alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1 E13 m

Kako bi pomogla pri usporedbi razdaljina ova stranica navodi dužine koje počinju od 1013 m (10 Tm ili 10.000 miliona km ili 67 astronomskih jedinica).

Dužine manje od 1013 m

 1,06 m — 71 AJ — Razdaljina Pioneera 11 u martu 2006.
 1,14 m — 76 AJ — Perihelna razdaljina 90377 Sedne
 1,18 m — 79 AJ — Razdaljina Voyagera 2 u martu 2006.
 1,35 m — 90 AJ — Trenutna razdaljina 90377 Sedne
 1,35 m — 90 AJ — Razdaljina Pioneera 10 u martu 2006.
 1,4 m — 93 AJ — Procijenjeni promjer Sunčevog sistema
 1,45 m — 97 AJ — Trenutna razdaljina Erisa (sada blizu njegovog afela)
 1,47 m — 98 AJ — Razdaljina Voyagera 1 u martu 2006.
 2,59 m — 172 AJ — Jedan svjetlosni dan
 5,57 m — 371 AJ — Afelska razdaljina komete Hale-Bopp

Dužine veće od 1014 m

V. također 
 Redovi veličine (dužina)

13
1 E14 m

Kako bi pomogla pri usporedbi razdaljina ova stranica navodi dužine koje počinju od 1014 m (100 Tm ili 100.000 miliona km ili 670 astronomskih jedinica).

Dužine manje od 1014 m

 1,46 m — 975 AJ — Afelska razdaljina 90377 Sedne
 1,81 m — 1210 AJ — Jedan svjetlosni tjedan
 7,04 m — 4700 AJ — Afelska razdaljina kometee Hyakutake (trenutna orbita)
 7,77 m — 5180 AJ — Jedan svjetlosni mjesec

Dužine veće od 1015 m

V. također 
 Redovi veličine (dužina)

14
1 E15 m

Kako bi pomogla pri usporedbi razdaljina ova stranica navodi dužine koje počinju od 1015 m (1 Pm ili 1,000.000 miliona km ili 6.700 astronomskih jedinica ili 0,11 svjetlosnih godina).

Razdaljine manje od 1015 m

 7,5 m — 50.000 AJ — Vanjski radijus Oortovog oblaka
 7,7 m — 52.000 AU — Afelska razdaljina Velike dnevne komete 1910
 9,5 m — 63.000 AJ — Jedna svjetlosna godina, razdaljina koju proputuje svjetlost u jednoj godini

Razdaljine veće od 1016 m

V. također 
 Redovi veličine (dužina)

15

zh:拍米
1 E16 m

Kako bi pomogla pri usporedbi razdaljina ova stranica navodi dužine koje počinju od 1016 m (10 Pm ili 67.000 AJ, 1,1 svjetlosnih godina).

Dužine manje od 1016 m

 1,5 m — 1,6 svjetlosnih godina — Vanjski radijus Oortovog oblaka
 3,08568 m — 3,2616 svjetlosnih godina — 1 parsek
 3,97 m — 4,2 svjetlosne godine — Razdaljina od Proxime Centauri (zvijezde najbliže Suncu)
 8,13 m — 8,6 svjetlosnih godina — Razdaljina od Siriusa

Razdaljine veće od 1017 m

V. također 
 Popis najbližih zvijezda
 Redovi veličine (dužina)

16
1 E17 m

Kako bi pomogla pri usporedbi razdaljina ova stranica navodi dužine koje počinju od 1017 m (100 Pm ili 11 svjetlosnih godina) i 1018 m (110 svjetlosnih godina).

Razdaljine manje od 1017 m

 1,1 m — 12 svjetlosnih godina — Razdaljina od Tau Cetija
 2,4 m — 25 svjetlosnih godina — Razdaljina od Vege
 2,6 m — 27 svjetlosnih godina — Razdaljina od Chare, zvijezde približno sjajne kao i Sunce. Njegov slab sjaj daje ideju kako bi Sunce izgledalo kada se gleda s takve razdaljine.
 3,5 m — 33 svjetlosne godine — Promjer Orionove maglice
 3,5 m — 37 svjetlosnih godina — Razdaljina od Arcturusa
 4,0 m — 42 svjetlosne godine — Razdaljina od Capelle
 6,2 m — 65 svjetlosnih godina — Razdaljina od Aldebarana

Razdaljine veće od 1018 m

V. također 
 Popis najsjajnijih zvijezda
 Popis najbližih zvijezda
 Redovi veličine (dužina)

17
1 E18 m

Kako bi pomogla pri usporedbi razdaljina ova stranica navodi dužine koje počinju od 1018 m (1 Em ili 110 svjetlosnih godina).

Razdaljine manje od 1018 m

 1,4 m — 145 svjetlosnih godina — Promjer Messierovog objekta 13 (tipičnog globularnog jata)
 2,1 m — 200 svjetlosnih godina — promjer maglice Eta Carinae
 3,1 m — 310 svjetlosnih godina — Razdaljina od Canopusa prema Hipaccosu
 4,0 m — 430 svjetlosnih godina — Razdaljina od Betelgeza po Hipparcosu
 6 m — 600 svjetlosnih godina — Promjer Omege Centauri (jednog od najvećih globularnih jata, koje možda sadrži preko milion zvijezda)
 7,3 m — 730 svjetlosnih godina — Razdaljina od Rigela prema Hipparcosu
 9,5 m — 900 svjetlosnih godina — Promjer Maglice Tarantula
 9,5 m — 1000 svjetlosnih godina — Razdaljina od pulsara PSR 1257+12

Razdaljine veće od 1019 m

V. također 
 Popis najsjajnijih zvijezda
 Redovi veličine (dužina)

18
1 E19 m

Kako bi pomogla pri usporedbi redova veličine, ova stranica navodi razdaljine koje počinju od 1019 m (10 Em ili 1.100 svjetlosnih godina).

Razdaljine manje od 1019 m

 1,4 m — 1.500 svjetlosnih godina — Prosječna debljina diska galaksije Mliječni put na Sunčevoj lokaciji
 1,5 m — 1.600 svjetlosnih godina — Razdaljina od Orionove maglice
 3,08568 m — 3.261,6 svjetlosnih godina — 1 kiloparsek
 3,1 m — 3.200 svjetlosnih godina — Razdaljina od Deneba prema Hipparcosu
 4,6 m — 4.900 svjetlosnih godina — Razdaljina od OGLE-TR-56, prve ekstrasolarne planete otkrivene korištenjem tranzitnom metodom
 4,7 m — 5.000 svjetlosnih godina — Razdaljina od maglice Boomerang, najhladnjijeg poznatog mjesta (1 K)
 5,3 m — 5.600 svjetlosnih godina — Razdaljina od globularnog jata M4 i ekstrasolarne planete PSR B1620-26c u njemu
 6,1 m — 6.500 svjetlosnih godina — Razdaljina od Perzejeve grane (druge spiralne ruke galaksije Mliječni put)
 7,1 m — 7.500 svjetlosnih godina — Razdaljina od Eta Carinae

Razdaljine veće od 1020 m

V. također 
 Popis najsjajnijih zvijezda
 Redovi veličine (dužina)

19
1 E20 m

Kako bi pomogli pri usporedbi redova veličine, ova stranica navodi razdaljine koje počinju od 1020 m (100 Em ili 11.000 svjetlosnih godina).

