25-a de julio

La 25-a de julio estas la 206-a tago de la jaro (la 207-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 159 tagoj restas.

Je la 25-a de julio okazis, interalie:

Eventoj 
 285: Imperiestro de Romio Diokleciano nomumis kunimperiestro Maksimianon
 306: Konstantino la 1-a de la Romia Imperio iĝis romia imperiestro - transforminta Bizancon al Konstantinopolo, kiu por pli ol mil jaroj iĝis ĉefurbo de Bizanca imperio, sanktulo de Ortodoksa Kristana Eklezio
 315: Romo: triumfa Arko de Konstanteno finkonstruiĝis apud Koloseo por memorfesti la venkon kontraŭ Maksencio
 325: Ekumena unua koncilio de Niceo finiĝis - Kredo Nicea akceptita
 885: Rueno estis prirabita de vikingoj
 1064 : Fernando la 1-a forpelis maŭrojn el Koimbro
 1110: 8-aĝa Matilda kroniĝis en Majenco
 1139: Grafo Alfonso la 1-a post venko super maŭroj en la batalo de Ourique fondis Reĝlandon Portugalio akceptante la titolon reĝo de Portugalio
 1261: Latina imperio, ekzistanta de 1204, finiĝis - bizanca imperiestro Mikaelo la 8-a Palaeologa rekonkeris Konstantinopolon
 1300: Venceslao la 2-a (Bohemio) kroniĝis en Gniezno kiel reĝo de Pollando
 1315: Silezio: en Świdnica rezulte de inkvizicia enketado oni ŝtiparumis ĉirkaŭ 50 valdanojn
 1410: Pola-litova armeo, gvidata de Ladislao la 2-a Jogajlo, atingis Malborkon post la batalo de Grunwald
 1434: Ladislao la 3-a, filo de Ladislao la 2-a Jogajlo, kroniĝis kiel reĝo de Pollando
 1502: Ĉeĥio: reĝaj urboj formis armean unuon por protektiĝi kontraŭ la nobelaro - ĉi tio atestis pri malforteco de la reĝa registaro
 1510: En Krakovo aperis unua en Pollando presejo de pollingvaj libroj - fondita de Florian Ungler el Bavario
 1536: Hispanaj kolonioj: hispanoj fondis la urbon Santiago de Cali en la nuna Kolumbio
 1547: Henriko la 2-a kroniĝis en Reims
 1554: Nupto de la angla reĝino Maria la 1-a kun hispana tronheredonto Filipo la 2-a
 1564: Maksimiliano la 2-a post morto de sia patro Ferdinando la 2-a iĝis romia-germana imperiestro
 1567: Hispana Imperio: hispanoj fondis Karakason, la nunan ĉefurbon de Venezuelo
 1593: Reĝo de Navaro, dufoja apostato, Henriko la 4-a konvertiĝis al katolikismo forlasante kalvinismon en Baziliko de Saint-Denis
 1625: Lev Sapieha estis nomumita granda hetmano de Grandprinclando Litovio
 1628: Germana astronomo, astrologo kaj matematikisto Johannes Kepler alvenis kun la familio al Żagań, invitita de duko Albrecht von Wallenstein, kiu certigis al li loĝejon, observatorion, konstruis presejon kaj pagis stipendion
 1648: Dum la Tridekjara Milito sveda armeo invadis Pragon laŭ ordono de la sveda reĝino Kristina kaj prirabis ĉeĥajn artaĵojn de Rudolfo la 2-a, el kiuj ili forprenis rarajn artobjektojn, ekzemple la Diablan Biblion
 1655: Sveda diluvo komenciĝis en la Respubliko de Ambaŭ Nacioj - en Ujście pola rezervarmeo kapitulacis antaŭ la sveda armeo de reĝo Karolo la 10-a Gustavo 
 1792: Manifesto de Karlo Vilhelmo Ferdinando pri nepermesebla perforto kontraŭ Burbonoj
 1797: Dum malvenka marbatalo kun hispanoj apud Santa Cruz de Tenerife brita admiralo Horatio Nelson perdis la dekstran manon
 1799: Franca militiro al Egiptio: Napoleono venkis turkojn en batalo de Abukiro
 1814: Senrezulta, sed la plej sanga sur teritorio de Kanado, batalo de Lundy's Lane (apud Niagara Falls) kadre de brita-usona milito
 1819: En Kolombio, sendependistoj venkis monarkiistojn en la batalo de Pantano de Vargas
