut Daniel

Arnaut Daniel estis provenca trobadoro de la 13-a jarcento, laŭdita de Dante Alighieri kaj nomita Granda Mastro de Amo de Petrarko. En la 20-a jarcento li estis konsiderata de Ezra POUND la plej lerta poeto de la historio.

Daniel naskiĝis en nobla familio ĉe la kastelo Ribeyrac en Périgord. Li inventis la sestinon, kanto de ses strofoj, po ses versoj en ĉiu strofo, kun la samaj rimoj daŭre ripetitaj, sed en malsama kaj komplika ordo, kiun oni devas vidi por kompreni. Li estis ankaŭ la verkinto de la romanco Lancillotto.

Arnaut Daniel kaj Dante Alighieri 
En la Dia Komedio de Dante Alighieri, Daniel aperas kiel persono kiu faras pentan periodon en Purgatorio kiel puno por amoro. Li respondas en la provenca lingvo al la demando de la poeto, pri kiu li estas:

En la eldono de la Dia Komedio en traduko de Giovano Peterlongo la versoj de Arnaut estas jene rime tradukitaj en esperanto : 
Pro via kara ĝentila demando 
nek volas mi, nek povas mi kovriĝi 

Arnaldo estas mi kantanta plore 
penseme vidas pasintan frenezon 
kaj gaje baldaŭ l'esperantan ĝojon 

Nun mi Vin petas, pro tiu valoro, 
kiu Vin gvidas supren tra l'ŝtuparo 
tempe memoru Vi doloron mian. 

La itala laŭvorta nerima traduko tekstas jene :
 Tante me piace la vostra cortese domanda, che io non posso nè voglio coprirmi a voi. Io sono Arnaldo, che piango e vado cantando; pensieroso vedo la passata follia, e giubilante vedo la gioia che spero, davanti a me. Ora vi prego, per quel valore che vi guida al sommo della scal (Dio), che vi recordate a tempo del mio dolore. 

Omaĝe al ĉi tiu diraĵo kiun Dante donis al Daniel, T. S. Eliot nomis sian duan kolekton de poezio Ara Vos Prec.

Eksteraj ligiloj 

 http://www.trobar.org/troubadours/arnaut_daniel 
 http://www.cam.org/~malcova/troubadours/arnaut_daniel/index.php 
 Arnaut Daniel: Complete Works  (angle kaj provenca)

Daniel, Arnaut
Daniel, Arnaut
Daniel, Arnaut
Personoj cititaj en La Dia Komedio (Purgatorio)
631

En la jaro 631 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
633

En la jaro 633 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Episkopa bastono oficialiĝis.

Naskiĝoj

Mortoj 
 12-a de oktobro: Edwin, reĝo de Northumbria, Anglio (n. ĉirkaŭ 586) - probabla mortjaro
Pinarbara Esperanta Grupo

Pinarbara Esperanto-Grupo estas Esperanto-Grupo en Pinhal, Brazilo. Ĝi naskiĝis en 1987, kiam personoj interesiĝantaj pri la internacia lingvo kuniĝis kaj decidis starigi la unuan bazan kurson de la lingvo en la urbo.

En Marto 1998, komenciĝis dua baza kurso, kies fino okazis je la 25-a de Septembro de la sama jaro. Tiu sama klaso tuj komencis perfektigan kurson, celante konversacion en Esperanto, lerninte ĉiujn lingvo-strukturojn de la lingvo jam en la baza kurso.

En la sama monato, nova klaso komencis alian bazan kurson. Sekve, la Grupo havas nuntempe du kursojn: unu bazan kaj unu perfektigan.

Celoj de la Grupo

Lerni la internacian lingvon por havi komunikilon, kiu ebligas kontakti personojn ie ajn en la mondo, pere de korespondaĵo, vojaĝo kaj pere de Interreto mem.

Partropreni en la universala kulturo, pere de libroj, ĵurnaloj, informiloj, bultenoj kaj sciencaj artikoloj kaj eldonaĵoj.

Partopreni en tutmonda komuneco, kies pli efika kunligo tra Esperanto estas frateco, kiu unuigas personojn el la plej foraj kaj diversaj anguloj de la mondo pere de unu sola lingvo.

Kursoj kaj Studoj

Baza kurso, kie la lernanto lernas ĉiujn fundamentojn de la lingvo, pere de nuntempa aŭdvidaj lerniloj.
Leciono de Perfektiga Kurso

Ĉe la kursfino la lernanto jam scipovas ĉiujn strukturojn, regulojn kaj prononcon. Li kapablas legi, skribi kaj kompreni Esperanton.

