alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Kafoklaĉa Internacia Somera Renkontiĝo

Kafoklaĉa Internacia Somera Renkontiĝo (KISO) estis Esperanto-renkontiĝo, kiu ĝis 2004 okazis ĉiujare aŭguste ĉe la germana urbo Marburg. Post 19 fojoj sekvis paŭzo kaj revivigo de la tradicio, tiel ke la jam 23-a KISO okazis de la 19-a ĝis la 25-a de aŭgusto 2013. En la komenco KISO okazis en Marburg en tendaro ĉe la rivero Lahn, poste unufoje en Hamburgo. Poste la renkontejo estis naturamika kabano meze en arbaro. Laŭ la devizo ludi, krei, sperti sin mem oni organizis diversajn ludajn, artajn, sportajn kaj distrajn programerojn, ekzemple origamion, batikumadon, jogon, urborigardon, popoldancadon kaj ĵongladon. Komencantoj povis plibonigi siajn Esperanto-sciojn en lingvokurso.

Ekde la jaro 1994 KISO estis ĉefe projekto de la Marburga esperantisto Gunter Neue. Ĝin finance subtenis Germana Esperanto-Junularo.

Eksteraj ligiloj 
 retpaĝo pri la renkontiĝo  

Esperanto-renkontiĝoj en Germanio
Germana Esperanto-Junularo
Marburg
Kansaso

Kansaso (angle Kansas [KAN-zas]) estas usona subŝtato. Ĝi fariĝis la 34-a subŝtato de Usono je la 29-a de januaro 1861. Kansaso havas 105 kantonojn.

Loĝantaro:  (en 2017)
Ĉefurbo: Topeko
Aliaj urboj: Kansasurbo, Salina, Wichita

Eksteraj ligiloj
 Ŝtato registraro (angla)

Subŝtatoj de Usono
Kolorado

Kolorado (hispane: Colorado, ruĝa) estas nomo uzata por pluraj geografiaj objektoj:
rivero Kolorado en okcidentaj Usono kaj Meksiko
rivero Kolorado en Teksaso
rivero Kolorado en Argentino
usona subŝtato Koloradio
Colorado (Paraná) kaj Colorado (Suda Rio-Grando) urboj en Brazilo

Krome ekzistas nomoj, kiuj enhavas la vorton kiel parton, ekzemple Colorad Springs, Cerro Colorado, ktp.).

La hispana vorto colorado origine signifas "kolorigita", sed striktasence signifas certan tonon de ruĝa koloro. En hispan-konkerita Ameriko multaj lokoj akiris tiun epiteton pro la koloro de grundo, roko, sablo aŭ eĉ akvo.
Krimliteraturo

Krimliteraturo ankaŭ nomata krimromano estas proza verko, konsistanta el longa rakonto, kiu priskribas la rivelon de krimoj.

Famaj aŭtoroj de krimromano:

 Serge Brussolo, franca nuntempa verkisto
 Raymond Chandler
 Agatha Christie
 Arthur Conan Doyle
 Friedrich Glauser
 Dashiell Hammett
 Patricia Highsmith
 Edgar Allan Poe
 Edogawa Ranpo
 Georges Simenon
 Edgar Wallace
 Albert Cornelis Baantjer
 Janwillem van de Wetering

En Esperanto aperis, interalie
 Gates, Ronald Cecil: Murdo en la teatro (2017)
 Gates, Ronald Cecil: Briĝo kun veneno (2014)
 Gates, Ronald Cecil: Mortiga ekskurso (2006)
 Gates, Ronald Cecil: La vidvino kaj la profesoro (1997)
 Gates, Ronald Cecil: Refoje krimnoveloj sep (1994)
 Gates, Ronald Cecil: Morto de sciencisto (1994)
 Gates, Ronald Cecil: Sep krimnoveloj (1993)
 Gates, Ronald Cecil: Kolera afero (1993)
 Gates, Ronald Cecil: La septaga murdenigmo (1993)
 Grobe, Edwin: Murdo en la preĝejo (1995)
 Johansson, Sten: Falĉita kiel fojno (1997)
 Johansson, Sten: Trans maro kaj morto (1999)
 Johansson, Sten: Neĝo kaŝas nur... (2001)
 Johansson, Sten: Memor' mortiga (2003)
 Modest, Julian: Averto pri murdo (2018)
 Modest, Julian: Murdo en la parko (2018)
 Modest, Julian: Serenaj matenoj (2018)
 Moirand, Daniel: Murdo en Esperantujo (1988)
 Nemere, István: Nesto de viperoj (1994)
 Claude Piron: Ĉu vi kuiras ĉine? (krimromano 1976; 3-a eldono: 1996)
 Claude Piron: Ĉu li bremsis sufiĉe? (krimromano 1978; 2-a eldono: 1979; 3-a eldono: 2022)
 Claude Piron: Ĉu li venis trakosme? (krimromano 1980)
 Claude Piron: Ĉu ni kunvenis vane? (krimromano 1982)
 Claude Piron: Ĉu ŝi mortu tra-fike? (krimromano 1982, sub la pseŭdonimo Johán BALANO, memkompreneble; 2-a eldono: 2000)
 Van de Velde, Lode: Aspiroj (2020)
 Albert Cornelis Baantjer: De Cock kaj la morto en preĝo, libera elŝutebla bitlibro (2023).

Vidu ankaŭ 
 Krimfikcio
 Nigra romano
 Trilero
 Granda premio de krimromano

Eksteraj ligiloj 

 Sezonaj krimoj de Sten Johansson 

 
Fikcio
Literaturo laŭ ĝenroj
Filmoj laŭ ĝenroj
Detektivaj filmoj
Kastela Turo

Kastela Turo () estas postrestaĵo de la origina ĉaskasteleto de la imperiestro kaj reĝo Karolo la 4-a de Luksemburgio. La ĉaskasteleto estis fondita ĉirkaŭ la jaro 1358. En ĝi de tempo al tempo restadis la imperiestro proksime de la kuracfontoj kaj mem sin kuracadis. En la jaro 1604 ĝi same kiel la tuta urbo forbrulis. Tial en la jaro 1608 sur ĝia aspekto. La turo havas simplan piramidan tegmenton, triflankan arkadan ambiton en la dua etaĝo kaj karakterizan barokan tureton supre. En pasinteco de la ambito oni bonvenigadis per fanfaroj elstarajn gastojn kaj nun ĉiujare oni ĉi tie solene inaŭguras la bansezonon.

Konstruaĵoj en Karlovy Vary
Turoj en Ĉeĥio
Burgoj en Regiono Karlovy Vary
Kulturaj memorindaĵoj en Regiono Karlovy Vary
Kapelo de Sankta Andreo

La kapelo de Sankta Andreo (Ondřejská kaple) de la ĉeĥia urbo Karlovy Vary troviĝas en la plej kruta descendanta strateto "Ondřejská", sur la deklivo super la hotelo Otava. Ĝi estas la plej antikva arkitekturaĵo el la tempo ĉirkaŭ la jaro 1500 - unusola postrestaĵo de iama gotika urbo. Sed la kapelo estis kelkfoje rekonstruata kaj sian nunan aspekton ĝi ricevis dum la antaŭlasta rekonstruo en la jaro 1841. Ĝi servis al la estinta tombejo, kiu estis nuligita en la jaro 1864 - ĉi tre estis entombigitaj ekz. Fr. X. Mozart, D-ro Jean de Carro, arkitekto Gilly k.a.

Konstruaĵoj en Karlovy Vary
Kapeloj en Ĉeĥio
Religiaj konstruaĵoj en Regiono Karlovy Vary
Karlovara Gejsero

La Karlovara Gejsero (ĉeĥe: VŘÍDLO) estas gejsero en Karlovy Vary.

Sur la dekstra bordo de la rivereto Teplá estas la ĉefa celo de ĉiuj vizitantoj - la plej varma kaj plej forta fonto de Kuraca mineral-akvo en Karlovy Vary - varmega 72 Celsius-gradojn. Jam ekde nememorata pratempo senĉese pulsadas, ŝprucante per potenca fluo ĝis alteco de 12 m, el profundo 2000 metrojn en mallongaj intervaloj pli ol 200 litrojn da akvo dum unu minuto.