 1826: Kvin decembristoj estis pendumitaj
 1828: En Vieno fondiĝis fabriko de pianoj - Bösendorfer
 1893: Grekio: malfermo de la Korinta kanalo dispartiganta Peloponezon de la cetera teritorio, liganta Egean Maron (golfo de Korinto) kun Ionia Maro (Sarona Golfo) tra la Istmo de Korinto
 1895: En Sceaux okazis modesta nupto inter gesciencistoj franco Pierre Curie kaj polino Marie Curie
 1895: Bohemio: elektra tramo ekfunkciis en Teplice
 1898: Usono invadis Puerto Ricon
 1905: Koreio iĝis japana protektorato
 1909: Louis Blériot kiel unua per aviadilo Blériot XI transflugis la Manikan markolon
 1909: En Katalunio komenciĝas Tragika Semajno, serio de parte perfortaj protestoj kontraŭ varbigo de 40.000 hispanaj rezervistoj por uzo en Maroko
 Unua Mondmilito
 1915: Kapitano Lanoe Hawker iĝis unua brita flug-aso ricevinta Viktorian krucon
 1917: Nederlanda dancistino Mata Hari estis mortkondamnita de franca armea tribunalo pro spionado favore al Germanio
 1920: Batalo apud Sidoriv (proksime al Husiatyń, nuna Ternopila provinco) — Armeo de Ukraina Popola Respubliko frakasis bolŝevikojn
 1920: Soveta-Pola Milito:
 Malvenko de la pola 1-a Belorusa-Litova Divizio batalanta apud Roś (nordokcidente de Vaŭkavisk) kontraŭ 5 sovetaj divizioj, elirinta de ĉirkaŭigo - polaj perdoj: 150 mortintoj kaj vunditoj, 35 militkaptitoj, rusiaj perdoj: ĉ. 300 mortintoj kaj vunditoj, 100 militkaptitoj
 Al Varsovio alvenis franca-brita Interalianca Misio
 1921: Belgio kaj Luksemburgo ekonomie kaj valute unuiĝis, kio poste rezultigis kreon de Benelukso
 1923: Sovetunio: Karelia ASSR estis fondita
 1930: Voĉdono de la Centra Komitato de Komunista Partio de Sovetunio pri universala enkonduko de elementa lernejo
 1932: Pollando kaj Sovetunio subskribis en Moskvo pakton pri neagreso — rompitan de komunistoj en 1939 sen deklaro de la milito
 1934: Dum puĉo estis murdita kanceliero Engelbert Dollfuß - aŭstraj nazioj komencis sensukcesan provon transpreni regopovon kaj ligi Aŭstrion al Germanio
 1935: Konkordato de Jugoslavio kun Vatikano
 Hispana Enlanda Milito
 1937: Strategia venko de naciistoj en batalo de Brunete
 1938: Batalo de la Ebro komenciĝis
 1939: En apudvarsovia spioncentro la pola spionorganizaĵo transdonis al la brita kaj franca rezultojn de laboroj pri rompo de ĉifroj de la germana maŝino Enigma, faritaj de polaj kriptologoj Marian Rejewski, Jerzy Różycki kaj Henryk Zygalski
 Dua mondmilito:
 1940: Germana okupado de Pollando: Ĝenerala guberniestro Hans Frank deklaris al gemanaj oficistoj de Lublin-regiono, ke Ĝenerala Gubernio estos en la plej proksima tempo "libera de judoj" (Judenfrei); ĉefkomandanto de la Svisa Armeo, generalo Henri Guisan, ordonis kontraŭstari eblan germanan invadon; germana postkura ŝipo sinkigis en la Manika Markolo francan ŝipon transportanta de Britaj Insuloj al Francio 1100 soldatojn, kiuj ne aliĝis al generalo Charles de Gaulle kaj estis repatriigataj - pereis preskaŭ 400; batalo pri konvojo CW-8 (21 ŝipoj) sur la Manika Markolo - germanaj subakviĝistoj sinkigis 5 ŝipojn, damaĝis 2 destrojerojn kaj pluaj 5 ŝipoj
 1941: Germanaj regopovoj en Provinco Vartlando permesis al poloj uzi biciklojn nur por veturi al laborejo kaj reen; en la 34-a fulmomilita germana invado al Sovetunio la Ruĝa Armeo malfondis la Fronton de Rezervaj Armeoj, kies komandantoj transiris al staboj de du rezervaj Armeaj Grupoj, 32-a Armeo transiris al Fronto de Moĵajska Defend-Linio, 28-a, 29-a kaj 30-a al Okcidenta Fronto (ene de Orienta Fronto), 24 kaj 31-a al rezervaj grupoj; Ĉefepiskopo de Ukraina Grek-Katolika Eklezio en Lvovo eldonis paŝtistan epistolon, alvokantan al apogo de germanoj; Mediteraneo: sensukcesa nokta provo ataki havenon La-Valeto fare de itala militŝiparo