Instruisto kaj Lernantoj

Perfektiga kurso, surbaze de moderna metodo, simila al tiu de la altkvalitaj lingvo-lernejoj. Tiu ĉi kurso celas konduki la lernanton havigi al si fluecon dum li parolas Esperante, tial ke, li povas partopreni interparolon kvazaŭ li estis parolanta lia naturdevena lingvo.

Eksteraj ligiloj 
hejmpaĝo

Esperanto-movado
634

En la jaro 634 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 Eanfrith, reĝo de Bernicia kaj eble de tuta Northumbria, Anglio (n. verŝajne en 590)
660

En la jaro 660 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Silla reĝlando alianciĝis kun la ĉina Tang Dinastio. La Korea regno Baekje estas konkerita de regno Sillao.
 Konstruita la Kaŝima Templo (Japanio).

Naskiĝoj 
 Sankta Odilia, patronino de Alzaco

Mortoj
670

En la jaro 670 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Tunizio : Fondaĵo de Kajruano;
 Akvitanio iĝis sendependa;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Sankta Omer
 15-a de februaro: Oswiu, reĝo de Northumbria, Anglio (n. ĉirkaŭ 612)
680

En la jaro 680 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 Gensho imperiestrino de Japanio

Mortoj 
 Muawiya ibn Abi Sufyan, kalifo kaj fondinto de la Umajada dinastio (n. 602)

da:680'erne#680
685

En la jaro 685 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Justiniano la 2-a iĝis orient-romia imperiestro;
 Johano la 5-a iĝis papo;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Konstantino la 4-a, orient-romia imperiestro
 Benedikto la 2-a, papo
 6-a de februaro: Hlothere, reĝo de Kent, Anglio
 20-a de majo: Ecgfrith, reĝo de Northumbria, Anglio

da:680'erne#685
690

En la jaro 690 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 12-a de januaro: Benedikto Biscop, abato de Wearmouth kaj Jarrow, Northumbria, Anglio
 19-a de septembro: Teodoro de Tarso, angla reformisto, ĉefepiskopo de Canterbury (n. 602)
695

En la jaro 695 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kuniklo la 18-a iĝis reĝo de Kopano en Centra Ameriko.
 Eko de milito inter Tikalo kaj Kalakmulo en Centra Ameriko.
 Justiniano la 2-a detronigita, Leontio la 2-a iĝis orient-romia imperiestro.
 Ĉildeberto la 3-a iĝis reĝo de la Frankoj (fakte nur de Neŭstrio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Yich´aak K´ak´ reĝo de Kalakmulo, en hodiaŭa Gvatemalo
 Sebbi, reĝo de Essex, Anglio
675

En la jaro 675 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Konstruo de Pagodo en Beomeosa templo;
 Kloviso la 3-a iĝis reĝo tre provizora de Neŭstrio, Burgonjo kaj Aŭstrazio;

Naskiĝoj 
 Leo la 3-a orient-romia imperiestro

Mortoj 
 Ĉilderiko la 2-a reĝo de Aŭstrazio
 Wulfhere, reĝo de Mercia, Anglio (n. nekonata)
665

En la jaro 665 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ĉina imperiestro nomis, jarcentojn post lia morto, Konfuceon "la Pli Nobla Majstro".

Naskiĝoj

Mortoj
655

En la jaro 655 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Saimei restarigita kiel Imperiestrino de Japanio

Naskiĝoj

Mortoj 
 15-a de novembro: Penda, reĝo de Mercia
 15-a de novembro: Aethelhere, reĝo de East Anglia, Anglio
645

En la jaro 645 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Klano Soga eksterminita en Japanio. Kogyoku/Samei detronigita, Kotoku (Taika) iĝis Imperiestro de Japanio, komenco de Taika Erao en Japanio.
 "Nonuse" (religiaj principoj) aplikata al luktartoj en Japanio.
 Ĉinio invadis Kogurjon.

