alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Sveta Gora

Atos ili Sveta Gora je eksteritorijalna jedinica Grčke države koja ima priznat suverenitet i autonomiju u okviru Grčke. Sastoji se uglavnom od pravoslavnog monaškog stanovništva koje živi u monaškim zajednicama opštežitija - kenobiti, ili odvojenom samačkom životu - idioritmici. Na čelu svakog manastira je iguman(ija) koji je odgovoran za poslove svakog manastira, monaha i iskušenika koji mu pripadaju, kao i izdvojenih podvižnika koji žive usamljeničkim životom, ali pripadaju i snabdevaju se u njegovom manastiru.

Istorija 

Poseban značaj za hrišćanstvo ova teritorija dobija za vreme ikonoborstva u Vizantiji, kada progonjeni sveštenici ovde nalaze utočište za sebe i svoje sačuvane ikone.
U Drugom svetskom ratu upravu nad ovom teritorijom preuzima bugarska vojska koja skrnavi svetinje i dugu tradiciju. Svi igumani Svetogorskih manastira se tada udružuju i pišu protesno pismo Hitleru, na šta dobijaju pozitivnu reakciju u kojoj se smenjuje Bugarska uprava i uvodi nemačka koja se mnogo bolje ophodila prema tamošnjim svetinjama i običajima.

Legenda 
Po jednom starom predanju Bogorodica je plovila u društvu s Svetim Jovanom na putu iz Jope u Kipar da poseti Lazara. Kada je brod oluja skrenula s kursa na tada paganski Atos, bili su prisiljeni da se usidre u blizini luke Klement, u blizini današnjeg manastira Iviron. Djeva je izašla na obalu i, oduševljena divljom lepotom planine, blagoslovila je i zamolila svog Sina da ga pretvori u njen vrt. Začuo se glas: „Neka ovo mesto bude tvoje nasleđe i tvoj vrt, raj i nebo spasenja za one koji traže spasenje“. Od tog trenutka planina je posvećena kao vrt Majke Božje u koji nije dozvoljen pristup drugim ženama.

Vanjske veze 

 Welcome to site "Mount Athos" - "Mount Athos" site (in Greek).
 The Official Web Server of Mount Athos  (in English)
 Welcome to Mount Athos  - The main web pages about Mount Athos. (in English and Greek)
 The Holy Mountain - Athos (in English, German and Greek)
 Mount Athos: The Holy Mountain - History, culture, geography and visiting information. (in English)
 The Holy Mount Athos  - Informations about the Theocratic Monk's Republic. (in English, German and Greek)
 Pictures from Athos 
 Mount Athos in Chalkidiki  (in English)
 Map of the Mount Athos (in English)
 The Friends of Mount Athos (in English, Visa information)
 Greece Travel: Mount Athos (in English)
 Open Directory Project: Athos  - Links about the monastic republic. (in English)
 Ecumenical Patriarchate of Constantinople - The spiritual head of the monkastic republic. (in English)
 Athos - Monastic life on the Holy Mountain (exhibition)  (in English and other languages)

Pravoslavlje
Manastir Hilandar
Svete planine
GOF

Akronim od eng: Gang of Four (Četvoročlana banda). Predstavlja grupu autora: Erich Gamma, Richard Helm, Ralph Johnson i John Vlissides koji daju značajan doprinos programerskoj teoriji objavljivanjem knjige "Design Patterns, Elements of Reusable Object-Oriented Software"().

Tema ove knjige su Programerski uzori. Ovde se oni dele u tri kategorije uzora:
 Kreacioni uzori
 Strukturalni uzori
 Uzori ponašanja

Programerski uzori
GOF
Programiranje
Objektno orjentisano programiranje
Uzori
Dragan Jankelić

Dragan Điđi Jankelić (rođen 29. 12. 1955. godine u Sarajevu) je bosanski muzičar koji je najpoznatiji po radu u grupi Bijelo dugme.

Pod majčinim uticajem je svirao harmoniku u muzičkoj školi, išao na kurs klasične gitare i vežbao flautu. Opredelio se za bubnjeve gledajući Fundu na koncertu Korni grupe u Sarajevu.

Muzikom je počeo je aktivno da se bavi 1971. u KUD-u "Vaso Miškin Crni". 1972. svirao je s Kornišama, a 1973. našao se u sastavu Trinaesti pokušaj. Iduće godine prešao je u Formulu 4. S grupom Rok snimio je singl "Položi ruke u travu" (1974), s grupom "Juli" (1975) svirao i pevao sentimentalne pesme, a onda je otišao u Čisti zrak i s njima snimio ploču "901" (1975). Potom je s Nedom Ukraden realizovao ploču "Tko me to odnekud doziva" (1976) i s Rezonansom singl "Neka svijet bude orkestar" (1977)

Početkom 1977. održao je solistički koncert u amfiteatru Doma mladih. Tu ga je zapazio Željko Bebek i pozvao da svira na njegovom albumu "Skoro da smo isti" (1977), a potom je postao član Bijelog dugmeta, zamenivši Ipeta Ivandića. Sa Bijelim dugmetom je snimio albume "Bitanga i princeza" i "Doživjeti stotu".

Po izlasku iz vojske, u aprilu 1983. razmišljao je o solo karijeri, od koje je, na kraju, ipak odustao. S Oliverom Mandićem je snimio album "Zbog tebe bih tucao kamen" (1982) i pratio Zdravka Čolića na turneji (1983. - '84.), a zatim postao član grupe "Mama CO-CO" (1984), s kojom je pratio Željka Bebeka i Dadu Topića. Godine 1986. bio je član Mona Lize, sa kojom je snimio album "Spavaj, Vesna" (1986). Dublirao je Ceru II na albumu "Smrt fašizmu" (1986.) grupe Plavi orkestar, pa potom postao leteći član Divljih jagoda.

Godinama je bio miljenik kritike koja ga je nezvanično smatrala najboljim bubnjarom u tadašnjoj državi.

Jugoslavenski rock muzičari
Jugoslavenski bubnjari
Bosanskohercegovački bubnjari
Bijelo dugme
Biografije, Sarajevo
Hajduk

Hajduk je izraz koji može značiti:
 pripadnika hajduka, odmetnika na Balkanu za vrijeme otomanske vlasti
 naziv sportskog kluba, od kojih je najpoznatiji Hajduk Split.
Plebejci

Plebejci (lat. plebeii, jedn. plebeius) bili su u antičkom Rimu svi punopravni građani koji nisu pripadali povlaštenoj društvenoj grupi patricija, te se u izvorima najčešće kolektivno označavaju kao plebs = ("puk").

Pravo poreklo razlike između patricija i plebejaca i dalje je nepoznato, i predstavlja jedno od najvažnijih nerešenih pitanja istorije starog Rima. Pretpostavlja se da sam naziv potiče od reči pleo, koja se u klasičnom latinitetu više nije upotrebljavala osim u složenicama (npr. expleo, impleo), a koja znači "puniti". Prema ovoj etimologiji, koja ipak nije sasvim pouzdana niti opšteprihvaćena, reč plebs bi se doslovno mogla prevesti kao "mnoštvo".

