alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Varšavski pakt

Varšavski pakt (ponekad nazivan i Varšavski ugovor; službeno naziv je bio Sporazum o prijateljstvu, suradnji i međusobnoj pomoći) je bio vojni savez država istočnog bloka, koje su ga organizirale kao odgovor na stvaranje Sjevernoatlantskog pakta na Zapadu godine 1949. Kao izgovor za stvaranje Varšavskog pakta je poslužilo ponovno naoružavanje Zapadne Njemačke i njeno primanje u NATO preko ratifikacije pariških sporazuma. Varšavski ugovor je sastavio Nikita Hruščov godine 1955 te je bio potpisan u Varšavi (po čemu je nazvan) 14. maja 1955.

Članice 

 SSSR
 Albanija (naknadno istupila iz ideoloških razloga)
 Bugarska
 Rumunjska
 Istočna Njemačka
 Mađarska
 Poljska
 Čehoslovačka

Sve komunističke države istočne Evrope su bile potpisnice, osim SFRJ. Članice pakta su se obvezale, da će jedna drugu potpomagati ukoliko ijedna bude napadnuta. Sporazum je također navodi da se odnosi među članicama temelje na međusobnom nemiješanje u unutrašnje poslove, odnosne poštovanju suvereniteta i nezavisnosti članica.

Te su odredbe samo godinu dana kasnije bile prekršene prilikom sovjetske invazije na Mađarsku i gušenja tamošnje antikomunističke pobune godine 1956. 

Albanija je u Paktu prestala sudjelovati godine 1961. zbog sovjetsko-kineskog raskola, tokom koga je staljinistički režim Envera Hohxe podržavao NR Kinu. Iz Pakta je formalno izašla godine 1968.

Najveća vojna akcija u povijesti Pakta bila je sovjetska invazija na Čehoslovačku godine 1968. u svrhu gušenja tamošnjeg reformskog pokreta. U toj akciji su, uz sovjetske, sudjelovale i istočnonjemačke, mađarske, poljske i bugarske trupe. Rumunjska, iako članica Pakta, je u tome odbila sudjelovati. Opravdanje za invaziju je poznato kao Brežnjevljeva doktrina, odnosno teorija ograničenog suvereniteta, prema kojoj je SSSR sebi priskrbio pravo intervencije u slučajevima da neka od članica pokuša skrenuti sa "socijalističkog" puta.

Varšavski pakt nakon toga formalno nije sudjelovao u nijednom oružanom sukobu, iako su neke od država-članica imale manje kontingente savjetnike među sovjetskim trupama za vrijeme rata u Afganistanu.

U decembru 1988. je sovjetski vođa Mihail Gorbačov objavio kako su države-članice slobodne napustiti Pakt, ukoliko to žele. Priliku za to je dao pad Berlinskog zida godinu dana kasnije. 24.9. 1990. je vlada tadašnje Istočne Njemačke potpisala sporazum sa SSSR-om kojim njeno članstvo u Varšavskog Paktu prestaje ujedinjenjem Njemačke, koje se dogodilo 3.10..

Nakon toga su istim primjerom krenule i druge istočnoevropske države, u kojima su na vlast došle antikomunističke i antisovjetske vlade. U januaru 1991. su Čehoslovačka, Poljska i Mađarska objavila da će Pakt napustiti 1.7. 1991., a u februaru je isto objavila i Bugarska. Pakt je tog dana formalno prestao postojati.

Vanjske veze 

 Sovetika.ru - site about Soviet era

Nastanci 1955.
Prestanci 1991.
Historija Varšave
Hladni rat
Istočni blok
Međunarodni odnosi Sovjetskog Saveza
Vojni savezi
Dušan Kovačević

Dušan Kovačević (rođen 12. jula 1948. godine u Mrđenovcu pored Šapca), književnik, dramski pisac i scenarista.

Život 
Gimnaziju je završio u Novom Sadu 1968. godine. Akademiju za pozorište, film, radio i televiziju studirao je u Beogradu, diplomirao je na odseku Dramaturgije 1973. godine.

U TV Beogradu je radio kao dramaturg do 1978. godine. Od 1986. do 1988. radio je na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu u zvanju docenta. Od 1998. godine je direktor Zvezdara teatra u Beogradu.

Dušan Kovačević je član krunskog saveta Aleksandra Karađorđevića. Izabran je za dopisnog člana SANU oktobra 2000. godine, a za redovnog člana SANU je izabran na Izbornoj skupštini 5. novembra 2009. godine. Od juna 2005. godine, do 1. oktobra 2006. godine, Dušan Kovačević je bio ambasador SCG u Portugaliji.

Predsednik Srbije Aleksandar Vučić dodelio mu je sretenjski orden prvog stepena 2020. godine.

Političko opredeljenje 
Dušan Kovačević je po političkom opredeljenju monarhista, a nakon raspada SFR Jugoslavije znao je tu zemlju i njene vlasti, ujključujući Tita, optuživati za delovanje protiv interesa Srbije. Član je krunskog saveta porodice Karađorđević.

Dela 
Debitovao sa izrazitim uspehom kod publike u Ateljeu 212 sa "desnim portretom Beograda" Maratonci trče počasni krug. Drame mu obiluju nadrealističkim humorom. Prevođene su, nagrađivane i igrane u većini jugoslovenskih pozorišnih kuća. Osim dramskih tekstova piše radio drame, TV drame i filmska scenarija (poznati su: Poseban tretman, Ko to tamo peva, Maratonci, Balkanski špijun). Dobio Sterijinu nagradu za tekst savremene drame 1974. godine, Nagradu "Miloš Crnjanski" za knjigu Drame 1983. godine, a za film Balkanski špijun (režija sa B. Nikolićem) Veliku zlatnu arenu u Puli 1984, nagradu za najbolji jugoslovenski film te godine.

Značajnije pozorišne drame 
 Maratonci trče počasni krug (1973)
 Radovan Treći (1973)
 Proleće u januaru (1977)
 Šta je to u ljudskom biću što ga vodi prema piću (1978)
 Limunacija (1978)
 Svemirski zmaj (1981)
 Sabirni centar (1982)
 Balkanski špijun (1983)
 Drame (1983)
 Sveti Georgije ubiva aždahu (1984)
 Klaustrofobična komedija (1991)
 Profesionalac (1990)
 Urnebesna tragedija (1991)
 Kontejner sa pet zvezdica (1993)
 Doktor Šuster (2001)
 Odabrane drame I-III (2001)

 Drugi radovi 
 roman - Bila jednom jedna zemlja (1995)
 publikacija: Vek - za godine koje su prošle'' (2000)

Spoljašnje veze 

 Сачувајмо оно што је наше (интервју, „Православље“, бр. 912, 15. март 2005)
 Интервју за Б92 (1. октобар 2009)
 Безнађе се побеђује смехом („Политика“, 31. децембар 2009)
 Порнографија живота и смрти („Политика“, 9. март 2011)
 Душан Ковачевић: Ово не слути на срећан крај („Вечерње новости“, 9. јануар 2012)
 Душко Ковачевић доживео инфаркт, али се опоравља („Блиц“, 19. јануар 2012)

Reference 

Jugoslavenski pisci
Srpski dramski pisci
Srpski scenaristi
Jugoslavenski scenaristi
Srpski dramaturzi
Authority control
Lirika

Lirika je jedan od tri književna roda. Najčistiji oblik lirike, lirska pesma, nosi sve odlike roda: subjektivnost, emocionalnost, neposrednost, slikovitost i ekspresivnost.

