alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Egipta lingvo

La egipta lingvo apartenas al la afrikazia lingvaro kaj estas do parenca kun la araba, la hebrea, la somalia kaj la berbera.

Etapoj de evoluo de la egipta lingvo 

La plej malnovaj monumentoj kun skribaĵoj en la egipta lingvo devenas de ĉirkaŭ -3000, kaj la egipta estis parolata ĝis en la 16-a jarcento.

Oni distingas kelkajn fazojn de la evoluo:

1. La malnov-egipta lingvo: Estis uzata de ĉirkaŭ -3000 ĝis ĉirkaŭ -2140 jaro. De la komenco de skribadapero ĝis la Malnova Reĝolando (dinastioj 1-a - 6-a).La plej malnovaj tekstoj skribitaj en tiu lingvo estis kutime tre mallongaj, ĉefe nomoj kaj titoloj. Poste ankaŭ aperis pli longaj tekstoj, ekz. biografiaj epigrafoj de altranguloj. La plej gravaj tekstoj el tiu periodo estas la Piramidaj Tekstoj.

2. La mez-egipta lingvo: Uzita de ĉirkaŭ -2140 ĝis ĉirkaŭ -1360 jaro. De la Unua Provizora Periodo, dum la Meza Reĝolando kaj la Dua Provizora Periodo ĝis la frutempa Nova Reĝolando (dinastioj 9-a - 18-a).Oni nomas tiun lingvon kiel la klasika. Estis uzita en oficialaj reĝaj epitafoj kaj en religiaj tekstoj. Ĝi estis ankaŭ uzata ĝis la fino de la faraona civilizacio, sed en la parolata lingvo kaj en aliaj kategorioj de tekstoj, anstataŭis ĝin sekvontaj fazoj de la egipta lingvo.

3. La nov-egipta lingvo: Uzita de la 14-a jarcento a.K. ĝis ĉirkaŭ 700 jaro p.K. En ĉiutaga parolo, ĝi jam ekzistis en tempo de la Meza Reĝolando. Ĉ. -1360 jaro, danke al la faraono "herezulo" - Eĥnatono (el la 18-a dinastio), la nov-egipta lingvo estiĝis la oficiala lingvo.

4. La demotika lingvo: De ĉirkaŭ -700 jaro ĝis ĉirkaŭ 300 jaro p.K. Vorto "demotika" (el la greka) signifas "popola". Oni uzis tiun lingvon en ĉiutaga vivo, en dokumentoj ligitaj kun komerco, leĝo, ktp. Ankaŭ kreiĝis iom da literaturaj tekstoj. Tamen en tiu ĉi periodo, reĝaj epitafoj kaj religiaj tekstoj oni skribis en la mez-egipta lingvo.

5. La kopta lingvo: La lasta versio de la egipta lingvo. Koptoj, egiptaj kristanoj, uzis ĝin de la 3-a jarcento p.K.. Post la araba konkero de Egiptio, la kopta lingvo estis iom post iom forpuŝita, el la ĉiutaga vivo, per la araba lingvo. Kiel la lingvo parolata, ĝi malaperis en la 16-a jarcento, tamen ankoraŭ en koptaj preĝejoj, oni liturgias en tiu ĉi lingvo. Vorto "Kopt" devenas el la greka vorto "Aigyptos" - "Egiptio".

Diversaj skribadoj 

1. Hieroglifa skribo: xxxxx

2. Hieratika skribo: xxxxx

3. Demotika skribo: xxxxx

4. Kopta alfabeto: xxxxx

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Antikvegipta literaturo

 
Lingvoj laŭ alfabeto
Lingvoj de Egiptio
Lanodierio

La lanodieria regiono lokiĝas nordoriente de Montrealo. Ĝi loĝigas  homojn (2016), kaj enhavas 60 urbojn. La popolo ĉefe loĝas la sudokcidentan parton, kiu estas en la urba komunumo de Montrealo.

La suda parto estas ebena, laŭ la Rivero Sankt-Laŭrenco, kaj la norda estas monteca. La ĉefaj industrioj estas la forsto norde, bredo kaj agrikulturo sude. La regiono ankaŭ produktas plaston, kauĉukon kaj meblojn.