La Gejsero estis origine sentegmenta. En tridekaj jaroj de la 19-a jarcento oni konstruis simplan halon sur kolonetoj. Nova impona kolonaro interne ornamita per latuno kaj per bronzo estis konstruita laŭ projekto de vienaj arkitektoj Fellner kaj Helmer. Ĝia finkonstruo estis en la jaro 1879. Pro abundo de metaloj dum la Dua mondmilito estis de germanaj nazioj malmuntita en la jaro 1939 kaj la materialo uzita por kanonoj. Post la Dua mondmilito oni konstruis ĉi tie provizoran simplan lignan budon – ĝian aspekton oni povas vidi sur malnovaj bildkartoj. Sed ankaŭ tiu ĉi – hodiaŭ jam oni povas diri ankaŭ "historia" provizora budo estis en la jaro 1965 forigita kaj la Gejsero estis certan tempon sentegmenta. Nun ĉirkaŭ la Gejsero staras nova kolonaro. Ĝi estis malfermita la 11-an de majo 1975 kaj tiam ricevis nomon laŭ la unua kosmonaŭto Jurij Gagarin.

Ampleksan modernan du-etaĝan konstruaĵon el rustorezista ŝtalo, el vitro kaj el marmoro oni konstruis laŭ projekto de arkitekto inĝ. Jaroslav Vetruba. La konstruaĵo similas al majusklo "L". Meze staras ĉefa ronda halo, kiu havas 364 m² (tricent sesdek kvar kvadrat-metrojn) kaj alta estas 12 metrojn. La kupolo estas el vitro kaj havas ankaŭ 12 m supren.
La Transversa promenada halo estas 8 m-ojn alta kaj ĝia areo estas 884 m² (okcent okdek kvar kvadrat-metrojn). Anka la longforman halon kun areo 952 m² oni uzas por promenado. En ĝi estas envitrigitaj mineralaj fontoj, el kiuj ĉerpas la akvon malsanuloj por trinki. En la nova Gejsera kolonaro povas komforte promeni kaj trinki interne ĉirkaŭ 2000 homoj. Nun oni simple nomas la kolonaron "GEJSERA KOLONARO".

Karlovy Vary
Gejseroj
Kvinzo

Kvinzo ( [kŭinz]) estas unu el la kvin komunumoj de Novjorko. En 2000, Kvinzo havis 2.229.379 loĝantojn. Estas multaj enmigrintoj de la tuta mondo, kaj oni aŭdas multajn lingvojn. La du mondfamaj flughavenoj, La Guardia kaj John F. Kennedy, situas en Kvinzo. Ĝi estas identa al Kantono Kvinzo.

La nederlandanoj setlis en Kvinzo je 1635. La angla nomo Queens honoris la reĝinon Catherine, edzinon de la brita reĝo Karlo la 2-a en 1683, kiam Novjorkio iĝis brita kolonio. Kvinzo kaj Broklino estas la du komunumoj novjorkaj en Longinsulo. Kvinzo iĝis parto de Novjorko en 1898.

La eksa usona prezidanto Donald Trump estas de Kvinzo.

Geografio de Novjorko
Urboj de Nov-Jorkio
Kantonoj de Nov-Jorkio
Kukinsuloj

La Kukinsuloj (ankaŭ nomata Kuk-Insularo aŭ Insularo Cook) estas landinsulo kaj dependa teritorio de Nov-Zelando en Oceanio per libera asocio, konsistante el dek kvin insuloj. La tuta landareo estas 240 km2, sed la ekonomia ekskluda zono de Kukinsuloj ampleksas  km2 de oceano. La nomo devenas de la fama angla ekspediciisto James Cook. La plej grava industrio de Kukinsuloj estas la turismo, aliaj gravaj ekonomiaj sektoroj estas eksterlanda bankado (impostparadizo), perloj kaj eksporto de fruktoj kaj maraj varoj.

Nov-Zelando havas aŭtoritaton por la defendo kaj ekstera politiko de Kuninsuloj, la Kukinsuloj tamen realigas pli sendependan eksteran politikon lastatempe.

Ekstera politiko 
La Kukinsuloj apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.

Geografio 
La 15 insuloj kaj du rifoj estas tiel grupigitaj:
 Sudaj Kukinsuloj:
 Nga-pu-Toru ("Tri radikoj", la grupnomo por la plej orientaj insuloj de la suda grupo):
 Atiu (Enua Manu aŭ Insulo de birdoj)
 Ma'uke (Akatokamanava)
 Mitiaro (Nukuroa)
 Takutea
 Ceteraj insuloj de la sudo:
 Aitutaki (Araura Enua)
 Mangaia (Auau Enua)
 Rarotonga (Tumutevarovaro) kun la ĉefurbo, Avaruo.
 Palmerston Insulo (Pamati) keklfoje grupigita en la norda grupo.
 Manuae
 Winslow Reef (subakviĝinta)
 Nordaj Kukinsuloj:
 Manihiki (Te Fuinga o Niva)
 Nassau (Te Nuku o Ngalewu )
 Penrhyn Insulo (Tongareva aŭ Mangarongaro)
 Pukapuka (Te Ulu o te Watu)
 Rakahanga (Tapuahua)
 Suwarrow ankaŭ nomata Suvorov
 Tema Reef (subakviĝinta)

Famaj kukinsulanoj
 Sam Nunuke Pera
 William Masters

Vidu ankaŭ 
 Kukinsula kanbirdo
 Listo de maraj ekoregionoj
 Pacifika ekozono

Insularoj
Nov-Zelando
Polinezio
 
Dependaj teritorioj
Insuloj en Oceanio
Maraj ekoregionoj
James Cook
Administraj unuoj fonditaj en 1965
Kasitoj

La kasitoj estis antikva popolo en sud-okcidenta Azio, kiu estas konata pro la establo de dinastio, reganta Babilonion dum 450 jaroj, komencante de 1600 a.K. Multo estas nekonata pri la kasitoj, pri ilia kulturo kaj origino. Tamen, oni konsideras, ke ili venis en Mezopotamio de Zagros-montaro (moderna Irano). En la komenco de sia apero en Mezopotamio, la kasitoj fondis Dar Kurizgalu kiel sia ĉefurbo, je 150 km norde de Babilono. Oni pensas, ke ilia socio estis feŭda.
 
La ĉevalo estis sankta animalo de la kasitoj kaj probable ili enkondukis ĝin en Mezopotamio. Ekzistas malmulte da informoj pri ilia arto kaj arkitekturo, kiu estis specife kasita. Plimulto, kion ili konstruadis, estis babilonstila.

Historio
 18-a jarcento - La kasitoj provis penetri Babilonion, sed estis forpelitaj. Ili direktas sin instaliĝi en Mezopotamio, norde de la Babiloniaj bordoj.

 Mezo de 18-a jarcento - Gandaŝ fariĝis la unua reĝo de la kasitoj.

 -1600 -  La kasitoj konkeras Babilonion kaj ilia reĝo fariĝas reganto de Babilonio. De tiu tempo, dum 400 jaroj la kasitoj dominas ĉi tie.

 -1160 - Elamanoj konkeras Babilonion, kio signifas finon de la kasita dinastio. 

Etnoj
Kontroleco

Komputiko > Komputika Sekureco

Kontroleco estas la Sekureca kriterio kiu eblas priskribi la necesan/deziratan eblon kontroli tion, kio estis farita kun tiu parto de la Informaĵa Sistemo kiu bezonas kontrolecon.

Tamen, tiu Sekureca kriterio ne estas ofte konsiderata tiel, kaj nur Konfidenceco, Integreco kaj Disponeblo estas konsiderataj.

Sekureco
Komputiko
Kristana erao

La Kristana Erao komenciĝas kun la naskiĝo de Jesuo Kristo, laŭ la kalkulo de Dionysius Exiguus. Ĝi estas la erao de la gregoria kalendaro kaj, depost 527, de la julia kalendaro.

