alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Taufa'ahau Tupou IV.

Tāufaāhau Tupou IV, Kralj Tonge (4.7. 1918 – 10.9. 2006), GCMG (1977); GCVO (1970); KBE (1958); sin kraljice Sālote Tupou III i njenog supruga princa Viliami Tungī Mailefihija, je bio kralj Tonge o smrti njegove majke godine 1965 do vlastite smrti 2006.

Vanjski linkovi 
 Website of the Tongan Monarchy 
 New Zealand Herald Feature Article 
 http://www.matangitonga.to/article/PRC271004.shtml 
 The 1993 Silver Jubilee of Tāufaāhau Tupou IV

Vladari
Tonga
Tonga
Vladari
George Tupou V

Kralj George Tupou V (puno kraljevsko ime Siaosi Tāufaāhau Manumataongo Tukuaho Tupou V) (4. 5. 1948 - 18. 3. 2012) bio je kralj Tonge od 2006 do smrti 2012. 

Bio je najstariji sin prethodnog kralja Tāufaāhau Tupoua IV, a prijestonasljednikom je imenovan 4.5. 1966. U svakodnevnom životu je bio poznatiji po jednom od svojih tradicionalnih, plemenskih titula Tupoutoa. Kao prijestonasljednik je imao značajan utjecaj na tongansku politiku, a od 1979. do 1988. je bio ministar vanjskih poslova. Posjeduje značajne poslovne interese u Tongi i inozemstvu. Služi kao ko-predsjednik Shoreline Group/Tonföna. Nije oženjen niti nema djece. 

Dana 11. 9. 2006, nakon smrti oca, položio je zakletvu kao Kralj Tonge. 

Umro je 18. 3. 2012. Šest mjeseci prije smrti mu je uspješno odstranjen tumor usljed tumora. Izvješteno je da je umro od leukemije. Naslijedio ga je mlađi brat Tupou VI.

Bilješke 

Tupou, Sia'osi Taufa'ahau Manumata'ogo Tuku'aho
Tupou, Sia'osi Taufa'ahau Manumata'ogo Tuku'aho
Alumni Univerziteta u Oksfordu
The Today Show

TODAY (često nazivan The Today Show) je američki jutarnja informativna emisija koja se svakim radnim danom emitira na TV-mreži NBC. To je druga po dugovječnosti američka TV-emisija, odmah iza Meet The Press, koja se također emitira na NBC.

Today je bila jutarnja emisija s najvećim rejtingom gledanosti u SAD od 11.12. 1995.

Vanjski linkovi 
 The Today Show official site
 Today at the Internet Movie Database
 Weekend Today official site 
 Today Top unofficial Today Show viewers forum
 Mercury News article re Couric's move 
 NYT article re Couric's replacement
 Jump The Shark - The Today Show
 The Today Show Music History page
 The '80s TV Themes SuperSite -- features 1980s-era audio and video clips from Today and other NBC News programs 

Američke TV-emisije
Authority control 2
Kosti

Kost (Latinski: "Os"), ili koštano tkivo jest povezivno tkivo koje podupire tjelesnu strukturu, a nalazi se kod većine životinja. Kosti i mišići zajedno čine sustav organa za kretanje.

Građa i sastav kosti 
Kosti su međusobno povezane pokretljivim zglobovima i mišićima . Kosti su čvrste i jake, šuplje unutrašnjosti, stoga nisu teške te čine samo 14% naše ukupne tjelesne mase (lakše su od mišića). Kosti nisu mrtve tvari u našem organizmu, pa se zato obnavljaju kad se prelome.

Građa kosti 
 Čvrsto koštano tkivo prožeto je kanalićima oko kojih su kružno poredane koštane stanice, koje u međustanični prostor izlučuju kalcij i fosfor što kostima daje čvrstoću. Kanalićima prolaze krvne žile i živci.
 Hrskavica je glatka i čvrsta savitljiva nadopuna kostima a smanjuje trenje u zglobu.
 Spužvasto koštano tkivo jest koštano tkivo ispunjeno šupljinama i išarano malim potpornjima koji čine kosti jakima ali ne i preteškima.
 Pokosnica obavija kost i čvrsto prirasta uz nju. Građena je od posebnog vezivnog tkiva.
 Koštana srž - Cijevaste šupljine dugih kostiju i šupljine u spužvastom tkivu ispunjene su koštanom srži koja proizvodi većinu krvnih stanica.

Sastav kosti 
Kosti su aktivno živo tkivo u tijelu. Građene su od koštanih stanica međusobno povezanih nastavcima. Izgrađuje ih bjelančevina osein (25% kosti), 10% kostiju čini voda. Kosti imaju krvne žile koje ulaze i izlaze iz njih, opskrbljujući ih kisikom i hranjivim tvarima a oslobađaju ih štetne tvari. Određene kosti sadrže srž koja proizvodi krvne stanice. Sve kosti imaju živce kojima osjećamo pritisak i bol. K tome, kosti su građene od minerala (pretežito kalcija) i drugih hemijskih tvari koje kosti čine tvdima i krutima (oko 65%). Te krute tvari stanice izlučuju u međustanični prostor. Dogodi li se da drugim organima treba kalcija, tada kalcij iz kostiju "odlazi" u organe kojima je potrebniji (npr. u trudnoći ili pri živčanoj napetosti.

Anatomija
Guido Cavalcanti

Guido Cavalcanti (oko 1250. – 1300. godine) je bio italijanski pjesnik i filozof. 

Pripadnik otmjene fjorentinske obitelji i veliki prijatelj sa slavnim Danteom Alighierijem. Sa ženidbom Beatrice, kćerke Farinata Ubertija, postaje jedan od vođa Bijelih. Biva protjeran u Sarzanu, gdje obolijeva od malarije i umire. Njegovi suvremenjaci su ga opisali kao pametnog i nereligioznog ali i kao čovjeka punog prezira.

Cavalcanti je kao pripadnik "Dolce Stil Novo(Nuovo)" ostavio iza sebe veliki broj ljubavnih pjesama (soneta) i kancona, koje je kasnije i sam Dante citirao u njegovu čast. Nekolicina od njih su jednostavne i prelijepe dok su neke i posuđene kao metafizička mješavina od Platona, Aristotela i crkvenjaka. Većina ih je napisana u čast jedne Francuskinje, koju on naziva Mandetta. Njegova kancona Cancone d’amore bila je vrlo popularna i više puta objavljivana. Njegov cjelokupan pjesnički opus je sadržan u zbirci Guintis (Firenca 1527. godine, Venecija 1531. – 1532. godine)
Osim pjesama pisao je i filozofsku prozu a bio je i dobar govornik. Uveliko je utjecao na Dantea Alighierija.

Eksterni linkovi 
 Neki prijevodi (engleski)

Cavalcanti, Guido
Authority control
Ptolomej

Ptolomej je bio vojskovođa Aleksandra Velikog i osnivač dinastije Ptolomejevića
 Ptolomej je bio helenistički astronom iz Aleksandrije.
 Ptolomej (gnostik)
Glina (razvrstavanje)

Glina je naziv koji se koristi za:
 gline, različite vrste minerala
 Glina, grad u Hrvatskoj.
Slonovača

Slonovača ili bjelokost je naziv za materijal od zuba i kosti određenih životinja.

Bjelokost (slonovača) je koštana tvar što izgrađuje kljove slona, mamuta, vodenkonja, morža, ulješure, divlje svinje i dr.; također predmeti od slonove kosti. 