Ne postoje dokazi o bilo kakvim etničkim uzrocima ove podele na dve društvene grupe, niti ima dokaza da je ta podela postojala tokom perioda Rimskog kraljevstva. Prema analističkoj istoriografskoj tradiciji, u vreme vladavine Romula, Nume Pompilija i Tula Hostilija celokupno stanovništvo grada Rima nazivano je patricijama, jer su oni bili jedini stanovnici grada. Navodno su tek za vladavine Anka Marcija plebejci došli u Rim iz drugih latinskih gradova s kojima je Rim bio uspostavio diplomatske ili čak savezničke odnose. U vreme osnivanja republike plebejci su bili isključeni iz svih svešteničkih grupa i državnih položaja (magistratura), a Zakoni dvanaest tablica čak su zabranjivali brak između patricija i plebejaca. Ova je zabrana, navodno, ukinuta tek Kanulejevim zakonom 445. godine st. e. U isto vreme, međutim, plebejci su bili raspoređeni po tribama, služili su u vojsci i mogli su postati vojni tribuni. 

Tokom prva dva veka rimske republike trajala je borba patricija i plebejaca, koja se konačno završila 287. godine st. e. potpunim formalnim izjednačavanjem prava obe društvene grupe. Ta je jednakost postignuta osnivanjem plebejskih skupština, ustanovljenjem položaja narodnih tribuna, koji su na neki način bili političke vođe plebejaca, uvođenjem položaja plebejskih edila, te posezanjem za secesijom kao najjačim oružjem plebejaca, koja je podrazumevala masovno iseljavanje plebejaca iz grada, što je prouzrokovalo drastično smanjenje odbrambene moći Rima. Prema analističkoj tradiciji, do secesije plebejaca došlo je ukupno tri puta, ali se danas smatra da je istorijski kredibilna samo poslednja secesija, do koje je došlo 287. god. st. e.

Tokom srednje republike plebejci su postepeno inkorporisani u senatorsku elitu. Do 1. veka st. e. mnogi od najuglednijih pripadnika senatorskog staleža bili su plebejskoga porekla. Pošto je patricijski status bio naslednog karaktera, vremenom su patricijske porodice izumirale, a njihovi ostaci su zajedno s imućnim slojem plebejaca formirali novu vladajuću elitu – tzv. nobilitet.

Antički Rim
Secesija plebejaca

Secesija plebejaca (lat. secessio plebis) predstavljala je u ranoj istoriji antičkog Rima jedno od najmoćnijih oružja plebejaca u njihovoj borbi protiv patricija. Secesija je podrazumevala masovno iseljavanje plebejaca iz grada Rima, što je bila efikasna strategija jer je zbog brojčane nadmoći plebejaca ostavljala patricije u gradu gotovo bez ikakve zaštite od spoljnih neprijatelja. Prema analističkoj tradiciji, bilo je tri secesije plebejaca:

Godine 494. st. e., zbog zloupotrebe vlasti od strane Apija Klaudija Inregilskog Sabinskog, plebejci su se iselili iz Rima i otišli na neko, danas neidentifikovano, "Sveto brdo" (Mons sacer). Patriciji su odgovorili oslobađanjem plebejaca od njihovih dugova i dopuštenjem da plebejci biraju svoje naročite zastupnike, nazvane "narodni tribuni" (tribuni plebis). To je bila prva magistratura dostupna plebejcima. 

Godine 449. st. e. plebejci su se ponovo iselili iz grada da bi primorali patricije da se kodifikuje važeće zakonodavstvo. Patriciji su se žestoko opirali kodifikaciji, ali su na kraju popustili i imenovali komisiju od deset članova (decemviri) koja je objavila tzv. Zakone dvanaest tablica.

Godine 287. st. e. plebejci su treći i poslednji put masovno napustili grad. Pobuna je završena donošenjem "Hortenzijevog zakona" (lex Hortensia, nazvanog tako jer ga je predložio diktator Kvint Hortenzije), koji je izjednačio pravnu snagu odluka donetih u senatu i na sednicama tributskih skupština. Takođe, plebejcima je dopušteno da se kandiduju za sve državne položaje, da budu birani u većinu svešteničkih kolegija, te da sklapaju brakove s pripadnicima patricijskog staleža. Ukinuto je i dužničko ropstvo. 

 Za modernu kritiku analističke tradicije o sukobu staleža u starom Rimu, v. članak Borba patricija i plebejaca.

V. također 
 Klasna borba

Antički Rim
Vojno-industrijski kompleks

Vojno-industrijski kompleks je izraz koji se koristi za spregu ekonomskih i političkih interesa vodećih predstavnika industrije i oružanih snaga u suvremenim državama.

Taj izraz je prvi iskoristio američki predsjednik Dwight D. Eisenhower u oproštajnom govoru američkoj naciji 1961. godine:

Uglavnom ima pejorativno značenje, te ga koriste lijevo, liberalno i pacifistički orijentirani krugovi koji njime objašnjavaju agresivnu politiku SAD i izbijanje oružanih sukoba kao što su ratovi u Vijetnamu i Iraku.

Vojska
Politika
Sulejman Bugari

Sulejman Bugari je bosanskohercegovački imam rođen 5. 10. 1966. godine u Orahovcu - Prizren.

Srednju školu, medresu, je završio u Sarajevu.
Sa treće godine Teološkog fakulteta u Sarajevu, današnji FIN,
odlazi u Medinu, na Univerzitet islamskih nauka,
gdje 1998. godine diplomira na odsjeku Kur´an i tefsir.
Već sljedeće godine se zapošljava kao imam u Baščaršijskoj džamiji u Sarajevu, a od 2003. godine, pa sve do sad, radi i djeluje u džematu Bijele džamije na Vratniku, te kao koordinator ispred Rijaseta islamske zajednice svih centara za borbu protiv ovisnosti od droga u BiH.

Vanjski linkovi 
 Službena stranica

Imami
Medresa

Medresa (arapski:madrasa مدرسة) znači doslovno "mjesto podučavanja", škola. U užem smislu, pojam označava vrstu islamske visoke škole.

Medrese su u početku nastajale "pobožnim zakladama". Darovatelj je imao pravo u školi nastaloj od njegove zaklade određivati ukupan nastavni program, broj učenika kao i učitelja. Sa medresom je nastala jedna islamska institucija čiji je izgled bio određen objedinjavanjem dvoranama za molitvu, učionicama, bibliotekom i internatom za studente, a mogle su imati duhovni ali i svjetovni karakter. Biblioteka je sadržavala, pored religiozne literature, i tekstove iz područja matematike, medicine, gramatike, astronomije, geografije i filozofije. 