 1942: Operaco Reinhardt: SS kaj Gestapo pafmortigis en Tylawa (apud Dukla) ĉirkaŭ 800 judojn; Provinco Vartlando: en Poznań gvidantaro de Nacisocialisma Germana Laborista Partio asertis, ke ĝis nun nek unu polo volontule aliĝis al militservo en germana armeo, kaj Supera Landa Juĝejo konstatis, ke en Lodzo en la jaroj 1940-41 aperis konspire 9 revuoj; Orienta Fronto: 14-a Kirasita Korpuso de germana 6-a Armeo atingis Don nord-okcidente de Kalaĉ; nokte RAF atakis Duisburg; unuafoje en Ruĝa Armeo ekde Operaco Barbaroso aperis militaj pununuoj, kien estis sendataj soldatoj, kiuj faris krimojn
 1943: Porajmos: germanoj ekde la 26-a de februaro 1943 ĝis tiu ĉi tago lokigis en koncentrejo Aŭŝvico pli ol 20 mil ciganojn; Volinia masakro: ukrainoj murdis dekkelke da polaj familioj en Nowy Dwór (proksime al Kovel, nun en Volina provinco); Pola Rezistomovado: taĉmento de Kamparanaj Batalionoj el areo Przemyśl atakis germanan aŭtomobilon - oni akiris nutraĵon, 2 maŝinpistolojn kaj 4 pistolojn; Faŝisma Italio: Granda Faŝisma Konsilantaro faligis Beniton Mussolini post voĉdono de la tagordo prezentita de Dino Grandi Mussolini troviĝinta en malplimulto prezentas sian eksiĝon al reĝo Viktoro Emanuelo la 3-a, kiu samtage lin arestis helpe de korpuso de la Karabenistoj - posteula marŝalo Pietro Badoglio konsistigis registaron sen faŝistaj ministroj; unua atako de leningradaj partizanoj en la linio Pskovo-Ostrov - detruo de 3000 m de fervojlinio kaj 1900 m de telegraf-telefoniaj linioj; 8-a Aviada Armeo atakis Hamburgon
 1944: Pola Subtera Ŝtato: komandanto de Pola Enlanda Armeo distingis gvidantojn de la Varsovia geto kaj Bjalistoka geto pro la batalo kontraŭ okupanto; Germana polico pafmortigis en Nowa Ostrołęka (proksime al Grójec) dekkelkajn polojn, fuĝintaj de provizora koncentrejo; kompanio de la 71-a infanteria regimento de Pola Enlanda Armeo frakasis en ĉirkaŭaĵo de Undy (proksime al Zambrów) SS-taĉmenton kaj liberigis 150 eskortatajn sovetajn militkaptitojn taĉmento de EA ekregis Wolbrom frakasante deponejojn - forigis 6 ĉevalveturilojn da ŝuoj kun aliaj materialoj kaj 15 da nutraĵoj; usona 15-a Aviada Armeo atakis de sovetaj aerodromoj aerodromon en Mielec; trupoj de la 1-a Belorusa Fronto ĉirkaŭigis 3 germanajn diviziojn apud Bresto kaj atingis mezan Vistulon apud Dęblin kaj Puławy; nokte de la 25-a/26-a de julio okazis operaco "Ponto III": pola ekzila registaro liveris per aviadilo kurierojn al okupata Pollando, kiu revene al Italio kunportis akiritan apud Okcidenta Bugo raketon V-2 kune kun dokumentado kaj tri kurieroj al Britio; soveta gazetaro publikigis alvokon de 16 germanaj militkaptitaj generaloj al oficiroj de germanaj Armitaj fortoj pri forigo de Hitlera reĝimo kaj fino de la milito; kadre de Operaco Overlord komenciĝis Operaco Cobra - ekapero de usonanoj en Normandia pontokapo Saint-Lô
 1945: Oni subskribis britan-francan interkonsenton ke la francaj trupoj evekuiĝos de orienta Sirio kaj restos marborde de la okcidenta kaj en Libano, krom tio Francio kontrolos kelke da aerodromoj