Različite vrste bjelokosti razlikuju se bojom i drugim svojstvima. Uz pomoć spektroskopske metode, pod mikroskopom je moguće razlikovati bjelokost azijskog od bjelokosti afričkog slona. 

Kula bjelokosna je preneseno značenje za mjesto bijega od teškoća, svakodnevnice.

Bjelokost se obrađuje ručno i strojno: puna plastika, reljefi i luksuzni predmeti svakodnevne uporabe. Draž ovog materijala je u mliječnoj bjelini površine koja s vremenom poprima žućkasti ton. Skupocjena zbog svoje rijetkosti i teška za obrađivanje, bjelokost je oduvijek simbol društvenoga statusa.

Povijest uporabe 

Bjelokost je u uporabi od paleolitika (razni idoli) preko civilizacija Egipta, Mezopotamije i Egejske umjetnosti (idoli, ukrasni predmeti i reljefi). U Staroj Grčkoj je bila poznata hrizelefantinska tehnika kipara Fidije i njegove škole u kojoj su urešene Atena Partenos i Zeusov kip u Olimpiji. U doba helenizma od bjelokosti se pravi sitna plastika, uporabni predmeti, a u Starom Rimu konzularni diptisi, različiti ukrasi i predmeti za igru. U ranokršćanstvu i bizantskoj umjetnosti kipovi svetaca, relikvijari, korice knjiga s biblijskim prizorima, te biskupska prijestolja.

U doba romanike i gotike uz navedeno rabi se za predmete umjetničkog obrta (pribor za jelo, ručice i korice za mačeve i dr.). U baroku i rokokou koristi se za intarzije u drvu, toaletne luksuzne predmete i sl.

U Indiji, Kini, Japanu i islamskoj umjetnosti od bjelokosti su rađeni kipovi i reljefi sa sakralnim i erotskim prikazima te oružje, nakit, figure za šah i dr. Kod drugih azijskih i afričkih naroda bjelokost je povezana s najranijim pojavama rukotvorina (idoli, oružje).

Danas je trgovina bjelokosti zabranjena jer su se neke životinjske vrste suočile s istrebljenjem.

Linkovi 
 Kiparski materijali
 Primijenjene umjetnosti

Vanjski linkovi 

Anatomija
Nejestivi životinjski proizvodi
Civilizacija Doline Inda

Civilizacija Doline Inda (cca. 3300–1300. pne., procvala 2600–1900. pne.) bila je drevna civilizacija duž rijeke Ind i rijeke Ghaggar-Hakra u Pakistanu i sjeverozapadnoj Indiji. Među drugim imenima za ovu civlizaciju koristi se Harappanska civilizacija, kao referenca na njen prvi iskopani grad Harappu.

Civilizacija Doline Inda (za koju se na engleskom jeziku koristi skraćenica IVC od Indus Valley Civilization) je otkrivena 1920ih te poznata jedino na temelju arheoloških iskapanja, s mogućim izuzetkom sumerskih spominjanja riječi Meluhha, za koju neki vjeruju da se odnosi na IVC.

Alternativni naziv za kulturi Saraswati-Sindhuska civilizacija, što se remlejni na činjenici da je većina nalazišta koja joj pripadaju pronađena na rijeci Hakra-Ghaggar.

Stanovnici civilizacije Doline Inda se smatra mjesto gdje je nastao proto-Dravidski jezik.

Izvori

Literatura 
 Basham, A.L., The Wonder That Was India, Sidgwick & Jackson, London, 1967, p 11-14.
 
 Dani, Ahmad Hassan, Short History of Pakistan, Book 1, 1984, University of Karachi.
 
 Gupta, S.P. (ed.). 1995. The lost Sarasvati and the Indus Civilisation. Kusumanjali Prakashan, Jodhpur.
 Kathiroli et al. 2004. "Recent Marine Archaeological Finds in Khambhat, Gujarat". Journal of Indian Ocean Archaeology No 1, p. 141-149.
 Kenoyer, J. Mark. 1998. Ancient cities of the Indus Valley Civilisation. Oxford University Press. .
 
 
 
 
 Mcintosh, Jane. 2002. A Peaceful realm. Boulder: Westview Press.
 Parpola, Asko (2005) "Study of the Indus Script", 50th ICES Tokyo Session, Tokyo, May 19, 2005
 Possehl, Gregory. 2002. The Indus Civilisation. Walnut Creek: Alta Mira Press.
 
 
 
 Jim G. Shaffer. 1992. "The Indus Valley, Baluchistan and Helmand Traditions: Neolithic Through Bronze Age." In Chronologies in Old World Archaeology. Second Edition. R.W. Ehrich, (Ed.). Chicago: University of Chicago Press. I:441-464, II:425-446.
[Divit khendry 2006 discovered Harrapa

Vanjske veze 

 An invitation to the Indus Civilisation (Tokyo Metropolitan Museum) 
 Ancient Civilisations Timeline
 Ancient Indian History
 Cache of Seal Impressions Discovered in Western India 
 Harrapa and Indus Valley Civilisation at harrapa.com
 Image Collection 
 Indus Artifacts
 Indus-Sarasvati Resources Index
 Prehistoric Dentistry Evidence Found in Indus (BBC News)
 Sarasvati-Sindhu Civilisation 
 The Harappan Civilisation

Drevni narodi
Bronzano doba
Drevna Indija
Arheološka nalazišta u Pakistanu
Glasnevin (groblje)

Groblje Glasnevin je glavno katoličko groblje u Dablinu, Irska, osnovano sredinom XIX veka.

Poznati ljudi sahranjeni na Glasnevinu:
 Thomas Ashe - umro štrajkujući glađu 1917
 Kevin Barry - student medicine koga su Britanci pogubili zbog njegovog udela u Anglo-irskom ratu. Njegovo telo premešteno je iz zatvora Mountjoy 10. 2001.
 Brendan Behan - pisac
 Harry Boland - političar, prijatelj Majkla Kolinsa, i protivnik Anglo-irskog sporazuma
 Christy Brown - autor knjige 'Moje levo stopalo', po kojoj je snimljen i film
 Cathal Brugha - prvi predsednik Dáil Éireanna (1. - 4. 1919) 
 Sir Roger Casement - borac za ljudska prava, kasnije irski revolucionar; Britanci ga pogubili 1916 
 Robert Erskine Childers - Irski republikanac, podržavao Anglo-irski sporazum. Pogubljen od strane vlade tokom Irskog građanskog rata
 Michael Collins - irski republikanski političar, jedan od potpisnika Anglo-irskog sporazuma; prvi međunarodno priznati premijer. 
 Roddy Connolly - socijalistički političar, sin Jamesa Connolyja.
 John Philpot Curran - advokat Vulfa Touna i drugih Ujedinjenih Iraca
 James Daly - pogubljen kao vođa pobune Konotskih rendžera u Indiji 1920.
 Éamon de Valera - treći predsednik irske (1959-1973) i jedan od najvažnijih irskih političara dvadesetog veka
 Sinéad de Valera - žena Éamona de Valere
 John Devoy - Vođa Fenijanaca 
 John Blake Dillon - irski pisac i političar
 Frank Duff - osnivač Legion of Mary
 James Fitzmaurice - avijatičar
 Sir John Grey - irski član parlamenta iz XIX veka 
 Maud Gonne - irska revolucionarka, velika Jejtsova ljubav, majkaSeana MacBridea, koji je sahranjen u istom grobu. 
 Arthur Griffith - predsjednik Dáil Éireanna (1. - 8. 1922).
 Tim Healy - prvi Guverner-general Slobodne republike Irske. 
 Gerard Manley Hopkins - pesnik
 Peadar Kearney - autor irske himne
 Kitty Kiernan - verenica Majkla Kolinsa
 James Larkin - irski socijalista i vođa sindikata
 Seán MacBride - osnivač Clann na Poblachta i jedan od osnivača organizacije Amnesty International.
 Dick McKee - značajan član IRA-e tokom Anglo-irskog rata.
 Grofica Constance Markiewicz - irska revolucionarka, prva žena izabrana u donji dom britanskog parlamenta, i ministar u prvoj irskoj vladi
 Mančesterski mučenici - spomen ploča trojici članova IRB-a, pogubljenim od strane Britanaca 1867.
 Daniel O'Connell - veoma bitan irski političar između 1820-ih i 1840-ih
 Patrick Denis O'Donnell - poznati istoričar
 Jeremiah O'Donovan Rossa - Fenijanski vođa
 Eoin O'Duffy - šef štaba IRA-e 1922 i vođa Plavokošuljaša
 Thomas O'Hagan, prvi Baron O'Hagan - Lord Kancelar Irske
 Sean T. O'Kelly - drugi predsednik Irske (1945-1959).
 John O'Mahony - osnivač IRB-a.
 James O'Mara - nacionalistički vođa
 Charles Stewart Parnell - veoma bitan irski političar između 1875 i 1891.
 Patrick ( P J ) Ruttledge - irski političar 
 Daniel D. Sheehan - prvi član Irske radničke partije izabran u parlament