Razdaljine manje od 1020 m

 1,5 m — 16.000 svjetlosnih godina — promjer Malog Magelanovog oblaka, patuljaste galaksije u orbiti oko Mliječnog puta
 2,0 m — 21.500 svjetlosnih godina — Razdaljina od OGLE-2005-BLG-390Lb, najudaljenije poznate planete i najsličnije Zemlji
 2,4 m — 25.000 svjetlosnih godina — Razdaljina od Patuljaste galaksije Canis Major
 2,6 m — 28.000 svjetlosnih godina — Razdaljina od središta galaksije
 8,3 m — 88.000 svjetlosnih godina — Razdaljina od Patuljaste eliptične galaksije Sagittarius
 9,5 m — 100.000 svjetlosnih godina — Promjer diska galaksije Mliječni put

Razdaljine veće od 1021 m

V. također 
 Popis najbližih galaksija
 Redovi veličine (dužina)

20
1 E21 m

Kako bi pomogla pri usporedbi redova veličina, ova stranica navodi razdaljine koje počinju od 1021 m (1 Zm ili 110.000 svjetlosnih godina).

Razdaljine manje od 1021 m

 1,7 m — 179.000 svjetlosnih godina — Razdaljina od Veliki Magelanov oblak, najveće satelitske galaksije Mliječnog puta
 2,0 m — 210.000 svjetlosnih godina — Razdaljina od Malog Magelanovog oblaka
 2,8 m — 300.000 svjetlosnih godina — Razdaljina od Intergalaktičkog lutalice, jednog od najudaljenijih globularnih jata Mliječnog puta
 8,5 m — 900.000 svjetlosnih godina — Razdaljina od Patuljaste galaksije Leo I, najudaljenije poznate satelitske galaksije Mliječnog puta

Razdaljine veće od 1022 m

V. također 
 Popis najbližih galaksija
 Redovi veličine (dužina)

21
1 E22 m

Kako bi pomogli pri usporedbi redova veličine, ova stranica navodi razdaljine koje počinju od 1022 m (10 Zm ili 1,1 milion svjetlosnih godina).

Razdaljine manje od 1022 m

 2,4 m — 2,5 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od galaksije Andromeda
 3,08568 m — 3,2616 miliona svjetlosnih godina — 1 megaparsek
 4,0 m — 4,2 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od IC 10, udaljenog člana lokalne grupe galaksija
 5,7 m — 6 miliona svjetlosnih godina — Promjer velike difuzne galaksije IC 1101
 9,5 m — 10 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od Skulptorske galaksije u Skulptorskoj grupi galaksija
 9,5 m — 10 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od Maffei 1, najbliže divovske eliptične galaksije u grupi Maffei 1

Razdaljine veće od 1023 m

V. također 
 Popis najbližih galaksija
 Redovi veličine (dužina)

22
1 E23 m

Kako bi pomogli pri usporedbi redova veličine, ova stranica navodi razdaljine koje počinju od 1023 m (100 Zm ili 11 miliona svjetlosnih godina).

Razdaljine manje od 1023 m

 1,4 m — 15 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od galaksije Centaurus A 
 2,5 m — 27 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od galaksije Pinwheel
 2,8 m — 30 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od galaksije Sombrero
 5,7 m — 60 miliona svjetlosnih godina — Približna razdaljina od Jata Virgo, najbliže galaktičkog jata
 6,2 m — 65 miliona svjetlosnih godina — Približna razdaljina od Jata Fornax
 8,0 m — 85 miliona svjetlosnih godina — Približna razdaljina od Jata Eridanus

Razdaljine veće od 1024 m

V. također 
 Redovi veličine (dužina)

23
1 E24 m

Kako bi pomogla pri usporedbi redova veličine, ova stranica navodi razdaljine koje počinju od 1024 m (1 Ym ili 110 miliona svjetlosnih godina).

Razdaljine manje od 1024 m

 1,2 m — 127 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od najbliže zamijećene provale gama zraka GRB 980425
 1,3 m — 140 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od Jata Centaurus koje tvore galaksije, najbližeg velikog superjata
 1,9 m — 200 miliona svjetlosnih godina — promjer Lokalnog superjata
 2,8 m — 300 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od Jata Coma
 3,2 m — 340 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od Stephanovog kvinteta
 4,7 m — 500 miliona svjetlosnih godina — Dužina Velikog zida, druge najveće ikad primjećene superstrukture u univerzumu
 6,1 m — 650 miliona svjetlosnih godina — razdaljina od superjata Shapley
 8,5 m — 900 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od jata Horologium

Razdaljine veće od 1025 m

V. također 
 Redovi veličine (dužina)

24
1 E25 m

Kako bi pomogla pri usporedbi redova veličine, ova stranica navodi razdaljine koje počinju od 1025 m (10 Ym ili 1.100 miliona svjetlosnih godina). Na ovoj razini valja uzeti u obzir širenje univerzuma. Razdaljina ovih objekata je izvedena od izmjerenog crvenog pomaka, koji ovisi o različitim kozmološkim modelima.

Razdaljine manje od 1025 m

 1,37 m - Dužina najveće poznate kozmičke strukture, Sloanovog velikog zida.
 1,8 m — crveni pomak 0,16 — 1.900 miliona svjetlosnih godina — Razdaljina od kvazara 3C273 (razdaljina koju proputuje svjetlost)
 3,3 m — 3,500 miliona svjetlosnih godina — Maksimalna razdaljina Istraživanja galaktičkog crvenog pomaka 2dF (razdaljina koju proputuje svjetlost)
 7,5 m — crveni pomak 0,95 — 8.000 miliona svjetlosnih godina — Približna razdaljina od supernove SN 2002dd u Hubbleovom dubokom polju Sjever (razdaljina koju proputuje svjetlost)
 8,5 m — crveni pomak 1,6 — 9.000 miliona svjetlosnih godina — Približna razdaljina od provale gama zraka GRB 990123 (razdaljina koju proputuje svjetlost)

Razdaljine veće od 1026 m

V. također 
 Redovi veličine (dužina)

25
1 E26 m

Kako bi pomogla pri usporedbi redova veličine, ova stranica navodi razdaljine koje počinju od 1026 m (100 Ym ili 11.000 miliona svjetlosnih godina). Na ovoj razini valja uzeti u obzir širenje univerzuma. Razdaljina ovih objekata je izvedena od izmjerenog crvenog pomaka, koji ovisi o različitim kozmološkim modelima.

Razdaljine manje od 1026 m

 1,3 m — crveni pomak 6,41 — 13.000 miliona svjetlosnih godina — razdaljina od kvazara SDSS J1148+5251
 1,3 m — crveni pomak 10 — 13.200 miliona svjetlosnih godina — razdaljina od galaksije Abell 1835 IR1916 (osporeno)
 1,3 m — crveni pomak 1000 — 13.700 miliona svjetlosnih godina — razdaljina od kozmičkog mikrovalnog pozadinskog zračenja; radijus univerzuma koji se može promatrati
 2,6 m — 27.400 miliona svjetlosnih godina — promjer univerzuma koji se može promatrati; razdaljineveće od ovog su u fizičkom smislu besmislee
 4,4 m — 46.000 miliona svjetlosnih godina — radijus univerzuma (ko-pokretna razdaljina)
 5,9 m — 62.000 miliona svjetlosnih godina — kozmološki horizont događanja: najveća ko-pokretna razdaljina s koje će promatrače na ovoj lokaciji svjetlost ikada dosegnuti u budućnosti
 »1027 m — veličina svemira iza kozmičkog svjetlosnog horizonta, ovisi o zaobljenosti; ako je nula (npr. ako je univerzum prostorno ravan), vrijednost je beskonačna (v. oblik univerzuma)

Vanjski linkovi 
 Ned Wright's Javascript Cosmology Calculator
 Logarithmic Maps of the Universe

V. također 
 Redovi veličine (dužina)

26
Gudea

Gudea je bio vladar (ensi) grada Lagaša u Južnoj Mezopotamiji koji je vladao cca. 2144 - 2124. pne.. Vjerojatno nije bio porijeklom iz grada, ali je bio oženio Ninallu, kći vladara Urbabe (2164 - 2144. pne.) od Lagaša, postavši tako dijelom kraljevske kuće Lagaša. Naslijedio ga je sin Ur-Ningirsu.

Natpisi 

Natpisi spominju hramove koje je Gudea podigao u Uru, Nippuru, Adabu, Uruku i Bad-Tibiri. Ovo ukazuje na snažan utjecaj Gudee na cijeli Sumer. Njegov prethodnik Urbaba je svoju kći Enanepada učinio vrhovnom svećenicom Nanne u Uru, što ukazuje da je i on imao veliku političku moć.

Gudea je odabrao titulu ensi (gradski kralj ili guverner) umjesto uzvišenije titule lugal (akadski sharrum); iako je sam sebe nazivao "bogom Lagaša". Gudea je za sebe tvrdio da je bio osvojio Elam i Anshan, ali njegovi natpisi naglasak daju izgradnji kanala za navodnjavanje i hramoova, kao i stvaranje dragocjenih poklona za bogove. Materijali za izgradnju tih građevina i statua su dolazili iz svih dijelova zapadne Azije: cedrovina iz planina Amanus, kamenje iz Libanona, bakar iz sjeverne Arabije, zlato i drago kamenje iz pustinja između Kanaana i Egipta, dolerit iz Magana (Oman), te drvo iz Dilmuna (Bahrein).

Kako je moć Akadskog carstva nestajala, tako je Lagaš ponovno proglasio nezavisnost, ovaj put pod Puzer-Mamom, koji se proglasio lugulom, ili kraljem Lagaša. Nakon toga se ova titula neće spominjati uz Lagaša, barem ne do kraja gudejskog perioda. Lagaški vladari, uključujući Ur-Ningirsua i Ur-Baua, čije su vladavine prethodile Gudeinoj, su sebe nazivali ensijima ili guvernerima Lagaša,a izraz lugul koristili samo za bogove i njihovo srodstvo, ali nikada u političkom smislu. Nastavak korištenja izraza ‘lugul’ za bogova izgleda ukazuje na svjesni pokušaj vladara da istaknu svoju skromnost u odnost na svijet - da li je ona bila iskrena ili politički motivirana je nepoznato.

Vladari
Petroglif

Petroglifi su slike na stijeni, obično napravljene od prahistorijskih, najčešće neolitskih ljudi. Bili su važan oblik simbola prije pronalaska pisma, te služili u svrhu komunikacije od oko 10.000 godina pne. do suvremenog doba, ovisno o kulturi i mjestu. Riječ dolazi od grčkih riječi petros sto znači "kamen" i glyphein što znači "to rezbariti" (prvotno je nastala u francuskom kao pétroglyphe).

Izraz petroglif se ne bi trebao miješati s izrazom piktograf, koji predstavlja uopćenu ilustraciju, odnosno širi oblik pećinske umjetnosti. Petroforme, ili nakupine i oblici velikog kamenja i stijena na zemlji, također predstavljaju drukčiji pojam.

Vanjske veze 

 The Rock Art Pages
 Petroglyph Provincial Park Official Website 
 Northumberland Rock Art 
 Debunking of Ogam theory about West Virginia petroglyphs 
 A rival interpretation of the West Virginia petroglyphs 
 Kyrgyz petroglyphs
 Cholpon-Ata petroglyphs, Kyrgyzstan
 Giraffe carvings on Dabous Rock, Air Mountains, Niger
 Rock engraving sites in Central Africa
 Shamanism and rock art among the San people of the Kalahari
 Rock Art Research Institute website (Witwatersrand)
 Rock Art Studies: A Bibliographic Database  Bancroft Library's 14000+ citations to rock art literature.

 
Prahistorijska arheološka nalazišta
Prahistorijska umjetnost
Rødøy

Rødøy je općina u okrugu Nordland u Norveškoj. Sastoji se od otoka koji se nalazi van drugoj najvećeg ledenjaka u Norveškoj, Svartisena. Otok Rødøy je u obliku lava, što je našlo svoj odraz i na općinski grb.

Opštine u Norveškoj
Nordland

Nordland je okrug u Norveškoj, koji graniči s Tromsom na jugu, Nord-Trøndelagom na jugu, Norrbottens länom u Švedskoj na istoku, Västerbottens länom na jugoistoku i Atlantskim oceanom (Norveškim morem) na zapadu. Uprava okruga je u Bodøu. Udaljenim arktičkim otokom Jan Mayen se upravljalo iz Nordlanda od 1995. Nordland je najjužniji okrug Sjeverne Norveške.

Okrug je nekad bio poznat pod nazivom Nordlandene amt.

Općine 

Okrug Nordland ima ukupno 44 općine (ne računajući nenastanjeni Jan Mayen):
<table><ol>
<li>Alstahaug
<li>Andøy
<li>Ballangen
<li>Beiarn
<li>Bindal
<li>Bø
<li>Bodø
<li>Brønnøy
<li>Dønna
<li>Evenes
<li>Fauske
<li>Flakstad
<li>Gildeskål
<li>Grane
<li>Hadsel
<li>Hamarøy
<li>Hattfjelldal
<li>Hemnes
<li>Herøy
<li>Leirfjord
<li>Lødingen
<li>Lurøy</ol><ol start=23>
<li>Meløy
<li>Moskenes
<li>Narvik
<li>Nesna
<li>Øksnes
<li>Rana
<li>Rødøy
<li>Røst
<li>Saltdal
<li>Sømna
<li>Sørfold
<li>Sortland
<li>Steigen
<li>Tjeldsund
<li>Træna
<li>Tysfjord
<li>Værøy
<li>Vågan
<li>Vefsn
<li>Vega
<li>Vestvågøy
<li>Vevelstad</ol></table>

Izvori 
 Tollefsrud, J.; Tjørve, E.; Hermansen, P.: Perler i Norsk Natur - En Veiviser. Aschehoug, 1991.
 Moen, A. 1998. Nasjonalatlas for Norge: Vegetasjon. Statens Kartverk, Hønefoss.
 Norwegian Meteorological Institute ( ).

Eksterni linkovi 

 Satellite picture by NASA showing northern part of Nordland and most of Troms 
 Artscape Nordland 
 10,500-year old human settlement in Leirfjord (Norwegian)
 Deep water corals 
 Vega - new Unesco World Heritage Site (pdf) 
 Junkerdal National Park in Saltdal
 Rago National Park
 Børgefjell National Park
 Møysalen National Park
 Saltfjellet-Svartisen National Park - the most varied in Norway
 Norwegian Mountain Touring Association (DNT) 

Okruzi u Norveškoj
Historija skijanja

Historija skijanja odnosno putovanja na snijegu uz pomoć skija duga je skoro pet milenijuma.

Drevna historija 

Prvi dokazi o postojanju skija su 4500 ili 5000 godina stari pećinski crteži u Rødøyu u Norveškoj koji pokazuju čovjeka na skijama kako drži štap. Također su pronađeni ostaci skija u močvarama, a najstarija skija je iz Hotinga u Švedskoj, oko 4500 godina stara. Najstariji ljudi koji su skijali u drevnoj Fenoskandiji su vjerojatno bili daleko preci modernih Saamija. U drevnim historijskim zapisima postoji spomen ljudi zvanih Skrithifinns ili "skijajući Finci". Međutim, nije posve sigurno tko su zapravo bili Skrithifinns .

Riječ skija potječe iz staronordijske riječ skíð koja je značila "drveni štap ", . U modernom norveškom se ova riječ izgovara . Riječ se danas koristi u većini jezika u svijetu. Jezici kao engleski i francuski koriste izgovor "ski". Jezici kao italijanski koriste je kao norveški, uz modificirano ispisivanje: "sci". Njemački i španski su adaptirali riječ svojim lingvističkim pravilima; "Schier" i "esquís". Zanimljivo je da su mnogi jezici od te riječi napravili glagol kao što "to ski" u engleskom, "sciare" na italijanskom i "skijati" na srpskohrvatskom, što nije moguće učiniti na norveškom. Na švedskom, koji je srodan norveškom, riječ je "skidor" (pl.). Međutim finski jezik ima svoje drevne riječi za skiju i skijanje. Finska skija je suksi a skijanje je hiihtää.

Drugi historijski izvore navode da skijanje u Iranu datira oko 2000. pne, kada se vjeruje da su drevna plemena proizvodila sanjke od životinjskih koža.

Povezano 
 Skijanje
 Snowboarding

Literatura 
 Norway, The Northern Playground by Cecil Slingsby, .
 How the English Made the Alps by Jim Ring, 
 High Odyssey by Eugene Rose. The story of Orland Bartholomew's 1928 ski traverse of California's High Sierra (available from the Sequoia Natural History Association).
 Crossing An Alpine Pass On Ski by Sir Arthur Conan Doyle, published in "The Strand" magazine, 1894

Vanjske veze 

 International Skiing History Association 
 Retro Ski
 Snowshoe Thompson, poštar na skijama iz Sierra Nevade.
Muzeji
 Skijaški muzeji širom svijeta 
Iran
 Iranska skijaška federacija
SAD
 Skijaški muzej Nove Engleske u Franconiji u New Hampshireu 
 Colorado Skijaški muzej u Vailu
 Američka nacionalna skijaška hala slave i uzej u Ishpemingu
Norveška
 Skijaški muzej Holmenkollen u Oslo
 Skijaški muzej Kongsberg u Kongsbergu
 Norsk skieventyr, u Morgedalu u Norveškoj

Skijanje
Skijanje
25. vijek pne.

25. vijek pne. je vijek koji je započeo godine 2500. pne. a završio godine 2401. pne.

Događaji 
 2900. pne. - 2334. pne. -- Mezopotamski ratovi Ranog dinastičkog perioda 
 2494. pne.—Kraj Četvrte dinastije i početak Pete dinastije u Egiptu. Faraon Shepseskaf umro. Faraon Userkaf počeo vladati.
 2460. pne. - Početak Šeste egipatske dinastije.
 2450. pne. - Kraj Ranog dinastičkog IIIa perioda i početak Ranog dinastičkog IIIb perioda u Mezopotamiji.

Važne ličnosti

Pronalasci, otkrića, pojave 
 Civilizacija Harappe, na svom vrhuncu, pokriva područje od oko 480,000 km². Njeno središte leži u dolini Inda u današnjem Pakistanu, ali su naselja proširena i na Makransku obalu, Baludžistan, Afganistan, istočni Punjab, Kutch i Saurashtru. Ona uključuju gradove kao što su Harappa, Mohenjo-daro, Kalibangan, Dholavira te luke kao Lothal, Sutkagen-dor i Sotka-koh te brojna sela.

-5
 
-75
Userkaf

Userkaf je bio osnivač Pete egipatske dinastije. Njegovo ime znači "njegov ka je moćan." Vladao je 2465-2458. pne. Sagradio je kompleks piramida u Saqqari

Userkafova bista je izložena u Egipatskom muzeju. Glava je pronađena u prvom (od pet) sunčevih hramova u Abu Ghurobu koje su sagradili Pete dinastije. Userkafova glava je visoka 45 cm i izrezbarena od pješčenjaka. Skulptura se smatra važnom jer je jedna od rijetkih iz perioda Starog kraljevstva koja pokazuje monarha kako nosi Crvenu krunu Donjeg Egipta. Glava je otkrivena godine 1957. godine za vrijeme zajedničkog iskopavanja od strane Njemačkog i Švicarskog instituta u Kairu.

Vjeruje se da je bio otac dvojice faraona: Sahurea i Neferirkare Kakaija, koji su zajedno naslijedili prijestolje. Drugo, nešto manje rašireno vjerovanje se temelji na priči iz Papirusa Westcar, te tvrdi kako su prva tri vladara Pete dinastije bila braća, sinovi kraljice Khentkaus I. Pripisuje mu se 7 godina vladavine u Torinskom popisu kraljeva i Manethonovim spisima; prema Euzebiju, Manethon tvrdi da su Userkafa ubili vlastiti tjelohranitelji.

Egipatski pisac-nobelovac Naguib Mahfouz napisao je godine 1938. priču o Userkafu s naslovom Afw al-malik Usirkaf: uqsusa misriya. Nju je 2003. godine Raymond Stock preveo kao King Userkaf's Forgiveness (Opraštanje kralja Userkafa) u zbirci priča Voices From the Other World.

Literatura 

 Hawass, Zahi, "The Head of Userkaf" in "The Splendour of the Old Kingdom" in The Treasures of the Egyptian Museum, Francesco Tiradritti (editor), The American University in Cairo Press, 1999, p. 72-73.
 Magi, Giovanna. Saqqara: The Pyramid, The Mastabas and the Archaeological Site, Casa Editrice Bonechi, 2006
 Mahfouz, Naguib. "King Userkaf's Forgiveness" in Voices from the Other World (translated by Robert Stock), Random House, 2003.
 Verbrugghe, Gerald and Wickersham, John. Berossos and Manetho, University of Michigan Press 2001 ()

Vanjski linkovi 
 Userkaf: First Ruler of the Fifth Dynasty

Peta dinastija Egipta
Faraoni
Dužina

Dužina je rastojanje izmeću dve tačke. Često se i za tela koja su u obliku namotaja ili savijena, dužinom smatra dužina u maksimalno razvijenom stanju. 

Pored dužine, fizička tela u prostoru karakteriše još širina i visina, gde dužina, širina i visina međusobno grade prave uglove. Ove tri karakteristike se nazivaju dimenzije. Dužina je mera za jednu dimenziju. 

Dužina tela omogućava da se proceni njegova veličina. Da bi se ona utvrdila, dužina tela se upoređuje sa dužinom merila ili etalona. Na primer, dužina zida u metrima je broj puta koliko se može smestiti etalon metra od jedne ivice zida do najudaljenije druge. Za preciznije merenje, metar se deli na manje jedinice, obično na 10 (decimetar), 100 (centimetar), 1000 (milimetar) itd. Za veće dužine koriste se veće mere, recimo kilometar. 

Dužina se najčešće izražava jednačinom: DUŽINA = MERA × JEDINICA MERE

Dužina fizičkih objekata nije apsolutno nepromenljiva. Ona može zavisiti od temperature ili vremena na primer. 

U određenim situacijama, termin dužina može označavati trajanje, recimo dužina dana. 

U informatici, dužina registra ili niza odgovara broju simbola koji se u njih mogu smestiti. 
 Vidi takođe: merenje, jedinice dužine

Fizika
Matematika
Bosna

Bosna može značiti:
 Kolokvijalni skraćeni naziv za državu Bosna i Hercegovina
 Bosna (regija), regija, dio Bosne i Hercegovine
 Bosna (država), srednjovjekovna država, nestala padom pod Turke u 15. vijeku
 Bosna (rijeka), rijeka u BiH, desna pritoka Save
 KK Bosna, košarkaski klub iz Sarajeva
 RK Bosna, rukometni klub iz Visokog (BiH)
 NK Bosna, nogometni klub iz Visokog
Premijer

Predsjednik vlade, za koga se češće koristi kolokvijalni izraz premijer ( – "prvi"), a rjeđe prvi ministar ili ministar-presjednik, je naziv za šefa vlade u nekoj državi.

U većini sistema, s izuzetkom predsjedničkih republika, predsjednik vlade nema funkciju državnog poglavara ili šefa države, odnosno njemu ili njoj je stvarno ili nominalno podređen.

Iako premijer obično predstavlja jedno od najviših funkcija u nekoj državi, ponekad se događa da premijer nije profesionalni političar.

Vidi još 
 Kancelar

 
Političari
Država
The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert

The Adventures of Priscilla: Queen of the Desert (Avanture Prisile, kraljice pustinje) je australijski film iz 1994. godine, koji prati avanturu dve drag queensice, Mitzi Del Bra i Felicia Jollygoodfellow, i transžene, Bernadette Bassenger, na putu od Sidneja do ruralnog mesta u središtu pustinje, Alice Springs, u autousu krštenom – Prisila. Film je brzo dobio status veoma značajnog kultnog filma. 

Oktobra 2006. godine održana je premijere istomenog mjuzikla u Sidneju.

Radnja 

Anthony "Tick" Belrose, odnosno Mitzi Del Bra (Hugo Weaving), drag queen, dobija ponudu da nastupa u kazinu u Alice Springsu, pustinjskom gradiću u centralnoj Australiji. Na putovanje polazi sa svojim prijateljima i koleginicama: Adamom Whitely tj. Felicia Jollygoodfellow (Guy Pearce), takođe drag queen, i transženom, Bernadette Bassenger (Terence Stamp) u velikom autobusu, kome Felicia daje ime „Priscilla, Queen of the Desert“.

Na putu ih sustižu nevolje sa pokvarenim autobusom, homofobičnim reakcijama ruralne sredine i nasiljem. Takođe, saznaje se da je Mitzi oženjena i da ima sina.

Kulturne implikacije 

Film brzo dostiže kultni status u gej zajednici kao kemp klasik. Film istražuje stereotipe o gejevima, bez njihovog korišćenja za jeftine šale. Za razliku od prikazivanja u ranijim filmovima, gej i trans likovi u Prisili nisu zli grešnici niti su bezgrešni mučenici (kao u filmu Philadelphia ), već kompletniji likovi sa vrlinama i manama. 

Godinu dana nakon izlaska Prisile, pojavljuje se sličan američki film „To Wong Foo, Thanks for Everything! Julie Newmar“.

Prilikom svečanog zatvaranja Olimpijade u Sidneju paradno vozilu u obliku velike cipele sa visokom štiklom (po ugledu na jednu scenu iz filma) je kružio oko olimpijskog stadiona, u slavu velikom internacionalnom uspehu filma.

Nagrade 

Golden Globes 1995
nominacije
 najbolji igrani film - komedija/mjuzilk
 majbolja muška uloga u filmu - komedija/mjuzikl: Terence Stamp 

GLAAD Media Awards 1995
 Outstanding Film

BAFTA-Awards 1995
 najbolja kostimografija
 najbolja šminka/frizura
dalje nominacije
 najbolja glavna muška uloga: Terence Stamp
 najbolja fotografija
 najbolji originalni scenario
 najbolja produkacija

Academy Awards 1995
 najbolja kostimografija

Muzika 

 I've Never Been To Me, Charlene
 Go West, Village People
 Billy Don't Be A Hero, Paper Lace
 My Baby Loves Lovin''', White Plains
 I Love The Night Life (Disco 'Round) , Alicia Bridges
 Can't Help Lovin' That Man, Trudy Richards
 I Will Survive", Gloria Gaynor
 A Fine Romance, Lena Horne
 I Don't Care If The Sun Don't Shine, Patti Page
 Take A Letter Maria, R.B. Greaves
 Mamma Mia, Abba
 Save The Best For Last, Vanessa Williams
 E Strano! Ah Fors E Lui (Giuseppe Verdi)
 Fernando, Abba

Vidi dalje 

 Cross dressing u filmu i na televiziji

Spoljne veze 

 
 Australijski filmovi (engleski)
 Priscilla The Musical

Filmovi
Filmovi sa LGBT tematikom
Australijski filmovi
Filmovi 1994.
Filmovi nagrađeni Oscarom
Filmovi sa trans-tematikom
Authority control 2
Pijemont

Pijemont (talijanski Piemonte [pjeˈmonte], pijemontski, okcitanski i frankoprovansalski Piemont [pjeˈmunt], valzerski [ˈpjemont], francuski Piémont [pjeˈmɔ̃]), regija u sjeverozapadnoj Italiji. Površina Pijemonta je 25 400 km², a broj stanovnika regije se procjenjuje na 4.3 milijuna. Glavni grad regije je Torino. 

Pijemont je sa 3 strane okružen Alpama. Pijemont graniči sa Francuskom, Švicarskom, te s regijama Lombardija, Ligurija, Emilia-Romagna i Valle d'Aosta.

Na planini Monte Viso (Monviso) izvire rijeka Po, a od planina vrijedi spomenuti i Monte Rosa.

Nizinski dio Pijemonta je plodno poljoprivredno područje, u kojem se uzgajaju pšenica, riža, kukuruz i grožđe. U regiji su i jaki industrijski centri, posebice grad Turin, dom tvornice automobila "Fiat".

Godine 1046., grofovi Savojske dinastije pripojili su Pijemont Savoji. 
Savojska dinastija prerasla je 1416. u vojvodstvo, a vojvoda Emanuele Filiberto premjestio je 1563. svoje sjedište u Torino. Vojvode Savoje su, počevši od 1720., bili i kraljevi Kraljevine Sardinije. U Pijemontu je započet proces ujedinjenja Italije, u periodu 1869. - 1861., nakon neuspješnih ratova protiv Austrije 1820.-1821. i 1848-1849

"Pijemont" (tal.: piemonte, eng.: piedmont) znači "podnožje brda", pa je taj termin i u geografiji postao sinonim za područja podnožja planina.

Pijemont je jedno od najpoznatiji vinorodnih regija u Italiji. Od ukupno 700 km²; pod vinogradima, na više od polovice se proizvodi vino s "oznakom kontroliranog portijekla" (tal: Denominazione di Origine Controllata). Vina Pijemonta su nadaleko poznate dubine. Najznačajnija su Barbera, Barolo i Barbaresco, kao i pristupačniji Dolcetto. 

Glavni gradovi provincija se zovu kao i pripadajuće provincije: Alessandria, Asti, Biella, Cuneo, Novara, Vercelli, Verbania, Torino, Moncalieri i Rivoli.

Veze 
 Bitka kod Méribela (1793)

Vanjske veze 

Vladine ustanove
 Službene stranice regije pijemont
 Consiglio Regionale
 ARPA Piemonte  (egencija za zaštitu okoliša)
 Ufficio Scolastico Regionale (školstvo)

Specijalizirane stranice
 Giornale del Piemonte  (dnevne novine)
 Piemonte Magazine 
 Confindustria  (udruga)
 Cucina Piemonte.Net (Pijemontska kuhinja)
 TempoItalia  (prognoza vremena)

Turistički portali
 Global Geografia
 Piemondo
 Piemonte on line
 Piemonte Emozioni
 Piemonte Online
 Piemonte Web
 Itinerari Piemonte 
 ItalianVisits.com

 
Regije Italije
Veneto

Veneto je regija na sjeveroistoku Italije. Sa sjevera graniči sa Austrijom i regijom Trentino-Južni Tirol, te sa talijanskim regijama Lombardija, Furlanija-Julijska krajina i Emilia-Romagna.

Geografija 
Na sjeveru pokrajine započinje planinski lanac Alpe, jugoistočnu granicu regije čini sjeverna obala Jadrana, a regiju presjecaju rijeke Po, Adige, Brenta i Piave. Glavni grad regije je Venecija, a ostali značajniji gradovi su Verona, Padova, Treviso, Belluno, Rovigo i Vicenza. Regija je vrlo bogata umjetničkim i kulturnim vrijednostima. Njeno arhitektonsko nasljeđe uključuje jedinstvene zgrade i mostove Venecije, i mnoge vile Andree Palladia. Arena u Veroni je antički rimski amfiteatar, tradicionalno namijenjen izvođenju opere. U mjestu Abano Terme nalazi se poznato termalno kupalište, a najpoznatija mjesta za odmor su Jesolo, Cortina d'Ampezzo i jezero Lago di Garda. Iz ove regije potječu mnoga poznata vina, od kojih su najpoznatija Soave i Valpolicella.

Privreda 
Ekonomija regije, koja se svojevremeno oslanjala prvenstveno na poljoprivredu, danas je više orijentirana prema proizvodnoj industriji, modi (Benetton, Marzotto i dr.), te prema kulturnom turizmu. Veneto je jedna od dvije talijanske regije (pored Sardinije) čijim je stanovnicima ustavnim zakonom talijanskog parlamenta dan status popolo. Za razliku od Veneta, Sardinija je dobila i status "autonomne regije". Po regiji je ime dobila i klasa ratnih brodova Veneto, talijanske mornarice iz 2. svjetskog rata.

Reference

Vanjske veze 

 Turizam u regiji Veneto
 Veneto, vodič

 
Regije Italije
Furlanija-Julijska krajina

Furlanija-Julijska krajina (talijanski: Friuli-Venezia Giulia, frulijski: Friûl Vignesie Julie, slovenski: Furlanija-Julijska krajina, njemački: Friaul-Julisch-Venetien) je autonomna regija u sjeveroistočnij Italiji. Pojam Julijska krajina obuhvaća veću povijesnu regiju podijeljenu imeđu Italije, Slovenije i Hrvatske, a manji, zapadni dio Julije čini dio autonomne regije Friuli-Julijska krajina. Regija graniči sa Slovenijom, Austrijom, te s talijanskom regijom Veneto. Južna granica regija je sjeverna obala Jadrana. Sa sjevera je omeđena Alpama (le Alpi Carniche e le Alpi Giulie). Površina regije je 7844 km² u regiji živi 1.18 milijuna stanovnika, a najveći gradovi su Trst (tal. Trieste, njem.: Triest, 211 000 st.) i Udine (slo.: Videm, 97 000 st.).

Izvorni naziv ove regije je Friuli Venezia Giulia. Naziv dolazi od lat. 'gens Iulia' - obitelj kojoj je pripadao Gaj Cezar, friuli - 'Forum Julii' - ime trga. Regija je najnaseljenija u dolini i uz obalu pa se u dolini uzgajaju žitarice, duhan, šećerna repa. Razvijena je kemijska industrija, brodogradnja i industrija kućanskih aparata.

Eksterni linkovi 

 Službene stranice of Friuli-Venezia Giulia
 Turizam i regiji
 Zračna luka regije
 La Patrie dal Friûl 
 ItalianVisits.com

 
Regije Italije
Dragaš

Dragaš (albanski: Dragash ili Dragashi, ili Sharr ili Sharri) je grad koji se nalazi na jugu Kosova, te predstavlja administrativno središte istoimene opštine osnovane pod upravom UNMIK-a. Ona se sastoji od teritorija bivših opština Gora i Opolje. U ovoj nacionalno mješovitoj opštini Gora i Opolje živi oko 40.000 stanovnika, a većinu još iz doba Jugoslavije čine Albanci. 

Teritorija opštine Dragaš se nalazi na sjevernim geografskim širinama od 41 52' 30" do 42 09' 03" i istočnim geografskim dužinama od 20 35' 39" do 20 48' 26". 

Dragaš administrativno pripada Prizrenskom okrugu

Vanjske veze 

 Municipal Dragash - službena stranica
 OSCE Municipal Profile of Dragash / Dragas  
 SOK Kosovo and its population
 Kosova Kosovo 

Gradovi na Kosovu
Opština Dragaš
Vikiprojekat geografija/Naselja u Srbiji
Glogovac

Glogovac () je grad i sedište istoimene opštine na Kosovu i Metohiji. Predstavlja središte planinske regije Drenica, poznate kao glavno uporište OVK za vreme rata na Kosovu.

Geografija 
Glogovac se nalazi u centru Kosova, između planine Čičavica na istoku i brda Drenice na severu i zapad, oko 30 km zapadno od Prištine.

Stanovništvo 
Populacija opštine pre bombardovanja 1999. iznosila je oko 69.000 stanovnika, uglavnom kosovskih Albanaca, uz mali broj kosovskih Srba i drugih manjina u samom gradu. Danas je Glogovac skoro u potpunosti naseljen Albancima.

Spoljašnje veze 

Gradovi na Kosovu
Opština Glogovac
Regije Italije

Republika Italija svojim Ustavom iz 1948. predviđa unutrašnje državno ustrojstvo, kojeg čini 20 regija (tal. regioni – regioni,  regione – region), koje su utemeljene na osnovu različitih historijskih, geografskih, kulturnih i privrednih kriterija. Talijanskim regijama Ustavom je zagarantovana određena količina samostalnosti, koje se neke od regija i pridržavaju. Pet regija imaju poseban status samostalnosti, a tu spadaju regije: Furlanija-Julijska Krajina, Sardinija, Sicilija, Trentino-Južni Tirol i Valle d'Aosta. 
Posljednjih godina su se u talijanskom političkom krajoliku pojavile određene tenzije za još većom samostalnosti regija, pa čak i odvajanjem od države. Jedna od političkih partija koja se najglasnije zauzima za to je nacionalistička "Severna liga" talijanskog političara Umberta Bossija. 

Trentino-Južni Tirol ima dva glavna grada: Trento za većinsko talijanski dio Trentino i Bocen za većinsko njemački dio Južni Tirol. Svaka od talijanskih regija ima svoj parlament i vladu () na čijem čelu se nalazi predsjednik.

 
Administrativna podjela Italije
Italija
Opštine na Kosovu

Opština (albanski: komuna, ćirilica: општина) predstavlja osnovnu jedinicu administrativne podele Kosova pod upravom UNMIK-a.
 Dečani/Deçan/Deçani 
 Dragaš/Dragashi/Dragash 
 Uroševac/Ferizaji/Ferizaj 
 Kosovo Polje/Fushë Kosovë/Fushë Kosova 
 Đakovica/Gjakovë|Gjakova 
 Glogovac/Gllogovc|Gllogovci 
 Gnjilane/Gjilan|Gjilani 
 Istok/Istogu/Istog 
 Kačanik/Kaçaniku|Kaçanik 
 Kamenica/Kamenicë|Kamenica 
 Klina/Klinë|Klina 
 Leposavić|Leposaviq/Leposavić 
 Lipljan/Lipjani/Lipjan 
 Mališevo/Malisheva|Malishevë 
 Kosovska Mitrovica/Mitrovica/Mitrovicë 
 Novo Brdo|Novobërda/Novobërdë
 Obilić/Obiliqi/Obiliq 
 Orahovac|Rahoveci|Rahovec 
 Peć/Peja|Pejë 
 Podujevo/Podujeva|Podujevë 
 Priština/Prishtinë 
 Prizreni/Prizreni 
 Srbica/Skenderaji/Skenderaj 
 Štrpce/Shtërpcëi/Shtërpcë 
 Štimlje/Shtimia/Shtime 
 Suva Reka/Suhareka/Suharekë 
 Vitina/Vitia/Viti 
 Vučitrn/Vushtrria/Vushtrri 
 Zubin Potok 
 Zvečan/Zveçani/Zveçan

Povezano 
 Opštine Srbije

Eksterni linkovi 

 List of websites of the Municipalities of Kosovo
 OSCE Municipal profiles
 Association of Kosovo Municipalities

‎ 
Administrativna podjela Kosova
Kosovo
 Kosovo
Talesova teorema

U geometriji, Talesova teorema (dobila ime po Talesu iz Mileta) tvrdi da ako su A, B i C tačke na krugu gde je AC prečnik kruga, tada je ugao ABC prav ugao.

Dokaz 

Koristimo sledeće pretpostavke: zbir uglova u trouglu je jednak zbiru dva prava ugla i dva ugla jednakokrakog trougla su jednaka.

Neka je O centar kruga. Neka su OA = OB = OC, OAB i OBC su jednakokraki trouglovi, i po jednakosti uglova jednakokrakog trougla, OBC = OCB i BAO = ABO. Neka γ = BAO i δ = OBC.

2γ + γ ′ = 180°

i

2δ + δ ′ = 180°

Takođe znamo da

γ ′ + δ ′ = 180°

Dodajući prve dve jednačine i zamenjujući treću sledi da 

2γ + γ ′ + 2δ + δ ′ − (γ ′ + δ ′) = 180°

što nakon skraćivanja, γ ′ i δ ′, dokazuje da 

γ + δ = 90°

Generalizacija 

Talesova teorema je specijalni slučaj sledeće teoreme: ako se tri tačke A, B i C nalaze na krugu sa centrom O, ugao AOC je dva puta veći od ugla ABC.

Istorija 

Tales nije bio prvi koji je poznavao ovu činjenicu, jer su je Egipćani i Vavilonci poznavali empirijski. U svakom slučaju oni nisu znali da dokažu ovu teoremu, niti su poznavali pojam dokazivanja niti ih je to uopšte zanimalo. Tako je teorema dobila ime po Talesu koji ju je prvi dokazao. 

Matematika
Teoreme
Semiramidini viseći vrtovi

Ostaci visećih vrtova u Vavilonu nalaze se na istočnoj obali reke Eufrat, na oko 50 km južno od Bagdada, u Iraku. Istorija svedoči da je vavilonsko carstvo cvetalo u vreme vladavine čuvenog kralja Hamurabija (1792. - 1750. pne.) Ipak, smatra se da su legendarni viseći vrtovi izgrađeni za vreme vladavine njegovog potomka Nabukodonosora II (604. - 562. pne.) i to po želji njegove supruge Amitis koja je bila "dovedena iz Medije i naročito volela planinski pejsaž". 

Detaljni opisi visećih vrtova pronađeni su u delima grčkih istoričara Berosa i Diodora. U tablicama iz vremena Nabukodonosora, međutim, ni na jednom mestu se ne pominje postojanje visećih vrtova, iako se mogu naći opisi njegove palate i samog grada Vavilona. Sve do 20. veka mnoge misterije vezane za viseće vrtove nisu bile otkrivene - čak se i danas arheolozi bore da prikupe dovoljno dokaza pre nego izvedu konačne zaključke o tačnoj lokaciji vrtova, njihovom sistemu navodnjavanja i njihovom stvarnom izgledu. Neki noviji podaci ukazuju čak i da je vrtove sagradio drugi vladar - Senaherib, i to oko 1000 godina ranije nego što se do sada smatralo.

Detaljne opise vrtova iznose i poznati starogrčki pisci tog doba - Strabo i Filo vizantijski. Evo izvoda iz njihovih dela: "Vrtovi su oblika kvadrata stranice dužine oko četiri pletre (stara mera za dužinu, prim. prev.) Sačinjavaju ih lučni svodovi koji se uzdižu nad popločanim osnovama, a terase su izgrađene stepenasto, jedna nad drugom pod različitim uglovima..."; "U vrtovima se uzgajaju egzotične biljke posađene na same terase, poduprte kamenim stubovima... Potoci vode teku s visina i spuštaju se u slapovima do tla... Oni navodnjavaju sve vrtove, natapajući korenje biljaka i čineći ceo predeo vlažnim i sparnim. Tako je trava stalno zelena, a drveće buja... Ovo umetničko delo kraljevskog luksuza odaje utisak prirodnosti, jer se uticaj čoveka u održavanju ovih vrtova nikada ne vidi."

Novijim arheološkim istraživanjima drevnog grada Vavilona u Iraku otkriveni su temelji kraljevske palate, ostaci lučnih svodova i odličan sistem navodnjavanja u južnom delu palate, kao i masivni zidovi debljine 25 metara za koje se pretpostavlja da su ostaci samih terasa.

Izvori 
 Preuzeto sa internet prezentacije http://www.zvrk.co.yu </small>

Spoljašnje veze 

 Sedam svetski čuda: Viseći vrtovi Vavilona 
 Viseći vrtovi Vavilona su možda bili u Ninivi 
 Tehnologija i kultura Volume 44, Number 1, January 2003  Dalley, Stephanie. Oleson, John Peter. "Sennacherib, Archimedes, and the Water Screw: The Context of Invention in the Ancient World"

Sedam svjetskih čuda
Babilonija
Parkovi
Artemidin hram

Artemizion, hram u starogrčkom gradu Efesu, u Maloj Aziji (danas Turska), jedan od 7 svetskih čuda starog veka, podignut je u slavu Artemide - grčke boginje lova, divljine i plodnosti. Danas se od hrama mogu videti samo ostaci temelja i mesto na kojem se ovaj hram nekada nalazio - nedaleko od turskog grada Selčuka i na oko 50 km od grada Smirne. Iako temelj hrama potiče još iz 7. veka pne., građevina je konstruisana i podignuta 550. godine pne.. Novac za izgradnju velelepnog mermernog hrama izdvojio je lidijski kralj Krosos, a hram je osmislio i projektovao grčki arhitekta Herosifron. Hram je bio ukrašen bronzanim statuama koje su izvajali najumešniji umetnici tog doba: Fidija, Polikleit, Kresilas i Fradmon.

Hram je služio kao religijsko zdanje, ali i kao tržnica. Godinama su hram posećivali trgovci, turisti, umetnici i kraljevi koji su odavali počast boginji zaveštajući deo svoje zarade hramu. Nedavnim arheološkim iskopavanjima na ovoj lokaciji otkriveni su darovi koje su hodočasnici koji su dolazili čak iz Persije i Indije posvetili Artemidi - naušnice, narukvice i ogrlice od zlata, statue Artemide izvajane od zlata i slonovače i drugi artefakti izuzetne vrednosti i lepote.

U noći 21. jula 356. godine pne., čovek po imenu Herostratus je, u nameri da se proslavi i da njegovo ime ovekoveči istorija, zapalio hram koji je sagoreo do temelja. Te iste noći rođen je i Aleksandar Veliki (Makedonski). Poznati istoričar tog doba Plutarh zapazio je neobičnu slučajnost i zabeležio da "u toj noći boginja nije obitavala u svom hramu, jer je prisustvovala rođenju budućeg velikog vojskovođe, te nije mogla da spasi svoj hram od uništenja." Tokom naredne dve decenije, hram je obnovljen, u čemu je značajno pomogao sam Aleksandar Makedonski koji je u to doba već bio osvojio i pokorio celu Malu Aziju. 

Kada je apostol Pavle u prvom veku nove ere posetio Efes u nameri da propoveda hrišćanstvo, suočio se sa snažnim kultom boginje Artemide rasprostranjenim u narodu koji nije želeo da ga se odrekne. Kada su Goti 262 godine n.e. ponovo razrušili hram, Efežani su se zavetovali da će ga ponovo obnoviti. Ipak, do 4. veka n.e. većina Efežana je prihvatilo hrišćanstvo i hram je izgubio svoj religiozni značaj. Poslednje poglavlje istorije vezano za ovaj hram odigralo se 401. godine n.e. kada ga je srušio Sveti Jovan Hrizostom. Kasnije je Efes napušten, a arheološka iskopavanja ove lokacije započela su tek krajem 19. veka. Iskopavanjima su otkriveni temelji hrama i put koji je vodio do ove lokacije koja je danas polumočvarni predeo, s obzirom da je nekada na tom mestu bilo more i značajna luka Male Azije.

Izvori 
 Preuzeto sa internet prezentacije http://www.zvrk.co.yu

Vanjske veze 

 Britanski muzej Temple of Artemis (Ephesos) objects 
 UnMuseum's Artemidin hram
 Seven Wonders' Artemidin hram 
 Florence Mary Bennett, Religijski kultovi povezani s Amazonkama: (1912): Poglavlje - III: Artemida Efeska (tekst)
 James Grout: Artemidin hram, deo Encyclopædia Romana

Sedam svjetskih čuda
Efes
Kolos sa Rodosa

Iako je od vremena izgradnje ove ogromne statue do njenog uništenja proteklo svega 56 godina, ova svojevrsna i neponovljiva građevina svakako je zaslužila svoje mesto među svetskim čudima. Kolos sa Rodosa nije samo gigantska statua - on je simbol jedinstva naroda koji je naseljavao Rodos, prelepo mediteransko ostrvo.

Ova statua se nalazila na samom ulazu u luku Mandraki ostrva Rodos u Grčkoj. U staroj Grčkoj, na malom ostrvu Rodosu nalazila su se 3 grada-države (polisa): Ialisos, Kamiros i Lindos. 408. godine pne. ovi gradovi su se ujedinili i sačinili jedinstvenu teritoriju - grad Rodos. Grad se brzo razvijao i gradio snažne ekonomske veze sa svojim glavnim saveznikom Ptolomejem I, tadašnjim vladarom starog Egipta. 305. godine pne, Antagonidi iz Makedonije koji su bili veliki rivali ptolomejima, napali su Rodos u pokušaju da slome njegovu alijansu sa Egiptom. Ipak, nisu uspeli da uđu u grad. Kada je postignut mirovni sporazum 304. godine pne, Antagonidi su se povukli ostavljajući za sobom velike količine ratne opreme. Kako bi proslavili svoje jedinstvo, stanovnici Rodosa prodali su svu tu ratnu opremu i za dobijeni novac podigli gigantsku statuu posvećenu grčkom bogu Sunca, Heliosu. Izgradnja statue trajala je 12 godina i završena je 282. godine pne. Godinama je statua stajala na ulazu u rodosku luku, sve dok snažan zemljotres nije pogodio Rodos 226. godine pne. Grad je bio teško oštećen, a Kolos je slomljen na najslabijem mestu - u kolenu. Rodos je tada primio ponudu Ptolomeja III da plati sve troškove restauracije polomljene statue, ali nakon što su konsultovani proroci, ponovno podizanje statue je zabranjeno, a Ptolomejeva ponuda odbijena. Skoro 1000 godina statua je ležala polomljena. 654. godine n.e Arapi su napali Rodos. Uzeli su ostatke polomljenog Kolosa i prodali ih Siriji - bili su otpremljeni na leđima 900 kamila.

Ogromnu statuu osmislio je rodoski vajar Ares iz Lindosa. Osnova statue je bila napravljena od mermera, a najpre su postavljena stopala i članci noge. Statua je postupno građena tako što je bronzana prevlaka bila učvršćivana gvozdenim i kamenim ojačanjima. Da bi statua bila dovršena, izgrađena je visoka rampa oko statue koja je kasnije uklonjena. Kada je Kolos završen, bio je visok 33 metra. Kolika je zapravo bila veličina statue, najbolje svedoči Plinije Stariji: "Kada je statua polomljena i pala na zemlju, grupa od 5-6 ljudi ispruženih ruku je jedva mogla da opaše prst ruke Kolosa".

Izvori 
Napomena
 Preuzeto sa internet prezentacije http://www.zvrk.co.yu

Eksterni linkovi 

 Kolos sa Rodosa
 Rodos

Djela 3. vijeka pne.
Starogrčke skulpture
Helenistička skulptura
Starogrčka arhitektura
Rodos
Sedam svjetskih čuda
Sedam svjetskih čuda (antika)

Sedam svjetskih čuda, koja su poznata i kao sedam drevnih svjetskih čuda uključuju, po redoslijedu gradnje:
 Velike piramide u Gizi odnosno Velikih piramida
 Viseće vrtove u Babilonu (Semiramidini viseći vrtovi)
 Zeusov kip u Olimpiji
 Artemidin hram u Efesu 
 Mauzolej u Halikarnasu 
 Kolosa s Rodosa 
 Svjetionik u Aleksandriji (Faros)

Prvo pominjanje ideje da se sastavi jedna ovakva lista se veže za Herodota (oca historije), još u 5-tom vijeku pne. Kasnije je grčki historičar, Kalimakus od Sirene, napisao knjigu koja se, pretpostavlja se, zvala "Kolekcija čuda po svijetu". Nažalost, rukopis ove knjige je uništen zajedno sa uništenjem Aleksandrijske biblioteke.

Međutim prema Rolandu Goocku prvi popis čuda je sačinio grčki pjesnik Antipatros iz Sidona između 150 i 120 godine pne. Nije poznato ni to da li se pjesnik vlastitim očima uvjerio u ljepote sedam drevnih čuda, ali to ga nije omelo u tome da sastavi spisak. Odlučio se samo za građevine koje su postojale u njegovo doba npr. (Kula Babilonska je u to doba već bila srušena). Interesantno je da je, iako je bio Grk, izostavio Akropolis u Atini, jednu od građevina kojima se divimo i dan danas.

Zašto je riječ baš o sedam čuda, a ne o nekom drugom broju, zavisilo je o simboličnom značenju broja sedam za ljude tadašnjeg doba. Kasnije su mnogo puta za razne druge građevine davani epiteti "osmog čuda svijeta".

Interes za Antiku i ove građevine nanovo je pobuđen tek u 16-tom vijeku sa Martenom de Vosom (1532-1603) i Athanasiusom Kircherom iz Fulde. Takođe su svoj doprinos u ponovnom skretanju pozornosti na ove građevine dali umjetnik Maerten van Heemskerck i Johann Fischer von Erlach sa svojom Historijom arhitekture. Inače pojam čuda svijeta je i nastao tek tada. Grci su te građevine nazivali sedam znamenitosti (ta hepta theamata).

Danas arheolozi rasvjetljavaju neke od misterija koje su vijekovima bile pratnja drevnim građevinama. 

Za njihove graditelje one su predstavljale slavljenje religije, mitologije, umjetnosti, moći i nauke. Za nas one reflektuju mogućnost čovječanstva, da prilagode okolinu svojim potrebama, gradeći monumentalne građevine, od kojih neke još i danas odolijevaju vremenu.

Od pobrojanih drevnih čuda samo su piramide u Gizi još uvijek čitave. Od ostalih građevina ostali su predlošci, umanjene kopije, ili čak ni to, već možemo rekonstruisati njihov izgled samo po nepotpunim pričama ili stiliziranim slikama na novčićima.

Izvori 

 Roland Goock: Sva čuda svijeta (Marijan tisak d.o.o. 2005.)

 
Arheologija