 1945: Dua soveta okupado de Pollando: Augustów-traserĉo finiĝis en Suvalkio — la Ruĝa Armeo kaj NKVD, apogataj de 2 kompanioj de la Pola Popola Soldataro kaj sekureca servo de Augustów kaj Suwałki arestis kaj torturis pli ol 7 mil polojn, el kiuj preskaŭ 600 sekrete murdis landlime de Pollando kaj Belorusa SSR, apud Litova SSR
 1952: Anekso de Porto-Riko fare de Usono
 1957: Respubliko Tunizio proklamiĝis sub prezidanteco de Habib Burgiba
 1959: Unua aeroglita boato trairis Manikan Markolon dum iom pli ol du horoj
 1968: Papo Paŭlo la 6-a eldonis enciklikon Humanae vitae malpermesanta al katolikoj kontraŭkoncipon, dum la kulminanta seksa revolucio
 1976: Oni fotis la unuan fojon tiel nomatan marsan vizaĝon
 1978: Britino Louise Brown iĝis unua infano naskita post fekundigo in vitro
 1984: Soveta kosmonaŭtino Svetlana Savickaja kiel unua virino spertis eksterveturilan agadon
 1992: La 25-a Somera Olimpiko komenciĝis en Barcelono
 1995: Terorismo: 8 personoj pereis kaj 80 vundiĝis en bomba atenco en metroo de Parizo
 1996: Puĉo okazis en Burundo
 2000: Flugo 4590 de Air France: Concorde dumvoje de Flughaveno Parizo al Novjorko, kraŝis en Gonesse (Francio), mortigante ĉiujn 109 pasaĝerojn kaj kvar homojn sur la tero
 2000: Unua artikolo en Nupedia, la antaŭulo de Vikipedio, aperis kiel kontribuo pri maltonaleco
 2002: Abdul Kalam iĝis prezidento de Barato
 2006: Israela-Libana konflikto: 4 observantoj en internacia misio de UNIFIL pereis en israela raketa atako en suda Libano
 2007: Barato: Pratibha Patil kiel unua virino formale prezidentiĝis
 2007: Terorismo: en du sinmortigaj atencoj en Bagdado 50 personoj pereis kaj 135 vundiĝis
 2010: Retejo WikiLeaks publikigis sekretajn raportojn pri agado de la usona armeo en Afganio dum la Milito en Afganio (2001-2021)
 2011: Parlamento de Malto, kiel la lasta en Eŭropo, leĝigis eksgeedziĝon
 2014: Pola Sejmo vivigis Polan Kosman Agentejon, kiu iĝis membro de Eŭropa Kosma Agentejo
 2015: Kameruno: 19 personoj pereis kaj 62 vundiĝis en bombatenco de sinmortiginto en Maroua
 2018: En siria urbo As-Suŭajda loĝata ĉefe de druzoj en bombaj atencoj de Islama Ŝtato fare de 4 sinmortigintoj pereis pli ol 250 personoj, en tio ĉirkaŭ 63 ĝihadistoj
 2021: Katolika Eklezio: unuafoje celebrata Tago de Geavoj kaj Maljunuloj, enkondukita de papo Francisko
 2022: Invado de Rusio en Ukrainion 
 152-a tago de rusa agreso: Nokte Rusia armeo pripafis lernejon kaj kulturdomon en Ĉuhujivo; en Ĥersona provinco Ukraina Armeo detruis komandejon de Nacia Gvardio, kaj en Luganska provinco hotelon — pereis 100 armeanoj; laŭvica rusa helikoptero KA-52 estis pafalterigita;  prezidanto de Ukrainio sciigis, ke Rusio minacante realigas gasan militon kontraŭ Eŭropo; en Volinio ukrainoj paffaligis du senpilotajn aviadilojn, alflugintajn de Belorusio — unu persono pereis kaj 5 estis vunitaj pro falo al domo; la fronton atingis unuaj 6 britaj memmoviĝantaj kontraŭaviadilaj raketoj Stormer
 Mondreago: Al Pollando alvenis 5-miliona rifuĝinto el Ukrainio — en Germanio registriĝis pli ol 915 mil; Gazpromo: Nord Stream liveros 20% de gaso — prezidento de Rusio realigis siajn minacojn, prezidanto de Ukrainio sciigis, ke Rusio realigas gasan militon kontraŭ Eŭropo; Eŭropa Investa Banko konfirmis 1,59 mld da eŭroj por Ukrainio, unu miliardo estos tuj transdonita; en laŭvica usona helpofasko valora ĉ. 270 mln da dolaroj  Ukrainio ricevos i.a. ĝis 580 senpilotajn aviadilojn Phoenix Ghost kaj HIMARS — humanitara helpo de Usono atingis Ĉernihivon;