Eksterni linkovi 

 http://www.findagrave.com/php/famous.php?page=cem&FScemeteryid=639644

Groblja u Irskoj
Muzeji u Irskoj
Dublin
Maksimir

Maksimir je zagrebačka gradska četvrt u kojoj se nalaze istoimena park-šuma i Stadion Maksimir (poznat po nastupima NK Dinamo). 

Park-šumu Maksimir, prvu u jugoistočnoj Europi (otvorena 1794. godine), dao je 1839. urediti prema zamisli biskupa Maksimilijana Vrhovca biskup Juraj Haulik u engleskom pejsažnom stilu. U parku je očuvana flora i fauna nizinskih šuma, a u njemu se nalaze i četiri jezera (što prirodna, što umjetna).

Od istaknutijih objekata u Parku spomenut ćemo:
 Švicarska kuća (sagrađena 1842., obnovljena 2005.),
 Vidikovac kiosk (najistaknutiji objekt perivoja), sagrađen 1843.,
 Paviljon Jeka (sagrađen 1840., obnovljen 2001.),
 Kapelica Sv. Jurja (sagrađena 1880.).

Na južnom kraju park-šume nalazi se Zoološki vrt grada Zagreba.

Poznatiji dijelovi gradske četvrti su: Laščina, Rebar, Gornji Bukovac i napose bivše selo Remete u kojem se nalazi Crkva uznesenja blažene djevice Marije s franjevačkim samostanom. U crkvi se nalazi čudesni kip Majke božje Remetske, te su zbog toga Remete jedne od najznačajnih Marijanskih svetišta u Hrvatskoj.

U Maksimiru živi preko 50.000 stanovnika (2005.), teritorijalno je podijeljen u 11 mjesnih samouprava.

Eksterni linkovi 

 Maksimirske novosti 

Gradske četvrti Zagreba
Matematička konstanta

Matematička konstanta je veličina, najčešće realni broj ili kompleksni broj, koja se pojavljuje u matematičkim formulama kao srazmera među veličinama. Uobičajeno je da se celi brojevi ne razmatraju kao posebne matematičke konstante već su to skoro uvek transcendentni brojevi koji se ne mogu predstaviti u nekom zatvorenom obliku, kao polinomi racionalnih brojeva.

Tabela matematičkih konstanti 
Korišćene oznake:
 I - iracionalan broj, A - algebarski broj, T - transcedentan broj, ? - nepoznata
 Gen - uopšteno, NuT - Teorija brojeva, ChT - Teorija haosa, Com - Kombinatorika, Inf - Teorija informacija, Ana - Matematička analiza

Eksterni linkovi 
 Stiven Finčova strana matematičkih konstanti: http://pauillac.inria.fr/algo/bsolve/constant/constant.html 
 Stiven Finčov alternativni indeks: http://pauillac.inria.fr/algo/bsolve/constant/table.html 
 Zavijer Gurdonova i Paskal Sebaova strana brojeva, matematičkih konstanti i algoritama:
http://numbers.computation.free.fr/Constants/constants.html
 Sajmon Plufov invertor: http://pi.lacim.uqam.ca/eng/ 
 CECM-ov Inverzni simbolički kalkulator: http://www.cecm.sfu.ca/projects/ISC/ 

Konstanta
Anglo-zanzibarski rat

Englesko-zanzibarski rat vodio se između Ujedinjenog Kraljevstva i Zanzibara 27. augusta 1896. Trajao je samo 45 minuta i najkraći je rat u dosadašnjoj pisanoj historiji. 

Rat je izbio nakon što je sultan Hamad bin Thuwaini, koji je surađivao s britanskim kolonijalnim vlastima, umro 25. augusta 1896. godine, a njegov nećak Khalid bin Bargash preuzeo vlast državnim udarom. Britanci su na tom položaju željeli Hamuda bin Muhammeda, jer su vjerovali da će s njime lakše surađivati, pa su zato Bargashu dostavili ultimatum o abdikaciji. Na to je on okupio vojsku od oko 2.800 ljudi i uzeo sultanovu naoružanu jahtu usidrenu u luci. Dok su njegovi ljudi postavljali odbranu oko palače, Britanci su u luci pokrenuli pet ratnih brodova, a na kopno su poslali odrede marinaca koji su trebali pružiti podršku lojalističkoj zanzibarskoj vojsci od 900 ljudi.

Iako je sultan u posljednjim trenucima pokušao pregovarati o miru preko američkih predstavnika na otoku, nakon isteka ultimatuma, u devet sati ujutro, Britanci su iz bojnih brodova otvorili vatru prema sultanovoj palači. Sultanova jahta je potopljena, a palača se počela urušavati izazivajući tako i ljudske žrtve. Bargash je pobjegao u njemački konzulat gdje mu je dan azil. Paljba je prestala nakon 45 minuta.

Britanci su zahtijevali izručivanje sultana, ali on je 2. oktobra pobjegao s otoka. Živio je u Dar es Salaamu (Tanzanija) dok nije uhvaćen 1916. Kasnije je oslobođen i dozvoljeno mu je živjeti u Mombasi gdje je umro 1927 godine. 

Rat je imao oko 100 žrtava s lojalističke strane i oko 500 s protivničke. Pobjednički Britanci su od zanzibarske vlade tražili reparacije kako bi pokrili troškove bombardiranja zemlje.

1896
Zanzibarski
Historija Tanzanije‎
Novovjekovni ratovi
Ratovi u Africi
Ružičasti trougao

| Ružičasti truogao, kao simbol LGBT pokreta.]]

Ružičasti trougao (nemački: Rosa Winkel) korišćen je kao oznaka za vreme nacizma u Nemačkoj za obeležavanje gejeva, zatvorenih u koncentracionim logorima. Zatvorenici i zatvorenice morali su da nose neku od oznaka, čije boje su ih svrstavale u jednu od progonjenih grupa.

