alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Chennai

Chennai (சென்னை în tamilă; în trecut, Madras) este capitala statului Tamil Nadu din estul Indiei. Zona mare a orașului Chennai are aproape 7 milioane de locuitori.

Personalități 
 Sherard Osborn (1822 - 1875), amiral și explorator polar;
 Frederick John Dealtry Lugard (1858 – 1945), guvernator al Hong Kongului Britanic;
 Kenneth Anderson (1891 – 1959), general britanic;
 K. Ananda Rau (1893 – 1966), matematician;
 Tiruvellore Thattai Krishnamachari (1899–1974), om politic;
 John Henry Constantine Whitehead (1904 – 1960), matematician;
 R.K. Narayan (1906 - 2001), scriitor;
 Lakshmi Sahgal (1914 – 2012), activistă;
 Vainu Bappu (1927 – 1982), astronom;
 Sundaram Balachander (1927 – 1990), cineast;
 Tom Kibble (1932 - 2016), fizician;
 Bhama Srinivasan (n. 1935), matematician;
 Engelbert Humperdinck (n. 1936), cântăreț britanic;
 Vyjayanthimala (n. 1936), actriță, dansatoare, om politic;
 Chakravarthi Padmanabhan Ramanujam (1938 – 1974), matematician;
 S. R. Srinivasa Varadhan (n. 1940), matematician;
 Pete Best (n. 1941), muzician britanic;
 Frederick Antony Ravi Kumar Zacharias (1946 – 2020), predicator religios;
 Bantval Jayant Baliga (n. 1948), inginer și inovator în tehnica semiconductorilor;
 Lakshminarayana Shankar (n. 1950), muzician;
 V. S. Ramachandran (n. 1951), specialist în neuroștiințe;
 Vijay Amritraj (n. 1953), actor, comentator sportiv;
 M. K. Stalin (n. 1953), om politic;
 Indra Nooyi (n. 1955), femeie de afaceri, director general al PepsiCo;
 Ramesh Krishnan (n. 1961), antrenor și jucător de tenis;
 Raman Sundrum (n. 1964), fizician;
 Pramila Jayapal (n. 1965), om politic american;
 A. R. Rahman (n. 1966), cântăreț;
 Madhu Sudan (n. 1966), informatician;
 Viswanathan Anand (n. 1969), șahist;
 Padma Lakshmi (n. 1970), activistă, prezentatoare TV;
 Sundar Pichai (n. 1972), inginer;
 Aravind Adiga (n. 1974), jurnalist, scriitor;
 Mahesh Bhupathi (n. 1974), jucător de tenis;
 Vijay (n. 1974), actor;
 Puneeth Rajkumar (1975 – 2021), actor, cântăreț, prezentator TV;
 Narain Karthikeyan (n. 1977), pilot de Formula 1;
 Yuvan Shankar Raja (n. 1979), compozitor;
 Krishnan Sasikiran (n. 1981), șahist;
 Dhanush (Venkatesh Prabhu Kasthuri Raja) (n. 1983), actor, cântăreț;
 Gagan Narang (n. 1983), campion la tir sportiv;
 Karun Chandhok (n. 1984), pilot de Formula 1;
 Shruti Haasan (n. 1986), actriță;
 Ramkumar Ramanathan (1994), jucător de tenis;
 Rameshbabu Praggnanandhaa (n. 2005), șahist.

Note

Vezi și 
 Listă de orașe din India

Orașe din India
Chandigarh

Chandigarh (în punjabă: ; în hindi: , ) este un oraș și un teritoriu federal în India, care servește drept capitală a două state vecine, Haryana și Punjab. Numele Chandigarh inseamna fortăreața lui Chandi și derivă de la templul antic Chandi Mandir, dedicat zeiței hinduse Chandi. Este supranumit „Frumosul Oraș”, din cauza frumuseții împrejurimilor și parcurilor sale. Portivit recensământului din 2011 populația teritoriului federal a fost de 1.054.686 locuitori.

Orașul Chandigarh a fost primul oras planificat al Indiei și este renumit în lume pentru arhitectura și planificarea sa urbană. În localitate au realizat proiecte arhitectonice creatori precum Le Corbusier, Pierre Jeanneret, Jane Drew și Maxwell Fry. Orașul figurează în fruntea listei statelor și teritoriilor Uniunii Indiene cu cel mai înalt nivel de venit anual pe cap de locuitor (99.262 rupii la prețurile curente și 70.361 rupii la prețurile constante, în anii 2006-2007). În anul 2010 Chandigarh a fost evidențiat într-un studiu guvernamental ca cel mai curat oraș din India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Teritorii federale în India
Chiplun

Chiplun este un oraș în India, așezat în vestul țării, pe autostrada Mumbai–Goa (NH-17). Se găsește la circa 320 km sud de orașul Mumbai, în regiunea Konkan, statul Maharashtra. Are o populație de 60.000 de locuitori. Este un oraș industrial, specializat pe industria farmaceutică și pe cea chimică.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Coimbatore

Coimbatore este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Dehradun

Dehradun este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Dispur

Dispur este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Diu

Diu este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Dahod

Dahod este un oraș în India.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Dehgam

Dehgam este un oraș în India.

Note

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Ernakulam

Ernakulam este un oraș în India.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Faridabad

Faridabad este un oraș în India.

Vezi și 

Listă de orașe din India

Orașe din India
Gandhinagar

Gandhinagar este un oraș în India.

Vezi și 

Listă de orașe din India

Orașe din India
Gangtok

Gangtok este un oraș în India .

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Ghaziabad

Ghaziabad este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Gwalior

Gwalior este un oraș în India.

Vezi și 
 Listă de orașe din India

Orașe din India
Guntur

Guntur este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Gurgaon

Gurgaon este un oraș în India.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Guwahati

Guwahati este un oraș din statul federal indian Assam.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Haldia

Haldia este un oraș în India, situat in Bengalul de Vest. Are o industrie dezvoltata.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Haora

Haora este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Haridwar

Haridwar este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Hyderabad, India

Hyderabad este capitala statului Telangana și capitala de jure a statului Andhra Pradesh din India.

Personalități marcante 
 Diana Hayden, actriță și fotomodel
 Sushmita Sen, actriță și fotomodel

Vezi și 

 Listă de orașe din India
 Lista celor mai populate arii metropolitane din India

Legături externe 
 Hyderabad
 Hyderabad? Hyderabad!, 9 iunie 2008, Mihaela Stanescu, Descoperă

Orașe din India
Himatnagar

Himatnagar este un oraș în India.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Imphal

Imphal este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Indore

Indore este un oraș în India.

Vezi și 

Listă de orașe din India

Orașe din India
Itanagar

Itanagar este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Hyderabad

Hyderabad se poate referi la două orașe:

 Hyderabad, India
 Hyderabad, Pakistan
Jabalpur

Jabalpur este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Jaipur

Jaipur este un oraș în India.

