29 декабрь

29 декабрь – Милади тәкъвимендә уникенче айның егерме тугызынчы көне. Ел ахырына кадәр 2 көн кала.



Бөтендөнья биотөрлелекне саклау көне.

- Конституция көне.
  - Милли азатлык көне.

:
 нда  Кортес исемле торак пункты шәһәр дәрәҗәсенә күчү көнен билгели.
 нда  Дом-Педро-дэ-Алкантара шәһәре көне.
 нда  Сан-Бонифасиу муниципалитеты көне.
  Испания: 
  Кастилья һәм Лэон автоном округының  Сеговия провинциясенең  Вегас дэ Матутэ җирлегенең бәйрәме.
  Мурсия автоном округының  Мурсия шәһәре тирәсендәге  Бениаян саласында La Merendona бәйрәме.
  Норвегия - Норналар көне (Төньяк мифологиясе).

1791 – Кырым Россия империясенә керә.
 1845 – Техас АКШның 28-е штаты булды.

1709 — Елизавета Петровна,  императрицасы.
 1808 — Эндрю Джонсон, 
 1818 — Джеймс Прескотт Джоуль, инглиз физика галиме.
 1846 — Николай Сорокин, 
 1848 — Василий Сорокин, 
 1878 — Василий Серов, 
 1885 — Даниил Элмен, чуаш совет дәүләт эшлеклесе.
 1888 — Шәһит Әхмәдиев, татар язучысы, журналист, революционер.
 1891 — Бела Имреди, 
 1892 — Александр Архангельский, 
 1893 — Гобәй Дәүләтшин, башкорт язучысы, дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе.
 1894 — Хәбибулла Ибраһимов, драматург, композитор. 
 1896 — Галимҗан Шәрәф, милләт хадиме.
 1898 — Вениамин Вишневский, 
 1899 — Василий Токсин, 
 1899 — Нәкый Исәнбәт, татар язучысы, шагыйрь, драматург, фольклорчы һәм филолог-галим.
 1901 — Сабирҗан Кунакбаев, 
 1913 — Николай Иванцов, 
 1915 — Балыш Гавәзев, 
 1915 — Шамил Хәмзин, 
 1919 — Гатаулла Минаев (Николай Орлов), Советлар Берлеге Каһарманы.
 1919 — Зәкия Туишева, театр артисты, режиссёр, ТАССР халык артисты (1969).
 1920 — Халидә Вәлиева, 
 1925 — Галимҗан Гыйльфанов, 
 1925 — Фирс Григорьев, 
 1929 — Наилә Абдулкәримова, 
 1957 — Брүс Бөтлер, 
 1957 — Валерий Четверик, 
 1977 — Рәмир Хәйдәров, Россия Федерациясе хоккейчысы.
 1979 — Софья Гуляк, 
 1986 — Александр Яркин, 
 1990 — Аслан Рәисев,

1731 — Брук Тейлор, инглиз математигы.
 1895 — Николай Осокин, 
 1914 — Павел Брюллов, 
 1924 — Карл Шпиттелер, 
 1941 — Борис Коялович, 
 1941 — Яков Хинчин, 
 1942 — Таҗетдин Фазлыев, 
 1952 — Иван Кочерга, 
 1982 — Габделхәннан Сафа, Япония кино һәм телевидение актеры, теле- һәм радиоалыпбаручы.
 1984 — Семён Ларионов, Советлар Берлеге каһарманы.
 1986 — Гарольд Макмиллан, британ сәясәтчесе, нең 65 нче премьер-министры.
 1992 — Раиса Ахматова, 
 1993 — Фрунзик Мкртчян, 
 1996 — Нәсимә Фазлыйәхмәтова, 
 1998 — Кирилл Тихонов, 
 2004 — Җулиус Акселрод, 
 2008 — Фёдор Олешкевич, 
 2010 — Бхактиведанта Нараяна Госвами, 
 2019 — Илсур Шәйхетдинов, 
 2020 — Пьер Карден,
 2022 — Пеле, Бразилия футболчысы.

Дауд (~б.ч.к. 970 ел), Йессе улы, Иудея һәм Израэль патшасы, Иске Тәурат.
 Сөләйман (б.ч.к. 931 ел), Израэль патшасы, Иске Тәурат.
 Аггей – 12 көче пәйгамбәрнең унынчысы. Левиин балалары арасыннан, фарсы патшасы Дарий Гистап заманында укыткан (б.ч.к. 500 ел).

Христианлык 
 Көньбатыш Христианлыкның Раштуаның 12 көненен бишенчесе.
 Зебедей уллары Якуб һәм Иоанн (евангелист) искә төшерелә, өстәмә мәгълүмат француз телле de Jérusalem, һәм француз телле христиан китапларында Ac. 12, 1-17 (+ Jc 1, 1-12); I Jn 1, 1-10; Jn 21, 20-25 табыла.

