1905

1905 estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1905 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Esperantujo 
 21-a de januaro: Zamenhof skribas faman biografileteron al C. Michaux
 Aŭgusto : Francio, Bulonjo-ĉe-Maro : Okazas la unua Universala Kongreso de Esperanto. (vd. 2005).
 "Reĝino" Rosa Junck deklarita de Zamenhof modelo de Esperanto-prononco.
 Elekto de unua Lingva Komitato;
 Akcepto de Deklaro pri Esperantismo;
 Revuo Esperanto fondita de Paul Berthelot;
 Fondita Seattle Philatelic Esperanto Society unua Esperanto-Klubo en Ŝtato Vaŝingtonio.
 Fonditaj Esperanto-Societoj en Romo, Stutgarto, Novjorko, Kanariaj Insuloj, Zuriko kaj Ipswich.
 Fondita Anarkiista Esperanto-klubo (la unua pure laborista Esperanto-Klubo en la mondo).
 Fondita Esperantista Centra Oficejo
 Paul Boulet publikigis Méthode pour apprendre seul l' Espéranto.
 Ivan H. Krestanov, August Omlor, George Cox, TIHANYI József, Giacomo Bianchini, Otto Jespersen, William Phillimore, Frederic Pujulà i Vallès, Montagu Christie Butler kaj Ludoviko Glodeau eklernis Esperanton.
 Esperanta Skarabaro unua esperanta revuo en Kostariko.
 Esperantigita unua ĉeĥa libro: "Majstro Jan Hus" de Josef F. Khun.
 Ekzercaro de la lingvo internacia Esperanto fariĝis dua parto de Fundamento kaj iĝis "netuŝebla".
 Brazila Revuo "O Cinzel" publikigis anedoktojn en Esperanto.
 Fondita unua Esperanto-Grupo en Usono en Bostono.
 Kongreso por Internacia Ekonomio en Mons esprimis la deziron, ke Esperanto estu instruata en lernejoj.
 Komerca ĉambro de Londono deklaris sin favora al Esperanto.

Mondo 
 26-a de januaro: Frederik Wells malkovris Cullinan, la plej grandan krudan diamanton.
 1-a de septembro: Alberto kaj Saskaĉevano aliĝis al la Kanada Konfederacio.
 Japanio venkas Rusion, konkerante Manĉurion.
 Albert Einstein publikigas sian unuan teorion pri relativeco.
 Fino de la unio Svedio-Norvegio: Norvegio sendependiĝas disde Svedio kaj Haakon la 7-a surtroniĝis.

Naskiĝoj 

 Faik Baĥteev, tatara esperantisto (m. nekonata)
 Henri Lurie, franca-usona esperantisto (m. 1994)
 3-a de januaro: Anna May Wong, usona aktorino (m. 1961)
 21-a de januaro: Christian Dior, franca mododesegnisto (m. 1957)
 26-a de januaro: Bernhard Minetti, germana aktoro (m. 1998)
 3-a de februaro: Paul Ariste, estona esperantisto (m. 1990)
 6-a de februaro: Jan Werich, ĉeĥa aktoro (m. 1980)
 6-a de februaro: Irmgard Keun, germana verkistino (m. 1982)
 9-a de februaro: Henrik Seppik, estona esperantisto (m. 1990)
 19-a de marto: Albert Speer, germana arkitekto kaj nazia oficisto (m. 1981)
 23-a de marto: Lale Andersen, germana aktorino kaj kantistino (m. 1972)
 29-a de marto: Jenő Rejtő, hungara verkisto (m. 1943)
 2-a de aprilo: Andrea Schorta, svisa verkisto en la romanĉa lingvo (m. 1990)
 8-a de aprilo: Hans Scherfig, dana aŭtoro kaj artisto (m. 1979)
 26-a de aprilo: Jean Vigo, franca filmreĝisoro (m. 1934)
 14-a de majo: Hans Joachim Plehn, germana esperantisto (m. 1985)
 16-a de majo: Henry Fonda, usona aktoro (m. 1982)
 14-a de junio: Jenny Jugo, aŭstra aktorino (m. 2001)
 21-a de junio: Jean-Paul Sartre, franca verkisto (m. 1980)
 25-a de junio: Pjatrus Broŭka, belorusa verkisto kaj poeto (m. 1980)
 6-a de julio: Pjatro Hlebka, belorusa poeto (m. 1969)
 10-a de julio: Vuk Echtner, ĉeĥa esperantisto (m. 1994)
 18-a de julio: László Halka, hungara esperantisto (m. nekonata)
 28-a de julio: Vladimír Leraus, ĉeĥa aktoro kaj esperantisto (m. 1991)
 1-a de aŭgusto: Hugo Röllinger, germana esperantisto (m. 2001)
 3-a de septembro: Carl David Anderson, usona fizikisto (m. 1991)
 5-a de septembro: Arthur Koestler, hungar- kaj juddevena brita verkisto (m. 1983)
 18-a de septembro: Greta Garbo, sveda aktorino (m. 1990)
 28-a de septembro: Max Schmeling, germana boksisto (m. 2005)
 23-a de oktobro: Felix Bloch, nobelpremiita fizikisto (m. 1983)
 9-a de novembro: Erika Mann, germana verkistino, ĵurnalistino kaj aktorino (m. 1969)
 12-a de decembro: Vasilij Grossman, soveta verkisto kaj ĵurnalisto, milita raportisto (m. 1964)
 17-a de decembro: Érico Veríssimo, brazila verkisto (m. 1975)

Mortoj 
 9-a de januaro: Louise Michel, franca revoluciulino (n. 1830)
 29-a de januaro: José do Patrocínio, brazila farmaciisto, ĵurnalisto, verkisto, oratoro, kaj aktiva politikisto (n. 1853)
 16-a de februaro: Ferdinand Schulz, ĉeĥa verkisto (n. 1935)
 24-a de marto: Jules Verne, franca verkisto (n. 1828)
 20-a de junio: Gyula Szapáry, ĉefministro de Hungario (n. 1832)
 4-a de julio: Elisée Reclus, franca geografo kaj anarĥiisto (n. 1830)
 22-a de junio: Francis Lubbock, ŝtatestro de Teksaso (n. 1815)
 26-a de oktobro: Paul Tenneson, franca esperantisto (n. 1841)
 28-a de oktobro: Alphonse Allais, franca verkisto (n. 1854)

Referencoj