 2023: Pasinttage rusia armeo pripafis 7 lokojn en Sumia provinco elpafinte pli ol 100 pafaĵojn el diversaj armiloj ĉi-tage oni registris 136 eksplodojn, pripafitaj 17 lokoj en 10 komunumoj, kaj en Ĥersona provinco estis 46 pripafoj, falis 250 pafaĵoj; en pasinttaga pripafo de Kostjantinivka 3 personoj pereis, 10 estis vunditaj, kune kun 4 infanoj en la aĝo de 5-12 jaroj — Pavlo Kyrylenko: Laŭvica krimo de rusoj kontraŭ civila loĝantaro, farita konscie, kun malvarma sango kaj cinike; 6-a nokta pripafo de Kievo per sturmaj senpilotaj aviadiloj ĉi-monate (ĉiuj paffaligitaj); en nokta atako en Ĵitomira provinco estis damaĝita infrastrukturo, kaj en Ĉerkasa provinco senpilotaj aviadiloj trafis kampojn; ukraina parlmentano suspektita pri kunlaboro kun Rusio estis arestita
 Mondreago: En Pollando okazas aŭkcio de Depeche Mode favore al ukrainoj — oni gajnas partoprenon en la koncerto; Eŭropa Komisiono elspezis la 6-an porcion de 1,5 mld da eŭroj por Ukrainio el planitaj 18 mld da eŭroj; Radio Svoboda: en 2022 landoj de EU eldonis al civitanoj de Rusio preskaŭ 100 mi permesojn al restado (rekordo de 2008) — la plej multe permesoj kaj longterminaj vizoj ili ricevis en Germanio, Hispanio kaj Pollando, la plej malmulte en Rumanio, Luksemburgio kaj Malto (po kelkcent); estinta usona soldato de marinfanterio estis vundita en bataloj; Pentagono: nova usona militista helpo, valora 400 mln da dolaroj, ampleksas artileriajn pafaĵojn (kalibro 155 mm kaj 105 mm), 32 kirasitajn pafaĵojn Stryker kaj pli ol 28 mln da municieroj; 11-a konvojo de solduloj el Grupo Wagner, enveturis al Belorusio, unuafoje kun kirasitaj veturiloj; 38 el 54 afrikaj landoj ne sendis siajn gvidantojn al pintkunveno Rusio-Afriko

Esperantujo 
 2009: La 94-a Universala Kongreso de Esperanto komenciĝis en Bjalistoko (Pollando)
 2015: La 100-a UK 2015 komenciĝis en Lillo (Francio)
 2021: Virtuala Nitobe-simpozio, akompananta finitan Virtualan Kongreson de Esperanto, komenciĝas

Naskiĝoj 
 975: Thietmar von Merseburg, germana episkopo de Merseburg kaj kronikisto, kies Kroniko estas grava fonto pri la historio de Germanio kaj Pollando (m. 1018)
 1109: Afonso Henriques, unua reĝo de Portugalio, filo de Henriko de Burgonjo (m. 1185)
 1261: Arturo la 2-a, duko de Bretonio, filo de Johano la 2-a (m. 1312)
 1394: Jakobo la 1-a, reĝo de skotoj, murdita (m. 1437)
 1398: Francesco Filelfo, itala renesanca humanisto, filologo, pedagogo, helenisto kaj tradukisto (m. 1481)
 1556: (bapto) George Peele, angla dramisto kaj poeto, kunpropietulo de teatro (m. 1596)
 1575: Christoph Scheiner, germana jezuita pastro, fizikisto kaj astronomo (m. 1650)
 1654: Agostino Steffani, itala komponisto, diplomato kaj titulara episkopo (m. 1728)
 1669: Johann Ehrenfried Zschackwitz, germana historiisto kaj heraldikisto (m. 1744)
 1711: Lorenz Christoph Mizler, germana kuracisto, eldonisto kaj muziksciencisto vivanta en Pollando (m. 1778)
 1722: Jakab Fellner, hungara arkitekto de baroko (1780)
 1750: Henry Knox, usona militisto kaj politikisto, konata de la fortikaĵo Fort Knox (m. 1806)
 1753: Santiago de Liniers, hispana nobelo kaj militisto (m. 1810)
 1758: Ferenc Nyulas, hungara ĉefkuracisto de Transilvanujo, aŭtoro de la unua hungarlingva libro pri kemio (m. 1808)
 1818: Johann Jakob von Tschudi, svisa naturalisto, esploristo kaj ambasadoro en Brazilo (m. 1889)
 1844: Thomas Eakins, usona pentristo kaj skulptisto (m. 1916)