Dionysius inventis la eraon en la 6-a jarcento por faciligi la kalkuladon de la dato de Pasko. Ĝi estis popularigita en la 8-a jarcento en la historio de Bede.

La mallongigo estas a.K (antaŭ Kristo) kaj p.K. (post Kristo).

La jaro antaŭ 1 p.K. estas 1 a.K., ĉar la numero de jaro estas orda numero. Vidu: kial ne estas jaro 0.

Vd. ankaŭ:
Vikiarbo > Universo > Abstrakta Mondo > Tempo > Tempintervalo > Erao > Kristana Erao

Kalendaro
Kostarika Esperanto-Asocio

La Kostarika Esperanto-Asocio (KREA) estas la nacia organizo de Esperanto en Kostariko. Ĝi fondiĝis en 1953 post la vizito de la Esperanto-emintentulo Tibor Sekelj, kiu en tiu sama jaro gvidis kurson pri la lingvo.
En 1998, korporaciiĝis la asocio Asociación Costarricense de Esperanto kiu en 1999 fariĝis, sub la nomo KREA, la kostarika sekcio de UEA.

La oficiala organo de KREA estas bulteno Vivplene!.

En 1996, aktivuloj de KREA okazigis la Tut-Amerikan Kongreson de Esperanto en San José.

Eksteraj ligiloj 
 retejo de Kostarika Esperanto-Asocio (KREA), plejparte en la hispana lingvo 
 Oficiala Instagram-Konto de la Kostarika Esperanto Asocio (KREA): https://www.instagram.com/krea_esperanto_cr/

Kostarikaj Esperanto-asocioj
Kokosinsuloj

Tiu artikolo temas pri aŭstralia teritorio. Pri aliaj samnomaj lokoj vidu Kokosinsuloj (apartigilo).

Dependa teritorio de Aŭstralio en Sud-Orienta Azio. 

 Landkodo: CC. 
 Nacia nomo: Territory of Cocos (Keeling) Islands. 
 Politika statuso: ekstera teritorio. 
 Areo: 14 km². 
 Loĝantaro: 7 mil. 
 Lingvo: angla. 
 ĉefurbo: Okcidenta Insulo (Kokosinsuloj)

Vidu ankaŭ
Listo de maraj ekoregionoj

 
Aŭstraliaj ŝtatoj kaj teritorioj
Maraj ekoregionoj
Klipertono

Klipertono estas neloĝata insulo de Francio, en orienta baseno de la Pacifiko, je 2900 km okcidente de Panamo kaj je 2090 km sudokcidente de Meksiko. Ĝi estas preskaŭ rondforma atolo kun areo de 5-7 km². Ĝia alto estas plej ofte sub 3 m, nur ekzistas holmo alta de 21 m kaj sur ĝi ruinoj de lumturo el la 19-a jarcento. 

La plantaro de la insulo konsistas el malalta arbusto, malofte sovaĝa tabako kaj kelkaj kokospalmoj. 

La nomo de la insulo venas de la angla ribelanto kaj pirato John Clipperton, kiu kaŝis sin tie en 1705. Oni registris la insulon en 1856 kiel usonan teritorion, kvankam Francio aneksis ĝin unu jaron pli frue. La meksika armeo okupis ĝin kaj establis en la insulo (inter 1897 kaj 1917) garnizonon. 

En 1906 Porfirio Díaz konstruigis lumturon kaj sendis regimenton da soldatoj al la insulo. Oni provizis la loĝantojn ĉiu-dumonate el Acapulco. Pro la eskalado de la Meksika revolucio tiu ligo tamen foriĝis, pro kio la loĝantoj mem devis prizorgi sin. En 1915 grandparto de la populacio pereis. La supervivintoj ne ricevis permeson de la armea komandanto por forveturi kun usona mararmea ŝipo kiu vizitis la insulon. En 1917 preskaŭ ĉiuj mortis kaj la lumturgardisto Victoriano Álvarez estis la nura restinta viro. Li mem deklaris sin reĝo kaj komencis murdi kaj seksatenci, ĝis kiam li mem estis murdita de unu el la virinoj. En julio, kelkajn monatojn post lia morto, la lastaj postvivintoj, kvar virinoj kaj sep infanoj, estis kunprenitaj per la USS Yorktown.

Post malfermo de la Panama kanalo, Klipertono akiris novan gravecon. La internacia juĝistaro - prezidis itala reĝo Viktoro Emanuelo la 3-a - donis la insulon al Francio (1930). Ĝi apartenis al Franca Polinezio ĝis 1979, kiam la francoj metis ĝin sub direktan francan administradon.

Vidu ankaŭ
Listo de maraj ekoregionoj

Insuloj
Maraj ekoregionoj
Transmara Francio
Kuŝbiciklo

Kuŝbiciklo estas biciklo kiun oni uzas sidante aŭ kuŝante. Oni sidas sur seĝo kun dorsa apogilo, ne sur selo kiel sur kutima biciklo. Pro tio ke estas loko por kuŝi la dorson, oni diras ke kuŝbiciklo estas pli komforta por la dorso. La kruroj estas pli malpli horizontalaj kaj kiam oni puŝas la pedalojn oni puŝas sin kontraŭ la apogilo de la seĝo kiu donas subtenon kaj tiel oni pli forte pedalas. Tiu pozicio ankaŭ estas pli aerodinamika, do je egala peno oni pli rapidas ol sur kutima biciklo. Ĉar kuŝante la veturanto ne estas tiom alte kiel sur kutima biciklo, oni ofte aldonas al kuŝbiciklo flagon sur stango kiu situas sufiĉe alta por esti vidata de kondukantoj de aliaj veturiloj sur la strato.

Vidu ankaŭ 
 Charles Mochet

Eksteraj ligiloj 

 La historio de la kuŝbiciklo (en Esperanto)
 Kuŝbicikloj (kaj aliaj bicikloj), blogo pri biciklado en Esperanto kaj la kastilia
 La historio de la kuŝbiciklo 
 Mapo de kuŝbiciklemuloj  (france)
 Ekzemplo pri vojaĝo ĉirkaŭ la mondo per kuŝbiciklo (france)
 Internacia asocio pri homenergiaj vojaĝiloj 
 ĉirkaŭ la mondo d'Olivia Dierauer et Yves Chaloin— (france). VOYAGE AU COEUR DU MONDE
 ALIAciklo (havante nomon en Esperanto) estis en 2010 firmao de esperantisto kiu produktis kuŝbiciklojn (la firmao ne plu ekzistas)

Biciklado
Duradaj veturiloj
Kranko

Kranko estas kurba parto de akso aŭ ŝafto aŭ ortangula brako fiksita al la ekstremaĵo de ŝafto, per kiu oni turnis la akson aŭ ŝafton.  Ekzemple, sur biciklo la kranko estas la parto kiu konektas la pedalojn kun akso, kaj tiel oni donas rotacian movon al la akso.

Kurboj
Germanaj inventoj
Kaabo

La Kaabo ( , IFA: /kaʕba/), la plej sankta loko de la islama mondo, estas granda nigra kvadrata konstruaĵo kiu estis la ĉefa sanktejo de Mekko kaj la celo de la islama pilgramado de la haĝo. Eĉ antaŭ Mohamedo kaj la fondiĝo de islamo, la Kaabo estis sanktejo, kvankam sanktejo idolkulta, ĉirkaŭita de 360 idoloj (kiujn la armeo de Mohamedo detruis). La Kaabo fakte estas betilo. La pilgrimado al la Kaabo ankaŭ estis antaŭ-islama.

En Kaabo estas la Haĝar al-Asŭad, kiu, laŭ Mohamedo, falis el la ĉielo en la tempo de Adamo.