Vezi și 
 Listă de orașe din India

Legături externe 
 Jaipur - orașul roz , 4 iunie 2008, Revista Magazin
 Jaipur

Orașe din India
Jaisalmer

Jaisalmer este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Jalandhar

Jalandhar este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Jamnagar

Jamnagar este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Jammu

Jammu este capitala de iarnă a teritoriului unional Jammu și Cașmir, din nord-vestul Indiei, situat în apropierea râului Tawi, la sud de Srinagar.

Istorie
În trecut, Jammu a fost capitala dinastiei Dogra Rajput, după care în secolul al XIX-lea a devenit parte integrantă a teritoriilor stăpânite de Ranjit Singh. În prezent este centru feroviar și manufacturier.

Turism
Orașul are un fort, palatul rajahilor și "Universitatea Jammu" înființată în anul 1969.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Jodhpur

Jodhpur este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Jhansi

Jhansi este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Jalgaon

Jalgaon este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Kandla

Kandla este un oraș în India.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Kanpur

Kanpur este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Kanyakumari

Kanyakumari este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Karur

Karur este un oraș în India.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Kavaratti

Kavaratti este un oraș în India.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Kholapur

Kholapur este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Kochi, India

Kochi este un oraș din statul Kerala în India.

Note

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Kohima

Kohima este un oraș în India.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Calcutta

Calcutta (scris și Calcuta sau Kolkata, în bengali কলকাতা AFI ) este un oraș în India cu o populație de peste 4.600.000 de locuitori. Până în 1911 a fost capitala coloniei India Britanică și reședința guvernatorului general al East India Company. În prezent este capitala provinciei federale Bengalul de Vest din India.

Economie 

Calcutta este centrul principal de comerț, afaceri și finanțe al Indiei de est și al statelor nordestice. Este sediul Bursei din Calcutta, a doua bursă ca mărime din India. De asemenea orașul este un port major comercial și militar, și conține singurul aeroport internațional din regiune. Deși Calcutta era la un timp capitala Indiei și cel mai dezvoltat oraș, a trecut printr-un declin economic după independența statului din cauza situației politice instabile și creșterii mișcărilor sindicale și laburiste. Între anii 1960 și anii 1990, foarte mult capital a ieșit din oraș din cauza închiderii fabricilor și mutarea afacerilor spre alte centre precum Bombay. Totuși, din anii 1990 încoace, economia orașului a redevenit dinamică din cauza liberalizării economice din India și alegerea unui Ministrul Șef reformist, Buddhadeb Bhattacharya.

Vezi și 
 Listă de orașe din India

Legături externe 

 Kolkata City Information spanish 
 Kolkata City Information 
 Orașul Calcutta, distrus complet în 1864, 13 octombrie 2012, Ziarul Lumina

 
 
Capitale ale Indiei
Foste capitale naționale
Localități din India
Kochi (dezambiguizare)

Kochi se poate referi la:

 Kochi, un oraș în India.
 Prefectura Kōchi, o diviziune administrativă în Japonia.
 Municipiul Kōchi, o localitate în Japonia, capitala prefecturii Kōchi.
 Regatul Kochi.
Leh

Leh este un oraș în India, reședința teritoriului unional Ladakh.

Legături externe
 Listă de orașe din India

Orașe din India
Lucknow

Lucknow (hindi: लखनऊ, Lakhnaū; urdu: لکھنو) este capitala statului Uttar Pradesh din India. Orașul are o populație de 2.337.000 de locuitori (la 1 ianuarie 2004). Localitatea este un important centru industrial și nod rutier situată la 516 km de Delhi pe râul Gomti.

Personalități 
 Cliff Richard

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Ludhiana

Ludhiana este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Madgaon

Madgaon este un oraș în India.

Vezi și 

Listă de orașe din India

Orașe din India
Madurai

Madurai este un oraș din statul indian Tamil Nadu.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Mangalagiri

Mangalagiri este un oraș în India.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Mangalore

Mangalore este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Mapusa

Mapusa este un oraș în India.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Marmagao

Marmagao este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Meerut

Meerut este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Mysore

Mysore (Mysuru sau ಮೈಸೂರು Maisūru) este un oraș în statul Karnataka, districtul Mysore, India. Orașul se află la , ocupă suprafața de 151 km2 și avea în 2011, 920,550 loc. El este al doilea oraș ca mărime în statul Karnataka. Mysore se află situat pe podișul Dekkan la 146 km sud-vest de Bangalore. În oraș există din 1916 Universitatea Kannada, unde majoritatea materiilor sunt predate în limba locală. În anul 2006 cu ocazia sărbătoririi a 50 de ani de la înființarea statului Karnataka, s-a hotărât redenumirea engleză a orașului în Mysuru, lucru neacceptat de guvernul Indiei.

Vezi și 
 Listă de orașe din India

Legături externe 
 Distrikt Mysore (engl.) 
 Pagini despre Palatul Amba-Vilas (engl.)
 Photo din Mysore
 Palatul din Mysore , 23 august 2012, Irina Stoica, Revista Magazin

Orașe din India
Nagapatnam

Nagapatnam este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Nagercoil

Nagercoil este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Ratlam

Ratlam este un oraș în India.

Vezi și 

Listă de orașe din India

Orașe din India
Nagpur

Nagpur este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Nashik

Nashik este un oraș în India.

Vezi și 

Listă de orașe din India

Orașe din India
Nadiad

Nadiad este un oraș în India.

Vezi și

Listă de orașe din India

Orașe din India
Panaji

Panaji este un oraș în India.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Patna, India

Patna, zis si Pataliputra, este un oraș din India, fiind capitala statului Bihar.

Vezi și 

 Listă de orașe din India

Orașe din India
Puducherry

Puducherry, de asemenea cunoscut sub numele de Pondicherry, este un teritoriu unional din India. A fost format din patru teritorii ale fostei Indii Franceze, cu excepția Chandannagarului, și anume Pondichéry (Pondicherry; acum Puducherry), Karikal (Karaikal), Mahé și Yanaon (Yanam), și poartă numele celui mai mare district, Puducherry. Cunoscut istoricește sub numele de Pondicherry, teritoriul și-a schimbat denumirea oficială în Puducherry la 20 septembrie 2006.

Teritoriul unional Puducherry se află în partea de sud a Peninsulei Indiene. Districtul Puducherry și districtul Karaikal se învecinează cu statul Tamil Nadu, în timp ce districtele Yanam și Mahé sunt enclave în statele Andhra Pradesh și, respectiv, Kerala. Puducherry este al 29-lea după numărul populației și al treilea după densitatea acesteia dintre statele și teritoriile unionale din India. Are un produs intern brut (PIB) de 2,9 miliarde dolari SUA și se clasează pe locul 25 în India.