Danas je ružičasti trougao jedan od najpopularnijih simbola, koje koristi LGBT zajednica u borbi protiv represije.

Gejevi kao žrtve Holokausta 

Nisu svi zatvorenici sa ružičastim trouglom sebe smatrali gejevima, neki su bili venčani i imali su samo retko seks sa muškarcima. Osim toga, nisu svi koji su osuđeni po Paragrafu 175 bili poslati u konc-logore; većina se našla u običnim zatvorima. Takođe, gejevi jevrejskog porekla bili su obeležavani žutom zvezdom. Zbog svega toga nije lako utvriditi broj ubijenih ili zatvorenih gejeva u vreme nacizma u Nemačkoj. Ipak, približno se može oceniti da se broj žrtava kreće između 5.000 i 15.000 gejeva. Richard Plant, američki autor nemačkog porekla, ocenjuje da se broj zatvorenih gejeva u periodu od 1933 do 1944. kreće između 50.000 i 63.000 ljudi .

Zatvorenici označeni ružičastim trouglom nikada nisu primili odštetu od strane nemačke vlade. Čak, ukoliko ne bi prestali da imaju seks sa drugim muškarcima, mogli su ponovo da budu zatvoreni, kao, na primer, Heinz Dörmer, koji je ukupno 20 godina bio zatvorenik – bilo u koncentracionom logoru Trećeg rajha ili u zatvorima Savezne Nemačke. Paragraf 175 bio je na snazi do 1987. godine u Istočnoj Nemačkoj i čak do 1994. u Zapadnoj Nemačkoj.

Danas je živo manje od 10 ljudi koji su bili označeni ružičastim trouglom. Osim toga, tek nedavno se razvilo interesovanje za njihova iskustva. Godine 2000. snimljen je dokumentarni film Paragraf 175 sa njihovim svedočenjima.

Nemačka vlada je 2002. godine izdala zvanično izvinjenje gej zajednici za stradanje u vreme Holokausta.

Vidi dalje 

 LGBT simboli
 Crni trougao
 Progon LGBT osoba u nacističkoj Nemačkoj

Spoljne veze 

 Gedenkort für die im Nationalsozialismus verfolgten Homosexuellen
 Das System der Winkel in den nationalsozialistischen Konzentrationslagern
 Die Männer mit dem Rosa Winkel - Homosexuelle im Konzentrationslager Sachsenhausen

Reference 

LGBT simboli
Progon LGBT osoba u Trećem Reichu
Harapa

]
Harappa je grad u Pendžabu, odnosno sjeveroistočnom Pakistanu, smješten u blizini negdašnjeg toka rijeke Rawi; oko 35km jugozapadano od Sahiwala.

Moderni grad je sagrađen u blizini ostataka drevnog utvrđenog grada, koji je pripadao civilizaciji Groblja H i Doline Inde. Grad je postojao od oko 3300. pne. [1] do 1600. pne. [2]. Vjeuje se da je grad imao oko 40.000 stanovnika, što je veliki broj za tadašnje doba.

Godine 2005. su kontroverzni planovi za izgradnju zabavnog parka na nalazištu obustavljeni kada su građevinari pronašli veliki broj artefakata za vrijeme početnih radova. Molba uglednog pakistanskog arheologa Ahmeda Hasana Danija Ministarstvu kulture je rezultirao u ponovnom pregledu nalazištu i obustavi projekta uslijed optužbi za korupciju i nesposobnost.

Bilješke 
 Najstarije radiokarbonsko datiranje spomenuto na webu je 2725+-185. pne. (nekalibrirano) ili 3338, 3213, 3203. pne. kalibrirano, što daje srednju točku od oko 3251. pne.. Kenoyer, Jonathan Mark (1991) Urban process in the Indus Tradition: A preliminary report. In Harappa Excavations, 1986-1990: A multidisciplanary approach to Third Millennium urbanism, edited by Richard H. Meadow: 29-59. Monographs in World Archaeology No.3. Prehistory Press, Madison Wisconsin.
 Periodi 4 i 5 nisu datirani u Harappi. Kraj Harappanske tradicije Harappi pada između 1900. i 1500. pne.
 Mohenjo-daro je još jedan veliki grad iz istog perioda, smješten u provinciji Sindh u Pakistanu.
 Dholavira je također jedan drevni grad.

V. također 
 Mohenjo-daro
 Taxila
 Dholavira
 Lothal

Eksterni linkovi 
 Iskopine grada su opisan ena at http://www.harappa.com.
 Razgovor o harappanskoj tradiciji i bibliografija http://harappa.knows.it .

Drevna Indija
Arheološka nalazišta u Pakistanu
Bronzano doba
Gradovi u Pakistanu
32. vijek pne.



Događaji 
 Nekropola Varna: Najstariji zlatni predmeti na svijetu pronađeni u blizini Varne.
 Drevni Egipat: Najstariji poznati egipatski hijeroglifi, početak ranog dinastičkog perioda.
 Krit: Uspon Minojske civilizacije
 Neolitska naselja sagrađena kraj Skara Braea na Orkneyskim otocima blizu Škotske
 Neolitski stanovnici Irske grade 250.000 tona tešku grobnicu Newgrange koja označava prolazak sunca.
 Kurukshetra rat između Pandava i Kaurava u Indiji.
 3102. pne. – Astrološki dokazi ukazuju da je ovo bio datum smrti Krishne u dobi od 125 godina.

Važne ličnosti 

 Narmer, nasljednik Serketa i osnivač Prve dinastije Drevnog Egipta.

Pronalasci, otkrića i pojave 
 13.8. 3114. pne. — Početak trenutnog Dugog brojanja kalendara Maya.
 3102. pne. — Godina 0. Kai Yuge počinje.
 oko 3100. pne. je najranija faza izgradnje Stonehengea.

 
-8
-68
Varnanska nekropola

Nekropola Varna ili Varnanska nekropola () je grobno nalazište u zapadnom industrijskom dijelu Varne (oko pola kilometra od Varnanskoj jezera) u Bugarskoj. Slučajno otkriveno u oktorbu 1972. od strane vozača bagera Rajča Marinova, ostaci pronađeni u grobovima predstavljaju najstarije poznate predmete od obrađenog zlata pronađene na svijetu. 

Iskopavanja su vršena pod rukovodstvom M. Lazarova (1972-1976) i I. Ivanova (1972-1991) sve do 1991.

294 grobova je pronađeno u nekropoli, a mnogi su sadržavali sofisticirane primjerke metalurgije (posebno što se tiče obrade zlata). Grobovi su datirani do 3200-3000. pne. u eneolitskom periodu, čineći ih starijim od onih u Drevnom Egiptu i Mezopotamiji. Kosturi su pronađeni u različitim položajima (na boku sa savijenim koljenima, na leđima a nekad i kao simbolički cenotafi). Zanimljivo je da su simbolički (prazni) grobovi najbogatiji zlatnim artefaktima. Pronađeno je oko 3000 zlatnih artefakata, ukupne težine 6 kilograma. Jedan grave je sadržavao više zlata nego u ostatku svijeta u toj epohi.