Naskiĝoj 
 Jito Imperiestrino de Japanio

Mortoj
635

En la jaro 635 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 Papo Johano la 5-a (m. 686)

Mortoj
636

En la jaro 636 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
La araboj invadas Persion kaj Aŝkelonon.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Sigeberht, antaŭa reĝo de East Anglia, Anglio
 Egric, reĝo de East Anglia, Anglio
637

En la jaro 637 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Araboj konkeris Jerusalemon kaj Halepon kaj atakis Hindion;

Naskiĝoj

Mortoj
638

En la jaro 638 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
Papo Honorio la 1-a
639

En la jaro 639 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kloviso la 2-a iĝis reĝo de Neŭstrio kaj Burgonjo;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Dagoberto la 1-a, reĝo de frankoj;
 Sigiberto la 3-a, reĝo de Aŭstrazio;
641

En la jaro 641 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Heraklonas iĝis orient-romia imperiestro
 Konstantino la 3-a iĝis orient-romia imperiestro
 Konstancio la 2-a iĝis orient-romia imperiestro

Naskiĝoj

Mortoj 
 Orient-romia imperiestro Heraklio
 Orient-romia imperiestro Heraklonas
 Orient-romia imperiestro Konstantino la 3-a
 Imperiestro de Japanio Jomei
651

En la jaro 651 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Unua skriba teksto de Korano en Medino
 La araboj finkonkeras Iranon, kaj invadas Afganion, prenas la urbon Herato; fino de la Sasanidoj kun Yazdegard la 3-a
 Diocezoj de Milano kaj Raveno rekuniĝis al katolika eklezio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 20-a de aŭgusto: Oswin, reĝo de Deira, Anglio (n. nekonata)
 31-a de aŭgusto: Sankta Aidan, unua episkopo de Lindisfarne, Anglio
661

En la jaro 661 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Tenji iĝis Imperiestro de Japanio

Naskiĝoj 
 Gemmei Imperiestrino de Japanio

Mortoj 
 Saimei Imperiestrino de Japanio
 Ali ibn Abi Talib, araba kalifo kaj kuzo kaj bofilo de Mohamedo
671

En la jaro 671 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 Cenwalh reĝo de Wessex (probabla mortjaro; n. nekonata)
681

En la jaro 681 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Eŭropo:
 Bulgario fondiĝas kiel Ĥanejo je la suda riverbordo de la Danubo, post la malvenko de la bizancaj armeoj de la imperiestro Justiniano la 2-a per la Bulgaroj.
 Azio:
 Koreio denove unuiĝita.

Naskiĝoj

Mortoj 
10-a de Januaro - Papo Agatono.

da:680'erne#681
691

En la jaro 691 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kloviso la 4-a iĝis reĝo de la Frankoj (fakte nur de Neŭstrio);

Naskiĝoj

Mortoj
692

En la jaro 692 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
693

En la jaro 693 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Islama sekto detruis la Kaabon en Mekao kaj forlevis la Nigran Stonon.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Erkenwald, episkopo de Londono, Anglio
694

En la jaro 694 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
696

En la jaro 696 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Atako al judoj de Iberio, ili estis deklaritaj sklavoj de la kristanoj.
 La monaĥejo de Salzbourg fondiĝis.

Naskiĝoj

Mortoj
697

En la jaro 697 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Imperiestrino Jito detronigita, Mommu iĝis Imperiestro de Japanio;
 Paolo Lucio Anafesto elektita unua doĝo;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Osthryth, reĝino de Mercia, Anglio
698

En la jaro 698 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Tiberio la 3-a iĝis orient-romia imperiestro

Naskiĝoj

Mortoj
699

En la jaro 699 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 En Japanio, l’imperiestro Tenji permesis al familio Nakatomi nomiĝi Fujiwara kiel agnosko de ĝiaj servoj.

Naskiĝoj 
 Abu Hanifah, islama teologo kaj filozofo

Mortoj 
 3-a de februaro: Werburgh, anglosaksa sanktulino
Maria Luisa Spaziani

Maria Luisa SPAZIANI (Torino, 7-a de decembro 1922 -- Romo, 30-a de junio 2014) estis italia poetino.

Spaziani jam estis dufoje nomumita por la Premio Nobel de Literaturo.

Spaziani kaj Eugenio Montale 
En la 1950aj jaroj Spaziani adoltis kun la poeto Eugenio Montale, kaj estis la inspiro por la persono "la Volpe" ("la Vulpo") en lia poezio. La poemo de Montale "Da un lago svizzera" estas anakrosto kies linioj formas "Maria Luisa Spaziani".

Spaziani estas prezidanto de la Centro internazionale Eugenio Montale, kiu donas la Premion Montale.