Europska lirika započinje svoj razvoj antičkom, grčkom i rimskom poezijom. Kod Grka lirika je označavala samo pesmu koja je praćena muzikom (cirom ili lirom), otuda i ime - lirika), a delila se na mondijsku, koju je izvodio jedan pevač (Alkej, Spafa, Anakreon), i na horsku pesmu (Alkamn, Pundar). Omiljene vrste bile su: oda, himna, skolion i elegija. Za vreme dimanzijskih igara pevala se i izvodila strasna, patetična pesma - ditiramb, koju je pevao hor izvođača dionizijske svetkovine. Rimski pesnici su preuzeli već postojeće forme grčke lirike. 

U lirskoj poeziji renesanse javljaju se i novi pesnički oblici: sonet, kancona, stramboto, sestina, stanca, triolet, madrigal (Dante, Petrarka, Mikelanđelo). Pridružimo li tome i kasnije upoznavanje evropskih pesnika s poezijom Bliskog i Dalekog istoka i preuzimanje nekih formi iz arapske (gazela, rubija), jevrejske (psalmi), indijske i kineske lirike, pomenuli smo najpoznatije lirske vrste u dvehiljadegodišnjem razvitku evropske lirike. Prema temama i vrstama osećanja, lirika se delila (i još uvek se u školskoj praksi deli) na: ljubavnu, rodoljubivu, pobožnu, satiričnu, elegičnu, opisnu, idiličnu, šaljivu, poučnu, kojoj se dodaju vrste narodne poezije; pesme o radu, svadbene, uspavanke, obredne, tužbalice, i sve navedene iz istorijske tradicije. 

Savremena teorijska misao, uzimajući kao glavnu odrednicu odnos između lirskoga ja i sveta, koji se prostire od sponatanog osećanja, preko uzvišenosti distanciranog osećanja do visokih poetskih uzleta, deli liriku na sledeće vrste: pesmu, elegiju, odu, himnu, ditiramb, misaonu i sentencioznu pesmu.

Književnost
Michelle Bachelet

Veronika Mišel Bašle Herja (Verónica Michelle Bachelet Jeria /βeˈɾonika miˈʃɛl baʃˈle ˈçeɾja/) (rođena 29. septembra 1951.) je čileanska socijalistička političarka i prva dama na mestu predsednika svoje zemlje. Predsedničku izbornu trku je osvojila pobedivši bisnizmena Sebastijana Pinjeru (Sebastián Piñera) sa 53,5% glasova. Biće inaugurisana 11. marta 2006. Mišel Bašle je pre izbora za predsednicu bila na mestu ministrice zdravlja i ministrice odbrane predsednika Rikarda Lagosa (Ricardo Lagos).

Predsjednici Čilea
Čileanski političari
Biografije, Santiago de Chile
Gorontalo

Gorontalo je naziv koji se odnosi na:
 indonežansku provinciju na otoku Sulawesi;
 okrug (kneževinu) unutar provincije Gorontalo;
 grad Gorontalo na otoku Sulawesi;
 etničku grupu koja živi u provinciji Gorontalo.
 Independen http://www.gorontalofamily.org
Gorontalo (narod)

Gorontalo je naziv za etničku skupinu austronezijskog porijekla koja živi na sjevernom dijelu indonežanskog jezika Sulawesi. Po njima je nazvan glavni grad tog područja, odnosno istoimeni okrug i provincija.

Gorontalo su po vjeri uglavnom muslimani, što je u posljednje vrijeme bilo uzrok velikih napetosti i krvavih sukoba s većinskim narodom Minahasa koji su po vjeri kršćani. Zbog toga je Indonezija godine 2000. provela administrativnu reformu kojom su Gorontalo dobili vlastitu provinciju u kojoj čine većinu.

Etničke grupe Indonezije
Pasemah

Pasemah je zajednički naziv za srodne etničke grupe koje uglavnom živi u visoravnima na jugozapadnom dijelu indonežanskog otoka Sumatre. 

Smatra se da im je pradomovina centralni Borneo, iz koga su emigrirali prema moru, a potom na druge indonežanske otoke.

Ima ih oko 650.000. Uglavnom se bave poljoprivredom. Po vjeri su muslimani, iako su po selima snažna i tradicionalna vjerovanja.

Posljednjih godina ih muči kronična nezaposlenost.

Vanjske veze 

 Pasemah Profile (engleski) 

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Indonezije
Toradža

Toraja ili Toradža je naziv za etničku grupu koja živi na planinama južnog dijela indonežanskog otoka Sulawesi.

Ima ih između 300.000 i 600.000. Po vjeri su uglavnom kršćani, a uz malu muslimansku manjinu postoji i tradicionalno vjerovanje koje sami vjernici vole povezivati s hinduizmom.

Narod Toraja je poznat po složenim pogrebnim ritualima, kao i po drvorezačkoj umjetnosti.

Po njemu je prozvana indonežanska provincija Tana Toraja ("Zemlja Toraja").

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Indonezije
Sasak

Sasak je naziv za etničku grupu koja živi na indonežanskom otoku Lombok.

Sasaci govore jezikom koji pripada zapadnoj grani austronezijskih jezika. Po kulturi i rasnim obilježjima su prilično slični Balijcima.

Sasaka ima oko 2,6 miliona. Tokom 16. i 17. vijeka su prešli na islam, te su danas uglavnom muslimani, uz manji broj tradicionalnih animista. Verzija islama koju Sasaci ispovijedaju se zove Wektu Lima i sadrži obvezu molitve pet puta dnevno.

Govore sasačkim jezikom.

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Indonezije
Makasari

Makasari je naziv za etničku grupu po kojoj je nazvan Makassar, glavni grad indonežanske provincije Južni Sulawesi, smješten na otoku Sulawesi.

Ima ih oko 2 miliona, i po vjeri su uglavnom muslimani.

Makasari su poznati po tome što su, uz vlastiti makasarski jezik, koji pripada austronezijskoj porodici jezika, razvili i vlastito makasarsko pismo, poznato pod nazivom Lontara. Na tom pismu je stvorena epska književnost koja bilježi makasarsku historiju prije prijelaza na islam.

Eksterni linkovi 
 Makassar People Profile

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Indonezije
Ačeh (narod)

Ačeh, Aćeh, Aceh ili Aće, je naziv za etničku grupu koja je naziv dobila po oblasti Nanggroe Aceh Darussalam u Indoneziji. Porijeklom su Malajci, ali od Malajaca u Malaji viši rastom i nešto tamnije boje kože. Njihov jezik, koji se zove ačeški, pripada zapadnoj malajsko-polinezijskoj grani austronezijske porodice jezika.

Domovina im se nalazi u najsjevernijem dijelu otoka Sumatra, te je bila poprištem žestokog političkog otpora holandskoj vlasti. Aceh je nekoliko stotina godina uspješno čuvao nezavisnost i njegovi vladari su spriječavali holandske pokušaje kolonizacije.

