alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Stephen Harper

Stephen Joseph Harper, PC, MP, MA (30.4. 1959.) je kanadski premijer i vođa Konzervativne stranke. 

Stephen Harper je rođen u Torontu, a u mladosti se zaposlio u naftnoj industriji u provinciji Alberta. Tamo je pohađao Univerzitet u Calgaryju, gdje je stekao magisterij iz ekonomije.

Za vrijeme školovanja je podržavao Liberalnu stranku te bio članom njene omladinske organizacije. No, njegov boravak u Alberti i iskustva u naftnoj industriji su ga natjerala da odbaci liberale i njihovu naftnu politiku, te se sredinom 1980-ih pridružio tadašnjoj Progresivnoj konzervativnoj stranci. Vrlo brzo se razočarao i u njih te je 1987. bio jedan od sudionika osnivačke skupštine desničarske Reformske stranke, koja se zalagala za veću autonomiju zapadnih provincija u okviru Kanadske konfederacije.

Harper se prvi put za Parlament natjecao godine 1988, ali je proglašen od konzervativnog kandidata. Godine 1993. je izabran kao zastupnik izborne jedinice Calgary West. S vremenom se, zbog stavova koje je držao ekstremnim, počeo ograđivati od Reformske stranke te se pridružio trustu mozgova i ulagao napore da se Progresivna konzervativna stranka - gotovo potpuno zbrisana na izborima 1993. godine - i Reformska stranka ujedine kako bi stvorile desnu alternativu dominirajućim liberalima.

Ti napori nisu urodili plodom, ali se Harper uključio u rad Kanadske alijanse, nove stranke koja je ujedinila bivše članove Reformske i desne članove Progresivne konzervativne stranke. Godine 2002. je na stranačkim izborima porazio vođu Alijanse Stockwella Daya i postao novi vođa stranke. 

U oktobru 2003. su dugi i naporni pregovori između Progresivne stranke i Kanadske alijanse konačno završili stvaranjem nove Konzeravtivne stranke. Harper je na unutarstranačkim izborima 20.3. 2004. postao vođom nove stranke. Tu je stranku vodio na izborima 2004. godine te, usprkos poraza, dobio pohvale zbog povećanja broja desničarskih zastupnika.

Na izborima godine 2006. je bio predmetom žestoke kampanje od strane liberala, koji su ga nastojali predstaviti kao ekstremnog desničara. Usprkos toga, njegovi konzervativci su osvojili relativnu većinu u Donjem domu kanadskog Parlamenta, a 23.1. 2006. je dobio mandat za sastavljanje manjinske vlade.

6.2. 2006. je preuzeo dužnost kanadskog premijera. 

Harper je manjinsku vladu sastavio i nakon izbora 2008. godine. U martu 2011. je toj vladi izglasano nepovjerenje, ali je na novim izborima njegova stranka osvojila apsolutnu većinu te sastavila većinsku vladu.

Stephen Harper je oženjen za Laureen Teskey, bivšu aktivisticu Reformske stranke, s kojom ima dvoje djece.

Vanjski linkovi 
 Stephen Harper Biography  on Conservative Party site
 Maclean's - Meet the Real Stephen Harper
 CBC - The Conservative Leader
 Canadian Broadcasting Corporation.Canada Votes 2004: Stephen Harper.
 Stephen Harper At Bilderberg Conference 
 Political Biography from the Library of Parliament 
 How'd They Vote? 

Premijeri Kanade
Montreal

Montreal ili Montréal je drugi po veličini grad u Kanadi i najveći grad provincije Kvebek. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 1.649.519 stanovnika. Montreal je drugi po veličini grad u svetu po broju ljudi koji pričaju francuski jezik, posle Pariza.

Montreal se nalazi u jugozapadnom delu Kvebeka, oko 270 kilometara jugozapadno od Kvebek Sitija (glavnog grada provincije Kvebek), 190 kilometara istočno od Otave (glavnog grada Kanade). Grad se nalazi na ostrvu Montreal, između reke St. Lorens i Otave.

U Montrealu su godine 1976. održane Olimpijske igre.

Stanovništvo 
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 1.649.519 stanovnika, što je za 1,8 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 1.620.693 žitelja.

Reference

Vanjske veze 

Gradovi u Kanadi
Olimpijski gradovi
Quebec
Atena (razvrstavanje)

Atena ili Atina se može odnositi na:

 Atena
 Antička Atena
 Atena (mitologija)
Nobelova nagrada za fiziku

Nobelova nagrada za fiziku dodjeljuje se od 1901. godine.

Izvori

Eksterni linkovi 

 Web stranica Nobelove nagrade
 Dobitnici Nobelove nagrade za fiziku

 
Fizika
Željeznička nesreća kod Bioča

Teška železnička nesreća kod Bioča u Crnoj Gori desila se 23. januara 2006. na pruzi Bijelo Polje - Bar. Najmanje 46-oro putnika je poginulo (uključujući 6-oro dece), a oko 200 ih je povređeno. To je najveća železnička nesreća u crnogorskoj istoriji.

Nesreća se desila nešto posle 16 časova pored mesta Bioče, 10 km severno od Podgorice. U vozu se nalazilo oko 300 ljudi koji su putovali iz Bijelog polja za Bar kada se survao u 100 m duboku provaliju kanjona reke Morače. Slučaj govori da su se deca u vozu vraćala sa skijanja.

Prema izjavi crnogorskog ministra unutrašnjih poslova Jusufa Kalamperovića, nesreća je izazvana zbog otkazivanja sistema kočnica. Sumnja se i na to da je nesreću izazvao ljudski faktor.

Zbog nesreće, dvoje funkcionera su podneli ostavke - Andrija Lompar, ministar saobraćaja i pomorstva i direktor Crnogorskih željeznica Ranko Medenica. Mašnovođa Slobodan Drobnjak je uhapšen jer je osumnjičen za izazivanje nesreće.

Vlada Crne Gore dan posle nesreće je održala vanrednu sednicu na kojoj je proglasila trodnevnu žalost i prihvatila ostavku ministra saobraćaja i pomorstva Andrije Lompara. "Ja sam na sednici Vlade podneo ostavku. Žao mi je što se sve to desilo u mom mandatu, ali definitivno smatram da se ministar u čijem se resoru desi nesreća takvih razmera mora osetiti odgovornim", rekao je Lompar.

Savet ministara Srbije i Crne Gore, uz konsultacije s vladama država-članica, proglasio je trodnevnu žalost u SCG povodom nesreće.

Izvori 
 RTV B92 - vest o nesreći

2006
Bioče
Željeznički saobraćaj u Crnoj Gori
Istorija Crne Gore
Ho (narod)

Ho je naziv za etničku grupu koja živi u indijskoj državi Jharkhand i Bangladešu te govori ho-jezikom iz austroazijske porodice jezika.

Ta etnička grupa ima oko 1,077.000 pripadnika.

Narodi
Etničke grupe Indije
Etničke grupe Bangladeša
Munda

Munda je naziv za pleme (Adivasi) koje živi u indijskoj državi Bihar. Govore Mundari jezikom iz grupe Munda jezika u austroazijskoj jezičnoh porodici. Po njima su Munda jezici dobili ime. 

Ima ih oko 2,000.000. Oko 25 % su po vjeri kršćani.

