2 сентябрь

2 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның икенче көне. Ел ахырына кадәр 120 көн кала.





Вьетнам — бәйсезлек көне.
  Приднестровье — бәйсезлек көне.



1807 —  шәһәрен инглиз флоты утка тота.
 1905 — та беренче татар газетасы чыга башлый.
 1945 — Икенче Бөтендөнья сугышы тәмамлана.
 1969 — Интернет барлыкка килә.
 2008  — Google ширкате Windows өчен Google Chrome браузерының беренче  бета-юрамасы чыгара.

406 — Аттила, һуннар җитәкчесе.
 1805 — Эстебан Эчеверрия, испан телле язучы, шагыйрь, Аргентина җәмәгать эшлеклесе.
 1818 — Павел Гесс, архитектура белгече, профессор.
 1834 — Александр Һейнс, Россия империясе хәрби-дәүләт эшлеклесе, этнограф.
 1838 — Бхактивинода Тхакур, фәлсәфәче, язучы.
 1848 — Александр Урсати, инженер, тимер юллар тармагы эшлеклесе.
 1853 — Вилһелм Оствальд, уйлап табучысы, профессор, Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
 1861 — Зинаида Юсупова, Юсупов нәселеннән соңгы кенәзбикә.
 1873 — Роман Дәүли, Казан керәшен укытучылар семинариясе директоры.
 1877 — Фредерик Содди, даруханәче, физик, профессор, Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
 1888 — Марфа Трубина, чуаш балалар язучысы, мөгаллим.
 1897 — Моисей Аксянцев, патофизиология белгече, профессор, тармак эшлеклесе.
 1908 — Валентин Глушко, совет конструкторы, ракета двигательләрен төзү һәм ракета-космик техника гыйлеме белгече. 
 1910 — Сергей Вонсовский, физика белгече, профессор. 
 1911 — Александр Кунахович, инженер-механик, кораблар төзүчесе. 
 1915 — Иван Кашапов, Кызыл гаскәр миномётчысы. 
 1916 — Татевик Сазандарян, опера җырчысы, мөгаллим, җәмәгать эшлеклесе. 
 1922 — Артур Әшкин, физика галиме, Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе.
 1923 — Искәндәр Даутов, Кызыл Гаскәр солдаты, Советлар Берлеге каһарманы.
 1927 — Мөхәммәт Шәмсетдинов, биюче, сәнгать җитәкчесе.
 1934 — Роза Артищева, музыка белгече, көйязар.
 1938 — Гүзәл Мөхәммәтҗанова, педагогика галиме, профессор.
 1939 — Риф Әюпов, тарих белгече, профессор.
 1943 — Владимир Игнатюк, кинорежиссёр.
 1939 — Риф Әюпов, тарихчы, профессор.
 1950 — Шамил Хәмәдинуров, татар җырчысы. 
 1951 — Тәбрис Борһанов, технология белгече, химия сәнәгате эшлеклесе. 
 1953 — Хәсән Хүсейнов, тел белеме белгече, профессор.
 1954 — Габдулла Галиулла, Нурулла мәчете имамы.
 1955 — Сәмәт Айбаба, футболчы, тренер.
 1957 — Ирек Гыймаев, хоккейчы, тренер, дәүләт эшлеклесе.
 1957 — Рафаил Кадыйров, рәссам, график.
 1964 — Киану Ривз, АКШ актеры.
 1973 — Саво Милошевич, футболчы, тренер.

1902 — Каюм Насыйри, татар галиме, язучы, мәгърифәтче.
 1918 — Василий Грацинский, 
 1923 — Борис, 
 1937 — Александр Асаткин, инкыйлабчы, совет хәрби-хуҗалык эшлеклесе.
 1941 — Леонид Андреев, 
 1943 — Вильгельм Гейгер, 
 1964 — Янис Лиепинш, 
 1968 — Баязит Бикбай, башкорт һәм татар язучысы.
 1970 — Василий Сухомлинский, 
 1973 — Джон Толкин, инглиз язучысы.
 1975 — Иван Казаков, 
 1982 — Степан Спирьков, 
 1982 — Фатыйх Бәхтиев, татар агроном, селекция белгече.
 1992 — Барбара Мак-Клинток, 
 1993 — Михаил Бундин, 
 2011 — Газиз Дәүләтбирдин, 
 2015 — Леонид Васильев, 
 2016 — Ислам Кәримов, Үзбәкстан сәясәтчесе, беренче президенты.
 2019 — Валерия Порохова, 
 2021 — Микис Теодоракис,





Шулай ук карагыз

Искәрмәләр 

Ел көннәре
2 сентябрь