U prošlosti je narod Ačeh bio prihvatio hinduizam, tragovi čega se mogu vidjeti u njihovoj tradiciji i mnogim riječima Sanskrita u njihovom jeziku. Nakon toga su prešli na islam.

Ačeh su vrijedni i vješti poljoprivrednici, kovači i tkalci. Poznati su i po svojim brodograđevnim vještinama. Društvena organizacija im se temelji na seoskim zajednicama. Žive u kamponzima, koji zajedno stvaraju mukime, okruge koji broje sto ljudi, koji su temelj za sagije.

Narod Aceh već desetljećima pokušava povratiti slobode koje je izgubio stvaranjem nezavisne Indonezije. Indonezija je pod bivšim predsjednikom Sukarnom bitno smanjila prava naroda Aceh i pogazila prethodna obećanja time što je razbila oblast Aceh uvođenjem provincije Sjeverne Sumatre 1950-ih te gazeći tamošnje vjerske slobode. Zbog toga se u Acehu stvorio separatistički Pokret za slobodni Aceh (GAM), koji je godinama vodio gerilski rat protiv vlasti u Jakarti. 

Rat je godine 2005. prekinut, dijelom i zbog katastrofalnog tsunamija koji je krajem 2004. najteže pogodio upravo pokrajinu i narod Aceh, gdje se računa da je poginulo oko 120 tisuća ljudi.

Povezano 
 Ačeški rat

Vanjske veze 
 Ethnologue.com on Aceh language

Austronezijski narodi
Etničke grupe Indonezije
Ana Ivanović

Ana Ivanović (Beograd, 6. novembra 1987.), srpska teniserka. Članica je TK Partizan gde radi sa trenerom Zoltanom Puharskim. Profesionalnu karijeru je započela avgusta 2003. Na početku karijere je osvojila turnire u Majorki, Gifi, Fukuoki, Fanuu i Batumi. Pored ovih rezultata, njen najbolji rezultat je osvajanje Grand slama Roland Garros 2008. godine kad je u finalu pobedila ruskinju Dinaru Safinu. Iste godine je postala prva teniserka sveta.

Rangiranja na WTA listi 
 Na kraju 2003: 705. mesto
 Na kraju 2004: 97. mesto
 Pre Otvorenog prvenstva Francuske 2005: 31. mesto
 Posle Otvorenog prvenstva Francuske 2005: 21. mesto
 Trenutni plasman: 2.mesto
 Najbolji plasman: 1. mesto
 Trenutni plasman 2010: 57.mesto

Turniri

Vanjske veze 

 Internet prezentacija Ane Ivanović.
 News, photos y videos the Ana Ivanovic 
 Srpski teniski portal

Video 
 Ana proud of Serbia

Problemi
Srpske teniserke
ATP brojevi 1
Biografije, Beograd
Bandžari

Bandžari je naziv koji se koristi za:
 pleme koje živi u državi Orissa u Indiji.
 etničku grupu koja živi na jugoistoku indonežanskog otoka Borneo.
Bandjari

Bandžari ili Bandjari je naziv za etničku grupu koja živi na jugoistoku indonežanskog otoka Borneo.

Srodni su Malajcima.

Austronezijski narodi
Etničke grupe Indonezije
Balijci

Balijci (indonež. Suku Bali) je naziv za etničku grupu koja je ime dobila po indonežanskom otoku Bali gdje čine većinu.

Porijeklo vode dijelom od proto-malajskih prastanovnika Balija, a dijelom od Javanaca koji su u 16. vijeku emigrirali na Bali nastojeći očuvati svoja hinduistička vjerovanja pred napredovanjem islama. 

Danas ih ima oko 3 miliona. Većinom žive na Baliju, ali značajna zajednica postoji na otoku Lombok.

Po vjeri su uglavnom hinduisti. Postoji manja muslimanska zajednica, ali i veliki broj manjih skupina koja hinduizam ili islam miješaju s tradicionalnim animističkim vjerovanjima, odnosno kršćanstvom.

Etničke grupe Indonezije
Bataci

Bataci je naziv koji se koristi za dvije etničke grupe koje govore austronezijskim jezicima:
 Batake u Indoneziji;
 Batake u Filipinima.
Bataci (Indonezija)

Bataci je naziv zajednički naziv za srodne etničke grupe, jezički bliske Malajcima, koje žive u sjevernom dijelu indonežanskog otoka Sumatre.

Bataci su prije dolaska holandskih kolonijalista uživali reputaciju hrabrih ratnika. U 19. vijeku su naporima luteranskih misionara iz Njemačke prešli na kršćanstvo, i danas njihova crkva poznata pod nazivom Huria Kristen Batak Protestan (HKBP) predstavlja najbolje organiziranu i najmnogobrojniju kršćansku zajendicu u Indoneziji. 

Ima ih oko 6 miliona.

Njihovo društvo je organizirano po patrijarhalnim načelima.

Vanjske veze 

 Stablo batačkih jezika, sa Ethnologue.com 

Etničke grupe Indonezije
Bugi

Bugi je naziv za nomadski narod srodan Malajcima koji živi u jugozapadnom dijelu indonežanskog otoka Sulawesi.

Ima ih oko 5 miliona.

Uglavnom se bave uzgojem riže, ali su slavu stekli kao vješti pomorci i trgovci. U prošlosti su bili poznati kao neustrašivi ratnici i pirati.

Davno prije dolaska Evropljana su posjećivali obale sjeverne Australije gdje su ostavili traga u životu tamošnjih Aborigina.

U 17. vijeku su prešli na sunitsku varijantu islama, ali su se kod njih još očuvala mnoga tradicionalna animistička vjerovanja.

Vanjske veze 
 The history of Bugis and Makassarese

Etničke grupe Indonezije
Nomadi
Bugi (razvrstavanje)

Bugi je izraz koji se koristi za:
 narod koji živi u Indoneziji;
 muzički pravac u 20. vijeku.
Minangkabau

Minangkabau je naziv za etničku grupu koja živi u zapadnom dijelu indonežanskog otoka Sumatra.

Minangkabau, srodni Malajcima, se od većine ostalih indonežanskih naroda razlikuju po tome što je njihovo društvo matrilinerano. S vremenom su razvili složeni sistem društvenih pravila poznat kao adat.

Taj je sistem, odnosno njegova nekompatibilnost sa islamom, bio razlogom sukoba unutar Minangkabau naroda početkom 19. vijeka. Pristaše muslimanskog reformskog pokreta, poznatog kao Padri, sukobili su se sa pristašama adata te je tako započeo tzv. Padri rat godine 1821. U njega su se umiješali holandski kolonijalisti, koji su porazili Padrije i godine 1837. uspostavili svoju vlast nad Minangkabau područjima.

No taj je događaj natjerao Padrije i sljedbenike adata da se pomire, odnosno da stvore novi sistem koji će biti sinteza adata i islama. 

Nakon toga su se Minangkabau počeli isticati kao vješti trgovci, ali i pisci i naučnici. Upravo je među njima bilo jezgro indonežanskog pokreta za nezavisnost od holandske vlasti.

Danas se Minangkabau ističu nastojanjima da indonežansko društvo usklade s načelima islama.

Minangakabaua danas ima oko 8 miliona. Većina živi u Sumatri i u ostalim dijelovima Indonezija, ali značajna zajednica postoji i u Maleziji.