Hinduismul este religia majoritară cu 87,3% din populație. Alte religii includ creștinismul (6,29%) și islamul (6,05%).

Cea mai răspândită limbă este tamila, care este limba maternă a 88.2 % din populație. Există, de asemenea, vorbitori de telugu (5.96 %), malayalam (3.84 %), urdu (0.69 %) și hindi (0.47 %).

Note 

India
State în India
Port Blair

Port Blair este un oraș în India, centru administrativ al teritoriului unional autonom Insulele Andaman și Nicobar, situat  pe țărmul sud est al insulei Andaman  de Sud, cu 101,8 mii de locuitori (2001).

Nume 
Numele orașului Port Blair provine de la locotenentul Archibald Blair, ofițer în slujba Companiei Indiilor de Est.

Istorie 
Orașul Port Blair a fost ocupat de britanici în 1789 și transformat  în colonie penitenciară (1858 - 1945). Între 1942 și 1945 a fost ocupat de japonezi. A revenit Indiei în 1948.

Vezi și 

Listă de orașe din India

Referințe 

Andaman și Nicobar
Orașe din India
Pune

Pune, anterior Poona,  este un oraș în Maharashtra, India. Populație 3 755 525 locuitori (2001) în zona metroplitană.

Descriere geografică-istorică 
Este situat în vestul Indiei și împreună cu Mumbai domină vestul acestei țări.
Numit "Regina Deccanului", este capitala culturală a populațiilor Maratha. S-a dezvoltat inițial drept capitală a regiunii Bhosle Marathas în secolul XVII.
Cucerit temporar de moguli, a devenit din nou capitala regiunii Maratha din 1714 până în 1817, când a fost cucerit de englezi. A servit drept capitală sezonieră a președinției din Bombay. Datorită climei blânde a devenit o stațiune turistică populară. Este un important centru educațional-științific și centrul comandamentului armatei de sud a Indiei. Spre exemplu, aici se află Centrul interuniversitar de astronomie și astrofizică din India . Este înconjurat de un vast complex de suburbii industriale.

Vezi și 
 Listă de orașe din India
 Lista celor mai populate arii metropolitane din India

Orașe din India

Note
USS Minnesota (BB-22)

Kapal perang Amerika Syarikat Perang Dunia I
USS Michigan (BB-27)

Kapal perang Amerika Syarikat Perang Dunia I
USS Texas (BB-35)

Kapal perang Amerika Syarikat Perang Dunia I
Nakhon Ratchasima (Wilayah)

Wilayah di Thailand
Roman Abramovič

Roman Abramovič (Saratov, 24. X. 1966), ruski milijarder (10,6 milijardi dolara), 25. najbogatiji čovjek na svijetu, naftni magnat, jedan od vlasnika Sibnefta i fudbalskog kluba Chelsea F.C. (č. Čelzi, većinski vlasnik RusAl-a (druge najveće aluminijske firme na svijetu), gubernator Čukotke (ruske regije bogate naftom). Posjeduje sedam kuća u Engleskoj, Njemačkoj, Francuskoj i Rusiji, dva mlaznjaka, dva helikoptera, posebno preuređen Rolls Royce (č. rols-rojs), tri luksuzne jahte, od kojih jedna ima i vlastitu podmornicu. Jedna od tih jahti, vrijedna 100 milijuna dolara, zove se Pelorus.

Rođen u židovskoj obitelji (majka Irina, otac Arkadij). Rano izgubio i majku i oca. Odgojio ga stric Leib i njegova žena Ljudmila u Komiju u Sibiru. S drugom suprugom Irinom ima troje djece, a iz prvog braka još dvoje. (jn)

Reference 

 Izvor: Pavica Knezović: Roman Abramovič: američki san na ruski način, Nedjeljni jutarnji, Zagreb, 5. IX. 2004, 18/19.

Vanjske veze 

 He Was The Penniless Orphan Who Became Russia's Richest Man 
 Summarized biography – Roman Abramovich: Not Your Everyday Owner
 Pravda: Chelsea's owner Roman Abramovich tops Russia's richest men list
 Forbes: Roman Abramovich
 BBC Profile: Roman Abramovich (31 August 2012)
 Biography of Roman Abramovich – Leadership Biographies 
 The Main People in the Russian Art 2010 
 Roman Abramovich on Fashionpedia (Russian)
 Biography at RT Russiapedia

Ruski poslovni ljudi
Ruski političari
Alu Alhanov

Alu Alhanov (Kazahstan, 20. I. 1957), policijski general, predsjednik Čečenije od 30. VIII. 2004. do 15. II 2007., lojalan Moskvi. Nasljednik i bliski suradnik pokojnog predsjednika Ahmada Kadirova, koji je ubijen 9. svibnja za vrijeme svečanog defilea u povodu Dana pobjede. Tom prilikom Alhanov je zadobio lakše ozljede glave.

Poslije vojske završio školu prometne policije. Poslije, kao odlikaš, završio višu policijsku školu u Rostovu, a na kraju i policijsku akademiju SSSR-a. Do rata u Čečeniji radio kao rukovoditelj prometne policije. Nakon dolaska Aslana Mashadova za predsjednika Čečenije, morao je pobjeći u Rusiju.

Izvori 
 Branko Vlahović: Alu Alhanov novi čečenski predsjednik, "Glas Slavonije", 31. VIII. 2004, 9.

Vanjske veze 
 The increasingly deadly struggle for power between Kadyrov and Alkhanov Jamestown Foundation, 28. septembar 2006.
 Mosnews coverage of election win
 Q&A: The Chechen election (BBC News, 27 August, 2004)
 Press Round-up of election (The Guardian, 1 September, 2004)

Policajci
Čečenski političari
Akito Arima

Akito Arima (Osaka, 1930. – Tokyo, 2020.), svjetski poznati japanski fizičar.

Biografija 
Akito Arima je rođen 1930. u Osaki. Studirao je na Univerzitetu u Tokiju, gdje je doktorirao 1958. Godine 1956. postao je znanstveni suradnik na Institutu za nuklearne studije.

1960. postao predavač, a 1964. izvanredni profesor na Odsjeku za fiziku na Univerzitetu u Tokiju. Promaknut je u redovitog profesora 1975. Bio je predsjednik Univerziteta u Tokiju tijekom od 1989. do 1993. Godine 1993. preselio se na Univerzitet Hosei. Od 1993. je znanstveni savjetnik Ministarstva prosvjete, a od 1993. do 1998. predsjednik RIKEN-a.

Bio je gostujući profesor na Sveučilištu Rutgers u New Jerseyju (1967–1968) i profesor na Državnom sveučilištu New York (1971–1973). Godine 1974. sa Francescom Iachellom osnovao je model interakcijskog bozona.