Izvori 
 Bahn, Paul G. ed. 100 Great Archaeological Discoveries (New York: Barnes & Noble, 1995) (No. 34). 
 Bogucki, Peter, Pam J. Crabtree eds. Ancient Europe: an Encyclopedia of the Barbarian World, 8000 B.C. – A.D. 1000 (New York: Scribners, 2004) (p. 341).
 Ivanov, I., M. Avramova. Varna Necropolis (Sofia, 2000).

Vanjske veze 

 Arheološki muzej u Varni  sadrži mnoge aterfakte iz Varnanske nekropole.
 Varna Necropolis Cultural Tourism stranica na Golden Sands Resort web sajtu.

Groblja u Bugarskoj
Bronzano doba
Arheološka nalazišta u Bugarskoj
Prahistorijska arheološka nalazišta u Evropi
Egipatski hijeroglifi

predstavljaju pismo koje su koristili Drevni Egipćani, a koje je predstavljalo kombinaciju logografskih, alfabetskih i ideografskih elemenata. 

Riječ hijeroglif dolazi od grčkog  (hieroglyphiká); pridjeva hijeroglifski, isto kao i srodnih riječi kao što su  (hieroglyphos 'onaj koji piše hijeroglife', od  (hierós 'sveti') i γλύφειν (glýphein 'urezati' ili 'pisati', v. glif). Sami hijeroglifi su se nazivali  (γράμματα) (tà hieroglyphiká (grámmata), 'urezana slova') na spomenicima (kao što su stele, hramovi i grobovi). Riječ hijeroglif se s vremenom počela koristiti za pojedinačna hijeroglifska slova.

ط==Pismo==

Brojevi 

{| border="1" cellpadding="3" cell style="border-collapse: collapse;"
|-
|1 || Z1 
|-
|2 || Z1-Z1  
|-
|3 || Z1-Z1-Z1  
|-
|10 || V20  
|-
|20 || V20-V20  
|-
|30 || V20-V20-V20 '|-
|100 || Z7 
|-
|1.000 || M12 
|-
|10.000 || D50 
|-
|100.000 || I8 
|-
|1.000.000 || C11
|}

 Vanjske veze 

 Glyphs and Grammars Resources for those interested in learning hieroglyphs, compiled by Aayko Eyma. Hieroglyphs! Annotated directory of popular and scholarly resources. Egyptian Hieroglyphic Dictionary  by Jim Loy
 [http://personalwebs.myriad.net/steveb/egypt/kings.html Comprehensive Dictionary of Cartouches for all Egyptian Pharaohs]  GreatScott.com's Hieroglyphs  Commercial (free intro) Glyphdoctors: Study Egyptology Online! Online courses in hieroglyphs and free discussion forums''

Drevni jezici
Pisma

bg:Йероглиф
fa:هیروگلیف
fr:Hiéroglyphe
he:כתב הירוגליפי
it:Geroglifico
nl:Hiëroglief
no:Hieroglyf
pt:Hieróglifo
sr:Хијероглифи
tr:Hiyeroglif
Protodinastički period Egipta

Protodinastički period Egipta ili Nakada III, zvana i Nulta dinastija bila je posljednja faza Kulture Nakada. 

To je bio relativno kratki period koji je trajao od 3200. pne. do 3000. pne., doba kad je počeo proces ujedinjenja Egipta. 
U tom periodu pojavljaju se i prvi hijeroglifi - pločice pronađene u grobnici U-j iz Abidosa (oko 3150. pne.)

Karakteristike 

U tom periodu postojala je značajna razlika između Gornjeg i Donjeg Egipta. Prema nekim procjenama u tom vremenu se u Gornjem Egiptu izredalo na vlasti nekih trinaest kraljeva iz Hierakonpolisa. Od njih je nažalost identificirano samo nekoliko posljednjih. Oni su dobijali imena po životinjama, taj običaj je bez sumnje bio u vezi sa totemom njihova rodnog grada.  
Vladar je tretiran kao personificirani bog i nosio je Hedžet (bijelu krunu Gornjeg Egipta). Taj običaj da se vladara tretira kao boga, usvojili su i kasniji faraoni koji su se smatrali sinovima boga Ra. 

Djela primijenjene umjetnosti iz toga doba, kao što je Glava buzdovana kralja Škorpiona sugeriraju da je to bila prilično ratoborna grupa. 

U isto to vrijeme u Donjem Egiptu sistem je bio birokratskiji sa više slobodne trgovine, moćne familije vladale su malim područjima i čini se da nije postojala kruta hijerarhija.  
Njegovi vladari nosili su Dešret (crvenu krunu) Donjeg Egipta). Na Kamenu iz Palerma uklesano je sedam kraljeva Donjeg Egipta, ali se o njima malo zna, pa poneki sumnjaju da su ikada postojali. Općeprihvaćena činjenica je da je Buto bio najveći i najvažniji grad, i da su postojali i drugi centri kao što je Maadi. Usprkos tome Gornji Egipat je neobično snažno utjecao na umjetnost i ekonomiju Donjeg Egipta, jer je gotovo sva grnčarija pronađena u tom periodu bila iz Gornjeg Egipta.

Božanstva Horus i Nekbet iz El Kaba (sa glavom supa) bili su zaštitnici Gornjeg Egipta dok su Set i Vadžet (sa glavom Kobre) bili zaštitnici Donjeg Egipta. 

Kad su te dvije zemlje ujedinjene, spojeni su i Sup i Kobra kako bi simbolizirali faraonovu dominaciju nad obje zemlje. Neki egiptolozi teoretiziraju da su Horusove pristaše (predvođeni Narmerom ili Hor Ahom) pobijedili pristaše Seta i učinili da Hierakonpolis postane najmoćniji grad, a Horus najviše 
božanstvo. Zbog toga je faraon bio živi Horus. 

Na Narmerovoj paleti prikazan je faraon sa Pšentom (kruna) Gornjeg i Donjeg Egipta) ali i Horus koji dominira personificiranom močvarom za koju se misli da predstavlja Donji Egipat.

Povezano 
 Kultura Nakada

Izvori

Vanjske veze 

  Naqada III 
  Naqadan Culture- Naqada III 

Arheologija u Egiptu
Neolitske kulture
Rani dinastički period Egipta

Arhaički ili Rani dinastički period Egipta obično uključuje Prvu i Drugu dinastiju, te je trajao od gdoine 2920. pne., nakon Protodinastički period Egipta do godine 2575. pne. ili početka Starog egipatskog carstav. Neki egiptolozi u taj period također uključuju Treću dinastiju.

Prema Manethonu, prvi kralj bio je Menes. Međutim, najraniji kralj o kojem postoje zapisi u Prvoj dinastiji bio je Hor-Aha, a prvi kralj koji je tvrdio da je bio ujedinio dvije zemlje bio je Narmer (posljednji kralj Protodinastičkog perioda. Znamo za njegovo ime jer je zapisano na zavjetnoj paleti  korištenoj za mrvljenje minerala od kojih se pravio kohl, korišten od drevnih Egipćana za šminku. Pogrebni običaji za seljake su bili isti kao i u predinastičkom dobu, ali su bogati zahtijevali nešto bolje. Zato su Egipćani započeli izgradnju mastaba.

Prije ujedinjenja Gornje i Donjeg Egipta oko 3100. pne., zemlja se sastojala od samostalnih naselja. Vladari prvih dinastija su uspostavili nacionalnu vlast i imenovali kraljevske guvernere. Građevine centralne vlaste su obično bile otvoreni hramovi sagrađeni od drva ili pješčenjaka.