Referencoj

Vidu ankaŭ 

 Kiblo
 Kisŭah
 Sepimamismo
 Kurajŝoj

Eksteraj ligiloj 
 Kaabo 

 
Islamo
Pilgrimejoj
Kia koincido

Kia koincido - oficiale kun du majuskloj Kia Koincido - estas Esperanto-teatra grupo, kiu formiĝis en 1985 en Germanio okaze de la 41-a Internacia Junulara Kongreso en Eringerfeld. Ĝia unua teatraĵo estis La Kalva Kantistino (france: La Cantatrice Chauve) de Eugène Ionesco. La frazo "Kia koincido", kiu ege ofte ripetiĝis en la dramo, finfine ankaŭ fariĝis la nomo de la grupo. Fine la ensemblo arigis junajn esperantistajn aktorojn el Germanio, Nederlando kaj Britio.

Post grandaj sukcesoj dum la IJK 1985 en Eringerfeld kaj la 70-a Universala Kongreso en Augsburg, la ensemblo decidis daŭrigi sian Esperantan teatrumadon. Krom La Kalva Kantistino de Eugène Ionesco la geaktoroj prezentis interalie Pikniko sur la Batalkampo de Fernando Arrabal, Kato sur varmega ladotegmento de  Tennessee Williams, La aŭdienco de Václav Havel, Pupohejmo de Henrik Ibsen  kaj la skeĉon Same procedi kiel ĉiujare (angle: Dinner for one) de Freddie Frinton.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 
  Dinner for One (1963)

 
Esperanto-teatro
teatroj en Germanio
Esperanto-movado en Germanio
Korporacio de Transporto de Montrealo

Korporacio de Transporto de Montrealo ( (STM); antaŭe Société de transport de la Communauté urbaine de Montréal (STCUM) ĝis 1-a de januaro 2002), publika korporacio kiu administras la publikajn transportilojn (aŭtobuso kaj metroo de la urbo de Montrealo, Kebekio, Kanado). Ĝi havas la dekkvaran plej grandan dungitaron de Kebekio.

Vidu ankaŭ 
 Metroo de Montrealo
 Exo (Montrealo)

Eksteraj ligiloj 

 

Transporto en Montrealo
Korpa traborado

Korpa traborado estas la praktiko truigi parton de la homa korpo, kaj sekve enmeti kaj gardi fremdan objekton en la truon ĝis la vundo kuraciĝas kaj tunelo de haŭto formiĝas ĉirkaŭ la objekto, por tiel krei taŭgan lokon por la portado de diversaj specoj de juveloj. La plej ofta ekzemplo de la procedo estas la ordinara orela traborado, sed tiu estas tre simpla kaj ofte vidata ekzemplo kaj do ne estas kutime konsiderata sub la titolo korpa traborado.

Kelkaj preferas uzi aleni kiel fakan terminon anstataŭ trabori, post diskuto en la retpoŝtlisto de la Ligo de Samseksamaj Geesperantistoj.

La praktiko estas komuna inter multaj indiĝenaj gentoj sed estis preskaŭ nekonata en industriaj civilizoj ĝis popularigita de Jim WARD kaj lia traborad-butiko The Gauntlet en Novjorko.

Kelkaj kulturoj praktikas traboradon kiel parton de religiaj tradicioj. En industriaj landoj, la plejparto de traborado performiĝas por ornamaj aŭ seksumaj kialoj.

Korpa traborado en industriaj civilizacioj

Kelkaj taksas korpan traboradon speco de arta aŭ persona esprimo, aliaj speco de seksuma esprimo aŭ stimulo.

Generilaj traboraĵoj estas inter la plej oftaj, kaj kelkaj korpaj traboristoj raportas ke la traboraĵo de Princo Alberto estas la plej populara el ĉiuj.

Multaj portantoj de generilaj traboraĵoj gardas siajn juvelojn dum seksumo kaj aliaj seksumaj agadoj, sed aliaj taksas ĝin malkomforta. Ĝi dependas grandaparte je la desegno de la juvelo kaj la speco de seksuma agado.

Vizaĝaj Traboraĵoj:
 nazringo
 septa traboraĵo
 orelringoj
 lipa traboraĵo
 vanga traboraĵo
 langa traboraĵo
 nazponta traboraĵo
 brova traboraĵo

Korpaj Traboraĵoj:
 cica traboraĵo
 umbilika traboraĵo

Traboraĵoj de la virseksaj organoj:
 "apadrajvo"
 "ampalango"
 traboraĵo de Princo Alberto
 frenuma traboraĵo
 "gviŝo"
 "dajdo"
 prepucia traboraĵo

Traboraĵoj de la inseksaj organoj:
 labia traboraĵo
 klitora traboraĵo

Vidu ankaŭ 

 Tatuo

Antropologio
Kristo

Kristo (greke χριστός [ĥrisTOS], Esperanto: Sanktoleito) estas nomo por Mesio – la "unktito de Dio". Tiu titolo estis uzata por nomi la antikvajn judajn reĝojn, kaj dum la romia rego super la judoj, la judoj same nomis la atendatan savanton kaj novan reĝon de la judoj.

Etimologio 
La vorto estas traduko de la hebrea vorto משיח [maŜIaĥ] kun signifoj "sanktoleito", "mesio". La unkto, al kiu la greka kaj la hebrea vortoj aludas, estas tiu, kiun la juda ĉefpastro metas sur la novan reĝon por enoficigi lin.

Jesuo el Nazareto kiel Kristo 
Laŭ la judaj profetoj, la Kristo estos ido de la gento de la malnova juda reĝo David. Li unuigos la mondon kaj regos ĝin en paco kaj justeco, estonte universala reĝo por la tuta homaro.

Komence de la 1-a jarcento, grupo de judoj ekkredis, ke la tiam en Palestino predikanta Jesuo el Nazareto estas la longe atendata Kristo. Sur tiu ĉi supozo elkreskis la hodiaŭa religio, nomata kristanismo.

La disĉiploj de Jesuo opiniis, ke li eniros la judan ĉefurbon Jerusalemon kaj fariĝos juda reĝo. Tamen, anstataŭ fariĝi reĝo, li estis krucumita fare de la romianoj kiel krimulo. Laŭ liaj vortoj menciitaj en la Biblio, la sankta libro de la kristanoj, li klarigis la aferon tiel, ke lia reĝlando ne estas surtera, sed ĉiela, kaj ke je la finiĝo de la mondo li revenos solene sur la teron por juĝi kaj regi ĝin.

Jesuo Kristo estas persono ĝenerale plej ofte agnoskata kiel la atendata Mesio, kvankam dum la postaj jarcentoj aperis dekoj da aliaj homoj, kiuj proklamis sin esti tiu.

Kristanismo
Judismo

fr:Christ#Religion
Kastilia lingvo

La kastilia lingvo (hispanlingve castellano [kaste[l]jano]) estas:
historie, la latinida lingvo parolita en Kastilio.
lingvistike, ties ido, dialekto de la hispana lingvo parolata ĉefe en Kastilio. Male je ceteraj dialektoj, la kastilia distingas la sonon de c/z (laŭ IFA, /θ/) kaj tiu de s. Miguel Delibes konservas en sia verkaro multajn kastiliajn vortojn malaperantajn.
nuntempe, alia nomo por la hispana lingvo. La dilemo "kastilia"/"hispana" estas politika:
En Hispanio, oni pravigas ĝin, ĉar la ceteraj hispaniaj lingvoj (kataluna, galega, eŭska) estas ankaŭ de hispanoj, do hispanaj. La hispaniaj lingvoj ne distingas "hispana" kaj "hispania".
Ekster Hispanio, oni pravigas ĝin, ĉar la hispana lingvo ne estas nur de Hispanio. Ĝi apartenas same al ĉiuj landoj de Hispanlingvio.

Komparu toskana lingvo/itala lingvo.

Vidu ankaŭ 
Lingvoj de Hispanio

Kastilia
Kyselka

Kyselka estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Karlovy Vary en distrikto Karlovy Vary. Vivas ĉi tie  ().