Najstarije medrese su imale izraženo privatni karakter. Često je dio stana darovatelja služio kao mjesto podučavanja. Razvojem institucije , medresa uskoro postaje sastavni dio džamije, ili se gradi u njenoj neposrednoj blizini. Osnivanjem medrese al-Nizamija (1066.) u Bagdadu u vrijeme seldžučkog vezira Nizam al-Mulka (1018-1092) sistem medresa doseže svoj prvi vrhunac i postaje putokaz za osnivanje drugih, od države financiranih škola. U medresi al-Mustansirija (osnovanoj 1234) bilo je dozvoljeno podučavanje različitih pravaca islamskog vjerovanja.

 
Obrazovanje
Islam
Arabizmi
Kolonijalizam

Kolonijalizam je naziv za praksu kojom pojedine države šire svoj suverenitet izvan matične teritorije kroz osnivanje kolonija, odnosno zavisnih područja čije se domorodačko stanovništvo stavlja pod neposrednu vlast ili s njih iseljava.

Kolonijalizam je također naziv za ideologiju kojom se opravdavaju takvi postupci, najčešće kroz razne vjerske i rasne doktrine o superiornosti određene vjere, rase ili kulture nad vjerama, rasama i kulturama naroda i područja nad kojima se vrši politika kolonijalizma.

Pojam kolonijalizma je blisko povezan, ali ne i istovjetan s pojmom imperijalizma. U 20. vijeku je stekao pejorativno značenje, jer ga se povezuje s ugnjetavanjem azijskih, afričkih i latinoameričkih naroda od strane evropskih kolonijalnih sila. Slično pejorativno značenje ima i pojam neokolonijalizam kojim se opisuje vojni, politički i ekonomski utjecaj bivših kolonijalnih gospodara na bivše kolonije.

V. također 
 Antikolonijalizam
 Dekolonizacija
 Breme bijelog čovjeka

Eksterni linkovi 

 Liberal opposition to colonialism, imperialism and empire (pdf)  - by professor Daniel Klein
 Stanford Encyclopedia of Philosophy entry

Imperijalizam
Marija Bursać

Marija Bursać (Kamenica, 2. avgust 1920 - Prkosi 23. septembra 1943) je bila partizanska bolničarka, bombaš Desete krajiške brigade i prva žena narodni heroj Jugoslavije.

Biografija 
Rođena je 2. avgusta 1920. godine u selu Kamenica, kod Drvara. Bila je najstarije od petoro dece u porodici Nikole Bursaća. Detinjstvo je provela u rodnom selu. Nije išla u školu već je kao mala obavljala poljske poslove i pomagala u kući. Kao polaznica domaćinskog kursa 1939. u organizaciji učiteljskog pripravnika i komunista Velimira Stojnića, ona se uključila revolucionarnom omladinskom pokretu.

Od početka ustanka okupljala je omladinu u svom selu i okolini te radila za Narodnooslobodilački pokret. Godine 1941. među prvima primljena je u SKOJ-evsku organizaciju koju je u nenom selu osnovao Kosta Bosnić, da bi februara 1942. godine bila primljena u članstvo Komunističke partije Jugoslavije.

Posle oslobađanja Drvara od italijanske okupacije jula meseca 1942. godine, u Kamenici je organizovana omladinska radna četa, koja je ušla u sastav omladinskog radnog bataljona, a kasnije u sastav Prve krajiške omladinske radne brigade. Marija je postala komesar III čete omladinske radne brigade u okviru tog bataljona, koja je radila na prikupljanju useva u saničkoj dolini. Marija Bursać bila je neustrašivi borac i neumorni pozadinski radnik. Izabrana je za predsednika seoskog odbora USAOJ-a i u Opštinsko i Sresko rukovodstvo AFŽ-a.

U februaru 1943. prilikom formiranja Desete krajiške brigade, u toku Četvrte neprijateljske ofanzive, Marija je stupila u brigadu kao borac. Kao bolničarka i borac bombaš u borbama se isticala požrvtovanjem i hrabrošću. Prilikom okršaja u selu Golubiću, kod Knina, bila je prvi put lakše ranjena. Sredinom 1943. se razbolela od tifusa, ali se odmah po ozdravljenju vratila u jedinicu.

Septembra 1943. godine u napadu na jako neprijateljsko uporište u selu Prkosima, koje je branilo nekoliko stotina nemačkih vojnika, Marija se kao bombaš našla u prvim redovima. U jednom od juriša smrtno je ranjena. Drugovi su je poneli do partizanske bolnice koja je bila udaljena 40 km. Marija je na nosilima pevala i umrla pre dolaska u bolnicu. Sahranjena je 23. septembra 1943. godine na brežuljku Spasovine u podnožju svoga rodnog sela.

Na predlog Štaba Petog korpusa, Vrhovni štab NOV i POJ je 15. oktobra 1943. godine doneo odluku o proglašenju Marije Bursać za narodnog heroja. To je bilo prvo proglašenje žene za narodnog heroja.

Godine 1945. pesnik Branko Ćopić joj je posvetio pesmu "Marija na Prkosima".

Marijin brat - Duško Bursać, poginuo je 25. maja 1944. godine za vreme nemačkog desanta na Drvar, kao politički sekretar Okružnog komiteta SKOJ-a za Drvar.

Literatura 
 Narodni heroji Jugoslavije, "Mladost", Beograd 1975. godina
 Tekst Fatke Zukić, Istorijsko odelenje CK SK Bosne i Hercegovine u Enciklopediji Jugoslavije JLZ Zagreb 1982 tom 1 str 590.

Rođeni 1920.
Umrli 1943.
Jugoslavenski partizani
Bursać Marija
Biografije, Drvar
Žene narodni heroji
Sonja Marinković

Sonja Marinković (1916 - 1941) bila inžinjerka agronomije i narodna heroina Jugoslavije.

Rođena je 3. aprila 1916. godine u selu Straževici, kod Pakraca. Gimnaziju je završila u Somboru i Novom Sadu, a Poljoprivredni fakultet u Zemunu 1939. godine. Još za vreme studija prišla je naprednom omladinskom pokretu i postala član KPJ.

Sonja Marinković je u Novom Sadu 1939. godine radila na obnovi SKOJ-evske organizacije i bila prvi sekretar obnovljenog Mjesnog komiteta. Učestvovala je u pripremama V pokrajinske konferencije SKOJ-a i bila član PK SKOJ-a za Vojvodinu. Zbog svoje revolucionarne djelatnosti bila je često proganjana i više puta zatvarana. Na VI pokrajinskoj konferenciji KPJ za Vojvodinu, septembra 1940. godine, izabrana je za člana PK KPJ za Vojvodinu.

Sonja Marinković je zajedno sa Žarkom Zrenjaninom, aktivno učestvovala u pripremama oružanog ustanka naroda Vojvodine. Jula 1941. godine uhapšena je i poslije strašnog mučenja, strijeljana 31. jula 1941. godine. Na strjeljanje je izašla uzdignute glave, a pred uperenim cevima nije htjela okrenuti leđa. Stajala je ponosito, isprsila se i uzviknula: "Pucajte, ovo su komunističke grudi!".

Za Narodnog heroja proglašena je, među prvim borcima NOB-a, 25. oktobra 1943. godine. I danas nekoliko osnovnih školi u Vojvodini nosi ime ove proslavljene revolucionarke.