Egipatske dinastije
Skara Brae

Skara Brae je veliko kameno neolitsko naselje, smješteno u Zaljevu Skaill na zapadnoj obali glavnog od Orkneyskih otoka u Škotskoj. Razina očuvanosti je takva da je dobio UNESCOv status Svjetske baštine. On je jedan od četiri takve lokacije u Škotskoj, dok su ostali Old Town i New Town u Edinburghu; New Lanark u Južnom Lanarkshireui St Kilda na Zapadnim Otocima. To je najočuvanije neolitsko naselje u Evropi.

Neolitska nalazišta
Arheološka nalazišta u Škotskoj
Crkva sv. Križa

Crkva sv. Križa najpoznatiji ninski građevni spomenik poznata kao i Najmanja katedrala na svijetu nalazi se pokraj župne crkve u Ninu. Datira u XI vijek, a oblikom podsjeća na grčki jednokraki križ. Krakovi su presvođeni kubastim svodom, vanjski dio je ukrašen nizom slijepih niša, dok je kupola nepravilnog elipsoidnog oblika koji se prema vrhu suzuje a s vanjske strane ukrašena slijepim nišama. 

Oko promatrača uvidjeti će greške u gradnji koje nisu nastale neznanjem, već su promišljeno djelo majstora. Naime pomaci od pravilne osi i nazovimo ih greške u zidanju posljedica su praćenja sunca. Tako je crkvica služila kao svojevrstan sat i kalendar u dobu u kojem je izgrađena. Za vrijeme hrvatskih vladara služila je kao dvorska kapela kneževa dvora koji se nalazio u neposrednoj blizini. Na nadvratniku s donje strane nalazi se ime ninskog župana Godečaja (Godeslava).

U užoj okolici pronđeno je i istraženo oko 170 srednjovjekovnih starohrvatskih grobova koji datiraju od VIII. do XV. vijeka te stambene prostorije starih Hrvata.

Povijest Hrvatske
Arheologija
Nin
Obveznica

Obveznica je isprava koja sadrži priznanje postojanja neke obveze a služi vjerovniku kao dokaz, da je dužnik obvezu preuzeo. Obveznice mogu izdavati države, velike bankovne, saobraćajne ili industrijske tvrtke a svrha izdavanja je prikupljanje sredstava, najčešće u značajnim iznosima. Dionice, za razliku od obveznica, donose unaprijed utvrđenu kamatu. 

One mogu glasiti na ime ili na donosioca, a moraju sadržavati nominalnu vrijednost, kamatnu stopu, seriju i broj. Osim ovog obaveznog sadržaja, ona može imati naznačene i eventualne načine korištenja u određene, unaprijed utvrđene svrhe (npr. za plaćanje poreza u iznosu nominalne vrijednosti obveznice ako ju izdaje država, ili za neki drugi način korištenja). 

Obvezni sastavni dio obveznice su kuponi, koji daju pravo na isplatu pripadajuće kamate za određeno razdoblje (najčešće za jednu godinu, ali isplata kamata može biti i češća) i obično ih ima toliko, na koliko takvih razdoblja je izdana dionica, jer su obveznice uvijek s točno određenim rokom vraćanja. Ukoliko obveznica ne sadrži dovoljan broj kupona za kamate, mora sadržavati talon uz čije predočenje zajedno s dionicom dužnik mora vjerovniku dati nove.

Dionice mogu biti i predmet kupoprodaje uz tečaj koji može biti iznad ili ispod nominalne vrijednosti, ovisno o trenutnoj ponudi i potražnji. Smatra se ulaganjem gotovo bez rizika, a u najvećem broju zemalja ne moraju biti predmet trgovanja na burzi.

Ekonomija
Vrijednosni papir

Vrijednosni papir predstavlja dokument kojim se dokazuje vlasništvo odnosno određeno pravo u privrednom odnosu.

Pod vrijednosnim papirima danas se smatraju dionice dioničkih društava, industrijske i državne obveznice, investicijski certifikati o sudjelovanju u investicijama, rudarski kuksi i druge vrijednosnice kojima posluje burza.

Vrijednosni papiri se kupuju i prodaju na burzovnom tržištu, a burze i državne ustanove (kao što su SEC u SAD) brinu se o njihovoj vrijednosti i valjanosti radi očuvanja svoga poslovnog ugleda i sigurnosti kupaca. Na burzama se ne mogu ili se ne bi smjeli pojaviti vrijednosni papiri tvrtki koji za njih nemaju pokriće u sredstvima i imovini. Vrijednosni papiri se kupuju da bi se zaradilo na temelju dividende i kamate ili na temelju njihove prodaje.

Povezano 
 Aktivni vrijednosni papiri

Ekonomija
Bankrot

Bankrot, ili stečaj, je pravno regulisana situacija kada jedna firma nije u stanju da isplati svoje dospele obaveze prema poveriocima. Tada sud pokreće stečajni postupak čiji je cilj namirenje poverilaca, ali u novije vreme i reorganizacija firme dužnika. 

Osnovni cilj bankrota/stečaja je zaštita ugovora, odnosno zaštita privatne svojine poverilaca. U ekonomskom smislu pretnja bankrotom je disciplinujuće sredstvo koje podstiče menadžment na što bolje vođenje firmi. 

Stečajni postupak mogu da pokrenu i dužnik i poverioci. Osnovna odlika stečajnog postupka je ravnopravnost svih poverilaca, s tim da država kod naplate ponekada zakonima obezbeđuje prednost svojim potraživanjima u odnosu na ostala. 

U klasičnom slučaju sud proglašava bankrot firme, firma se likvidira, sva pokretna i nepokretna imovina se prodaje, a od prikupljenih sredstava srazmerno se namiruju poverioci. Oni obično dobiju manje novca nego što potražuju. Kada sud proceni da je moguće i celishodno reorganizovanje dužnika i njegov oporavak tokom stečajnog postupka, on onda pruža privremenu zaštitu dužniku od zahteva poverilaca i preduzima mere usmerene na ozdravljenje dužnika. Na taj način se ne gubi identitet firme dužnika, već se postiže njegovo bolje poslovanje i, nakon okončanja stečajnog postupka, potpunije namirenje poverilaca.

Nije jasno da li reč bankrot dolazi od latinskih reči bancus (sto) i ruptus (razbijen), od italijanske fraze Banco rotto (banko roto = trula klupa) ili od francuskih banque i route koje znače trag/otisak na stolu, a povezano sa praksom označavanja novčane propasti još u rimsko vreme. 

U Srbiji je bankrot regulisan Zakonom o stečajnom postupku (2004), u kome postoje terminološke razlike u odnosu na uobičajeno značenje reči. Naime, po ovom zakonu pojam stečaja obuhvata i bankrot (prodaju imovine dužnika) i reorganizaciju dužnika.

Povezano 
 Stečajno pravo

Izvori 

Bankarstvo
Ekonomija
Financije
Delčevo

Delčevo može biti:

Opština Delčevo, opština u Istočnom regionu, Severna Makedonija
Delčevo (Makedonija), grad i sedište istoimene opštine u Istočnom regionu, Severna Makedonija
, selo u opštini Goce Delčev, Blagoevgradska oblast, Bugarska
, selo u opštini Isperih, Razgradska oblast, Bugarska
Demir Hisar

Demir Hisar (makedonski: Демир Хисар) je gradić u Republici Makedoniji od 2 593, smješten je na putu između Kičeva i Bitole. 
Sjedište je istoimene Opštine Demir Hisar, koja ima oko 9 497 (popis iz 2002.) stanovnika.