El Radošov kontraŭ la fluo de la rivero Ohře oni povas iri al malgranda banloko Kyselka. De tie estas la distanco proksimume 2 km. Kyselka estas kaŝita en romantika arbara rondvalo (kaldronvalo) sub altaĵo nomata Bučina (tiun nomon oni povas traduki "Faga arbaro"), alta 582 m super marnivelo. Valo, kie la urbeto Kyselka troviĝas, estas 340 m super marnivelo. Ĉi tie fontas minerala akvo (trinkakvo -Hidro-karbonata-natria acidet-akvo). Ĝian sanigan efikon esploris Heinrich Mattoni, ĉar jam en la 13-a jarcento estis la akvo uzata al kuracado. Henriko Mattoni estis itala kuracisto kaj laŭ lia instigo oni ĉi tie konstruis en la dua duono de 19-a jarcento bandomojn.

Al la banloka komplekso apartenas eĉ tiel nomata "Korto de Henriko" konstruita en novrenesanca stilo ĉirkaŭ la jaro 1880, en kiu ankoraŭ en la 80-aj jaroj plenigadis botelojn per minerala akvo. Antaŭ fino de la 20-a jarcento estis la tuta komplekso rekonstruata.

La minerala akvo el Kyselka estas mondkonata sub marko "MATTONI" kaj estas eksportata al ĉiuj kontinentoj. Oni ĝin uzas al trinkado kaj ankaŭ al kurac-banado. Por memoro estis instalita en subo de la turo de tiu ĉi konstruaĵo busto de la unua balneologia universitata profe-soro D-ro Josefo Löschner (en 1a jaro 1888), kiu kunlaboris kun D-ro Mattoni. Li meritis pri evoluo de la banloko. La ĉefa fonto de la minerala akvo estas nomata "Fonto de Otto" je honoro de la greka reĝo Otto, kiu jenan banlokon vizitis en la jaro 1852. Ĝi elfluas en la halo, kiu
estis konstruita en la jaro 1897 en klasikisma stilo sur la deklivo de la monteto Bučina super la ĉefa bandomo. La temperaturo de la fonto estas 12,5 Celsius-gradoj.

La tuta ĉirkaŭaĵo estas bele aranĝita - en parkoj oni povas promeni kaj ĝui belan medion de submontara klimato.

Loĝantaro

Pluaj fotoj 

Municipoj en distrikto Karlovy Vary
Vilaĝoj en distrikto Karlovy Vary
Setlejoj en Doupova montaro
Setlejoj sur Ohře
Kanada Parlamento

La Parlamento de Kanado (, ) havas sian sidejon sur la parlamenta monteto (Parliament Hill) en Otavo, Ontario, sur klifo 50 metrojn alta super la rivero Otavo kaj la kanalo Rideau. La parlamento formale konsistas el tri partoj:
 la ŝtatestro, do nuntempe reĝino Elizabeto la 2-a, kiun en Kanado reprezentas la guberniestro ĝenerala de Kanado
 la Senato de Kanado kaj
 la Ĉambro de Deputitoj de Kanado.

La parlamentejo konsistas el tri konstruaĵoj de gotika stilo. La Centra Bloko enhavas la Senaton de Kanado (kun 105 membroj) kaj la Ĉambron de Deputitoj de Kanado (kun 308 membroj). Supre staras la Turo de Paco, 92 metrojn alta, konstruita en 1927 por memori la finon de la Unua mondmilito. La turo havas kariljonon kun 53 kloŝojn.

La Orienta Bloko havas specialajn ĉambrojn, meblitajn kiel en la tempo de Sir John A. Macdonald. La Okcidenta Bloko havas komitatajn ĉambrojn kaj oficejojn. La Monteto de Parlamento ankaŭ havas superban okangulan bibliotekon.

Politiko de Kanado
Parlamento
Otavo
0 (jaro)

Plej multaj kalendaroj ne havas jaron 0. Oni foje supozas, ke mankas jaro 0 en la gregoria kalendaro pro tio, ke ĝi komenciĝis antaŭ la kreo de numero 0. Sed la franca respublika kalendaro komenciĝis post la invento de 0, kaj ankaŭ ĝi ne havis jaron 0.

La fakto estas ke jaroj havas ordajn numerojn. Tio signifas ke jaro x estas la x-a jaro. La jaro 1 estis la unua jaro de la kristana erao, kaj la jaro 1 a.K. estis la unua (nu, fakte la lasta) jaro de la antaŭkrista epoko.

Simile, la jaro I de la respublika kalendaro estis la unua jaro de la Franca Revolucio; la jaro II estis la dua, k.t.p. Tial ne estis jaro 0.

Por la samaj kialoj ne estas 0-a monato, nek 0-a tago en monato.

Ĉar ne ekzistas 0-a jaro (nek 0-a io ajn, krom en komputiko aŭ astroscienco), ne estis jaro 0.

Tamen, ekzistas almenaŭ du esceptoj de la supra aserto:
 La orienta versio de la budhisma kronologio.
Tiu kronologio komenciĝas per la supozata mortojaro de la Budho. En la okcidenta versio (de Barato, Srilanko kaj Birmo), tiu jaro estas jaro 1, kaj la jaro 2500 respondas al la jaro 1956/1957 laŭ la okcidenta kronologio.
Sed en la orienta versio (de Tajlando, Laoso kaj Kamboĝo, la komenca jaro fakte estas jaro 0, kaj la jubilea jaro 2500 do estis festata en 1957/1958.
 La internacia normo pri datreprezentado, ISO 8601.
Tiu normo ne numeras la jarojn laŭ la kristana erao, anstataŭe la jaro 1875 estas difinata kiel la jaro de la subskribo de la "Convention du Mètre" (Konvencio de la Metro) en Parizo. Aliaj jaroj estas nombrataj rilate al 1875, do la gregoria jaro 1 A.K., laŭ ISO 8601 estas la jaro 0.
 La Holocena kalendaro.
La jaro 0 je tiu kalendaro komenciĝas je 10,001 a.K.

 -5 | -4 | -3 | -2 | -1 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 
 1-a jarcento a.K. - 1-a jarcento

Vidu ankaŭ 
 Jarcentoj
 Jardekoj
 Kalendaro

Tempo
Jaroj
Klafto

Klafto estas malnova mezurunuo de longo aŭ profundo egale je 6 futoj (franca: 195 cm; germana: 183 cm; angla: 183 cm; rusa: 213 cm; hungara 189,648 cm).

En nuntempa angla uzado, klaftoj sole estas uzataj por mezuri marprofundon.

1 hungara kvadrata klafto = 3,596 650954 kvadrata metro (m²)
1 (katastra) arpento = 1 600 kvadrata klafto = 5 754,642 m² = 0,575 hektaro

Unu hektaro = 1,738 arpento

Vidu ankaŭ 
 Saĵeno (rusa klafto)

Mezurunuoj de longo
Karel Havlíček Borovský

Karel HAVLÍČEK Borovský (31-a de oktobro 1821 - 29-a de julio 1856), ĉeĥa ĵurnalisto kaj satira poeto, rigardata kiel ekzemplo kaj idealo de klera kuraĝa, prudenta, sindona organizanto de publika opinio. Li verkadis ankaŭ spritajn epigramojn pri politikaj aferoj. La aŭstria registaro ekzilis lin al Brixen, nokte, por ke la ĉeĥa publiko ne sciu. La noktan forveturon li priskribis en la satira poemo Tirolaj elegioj (esperantigis ĝin Jaroslav Mráz).

Politikaj satiroj estas ankaŭ la poemoj Reĝo Lavra (tr. Tomáš Pumpr) pri azenaj oreloj, kiuj beligas la kapon de reĝoj, kaj la ĉefverko estas La bapto de caro Vladimir, kies esperantigo estas ĉefverko ankaŭ de Tomáš Pumpr. La satiro primokas negocadon pri Dio, misuzadon de religioj. Post la apero de la Esperanta traduko en 1953 multaj komprenis tion kiel atakon kontraŭ la eklezio kaj volis la tutan eldonkvanton neniigi. Nun ĝi apartenas al la ĉefverkoj de nia traduka literaturo.

Ankaŭ en la "Bapto" Borovský aludas, memironie, pri sia ekzilo, kiam li igas dion Peruno diri pri sia dia laboro "Briksen mem – kompare tion – estas preskaŭ ŝerco."