Gravaj Urboj 
 Terrebonne, Les Moulins (85 008 h. en 2002)
 , L'Assomption (74 376 h. en 2002)
 , Les Moulins (30 336 h. en 2002)
 Joliette, Joliette (18 419 h. en 2002)
 L'Assomption, L'Assomption (15 997 h. en 2002)
 Saint-Lin-Laurentide, Montcalm (13 090 h. en 2002)
 Lavaltrie, D'Autray (11 239 h. en 2002)
 Saint-Charles-Borromée, Joliette (10 807 h. en 2002)
 Rawdon, Matawinie (9 046 h. en 2002)

Regionaj Kantonoj 
 D'Autray (39 165 h. en 2002, 15 urboj)
 Joliette (55 336 h. en 2002, 10 urboj)
 L'Assomption (106 765 h. en 2002, 6 urboj)
 Les Moulins (115 334 h. en 2002, 2 urboj)
 Matawinie (44 885 h. en 2002, 16 urboj)
 Montcalm (40 252 h. en 2002, 11 urboj)

Eksteraj ligiloj 

 http://www.stat.gouv.qc.ca 
 http://www.lanaudiere.net/carte/carte_lanaudiere.htm  
 http://portail.connexion-lanaudiere.ca/histoire/histo_01.htm  
 http://portail.connexion-lanaudiere.ca/trad 

Kanado
Kebekio
Reading

Reading (prononcu [ˈrɛdɪŋ]) estas urbeto kaj unuara instanco en sud-orienta Anglio, Britio. Ĝi lokiĝas ĉe la kunfluejo de la riveroj Tamizo kaj Kennet, ĉe la suda limo de la Chilterns. La urbeto fondiĝis dum la 8a jarcento kaj estis grava mezepoka loko por komerco kaj religio. Dum la 19a kaj 20a jarcentoj, ĝi estis konata por produktado de biskvitoj, biero kaj bulboj.

Ĝis 1997 ĝi estis parto de la provinco Berkshire. Estis  loĝantoj en 2016. La areo estas de .

Historio 
La 19an de Majo 1359, en la abatejo de Reading, Blanka de Lankastro edziniĝis al sia tria kuzo, Johano de Ganto, tria filo de la reĝo Eduardo la 3-a. La tuta reĝa familio ĉeestis en la nupto, kaj la reĝo donacis al Blanka multekostajn juvelojn.

Servoj 
La Universitato de Reading (angle University of Reading) estis fondita en 1892 kiel branĉo de la Universitato de Oksfordo kaj la 17-an de marto 1926 ricevis reĝan ĉarton por sia sendependa agado kiel donanto de akademiaj gradoj. Aktuale en 2022, proksimume 23 000 studentoj studas en la universitato.

Famuloj 
 George Bidwell
 Catherine Middleton
 Jane Austen studis tie en 1875-76

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Urboj de Anglio
Slough

Slough ([slaʊ]) estas kaj urbo kaj unuara instanco en la angla regiono South East England. Ĝi havas  loĝantojn (en 1997) sur area de 27 kvadrataj kilometroj.

Al ĝi apartenas la sekvaj urboj kaj vilaĝoj: Britwell, Chalvey, Cippenham, Colnbrook, Langley, Slough, Upton, Wexham.

Urboj de Anglio
Southampton

Saŭtemptono (, /sæʊˈθæmptən/) estas urbo kaj unuara instanco en la angla regiono Sud-orienta Anglio. Ĝi havas gravan havenon, el kiu fornavigaciis Titanic, inter multaj aliaj gravaj ŝipoj.

Partneraj regionoj 
Southampton havas partnerajn rilatojn kun
  la distrikto Rems-Murr en Germanio (ekde 1991)

Vidu ankaŭ 
Loka regado kaj administrado en Britio

Aliaj projektoj 

Urboj de Britio
Marhavenaj urboj
Hampshire
West Berkshire

Geografio > Eŭropo > Britio > Anglio > Angla regiono > South East England > West Berkshire

 West Berkshire  estas  unuara instanco  en la angla regiono South East England.