Narodi
Etničke grupe Indije
Santali

Santali su pleme koje živi u Bangladešu i Indiji, uglavnom u zapadnom Bangladešu te indijskim državama Jharkhand, Bihar i Zapadni Bengal. Govore austroazijskim (mundajskim) santali jezikom (santhali). Nekada su živjeli kao lovci-sakupljači, a danas preživljavaju kao seoski nadničari. Prema popisu stanovništva 1991. godine je živjelo oko 4,2 miliona Santalija u Indiji.

Santali se po vjeri obično izjašnjavaju kao hinduisti, iako su u praksi bliži animizmu. U posljednje vrijeme se među njima dosta proširili kršćanstvo, tako da prema podacima iz 1995. među Santalijima ima čak 3 miliona kršćana. 

Santali su poznati po tome što su godine 1857. pod vodstvom Sido Murmua i njegovog brata Kahnu Murmua digli bunu protiv tadašnje britanske vlasti.

Austroazijski narodi
Etničke grupe Indije
Etničke grupe Bangladeša
Etničke grupe Nepala
Etničke grupe Butana
Kurov

Kurov je naselje u jugoistočnoj Poljskoj, koje se nalazi između Pulavija i Lublina, na rijeci Kurovka. Predstavlja administrativne središte posebne gmine (općine) unutar Lublinskog vojvodstva i ima oko 2800 stanovnika (prema podacima iz 2006). 

Između 1431 i 1442 naselje je dobilo gradska prava temeljena na Magdeburškom pravu. Kao vlastiti grad, služio je kao središte trgovine prehrambenim proizvodima za okolna naselja. Tamo su se također nalazile manufakture krzna i kože. U 16. vijeku je bio središte kalvinizma, i tamo su se smjestila Poljska braća. Postepeno je do 1660. godine veći broj stanovnika njima pristupio. 

Godine 1670. grad je pogodila kuga te je izgubio prava temeljena na gradskoj povelji, ali ih je ubrzo povratio. Otada je dijelio povijest svoje regije. Nakon podjele Poljske, godine 1795. bio je anektiran od Austrije. Godine 1809. postao je dijelom Velikog varšavskog vojvodstva, da bi godine 1815. postao dijelom Kraljevine Poljske. Za vrijeme Novembarskog ustanka, u februaru 1831. godine se tamo dogodila manja bitka kod Kurówa prilikom koje su poljske snage na čelu s Jozefom Dwernickim porazili ruske snage. Nakon januarskog ustanka, godine 1870. grad je konačno izgubio svoju gradsku povelju i nikad je više nije vratio. Od godine 1918. je ponovno dio Poljske. 

Za vrijeme njemačke invazije na početku drugog svjetskog rata, naselje su 9.9. 1939. teško bombardirali avioni Luftwaffe. Među uništenim metama bila je i lokalna bolnica (vidno obilježena s crvenim križevima), gdje je stradao veliki broj ljudi. Za vrijeme okupacije Nijemci su u gradu uspostavili dva koncentraciona logora za prisilne radnike . Godine 1942. je uspostavljen i omanji geto, ali je većina zarobljenika uspjela pobjeći i priključiti se jedinicama poljske Domovinske armije u obližnjim šumama. 

Među turističkim atrakcijama se ističe renesansna crkva (obnovljena godine 1692) u kojoj se nalazi grobnica porodice Zbąski i kipovi Santija Guccija (1587). Naselje je isto poznato i kao rodno mjesto generala Wojciecha Jaruzelskog.

Naselja u Poljskoj
Kurow

Za mjesto sa sličnim imenom u Poljskoj v. Kurów

Kurow je grad u dolini Waitaki na Južnom otoku Novog Zelanda. Nalazi se u regiji Otago, 55 kilometara u unutrašnjosti od Oamarua. Kurow se nalazi blizu nekoliko velikih hidroelektrana. 

Primjeri pre-evropskih maorskih pećinskih slika se mogu naći nekoliko kilometara od Kurowa, blizu malog naselja zvanog Duntroon.

Porijeklo imena je predmet manje kontroverze. Lokalni Maori te većina lokalnih stanovnika tvrdi da je ono anglicizirano ime obližnjeg brežuljka Te Kahurau, ali neki od potomaka evropskih naseljenika (pogotovo poljskog porijekla) misle da je nazvan po gradu Kurów u Poljskoj. Potonja teza nije najšire prihvaćena, jer nema nekih većih dokaza o postojanju poljske zajednice u ranoj historiji grada.

Zemljište oko Kurowa uključuje voćnjake, kao i vinograde gdje se na vapnenačkom tlu uzgaja Pinot Noir.

Gradovi na Novom Zelandu
Vikiprojekat geografija/Naselja u Novom Zelandu
Caesar IV

Caesar IV (Cezar IV) je strateška računarska igra čija je radnja smeštena u Starom Rimu. Igra je nastavak Caesara III. Caesar IV je trebao da se pojavi na tržištu avgusta 2005, ali je to odloženo za januar 2006. godine. U igru je implementirana 3D računarska grafika i individualno modeliranje ljudskih ponašanja.

Kao prvobitno izdanje Caesara iz 1993, igra simulira gradsku administraciju u istorijskom Rimu. Kao igra Childern of the Nile iz 2004, Caesar IV nastavlja sa novim trendom izgradnje objekata sa odličnim dizajnom i igrivošću.

Vanjske veze 
 Caesar IV web sajt

Videoigre 2006.
Strateške videoigre
Windows videoigre
Nikobarci

Nikobarci je naziv za srodne etničke grupe koje sačinjavaju domorodačko stanovništvo Nikobarskih otoka.

Govore srodnim nikobarskim jezicima, koji su slični Mon-Khmer jezicima iz Austroazijske jezične porodice.

Teško su stradali za vrijeme tsunamija u Indijskom oceanu godine 2004.

Narodi
Etničke grupe Indije
Khasi

Khasi je naziv za pleme u indijskoj državi Meghalaya koje sebe zove Hynniew trep (što na njihovom jeziku znači "sedam koliba"). Sačinjavaju oko 50 % stanovništva Meghalaye. Mnogi Khasiji su prezbiterijanci ili katolici. Neki od njih se mogu pronaći u visoravnima oko Sylheta u Bangladešu. Khasiji su obično poljoprivrednici koji obično svoje kulture prepuštaju prirodi. Jedna od takvih kultura su i betel orasi. 

Khasi društvo je matrilinearno, tj. potomstvo se utvrđuje po majci. Po tradiciji samo žene naslijeđuju imovinu na svojoj zemlji. Kao u svim matrilinearnim društvima, ujak je vrlo važna osoba u životu djeteta. 

Glavno božanstvo u Khasi panteonu je bog koga jednostavno zovu U Blei ("Bog"). Nekada se to božanstvo prikazuje androginim i nazivam U Blei-Ka Blei ("Bog-Boginja").

V. također 
 Khasi jezik
Šarganska osmica

Takozvana Šarganska osmica je dio pruge uzanog kolosijeka između Užica i Višegrada, odnosno Mokre Gore i Kremana, preko brda Šargana. Ova pruga ima veliki broj mostova i 19 tunela od kojih je najduži Šarganski: 1660,80 m. Po broju mostova i tunela, i usponu od 18 promila, Šarganska osmica je jedinstvena u Evropi. Šarganska osmica je jedna od turističkih atrakcija Zlatibora.

Pošto lokomotiva parnog voza ne može da savlada uspon, pruga na izvjestan način ide preko brda u zavijenim krugovima, i tako pravi figuru broja osam.