Godine 1998. ušao je u parlament Japana kao član Doma vijećnika (参議院) za Liberalno-demokratsku stranku. Bio je ministar obrazovanja do 1999. za vrijeme vlade Keiza Obuchija. Nakon rekonstrukcije vlade 1999. obnašao je dužnost ravnatelja Muzeja znanosti. Od 2000. bio je predsjednik Japanske zaklade za znanost. Arima je od 2006. služio kao kancelar u Akademiju Musashi od Zaklade Nezu. Također je bio dopisni član Hrvatske akademije znanosti i umetnosti.

Među ostalom, bavio je se i poezijom i bio je jedan od vodećih svjetskih haiku-pjesnika. U Hrvatskoj mu je 2004. izdana zbirka haiku-poezije "Einsteinovo stoljeće".

Preminuo je 7. decembra 2020. u dobi od 90 godina.

Izvor 
 "Glas Slavonije", 1. IX. 2004, str. 27.
 David Swinbanks, Akito Arima (1930–2020) u: Nature. sv. 589, 2021, str. 513, doi:10.1038/d41586-021-00189-7.

Japanski fizičari
Japanski pisci
Haiku-pjesnici
Članovi HAZU
Ante Anin

Ante Anin (1966), njemački arhitekt hrvatskog porijekla iz Düsseldorfa. U Njemačkoj živi od treće godine. Dobitnik je nekoliko uglednih njemačkih i evropskih nagrada za arhitekturu. 

Od 1986. do 1990. godine radio je u studiju arhitekture u Wuppertalu. Od 1990. do 1994. godine radio je u različitim arhitektonskim uredima, od 1994. radio je za Stefana Jeromina u Düsseldorfu, a od 1998. godine za Stefana Jeromina i Dimitriosa Fitilidisa. Kasnije postaje suvlasnik arhitektonskog studija "Anin · Jeromin · Fitilidis & Partner".

Jedan od najpoznatijih projekata u Hrvatskoj je Sky Office Tower u Zagrebu.

Izvor 
 Željko Žutelija: "Ante Anin, dobitnik nagrade Balthasar Neumann", "Nedjeljni Jutarnji", Zagreb, 5. IX. 2004, 34-35.

Njemački arhitekti
Authority control
Ivan Fattorini

Ivan Fattorini (s nadimkom Dedek), hrvatski primarijus, doktor znanosti, kirurg, ravnatelj zagrebačke Klinike za dječje bolesti; sudjelovao u stvaranju slavnog košarkaškog kluba Cibone, muž TV-voditeljice Željke Fattorini.

Izvor 
 Andreja Šantek: "Slavni liječnik kojeg svi zovu Dedek", "Nedjeljni Jutarnji", Zagreb, 5. IX. 2004, 14-16.

Fattorini, Ivan
Hiroo Onoda

bivši je japanski obavještajni oficir koji se borio u Drugom svjetskom ratu, poznat po tome što se 30 godina skrivao na filipinskom otoku Lubangu (sjeverno od otoka Mindoro), ne vjerujući da je svršio 2. svjetski rat (iako je vidio savezničke letke o tome da je rat završio 15. VIII. 1945). Nakon što se vratio u Japan, teško se prilagodio novom životu, čak se preselio u Brazil, no kasnije se pomirio sa sudbinom i čak napisao autobiografiju.

S njim su bili i kaplar Shoichi Shimada (č. Šoiči Šimada) te vojnici Kanshichi Kozuka (č. Kanšiči Kozuka) i Yuichi Akatsu (č. Juiči Akacu). Akatsu se predao 1949, Shimada je ubijen 1954, a Kozuka 1972. Tokom tridesetogodišnjeg skrivanja Onoda i njegovi ljudi ubili su najmanje 30 Filipinaca, a oko 100 ranili. Nakon formalne predaje, tadašnji filipinski predsjednik Ferdinand Marcos (č. Markos) dao je oprost Onodi jer nije znao da je 2. svjetski rat završio.

Literatura 
 "Glas Slavonije" (Magazin), Osijek, 4. IX. 2004, 15.

Vanjske veze 
 .
 .
  (also with Shoichi Yokoi).
 .
 .
 5:57 minute video of a 2010 news broadcast showing interview with 88 year-old Onoda, his wife, color footage of when he left the jungle in 1974, etc.

Japanski vojnici
Astolf

Astolf ili Astolfo, legendarni engleski princ u pratnji Orlanda Furiosa (Bijesnog Orlanda); Po Ariostovom epu dobio je od vile lovački rog, kome je zvuk bio toliko prodoran i tako strašan da nijedno živo biće nije moglo izdržati kraj njega.

Izvor 
 "Pet stoljeća hrvatske književnosti. Knjiga 77: Vladimir Nazor", Zagreb, 1965.

Književni likovi
Bijesni Orlando
Lacko

Enigmatski potvrdnik: - A - B - C - Č - Ć - D - Dž - Đ - E - F - G - H - I - J - K - L - Lj - M - N - Nj - O - P - Q - R - S - Š - T - U - V - W - X - Y - Z - Ž

LACKO, ime odmila prema Ladislav, a katkada i prema Vladimir (po "Rječniku osobnih imena" Mate Šimundića i prema: Dragislav/Dragoslav, Eulampij, Evilasij, Labud, Ladimir, Lado, Lajoš, Lambert, Lambreht, Landelin, Landolf, Laslo, Lastimir, Laurencij, Laurentij, Lavomil, Lavrentij, Milan, Radisav/Radosav, Radislav/Radoslav, Vjekoslav, Vladomir, Vladislav, Vladivoj, Vlastimir). U našoj književnosti sinonim za pjesnika Vladimira Vidrića jer su ga tako zvali najbolji njegovi prijatelji.

Izvor: Pet stoljeća hrvatske književnosti. Knjiga 77: Vladimir Nazor, Zagreb, 1965.

Muška imena
Afereza

Afereza (grč. aphairesis: oduzimanje, otimanje, skidanje), 1. a) ispuštanje jednoga glasa ili više njih na početku riječi; izostavljanje početnog glasa ili sloga u govoru: tica umjesto ptica, vamo umjesto ovamo, ći umjesto kći, Tonio umjesto Antonio, Tuna umjesto Antun, Merika umjesto Amerika, letrika umjesto elektrika, rešt umjesto arest. U antičkoj poeziji afereza se katkada vrši zbog metričkih razloga (ruere umjeste eruere, temnere umjesto contemnere). b) osobito u klasičnim jezicima, izostavljanje kratkoga vokala pred dugim vokalom u govoru (demkracija umjesto demokracija). 2) u pravničkoj terminologiji, nasilnooduzimanje, otimanje, pljačka, otimačina. 3) u medicini, uklanjanje suvišnog ili onesposobljenog dijela ljudskog tijela. Suprotno: apokopa, prosteza; Usp.: epenteza, epiteza

Vatroslav Jagić aferezu nazive odsuvak (prema češkom odsuvka). Naši priručnici, izgleda, ne bilježe ni pridjev, a ni glagol izveden iz imenice afereza. No kako u engleskim rječnicima nalazimo pridjev aphaeretic odn. apheretic uz imenice aphaeresis odn. apheresis, onda iz njih možemo izvesti i naš oblik: aferetički ili aferetičan.