Geografske karakteristike 

Demir Hisar nalazi se u planinskom kraju, u gornjem toku Crne Reke između, Ilinske, Plakenske i planine Bigla. Plakenska Planina sa svojim najvećim vrhom od 2000 m odvaja ovaj kraj od Prespansko-ohridskog kraja. Površina Opštine Demir Hisar je 478 km² tako da ima svega 21,5 stanovnika na km².

Zbog bogatstva ovih planina željeznom rudačom čitav ovaj kraj je zvan Železnik. Grci su ga zvali Sidero Kastron, a Turci Demir Hisar što znači Željezna planina. Privreda Demir Hisara bazira se na stočarstvu, rudarstvu (Rudnik Sopotnica) i eksploataciji drva.

Historija naselja 
Demir Hisar je novo naselje, koje se počelo formirati tek od 1945 godine, kada je tu osnovana opština, koje je prvo sjedište imala u selu Lopatica, te je nakon toga 1946 preseljena u selo Murgaševo iz kojeg je nastao današnji Demir Hisar.

Od tada Demir Hisar brzo raste, tako je 1961 godine imao 1129 stanovnika a 1981 2 283, а 1985 - 2 633 stanovnika. 
Današnji Demir Hisar je mali gradić sa svim urbanim inventarom, vodovodom, kanalizacijom i cestama. Od 1953 godine u Demir Hisaru radi psihijatarska bolnica sa 425 kreveta.

Stanovništvo 
Po popisu iz 2002 grad Demir Hisar imao je 2 593 stanovnika, njihov nacionalni sastav bio je:

Izvori 

  

Gradovi u Makedoniji
Kičevo

Kičevo (makedonski: Кичево, albanski: Kërçova) je grad na zapadu Republike Makedonije od 27.067  stanovnika na padinama planine Bistre.
Sjedište je istoimene Opštine Kičevo, koja ima 30.138 stanovnika (po popisu iz 2002.)

Geografija 
Kičevo leži u istoimenoj kotlini na jugoistočnim padinama planine Bistra, između gradova Ohrida i Gostivara.

Kroz grad protiče rijeka Treska koja nedaleko od Kičeva ima izvore na Stogovskoj i Ilinskoj planini, ona se u Kičevskoj kotlini zove Golema reka.

Od Skopja je Kičevo udaljeno 112 km, a gotovo podjednako je udaljeno od Gostivara (46 km) i Ohrida (61 km).

Historija 

Naselje se prvi put spominje pod imenom Uskana za vrijeme vladavine Perzeja, kralja Makedonaca (Treći makedonski rat 171. pne.. - 169. pne.).

Prvi ga pod nazivom Kičavis navodi bizantski car Bazilije II. - 1018, a slijedeći ga spominje Ohridski arhiepiskop Teofilakt u 11. st. 

Nakon zauzeća grada i okolice od Otomanskog carstva, Kičevo je postalo vojni i administrativni centar regije. 

Spomenik iz tog doba je Saat kula podignuta na brežuljku iznad grada zvanom Kičevsko Kale.

Grad Kičevo imao je istaknutu ulogu u vrijeme nacionalnih borbi za oslobođenje, istaknuti vođa bio je pop Josif iz manastira Bogorodica Prečista (pored grada), koji je imao podršku u narodu osobito među učiteljima. Pop Josif i Pere Tošev osnovali su prvi oružani odred u Kičevu 1878. (vođa kojeg je postao Duko Tasev) 

Građani Kičeva 2. augusta 1903. uzeli su učešća u Ilindenskom ustanku.

1919. Kičevo je podpalo pod vlast Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.

Za Drugog svjetskog rata, Kičevo je zaposjela Italija, a već 11. septembra 1943., Kičevo je bio prvi slobodni grad u Makedoniji.

Spomenici 
Manastir Sv. Bogorodica Prečista pored Kičeva, lijepi je primjer srednjovjekovne bizantske arhitekture, nekoć je bio znan kao Krninski manastir, značajan je i Manastir Sv. Gorgija koji se također nalazi nedaleko grada.

Stanovništvo 
Po posljednjem popisu stanovništa gradić Kičevo imao je 27.067 stanovnika, a njihov etnički sastav bio je slijedeći:

Slavni ljudi 
 Kaliopi Bukle, poznata pevačica
 Ljubivoje Vidosavljević, poznati narodni pevač Radio Beograda i producent Televizije Beograd
 Pece Kitanoski, Mizar poznata Makedonska rok grupa

Reference

Vanjske veze 

 Službene stranice općine Kičevo
 Kičevo blog 
 Manastir Sv. Bogorodica Prečista

 
Gradovi u Makedoniji
Kratovo (Makedonija)

Kratovo (makedonski: Кратово) je pitoreskni gradić od 10.288 stanovnika (2006.), sjedište je istoimene makedonske opštine Kratovo.

Leži na zapadnim padinama Оsogovske planine, na nadmorskoj visini od 600 metara.

Ime je dobio jer je izgrađen u krateru ugaslog vulkana, po čijim se stranama amfiteatralno dižu kuće.

Historija 

Već od antičkih vremena je središte rudarstva (zlato, bakar, srebro). Za rimske vladavine poznat je pod imenom Kratiskara, za vladavine Bizanta, postaje i važan trgovački i obrtnički centar(obrada metala) pod imenom Koritos ili Koriton. Već iz tog razdoblja postoje i jake trgovačke veze između Dubrovnika i Kratova. Dubrovčani su imali svoju stalnu koloniju u Kratovu sve do 19. vijeka , kad joj se gubi trag.

Za vladavine srednjo-vjekovne srpske države (13. vijek) u grad se doseljavaju Sasi (germansko pleme) koji obnavljajuje rudnike.

Eksploatacija ruda se nastavlja i pod otomanskom vlašću, sve do velikog Karpoševog ustanka(1689.) protiv otomanske vlasti, i austrijske vojne ofanzive generala Piccolominija. Tada su rudnik i grad oštećeni u borbama (veliki dio rudara uzeo učešća u tom ustanku).

Rudnici su obnovljeni tek početkom 19. vijeka, tada je po austrijskom geologogu i putopiscu Ami Bouéu, koji je posjetio Kratovo 1836. grad imao 56.000 stanovnika.
 
Prestankom eksploatacije ruda, grad je počeo stagnirati i stanovništvo mu se raselilo.

Kultura 
Kratovo je danas živi muzej sa svojom devetnasto-ljetnom arhitekturom, brojnim kamenim mostovima (Tabačka rijeka, dijeli gradić na dva dijela) i kulama, kojih je u povijesti bilo 12, a danas ih je ostalo šest.

Vanjske veze 

 Kratovo 
 Službene stranice općine Kratovo
 Welcome to Kratovo 

Gradovi u Makedoniji
Kratovo

Kratovo može biti:
 Opština Kratovo, opština u Severoistočnoj oblasti, Severna Makedonija
 Kratovo (Makedonija), grad i sedište istoimene opštine u Severoistočnoj oblasti, Severna Makedonija
 Kratovo (Priboj), naselje u opštini Priboj, Zlatiborski okrug, Srbija
 , naselje gradskog tipa u , Moskovska oblast, Rusija
Kriva Palanka

Kriva Palanka (makedonski: Крива Паланка) je grad koji se nalazi na sjeveroistoku Republike Makedonije, na padinama Osogovskih planina desetak kilometara od graničnog prijelaza Deve Bair sa Bugarskom.