 1848: Arthur James Balfour, skota politikisto, ĉefministro de Unuiĝinta Reĝlando, konata de la Balfour-deklaro pri judoj (m. 1930)
 1863: Adolphe Retté, franca poeto kaj verkisto ligita kun anarkiismo kaj simbolismo (m. 1930)
 1864: Józef Teodorowicz, pola ĉefepiskopo, teologo de Katolika Armena Eklezio, predikisto, politikisto kaj parlamentano (m. 1938)
 1865: Nuno Baena, brazila kuracisto, kunfondinto de Brazila Klubo Esperanto, prezidanto de la 6-a Brazila Kongreso de Esperanto, aŭtoro de Ama Stelaro (m. 1922)
 1866: Georg Riesen, germana migradisto kaj klubestro (m. 1925)
 1867: Max Dauthendey, germana verkisto, poeto, pentristo kaj vojaĝisto mortinta sur Javo (m. 1918)
 1870: Maxfield Parrish, usona pentristo kaj ilustristo, konata de vidaj artoj (m. 1966)
 1875: Richard Ledermann, germana instruisto, gvidanto de la Esperanto-movado en Bavario, kunorganizanto de UK 1923, redaktinto de „Esperanto, ein Kulturfaktor“, kontribuanto al la revuo "Esperanto" (m. 1972)
 1893: Imre Zsögödi Nagy, rumania hungara pentristo, kunfondinto de gildo Barabás Miklós (m. 1976)
 1894: Gavrilo Princip, serba murdisto de arkiduko Franz Ferdinand (m. 1918)
 1903: Andor Ajtay, hungara aktoro kaj reĝisoro (m. 1975)
 1903: Viktor Vaszy, hungara komponisto kaj dirigento laboranta en Gaja Teatro kaj Teatro Madách (m. 1979)
 1905: Elias Canetti, aŭstra Nobelpremiita verkisto naskiĝinta en Ruse (m. 1994)
 1908: Stanisław Kasznica, pola konspira aganto, lasta komandanto de Naciaj Armitaj Fortoj, Anatemita Soldato, murdita (m. 1948)
 1920: Rosalind Franklin, brita molekula biologino (m. 1958)
 1922: John B. Goodenough, usona fizikisto Nobelpremiita (m. 2023)
 1927: Arminio Rothstein, aŭstra pedagogo, klaŭno kaj pupludisto (m. 1994)
 1930: Pál Réz, hungara literaturhistoriisto, tradukisto, redaktoro, frato de Ádám Réz (m. 2016)
 1932: Imre Ferenczy, hungara esperantisto (m. 2023)
 1934: Claude Zidi, franca reĝisoro kaj scenaristo, konata de la filmo Asteriks kaj Obeliks kontraŭ Cezaro
 1936: Károly Hajdó, rumania hungara muzikinstruisto, ĥorestro
 1937: Colin Renfrew, brita arkeologo okupiĝanta pri prahistorio de lingvoj (pralingvo) kaj radiokarbona datado
 1937: Elek Sövér, rumania hungara pentristo kaj grafikisto (m. 1982)
 1938: István Tibor Ughy, rumania hungara/hungara pentristo, grafikisto
 1941: Emmett Till, usona viktimo de murdo pro rasisma ideologio (m. 1955)
 1942: László Oberst, rumania hungara inĝeniero pri elektro kaj inventisto
 1943: Erika Steinbach, germana politikistino okupiĝanta pri forpelo de germanoj (1944–1950)
 1947: Aljaksandr Milinkeviĉ, sovetia, belorusa matematikisto, fizikisto kaj politikisto, distingita de Saĥarov-Premio
 1948: Márton Balázs, hungara instruisto, etnografo, folkloristo (n. 1867)
 1950: Klára Piroska B., hungara aktorino de la Teatro Tamási Áron de Sfântu Gheorghe
 1951: Zsuzsa Vetró Bodoni, rumania hungara grafikistino
 1954: David Grossman, israela verkisto
 1954: Jürgen Trittin, germana politikisto ekologia
 1955: Iman, somala-usona modelino
 1955: Egidio Miragoli, itala episkopo de Mondovì
 1956: Andy Goldsworthy, angla-skota skulptisto kaj fotisto, reprezentanto de naturarto
 1968: Shi Tao, ĉina ĵurnalisto kaj poeto, disidento
 1973: Hu Jia, ĉina aktivulo por civilaj rajtoj kaj mediprotekto, disidento
 1976: Timur Mucurajev, rusia karateisto, bardo
 1978: Louise Brown, angla poŝtoficistino, la unua infano naskita rezulte de fekundigo in vitro