U enigmatici, aferezom se naziva niz riječi (pojmova) u kome je sljedeća riječ identična prethodnoj, ali ne sadrži njeno prvo slovo, npr. šumoriti, umoriti, moriti, oriti, riti, iti, ti, i ili kamelija, Amelija, Melija, Elija, lija, Ija, ja, a. Takav niz ne mora biti potpun, tj. ne mora se završavati pojmom od jednog slova, a neki članovi niza mogu i nedostajati, tj. sljedeća riječ može se od prethodne razlikovati za više od jednog prednjeg slova. Najdulja riječ u nizu naziva se osnovnom ili temeljnom riječju afereze. Riječi (pojmovi) iz takvog niza često nisu iste osnove ili korijena i nemaju značenjskih veza. Aferetični nizovi naročito se koriste američkim (prozirnim) križaljkama, ali i u ispunjaljkama, klinoidnim i stihovnim zagonetakama (u kojima se mogu svesti na niz od dvije riječi, npr. puran, uran). Riječi iz aferetičnih nizova možemo nazivati i aferetičnim riječima (pojmovima). (jn)

Izvori 
 "Opća enciklopedija JLZ", Zagreb, 1977-1987.
 Vladimir Anić-Ivo Goldstein: "Rječnik stranih riječi", Zagreb, 2002.
 Bratoljub Klaić: "Rječnik stranih riječi", Zagreb, 1978.
 Milan Vujaklija: "Leksikon stranih reči i izraza", Beograd, 1991.
 Rikard Simeon: "Enciklopedijski rječnik lingvističkih naziva", Zagreb, 1969.
 (Boris Antonić): "Suradnički nagradni natječaj", Čvor-križaljka, IV, 58, 2 - Bjelovar, 21. III. 1973.

Enigmatika
Lingvistika
Apokopa

Apokopa (grč. apokope: odbijanje, odsijecanje, odrezivanje; apokopto : odbijem, odsiječem), izostavljanje glasova na kraju riječi; ispadanje jednog ili više glasova ili slogova na kraju riječi; stilska figura koja nastaje otpadanjem glasova, a katkad i cijelog sloga: Ček' me majko, da ti kažem.; žimi /=živa mi/ majko, žimi /=živ mi/ bratac; ljubit umjesto ljubiti, ubi umjesto ubij, zašt umjesto zašto, dok umjesto dokle; Suprotno: afereza, epiteza; Usp. epenteza, prosteza.

Apokopiran (oblik), svaki oblik skraćen apokopom, pa tako i kraći (neodređeni) oblik pridjeva, ili samo "skraćeni složeni oblik pridjeva, sličan imenskomu obliku" (za koji neki smatraju da je umjetno stvoren).

Apokopirati, skratiti riječ na kraju pomoću apokope, tj. izostavljanja ili neizgovaranja krajnjega samoglasnika, sloga ili dijela riječi, npr. ostat umjesto ostati ili takvoga skraćivanja kao što je to npr. foto(grafija) ili auto(mobil).

U enigmatici, apokopom se naziva niz riječi ( pojmova) u kome je sljedeća riječ identična prethodnoj, ali ne sadrži njeno zadnje slovo, npr. valerijana, Valerijan, Valerija, Valerij, Valeri, valer, vale, val, va, v ili medijana, medijan, Medija, medij, medi, med, me, m. Takav niz ne mora biti potpun, tj. ne mora se završavati pojmom od jednog slova, a neki članovi niza mogu i nedostajati, tj. sljedeća riječ može se od prethodne razlikovati za više od jednog zadnjeg slova. Najdulja riječ u nizu naziva se osnovnom ili temeljnom riječju apokope. Riječi (pojmovi) iz takvog niza često nisu iste osnove ili korijena i nemaju značenjskih veza. Apokopirani nizovi naročito se koriste u američkim (prozirnim) križaljkama, ali i u ispunjaljkama, klinoidnim i stihovnim zagonetakama (u kojima se mogu svesti na niz od dvije riječi, npr. mulat, mula). Riječi iz apokopiranih nizova možemo nazivati i apokopiranim riječima (pojmovima). (jn)

Izvori 
 "Opća enciklopedija JLZ", Zagreb, 1977-1987.
 Vladimir Anić-Ivo Goldstein: "Rječnik stranih riječi", Zagreb, 2002.
 Bratoljub Klaić: "Rječnik stranih riječi", Zagreb, 1978.
 Milan Vujaklija: "Leksikon stranih reči i izraza", Beograd, 1991.
 Rikard Simeon: "Enciklopedijski rječnik lingvističkih naziva", Zagreb, 1969.
 (Boris Antonić): "Suradnički nagradni natječaj", "Čvor-križaljka", IV, 58, 2 - Bjelovar, 21. III. 1973.

Kratice
Fonologija
Epiteza

Epiteza (grč. epithesis: dodatak, dodavanje)

U Lingvistici 
Dodavanje na kraju riječi nekoga glasa ili sloga koji nema etimološke podloge (obično radi lakšeg izgovora). Kod nas često u narodnom govoru: daklen umjesto dakle, jera umjesto jer, ljudiman umjesto ljudima, meneka umjesto mene, naske umjesto nas, njiha umjesto njih, njojzi umjesto njoj, ondak, ondar umjesto onda, opeta umjesto opet, ovdjena umjesto ovdje, sadeka umjesto sada, tadar umjesto tada, tebeka umjesto tebe.

Sinonimi: paragoga (grč.), zasuvak (Vatroslav Jagić, Adolf Veber Tkalčević < češ. zasuvka), priljepak (Jagić), prirastak (Milan Vujaklija).

U poeziji 
Stavljanje epiteta, njihova upotreba, čistoća, kvalitet i sl.

U enigmatici 
Epiteza je inverzna, obrnuta apokopa, kao što je i apokopa obrnuta epiteza, npr. niz riječi i, in, Ind, Indi, indij, Indija, indijan, Indijana, Indijanac je epiteza, a niz Indijanac, Indijana, indijan, Indija, indij, Indi, Ind, in, i je apokopa.