Literatura 
Narodni heroji Jugoslavije, Mladost Beograd 1975. godina

Jugoslavenski partizani
Marinković, Sonja
Kronologija Drugog svjetskog rata u Jugoslaviji



1939.
 26.8. - Sporazum Cvetković-Maček kojim je obrazovana Banovina Hrvatska.
 1.9. - Napadom Njemačke na Poljsku započinje drugi svjetski rat u Evropi.

1940. 
 28.10. - Italija započinje napad na Grčku, a vlada Kraljevine Jugoslavije se proglašava neutralnom u tom sukobu.

1941. 
 25.3. - Vlada Cvetković-Maček potpisom Jugoslaviju priključuje Trojnom paktu.
 27.3. - Nakon višednevnih demonstracija pučem srušena jugoslavenska vlada i obrazovana nova pod generalom Dušanom Simovićem.
 5.4. - Napadom njemačkih snaga na jugoslavenski garnizon u Đerdap započinje aprilski rat. 
 6.4. - Bombardiranje Beograda.
 10.4. - Njemačke snage ulaze u [Zagreb], a Slavko Kvaternik proglašava Nezavisnu državu Hrvatsku.
 15.4. - Italijanske snage počinju prelaziti jugoslavensku granicu.
 17.4. - Kapitulacija jugoslavenskih oružanih snaga.
 22.6. - U šumi Brezovica kraj Siska formiran Sisački partizanski odred. 
 4.7. - U Beogradu vodstvo KPJ donosi odluku o pokretanju općeg ustanka.
 7.7. - Ustanak u Srbiji.
 13.7. - Ustanak u Crnoj Gori.
 22.7. - Ustanak u Sloveniji.
 27.7. - Ustanci u Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj. 
 11.10. - Ustanak u Makedoniji.
 21.10. - Masakr u Kragujevcu.
 21.12. - U Rudom formirana Prva proleterska brigada NOVJ.

1942. 
 31.1. - Igmanski marš.
 21.5. - Dva aviona i s pilotima Zrakoplovstva NDH bježe partizanima i tako stvaraju partizanske zrakoplovne jedinice.
 10.9. - U Podgori kraj Makarske formirana Mornarica NOVJ.
 1.11. - Formirane prve divizije i korpusi NOVJ. 
 4.11. - Partizanske snage u okviru bihaćke operacije zauzimaju Bihać. 
 28.11. - U Bihaću održano Prvo zasjedanje ZAVNOBiH-a.

1943. 
 20.1. - Početak četvrte neprijateljske ofenzive.
 15.5. - Početak pete neprijateljske ofenzive.
 8.9. - Kapitulacija Italije.
 29.11. - Drugo zasjedanje AVNOJ-a.

1944. 
 8.5. - U Topuskom održano zasjedanje ZAVNOH-a na kome je formirana Federalna država Hrvatska. 
 25.5. - Desant na Drvar.
 16.6. - Sporazum Tito-Šubašić.
 2.8. - U manastiru Prohor Pčinjski održano zasjedanje ASNOM-a na kome je donesena odluka o stvaranju makedonske države.
 20.10. - Snage NOVJ ulaze u Beograd.

1945. 
 7.3. - Josip Broz Tito imenovan za premijera Jugoslavije.
 31.3. - Ofenzivom 4. armije JA u Lici započinju Završne operacije u Jugoslaviji. 
 6.4. - Tokom sarajevske operacije snage JA ulaze u Sarajevo. 
 12.4. - Probijen srijemski front.
 3.5. - Snage JA ulaze u Rijeku. 
 4.5. - Snage JA ulaze u Trst. 
 8.5. - Snage JA ulaze u Zagreb.
 15.5. - Predaja snaga NDH kod Bleiburga u Austriji. Početak tzv. blajburškog masakra, odnosno Križnog puta. 
 25.5. - Predajom ustaško-domobranskog garnizona u Odžaku prestaje organizirani otpor osovinskih snaga u Jugoslaviji.

1946.  • 17. 6. - Osuđen Dragoljub Draža Mihailović, komandant Jugoslovenske vojske u otadžbini i general, za ratne zločine i saradnju s okupatorom.

1947.
 10.2. - Potpisan Pariški mirovni ugovor kojim je Jugoslavija od Italije dobila područja na istočnoj obali Jadrana.

Eksterni linkovi 
 Kronologija na vojska.net (engleski)

Jugoslavija u Drugom svjetskom ratu
Čedomorstvo

Čedomorstvo predstavlja lišenje života deteta pri porođaju. 

U srednjovekovnom krivičnom pravu smatralo se težim oblikom ubistva, medjutim tokom 19. veka ovaj oblik ubistva je predviđen kao privilegovani oblik. Presudna za predviđanje ovog ubistva kao privilegovanog jesu saznanja do kojih se došlo u medicini da se, za vreme porođaja i neko vreme, neposredno nakon porođaja, majka nalazi u stanju psihofizičkih poremećaja, što opravdava njen blaži tretman u slučaju ubistva deteta.

Izvršilac može biti samo majka. Ukoliko delo izvrši neko drugo lice, a majka ga na to podstrekne ili mu pomogne u izvršenju za vreme porodjaja ili neposredno nakon porodjaja za vreme trajanja poremećaja, ona će se smatrati saučesnikom, a izvršilac će odgovarati za ubistvo.

Radnja izvršenja se sastoji u lišavanju života deteta koje može biti izvršeno činjenjem ili nečinjenjem. Objekt radnje je dete i nužno je da je porođaj započeo i da je dete živo rodjeno. Ako se radnja izvrši pre početka porođaja, odnosno prema plodu, to će biti krivično delo nedozvoljenog prekida trudnoće.

Krivično delo ubistva deteta pri porodjaju mora biti izvršeno za vreme porodjaja ili neposredno nakon porodjaja dok traje poremećaj izazvan porodjajem. Poremećaj se ne razmatra sa aspekta neuračunljivosti ili bitno smanjene uračunljivosti. Sporno je koliko dugo traje taj poremećaj. Smatra se da je taj interval od nekoliko sati do nekoliko dana. Nužno je utvrditi da je majka u momentu izvršenja dela bila pod uticajem tog poremećaja. Sporna je situacija kada majka pre porodjaja planira izvršenje dela.
Za postojanje ovog dela neophodno je postojanje umišljaja, direktnog ili eventualnog.

Za ovo krivično delo u KZ Republike Srbije predvidjena je kazna zatvora od 6 meseca do 5 godine. U evropskom zakonodavstvu za ovo delo propisuje se stroža kazna nego za nehatno ubistvo npr švedski i holandski KZ propisuju kaznu zatvora do 6 godina.