Eksterni linkovi 

 On Culture's Loom
 The Carvers of Bukittinggi

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Indonezije
Etničke grupe Malezije
Književna kritika

Književna kritika je jedna od triju disciplina nauke o književnosti, pored historije književnosti i teorije književnosti; "onaj deo nauke o književnosti koji služi kao spona između književnog dela i čitalaca". Zasniva se na postavkama teorije književnosti (posebno njenih metodoloških disciplina) i estetike, sa ciljem da što dublje otkrije ona značenja i lepote koji se sadrže u pojedinim književnim delima, kako bi se olakšalo čitaocima što potpunije razumevanje i što punije uživanje u njima. Vršeći tu funkciju književna kritika istovremeno ocenjuje književno delo, a i priprema nove činjenice za dalje teoriska uopštavanja teorije književnosti i estetiike.

 
Kritika
Kritika
Kritika
Miroslav Vuksanović

Miro Vuksanović (Krnja Jela, Crna Gora,[4. maj [1944]]), književnik, akademik SANU. Objavljuje romane, pripovetke, zapise i poeme.

Dobio je nagrade: Politikinu za kratku priču,Miroslavljevo jevanđelje, Prosvetinu, Oktobarsku, Borbinu Oskar Davičo, Nagradu Vukove zadužbine za umetnost, nagradu Svetozar Ćorović, Nagradu Društva književnika Vojvodine za knjigu godine, Nagradu M.Panić Surep, Vukovu nagradu, Nagradu Laza Kostić i druge. Dobitnik je NIN-ove nagrade za 2005. god. i Nagrade Meša Selimović za knjigu godine.

Miro Vuksanović je bio potpredsednik Matice srpske i upravnik Biblioteke Matice srpske u Novom Sadu.

Bibliografija 
 Romani:
 Kletva Peka Perkova, 1977, 1978
 Gradišta, 1989
 Daleko bilo, 1995
 Semolj gora, 2000, 2001
 Točilo, 2001
 Kućni krug, 2003
 Semolj zemlja, 2005
 Pripovetke i zapisi:
 Gorske oči, 1982
 Nemušti jezik, 1984
 Vučji tragovi, 1987
 Poeme:
 Moračnik, 1994
 Tamooni, 1992

Eksterni linkovi 
 Matica srpska|biografija 
 Dela Mira Vuksanovića u elektronskom obliku - iBiblioteka 

Srpski pisci
Dobitnici NIN-ove nagrade
Matica srpska
Authority control
NIN-ova nagrada

NIN-ova nagrada (srpski: НИН-ова награда) je prestižna srpska, a ranije jugoslavenska, književna nagrada koja se svake godine dodjeljuje za najbolji novi srpski (ranije jugoslavenski) roman. Nagrada se dodjeljuje svake godine u sijelnju, a o pobjedniku odlučuje žiri većinom glasova. Značaj NIN-ove nagrade u srpskoj književnosti je enorman - nagrada je u stanju transformirati dobitnikovu književnu karijetu, a uz to dobitnom romanu praktički osigurava status bestsellera. Danas se smatra najutjecajnijom književnom nagradom u Srbiji. 

Nagrada je prvi puta dodijeljena 1954. godine, a njezin prvi dobitnik bio je Dobrica Ćosić za roman Koreni. Od tada, nagrada nije dodijeljena samo jednom i to 1959. godine, kada je dodjela otkazana radi stimuliranja kvalitete. Nagradu je te godine trebaop dobiti Miodrag Bulatović za roman Crveni petao leti prema nebu. Tokom desetljeća, nagradu su dobivali neki od najuglednijih jugoslavenskih pisaca poput Miroslava Krleže, Meše Selimovića, Oskara Daviča, Danila Kiša, Ranka Marinkovića, Slobodana Novaka i Miloša Crnjanskog. Nagrada je samo sedam puta bila uručena ženama, prva žena dobitnica bila je Dubravka Ugrešić za roman Forsiranje romana reke a do danas zadnja je Danica Vukićević. 

Dva je puta, tokom njezine povijesti, došlo do situacije da dobitnik odbije, odnosno vrati nagradu. Prvi puta je to uradio Danilo Kiš 1972. za roman Peščanik, a nakon njega Milisav Savić za roman Hleb i strah 1991. godine. Višestruki dobitnici nagrade bili su Dobrica Ćosić i Živojin Pavlović, koji su nagradu dobili dvaput, te Oskar Davičo, koji je nagradu dobio tri puta i jedini koji ju je dobio tokom dvije uzastopne godine.

Popis dobitnika

 
Nastanci 1954.
Jugoslavenske književne nagrade
Srpske književne nagrade
Turbofolk

Turbofolk muzički stil nastao na Balkanu u ranim 1990-tima. Nastao iz stila novokompovane narodne muzike 1980-ih, koji je zabavljao ruralno stanovništvo širom Jugoslavije. Imao je jak uticaj na pop-folk muziku koja će nastati deceniju kasnije, kao i muzičke pravce drugih zemalja, poput Bugarske (čalga) i Rumunije (manele).

Naziv turbofolk skovao je crnogorski pjevač Rambo Amadeus i upotrijebio ga je u svojoj pjesmi Turbo folk sa svog 9. studijskog albuma Oprem dobro (2005.):

Uticaji na razvoj turbofolka 
Nastavši iz stila novokompovane narodne muzike 1970-ih i 1980-ih pod uticajem izvođača kao što su Lepa Brena i Dragana Mirković, turbofolk ima i brojne uticaje modernih muzičkih stilova. Melodika ili melos turbofolka mješavina je arapsko-turske, grčke, romske i stare srpske narodne muzike. Glavni je uticaj na turbofolk ipak turski melos, zbog 500-godišnje turske okupacije Balkana, te kulturološke asimilacije.

Mišljenje je, da je glavni promotor turbofolka bio režim Slobodana Miloševića u Srbiji, za vrijeme ratova na Balkanu, te međunarodne izolacije, kada su se tražili svi načini da se "zabavi raja". Ali činjenica je da se turbofolk proširio i van granica Srbije, u (onda) ratom zahvaćenu BiH i Hrvatsku.

Osim u Srbiji, u gotovo isto vrijeme, turbofolk je nastao na teritoriji Grčke, pod imenom "Laika", no osim jezika, ime iste osobine kao i srpski turbofolk.

Kultura turbofolka 

Iako ga se često shvaća kao izraz nacionalizma i ksenofobije, turbofolk se proširio i van granica Srbije. U Hrvatskoj se nije trebalo dugo čekati na prve istočnjačke melose. Nakon početka rata, i porasta mržnje prema Srbima i svemu što je srpsko, ipak je prevladalo mišljenje da "muzika nema veze s politikom i nacijom". Euforija turbofolka u Hrvatskoj počela je negdje 1992. godine, nakon prvih primirja, a Siniša Vuco je bio prvi muzičar koji je eksplicitno koristio elemente turbofolka u svojim pjesmama.

Također je poznata priča, da su se za vrijeme najžešćih srpskih bombardiranja Sarajeva, na pijacama na veliko prodavale piratske kazete srpskih turbofolk zvijezda.

Kultura turbofolka se veže uz lijepe djevojke (tu se često podrazumijevaju one sa silikonima), polurazgolićene plesačice po stolovima u narodnjačkim klubovima, obilje alkohola, ponekom tučnjavom, pa i pucnjavom. Inače je mnogim ljudima izgovor za opuštanje i dobar provod.