Listo de verkoj 
 Le acque di sabato ("La akvoj de sabato", 1954)
 Il gong (1962)
 Utilità della memoria ("Utileco de la memoro", 1966)
 L'occhio del ciclone ("La okulo de la ciklono", 1970)
 Transito con catene (1977)
 Geometria del disordine (1981, Premio Viareggio)
 La stella del libero arbitrio ("La stelo de libera volo", 1986)
 Giovanna d'Arco (1990)
 Torri di vedata ("Vaĉaj turoj", 1992)
 I fasti dell'ortica (1996)

Italaj verkistoj
Italaj poetoj
Italaj dramistoj
Internacia komunumo

La Internacia komunumo aŭ Internacia Socio povas esti konsiderita kiel la socio rezultanta el ĉiuj rilatoj, kiuj estiĝas unue inter la ŝtatoj kaj poste inter la ŝtatoj kaj aliaj organizitaj politikaj grupoj (ekz. internaciaj organizaĵoj, agnoskitaj kontraŭarmeoj, liberigaj movadoj). Hodiaŭ la entuta internacia komunumo estas plejparte reprezentata de Unuiĝintaj Nacioj.

La internacia komunumo estas termino ofte uzata en la gazetaro kaj diplomatio en referenco al la kontaktoj kiuj okazas inter la landoj de la mondo en diversaj diplomatiaj forumoj, kaj al la decidoj faritaj en tiuj forumoj. La termino havas neniun klaran laŭleĝan aŭ akademian difinon, kaj ĝia signifo povas varii dependi de la kunteksto en kiu ĝi estas uzita. Iuj uzas la terminon en la senco de ĉiuj landoj de la mondo. Aliaj signifoj, kiujn la termino povas havi, estas ĉiuj ĉefaj potencoj aŭ internaciaj organizaĵoj.

En la Angla Vortaro de Kembriĝo la termino estas difinita kiel: landoj de la mondo formante opinion aŭ kunlaborante kiel grupo. Ekzemple, "Ostaĝforkapto ne estas akceptebla kaj la internacia komunumo devas impete kontraŭi ĝin."

La esprimo "internacia komunumo" reflektas nocion ke ĉiu lando en la mondo havas devojn kaj rajtojn kiuj estas esprimitaj en siaj rilatoj kun aliaj landoj, kaj ke internaciaj organizaĵoj estas speco de aŭtoritato por reguligi rilatojn inter landoj. Fakte, el ĉi tiu percepto sekvas, ke la landoj de la mondo traktas unu la alian same kiel civitanojn ene de aparta lando, kaj ke internaciaj organizaĵoj estas la ekvivalento de la regantaj aŭtoritatoj en lando. Tiu percepto iĝis ĝeneraligita post la Unua Mondomilito, kaj estis esprimita en la establado de la Ligo de Nacioj, kaj en la malkonfido en la sistemo de naciaj armeaj aliancoj (kiu estis ofta en antaŭmilita Eŭropo kaj multe kontribuis al eksplodo de la mondmilito). La unuaj burĝonoj de tiu percepto aperis eĉ pli frue kun la establado de la Ruĝa Kruco en 1864.

En 1999, la Ĝenerala Sekretario de Unuiĝintaj Nacioj, Kofi Annan, verkis eseon titolitan "La Signifo de la Internacia Komunumo" en kiu li skizis siajn opiniojn pri tiu ĉi afero. Interalie li deklaris:

Vidu ankaŭ 
 Ŝtatoj
 Internaciismo (institucia)
 Internaciaj organizaĵoj
 Publika internacia juro
 Unuiĝintaj Nacioj
 Demokratio
 Tutmondiĝo
 Tutmonda vilaĝo

Internacia juro
Internaciaj rilatoj
Diplomatio
Publika opinio
Internacia organizaĵo

Internacia organizaĵo, en la internacijura senco, estas unuiĝo de du aŭ pli ŝtatoj (aŭ aliaj internacijuraj subjektoj) por daŭra, kutime transnacia, kunlaboro kaj plenumas superŝtatajn celojn. La internaciaj organizaĵoj estas subjektoj de la publika internacia juro kaj membroj de la internacia socio, same kiel la ŝtatoj.

Karakterizo 
Internacian organizaĵon karakterizas tio, ke nur ŝtatoj povas konsistigi ĝin. Simplaj individuoj, grupoj, asocioj k.s. ne povas esti membro de internacia organizaĵo.