Spoljašnje poveznice 

 Prezentacija "Šarganske osmice" 
 Šarganska osmica Kompletan vodič kroz Srbiju
 Šarganska osmica Virtuelna Šetnja Šarganskom osmicom

Željeznica
Zlatibor
Moni

Moni su etnička grupa koja živi u Jugoistočnoj Aziji. Žive na području oko južnog dijela tajlandsko-burmanske granice, koje je u historiji bilo dio donje Burme. Smatra se da ima 8 miliona ljudi koji se smatraju potomcima Mona i upražnjavaju monsku kulturu, ali većina Mona (oko 4 miliona) u svakodnevnom životu koristi burmanski jezik, i pismena je samo na burmanskom (a ne na svom maternjem jeziku). Kao i kod mnogih drugih etničkih manjina u suvremenoj Burmi, Moni se osjećaju pritisnutima te da su im jedine alternative biti asimilirani u burmansku kulturu ili pobjeći; najveće izbjegličke zajednice Mona su trenutno u Tajlandu, a nešto manje postoje u Laosu, Kini i drugim dijelovima svijeta. Većina Mona živi u okolici Bagana, njihove tradicionalne prijestolnice, odnosno oko lukeMawlamyine; također sačinjavaju veliki dio stanovništva na južnom dijelu obale oko grada Ye.

Moni su jedan od najstarijih naroda u Burmi, i smatra se da su to područje naselili oko 1500. godine pne. S vremenom su prihvatili theravada verziju budizma. U 18. vijeku je srušeno posljednje Mon kraljevstvo. Nakon toga su Moni pomagali Britance u njihovom osvajanju Burme, a nakon što je Burma dobila nezavisnost su se godinama, ali bezuspješno, borili za vlastitu nezavisnu državu.

Monski jezik pripada Mon-Khmer grupi iz austrazijske porodice jezika.

Monsko tradicionalno pismo je dosta slično indijskom.

Povezano 
 Država Mon

Eksterni linkovi 

 Dating and Range of Mon Inscriptions 

Narodi
Etničke grupe Laosa
Etničke grupe Mjanmara
Etničke grupe Tajlanda‎
Kmeri

Kmeri su glavna etnička grupa u današnjoj Kambodži. Čine 97,6 % od 15,3 miliona stanovnika te države.

Povezano 
 Khmer Krom
 Khmer Loeu
 Kmerski jezik
 Kmersko pismo
 Kmerska kuhinja
 Kmersko carstvo
 Crveni Kmeri

Reference

Eksterni linkovi 

 Khmer Weblog 
 Khmer.info  
 Khmers Kampuchea-Krom Federation (KKF) 
 Khmerkrom.com 

Mon-Kmer
Etničke grupe Kambodže
Etničke grupe Vijetnama
Etničke grupe Tajlanda
Planinski Kmeri

Planinski Kmeri ili Khmer Loeu je naziv za srodne etničke grupe koje nastanjuju sjeverni planinski dio Kambodže te govore jezicima iz Mon-Khmer grupe austroazijske porodice jezika.

Naziv se počeo koristiti 1960-ih kada je kambodžanska vlada započela ambiciozni program s ciljem da se ta plemena asimiliraju u kambodžansko društvo i steknu kmerski nacionalni identitet, iako su mnoga od njih uopće ni po jeziku ni po kulturi nisu srodna Kmerima.

Mon-Kmer
Etničke grupe Kambodže
Miong

Mường ili Miong su jedna od etničkih grupa koja živi u planinskom području sjevernog Vijetnama. Prilično su srodni dominantnoj etničkoj grupi Kinh. Zbog toga neki etnolozi smatraju kako su Miong zapravo Vijetnamci koji su zbog izolacije u planinama bili izloženi manjem kulturnom utjecaju Kineza, te tako stvorili zasebni identitet.

Jezik 
Mường govore muong jezik, prilično sličan vijetnamskom.

Eksterni linkovi 

  
 
 (In Spanish)

Austroazijski narodi
Etničke grupe Vijetnama
Vijetnamci

Vijetnamci (vijetnamski: người Việt ili người Kinh) su etnička grupa kojoj je pradomovina bila današnji sjeverni Vijetnam i južna Kina. Predstavljaju većinsku etničku grupu u Vijetnamu, koja sačinjava 86% stanovništva prema popisu iz 1999. godine, a službeno se nazivaju Kinh kako bi se razlikovali od etničkih manjina u Vijetnamu.

U NR Kini su priznati kao etnička grupa u i oko provincije Guanxi te se za njih na mandarinskom koristi izraz Jing/Gin (京) ili "Jingzu"/"Ginzu" (京族). 
 
Iako ih geografski i kulturno smatra narodom "Jugoistočne Azije", zbog dugih perioda kineske dominacije i utjecaja su kulturno bliži svom sjevernim susjedima u Južnoj Kini, odnosno plemenima koja žive u okolici.

Povezano 
 Vijetnam
 Popis etničkih grupa u Vijetnamu
 Historija Vijetnama
 Vijetnamska kultura
 Vijetnamska muzika
 Vijetnamsko ime
 Istočna Azija
 Yue (narodi)

Austroazijski narodi
Etničke grupe Vijetnama
Etničke grupe Kine
Četveroslovnik

Četveroslovnik, zbirka četveroslovnih pojmova odn. riječi ili rječnik takvih pojmova odn. riječi. Takve zbirke ili rječnike najčešće sastavljaju enigmati za potrebe sastavljača ukrštenica odn. križaljki.

Dosad su izdani ovi četveroslovnici:

1. Radojica Jovičić: "Zagonetački rječnik sa četiri slova", vlastito izdanje, Beograd, 1970, nepaginirano, ciklostilirano ("obrada i šapirografiranje dopunjenog rječnika završeno prosinca 1970. godine")

2. Radoš Pušonjić: "Enigmatski rječnik 4", EU "Čvor", Bjelovar, 1976. (207 str.)

3. (Stjepan Horvat): "Riječi od četiri slova", izlazilo u nastavcima u okviru rubrike "Priručnik za rješavače i sastavljače križaljki", koja je izlazila u zagrebačkom časopisu Vikendu

4. Stanko Žugić: "Četveroslovni rečnik-podsetnik", UE "Vuk Karadžić", Beograd, 1997. (300 str.)

5. Branko Milovanović: "4 črkovni ugankarski slovar in odzadnji slovar", "Domenek d.o.o.", Ljubljana, 1998. (334 str.)

U četveroslovnike mogu se ubrojati i odostražnici četveroslovnih pojmova odn. riječi:

6. Radoš Pušonjić: "Odostražnik riječi od četiri slova", EU "Čvor", Bjelovar, 1975. (52 str.)

7. Stanko Žugić: "Odostražnik", 1997, u knjizi ovdje navedenoj pod brojem 4. (četvoroslovne riječi pisane palindromno)

8. Branko Milovanović: "4 črkovni odzadnji slovar", 1998, u knjizi ovdje navedenoj pod brojem 5. (riječi pisane palindromno)

Na sh-Vikipediji postoji kategorija Četveroslovnik u čije se potkategorije svrstavaju članci s četveroslovnim nazivima ili članci koji u nazivima sadrže četveroslovno ime, prezime ili neku drugu samostalnu četveroslovnu riječ, kraticu, oznaku i sl.

Usporedi: 
 slovnik dvoslovnik, troslovnik, petoslovnik, šestoslovnik, sedmoslovnik
 jednoslov, dvoslov, troslov, četveroslov, petoslov, šestoslov, sedmoslov, osmoslov, devetoslov...