Američki muzički časopis Billboard je feburara 2022. godine uveo hrvatsku inačicu svoje popularne muzičke ljestvice, Billboard Croatia Songs. Pokazalo se ono što je dugo bilo očito - vrh ljestvice je bio popunjen mainstream pjesmama i izvođačima iz Srbije i drugih republika bivše Jugoslavije, a jedini hrvatski izvođači koji su se našli na ljestvici bili su Eni Jurišić, Matija Cvek, 30zona, Kuku$ Klan, Jelena Rozga i Grše, a od stranih Glass Animals i Red Hot Chili Peppers.

Izvori

Spoljašnje veze 
 Turbofolk u Sloveniji 
 Ceca - skarednost bez zaštite 
 Čalga - turbo-folk Evropske Unije 
 Lijepa naša (ibarska) magistrala 
 Zvezde Granda - trijumf neopterećene Srbije 
 Folk-Portal.com - prvi i najveći hrvatski folk portal

 
Srpska muzika
Narodna muzika
Muzički žanrovi
Madurci

Madurci je naziv za etničku grupu koja je ime dobila po indonežanskom otoku Madura.

Madurci su ispočetka živjeli na otoku Madura, ali su zbog loše kvalitete tla i nemogućnosti razvoja poljoprivrede bili prisiljeni emigrirati na druga područja, uglavnom na istočni dio otoka Jave. 

Zbog loše kvalitete tla, Madurci se tradicionalno više vole baviti pomorstvom i stočarstvom, a zbog ovog potonjeg ih zovu "indonežanskim kaubojima".

U 20. vijeku su sudjelovali u transmigrasi politici indonežanske vlade, te se naselili na Borneo. Krajem 1990-ih su sudjelovali u krvavim sukobima s domorodačkim Dajacima.

Ima ih oko 6.8 miliona, te predstavljaju treću po veličini etničku grupu Indonezije. Govore vlastitim madurskim jezikom.

Po vjeri su sunitski muslimani, te je Madura jedno od središta islamske misli u Indoneziji. S druge strane su sačuvali veliki broj tradicionalnih animističkih vjerovanja.

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Indonezije
Sundi

Sundi je naziv za drugu po veličini etničku grupu u Indoneziji.

Žive uglavnom na zapadnom dijelu otoka Jave i ima ih oko 30 miliona.

Po vjeri su muslimani, iako ima i nešto kršćana. Govore vlastitim sundskim jezikom.

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Indonezije
Javanci

Javanci je naziv za najbrojniju etničku grupu u Indoneziji.

Ima ih između 85 i 90 miliona. 

Ime su dobili prema otoku Java gdje potječu. Čine većinu u provincijama Centralna Java, Istočna Java i Jogyakarta. No, zahvaljujući transmigrasi politici koje su sprovodile indonežanske vlade u drugoj polovici 20. vijeka, gotovo svaki važniji indonežanski otok ili oblast ima značajnu populaciju Javanaca.

Javanci uglavnom govore vlastitim javanskim jezikom, dok manjina koristi službeni indonežanski jezik.

Kultura Javanaca je patrijarhalna, iako kod njih rijedak običaj nasljeđivanja prezimena. Javanci su također poznati po gamelan muzici.

Po vjeri su uglavnom muslimani, iako postoji i kršćanska manjina. Također postoje i manje budističke i hinduističke zajednice. Dio Javanaca štuje i Kejawen, lokalnu animističku vjeru pod utjecajem budizma i hinduizma. Javanci su, bez obzira na nominalnu vjersku pripadnost, sinkretisti, odnosno vole vjerska načela prilagođavati lokalnim prilikama i tradicijama.

Javance često optužuju da su dominirali političkim životom Indonezije na račun drugih etničkih grupa. Mnogi separatistički pokreti u današnjoj Indoneziji su nastali kao reakcija na tu dominaciju.

Osim u Indoneziji, Javanci imaju značajne zajednice u drugim državama. Najveća je u Maleziji, gdje ih ima oko 2 miliona, isto kao i u Surinamu te Novoj Kaledoniji.

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Indonezije
Etničke grupe Malezije
Malajci

Malajci (nizozemski Malayo, što dolazi od malajskog Melayu) je naziv za veliki broj srodni naroda koji žive na Malajskom arhipelagu i Malajskom poluotok u jugoistočnoj Aziji.

Oni predstavljaju dominantnu etničku grupu u Maleziji, Indoneziji, Bruneju, Filipinima i Istočnom Timoru; to područje zajedno sa Singapurom čini Malajski arhipelag.

U Singapuru su Malajci manjina jer veliki dio stanovništva čine nedavni kineski i južnoazijski imigranti i njihovi potomci. Također, iako tehnički nije dio Malajskog arhipelaga, najjužniji dio Tajlanda – regija Pattani – je uglavnom nastanjena Malajcima. Oni su potomci migranata sa susjednih otoka Malajskog arhipelaga koji su kasnije uspostavili Kraljevstvo Pattani, jedan od mnogih islamskih sultanata stvorenih tokom islamske ekspanzije u jugoistočnu Aziju.

Malajce se tradicionalno klasificira kao dio mongoloidne rase, zajedno s ostalim azijatskim narodima kao štoinezi]], Japanci, Korejci, Mongoli, Tajlanđani, Vijetnamci itd.

Malajci su lingvistički povezani s polinezijskim i mikronezijskim grupama na centralnom Pacifiku, s obzirom da pripadaju velikoj austronezijskoj porodici jezika. Postoje dokazi koji ukazuju da Polinežani i Mikronežani potiču – barem djelomično – od moreplovaca malajske rase, te Melanežana. Malajci imaju crnu kosu te osu obično tamnije boje kože, odnosno tamnosmeđe na južnijim dijelovima Malajskog arhipelaga.

Povezano 
 Cape Malajci

Austronezijski narodi
Etničke grupe Indonezije
Etničke grupe Malezije
NIN

NIN (Nedeljne informativne novine) je politički nedeljni informativni magazin iz Beograda. Prvi broj Nedeljnih informativnih novina (NIN) izašao je u Beogradu 26. januara 1935. Posle 26 brojeva zabranjen je septembra 1935. NIN je ponovo počeo da izlazi 7. januara 1951. godine u Beogradu.

Povezano 
 NIN-ova nagrada

Eksterni linkovi 
 Zvanična internet prezentacija 

Nastanci 1935.
Novine u Srbiji
Mediji u Beogradu
Tjedne novine
Cape Canaveral

Cape Canaveral (španjolski: Cabo Cañaveral) je veliki poligon u Okrugu Brevard u Floridi (SAD), pored atlantske obale. Čitav taj kraj zove se Svemirska obala jer se na njemu nalazi Svemirski centar Kennedy i Baza ratnog zrakoplovstva Cape Canaveral. Većina američkih svemirskih letjelica je lansirana iz jednog od ta dva lansirališta. Nalazi se istočno od otoka Merritt, od kojeg je razdvojena rijekom Banana.

Vanjske veze 

 History of Cape Canaveral
 City of Cape Canaveral, FL
 Microsoft Terra Server image of Cape Canaveral and surroundings 
 Google Maps imagery
 Discover Cape Canaveral, FL 
 The Straight Dope: Why did they change the name of Cape Kennedy back to Cape Canaveral? 