Ankaŭ ekzistas internaciaj neregistaraj organizaĵoj (NRO), kies anoj ne estas ŝtatoj, kaj kiuj arigas membrojn ĉirkaŭ iu temo (homrajtoj, ekologio, internacia lingvo, malsato, ktp.)

La nuntempa internacia socio enkalkulas multajn internaciajn organizaĵojn – ĉirkaŭ 250.
Kelkaj konataj ekzemploj estas la Unuiĝintaj Nacioj (UN) kaj la Eŭropa Unio (EU).
Internaciaj organizaĵoj estas tre diversaj laŭ:
 siaj nombroj de ŝtatoj-membroj (ekz-e: UN: 189, Benelukso: 3),
 siaj celoj (ekz-e: UN: paco, OLEP: petrolo).

Tiuj organizaĵoj estas derivaj subjektoj de la internacia juro, t.e.:
 ilia kreado devenas de la ŝtatoj (la originaj subjektoj),
 ilia kompetenteco ne estas sama kiel tiu de la ŝtatoj: la internaciaj organizaĵoj havas specialan kompetentecon, dum la ŝtatoj havas universalan kompetentecon.

Kreitaj, tiuj organizaĵoj estas aŭtonomaj. El tio rezultas, ke:
 ili estigas rilatojn kun la ŝtatoj por ekz. difini la kondiĉojn, laŭ kiuj ili povos agadi sur la ŝtataj teritorioj kaj helpi la ŝtatojn.
 ili povas rilati kun aliaj internaciaj organizaĵoj:
 ĉu por esti membro de aliaj organizaĵoj (Ekz.: la Eŭropa Unio estas membro de la Monda Komerca Organizaĵo ekde 1995),
 ĉu por reciproke limigi siajn kompetencojn aŭ organizi komunajn agadojn.
 ene de la organizaĵo rilatoj estiĝas inter la ŝtatoj kaj la organizaĵaj organoj: por kontrolado, rekomendado, decidado ktp. (Ekz. la rilatoj inter la Konsilio kaj la Komisiono kadre de la Eŭropa Unio)

La internaciaj organizaĵoj estas sendependaj unu de la aliaj. Fondite per malsamaj traktatoj, iliaj rilatoj estas kunlaboraj rilatoj.

Ekzemploj

Vidu ankaŭ 
 Monda registaro
 Ne-registara organizaĵo
 Listo de internaciaj organizaĵoj
 Internacia komunumo
 Internacia tribunalo
 Interregistara organizaĵo
 Mondaj organizaĵoj
Bedřich Hrozný

Bedřich HROZNÝ (naskiĝis la 6-an de majo 1879, mortis la 12-an de decembro 1952) estis ĉeĥa orientalisto kaj lingvisto, kiu deĉifris la hititan skribon kaj fondis modernan studon de la hitita lingvo.Hrozný naskiĝis en Lysá nad Labem. En gimnazio de Kolín li lernis fundamentojn de la hebrea kaj araba lingvoj, en universitato en Vieno li dediĉis sin ankaŭ al aliaj orientaj lingvoj, precipe al la asiria, aramea, etiopa, Sanskrito kaj sumera. Li direktis sian atenton al la kojnskribo, kiun uzis en Mezopotamio kaj Malgrand-Azio preskaŭ ĉiuj nacioj en la tria ĝis la unua jarcento a.K. (Persoj, Sumeroj, Asirianoj, Babilonianoj). Orientalistikon li studis en Berlino.

En 1906 germana ekspedicio trovis en Malgrandazio (ĉirkaŭ 150 km nordoriente de Ankaro) grandan arkivon de hititaj reĝoj, kun multaj argilaj tabuletoj surskribitaj per konata kojnoskribo, sed per nekonata lingvo. Hrozný meze de la unua mondmilito publikigis gramatikon de la hitita lingvo kaj pruvis, ke la lingvo apartenas al la familio de lingvoj hindeŭropaj same kiel la helena, la latina kaj la hindaj lingvoj. En 1925 Hrozný elfosis en Malgrandazio ĉirkaŭ mil kojnoskribajn argiltabulojn kun kontraktoj kaj leteroj de asiriaj komercistoj.