Enigmatika
Claude Jade

Klod Žad (Claude Jade), francuska glumica, *1948 - 2006

Klod Žad je studirala na Konzervatoriju za dramsku umjetnost u Dijonu, a od 1967. pohađala je časove glume u Parizu u kazalištu Edouard VII. Igrala je u TV serijama i u kazalištu kada ju je Fransoa Trifo krajem 1967. otkrio za kino. Glumila je u tri njegova filma.

1968. Fransoa Trifo je planirao da oženi svoju omiljenu glumicu, Klod Žad, koja je glumila u filmovima „Ukradeni poljupci”, „Zajednički krevet i sto”, „Ljubav u bjekstvu”, ali je promjenio svoju odluku u poslednjem momentu. Uprkos tome, Trifo i Žad su ostali odlični prijatelji.

Claude Jade također je imao veliku popularnost u filmu Doktor u crvenom plaštu (Moj ujak Benjamin). Igrala je i u američkim - "Topaz" Alfred Hičkoka -, belgijskom, italijanskom, njemačkom, japanskom i u dva sovjetska filma ("Lenjin u Parizu", "Teheran 43").

Puno je snimala za televiziju, a svoje najpoznatije uloge imala je kao Véronique u avanturističkoj seriji "Ostrvo od 30 kovčega" i kao Anna Chantreuil u dnevnoj seriji "Cap des Pins" (1998-200).

1998. Claude Jade imenovan je vitezom Legije časti. 

 1968: Ukradeni poljupci / Baisers volés (Fransoa Trifo)
 1968: U znaku Monte-Krista / Sous le signe de Monte Cristo (André Hunebelle)
 1969: Topaz (Alfred Hičkok)
 1969: Doktor u crvenom plaštu / Mon oncle Benjamin (Edouard Molinaro)
 1970: Zajednički krevet i sto / Domicile conjugal (Fransoa Trifo)
 1971: Le bateau sur l'herbe (Serge Korber)
 1972: Vatrena Ljubav / Les feux de la chandeleur (Zerž Korber)
 1973: Home sweet Home (Benoît Lamy)
 1973: Number One (Gianni Buffardi)
 1973: La ragazza di via Condotti (German Lorente)
 1973: Prêtres interdits (Denys de La Patellière)
 1974: Le malin plaisir (Bernard Toublanc-Michel)
 1976: Le choix (Jacques Faber)
 1976: Kita no misaki (Kei Kumai)
 1976: Le collectionneur de cerveaux (Michel Subiela)
 1977: Una spirale di nebbia (Eriprando Visconti)
 1978: Le pion (Christian Gion)
 1979: Ljubav u bjekstvu / L'amour en fuite (Fransoa Trifo)
 1979: L'île aux trente cercueils (Marcel Cravanne)
 1980: Teheran 43
 1981: Lenjin u Parizu (Sergej Jutkevič)
 1982: Rendeuvous in Paris (Gabi Kubach)
 1982: L'honneur d'un capitaine (Pierre Schoendoerffer)
 1982: Lise et Laura
 1984: Une petite fille dans les tournesols
 1987: L'homme qui n'était pas là
 1992: Tableau d'honneur
 1994: Bonsoir 
 1998: Le radeau de la Méduse
 1998-2000: Cap des Pins (Televizijske serije)
 2004: A San Remo

Jade, Claude
Ukradeni poljupci

Baisers volés () je francuski igrani film snimljen 1968. u režiji Françoisa Truffauta. Po žanru je kombinacija ljubavnog filma, drame i komedije te predstavlja nastavak Truffautovog filma Antoine et Colette, odnosno treći film iz ciklusa o njegovom alter egu Antoineu Doinelu započetom sa 400 udaraca 1959. godine. U njemu Jean-Pierre Leaud ponavlja Doinelovu ulogu, a radnja prati ljubavne pustolovine koje će ga dovesti u vezu sa Christine Darbon (čiji lik tumači Claude Jade. Dvije godine kasnije je Truffaut snimio nastavak pod naslovom Domicile conjugal.

Izvori

Vanjske veze
 
 
 
 Stolen Kisses review, New York Times, March 4, 1969
 Criterion Collection essay by Andrew Sarris

Francuski filmovi
Filmske komedije
Dramski filmovi
Romantični filmovi
Authority control 2
Zagonetačka središta

Zagonetačka središta (enigmatski centri), mjesta (gradovi) koji su dali nekoliko spomena vrijednih zagonetača ili u kojima se razvila neka enigmatska aktivnost, npr. osnovan zagonetački klub, izdavan list, održana kakva manifestacija i sl. To su npr. Banjaluka, Beograd, Bjelovar, Gnjilane, Gornji Milanovac, Koprivnica Niš, Novi Sad, Orahovica, Osijek, Rijeka, Sarajevo (u enigmatici), Sombor, Split, Valjevo, Varaždin, Vinkovci, Zagreb...

Enigmatski centri

Izvor 
 S(lavko) P(eleh): "Skice za Zagonetački leksikon", Zagonetač (Čvor-razbibriga, 171) , ..., 42, 3 - Bjelovar, 15. XII. 1973.

Enigmatika
EKO

EKO ili Eko može značiti:
 eko-, dom, kuća, ono što se odnosi na domaćinstvo, boravište, stanovanje, čovjekovu životnu sredinu, okolinu
 eko-, prefiks za vezu s ekologijom
 Eko Eko, lik iz istoimene knjige H. Hitreca
 Mr. Eko, lik iz TV-serije Lost
 Eko Eko Azarak, fraza iz duhovne prakse Wicca
 Eko Eko Azarak (manga), japanska manga iz kasnih 1970-ih
 Eko, staro ime za nigerijski grad Lagos
 Enigmatski klub Osijek
BENIK

BENIK ili Benik može značiti:
 Beogradski enigmatski klub, EUB-ov ogranak u Beogradu.
 Benik Afobe, engleski fudbaler/nogometaš
ZEK

ZEK može značiti:
 Zenički enigmatski klub
 Zentralstelle für Kreditinformation, švicarski kreditni informacijski centar
 Grand Nagus Zek, lik iz Star Treka
Enigmomastika

Enigmomastika - "znanost o nazivima zagonetaka" (Slavko Peleh).

Iako u enigmatskoj periodici i u enigmatskim knjigama ima dosta tekstova (članaka) u kojima se govori i o nazivima zagonetaka i uopšte o enigmatskoj terminologiji i enigmatskim nazivima, ipak ta oblast nije sistematski istraživana, niti su enigmatski nazivi sistematski skupljani (i publikovani). Zato je prerano govoriti o enigmomastici kao o "znanosti o nazivima zagonetaka". Zasad se taj naziv može odnositi samo na svako bavljenje enigmatskim nazivima.

Izvor 
 Peleh, Slavko: Skice za Zagonetački leksikon, Zagonetač (Čvor-razbibriga, 171) , ..., 42, 3 - Bjelovar, 15. XII. 1973.

Enigmatika
EUBj

EUBj može značiti:
 rijetko upotrebljavana kratica za Enigmatsko udruženje Bjelovar. Uobičajeno se upotrebljavala kratica EUB (kasnije EUČ i ZDČ).