En la jaro 1918 estis nove estiĝinta la 9-a infanteria pafista regimento de nove kreanta la 3-a divizio de Ĉeĥoslovakaj legioj en Rusio nomita "Regimento de Karel Havlíček Borovský"

En Esperanto aperis 
 La tria kanto el "Bapto de sankta Vladimiro". Tradukis Stanislav Kamaryt. En: Ĉeĥoslovaka Antologio Budapest: Literatura Mondo, 1935.
 "La bapto de caro Vladimir". Tradukis Tomáš Pumpr. La Laguna: J. Régulo, 1953.
 "Reĝo Lavra" (tr. Tomáš Pumpr, en Nica Literatura Revuo)
 "Reĝo Lavro" (tr. Jaroslav Mráz - manuskripto)
 "Tirolaj elegioj" (tr. Jaroslav Mráz - manuskripto)

Vidu ankaŭ 

 Vladimiro (poetiko)
 2706 Borovský

Referencoj 

Ĉeĥlingvaj verkistoj
Ĉeĥaj poetoj
Ĉeĥaj ĵurnalistoj
Ĉeĥaj satiristoj
Ĉeĥaj literaturkritikistoj
Ĉeĥaj politikaj verkistoj
Ĉeĥaj politikistoj
Deportitoj
Naskiĝintoj la 31-an de oktobro
Mortintoj la 29-an de julio
Kaleoj

Kaleoj estas ciganoj el tiuj grupoj de ciganoj, kiuj vivas precipe en hispanlingvaj landoj, kontraste al romaoj kaj sintioj. En la hispana oni nomas ilin "gitano" [ĥitano] aŭ "calé" [kale'] (tabuiĝinta).

Kaleoj atingis Iberion el Afriko en 15-a jarcento. Tiamaj iberianoj kredis, ke ili devenis el Egiptio, tial la hispana nomo egiptano > gitano.

En cigana ĵargono caló [kalo'], ciganoj nomas ne-ciganoj payos [pajos].

Malgraŭ kvin jarcentoj da kunloĝo, hispana socio ankoraŭ diskriminacias ciganojn, pli ol eksterlandanojn. Tamen, ciganaj muzikistoj povas akiri famegon kaj respekton. Pro ilia suspektata krimemo, ciganoj estis persekutataj de hispana polico, speciale Guardia Civil. La demokratio post 1978 samrajtigas ilin, sed la socio ne evoluis samrapide. En pluraj regionoj, ciganoj loĝas en miksetnaj kvartaloj, sed, ĉirkaŭ grandaj hispanaj urboj, estas faveloj de ciganoj, vivtenantaj per heroinokomerco, metalrubokomerco, almozo, nomada komerco aŭ malprestiĝa laboro.

La tradiciaj kaleoj vivis en grandaj familioj, ofte disaj pro nomadeco. Geedziĝoj estas okazo por festo kaj renkonto. Tradicie oni ne geedziĝis kun ne-ciganoj, krom se tiuj akceptis la ciganajn morojn. Tial, nunaj kaleoj idas ankaŭ de anoj de landoj tramigritaj de ciganoj.

Kiam, antaŭ ne multe, hispana ekonomio kreskegis, portugalaj ciganoj migris al Hispanio por labori kiel sezonaj terkulturistoj anstataŭante la hispanajn ciganojn en postenoj kaj socia klaso.

Post falo de komunismo, rumaniaj ciganoj migris okcidenten, atingante Hispanion. Ilia maladapto al la hispaniaj moroj estigas problemojn kaj diskriminacion.

Hispanaj ciganoj kreis la muzikon flamenko.

Granda parto el hispanaj evangeliismanoj estas konvertitaj kaleoj. Evangelisma eklezio inkluzivigis ciganan muzikon en ritaro.

Eksteraj ligiloj 

 Fundación Secretariado General Gitano (ES)
 Unión Romaní / Unión del Pueblo Gitano (ES, EN, ciganlingve)

Vidu ankaŭ hispanaj nomadoj merchero aŭ quinqui.

Ciganoj
Hispanoj
Etnoj
Katono la pli juna

Katono la pli juna (naskiĝis en 95 a.K., mortis en 46 a.K.), romia politikisto kaj pranepo
de Katono la pli maljuna, estis unu el la ĉefaj defendintoj
de la Romia Respubliko en la tempo de Pompejo kaj
Cezaro. Lia defendo estis kuraĝa kaj heroa, sed li staris
kontraŭ granda ondo. Li estis fama kiel homo tre justa,
senpartia, kuraĝa, fidinda kaj honesta, sed ankaŭ severa kaj
preskaŭ senkora. Li bone kaj saĝe komprenis homojn, precipe
Cezaron kaj Pompejon.

Katono delonge profetis pri la venonta ruino de la Respubliko per
Cezaro. Ofte li staris sole kontraŭ Cezaro kaj liaj trompoj
kaj, portempe, Katono sukcesis. Sed en la tiama klimato de timo,
avido kaj volema blindeco, Katono nur povis prokrasti la tagon
de ruino. La popolo de Romo ja amis kaj admiris Katonon pro lia
justeco, sed ili plie ŝatis la arĝenton kaj timis la armeojn de
Cezaro kaj Pompejo. Katono estis homo tre saĝa kaj kuraĝa, sed
li estis nur unu homo.

Katono estis onklo de Marko Bruto, kiu poste mortigis
Cezaron.

Katono ŝatis grekan filozofion kaj favoris
stoikismon.

Kipro estis bona ekzemplo de lia honesteco: li portis el la
insulo Kipro al Romo pli da trezoro ol Pompejo portis el tuta
Azio.

Katono staris kontraŭ ambaŭ Pompejo kaj Cezaro, sed kiam Cezaro
transiris la Rubikonon, Katono subtenis Pompejon
kiel la fina, nura espero por la Respubliko kaj estis komandanto
en lia armeo. Sed Katono rekonis, ke se Pompejo tute venkas
Cezaron en batalo, Pompejo ankaŭ fariĝos tirano en ĉio krom nomo. Do Katono penis akordigi (vane) Cezaron kaj Pompejon.
Katono ne estis ĉe la batalo de Farsalio: Pompejo starigis
lin ĉe Dirakio por gardi la havenon kaj la iron de provizo al la
armeo. Pompejo rekonis, ke Katono ne perfidus lin, sed, se li
venkas Cezaron, Katono tiam batalus kontraŭ li. Do Katono ne
havis eĉ unu plenan legion.

Post la malvenko de Pompejo ĉe Farsalio kaj lia morto, Katono
fuĝis kun dek mil soldatoj al Afriko kaj fortikigis la urbon
Utikon. Skipiono, Varo kaj Reĝo Jubao jam estis
ankaŭ en Afriko por la Respubliko, sed tiuj estis tro
kverelemaj, vantaj kaj malprundentaj por agi kunakorde. Do Cezaro
facile venkis ilin. Tiam Katono staris sole kontraŭ Cezaro en
Afriko.

Sed pro timo de Cezaro, Utiko ribelis kontraŭ Katono. Katono
vane penis konvinki la urbon stari por la Respubliko. Kiam tio
fiaskis, Katono helpis la senatorojn kaj siajn amikojn en la urbo
fuĝi trans la maron. Tiunokte, post kiam li dufoje tralegis la
dialogon de Platono pri la animo, Katono sin mortigis: li
preferis morti kiel homo libera ol vivi kiel homo sklava sub la
tiraneco de Cezaro. Li havis 48 jarojn.

Post jaroj lia nevo Bruto mortigis Cezaron kaj batalis por la
Respubliko kontraŭ Antonio kaj Oktavio sed, ĉe
Filipio estis venkita laŭvice. Bruto unufoje estimis la
sinmortigon de sia onklo malkuraĝa kaj malreligia, sed poste
komprenis kiam li trovis sin en simila situacio.

Plutarko verkis lian biografion kaj Danto metis lin en purgatorio, ne en infero, spite de lia sinmortigo kaj manko de kristana fido.