 1980: Cha Du-ri, sudkorea futbalisto, reprezentanto de la Sudkorea nacia teamo de futbalo
 1986: Emilia Szabłowska, pola piedbato-boksistino, gajnintino de pluraj Mond-Pokaloj, vicmondĉampionino
 1990: Krzysztof Truskolaski, pola politikisto, kontribuinta al fondo de la Parlamenta Grupo Apoganta Esperanton

Mortoj 
 306: Konstancio Ĥloro, imperiestro de Romio, patro de Konstantino la 1-a de la Romia Imperio (n. 250)
 1182: Maria de Bulonjo, grafino de Bulonjo (n. 1136)
 1471: Tomaso el Kempis, germana teologo kaj mistikulo, apartenanta al mistikismo rejna-flandra, aŭtoro de la libro Pri imitado de Kristo, anglikana sanktulo (n. 1379)
 1492: Inocento la 8-a, papo konata de la buleo Dezirante kun tre forta ardo (n. 1432)
 1564: Ferdinando la 1-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1503)
 1572: Icĥak Lurja, juda rabeno studanta Zoharon, patro de la moderna kabalo el Safed, konata de kompilita verko Vivarbo, preferanta paroli nur en la hebrea lingvo (n. 1534)
 1616: Andreas Libavius, germana filozofo, kuracisto kaj alkemiisto, priskribis estigon de klorida acido, profesoro de la Universitato de Jena (naskiĝis ĉirkaŭ 1555)
 1660: Johann Praetorius, germana komponisto kaj orgenisto de la Nordgermana Orgenskolo (n. 1595)
 1739: Benedetto Marcello, itala komponisto de baroko, frato de Alessandro Marcello (n. 1686)
 1790: Johann Bernhard Basedow, germana klerisma pedagogo (n. 1724)
 1794: André Chénier, franca poeto, ligita kun grek-romia antikvo, murdita (n. 1762)
1802: Friedrich Karl Joseph von Erthal, germana teologo kaj majenca ĉefepiskopo kaj princo-elektisto (n. 1719)
 1818: András Dugonics, hungara-kroata pastro, verkisto, profesoro (n. 1740)
 1834: Samuel Taylor Coleridge, angla poeto, konata de La poemo de la maljuna maristo (n. 1772)
 1845: Adolph annsdörfer, germana studento, la lasta viktimo de studenta pikarmila duelo
 1846: Louis Bonaparte, reĝo de reĝlando Holando, frato de Napoleono Bonaparte (n. 1778)
 1857: Hippolyte Lecomte, franca pentristo de historiaj bildoj kaj pejzaĝoj (n. 1781)
 1861: Jonas Furrer, svisa politikisto, prezidanto de Svisa Dieto (n. 1805)
 1884: Frigyes Feszl, hungara arkitekto, majstro de la hungara romantikismo, konata i.a. de la Granda Sinagogo de Budapeŝto, Sinagogo de Pécs aŭ maŭzoleo pri Ferenc Deák (n. 1821)
 1887: John Taylor, angla mormona pioniro, kunlaboranto de Joseph Smith (n. 1808)
 1888: Hermann Bonitz, germana klasika filologo kaj edukadteoriisto (n. 1814)
 1897: Josef Boleslav Pecka, ĉeĥa laborista poeto (n. 1849)
 1899: Niklaus Riggenbach, svisa inĝeniero kaj inventinto pri dentorela fervojo (n. 1817)
 1911: Carmen Salles y Barangueras, hispana monakino, fondintino de katolika ordeno, sanktulino (n. 1848)
 1915: Ödön Székely, hungara instruisto, verkisto (n. 1813)
 1918: Árpád Abonyi, hungara verkisto kaj ĵurnalisto (n. 1865)
 1928: Moina Mathers, franca artistino kaj okultistino, fratino de Henri Bergson (n. 1865)
 1934: Engelbert Dollfuß, Kanceliero de Aŭstrio (n. 1892)
 1936: Ferenc Báthori, hungara lingvosciencisto kaj etnografo (n. 1860)
 1950: Elisabeth Langgässer, germana katolika verkistino, pedagogino (n. 1899)
 1951: Robert William Seton-Watson, brita historiisto kontribuinta al disdivido de Aŭstrio-Hungario dum la unua mondmilito (n. 1879)
 1955: Isaak Dunajevskij, sovetia  komponisto, konata de la sovetia ĵazo kaj muzikaĵo por la teatraĵo La geedziĝo de Figaro, muzika direktoro de la teatro Hermitage (n. 1900)