Florida
Astronautika u SAD
Građevine u SAD
Svemirske luke
NASA
Maranao

Maranao je naziv za etničku grupu koja živi u području Lanao na filipinskom otoku Mindanao.

Ima ih oko 1,1 milion. Predstavljaju potomke malajskih migranata, ali i arapskih islamskih misionara, zbog kojih se od ostalih Filipinaca razlikuju nešto svijetlijom bojom kože.

Po vjeri su muslimani. Govore vlastitim maranao jezikom.

Odlikuju se talentom za likovnu umjetnost, pogotovo drvoreze, kao i vlastitom muzičkom tradicijom zvanom kulintang.

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Filipina
Pangasinan

Pangasinan je izraz koji se koristi za:

 provinciju na filipinskom otoku Luzonu;
 narod koji živi u tom području.
Pangasinanci

Pangasinan, Pangasinen ili Pangasinanci je naziv za osmu po veličini etničku grupu na Filipinima. Za njih se ponekad koristi izraz Panggatalok, ali ga Pangasinanci smatraju uvredljivim.

Pangasinanaca ima oko 1,8 miliona i predstavljaju jedan od najstarijih naroda u tom dijelu svijeta. Smatra se kako su njihovi preci, koji su govorili jednim od jezika iz austronezijske jezične porodice, emigrirali s azijskog kopna na Filipine za vrijeme posljednjeg ledenog doba.

Danas uglavnom žive u provinciji Pangasinan na otoku Luzonu, kojoj su i dali ime, te u susjednim provincijama Zambales i La Union.

Prve zapise o Pangasinancima je donio arapski putopisac Ibn Batuta, koji ih je opisao kao matrijarhalno društvo gdje vlast imaju žene.

Danas se Pangasinanci uglavnom bave zemljoradnjom, a po vjeri su kršćani.

Kroz filipinsku historiju su bili uglavnom ignoriran narod, sve do godine 1992. kada je za predsjednika izabran Fidel Ramos, političar pangasinanskog porijekla.

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Filipina
Pampangan

Pampangan ili Karapampangan je sedma po veličina etnička grupa na Filipinima.

Ima ih oko 2,5 miliona i uglavnom žive u provincijima Pampanga i Tarlac na otoku Luzon.

Predstavljaju potomke doseljenika koji su govorili austronezijskim jezicima te emigrirali iz Azije na Filipine tokom željeznog doba.

Karapampagan su poznati po tradiciji prihvaćanja stranih kultura, zbog čega su se od svih filipinskih domorodaca najmanje opirali španskim kolonijalistima te kao jedni od prvih prihvatili katoličanstvo. Kod njih tradiciju predstavlja i miješanje s drugim narodima, zbog čega među današnjim Pampanganima ima dosta potomaka španskih Nahuatl vojnika dovedenih iz Meksika, kao i ljudi koji su po rasnim obilježjima mestici. U 20. vijeku su Pampagani prosperirali zbog toga što je na njihovom području bila smještena zrakoplovna baza Clark. Zbog toga danas dosta Pampangana ima bjelačka i crnačka obilježja, jer je bilo dosta miješanja s pripadnicima američkih oružanih snaga.

Pampangan govore karapampangan jezikom.

Gloria Macapagal Arroyo, bivša predsjednica Filipina, je Pampangan.

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Filipina
Ilija Marinković

Ilija Marinković, pisac i publicista , rođen 1937. g. u Zaječaru. U Poljskoj živeo i radio kao dopisnik južnoslovenske štampe ("Politike", NIN, "Dela", "Vjesnika" itd) od 1971. godine. 

Napisao je i objavio knjige: 
 „Pomirenje", roman, Zagreb 1967, 
 „Čehoslovačke perspektive ”, Beograd 1968, 
 „Zla kob B-29”, roman, Beograd 1970, objavljen u nastavcima u 8 dnevnih novina, 
 „Enigma do pobjede”, Zagrzeb 1977, knjiga o Poljacima koji su otkrili tajnu nemačke mašine za ifriranje "Enigma", 
 "Razgovori sa dželatom", prevod sa poljskog jezika knjige „Rozmowy z katem ” K.Moczarskog, «Prosveta» Beograd 1979, 
 „Poljsko poletje 1980”, Cankarjeva Založba, Ljubljana 1980, knjiga o sindikatu „Solidarnost”, objavljena pod imenom „Dragan Stefanović”, 
 „Przez trzy granicy” (razem z Cezary Leżeńskim ), KAW, Warszawa 1987, odnosima između Poljaka i južnoslovenskih naroda, 
 „Wojna w Jugosławii - dlaczego? ”(na poljskom jeziku), Paneuropa, Warszawa 1991, 
 «Wielka Księga Imion», str. 1008, Wydawnictwo Europa, Wrocław 2004.

Marinković, Ilija
Authority control
Marinković

Ilija Marinković - pisac
 Prezime Marinković - prezime

Prezimena
Mark Williams

Mark Vilijams (Mark Williams) (rođen 21. marta 1975. u Cwmu, Vels) je profesionalni igrač snukera.

Vilijams je osvojio 15 turnira, uključujući dva SP. Prvi je levoruki igrač snukera koji je osvojio svetsko prvenstvo. Prvu titulu je osvojio posle dramatičnih partija protiv Džona Higinsa (John Higgins) u polufinalu i Metju Stivensa (Matthew Stevens) u finalu. Takođe, bio je na prvom mestu liste najboljih igrača u tri različite sezone. Ne dominira igrom, iako se odvažno suprostavlja svažnoj konkurenciji u likovima Ronija O'Salivena (Ronnie O'Sullivan), Stefana Hendrija (Stephen Hendry) i Džona Higinsa. Relativno slaba sezona 2004/05. ga je dovela na deveto mesto najboljih igrača u svetu.

20. aprila 2005. je postao prvi Velšanin i peti igrač u istoriji koji je osvojio najveći snuker brejk (147) na Svetskom prvenstvu. Ovo je ostvario u meču prve runde protiv Roberta Milkins (Robert Milkins).

Vilijams je amaterski igrač boksa. Zbog problema sa vidom, nije u mogućnosti da napravi razliku između crvene i braon kuglice, što ga primorava da od sudije traži pomoć kako bi raspoznao boju kuglice.

Ime mu se često ispisuje kao Mark J. Vilijams zbog drugog Marka Vilijamsa, engleskog igrača iz 90-ih. Posle osvajanje jednog od svetskih prvenstava, ček od 200.000 funti je slučajno poslat pogrešnom Marku Vilijamsu.

Vilijams je poznat po svojim sjajnim singl i dugim udarcima. Njegovo samopouzdanje prilikom igranja snukera ponekad izazove vrlo neobične poteze koji su vrlo čudni mnogima.

Vilijams, Mark
Svetska rang lista igrača snukera 2005/2006.

Svetska rang lista snukera najbolja 32 igrača snukera u sezoni 2005/2006.

Snuker
Bikol

Bikol, grupa srodnih etničkih grupa na Filipinima;
 Bikol, austronezijski jezik kojim govori narod Bikol.
Ilocano

Iloci, Ilocano ili Ilokano je naziv za etničku grupu na Filipinima.