Izvori 
 "Opća enciklopedija JLZ", Zagreb, 1977-1987.
 Anić-Goldstein: "Rječnik stranih riječi", Zagreb, 2002.
 Bratoljub Klaić: "Rječnik stranih riječi", Zagreb, 1978.
 Milan Vujaklija: "Leksikon stranih reči i izraza", Beograd, 1991.
 Rikard Simeon: "Enciklopedijski rječnik lingvističkih naziva", Zagreb, 1969.

Vidi također 
 Epenteza
 Apokopa
 Afereza
 Proteza

Lingvistika
Poezija
Enigmatika
Latinizmi
Epenteza

Epenteza (grč. epenthesis: umetanje; epentithemi: umetnem), umetanje jednog ili više glasova u sredini riječi, ponajviše u stihovima, zbog metričkih potreba, a katkad i zbog eufonije ili pojačanja fonetske izražajnosti.

Epenteza se često očituje u upotrebi neobičnih infiksa, arhaičnih oblika, provincijalizama i sl. Umetanje glasova koji u riječi nemaju etimološkog opravdanja (konstaNtirati). Primjeri: nizoka umjesto niska, pavunica umjesto paunica, privuza umjesto priuza, ždraka umjesto zraka; izdobila umjesto izobila, naponase umjesto napose; onizijeh ili onizih umjesto onih; zdri, nezdrele, sazdrele umjesto zri, nezrele, sazrele, strušiti umjesto srušiti itd.

Sinonimi: umetanje, umetak, usuvak (Vjekoslav Babukić, Vatroslav Jagić < češ. vsuvka), usuvljivanje (Babukić); neki je zovu i parenteza (Donat) te pleonazam (Diomed). Pridjevi: epentetski, epentetičan.

U enigmatici 
U enigmatici, epentezom se naziva niz riječi (pojmova) u kome je sljedeća riječ dobivena umetanjem glasa (slova) u prethodnu, npr. a, sa, ska, seka, Senka, sjenka, Stjenka, stijenka ili a, ma, mna, mana, Majna, Majana, Marjana, Marijana, marijuana.

Umjesto glasova mogu se umetati i slogovi, npr. ja, Aja, Acija, adicija, audicija, audijencija ili ca, raca, ranica, Radinica, radionica, radio-stanica ili ka, kaca, kašica, Karašica, karatašica, a epentetski niz može se svesti i na samo dva člana (punica - pušnica; zakon - zaklon). Epentetski nizovi ne moraju biti "čisti", tj. neki se njegovi članovi mogu dobiti dodavanjem slova (glasa) ili sloga na kraju (epiteza) ili na početku prethodne riječi (prosteza). Riječi (pojmovi) iz takvog niza u načelu nisu iste osnove ili korijena i nemaju značenjskih veza.

Epenteze se koriste u nekim vrstama ispunjaljki te u nekim klinoidnim i stihovnim zagonetkama (dodavaljka, logogrif, umetaljka).

U zagonetkama se epentetski niz može ređati i obrnutim redoslijedom no tada se smatra da je nastao ispuštanjem slova odn. slogova (ispuštaljka, logogrif, oduzimaljka).

Izvor 
 "Opća enciklopedija JLZ", Zagreb, 1977-1987.
 Anić-Goldstein: "Rječnik stranih riječi", Zagreb, 2002.
 Bratoljub Klaić: "Rječnik stranih riječi", Zagreb, 1978.
 Milan Vujaklija: "Leksikon stranih reči i izraza", Beograd, 1991.
 Rikard Simeon: "Enciklopedijski rječnik lingvističkih naziva", Zagreb, 1969.

Vidi također 
 Epiteza
 Apokopa
 Afereza
 Proteza

Lingvistika
Poezija
Grecizmi
Prosteza

Prosteza (lat. prosthesis < grč. próthesis), manje upotrebljavani sinonim za protezu. Pridjev: prostetski, prostetički.

Izvori 
 Milan Vujaklija: "Leksikon stranih reči i izraza", Beograd, 1991.
 Rikard Simeon: "Enciklopedijski rječnik lingvističkih naziva", Zagreb, 1969.

Enigmatika
Proteza

Proteza (grč. próthesis: predmetak, stavljanje naprijed), u fonetici i tvorbi riječi, predmetak, predsuvak (Jagić, Veber < češ. předsuvka), predsuvljivanje, nastavljanje, prefigiranje protetskog vokala ili sloga pred neku riječ; glas koji se stavlja ispred vokala radi lakšeg izgovora; dodavanje slova, sloga ili fonema prije početka riječi, npr. u narodnim pjesmama i narodnim govorima: dzora umjesto zora, heto umjesto eto, hod'jelo umjesto od'jelo, joko umjesto oko, vuzda (i fuzda) umjesto uzda, zostavim umjesto ostavim. Sinonim (manje upotrebljavan): prosteza. Pridjev: protetski, protetički.

U enigmatici, pro(s)teza je inverzna, obrnuta afereza, kao što je i afereza obrnuta pro(s)teza, npr. niz riječi a, ca, ica, lica, Olica, kolica, okolica, dokolica je prosteza, a niz "dokolica, okolica, kolica, Olica, lica, ica, ca, a" je afereza.

Izvori 
 Anić-Goldstein: "Rječnik stranih riječi", Zagreb, 2002.
 B. Klaić: "Rječnik stranih riječi", Zagreb, 1978.
 R. Simeon: "Enciklopedijski rječnik lingvističkih naziva", Zagreb, 1969.
 "Rečnik srpskohrvatskoga književnog jezika", Novi Sad, 1967-1976.

Enigmatika
Zdravlje

Zdravlje je stanje dobrog telesnog, psihičkog i društvenog blagostanja. Zdravlje se najčešće upotrebljava kao pojam odsustva od bolesti. Neki od uvjeta zdravlja su uravnotežena prehrana, telesna aktivnost i higijena.

Definicija Svetske zdravstvene organizacije u njezinu Ustavu glasi: »Zdravlje je stanje potpunog fizičkog, duševnog i socijalnog blagostanja, a ne samo odsustvo bolesti i iznemoglosti.«

Reference 

 
Medicina
Lični život
Društvo
Anatriploza

Anatriploza, stihovna zagonetka koja za rješenje ima dvije riječi, od kojih se druga dobiva utrostručavanjem prve, npr. ČA (autooznaka za Čačak) - ča-ča-ča (vrsta plesa). Anatriploza je stvorena po ugledu na anadiplozu, ali ima daleko manje mogućnosti od nje. Prvi (i vjerovatno jedini) put je, po svemu sudeći, objavljena u maloj "Eureci" broj 416 (18. IX. 1991, str. 58).

Naziv 
Naziv je nastao tako što je u riječi anadiploza segment "di" (grč. di-; dis: dvaput, dýo: dva) zamijenjen segmentom"tri".

Primjer zagonetke 
 Auto-oznaku
 grada iz Srbije 
 tri puta napiši 
 i ples se dobije!
 