Eksteraj ligiloj 

 http://sweb.cz/b-hrozny  
 http://www.libri.cz/databaze/kdo20/search.php?zp=5&name=HROZN%DD+BED%D8ICH  

Ĉeĥaj lingvistoj
Ĉeĥaj arkeologoj
Ĉeĥaj filologoj
Ĉeĥaj orientalistoj
Profesoroj
Ĉeĥlingvaj verkistoj
Germanlingvaj verkistoj
Franclingvaj verkistoj
Anglalingvaj verkistoj
642

En la jaro 642 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Araboj konkeris Egiption.
 Konstruo de Majaa Suna Templo.
 Pojang Wang iĝis reĝo de Kogurjo.
 Kogyoku/Saimei iĝis Imperiestrino de Japanio.
 Teodoro la 1-a iĝis papo.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Yongnyu Wang, reĝo de Kogurjo
 Johano la 4-a, papo
 5-a de aŭgusto: Oswald, reĝo de Northumbria, Anglio (n. ĉirkaŭ 604)
643

En la jaro 643 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 Cynegils, reĝo de Wessex, Anglio (probabla mortjaro; n. nekonata)
644

En la jaro 644 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Uthman ibn Affan, bofilo de Mohameto estas, post mortigo de lia antaŭulo Umar ibn al-Chattab, elektita tria kalifo de la Islamanoj en Medina
 Oswine iĝas reĝo de Deira

Naskiĝoj 
 Yazid la 1-a, dua Kalifo de la Omajadoj († 683)

Mortoj 
 10-a de oktobro: Paulinus, la unua episkopo de Jorko, Anglio
 3-a de novembro: Umar ibn al-Chattab, kalifo (* 592)
646

En la jaro 646 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Detruo de Biblioteko de Aleksandrio;

Naskiĝoj

Mortoj
647

En la jaro 647 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kogurjo forpelis Ĉiniojn kiuj invadis ĝin du jaroj antaŭ.

Naskiĝoj

Mortoj 
 5-a de aprilo: Aethelburg, anglosaksa sanktulino kaj dua edzino de Edwin, reĝo de Northumbria
648

En la jaro 648 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Paul de Verdun ne plu estas episkopo de Verduno; li estis tiea episkopo inter 626 kaj 648.

Naskiĝoj 
 Kobun Kōbun, 39-a imperiesto de Japanio (mortis en 672)

Mortoj
649

En la jaro 649 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Marteno la 1-a iĝis papo

Naskiĝoj 
 Konstantino la 4-a orient-romia imperiestro

Mortoj 
 Episkopo Paul de Verdun alinome Sankta Paŭlo
 Papo Teodoro la 1-a
652

En la jaro 652 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ĥazario iĝis sendependa lando.
 Rodoaldo iĝis reĝo de Lombardoj.
 Araboj invadis Nubion.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Baulmes (komunumo de Kantono Vaŭdo en Svislando)

Naskiĝoj 
 Klotario la 3-a estonta reĝo de Frankoj

Mortoj 
 Abbas ibn Abd al-Muttalib, onklo de Muhammad, praprato de Abasidoj;
 Sankta Ida de Nivelles;
 Rotario (Lombardio).
653

En la jaro 653 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
Anna, reĝo de East Anglia, Anglio (verŝajna mortjaro)
654

En la jaro 654 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Eŭgeno la 1-a iĝis papo (aŭ 655).

Naskiĝoj 
Aelflaed, abatino de Whitby, Jorkŝiro, Anglio kaj anglosaksa sanktulino

Mortoj 
Kotoku, imperiestro de Japanio
Marteno la 1-a, papo (aŭ 655)
656

En la jaro 656 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ali bofilo kaj kuzo de Mohameto elektita la kvara kalifo. La partizanoj de Ali nomiĝis "xiít'Ali" (ŝijaismaj) kaj volis ke ĉiuj Kalifoj post Ali estis de sia familio. Aliaj estis partisanoj de Muawiya kaj malakceptis la elekton de Ali. Tiel ekis la divido de ŝijaismo kaj sunaismo en Islamismo.
 La restoj de Koloso de Rodiso estas venditaj kiel metalrestumo kaj fandiĝis.
 Kloviso la 2-a iĝis reĝo de Aŭstrazio.