Naskiĝintoj en -96
Mortintoj en -46
Romiaj politikistoj
Romiaj filozofoj
Romianoj de la 1-a jarcento a.K.
Personoj cititaj en La Dia Komedio (Purgatorio)
Sinmortigintoj
Kingmanrifo

La Kingmanrifo (angle Kingman Reef ) estas korala rifo en la Pacifika Oceano kaj apartenas kiel neadministrata teritorio (angle: unincorporated territory) al Usono. Ĝi situas 61 km nordokcidente de Palmiro kaj 1713 km sudokcidente de Honolulu. Oficiale, ĝi estas parto de la Usonaj Malgrandaj Insuloj, dependa teritorio de Usono en Oceanio. Geografie, ĝi konsideratas parto de Polinezio.

 Situo: Meze inter Havajo kaj Samoo, 
 Areo: 1 km².
 Loĝantaro: sen konstantaj loĝantoj.

La rifo havas maksimuman alton de metro super meza marnivelo. Ĝi estas inundata dum ĉiu alta tajdo, do ne estas loĝebla, kaj konsistigas danĝeron por la ŝipa trafiko.

Usonaj Malgrandaj Insuloj
Insuloj en Oceanio
Usono
Polinezio
Dependaj teritorioj
Colotlán

Kolotlan () estas urbo kun ĉirkaŭ 15 loĝantoj en la ŝtato Ĥalisko en Meksiko. Ĝi estas la ĉefurbo de la komunumo Colotlán. En la urbo naskiĝis la vikipediisto kaj meksika esperantisto Fabio Alonso Ruiz Ortega.

La nomo devenas de la navatla lingvo kaj ĝia signifo havas du sencojn: "loko de skorpioj" kaj "loko de la malnova dio". Ĝi troviĝas en la nordo de la ŝtato Ĥalisko en Meksiko, je , je 200 km de la ĉefurbo Gvadalaharo kaj 130 km de la urbo Zakateko.

Kolotlan estis fondita la 21-an de aŭgusto 1591 kun la nomo "Villa Nueva Tlaxcala de Quiahuixtla". Ĝi estis fondita de la kapitano Miguel Caldera, ĉefa estro de Villa Jerez y Valle de Tlaltenango. La hispanoj alportis 110 tlakskaltekajn familiojn por koloniigi ĉi tiun lokon.

La ĉefa etno de la urbo nun estas kiel en la plej parto de Meksiko miksitaj.

Eksteraj ligiloj 
 http://www.colotlan.gob.mx/

Urboj de Meksiko
Komputila klavaro

Klavaro estas enigilo, per kiu oni enigas tekston premante klavojn, kiuj reprezentas literojn, ciferojn, kaj markojn de interpunkcio. Ĉe maŝinskribilo, la teksto tuj presiĝas je la papero; ĉe komputilo, la teksto estas priumata de la maŝino. Estas diversaj klavarofasonoj kaj familioj de tiuj.

 Familio QWERTY:
 QWERTY, AZERTY, QWERTZ

 Familio Dvorak:
 Klavaro Dvorak, aŭ tn Simpligita klavaro de Dvorak

Por tajpi en Esperanto, estas variaĵoj de la klavarofasonoj.

Klavaro konsistas el kelkaj partoj:
 Klavaro aldona
 Klavaro cifera aŭ klavaro nombra
 F-klavaro
 k.a.

Krome, komputila klavaro havas tujajn klavojn aŭ tujajn klavaĵojn ekz ALT+CTR+DEL.

Ankaŭ ekzistas specialaj apartaj klavaroj ekz por komputilaj ludoj.

Vidu ankaŭ 

 Askio kaj Unikodo
 Klavaro Colemak
 Klavarofasonoj
 Klavaro (apartigilo)
 Trouza braka malsano.
 Tiparo.

Eksteraj ligiloj 
 Esperanta virtuala klavaro.
 Klavaro - Kurso de Tajpado: senpaga kaj fleksebla programo por faciligi lerni rapidan tajpadon.
 Esperanto rilata klavaro.
 Programo Ek!, Esperanta klavaro.
 Iksa klavaro por Linukso
 Programo "XK" por iksa klavaro en Vindozo (sen agordoj do utila por komencantoj, sed aliaj plej emas al Ek)
 Senpaga javaskripto "EOTAJPU" por iksa klavaro en HTML sur iu ajn retpaĝo
 Krozila aldonaĵo "ABCTAJPU" por Fajrovulpo kaj Tondrobirdo
 Klavred, (serĉu Klavred sub J2ME) klavara programeto por poŝtelefonoj kiaj Blackberry 
  klavarofasono.
 Tajpi, Klavarilo por esperantistoj (Vindozo 2000/XP/Vista/7) 
 MessagEase-klavaro por tuŝekranoj (smartfonoj, tabulkomputiloj ktp.).
 Esperanta klavaro - por komputiloj kaj poŝtelefonoj

Komputila aparataro
Esperanto-klavaroj
Keĉua lingvaro

Ne konfuzu kun kiĉua lingvo.

La keĉua ( aŭ , ) estas familio de lingvoj parolataj en Sudameriko, precipe en Peruo, Ekvadoro kaj Bolivio. La vorto keĉua ofte aludas iun el la pluraj lingvoj de la keĉua familio. La plej konata formo de keĉua estas de Kusko, Peruo. Kun pli ol 11 milionoj da parolantoj, la keĉua havas pli grandan parolantaron ol ĉiu alia indiana lingvo. Ĝi verŝajne, sed ne certe, estas parenco de la ajmara, kiu ankaŭ parolatas en Bolivio kaj Peruo.

La klasika keĉua lingvo venas de la popolo keĉua, kiu estis parto de la Inkaa Imperio.

origino: Andojfonto de la vortoj: gaŭĉo, inkao, kajmano, kinino, kokaino, k.a.

Keĉua literumado

Vokaloj 
La keĉua havas nur tri vokalojn: /i/, /a/, kaj /u/, laŭ la "klasika araba triangulo". Ĝi sonas same kiel tiuj de Esperanto; tamen, kiam la malvastaj vokaloj "a", "i" kaj "u" aperas apud la postvelaj konsonantoj /q/, /q'/, kaj /qh/, ili iĝas pli similaj al /A/ /e/ kaj /o/.

Konsonantoj 

La konsonantaro ŝajnas stranga laŭ hindeŭroplingvanoj. Neniu plozivo kaj neniu frikativo estas voĉa. Ŝajnus ke mankus fonemoj. Tamen, en pluraj dialektoj keĉuaj, ĉiu plozivo povas havi ĝis tri formojn: simplan, kun glota fermo, kaj kun plia spiro. Ekzemple:

 simpla  glota fermo  plia spiro
   p          p'          ph
   t          t'          th
   k          k'          kh
   q          q'          qh
   ch         ch'         chh

Keĉuaj vortoj 
La dialektoj de la hispana en Peruo kaj Bolivio havas multajn keĉuajn vortojn. Eĉ Esperanto havas plurajn. Jen iom da ili:

 gaŭĉo < waqcha ("orfo/povrulo")
 inkao < inka ("reĝo")
 kajmano < kayman
 kinarbo, kinino, kinkono < kina ("kinarbo")
 kokao, kokaino < kuka ("kokao")
 kondoro < kuntur
 lamo, ljamo < llama
 pampo < panpa
 pumo < puma
 vikuno < wik'uña

Keĉuaj frazoj

Vidu ankaŭ 
 Betty Veizaga
 Pukvina lingvo
 Johann Jakob von Tschudi
 Keĉua literaturo
 Lingvistiko
 Listo de lingvoj
 Lingva familio

Eksteraj ligiloj 

 La Akademio de la Keĉua Lingvo 
 kurso ktp (angle)

La plimulto de tiuj ĉi informoj venis de Ethnologue, de Culturas de los Andes, aŭ el la vortaro verkita de Jesús Lara (ISBN 84-8370-176-6).
Karmelitská

Karmelitská estas strato en la Malgranda Kvartalo de Prago. La plej elstaraj konstruaĵoj estas: 

 la malfruempira domo (1853-54), alikonstruita iama barokstila preĝejo de sankta Maria Magdalena el la 17-a jarcento. Pri la preĝejo memorigas ĝis nun konserviĝinta malalta kupolo;
 la iama Rohan-palaco, konstruita en 1796, kun fasado el 1838; 
 la fama Špork-palaco kaj la iama Thun-Hohenstein-palaco el la unua duono de la 18-a jarcento. 