 Nik šić (Nikola Pešić)

Stihovne zagonetke
Anton Rop

Anton Rop (Ljubljana, 27. 12. 1960), slovenski ekonomist i političar, bivši premijer Slovenije i bivši predsjednik Liberalne demokracije Slovenije (LDS). Godine 2007. istupio iz LDS-a i pristupio Socijalnim demokratima (SD).

Studirao je ekonomiju te 1984. godine diplomirao na temu "Sustav akumulacije i fondovi u Kidričevim radovima i jugoslavenskoj praksi". Dobio je Prešernovu nagradu. Krajem osamdesetih godina 20. stoljeća bio je aktivan član Zveze socijalistične omladine Slovenije. Bio je ministar financija i ministar rada. Analitičari smatraju da nikada nije uspio izaći iz sjene Janeza Drnovšeka, niti izgraditi vlastitu karizmu i imidž.

Izvor 

 ''"Jutarnji list", 25. IX. 2004, 29

Slovenski političari
Premijeri Slovenije
Tarō Asō

japanski je političar koji je bio 92. po redu premijer Japana te predsjednik Liberalne demokratske stranke (LDP). Bio je član Zastupničkog doma Japana od 1979. godine te ministar vanjskih poslova od 2005. do 2007. pod premijerima Abeom i Kouizumijem, a kraće vrijeme i generalni sekretar LDP-a 2007., i ponovno 2008.

Dana 22. rujna 2008. izabran je za predsjednika LDP-a. Dva dana kasnije Zastupnički dom Japana izabrao ge je za premijera umjesto dotadašnjeg premijera Fukude. Vlast je predao nakon poraza na izborima za Donji dom Parlamenta 2009. godine.

Reference

Spoljašnje veze 
 Službena stranica　

Aso, Taro
Janez Janša

Janez Janša, slovenački političar, predsjednik Slovenske demokratske stranke (SDS). Rođen je 17.9.1958. godine kao Ivan, od roditelja iz Grosuplja pri Ljubljani. Bio je jedan od poznatijih slovenačkih disidenata. Suđeno mu je u jednom od zadnjih političkih procesa koji su najavili raspad SFRJ. U vrijeme rata u Sloveniji ministar odbrane (na toj dužnosti do 1994).

Vanjske veze 

 Radio televizija Republike Srpske: Janša dobijao keš za isporuke oružja, 5.3.2011. 
 "Jutarnji list“, 25. septembar 2004, 29

Slovenski političari
Premijeri Slovenije
Narodna izreka

Narodna izreka je misao koja je stekla popularan status zbog česte upotrebe identične formulacije. Većina narodnih izreka izražava određenu istinu prema percepciji jedne kulture. Nauka koja izučava narodne izreke je paremiologija.

 U dobrog konja stotinu mana a u lošeg samo jedna
 Vrana vrani oči ne vadi	
 Bolje vrabac u ruci nego golub na grani
 Ko drugome jamu kopa sam u nju upada
 Kad ćorav progleda daleko vidi
 Ne umije magarac plivati dokle mu voda do usiju ne dođe
 što na umu to na drumu
 Koliko ljudi, toliko ćudi
 Pas koji laje ne ujeda 
 Ptičica koja u gnijezdu šuti - ostane gladna
 Ruka ruku mije, a obraz obadvije
 U zlu se ne povedi, u dobru se ne ponesi
 Niko nije toliko star da se ne bi nadao još jednom danu

Etnologija
Lingvistika
Glavna stranica

Dobro došli na Wikipediju,
slobodnu enciklopediju koju svatko može uređivati.
  na srpskohrvatskom
Informatika

Informatika (informacija + automatika) je nauka računarskih informacijskih sistema. Kao akademska oblast, ona obuhvata praksu procesiranja informacija, te inženjerstvo informacijskih sistema. Ona studira ustroj, algoritme, ophođenje, interakciju prirodnih i vještačkih sistema koji pohranjuju, procesiraju, pristupaju i komuniciraju informacijama. Oblast se bavi interakcijom između čovjeka i informacijskog sistema zajedno sa izradom računarskih interfejsa. Informatika također razvija svoj vlastiti konceptualni i teoretski temelj i iskorištava temelje razvijene u drugim oblastima. Kao takva, oblast informatike ima veliki opseg i usvaja više zasebnih pojedinih specijalizacija uključujući više osebujne discipline računarstva. Od pojave kompjutera, pojedinci i organizacije sve više obrađuju informacije digitalno. To je dovelo do studija informatike sa računarskim, matematičkim, biološkim, kognitivnim i socijalnim aspektima, uključujući proučavanje društvenog utjecaja informatičkih tehnologija. Međutim, važno je napomenuti da informatika kao akademsko polje eksplicitno ne zavisi od tehnoloških aspekata informacija, dok informacijska tehnologija zavisi.

Etimologija

Historija 
Historija informatike

Doprinoseće discipline

Vidi također

Izvori

Vanjske veze 
 informatics: entry from International Encyclopedia of Information and Library Science
 Software History Center : First usage of informatics in the US
 What is Informatics?  : Indiana University
 Q&A about informatics 
 Prior Art Database : Informatics: An Early Software Company
 Informatics Europe
 The Council of European Professional Informatics Societies (CEPIS)
 Informatics Department , College of Computing and Information, University at Albany - State University of New York
 Department of Informatics, King's College London
 An Informatics Education: What and who is it for?, from Northern Kentucky University
Umjetna inteligencija
Kognitivna nauka
Informacijske nauke
Statistika

Statistika (njemački Statistik, prema latinskom status: stanje), vrsta analize podataka, koja uključuje planiranje i interpretaciju opservacija sistema, često praćeno predviđanjem budućih dešavanja zasnovano na matematičkom modelu sistema koji se prati.

Vidi još 

 statističko ocenjivanje
 testiranje statističkih hipoteza
 aritmetička sredina
 geometrijska sredina
 mod
 medijan
 varijanca
 standardna devijacija
 analiza varijance

Eksterni linkovi 

 
Metode evaluacije
Historija

Historija ili istorija (od lat. historia < grč. ἱστορία, historía: pripovijedanje, opisivanje), odn. povijest (ijek.) ili povest (ek.) (od stsl. повѣсть, pověstь), je društvena nauka koja proučava prošlost ljudskog društva od najstarijih vremena pa sve do danas. Kao društvena nauka/znanost, historija je učenje i tumačenje činjenica o ljudskim zajednicama. Riječ dolazi od grčke riječi "ιστορία", historia, "izvještaj o nečijim istraživanjima." Encyclopædia Britannica 1911. godine napominje da je "historija u širem smislu... sve što se je dogodilo, ne samo sve pojave ljudskog života, nego i od prirodnog svijeta također. Historija obuhvaća sve što se mijenja; i uzme li se u obzir da je savremena nauka dokazala da ništa nije statično, onda cijeli svijet ima svoju historiju."