Izvor 
 Miničvor, broj 1, 2, 3 (str. 15) - 15. V, 15. VI, 15. VII. 1969.
Dvojezična križaljka

Dvojezična križaljka, kombinacija od dvije križaljke na (jedan) isti lik, s tim da je jedna križaljka sastavljena na jednom, a druga na nekom drugom jeziku. Takva kombinacija najavljena je u Miničvoru broj 27 (1. VIII. 1970), uz malu križaljku Slavka Peleha, kad je napomenuto da se na taj lik primaju "sastavljene križaljke na svim jezicima jugoslavenskih naroda (hrvatski, makedonski, slovenski, srpski), te i na stranim jezicima (engleski, esperanto, francuski, njemački, talijanski i dr.)." Najavljeno je i da će se takav tip križaljke nazivati "dvojezina križaljka, jer će uz jedan lik biti dva opisa na dva različita jezika. Takva križaljka je nastala u Kanadi, gdje se sastavlja na engleskom i francuskom jeziku (izvor: The Encyclopedia Americana, izdanje 1960. g., svezak VIII, str. 241.). S obzirom da je nastala u Kanadi, dakako, da ju se može nazivati i - kanadska križaljka."

U "Mini Čvoru" broj 35 (21. XI. 1970) objavljena je prva dvojezična križaljka. Gornji, hrvatski dio sastavio je Stjepan Grčić iz Osijeka, a donji, njemački dio Slavko Peleh iz Zagreba. Njemački dio objavljen je pod naslovom Kreuzwortraetsel.

Druga dvojezična križaljka objavljena je u "Mini Čvoru" broj 43 (13. III. 1971). Gornji, hrvatski dio sastavio je Drago Štiglić iz Vrbovskog, a donji, makedonski dio Ilija Petrovski iz Tetova u Makedoniji.

Izvori 
 (Slavko Peleh): "Pripomena suradnicima", Mini Čvor, I, 27, 14 - Bjelovar, 1. VIII. 1970.

Križaljke
Ikavska križaljka

Ikavska križaljka, križaljka koja sadrži riječi iz ikavskog govora i čiji je opis napisan ikavskim govorom. Jednu takvu križaljku objavio je Slavko Peleh u Mini Čvoru broj 1 (15. V. 1969).

Izvor 
 (Slavko Peleh): "Ikavska križaljka", Mini Čvor, I, 1, 4-5 - Bjelovar, 15. V. 1969.

Križaljke
Zoran Novaković

Zoran Novaković (Jajce, 2. III. 1949; živio u Prijedoru), križaljke je počeo sastavljati 1962. godine. Objavljivao je u Džepnoj križaljci, Enigmi, izdanjima Čvora te u Čiku. Bio je član EU "Čvora" od 8. mjeseca 1969. godine. U Miničvoru broj 6 (11. X. 1969) objavljena je njegova portret-karikatura, koju je nacrtao Branko Medak.

Izvor 
 Stjepan Horvat: Leksikon zagonetača Jugoslavije, Bjelovar, 1979.

Jugoslavenski enigmati
Bosanskohercegovački enigmati
Tay

Taj ili Tay je naziv za etničku grupu koja živi u sjevernom Vijetnamu. Za njih se također koriste nazivi Thô, T'o, Tai Tho, Ngan, Phen, Thu Lao, ili Pa Di.

Govore jezikom koji pripada Tai-Kadai jezičkoj grupi.

Ima ih oko 1,5 milion, te su druga po veličini etnička grupa u Vijetnamu. Po vjeri su pretežno animisti. 

Žive u selima u podnožju planina, po kojima obično dobijaju ime. 

Non Duc Manh, trenutni generalni sekretar Komunističke partije Vijetnama, je pripadnik naroda Taj.

Etničke grupe Vijetnama
Thaj

Thaj ili Thai je naziv koji se koristi za etničke grupe bliske Tajcima koji žive na teritorijima Vijetnama i Laosa.

Etničke grupe Vijetnama
Etničke grupe Laosa
Šan (narod)

Šan ili Shan (Burmanski: ) je etnička grupa koja živi u Jugoistočnoj Aziji. Šan žive pretežno u državi Šan u Mjanmaru (zemlji koja se nekad zvala Burmom), te u susjednim dijelovima Kine, Tajlanda, Kambodže i Vijetnama. Iako nisu provedeni popisi stanovništva, računa se da Šana ima oko 6 miliona.

Šan uglavnom žive na Shan visoravni. Njihov najveći grad je Taunggyi, koji ima oko 150.000 stanovnika.

Šan govore vlastitim Šan jezikom iz Tai-Kadai porodice jezika. Imaju vlastito pismo dosta slično burmanskom.

Po vjeri su Theravada budisti, a po selima se prakticira animizam.

Šan uglavnom uzgajaju rižu, ali su cijenjeni i kao vješti zanatlije.

Od trenutka kada je Burma stekla nezavisnost, nastala se napetosti između centralne vlasti i naroda Šan. One su 1960-ih prerasle u gerilski rat koji se, s manjim ili većim intenzitetom, vodi do današnjeg dana. Dugotrajnosti rata je pripomogla i činjenica da se na području naroda Šan nalaze plantaže maka, od kojih se pravi opijum te su tako različite Šan gerilske grupe bile u prilici trgovati drogom i na taj način financirati svoju borbu.

Vanjski linkovi 
 H.R.H. Prince Hso Khan Pha of Yawnghwe 
 Shan Human Rights Foundation
 Shan Women's Action Network (SWAN) 

Narodi
Etničke grupe Mjanmara
Lji

Li (黎 pinyin Lì) ili Hlai je kineska etnička manjina. Od strane kineske vlade su službeno priznati kao jedna od 56 etničkih grupa. Većina Lija živi na južnoj obali Kine i otoku Hainan gdje predstavljaju najveću etničku grupu.

Za vrijeme dinastije Sui bili su poznati pod nazivom Liliao a danas za sebe koriste izraz Hlai ili Sai.

Pekinška vlada ih prilično cijeni jer su se za vrijeme revolucionarnog građanskog rata borili na strani komunista protiv kineskih nacionalista.  Li su teško stradali pod japanskom okupacijom.

Li imaju vlastiti jezik zvan Hlai, koji se klasificira kao jedan od Tai-Kadai jezika (ranije se smještao u sino-tibetansku grupu). Hlai jezik nije imao vlastito pismo sve do 1950-ih, kada je uvedena latinica. Pripadnici naroda Li uglavnom govore mandarinski jezik.

Eksterni linkovi 
 Ethnic Cultures and Languages of Hainan  has links to many sites concerning the Li

Etničke grupe Kine
Dun

Dong ili Dun (; vlastito ime: Gaeml, u IPA [kɐm]) je naziv za etničku grupu. Oni tvore jednu od 56 etničkih grupa službeno priznate od strane kineske vlade te su cijenjeni po svojim tesarskim vještinama i jedinstvenoj arhitekturi, posebno u obliku pokrivenih mostova poznatih kao "mostovi vjetra i kiše" (kineski: 风雨桥). Njihova kuhinja se uglavnom sastoji od zasoljene hrane i riže.

Žive uglavnom u kineskim provincijama Guizhou, Hunan i Guangxi.

Jezik 
Dong jezik (vlastito ime: leec Gaeml) je jezik iz Tai-Kadai (ili Zhuang-Dong) grupe jezika . Kada se dopisuju, Dong ponekad koriste kineske znakove kako bi izrazili Dong riječi. Nova ortografija temeljena na latinici je razvijena 1958. godine, ali se malo koristi, što zbog nedostatka štampanog materijala, što zbog nedostatka nastavnog kadra.