Naskiĝoj 
 Falkeda Kranio reĝo de Moral Reforma

Mortoj 
 Kalifo Osman, la tria estro de islamismo.
 Reĝo Sigeberto de Aŭstrazio.
657

En la jaro 657 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Vitaliano iĝis papo;
 Klotaro la 3-a iĝis reĝo de Neŭstrio kaj Burgonjo;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Eŭgeno la 1-a;
 Reĝo Kloviso la 2-a de Neŭstrio, Burgonjo kaj Aŭstrazio;
658

En la jaro 658 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 Sámo, franka komercisto, kiu post la jaro 620 gvidis ribelojn de slavaj gentoj.
659

En la jaro 659 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
662

En la jaro 662 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Ĉilderiko la 2-a iĝis reĝo de Aŭstrazio;

Naskiĝoj

Mortoj
663

En la jaro 663 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Bizanco invadis sudon de Italio, sed estis haltitaj de Papo kaj Lombardoj; La orient-romia imperiestro vizitis Romon.
 Pesto en Britio;
 La urba murego de Benevento rekonstruktita;

Naskiĝoj

Mortoj
664

En la jaro 664 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Sinodo de Whitby

Naskiĝoj

Mortoj 
 14-a de julio: Deusdedit, ĉefepiskopo de Canterbury, Anglio
666

Por muzika grupo vidu paĝon 666.

En la jaro 666 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
676

En la jaro 676 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Unuigo de Korea krono.
 Elekto de Papo Dono.
 Dagoberto la 2-a iĝis reĝo de Aŭstrazio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 17-a de junio: Papo Adeodato la 2-a (n. nekonata)
686

En la jaro 686 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Jito iĝis imperiestrino de Japanio;
 Konono iĝis papo;

Naskiĝoj 
 23-a de aŭgusto: Karolo Martelo, reginto de la Frankoj (m. 741)

Mortoj 
 2-a de aŭgusto: Papo Johano la 5-a (n. 635)

da:680'erne#686
687

En la jaro 687 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Serĝo la 1-a iĝis Papo;
 Teodoro la 2-a iĝis kontraŭpapo;
 Paskalo iĝis kontraŭpapo;
 Aŭstrazio konkeris Neŭstrion;

Naskiĝoj

Mortoj 
 20-a de marto: Sankta Cuthbert, anglosaksa sanktulo
 31-a de aŭgusto: Eadric, reĝo de Kent, Anglio
 21-a de septembro: Papo Konono (n. nekonata)

da:680'erne#687
688

En la jaro 688 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 Charles Martel

Mortoj 
da:680'erne#688
689

En la jaro 689 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 La Majaa reĝo de nuna Moral-Reforma, Falkeda Kranio venkis batalon.

Naskiĝoj

Mortoj 
 20-a de aprilo: Caedwalla, reĝo de Wessex, Anglio (n. ĉirkaŭ 659)
 10-a de oktobro Husain

da:680'erne#689
684

En la jaro 684 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Benedikto la 2-a iĝis papo;
 Ĥan Bahlum la 2-a iĝis reĝo de Palenko;
 14-a koncilio de Toledo;
 Turkoj invadis Ĉinion;
 Interna milito en Sirio;
 Ribelo de sklavoj en Kufo;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Pakalo reĝo de Palenko

da:680'erne#684
683

En la jaro 683 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Kalifo Umajjadoj Yazid la 1-a (680 - 683) puĉita de Muaŭija la 2-a ibn Yazid (683 - 684)

Naskiĝoj 
 Mommu Imperiestro de Japanio

Mortoj 
 Papo Leono la 2-a

da:680'erne#683
682

En la jaro 682 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Leono la 2-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
da:680'erne#682
667

En la jaro 667 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ĉinio kaj korea reĝlando Silla invadis Kogurjon.

Naskiĝoj

Mortoj
668

En la jaro 668 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ĉinio kaj korea reĝlando Silla konkeris Kogurjon. Unuiĝinta Koreio estiĝis.
 Konstantino la 4-a iĝis orient-romia imperiestro.

Naskiĝoj 
Justiniano la 2-a orient-romia imperiestro

Mortoj 
 Pojang Wang, lasta reĝo de Kogurjo.
 Konstancio la 2-a orient-romia imperiestro.
669

En la jaro 669 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
672

En la jaro 672 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kobun iĝis imperiestro de Japanio;
 Temmu iĝis imperiestro de Japanio;
 Adeodato la 1-a iĝis papo;
 Greka fajro kreita de Kaliniko en Konstantinoplo.

Naskiĝoj

Mortoj 
 27-a de januaro: Papo Vitaliano (n. nekonata)
 2-a de marto: Sankta Chad, anglosaksa episkopo kaj sanktulo
 24-an de aŭgusto: Kobun, imperiestro de Japanio (n. 648)
 Tenji, imperiestro de Japanio;
673

En la jaro 673 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Aŭstrazio okupis Neŭstrion, Tiero la 3-a iĝis reĝo de okupita Neŭstrio kun titolo "reĝo de frankoj".