 1962: András Bálint, rumania hungara lokhistoriisto (n. 1862)
 1969: Otto Dix, germana pentristo kaj grafikisto (n. 1891)
 1969: Witold Gombrowicz, pola verkisto, aŭtoro de la romano Ferdydurke, konata reprezentanto de ekzistadismo kaj postmodernismo (n. 1904)
 1969: Eszter Zilahi Farmos, hungara poetino vivanta ankaŭ en Germanio kaj Usono (n. 1889)
 1980: Vladimir Visockij, sovetia kaj rusa poeto, muzikisto, bardo kaj aktoro (n. 1938)
 1984: Uladzimir Karatkjeviĉ, sovetia belorusa verkisto, tradukisto, kinoscenaristo kaj publicisto (n. 1930)
1984: Paul Franke, germana eldonisto, redaktoro de "Film-Kurier" (n. 1881)
 1986: Endre Illés, hungara verkisto, tradukisto, kritikisto kaj eldonisto, enestanta en Hungara Antologio (n. 1902)
 1986: Vincente Minnelli, usona reĝisoro (n. 1903)
 1995: Osvaldo Pugliese, argentina tango-muzikisto, komunisto (n. 1905)
 1996: Ernő Wagner, rumania hungara historiisto (n. 1935)
 1997: Natallia Arsiennieva, belorusa dramistino, poetino kaj tradukistino, cenzurita en Sovetunio, laborantino de la Radio Libera Eŭropo (n. 1903)
 1997: Ben Hogan, usona golfludisto (n. 1912)
 2000: Kazimierz Flatau, pola klavicenisto, astrologo, tradukisto, lekciisto de fiziko en Universitato Adam Mickiewicz en Poznań (n. 1910)
 2000: Leopoldo Knoedt, brazila esperantisto kaj tradukisto, membro de la Akademio de Esperanto, honora membro de UEA (n. 1921)
 2001: Josef Klaus, aŭstra politikisto, membro de Aŭstria Popola Partio, kanceliero (n. 1910)
 2003: Gerhard Kalckhoff, germana esperantisto, fakdelegito de UEA pri terminologio, prezidanto de Internacia Scienca Asocio Esperanta, kunlaborinto de PIV (n. 1907)
 2005: Albert Mangelsdorff, germana ĵaztrombonisto (n. 1928)
 2006: Janka Bryl, sovetia, belorusa verkisto kaj tradukisto, klasikulo de la belorusa literaturo (n. 1917)
 2012: Franz West, aŭstra skulptisto kaj pentristo de kolaĝoj (n. 1947)
 2013: Bernadette Lafont, franca filma kaj televida aktorino, reprezentantino de la Franca Nova Ondo (n. 1938)
 2018: György Szepesi, hungara sporta ĵurnalisto, kunlaboristo (n. 1922)
 2019: Beji Caid Essebsi, prezidento de Tunizo (n. 1926)
 2020: Bernard Ładysz, pola oper-kantisto (basbaritono), aktoro, soldato de Pola Enlanda Armeo partoprenanta Operacon Tempesto en Vilno-regiono (n. 1922)
 2021: Otelo Saraiva de Carvalho, portugala militisto kaj politikisto, kungvidanto de la Revolucio de la Diantoj (n. 1936)
 2021: Horst Schuller Anger, transilvania germanisto kaj ĵurnalisto (n. 1940)
 2022: David Trimble, nord-irlanda politikisto kaj juristo, Nobelpremiita pro Interkonsento de Sankta Vendredo (n. 1944)

Specialaj tagoj kaj festoj 
 Festoj kaj rememoroj en Katolika Eklezio:
 Sankta apostolo Jakobo la pli aĝa
 Sankta Kristoforo, Patrona Sanktulo de ŝoforoj
 Galegio : Nacia tago
 Tunizio: Tago de la respubliko (1957)

Tagoj de semajno 

La 25-a de julio estas (laŭ gregoria kalendaro):

 Dimanĉo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
 Lundo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
 Mardo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
 Merkredo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
 Ĵaŭdo en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;
 Vendredo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098;
 Sabato en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099.

 
Almanako
25
07
0725