Ethnologue razlikuje dva Dong dijalekta sa kodovima 
kmc for the southern dialect and doc for the northern.

Poznati Dong 
 Li Ting (李婷), dobitnik zlatne medalje u sinhroniziranom skoku s platforme na Olimpijadi 2004. godine u Ateni
 Wu Hongfei (吴虹飞), pjevačica kineske rock grupe Happy Avenue (幸福大街)

Literatura 
 D. Norman Geary, Ruth B. Geary, Ou Chaoquan, Long Yaohong, Jiang Daren, Wang Jiying (2003). The Kam People of China. Turning Nineteen? (London / New York, RoutledgeCurzon 2003). . (The two main authors are affiliated with the linguistic and missionary organisation SIL International / Wycliffe Bible Translators.)
 Long, Yaohong and Zheng, Guoqiao (1998). The Dong Language in Guizhou Province, China. Dallas: SIL International and the University of Texas at Arlington Publications in Linguistics 126. . (Translated from Chinese by D. Norman Geary. This publication was financed by the Cedar Springs Global Mission.) 
 Ōu Hēngyuán 欧亨元 (2004). Cic deenx Gaeml Gax / Dòng-Hàn cídiǎn 侗汉词典 (Dong-Chinese dictionary. Běijīng 北京, Mínzú chūbǎnshè 民族出版社). .

Vanjske veze 

 The Dong ethnic minority (government website in English)
 中国侗人网  (China Dong Net; in Chinese)
 Zhèng Guóqiáo 郑国乔: Dòngyǔ jiǎngzuò 侗语讲座  (Lectures on the Dong language; in Chinese; pages are not correctly displayed in Mozilla)
 Photo of Dong lusheng (mouth organ) parade
 Photos of Dong villages (website in Japanese)

Narodi
Etničke grupe Kine
Samuel Alito

Samuel Anthony Alito, Jr. (1.4 1950.-) je sudac Vrhovnog suda SAD. Na to je mjesto nominiran 31.10. 2005. od strane predsjednika Georgea W. Busha te 31.1. 2006. potvrđen od Senata uz 58 glasova "za" i 42 glasa "protiv". Ubrzo nakon toga je položio zakletvu, postavši 110. sudac u historiji te institucije. Prije odlaska na tu dužnost, Alito je od 1990. do 2006. služio kao sudac Višeg federalnog suda za treće područje.

Alito je rođen u Trentonu, New Jersey kao dijete italijanskih imigranata. Završio je sveučilište u Princetonu i pravni fakultet sveučilišta u Yaleu.

Do svog izbora u federalni sud 1990. je uglavnom radio kao federalni tužitelj, odnosno pravnik u adminsitraciji Ronalda Reagana. Tamo je izražavao konzervativne stavove o abortusu, što je njegov izbor na mjesto Vrhovnog suca učinilo prilično kontroverznim.

Alito nije bio prvi Bushov izbor za to mjesto, koje je bilo upražnjeno najavom umirovljenja sutkinje Sandre Day O'Connor. Bush je ispočetka mislio imenovati svoju prijateljicu Harriet Miers, ali je od toga odustao nakon što se ispostavilo da za to ne postoji podrška među senatorima Republikanske stranke.

Alitov konzervativizam je izazvao žestok otpor među senatorima Demokratske stranke, koji se boje da će zamjenom umjerene O'Connorove konzervativci po prvi put nakon nekokiko desetljeća steći prevagu u Sudu.

Alito se godine 1985. oženio za bibliotekarku Marthu Ann-Bormgardner, s kojom ima dvoje djece. Po vjeri je katolik, a njegovim izborom su katolici po prvi put stekli većinu u američkom Vrhovnom sudu.

Alito, Samuel
Sudije Vrhovnog suda SAD
Crveno more

Crveno more (arap. البحر الأحمر Baḥr al-Aḥmar, al-Baḥru l-’Aḥmar; hebrejski: ים סוף Yam Suf; tigrinja ቀይሕ ባሕሪ QeyH baHri) je rubno more na sjeveru Indijskog oceana. Na sjevernom rubu mora je Sueski kanal kojim vodi plovni put u Sredozemno more, a južni rub mora čini tjesnac Bab-el-Mandeb koji ga dijeli od Adenskog zaljeva.

Hidrografija

Obalne države 

 Sjeverna obala: Egipat, Izrael, Jordan
 Zapadna obala: Sudan, Egipat
 Istočna obala: Saudijska Arabija, Jemen
 Južna obala: Džibuti, Eritreja

Obalni gradovi 

 Assab
 Massawa
 Halaib
 Port Sudan
 Safaga
 Hurgada
 Suez
 Šarm el Šeik
 Eilat
 Akaba
 Dahab
 Džeda
 Al Hudaida
 Marsa Alam

Otoci 
 Mukawwa

Turizam 
Crveno je more poznato po svojim spektakularnim lokacijama za ronjenje, kao što su Ras Muhamed, Elphinstone, The Brothers and Rocky Island u Egiptu i neke manje poznate lokacije u Sudanu kao što npr. Sanganeb, Abington, Angarosh i Shaab Rumi.

Ronilački turizam u Crvenom moru potakli su Hans Hass (1950-ih godina), a kasnije i Jacques-Yves Cousteau.

Povezano 
 Crvenomorski rift
 Bab-el-Mandeb
 Sueski kanal
 Sinaj
 Azija
 Arapski poluotok
 Afrika

Vanjske veze 
Ostali projekti

 
Mora u Africi
Mora u Aziji
Mora Indijskog oceana
Al-Salam Boccaccio 98

Al-Salaam Bocaccio 98 je naziv egipatskog trajekta koji je 3. 2. 2006. potonuo na Crvenom moru na putu od saudijske luke Duba do egipatske luke Safago.

U trenutku nesreće se na brodu nalazilo 1315 putnika, 105 članova posade te oko 220 vozila. Vjeruje se da je od svih putnika i članova posade spašeno njih 343.

Brod je sagrađen 1969. u italijanskom brodogralištu Monfalcone, a porinut 1970. pod imenom Boccaccio. Dimenzije su mu bile 130,99 m dužine, 26, 8 m širine te 5,7 m gaza. Ispočetka je bio namijenjen italijanskim brodarima za domaću linijsku plovidbu. Tada je mogao zaprimiti maksimalno 500 putnika i 130 vozila. Njegova maksimalna brzina je iznosila 19 čvorova.

Godine 1991. je preuređen u brodogradilištu u La Speziji. Broj mjesta za vozila je povećan na 330, a broj putničkih mjesta na 1300. Ukupno je imao 11.799 BRT.

Godine 1998. ga je otkupila egipatska tvrtka El Salam Maritime Company, najveći brodski prijevoznik u Egiptu i na Bliskom istoku. Tada je dobio naziv Al Salam 98. Pored ovog, tvrtka posjeduje još tri trajekta istog tipa.

Prema prvim iskazima preživjelih, uzrok katastrofe bi mogao biti požar koji je izbio u skladišnom prostoru, odnosno u strojarnici.

Brodovi 1969.
Trajekti
Pomorske nesreće
Egipatska pomorska historija‎
Egipatska saobraćajna historija‎
Crveno more
Čvor (mjerna jedinica)

Čvor je mjerna jedinica za brzinu, za koju se koristi skraćenica čv. Ne predstavlja SI jedinicu, iako je prihvaćena za upotrebu unutar SI sistema. Uglavnom se koristi u pomorstvu i avijaciji.