V. također 

 Infanticid

Kriminal
Klima Evrope

Najveći deo evropskog kontinenta leži u severnom umerenom pojasu gde dominira umerena klima. Zapadni deo Evrope otvoren je ka Atlanskom okeanu i na njega utiče topla Golfska struja i zapadni vetrovi, što uslovljava okeanski tip umerene klime na znatnom delu zapadnoevropske teritorije. U Evropi se moze izdvojiti nekoliko tipova klime:
 okeanska klima se javlja u nižim predelima i uz obalu Atlantika. Okeansku odlikuju blage zime, sveža leta i umerena količina padavina koja je ravnomerno rasporedjena tokom godine.
 kontinentalna klima je zastupljena na istoku i severoistoku Evrope kao i u nizijama i dolini reke Dunav. Karakterišu je vruća leta, oštre zime i mala količina padavina.
 umereno kontinentalna klima je prelazni oblik klime koji se javlja u delovima Evrope između pojaseva okeanske i kontinentalne klime. Idući ka istoku ona poprima sve izrazenija kontinentalna obiljezja.
 klima tundre je klima koju odlikuju duge i hladne zime. Vlada na krajnjem severu Evrope.
 planinska klima ima takođe duge i hladne zime a vlada na najvišim planinama.
 sredozemna klima se javlja na sredozemnom obodu Evrope i odlikuju je vruća, sušna leta i duge, kišovite zime.
 
Srednja temperatura se kreće od 24C u julu i 3C u januaru. Na Atlantskim ostrvima do 12C u januaru i 29C u junu. Sušnost klima se povećava od severozapada ka jugoistoku.

Srednja godišnja visina padavina krece se od 1500-2000 mm (ponegdje i vise)na planinama, do 200 mm uz obale Kaspiskog jezera. Sa izuzetkom Sredozemlja, na većini teritorije padavine su obilne pretežno u letnjoj polovini godine.

Evropa
Klima
Reljef Evrope

Evropa se građom sastoji iz starijeg dela (Baltički štit, Ruska ploča, planine i visoravni kaledonske i hercinske ortogeneze u paleozoiku) i mlađe nabrane visoravni.

Evropa je pretezno nizijski kontinent.
       
Na severozapadu Evrope pružaju se Skandinavske planine, koje su nastavak planina koje se nalaze na zapadu ostrva Velike Britanije, najstarije planine u Evropi i zato su u znatnoj meri zaravnjene.

Najstariji planinski lanac u Europi je Svetokrižno gorje u južnoj Poljskoj. 

Južno od pojasa raštrkane su srednje visoke stare gromadne planine. Prostiru se od Centralnog masiva u Francuskoj, preko Ardena, Vogeza, te Njemačkog i Českog sredogorja, sve do Šlesko-malopoljskog pobrđa u Poljskoj. Planine su razdvojene kotlinama i rečnim dolinama,i bogate su rudama.

Najviše i najmlađe planine nalaze se na jugu Evrope. To je pojas mladih nabranih planina, koje se protezu od Kantabriskih planina na zapadu, preko Pirineja, Alpa, Apenina, Karpata i Dinarida, sve do Kavkaza. Planine zatvaraju brojne kotline sa nizijama, među kojima su najveće Padska (severnoitalianska) ,Panonska i Vlaška nizija.

Nizije zahvataju 3/4 površine kontinenta, što Evropu cini dobro prohodnom. Najveće nizije nalaze se u istočnom i srednjem delu kontinenta: Istočnoevropska nizija, Panonska nizija, Vlaška nizija, te nizije severne Poljske i Nemacke.

Veći deo Evrope pripada slivu Atlanskog okeana i njegovih mora a manji deo sliva Severnog ledenog okeana i unutrašnjem slivu Kaspiskog jezera. Najveće evropske reke nalaze se u Istočnoevropskoj niziji (od 10 najvecih reka samo 2 nisu iz ovog pojasa - Dunav i Rajna). To su ravničarske reke mirnog toka i širokih dolina, na kojima su sagradjena velika vestacka jezera. "Hrane" se otopljenim snegom i delimicno kišnicom, pa najveći vodostaj imaju u proleće i rano leto. Zimi se lede (na severu tokom cele zimske polovine godine). Najveća (najduža i vodom najbogatija) reka je Volga.

Reke na Skandinavskom poluostrvu su kratke i slapovite. Doline su im uske,sa mnogo jezerolikih proširenja. Imaju velike padove i značajne su za proizvodnju električne energije . "Hrane" se otopljenim snegom pa najvise vode imaju u proleće. Zimi se lede (na severu i po sedam meseci).

Reke u ravničarskim delovima zapadne i srednje Evrope (reke Velike Britanije, Francuske, Belgije, Holandije, Nemačke) se snabdevaju kišnicom i imaju ravnomeran proticaj. Zimi se uglavnom ne lede.

Rijeke u Alpima (gornji tokovi rajne i Rone, leve pritoke Poa, desne pritoke Dunava) dobijaju vodu jos i otapanjem lednika, pa je najviše imaju tokom ljetnjih meseci.

Zapadnoevropske reke su povezane brojnim plovnim kanalima. Toliko je ta mreza razgranata, najbolje prikazuje primjer Sene,koja je kanalima povezana sa Somom, Šeldom, Sambrom, Masom, Rajnom, Sonom i Loarom.

Reke južne Evrope najvise vodostaje imaju tokom jeseni i zime, a najniže ljeti, kada mnoge od njih oplicaju ili sasvim presuše. U kraškim podrucjima neke od tih reka imaju delomicno podzemne tokove (ponornice).
izmedju pojasa neprekinutih nizija na severu i mladih venacnih planina na jugu razbacane su gromadne planine.

Izvori 

Geografija Evrope
Članci za sređivanje
Članci kojima nedostaju izvori
Alibunar

Alibunar je grad u opštini Alibunar u Južnobanatskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 3431 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 3738 stanovnika).

Kroz Alibunar prolazi značajna drumska saobraćajnica Beograd-Pančevo-Alibunar-Vršac-Temišvar, kao i železnica koja takođe spaja Beograd i Temišvar. Alibunar se u Kruševskom spomeniku pominje kao „Alijina voda“.

Stanovništvo se bavi poljoprivredom, a delom je zaposleno u poljoprivrednom kombinatu. Alibunar potiče još iz turskog perioda. Na tom mestu bio je neki Alijin bunar, po kome je i dobio ime. Posle povlačenja Turaka, Alibunar je srpsko naselje sa 32 kuće (1717). Godine 1773. godine je u sastavu nemačkog graničarskog puka

Demografija 
U naselju Alibunar živi 6239 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,0 godina (38,7 kod muškaraca i 41,3 kod žena). U naselju ima 1166 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,94.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

Priroda 
U blizini Alibunara nalazi se prelepa Deliblatska peščara ili Banatski pesak.

Slavni ljudi 
 Zora Petrović, poznata srpska slikarka
 Boba Bitevic,poznati karatista

Fotogalerija

Reference

Vanjske veze 

 Opština Alibunar - oficijelna prezentacija 
 Mesna zajednica Alibunar - oficijelna prezentacija 
 JP Turist Alibunar - oficijelna prezentacija 
 Alibunar grb 
 Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
 Satelitska mapa (Wikimapia)
 Gugl satelitska mapa (Maplandia)
 Plan naselja na mapi (Mapquest)

Opština Alibunar
Naselja u Vojvodini
Krivogaštani

Krivogaštani () su naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Krivogaštani je sedište i najveće naselje istoimene opštine Krivogaštani.