Iloci su potomci drevnih imigranata iz današnje Kine i Tajvana koji su govori austronezijskim jezicima. To se ogleda i u izraz Ilocano koji znači "iz zaljeva".

Pradomovina Ilocanoa je na sjeverozapadnom dijelu otoka Luzon, gdje je njihovo područje bilo relativno malo i omeđeno morem na zapadu i neprohodnim Cordillera planinama na istoku. Zbog toga su Ilocanoi razvili društveni sustav temeljen na klanovima, kao i sklonost emigraciji u potrazi za boljim životom.

Ilocano imaju vlastiti ilocano jezik koji je danas treći po rasprostranjenosti na Filipinima, a razvili su i vlastito pismo prije dolaska Evropljana.

Ilocanoi su u 18. i 19. vijeku počeli naseljavati druge dijelove Filipina, a u 20. vijeku su se počeli naseljavati u SAD gdje tvore najbrojniju i najbolje organiziranu filipinsku emigrantsku zajednicu.

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Filipina
Bisaja

Bisaja je izraz koji se može odnositi na dvije etničke grupe:
 Visajance na Filipinima (koji se ponekad nazivaju Bisajancima);
 Bisajance na otoku Borneu.
Kolubarska bitka

Kolubarska bitka je bitka Prvog svjetskog rata u kome su sudjelovale vojske Austro-Ugarske i Srbije.

Nakon Cerske bitke, austro-ugarska vojska na čelu sa generalom Oskarom Potiorekom kreće ponovo na Srbiju. Prikupivši snage Potiorek ovaj put napad vrši iz dva pravca, jedan ide preko Drine dok drugi preko Save na Beograd. Na drugoj strani Srbi se nalaze u teškoj situaciji, pored toga što neprijatelj napada na dva fronta vojsci je ponestalo hrane, odjeće, obuće, i povrh svega topničkog i puščanog strjeljiva.

Dana 6. studenog 1914. godine austro-ugarske trupe forsiraju Drinu i nastupaju prema Šumadiji dok srpski topovi šute zbog nedostatka strjeljiva. Vojska se nalazi u raspadnom stanju bježeći ispred moćnijeg neprijatelja. Paralelno sa vojskom pred zvjerstvima austrougarske vojske povlačio se i narod koji je dodatno otežavao povlačenje. Mnogi srpski vojnici koji su bili iz oblasti koje je zauzela austrougarska vojska napuštali su svoje jedinice da bi smestili svoje porodice na sigurno, nakon čega su se vraćali, što je još više poljuljalo moral srpske vojske. Koliko je teško stanje bilo govori i sjednica vlade i vrhovnog zapovjedništva u Valjevu gdje je vojvoda Putnik predlagao sklapanje primirja, tj. predaju.

Dimitrije Tucović je ostavio svedočenje o bezakonju koje je tada vladalo u redovima vojske:

Tada na pozornicu stupa jedan od najvećih srpski vojskovođa, nekoliko puta umirovljeni general (tada) Živojin Mišić. Preuzevši od Petra Bojovića zapovjedništvo nad srpskom 1. armijom, Mišić uspijeva okupiti rasute i iznemogle postrojbe. Uspostavivši zapovjedni lanac Mišić protiv volje vrhovnog zapovjedništva i regenta Aleksandra povlači svoje postrojbe na položaj Kolubara-Suvobor-Ljig. Iako je ovim potezom morao predati Beograd austro-ugarskim snagama, Mišić dobiva na vremenu, odmara svoje snage, i dočekiva pošiljku topničkog strjeljiva.

Dana 3. prosinca 1. srpska armija kreće u odlučni protunapad te, iako malobrojne u odnosu na neprijatelja, srpske postrojbe pod vodstvom Živojina Mišića razbijaju austro-ugarsku 5. i 6. armiju, i odlučno ih tjeraju preko Drine u Bosnu. Srpske snage su zarobile oko 40 000 austro-ugarskih vojnika, oslobodile Beograd, a „mozak” ove bitke Živojin Mišić je dobio čin vojvode.

Nakon Kolubarske bitke koja je snažno odjeknula u Europi i svijetu, njemačke novine su pisale: Srbija je još jednom uskrsla iz groba Kosova polja i iz kolubarskog vrela crpiti će tokom čitavog jednog vijeka gordu hrabrost za najveće bitke.

Literatura 
 D. T. Bataković i N. B. Popović (prir.), Kolubarska bitka, Litera, Beograd, 1989, 210 str.
 Dimitrije Tucović, Sabrana dela, knjiga 8. str. 343-344.

Bitke Prvog svjetskog rata
Kolubara
Kolubara
1914
Apel sarajevskih intelektualaca svjetskoj savjesti

U organizaciji nezavisnog radija "Studio 99" 19. decembra 1993. javnosti prezentiran apel sarajevskih intelektualaca upućen, kako se u izvorima navodi, savjesti svijeta, o nedopustivoj etničkoj podjeli Sarajeva. Apel je prihvatilo i potpisalo stotinu dvadeset sarajevskih intelektualaca i više od šest hiljada građana Sarajeva. Apel je nosio naslov "Nezavisni intelektualci i nezavisni radio 'Studio 99', Sarajevo - savjesti svijeta".

Izvor i spisak potpisnika 
 Potpisnici apela 

Apeli
Sarajevo
Visajanci

Visajanci, ponekad nazvani Bisajanci ili Bisaya je naziv za srodne etničke grupe malajskog porijekla koje uglavnom žive u južnom i centralnom dijelu Filipina.

Ime su dobili po regiji Visaya, a govore visajanskim ili binisaya jezicima iz austronezijske jezičke porodice.

Visajanci su u 14. vijeku došli u dodir s islamom, ali od 16. vijeka su pod španskom vlašću prešli na katoličanstvo.

Najpoznatije visajanske etničke grupe su:
 Cebuanci
 Ilongo
 Warray

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Filipina
Tagali

Tagali, poznati i pod nazivom Tagalog, predstavljaju najveću etničku grupu na Filipinima. Tagalog na tagalog jeziku znači "riječni narod".

Tagala ima oko 16 miliona. Predstavljaju potomke malajskih i drugih imigranata koji su govorili austronezijskim jezicima te koji su se doselili na današnje Filipine iz današnje Indonezije, Malezije, Južne Kine i Tajvana tokom Željeznog doba.

Njihova pradomovina se nalazi u općini Taal u provinciji Batangas.

Tagali se odlikuju spremnošću da prihvaćaju elemente stranih kultura. Tako su u prošlosti prihvatili hinduizam, da bi dolaskom arapskih trgovaca i misionara prihvatili islam. To se dogodilo nedugo prije dolaska Španaca koji su pokorili Filipine, uključujući Tagale. Iako su Tagali postepeno prihvatili katoličanstvo, među njimasu bile česte bune protiv španske vlasti od kojeg je posljednja, krajem 19. vijeka, prerasla u filipinsku revoluciju.

Malajsko-polinezijski narodi
Etničke grupe Filipina
Kopenhagen

Kopenhagen (danski København, od "Købmændenes Havn" – trgovčeva luka) je glavni i najveći grad Danske sa 1.345.562 stanovnika (2022) u većem gradskom području. Nalazi se na istočnoj obali Zelanda (danski Sjælland), s pogledom na grad Malme i švedsku obalu. Gradove su od 2000. godine povezani sa mostom Øresund.