Historija 
Krivu Palanku osnovao je 1634. pod imenom Egri Dere turski vezir za sultana Murata IV. - Bajram Paša, kao utvrdu za zaštitu važnog karavanskog puta za Sofiju. Kamena ploča sa datumom osnivanja grada, - bila je uzidana u utvrdu, kasnije je premještena u džamiju, a danas se nalazi u Historijskom Muzeju u Skopju. Uz tu utvrdu razvilo se malo orijentalno trgovište.

Za Karpoševa ustanka 1689. Kriva Palanka sa okolicom bila važno uporište njegovih ustanika, zbog tog su nakon gušenja ustanka, otomanske vlasti provele masovne represalije nad stanovništvom, pa i nasilna preseljenja u druge krajeve. 

Početkom 19. st. između 1814. - 1819. u Krivoj Palanci je djelovao makedonski prosvjetitelj Joakim Krčovski, on je uz pomoć lokalnih trgovaca uspio osnovati 1817. prvu crkvenu školu u privatnoj kući koja je imala veliki značaj za opismenjavanje ljudi u tom kraju. Pored te škole je 1833. izgrađena saborna crkva sv. Dimitrije, uz veliki doprinos lokalnog trgovca Davida Jereja.

Nakon Prvog balkanskog rata 1912. osmanlije su napustile Krivu Palanku, te je ona potpala pod vlast Kraljevine Srbije do 1915.

Za Prvog svjetskog rata, između 1915. - 1918. okupirali su je Bugari.

Od 1918. grad je u sastavu kraljevine SHS i tad prvi put postaje sjedište opštine, tad je izgrađeno nekoliko značajnih objekata; zgrada opštine, oficirski dom, zgrada gimnazije, bolnica. Tad je napravljena i prva regulacija korita Krive reke i prvi urbanistički plan,- gradić je počeo dobijati izgled koji je u osnovi zadržao do danas.

Za Drugog svjetskog rata od 1941. do 1944. Palanku su ponovno okupirali Bugari.

Od 1944. do 1991. je u sastavu SFRJ, a od 1991. Republike Makedonije.

Etimologija 
Ime grada dolazi od turskog imena za Krivu reku Egri Dere, Egri=Kriva Dere=Reka, na čijim obalama leži grad, vremenom je riječ Dere zamjenjena sa Palankom (gradić).

Kulturne znamenosti 
 Pored grada nalazi se Manastir sv. Joakim Osogovski, osnovan je u 12. st., poznat je i po imenu Sarandapor, po predanju njegov osnivač bio je pustinjak i čudotvorac sv. Joakim Osogovski.

Današnji izgled potječe iz polovine 19. stoljeća kada je manastir uvelike rekonstruiran.

Zanimljivosti 
Okolica tog malog planinskog gradića je bogata rudama (lokaliteti iz antičkih vremena ), pa su je u 13. st. naselili Sasi, koji su se vremenom stopili sa slavenskim stanovništvom. No i danas postoje njihovi tragovi u brojnim toponimima, koji imaju germansko porijeklo (npr.; planina i selo German, selo Luke, planina Osogovo itd.)

Vanjske veze 

 Општина Крива Паланка 
 Манастир на свети Јоаким Осоговски - Крива Паланка 

Gradovi u Makedoniji
Kruševo

Kruševo (makedonski: Крушево, vlaški: Crushuva) je gradić u središnjoj Makedoniji, južno od Skopja. 

Kruševo ima 5 507 stanovnika , smješteno je na nadmorskoj visini od čak 1350 m, sjedište je istoimene Opštine Kruševo, koja ima oko 9,684 stanovnika (po popisu iz 2002.)

Historija 

Kruševo se prvi put je spominje u turskom defteru za 1467/1468, kada je dan kao posjed, zajedno sa Prilepom i još 31 sela spahiji Husein-Begu. Grad je narastao brojem stanovnika i ekonomski ojačao dolaskom brojnih izbjeglica Vlaha iz Moskopolja i Gramosa u 18. st. Kruševljani su postali poznati fresko slikari(zoografi) i drvorezbari crkvenog inventara, rade po cijelom Balkanu.
Ali rade i u svom gradu, najstariji sakralni objekt u gradu je crkva Sv. Nikola (1832), koja je djelomično izgorjela za vrijeme Ilindenskog ustanka. Uz ovu, Kruševljani podižu i Crkvu Bogodičinog Uspenja (1867), te crkvu Svetog Trojstva, pored grada na lokalitetu Trstenik podižu manastirsku crkvu Sveti Spas 1836 godine.

Na početku 20. st. Kruševo postaje sjedište nekadašnje Kruševske Republike za Ilindenskog ustanka 1903. U to vrijeme je u Kruševu živjelo oko 4.000 Vlaha i oni su predstavljali dvije trećine stanovništva. Za Kruševske Republike uspostavljena je multinacionalna vlada, trojica ministara bili Vlasi, kao i lokalni vojni lider Pitu Guli (1845.-1903.), koji je poginuo braneći republiku, i time postao makedonski narodni junak. U Makedoniji se i danas na Kruševsku Republiku gleda kao na uspješan model etničke suradnje.

Znamenitosti 
Gradić je sam po sebi mali muzej, tradicionalne arhitekture 18. i 19. st.
U gradu se nalazi spomenik Makedonium ( posvećen Ilindenskom ustanku), kao i Muzej posvećen Kruševskoj republici i Ilindenskom ustanku.

Poznate osobe 
 Joakim III Carigradski (1834-1912) Ekumenski carigradski patrijarh
 Toše Proeski, pjevač, sahranjen na groblju Gumenj
 Vasil Iljoski, Makedonski pisac
 Milorad P.Ivošević, poznati pravnik i vrhovni sudija ustavnog suda Republike Srpske
 Pitu Guli, ilindenski ustanik
 Alexandros Svolos, Grčki Akademik
 Nikola Martinovski, Makedonski slikar
 Ilija Najdoski, poznati nogometaš

Pogledajte i ovo 
 Kruševska Republika
 Ilindenski ustanak

Reference

Vanjske veze 

 Krusevo, Macedonia - information page 

Gradovi u Makedoniji
Kruševo (razvrstavanje)

Kruševo može da bude:
 Kruševo - grad u Makedoniji
 Kruševo (makedonsko selo) - selo u Makedoniji
 Kruševo (Bugarska) - selo u Bugarskoj, Blagoevgradska oblast
 Kruševo (Hrvatska) - selo u blizini Obrovca u Hrvatskoj
 Kruševo (Novi Pazar) - mjesto u blizini Novog Pazara u Srbiji
Kruševo (Vinica)

Kruševo () je naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Kruševo je u sastavu opštine Vinica.

Prirodni uslovi 
Kruševo je smešteno u istočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kočana, naselje je udaljeno 20 kilometara istočno.

Naselje Kruševo se nalazi na jugoistočnom obodu Kočanskog polja, plodne doline koju gradi reka Bregalnica. Naselje je položeno na približno 630 metara nadmorske visine. Istočno od naselja izdiže se planina Golak. 

Mesna klima je kontinentalna.

Stanovništvo 
Kruševo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 131 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Vidi još 
 Spisak sela u Makedoniji
 Kruševo - grad

Izvori 
 Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze 
 www.opstinavinica.gov.mk Zvanična stranica opštine Vinica

Opština Vinica