Prirodni uslovi 
Naselje Krivogaštani je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Prilepa, naselje je udaljeno 20 km zapadno. Kroz naselje vodi put od Prilepa ka Kruševu.

Krivogaštani se nalaze u zapadnom delu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Naseljski atar je mahom ravničarski, bez većih vodotoka, dok se dalje ka zapadu izdižu prva brda planine Baba. Nadmorska visina naselja je približno 610 metara.

Klima u naselju je kontinentalna.

Stanovništvo 
Po popisu stanovništva iz 2002. godine, Krivogaštani su imali 1.870 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u etnički Makedonci (99%), a ostalo su mahom Cigani.

Većinska veroispovest u naselju je pravoslavlje.

Vidi još 
 Opština Krivogaštani

Izvori 
 Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze 

 www.krivogastani.gov.mk Zvanična stranica opštine Krivogaštani 

Opština Krivogaštani
Abileneski paradoks

Abileneski paradoks je paradoks u kome određene okolnosti tjeraju neku grupu da djeluje protiv vlastite volje, i to samo zato što nijedan od njenih članova nema volje suprotstaviti se tom djelovanju.

Ime je dobio po anegdoti koju je 1974. godine američki stručnjak za menadžment Jerry B. Harvey opisao u svojoj knjizi The Abilene Paradox and Other Meditations on Management. U njoj članovi jedne porodice u gradu Coleman provode ugodno popodne igrajući domino na verandi, sve do trenutka kada tast predloži da odu na ručak u grad Abilene. Svi se članovi porodice se slože s tim prijedlogom, da bi potom proveli četiri sata vozeći se po vrućoj, prašnjavoj cesti i ustanovili da je hrana u Abileneu loša. Nakon što počnu razgovarati o iskustvu, ustanove da nitko od njih zapravo nije htio ići, ali se složio s prijedlogom da udovolji drugim članovima.

Otada se fraza abileneski paradoks ili Idemo li u Abilene? koristi kako bi opisala nedostatke kolektivnog odlučivanja.

Literatura 
 Harvey, Jerry B. (1988). The Abilene Paradox and Other Meditations on Management. Lexington, Mass: Lexington Books.
 Harvey, Jerry B. (1999). How Come Every Time I Get Stabbed In The Back, My Fingerprints Are on The Knife?. San Francisco: Jossey-Bass.

Psihologija
Menadžment
Ajdovščina

Ajdovščina (talijanski: Aidussina, njemački: Haidenschaft) je grad na sjevernom dijelu Tršćanskog krasa od 6 597 stanovnika, administrativni centar istoimene općine na jugozapadu Slovenije.

Geografske karakteristike 
Ajdovšina leži u Vipavskoj dolini, na cesti između Postojne i Nove Gorice. Točnije na ušću potoka Lokavščak u Hublju,.koji se malo dalje ulijeva u rijeku Vipavu.

Historija 
Rimljani su preko te doline izgradili cestu Via Gemina koja je povezivala Aquileju sa Emonom, pa uz nju izgradili malo odmorište poznato kao Fluvio Frigido.
Oni su negdje oko 270. započeli graditi svoj castrum kao dio obrambenog sistema utvrda Claustra Alpium Iuliarum, koje su trebale braniti istočne granice carstva. Odtad se mjesto zove Castra Ad Fluvium Frigidum (Logor kod studene vode).

Kod zidina castruma se između 5 i 6. septembra 394. vodila Bitka kod Frigide između vojski Istočnog i Zapadnog Rimskog Carstva. Pobjedio je bizantski car Teodosije I koji je osobno vodio vojsku Istočnog carstva i porazio uzurpatora Evgenija i njegova magistera milituma Arbogasta. 

Castru su 451. razorili Huni predvođeni Atilom.

Nakon burnih vremena barbarskih provala, grad je tokom svoje milenijske historije bio jedno vrijeme posjed Akvilejske patrijarhije, a nakon tog Mletačke Republike, Habsburgovaca, Prvog Francuskog Carstva, Austro-Ugarske i Kraljevine Italije.
U Ajdovščini je u Bratinovoj dvorani, pri samom kraju Drugog svjetskog rata - 5. maja 1945.osnovana prva slovenska narodna vlada, danas je to dan općine, kao uspomena na taj događaj.

Znamenitosti 
 
Najpoznatiji spomenik Ajdovščine su ostatci Rimskog Castruma Ad Fluvium Frigidum. U neposrednoj okolici grada nalazi se pitoreskni gradić Vipavski Križ i 5 vojničkih groblja poginulih austrougarskih vojnika za vrijeme Prvog svjetskog rata.

Privreda i transport 
Ajdovščina je i danas poznata po tvornici pića Fructalkoja je startala sa radom 1945. i postala jedno od najmoćnijih poduzeća te vrste u nekadašnjoj Jugoslaviji, uz to ima i tvornice tekstila i namještaja.

Južno pored grada prolazi autoput.prema Novoj Gorici
Grad ima i mali sportski aerodrom (ICAO: LJAJ) kojim upravlja aeroklub Josip Križaj, kojim se služi i domaći proizvođač ultra lakih aviona Pipistrel.

Gradovi prijatelji 
 , Quiliano

Izvori

Vanjske veze 

 Službene stranice Općine Ajdovščina  

Gradovi u Sloveniji
Vikiprojekat geografija/Naselja u Sloveniji
Preteksta

Preteksta (lat. fabula praetexta ili praetextata) predstavlja vrstu tragedije u rimskoj književnosti koja je obrađivala teme iz rimske istorije.

U scenskim prikazima drama s tematikom iz rimske istorije glumci su bili odeveni u odelo rimske aristokratije, u togu sa širokim purpurnim rubom (toga praetexta), pa je po tome i sama drama dobila naziv preteksta. Prema tradiciji, prvi rimski književnik koji je u svojim dramama obrađivao ovakvu tematiku bio je Gnej Nevije. Od svih rimskih preteksta do nas je u celini došla samo jedna, tragedija Oktavija (Octavia), u kojoj je dramatizovana sudbina prve Neronove žene i čiji je autor nepoznat. Sačuvani su i neznatni fragmenti jedanaest drugih preteksta, kao što je Nevijev Klastidij (Clastidium), Enijeva Otmica Sabinjanki (Sabinae raptae), Pakuvijev Paulo (Paulus), Akcijev Brut (Brutus), i Pomponijev Eneja (Aeneas).

Drama
Rimska književnost
Togata

Togata (lat. fabula togata = "drama u togi") naziv je za komediju u rimskoj književnosti koja se razvila tokom 2. veka st. e. i u kojoj su se obrađivale teme iz italskog života.