Definicija 

1 čvor = 1 nautička milja/sat = 1,852 km/h. To je definicija koristi u većini, ako ne i svim, okolnostima.

Prema običajima, čvor mjeri brzinu plovila u odnosu na tekućinu, a ne kopno. Ukoliko se sama tekućina pokreće (rijeka), onda se brzina plovila veća ili manja u odnosu od brzine plovila u odnosu na kopno.

Konverzije 

1 čvor odgovara:
 0.51444 m/s
 1.852 km/h
 1.15 mi/h
 1 minut 1 stupnja geografske širine južno ili sjeverno od ekvatora, na sat
 6,076 stopa/sat

Navigacija
Mjerne jedinice
Perzija

Perzija ili Persija može podrazumijevati:
 čest zapadnjački egzonim za Iran
 iranska regija i administrativna pokrajina Fars (Pars)
 Perzijska Monarhija kroz različite historijske periode.

Za razumijevanje i korištenje termina Iran i Perzija, vidi članak: Terminologija Irana i Perzije
Teleskop

Teleskop je optička sprava koja uz pomoč leće i / ili ogledala omogućava osmatranje i oslikavanje udaljenih astronomskih objekata. Riječ teleskop ima svoje porijeklo u grčkoj riječi telesko'pos što znači gledanje u daljinu.

Istorija 
Prvi teleskop je napravljen od strane Galileo Galileja u 1609 godini, pošto je došao na ideju da bi se novi holandski izum – dvogled mogao koristiti za osmatranje nebeskih tijela. Sam Galileo je koristio isprva riječ „perspicillum“ da bih kasnije počeo koristiti termine „telescopium“ na latinskom i „telescopio“ na talijanskom. Srpskohrvatska riječ za ovaj izum vuče svoje porijeklo iz Galileovih gore navedenih riječi.

Kasnije Johannes Kepler poboljšava Galileov teleskop korištenjem duplih leći. On takođe objašnjava principe na kojima teleskop radi u svojoj knjizi „Astronomiae Pars Optica and Dioptrice“

Postolje 

Montiranje teleskopa na postolje se vrši na dva osnovna načina – ekvatorijalno i azimutalno. Većina jednostavnijih teleskopa se montira ekvatorijalno zbog lakšeg kompenziranja zemljine rotacije.

Refraktori i reflektori 
Postoje dvije glavne vrste teleskopa – refraktori i reflektori. U refraktorima slika nastaje refrakcijom svjetlosti na površinama leći dok kod reflektora slika nastaje odbijanjem od ogledala unutar teleskopa. Među amaterima u čestoj je upotrebi Newtonov teleskop koji je jedna vrsta reflektora.

Najpoznatiji teleskopi u svijetu danas 

 Svemirski teleskop Hubble je teleskop koji se nalazi u orbiti oko Zemlje. Plasiranjem ovog teleskopa van zemljine atmosfere izbjegnute su atmosferske smetnje koje stvaraju velike neprilike za sve teleskope koji se nalaze na površini naše planete. Hubble se primarno koristi za osmatranje nebeskih objekata u infra-crvenom i ultra-ljubičastom spektru.

 VLT (Very Large Telescope) ili prevedeno na srpskohrvatski Veoma Veliki Teleskop je teleskop Evropske Južne Observatorije (European Southern Observatory, ESO) i smješten je u pustinji Atacama u Čileu. Razlog za ovakvu lokaciju su izvrsne vremenske prilike u ovoj pustinji. Teleskop se sastoji od četiri ogledala promjera 8 metara koja su uvezana uz pomoć računara i mogu se koristiti zajedno za osmatranje istih nebeskih objekata.

 Keck teleskopi na ugašenom vulkanu Mauna Kai na Havajima su jedni od najvećih teleskopa na svijetu. Prvi je počeo sa svojim radom 1993 godine a drugi 1996 godine.

Vidi takođe 

 Dvogled
 Lupa
 Mikroskop

Astronomski instrumenti
Sprave
Navigacija
Optika
Metan

Metan (CH4), poznat i kao blatni gas je najprostiji zasićeni ugljovodonik (alkan). Ukoliko vladaju normalni uslovi on je bezbojan gas.

U prirodi metan nastaje usled bezkiseoničnog raspada organskih materija (npr. močvarama). Metan je glavni sastojak zemnog gasa. Koristi se kao gas za grejanje i kao sirovina za dobijanje organskih jedinjenja

Molekul metana ima oblik tetraedra. Atom ugljenika s ima sp3 hibridizaciju. Ostale orbitale grade hemijsku vezu sa četri atoma vodonika. Sve četri veze su podjednake (uglovi između veza iznose 109°28') i veoma su malo polarizovane, što je zajedno sa nedostatkom slobodnih elektronskih parova velike postojanosti ovog jedinjenja. Metan može da učestvuje samo u reakcijama tipičnim za alkane (npr: sagorjevanje).

Labaratorijski metan se dobija prženjem natrijum acetata sa natrijum hidroksidom:

CH3COONa + NaOH → CH4 + Na2CO3

Druga metoda je hidroliza aluminijum karbida:

Al4C3 +12H2O → 3CH4 + 4Al(OH)3

Osobine metana 
 
 

 kritičan pritisak 46,3 bar
 gustina 0,717 kg/m3n
 toplota sagorevanja 13 264 kcal/kg = 55,53 MJ/kg

Mešavina metana sa zrakom u promjeru 1:10 ima eksplozivno dejstvo. Nastanak ovakve smeše u rudnicima je često razlog velikih eksplozija i smrti mnogih ljudi.

Velike količine metana se nalazi na planetama u obliku mora (kao što na zemlji postoje mora vode, tako na nekim planetama postoje mora metana)

Izvori

Spoljašnje veze 

Alkani
Halogeni elementi

Elementi ХVII grupe nazivaju se halogenim elementima. Grupu čine nemetali: fluor (F), hlor (Cl), brom (Br), jod (I) i metaloid astat (At), nedovoljno ispitani radioaktivni element s malim vremenom poluraspada. Zajednička konfiguracija za elemente ove grupe je: ns2 np5, sa jednim nesparenim elektronom u p orbitali.

U elementarnom stanju ovi elementi se javljaju u vidu dvoatomnih molekula. Atomi u molekulu vezani su jednostrukom kovalentnom vezom. Svi elektroni su spareni. Veze između molekula su slabe, potiču od van der Valsovih privlačnih sila. Sa porastom atomskog broja elemenata rastu i atomske zapremine, privlačne sile među molekulima, temperatura topljenja i ključanja. Fluor i hlor su gasovi, brom je tečnog, a astat čvrstog agregatnog stanja. Boja elemenata sa porastom atomskog broja postaje sve tamnija. Svi su oštrog mirisa, otrovnog dejstva. Udisanje malih količina halogena izaziva nadražaj organa za disanje, upalu sluzokože nosa i grla, dok veće količine izazivaju trovanje. U vodi se halogeni elementi slabo rastvaraju, a bolje u organskim rastvaračima.