En la strato Karmelitská staras la unua baroka konstruaĵo en Prago, la preĝejo de sankta Maria la Venkintino (kostel Panny Marie Vítězné). Konstruita en la jaroj 1611-13 de germanaj protestantoj, post la perdita batalo sur la Blanka Monteto ĝi estis donacita al la Karmelana ordeno (1624), kiu alkonstruis la monaĥejon kaj novan portalon al la preĝejo (1636-44) kaj turon (1669). Sub la preĝejo troviĝas katakomboj, kie en malfermitaj ĉerkoj kuŝas entombigitaj la monaĥoj kaj mecenatoj de la preĝejo. La preĝejo estas mondkonata precipe kiel tabernaklo de Jesu-Infano de Prago, hispana vaksfiguro, kiun donacis al la preĝejo en la jaro 1828 Polyxena de Lobkovice. Dum jarcentoj oni aljuĝadis al ĝi miraklan povon.

Plue elstaras la Vrtba-palaco, kies hodiaŭa malfrurenesanca aspekto devenas el la jaroj post 1631. La palacon limtuŝas la fama Vrtba-ĝardeno, fondita ĉirkaŭ la jaro 1720 verŝajne laŭ projekto de arkitekto F. M. Kaňka. La relative malgranda terasĝardeno estas unu el la plej belaj en Prago. Ĝian artisman valoron pligrandigas precipe skulptaĵoj el la verkejo de la gvidanta baroka skulptisto M. Braun. 

Stratoj de Prago
Malgranda Kvartalo (Prago)
Kastela Placo

Geografio > Eŭropo > Ĉeĥio > Prago > Hradcany > Kastelo de Prago > Kastela Placo < Turismo

Kastela Placo () estas enirejo al la Praga burgo. Sur la pilastroj de la krada enirpordego oni vidas kopiojn de la batalantaj gigantoj laŭ skulptaĵoj de I. Platzer (la originalo el 1768); la rokokstilaj vazoj kaj "putti" ambaŭflanke estas originaloj de I. Platzer. La konstruaĵoj ĉirkaŭ la unua korto devenas el la jaroj 1758-74 (aŭtoro N. Pacassi); en la mezo staras la tiel nomata Mateo-pordego (Matyášova brána) (1614), la unua barokaĵo de la Kastelo. El la internaj ejoj distingiĝas precipe la tiel nomata Kolona salono (Sloupová síň) (de la pordego maldekstren) adaptita ĉirkaŭ la jaro 1935 fare de arkitekto J. Plečník.

Placoj en Prago
Hradčany (Prago)
Kapucena monaĥejo en Jejkov

La Kapucena monaĥejo en Jejkov (Kapucínský klášter na Jejkově) estas la plej malnova ejo de la kapucena ordeno en Bohemio. La simplaj monaĥejaj konstruaĵoj estiĝis en la jaroj 1600-1602. La preĝejo estas simpla frubaroka konstruaĵo el la mezo de la 17-a jarcento.
 

Třebíč
Kapucena monaĥejo
Kapucenaj preĝejoj
Konstruaĵoj en distrikto Třebíč
Kulturaj memorindaĵoj en Regiono Vysočina
Religiaj konstruaĵoj en Regiono Vysočina
Kobeo

Kobeo (  – «pordo de dioj aŭ de spiritoj») estas milionurbo en Japanio, sur la insulo Honŝuo. Kobeo estas la ĉefurbo de la gubernio Hjogo. Ĝi cetere estas la sepa plej granda urbo de Japanio, kaj unu el la grandaj urboj kun esceptoj.

Kobeo rangas sur la 49-a loko, antaŭ Tokio, en Quality of living city de Mercer en 2019.

Geografio 
Lokiĝo: 
Kobeo situas sur ebenaĵo laŭ la maro.

Historio 
La loko estis loĝata jam dum la ŝtonepoko. En la 4-a jarcento tiu haveno donis eniradon de ĉina kaj korea kulturoj kaj sciencoj. En 1180 la urbo provizore estis ĉefurbo. En 1868 la enhavo donis uzadan permeson al eŭropaj ŝipoj. En 1945 Usono bombardadis la urbon. En 1995 okazis granda tertremo tie. Mortis pli ol 6.000 homoj, senhejmiĝis 300.000, kaj detruiĝis multe da la haveno.

Ekonomio 
La plej grava estas produktado de ŝipoj. Aliaj okupiĝas pri ŝtaloj, teksaĵoj, plastoj kaj nutraĵoj. Estas fama bovoviando el Kobeo, speciale mola.

Klimato 
Kobeo troviĝas en modera klimato. La averaĝa jara temperaturo estas 16 °C, tio estas dum julio kaj aŭgusto 27 °C. En januaro la temperaturo estas iomete sub frostopunkto. Jare pluvas po 1316 mm. La plej ofte en junio estas pluvoj.

Sportoj 

En la jaro 1991 Kobe ludis la rolon de gastiganto pri ABC-ĉampioneca turniro por 1991, kiu estis Azia Ĉampioneca Turniro de Korbopilko. Ĝi donis al venkintoj kvalifikon partopreni en korbopilka turniro de someraj olimpikoj en 1992.

Vidindaĵoj 
 muzeo pri artoj
 turo
 impona ponto

Ĝemelurboj 
  Seattle, Usono (1957)
  Marseille, Francio (1961)
  Kanpur, Barato (2010)
  Rio de Janeiro, Brazilo (1969)
  Rigo, Latvio (1974)
  Brisbane, Aŭstralio (1985)
  Barcelona, Hispanio (1993)
  Fajsalabad, Pakistano (2000)
  Bam, Irano (2008)
  Pisco, Peruo (2007)
  Haifa, Israelo (2004)
  Johanesburgo, Sud-Afriko (2007)
  Inĉon, Sud-Koreio

Kobeo kaj Esperanto 
Kobe-Esperanto-Societo (KES) estas Esperantista Grupo en Kobeo.

 Bonvenon al Kobe. Kobe: Kobe-ESocieto, 2021. 21p. 21cm. Kolorilustrita prezento de la sudjapania metropolo.

Galerio

Vidu ankaŭ 
 Tajhejaj ĉiamverdaj arbaroj
 Tajheja Megalopolo

Eksteraj ligiloj 
 KobeCityInfo (angla)

Referencoj 

 
Urboj de Japanio
Gubernio Hjogo
Milionurboj
Klasika araba triangulo

La klasika araba triangulo aludas la tri vokalojn /i/, /a/, kaj /u/. Tiuj ĉi vokaloj estis la solaj en la klasika araba lingvo. Laŭ tradiciaj tabeloj, la lokoj de iliaj artikigaj punktoj formas triangulon:

La moderna araba havas pli da vokaloj; tamen, pluraj lingvoj ankoraŭ havas nur tiujn ĉi tri, ekz. la keĉua.

Fonetiko
Kardamomo

La Kardamomo (Elettaria cardamomum) estas specio el la familio de zingiberacoj.

De la kardamomo kuiristoj uzas la semojn aŭ tutajn kapsulojn.

La muelitaj semoj fajnigas la guston de fruktaj salatoj, kukoj, panoj, keksoj kaj kafo. Kompletaj semoj uzatas por marinaĵoj, likvoroj kaj punĉoj.

Vidu ankaŭ 
 Kardamino

Spicoj
Orientalisa flaŭro
Koriandro

La koriandro (coriandrum) estas genro de unujaraj, forte odoraj, senharaj herboj kun folioj plume dividaj kaj kun umbeloj el malmultaj blankaj, rozaj aŭ purpuretaj floroj; estas tri specioj el Sudokcidenta Azio. Ĝia plej konata specio estas la kultiva koriandro.

Koriandro estas mieldona kreskaĵo.

Bildaro

Referencoj

Apiacoj
Spicoj