Glumci koji su glumili u komedijama iz rimskog i italskog života bili su na sceni odeveni u togu (toga), nacionalnu odeću Rimljana, pa je i sama drama nazvana togata. Radnja ovih drama obično je smeštena u neki mali italski grad, i to pred radionicama (tabernae) italskih zanatlija, pa je drugo ime ovih drama "tabernarija" (fabula tabernaria = "dućandžijska drama"). Togata se u mnogome nadovezuje na palijatu, ali je prenošenje mesta radnje na italsko tlo prouzrokovalo i promenu tipičnih likova i predmeta radnje. Rimski mentalitet nije dopuštao da se kao pobednik radnje prikazuje lukavi rob koji je prevario svoga gospodara, zbog čega je iz togate uklonjen jedan od najčešćih predmeta nove grčke komedije i rimske palijate. Osim toga, promene radnje prouzrokovane su i slobodnijim položajem žena u rimskom društvu u odnosu na grčko: neki naslovi ("Pastorka", "Zaove", "Tetke", "Kćerka rođena nakon očeve smrti", "Pravnica" itd.) i fragmenti ukazuju na to da su ženski likovi igrali važnu ulogu u togati, i to većinom ne hetere nego slobodne građanke italskih gradića sa svojim svakodnevnim problemima. Ljubav je tako preneta u sferu slobodnih građana. Socijalna nejednakost zaljubljenih, brakovi sklopljeni protiv volje roditelja i ostali porodični sukobi predstavljaju uobičajene predmete "komedije toge", koja se nalazi na tragu Terencijeve sentimentalne komedije. Prema Senekinoj oceni, togate su "ozbiljne i nalaze se na sredini između komedije i tragedije". 

Od togata nam se nije sačuvalo ništa osim neznatnih fragmenata i nekih naslova. Verovatno je još Nevije učinio prve korake ka stvaranju takve rimske komedije, ali nema dokaza za tvrdnju da je on i njen tvorac. Verovatnije je da togata nastaje tek kada palijata počinje da gubi svoju raniju popularnost. Vreme procvata togate je razdoblje Tiberija i Gaja Grakha i Kornelija Sule (kraj 2. i početak 1. veka stare ere). Glavni pisci togata bili su Lucije Afranije, Tit Kvinkcije Ata i Titinije, svi iz 2. veka pne.

U 1. veku nove ere Mecenatov oslobođenik Gaj Meliso stvorio je tzv. trabeatu kao pokušaj da se obnovi togata, ali u tome nije imao sledbenika u rimskoj književnosti.

Reference

Literatura 
 
 
 

Rimska književnost
Frankfurter FC Germania 1894

Frankfurter FC Germania 1894 je najstariji fudbalski klub u Frankfurtu na Majni i jedan od osnivaca Njemačkog fudbalskog saveza (DFB -Deutsche Fussball Bund). Prva ekipa trenutno igra u Krajsklasi A ( Kreisklasse A -Frankfurt). Klub je poznat u citavoj Njemačkoj i šire sa dobrim omladinskim ekipama.

Fudbalski ili nogometni klubovi u Njemačkoj
Celje

Celje je metropola (latinski: Celeia, njemački: Cilli) je treći po veličini grad u Sloveniji od 37.490 stanovnika, on je i administrativni centar Mestne občine Celje u centru Slovenije.

Geografske karakteristike 
Celje leži na ušću rijeke Voglajne u Savinju u kraju znanom kao Celjska kotlina.

Grad je gotovo podjednako udaljen od Ljubljane (70 km) kao i od Maribora (60 km), sa kojima je odlično povezan autoputem A1, znanim kao Slovenika. 

Celje je administrativno podjeljeno na 10 kvartova, to su; Center (historijski centar), Dečkovo naselje, Dolgo polje, Gaberje, Hudinja (Zgornja i Spodnja Hudinja), Karel Destovnik Kajuh, Lava, Nova vas, Savinja i Slavko Šlander.

Historija 
Rimljani su u 1. vijeku pne. ovladali antičkim keltskim naseljem Keleja, i promjenili mu ime u Celeia. Ona je dobila municipalna prava pod imenom Municipium Claudia Celeia za vladavine cara Klaudija (vladao od 41. do 54.) Antičku Celeu razorili su Barbari za ranog srednjeg vijeka.

Historija srednjovjekovnog Celja vezana je uz njegov burg kog su u prvoj polovici 12. vijeka podigli koruški grofovi iz Heunburga. On je 1322. nakon što su izumrli njegovi prvi vlasnici, postao vlasništvo Žovneških gospodara (Herren von Sanneck), koje je njemački car Ludwig Bavarski uzdigao u rang grofova, pa su postali poznatiji kao - Celjski grofovi. Oni su kao vladari bili zenit Celja, jer su tokom 14. i 15. vijeka bili neobično uticajni u tom dijelu Evrope.

Nakon ubojstva Ulrih II Celjskog u Beogradu - 1456., izumrli su Celjski grofovi pa je Celje postalo posjed Habsburgovaca. Tad je počeo razvoj donjeg grada kao trgovačko - zanatskog centra, oko kojeg su 1473. podignuti bedemi.

S druge strane je celjski Gornji grad često je mjenjao gospodare i upravitelje. Razorili su ga kmetovi za velikog seljačkog ustanka 1515., pa je obnovljen u drugoj polovici 16. vijeka.
Kako više nije imao nikakvo strateško značenje, počeo je propadati već u 17. vijeku, pa su već sredinom 18. vijeka, njegove cigle koristili za popravak građevina u donjem gradu. Početkom 19. vijeka korišten je kao kamenolom, od potpunog uništenja ga je spasio grof Wickenburg, koji je otkupio preostale razvaline i poklonio Štajerskoj.

Od 1882. počelo se obnovljati Celjski gornji grad.

Celje je nešto prije, a i za samog Drugog svjetskog rata bilo jedan od najačih uporišta njemačkog - kulturbunda.

Gradovi prijatelji 
Celje ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;

Privreda 
Celje je od 19. vijeka industrijski grad, poznat po topionici cinka i kemijskoj industriji - Aero.

Izvori

Vanjske veze 

 Službene stranice Općine Celje 

 
Gradovi u Sloveniji
Vikiprojekat geografija/Naselja u Sloveniji
Slovenj Gradec

Slovenj Gradec (njemački: Windischgrätz ili Windischgraz što znači Slovenski graz) je grad od 7 523 stanovnika, i administrativni centar istoimene općine na sjeveru Slovenije.

Geografske karakteristike 
Slovenj Gradec leži u kotlini rijeke Mislinje, udaljen oko 45 km zapadno od Maribora i oko 65 km sjeveroistočno od Ljubljane.

Historija 

Gradec što na slovenskom znači mala utvrda prvi put se spominje 1091. kao posjed koruških vojvoda Spanheim. Nakon njihova izumiranja je rodbinskim vezama postao feud bavarske porodične dinastije grofova Andechs. Bavarci su utvrdi promjenili ime u Windischgraz.
Zna se da se oko 1185. tu kovao vlastiti novac, kako su Andechsi bili i Akvilejski patrijarsi tako je i Windischgraz ispao najsjeverniji dio njihove države, oko kog su se jako angažirali.