Бердәм  Католик һәм Православ изгеләре 
 Альберт (VII гасыр яки VIII гасыр), Альберт дэ Гамброн, Мэн графлыгын Удон җирлеге тирәсендә дәрвишлек тормышын алып барган.
 Эбрульфус (°517 ел – †596 ел), тумышы белән Байо, вафат булуы «изге» Эвру, Хильдеберт I офицеры, монах, аббатлыклар оештыручысы.
 Эвру (°627 ел – †707 ел), Эвру де Уш яки Эбрулфус яки Ивру, Хильдеберт II франклар патшасы офицеры, тумышы белән Байодан,, Нормандия өлкәсенең Лизье епархиясында Уш җирлеге игумены (аббат).
 Флорэнт († 664 ел), Флорэнт дэ Бурж, Францияның элекке Берри өлкәсенең башкаласы Бурж шәһәре епископы.
 Марсель († ~ 485 ел), Марсель де Апамээ, яки Константинопольдан Марсель, тумышы белән Шам иленнән, Константинополь шәһәренең Асемет монастыреның игумены (аббат).
 Фаддей († ~ 818 ел), «изге» Феодор Студитның скиф колы, Константинопольның Студион монастыренда монах булды, җәфа чиктереп үтерелде.
 Трофим (II гасыр), хәзерге Францияның Прованс өлкәсендәге Арльс шәһәренең беренче епископы.

Католик изгеләр һәм шатлыклылар 
 «изге» Коломба ди Сэнс, гыйффәтле кыз хатын, җәфа чигүче
 Хйон Кйонг-нйон һәм башка җәфа чигүчеләр
 «изге» Либозо, († 286 ел яки 302 ел), епископ, дуслары Сэкондо, Виктор, Сатурнин һәм башкалар белән император Диоклет заманында христиналыкны калдырмау өчен җәфа чиктерелеп үтерелде
 Миландан «изге» Марциано, епископ
 Энрико Хуан Рекуэна, хикмәт иясе, җәфа чигүче
 Жерардо Каньоли
 Гульельмо Ховард, җәфа чигүче
 Иоанн Баптист Феррес Болуда, иезуит хикмәт иясе, җәфа чигүче
 Хосэ Перпина Начер, җәфа чигүче
 Хосэ (Якуб) Апарисио Санц, хикмәт иясе, җәфа чигүче
 Жиро († 1031 ел), тумышы белән Сена елгасы үзәнлегендәге Мант шәһәреннән, il fut élève de Герберт дэ Орийяк (папа Сильвестр II шәкерте).
 Кантэрбуридан Томас Беккет († 1170 ел), епископ, җәфа чигүче
 Мариядан Павел († 1597 ел), Мариядан Павел, шатлыклы, Әндәлүс округының Севилла шәһәреннән доминикан монах.

Православ изгеләре 

 Афенодор (IV гасыр), «изге» Пахом шәкерте.
 Вениамин († 392 ел), Мисырның Нитри шәһәреннән монах.
 Каллист, Феликс һәм Бонифаций († ?), Римда җәфа чигүче.
 Доминик, Виктор, Примье, Либос, Сатурнин, Кресцент, Сэконд, Онара, Африкада җәфа чигүчеләр.
 Георгий гимнлар язучы (IX гасыр), Вифинияның Никомедия шәһәре епископы.
 каберче Марк, Феофил һәм Иоанн (XI гасыр һәм XII гасыр), Киев лаврасы.
 Мэлдрок (VII гасыр), тымышы белән Ирландиядан, бүгенге Францияның Бретань өлкәсенең Ванн шәһәре епископы.
 Феофил († 1412 ел), Россияның Төньяк-Көнбатыш яклы Луга et Омуч шәһәрләреннән.
 Феодос († 1938), рухани, Коммунистлар кулларыннан җәфа чигүче.
 Наталья(3), Евдоксия(2), Анна(2), Матрона, Варвара, Ефросинья, Агриппина († 1942), коммунистлар кулларыннан җәфа чигүче.

Абигай
Александр
Аркадий
Виктор
Владимир
Гослав
Давид һәм ясалмалары Дэйв, Давиа, Давиан, Давина, Дэйвис, Дэви, Дэуи, Диви, һ.б.
Джессика
Джонатан
Домарадз
Домавит
Доминик
Жэрар һәм ясалмалар Жерарда
Илья
Крещенты һәм ясалмалары Крещенчьющ, Крещенс
Макар
Марина
Марчели
Марчин
Николай
Онора
Павел
Петр
Примьян
Радовит
Сатурнин
Софья
Тадэа
Тамара
Томаш
Трофин
Феофания
Эбрульф
Эхард
Эвру

Шулай ук карагыз

Искәрмәләр 

Ел көннәре
29 декабрь