Energija jonizacije i elektronegativnost opadaju sa porastom atomskog broja elemenata u grupi. Velike vrednosti prve energije jonizacije kao i visoke vrednosti koficijenata elektronegativnosti ukazuju na to da su halogeni elementi oksidaciona sredstva (primaju elektrone). Energija veze ima najveću vrednost kod hlora (iako bi se očekivalo da najveću vrednost ima fluor), a opada ka jodu. Na sličan način se menja i elektronski afinitet (najviši je kod hlora). Za ove anomalije još nema prihvatljivog objašnjenja. Redoks-potencijal i aktivnost elemenata opada analogno sa vrednostima elektronegativnosti od fluora prema jodu. Halogeni sa većim redoks-potencijalom oksiduju ona sa manjim standardnim redoks-potencijalima.

Elementi VIIa grupe pokazuju veliku sličnost u hemijskom ponašanju. Razlike se, ukoliko postoje, više iskazuju u intezitetu nego u vrsti hemijskih reakcija. To su tipični nemetali. Stupaju u reakciju sa gotovo svim elementima. U prirodi se javljaju samo u vidu jedinjenja.

Grupe hemijskih elemenata
!
Metaloid

Metaloidi je naziv za grupu elemenata, čije se osobine nalaze između metalnih i nemetalanih osobina

Metaloidi imaju niz metalnih osobina - kao na primer blješteća površina i visoke temperature topljenja. Ipak, oni imaju mnogo lošiju električnu i toplotnu provodljivost od tipičnih metala, a veće od tipičnih nemetala, što je uzrok njihovog javljanja u poluprovodnicima.

Njihove hemijske osobine takođe se ne mogu ubrojati ni u metalne ni u nemetalne: sa jedne strane pokazuju nemetalne osobine - npr. grade dosta jake neorganske kiseline, a sa druge strane pokazuju tipične metalne - pokazuju veću tendenciju za pravljenje baza nego kiselina i sposobni su za stvaranje kompleksnih jedinjenja kao prelazni metali.

Eksterni linkovi 

!
Grecizmi
Piroliza

Piroliza je proces termičkog razlaganja supstancije koji se javlja usled dugotrajnog izlaganja visokim temperaturama, ali bez kontakta sa kiseonikom i ostalim oksidacionim sredstvima.

Obično usled pirolize složena hemijska jedinjenja koja ulaze u sastav pirolizovane supstancije podležu analizi na prostija jedinjenja manje molekulske mase. Mehanizam hemijskih promena koji se javljaju u toku pirolize je često veoma složen, a zbog prirode tog procesa teško ga je precizno ispitivati.

Piroliza se u industriji između ostalog koristi za:
 dobijanje monomera iz polimera u vidu reciklaže
 za produkciju keramičkih materjala
 za produkciju materijala velike termičke otpornosti

Fizikalna kemija
Seattle Seahawks

Seattle Seahawks je naziv za profesionalni tim američkog fudbala iz Seattlea. Tim trenutno pripada Zapadnoj diviziji Nacionalne Football konferencije (NFC) u Nacionalnu Football Ligu (NFL). Tim se zajedno s Tampa Bay Buccaneersima godine 1976. priključio NFL kao priključeni tim. Seahawksi su triput igrali Super Bowl.

NFL klubovi
Washington (savezna država)
Pittsburgh Steelers

Pittsburgh Steelers je profesionalni tim američkog fudbala sa sjedištem u Pittsburghu. Trenutno pripadaju Sjevernoj diviziji Američke football konferencije (AFC) u Nacionalnoj football ligi (NFL). Tim je dosada šest puta nastupao na Super Bowlu i pobijedio pet puta, odnosno trinaest puta u finalu AFC pobijedivši šest puta.

Originalni naziv tima bio je Pittsburgh Pirates, a godine 1933. su se zajedno s Philadelphia Eaglesima i bivšim Cincinnati Redsima priključili NFL-u kao pridruženi tim, nakon što je Art Rooney, Sr. platio članarinu od $2,500. Tim je godine 1941. preimenovan u Steelerse kako bi naglasio radničko porijeklo svojih navijača - stanovnika grada poznatog po industriji čelika. 

NFL klubovi
Pennsylvania
Fudbal (razvrstavanje)

Football je engleska riječ koja se od 19. vijeka koristi kao zajednički naziv za različite timske sportove u kojima igrači loptu šutiraju nogom.

Od svih tih igara je najpoznatiji fudbal ili nogomet, koji je postao sinonim za football u Engleskoj, kao i u ostatku svijeta.

U SAD se pak taj izraz koristi kao sinonim za američki fudbal.

Pored ta dva sporta se izraz football koristi i za ragbi, ali i za kanadski fudbal, australski fudbal i gelski fudbal.

Sport

ig:Football
Ja sam tu.
Bijeljina

Bijeljina je grad u sjeveroistočnom dijelu Republike Srpske. Prema popisu stanovništva iz 2013. godine ukupni broj stanovnika iznosi 107.663, što ga čini drugim po veličini gradom u Republici Srpskoj i četvrtim u Bosni i Hercegovini. Grad je istorijsko središte Semberije i jedan od najbogatijih gradova Bosne i Hercegovine. Kao plodan ravničarski grad čini jedan od centara za proizvodnju i trgovinu hranom. Bijeljina je prepoznatljiva po prostranom centralnom trgu, čiju ljepotu uvećava prijatan ambijent Gradskog parka. 

Vlada Republike Srpske je u maju 2012. godine donijela odluku o promjeni statusa opštine Bijeljina kojom je Bijeljina dobila status grada.1992.godine.

Naseljena mjesta

Kultura

Privreda

Sport 
Na prostorima opštine Bijeljina postoji više sportskih klubova: Fudbalski Klub "Radnik" Bijeljina, Fudbalski Klub "Mladost" Velika Obarska, ŽFK "Radnik" Bijeljina, Košarkaški Klub "Radnik" Bijeljina, Košarkaški Klub "Građanski", Košarkaški Klub "Bijeljina PLUS", Košarkaški Klub "Budućnost" Bijeljina, Rukometni Klub "Bijeljina", Atletski Klub "Akademac" Bijeljina, Atletski Klub "Zvijezda" Etno Selo, Fudbalski Klub "Zvijezda 09" Etno Selo, KMF "Radnik City" Bijeljina, Karate klub "UNSU", Karate Klub "Panteri" Bijeljina, Šahovski Klub "Panteri" Bijeljina i Taekwondo Klub "Sokol", Judo klub "Panter"

Značajne osobe 
 Miloš Bojanić, pjevač narodne muzike
 Rodoljub Čolaković, revolucionar, književnik i političar, Narodni heroj
 Fadil Jahić Španac, narodni heroj
 Lazar Manojlović, pisac, novinar, prosvjetni radnik i borac za ljudska prava
 Dejan Mijač, pozorišni režiser
 Zvonimir Vučković, poručnik pretratne vojske Kraljevine Jugoslavije

Reference

Vanjske veze 

 Skupština Opština Bijeljina 
 Grad Bijeljina
 Bijeljina Danas
 Radio - Televizija BN
 Radio - TV Slobomir 
 IN Televizija Bijeljina
 TELEVIZIJA ARENA Bijeljina
 Univerzitet Bijeljina
 JZU Bolnica "Sveti Vračevi", Bijeljina
 Pedagoški fakultet Bijeljina
 Univerzitet Sinergija Bijeljina
 BN Radio
 Radio Bobar
 Radio DAŠ Bijeljina
 List građana opštine Bijeljina - Semberske Novine
 Javna ustanova "Vode Srpske" Bijeljina
 Načelnik opštine Mićo Mićić 
 

 
Naseljena mjesta u Republici Srpskoj