Historičari upotrebljavaju razne izvore, poput pisanih zabilješki, predanja (usmena historija), i arheoloških nalaza. Za pojedina razdoblja različiti pristupi se možda češće upotrebljavaju od drugih, a proučavanje historije ima svoje trendove (vidite historiografija). Sve što se dogodilo prije zabilježene historije se oznaćava kao prahistorija. Ocem historije smatra se Herodot.Samo on i niko više.

Antička historija 

 antički pisci
 rimska književnost
 antički gradovi
 antička pismenost
 antički narodi
 antička religija i mitologija
 antički jezici
 antička muzika
 antičke ličnosti
 antičke zemlje i države
 antički epovi
 antički događaji
 žene u antici
 heraldika

Srednjovjekovna historija 

 vizantologija
 srednjovjekovni pisci

Novi vijek 

 Prvi svjetski rat
 Drugi svjetski rat
 hladni rat

Vidi još 

 historija islama
 historija Karantanije
 tanzimatske reforme u Turskoj
 lista historičara

Eksterni linkovi 

 
Društvene nauke
Макроекономија

Latinična verzija

Макроекономија потиче од грчких речи macros (велики) и oikonomia (привреда), што значи да проучава економске агрегатне величине. Другим речима, бави се проучавањем проблема друштвене привреде, као целине, где се варијабле своде на мали број глобалних величина, тј. комплексних агрегатних величина. У том смислу макроекономија се бави изучавањем појава, процеса и проблема, као што су: бруто производ, друштвени производ, национални доходак, потрошња, штедња, инвестиције, економски раст, спољнотрговинска размена, друштвена репродукција, платни биланс, циклична кретања привреде, буџет, фискална и монетарна политика, агрегатна тражња и понуда, запосленост, инфлација итд. Према томе, макроекономија проучава финкционисање и управљање економијом у целини.

Макроекономија добија на значају после велике економске кризе (1929-1993. године), када су обелодањени економски проблеми са несагледивим последицама, који се нису могли разрешити путем механизма Смитове "невидљиве руке". Међу економистима је то најбоље уочио Џон Мајнорд Кејнз (1883-1946. године), те се настанак наведена макроекономија теорије и политике везује за његово име.

Ekonomija

fi:Makrotalous
Микроекономија

Latinična verzija

Микроекономија потиче од грчких речи micros (мали) и oikonomia (привреда), што би у преводу значило изучавање појединачних економских појава, величина и односа везаних за појединце и предузећа. Према томе, микроекономија проучава привредне субјекте (домаћинства и предузећа) са становишта тршкова производње, формирања и расподеле профита и акумулација, форимирања цена, производње и дистрибуције роба и услуга, појединачна тржишта, индивидуалну штедњу и акумулацију, животни стандард и личну потрошњу итд. Из овог проистиче да су домаћинства и предузећа основни привредни субјекти у пословању и потрошњу у свим облицима привређивања.

Микроекономија изучава доношење одлука о употреби одређених производних ресурса. На пример, зашто појединци више воле аутомобил од бицикла и како произвођачи одлучују да ли да производе аутомобиле или бицикле. У овом случају се анализира понашање свих домаћинстава и свих предузећа у погледу збира куповине аутомобила и збира производње аутомобила. Тако се истражује тржиште аутомобила и упоређује са тржиштем бицикла и добија одговор о релативном односу цена аутомобила и бицикла у односу на утрошене ресурсе. Дакле, микроекономија проучава свако тржиште за сваку робу и пружа шансу за резумевање целокупног репро-циклуса, производње, расподеле, и потрошње, у целој привреди у датом тренутку времена.

Ekonomija

ko:미시 경제학
Makroekonomija

Makroekonomija potiče od grčkih reči macros (veliki) i oikonomia (privreda), što znači da proučava ekonomske agregatne veličine. Drugim rečima, bavi se proučavanjem problema društvene privrede, kao celine, gde se varijable svode na mali broj globalnih veličina, tj. kompleksnih agregatnih veličina. U tom smislu makroekonomija se bavi izučavanjem pojava, procesa i problema, kao što su: bruto proizvod, društveni proizvod, nacionalni dohodak, potrošnja, štednja, investicije, ekonomski rast, spoljnotrgovinska razmena, društvena reprodukcija, platni bilans, ciklična kretanja privrede, budžet, fiskalna i monetarna politika, agregatna tražnja i ponuda, zaposlenost, inflacija itd. Prema tome, makroekonomija proučava finkcionisanje i upravljanje ekonomijom u celini.

Makroekonomija dobija na značaju posle velike ekonomske krize (1929-1933. godine), kada su obelodanjeni ekonomski problemi sa nesagledivim posledicama, koji se nisu mogli razrešiti putem mehanizma Smitove "nevidljive ruke". Među ekonomistima je to najbolje uočio Džon Majnord Kejnz (1883-1946. godine), te se nastanak navedena makroekonomija teorije i politike vezuje za njegovo ime.

 Ekonomija
 Mikroekonomija

 
Ekonomija
Mikroekonomija

Mikroekonomija potiče od grčkih reči micros (mali) i oikonomia (privreda), što bi u prevodu značilo izučavanje pojedinačnih ekonomskih pojava, veličina i odnosa vezanih za pojedince i preduzeća. Prema tome, mikroekonomija proučava privredne subjekte (domaćinstva i preduzeća) sa stanovišta trškova proizvodnje, formiranja i raspodele profita i akumulacija, forimiranja cena, proizvodnje i distribucije roba i usluga, pojedinačna tržišta, individualnu štednju i akumulaciju, životni standard i ličnu potrošnju itd. Iz ovog proističe da su domaćinstva i preduzeća osnovni privredni subjekti u poslovanju i potrošnji u svim oblicima privređivanja.

Mikroekonomija izučava donošenje odluka o upotrebi određenih proizvodnih resursa. Na primer, zašto pojedinci više vole automobil od bicikla i kako proizvođači odlučuju da li da proizvode automobile ili bicikle. U ovom slučaju se analizira ponašanje svih domaćinstava i svih preduzeća u pogledu zbira kupovine automobila i zbira proizvodnje automobila. Tako se istražuje tržište automobila i upoređuje sa tržištem bicikla i dobija odgovor o relativnom odnosu cena automobila i bicikla u odnosu na utrošene resurse. Dakle, mikroekonomija proučava svako tržište za svaku robu i pruža šansu za rezumevanje celokupnog repro-ciklusa, proizvodnje, raspodele, i potrošnje, u celoj privredi u datom trenutku vremena.

 Ekonomija
 Makroekonomija

Ekonomija
Mikroekonomija