Naskiĝoj

Mortoj 
 Klotaro la 3-a, reĝo de Neŭstrio kaj Burgonjo
 4-a de julio: Ecgberht la 1-a, reĝo de Kent, Anglio
674

En la jaro 674 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Dagoberto la 2-a kaj Teŭderiko la 1-a iĝis kun-reĝoj de Frankoj;
 Komenco de sieĝo de Konstantinoplo;
 Kenfo iĝis reĝo de Wessex;
 Eskvino iĝis reĝo de Wessex;
 Brindisi estis disrabita de longobardoj;

Mortoj 
 Seaxburh, reĝino de Wessex (probabla mortjaro; n. nekonata)
677

En la jaro 677 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
678

En la jaro 678 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Agatono iĝis papo kaj skribis la Papan Ĵuradon. Sed oni diras ke ĝi jam ekzistis voĉe antaŭe.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Dono
679

En la jaro 679 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Teodoriko la 3-a iĝis laŭleĝa reĝo de Aŭstrazio estante en la manoj de Pipino de Herstal;

Naskiĝoj

Mortoj 
 23-a de junio: Aethelfryth, anglosaksa sanktulino, abatino de Ely, Cambridgeshire kaj edzino de Ecgfrith, reĝo de Northumbria (n. ĉirkaŭ 636)
 Aelfwine, reĝo de Deira, Anglio (n. ĉ.661)
511

En la jaro 511 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Klodomiro iĝis reĝo de Orléans;
 Tiero la 1-a iĝis reĝo de Metz;
 Ĉildeberto la 1-a iĝis reĝo de Parizo;
 Klotaro la 1-a iĝis reĝo de Neŭstrio;
 Kreita Aŭstrazio;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Kloviso la 1-a reĝo de frankoj
506

En la jaro 506 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
516

En la jaro 516 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Vuadens kiel curtis Wadingum (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj
521

En la jaro 521 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
526

En la jaro 526 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 20-a de majo: Tertremo mortigis ĉirkaŭ 300 mil homojn en Sirio kaj Antioĥio.
 12-a de julio: Felikso la 4-a iĝis Papo.
 Atalariko iĝis reĝo de Ostrogotoj.
 Amalariko iĝis reĝo de Visigotoj.

Naskiĝoj

Mortoj 
 18-a de majo: Papo Johano la 1-a (n. nekonata)
 20-a de majo: Eŭfrosio, patriarko de Antiokio
 Teodoriko reĝo de Ostrogotoj;
531

En la jaro 531 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Anwon Wang iĝis reĝo de Kogurjo
 Ankan iĝis Imperiestro de Japanio

Naskiĝoj

Mortoj 
 Anjang Wang reĝo de Kogurjo
 Keitai Imperiestro de Japanio
570

En la jaro 570 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Sankta Antonio, la Martiro, vojaĝis al Sankta Lando (hodiaŭe Israel).
 Barbaroj sieĝas Pavion

Naskiĝoj 
 Arabio: Mohameto

Mortoj
Tor Ulven

Tor ULVEN (naskiĝis 14-an de novembro 1953 en Oslo, mortis en aĝo de nur 41 jaroj la 18-an de majo 1995 samloke) estis norvega poeto, verkisto kaj tradukisto, unu el la plej gravaj de la 1980aj kaj 1990aj jaroj. Kiel ano de la modernisma movado, li ĉefokupiĝis pri la rilato subjekto-lingvo-mondo, skribante laŭ minimumisma stilo kaj sen rimoj.

Li ankaŭ verkis priliteraturajn eseojn kaj mallongan prozon.

Listo de verkoj 
 Skyggen av urfuglen ("La ombro de l' prabirdo", 1977)
 Etter oss, tegn ("Post ni, signoj", 1980)
 Forsvinningspunkt ("Malaperpunkto(j)", 1980)

Norvegaj poetoj
536

En la jaro 536 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Komenco de Gota-Bizanca milito
 Senkwa iĝis imperiestro de Japanio
 Silverio iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Sankta Agapeto, papo
 Ankan, Imperiestro de Japanio
541

En la jaro 541 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
546

En la jaro 546 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
551

En la jaro 551 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
556

En la jaro 556 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Pelagio la 1-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj