Төмән өлкәсе

{| class="infobox" style="font-size: 85%; width:360px;"
|style="text-align: center" colspan="2" |Россия Федерациясе субъекты
|-
|style="border-top:1px solid grey; border-bottom:1px solid grey; background: #a3eea3; font-size: 110%; text-align: center" colspan="2" |<big>Төмән өлкәсе</big>Тюменская область

|-
|align="center" colspan="2"|

|-
|align="center" colspan="2" style="border-bottom:1px #aaa solid; border-top:1px #aaa solid"| 
 
|- 
| width="140px" style="background: #a3eea3; text-align: right; padding-right: 5px;"|Башкала| Төмән
|-
| style="background: #a3eea3; text-align: right; padding-right: 5px;"|Мәйдан| 
|-
| style="background: #f0f0f0; text-align: right; padding-right: 5px;"|
- Барлыгы
- Су
|
1 435 200 км² 
1,4 %
|-

| style="background: #a3eea3; text-align: right; padding-right: 5px;" |Сәгать поясы| MSK+2 (UTC+6)
|-
|}Төмән өлкәсе' () — Россиянең субъекты,  Көнбатыш Себер тигезлегендә урнашкан. Мәйданы — 1 435,2 мең км². Халык исәбе — 3 430 мең (2010). Шәһәрләрдә яшәүчеләр нисбәте — 91 %. Үзәге — Төмән шәһәре. Өлкәгә шулай ук Хант-Манси һәм Ямал-Ненец автономияле округлары да керә. 

 География 
 Чиктәшлек 

Төмән өлкәсе Россиянең Азия өлешендә, Көнбатыш Себер тигезлегендә урнаша. Мәйданы буенча Россия субъектлары арасында өченче урында тора.

 Кырый нокталары 
 төньякта — Скуратов борыны (73°30' т. к.);
 көнбатышта — 58°50' кч. о. (Төньяк Сосьва елгасы башы янында);
 көнчыгышта — 86°00' кч. о. (Вах елгасы башы янында, Түбән Варта районы);
 көньякта'' — Казакъстан белән чигендә, (55°10' т. к.)

Гидрография 
Өлкәнең төп елгалары — Об һәм аның кушылдыклары: Иртеш, Тубыл, Зур Юган, Зур Салым, Төньяк Сосьва, Вах, Казым, Полуй; Таз, Пур, Надым.

Климат 
Өлкәнең төньягында — арктик яки субарктик климат, калган өлешендә — уртача климат. Өлкә территориясенең 40% өлеше Ерак Төньяк районнары һәм аңа тигез булган территориясе дип санала.

Гыйнварның уртача температурасы — -28,9 °С…-16 °С, Июльнең уртача температурасы — +4 °С…+19 °С. Ел эчендә явымнар күләме — 222—580 мм.

Туфраклар, үсемлекләр һәм хайваннар дөньясы 
Туфраклар күбесенчә комлы көлсу, комлы һәм торф-сазлы. Кырый төньякта (Ямал һәм Гыда урымутравлары) — тундра туфраклары, төньякта — катыр туфраклар белән  туфраклар.

Халык

Милли состав 
Өлкәнең төп халкы — ненецлар, хантлар, мансилар, селькуплар, себер татарлары, казакълар.

Милли состав (Хант-Манси һәм Ямал-Ненец автономияле округлары белән)

Торак пунктлар 
Төмән өлкәсе торак пунктлары (Хант-Манси һәм Ямал-Ненец автономияле округлардан башка)
<noinclude>

Административ-территориаль бүленеше

Районнар

Шәһәрләр 
 Төмән
 Тубыл
 Ишем
 Яулытора
 Заводоуковск

Икътисад 
Икътисадының нигезе — нефть һәм газ табу сәнәгате. Нефть чыганаклары — Самотлор, Холмогор һ.б.; газныкы — Уренгой, Ямбург, Медвежья һ.б. Газ эшкәртелә. Машина төзелеше һәм металл эшкәртү (станоклар, приборлар, суднолар, автотрактор һәм тимерчелек прессы җиһазлары, аккумуляторлар һ.б.), урман һәм агач эшкәртү (фанир җитештерү, җыелма өйләр, мебель), химия (пластмасса, химия-фармацевтика продукциясе һ.б.), азык-төлек (балык) һәм җиңел сәнәгать тармаклары үскән. Соргытта ГРЭС-1 һәм ГРЭС-2 эшли. Нефть үткәргечлар: Самотлор–Әлмәт, Самотлор–Самара, Соргыт–Полоцк һ.б.; газүткәргечләр: Төмән өлкәсе төньягы—Урал—Үзәк; Уренгой—Чиләбе—Яңа Псков; Пунга—Ухта; Ямбург—Елец; Уренгой—Помары—Ужгород—Көнбатыш Европа, һ.б.

Өлкәдә туганнар 
 Александр Алябьев — композитор.
 Дмитрий Менделеев — рус галиме, химик, физикохимик, физик, метролог, икътисадчы, технолог, геолог, метеоролог, мөгаллим, һава гизүче, приборлар уйлап табучы.

Моны да карагыз 
 Хант-Манси автономияле округы
 Ямал-Ненец автономияле округы
 Тубыл губернасы
 Төмән өлкәсе татар торак пунктлары

Тышкы сылтамалар 
 Зур совет энциклопедиясендә Төмән өлкәсе

Искәрмәләр