Geografija 
Kopenhagen leži na istočnoj obali otoka Zeland (dan. Sjælland) i dijelom na otoku Amager. Od godine 2000. Øresundskim mostom spojen je sa švedskim gradom Malmöm. Na užem gradskom području živi oko pola milijuna ljudi, a u cijeloj gradskoj aglomeraciji oko 1,2 milijuna.

Historija 
Kopenhagen su oko 1000. godine osnovali danski kralj Sven I. i njegov sin Knut II. Veliki. Do polovice 12. stoljeća bio je malo ribarsko mjesto, a na važnosti je počeo dobivati 1167. godine, kada je postao biskupsko sjedište. Odlična prirodna luka pogodovala je razvoju trgovine i obrta i dala ime gradu. Grad je u tom razdoblju bio izložen napadima Hanzeatske lige, a 1254. je dobio gradska prava te 1536. postao prijestolnicom Danskog kraljevstva.

Transport 
Kopenhagen je najveća danska luka s brodskim vezama sa Švedskom, Norveškom, Njemačkom, Poljskom i Velikom Britanijom. Na otoku Amager nalazi se jedna od najvećih europskih i najveća skandinavska zračna luka – međunarodni
aerodrom Kastrup. Otok Sjælland spojen je s kopnom nizom mostova preko kojih vode željezničke i cestovne veze Kopenhagena s ostatkom Danske i Europe.

Osobe povezane s Kopenhagenom 
 Hans Christian Andersen
 Niels Bohr
 Tycho Brahe
 Nicolai Grundtvig
 Ludvig Holberg
 Søren Kierkegaard
 Michael Laudrup
 Jussi Adler-Olsen, pisac

Gradovi prijatelji 
  Pariz, Francuska
  Reykjavik, Island
  Prag, Češka
  San Francisco de Campeche, Meksiko

Vanjske veze 

 Službena stranica 
 Vodič kroz Kopenhagen  

 
Gradovi u Danskoj
Glavni gradovi u Evropi
Vikiprojekat geografija/Naselja u Danskoj
Helsinki

Helsinki (švedski Helsingfors), glavni i najveći grad Finske od 612,664 stanovnika.

Metropolitanski Helsinki u kojem su još i gradovi Espoo, Vantaa i Kauniainen ima 1,210,000 stanovnika.

Geografija 
Helsinki leži na jugu Finske na obali Finskog zaljeva, točnije na vrhu poluotoku Vironniemi i po 315 otoka smještenih u dva 
zaljeva koji okružuju poluotok.

Historija 
Grad je 1550. osnovao švedski kralj Gustav Vasa pod imenom Helsingfors. On je trebao postati trgovački 
centar južne Finske, zemlje koja je tada pripadala Švedskoj, i postati konkurent hanzeatskom 
Revalu (današnji Tallinn) koji leži točno nasuprot Finskog zaljeva. Kad je Švedska 1583. zauzela Reval,  
odustala je od daljnje izgradnje Helsingforsa, pa je on ostao malo naselje. Epidemija kuge pogodila je grad 1708. 
Od kad je 1748. Švedska podigla fortifikaciju Suomenlinna na šest otoka ispred grada, on se počeo brže razvijati.

Pri kraju Napoleonskih ratova Carstva Rusija je 1809. zauzela Finsku i od nje formirala svoje Veliko Vojvodstvo Finska, sa prijestolnicom u Turkuu, koja je od 1812. premještena u Helsinki. Nakon 
administracije je iz Turkua 1827. preseljena i Kraljevska akademija, koja je postala jezgra današnjeg Univerziteta. To je bilo doba kad se Helsinki ubrzano gradio i širio i kad je izgađeno puno industrijskih pogona.

Kad je nakon Prvog svjetskog rata Finska stekla nezavisnost, Helsinki je proglašen glavnim gradom. Odmah po završetku rata 1918. planuo je Finski građanski rat u kom Helsinki nije puno razaran, ali je odmah po završetku tog rata bio poprište krvavog masakra koji je izvršila pobjednička vojska Finskih belogardejaca nad poraženim Crvenoarmejacima. 
Grad je bombardiran tokom Zimskog rata (1939–1940) između Finske i SSSR-a, a i za vrijeme Drugog svjetskog rata u kojem je Finska zajedno s Trećim Reichom napala SSSR. 
Odmah po završetku rata 1952. su u Helsinkiju održane druge poslijeratne Olimpijske igre kao kompenzacija za neodržane igre 1940.

Znamenitosti 
Historijski centar grada podignut je u neoklasicističkom stilu tokom 19. vijeka, velik broj tih građevina podigao je arhitekt Carl Ludwig Engel. Najveća znamenitost grada je luteranska katedrala Suurkirkko, ispred koje se nalazi skulptura ruskog cara Aleksandra II. nekadašnjeg finskog Velikog vojvode, uz nju atrakcija je i pravoslavna Uspenskin katedraali. Helsinki je poznat i po funkcionalističkim građevinama Alvara Aalta.

Fortifikacija Suomenlinna je 1991. upisana je na UNESCO-vu 
Listu mjesta svjetske baštine u Evropi.

Privreda 
Helsinki je ekonomski i financijski centar danas vrlo razvijene Finske, u kom se ostvaruje trećina finskog 
BDP-a. U metropolitanskom Helsinkiju ima sjedište većina finskih kompanija, među njima i svjetski 
poznata Nokia.

Gradovi prijatelji

Izvori

Vanjske veze 

 Službene stranice grada 

 
Gradovi u Finskoj
Glavni gradovi u Evropi
Olimpijski gradovi
Haag

Haag se može odnositi na:

 Hag, grad u Holandiji
 Haag (Oberfranken)‎, grad u Nemačkoj
Konzervativna stranka (Kanada)

Konzervativna stranka Kanade (engleski: Conservative Party of Canada; francuski: Parti conservateur du Canada) je kanadska politička stranka koja po svom usmjerenju pripada desnom centru. Nastala je u decembru 2003. spajanjem desničarske Kanadske alijanse i Progresivne konzervativne stranke. Time je dobila status službene opozicije u donjem domu kanadskog Parlamenta, koji je držala do njegovog raspuštanja 29.11. 2005. Nakon što je u dva navrata - 2006. i 2008. godine - osvojila relativnu većinu, a njen vođa Stephen Harper vodio manjinske vlade - na izborima 2011. je po prvi put dobila većinu nužnu za samostalno vođenje Kanade.

Konzervativna stranka je od bivše Progresivne konzervativne stranke naslijedila nadimak "Toriji" koji se koristi za njihove članove.

Konzervativna stranka je po svojoj ideologiji i platformi dosta slična američkoj Republikanskoj stranci. Obje stranke su članice Međunarodne demokratske unije koja okuplja konzervativne političke stranke u svijetu.

Konzervativna stranka postoji na federalnoj razini, ali u različitim provincijama su očuvane organizacije tradicionalne Progresivne konzervativne stranke, odnosno raznih desnih stranaka koje su joj na izborima 2006. godine pružile podršku.

Eksterni linkovi 

 Conservative Party of Canada website
 Conservative Party of Canada - 2006 Election Platform

Političke stranke u Kanadi