Naselje je 1267. dobilo status grada, od 14. vijeka je pod vlašću Habsburga, tad je dobilo i debele bedeme, koji su pružali sigurnost njegovim malobrojnim stanovnicima.
Nakon završeka prvog svjetskog rata - Windischgraz je pripao Kraljevini Jugoslaviji, pa se dotašnje stanovništvo grada, od kojih su većina govorili njemački (1880. oko 75 % je govorilo njemački, a 25 % slovenski) iselilo u Austriju, ostatak koji je ostao otišao je (ili je protjeran) nakon Drugog svjetskog rata.

Znamenitosti 
Najveća znamenitost tog gradića je župna crkva na glavnom trgu, podignuta je oko 1235. u romaničkom stilu (kasnije je obnavljana u gotičkom, renesansnom i baroknom stilu) pored nje to je i gotička kapela koja se nalazi tik do nje, sa freskama iz sredine 15. vijeka.

Jedna od znamenitosti je i rodna kuća kompozitora Huga Wolfa, koji je u njoj rođen 1860. (danas je u njoj smještena muzička škola), a slavu stekao u Beču.

Privreda 
Slovenj Gradec nakon bankrota nekad moćne firme Prevent Global i njene sestrinske firme Prevent Avtomobilski deli proživljava teške dane.

Poznati sugrađani 
 Hugo Wolf, kompozitor
 Tina Maze, slovenska skijašica
 Vid Kavtičnik , poznati rukometaš
 Iztok Puc, rukometaš 
 Katarina Čas, slovenska televizijska glumica
 Boštjan Nachbar, košarkaš
 Marko Šuler, nogometaš

Gradovi prijatelji

Izvori

Vanjske veze 

 Službene stranice Općine Slovenj Gradec 

Gradovi u Sloveniji
Vikiprojekat geografija/Naselja u Sloveniji
Velenje

Velenje (1981–90. Titovo Velenje), grad u Sloveniji; 25 333 st. (2013). Administrativni centar Mestne občine Velenje na sjeveroistoku Slovenije.

Geografske karakteristike 
Velenje leži u Šaleškoj dolini duž obala rijeke Paka, udaljeno oko 24 km sjeverno od Celja i oko 6 km istočno od Šoštanja, sa kojim je praktički spojen u jednu urbanu cjelinu.

Historija 
Velenje se kao naselje prvi put spominje u dokumentima 1264. kao Weln, a utvrda iznad grada (Velenjski grad) - 1264.

Šaleška dolina je tokom 16. vijeka bila jedan od centara protestantizma u Štajerskoj, oni su izgradili prvu školu u Velenju. 
Zna se da je 1801. u Velenju izbio velik požar, u kom je izgorjelo puno zgrada, između ostalog i crkva sv. Marija. Velenje je 1889. imalo samo 364 stanovnika, i po svemu je daleko zaostajalo za susjednim Šoštanjem.
Veći i brži razvoj Velenje je doživjelo tek od kraja 19. i početkom 20. vijeka, kad je otvoren rudnik uglja.

Ipak pravi ubrzani razvoj doživjelo je nakon Drugog svjetskog rata 1950-ih kad se počelo graditi kao novi ogledni grad socijalizma pod vodstvom vrlo agilnog direktora rudnika Nestla Žganka.

Privreda 
Velenje je nekad bilo poznato po rudniku ugljena, a nakon tog po tvornici Gorenje, velikom proizvođaču bijele tehnike

Poznati sugrađani 
 Jolanda Čeplak, slovenska atletičarka srednjeprugašica osvajačica brončane olimpijske medalje.

Gradovi prijatelji

Izvori

Vanjske veze 

 Službene stranice Općine Velenje 

Gradovi u Sloveniji
Vikiprojekat geografija/Naselja u Sloveniji
Aladža

Hasan Nezirova, Šarena ili Aladža džamija je naziv za džamiju podignutu u Foči godine 1550/1551. godine. 

Smatrala se jednom od najljepših džamija u Bosni i Hercegovini, a po nekima i na Balkanu. 

Srušena je u ratu 1992. godine od strane VRS.

Džamije u Foči
Nacionalni spomenici u Foči
Kranj

Kranj (njemački: Krainburg, latinski: Carnium) je četvrti po veličin grad u Sloveniji od 37.151 stanovnika, on je i administrativni centar Mestne občine Kranj.

Geografija 
Kranj leži na sjeverozapadu Slovenije na ušću rijeke Kokre u Savu, udaljen oko 20 km od centra Ljubljane. Istočno od grada steru se visoke Kamniške Alpe.

Sve donedavno bio je sjedište Gorenjske, a tokom svoje duge historije bio je neformalna prijestolnica historijske pokrajine Kranjske - srca Slovenije i njezinog duha. Po gradu je dobila ime i nekadašnja habsburgška Vojvodina Kranjska

Historija 
Kranj se u pisanim dokumentima prvi put spominje za kasne Antike u 5. - 6. vijeku pod latinskim imenom Carnium, kasnije se spominje se pod imenima Creina, Chreina, Krainburg.

To staro keltsko naselje doživjelo je svoju drugu renesansu u 7. vijeku, za velike seobe naroda, tad je izgrađena prva utvrda i naselje oko nje. Arheološkim iskapanjima na tom lokalitetu pronađena je najveća staroslavenska nekropola na tlu Slovenije.

Nakon gubitka samostalnosti krajem 9. vijek početkom 10. vijeka tadašnja utvrda Krainburg postala je prijestolnica takozvane Kranjske krajine, iz koje je u 14. vijeku nastala Vojvodina Kranjska, sa 
sjedištem u Ljubljani.
Krainburg je u 13. vijek dobio prava sajmovanja pa se razvio kao trgovačko - obrtničko mjesto poznato po obradi željeza.

Sve do novoga vijeka grad je zadržao svoje bedeme i jasno izraženi obrambeni karakter srednjovijekovnog burga.

Znamenitosti 
Najveće znamenitosti Kranja su župna crkva sv. Kancijana i drugova iz 14. vijeka i dvorac Kieselstein (Grad Kieselstein) iz 13. vijeka, koji je tokom svoje historije promjenio puno vlasnika, i bio često restauriran, posljednji put 1952. po nacrtima arhitekta Jože Plečnika.

Poznati sugrađani 
 France Prešeren (1800. -1849.), pjesnik i književnik
 Ernst Mally (1879. -1944.), filozof
Peter Škrjanec, muzikolog, dirigent
 Borut Petrič (1961. -), plivač
 Dušan Mravlje (1953. -), ultramaratonac
 Roman Kejžar (1966. -), atletičar
 France Štiglic (1919. -1993.), filmski redatelj

Gradovi prijatelji 
Kranj ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;

Privreda 
Kranj je od sredine 19. vijeka izrastao u značajni industrijski centar; najznačajniji privredni pogoni u gradu su tvornica guma Sava i elektronike Iskra.

Pored grada nalaze se dva najpoznatija slovenska skijališta Kranjska Gora i Krvavec.

Izvori

Vanjske veze 

 Službene stranice Općine Kranj 

 
Gradovi u Sloveniji
Vikiprojekat geografija/Naselja u Sloveniji