 Loĝantaro -   (1997)
 Areo -

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Anglio
Windsor and Maidenhead

Windsor and Maidenhead estas unuara instanco en la angla regiono Sud-orienta Anglio, en iama graflando Berkshire. Loĝantaroj estas 142 000 en 1997 kaj la areo estas 198 km²

Urboj kaj vilaĝoj 
 Ascot
 Bray
 Cookham
 Datchet
 Eton (konata pro sia kolegio)
 Eton Wick
 Horton
 Maidenhead
 North Ascot
 South Ascot
 Sunningdale
 Waltham St. Lawrence
 White Waltham
 Windsor

Anglio
Wokingham

Geografio > Eŭropo > Britio > Anglio > Angla regiono > South East England > Wokingham

Wokingham estas kaj urbo kaj  unuara instanco en la angla regiono South East England.

 Loĝantaro:   (1997)
 Areo:

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Urboj de Sud-orienta Anglio
Herefordshire

Herefordshire estas unuara instanco en la angla regiono West Midlands. Laŭ stato de la jaro 1997, en la teritorio vivis 166 000 loĝantoj. Ĝi kovras areon de 2 180 kvadrataj kilometroj.

Urboj kaj vilaĝoj
 Bacton, Blackwardine, Bromyard
 Eye
 Goodrich
 Hereford, Hoarwithy, Huntington
 Kilpeck, Kington, Kingstone
 Ledbury, Leominster
 Mansel Lacy, Marden, Marston, Marston Stannett, Marstow
 Pembridge
 Ross-on-Wye
 Whitbourne, Whitchurch

Vizitindaĵoj
 Abbey Dore
 Hereford Cathedral
 Malvern Hills

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio
 Hereford (bovoraso)

Eksteraj ligiloj 

 http://www.herefordshire.gov.uk

 

 

West Midlands
Anglio
Stoke-on-Trent

Stoke-on-Trent  estas kaj urbego kaj unuara instanco en la angla regiono West Midlands.
 Loĝantaro -  (1997)
 Areo - 

La urbego daŭre estas plurcentra, estante formita kiel federacio de ses sendependaj urboj kaj multnombraj vilaĝoj en la frua 20-a jarcento. La setlejo de kiu la federacia urbo (ĝi ne estis urbo ĝis 1925) prenis ĝian nomon de Stoke-upon-Trent, kie la administrado kaj ĉefa fervoja stacidomo estis lokitaj. Post la kuniĝo, Hanley emerĝis kiel la ĉefa komerca centro en la urbo, malgraŭ la penoj de ĝia rivalo, Burslem. La tri aliaj vilaĝoj estas Tunstall, Longton kaj Fenton.

Esperantistoj 
 Femi Ogulowo
 William Simcock

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

West Midlands
Urboj de Staffordshire
Telford and Wrekin

Telford and Wrekin estas unuara instanco  en la angla regiono West Midlands. Newport estas la dua plej granda loĝloko en la komunumaro Telford and Wrekin.

 Loĝantaro -   (1997)
 Areo - 

West Midlands
Anglio
1301

En la jaro 1301 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Go-Fushimi detronigita, Go-Nijo iĝis imperiestro de Japanio

Unuaj dokumentaj mencioj 
Genthod kiel Gentouz (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
Oberflachs kiel Obernflacht (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Muriaux kiel Murival (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Andreo la 3-a (Hungarujo), fino de dinastio Arpad-oj
1303

En la jaro 1303 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
La franca reĝo Filipo 4-a, kromnomata la Bela, akuzis la Papon Bonifaco la 8-a je herezo, kaj alvokis Koncilion por malsurtronigi lin. Sed antaŭ tio, je la fino de la jaro, grupo de francaj militistoj invadis Italion kaj arestis la Papon. Li estis liberigita de Roma popolo, sed mortis tuj poste.
Benedikto la 11-a iĝis papo.
Lumturo de Aleksandrio difektigita de tertremo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Buchackern kiel Buchacker (hodiaŭ municipo en la komunumo Erlen, Kantono Turgovio, Svislando).
Full kiel Wulne (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Full-Reuenthal en Kantono Argovio en Svislando).
Lippoldswilen kiel Lupoltwile (hodiaŭ municipo en la komunumo Kemmental, Kantono Turgovio, Svislando).
Saxeten kiel Sachsaton (hodiaŭ komunumo en la Kantono Berno en Svislando).
Werthenstein kiel Werdenstein (hodiaŭ komunumo en la Kantono Lucerno en Svislando).

Naskiĝoj 
 Sankta Birgitta de Vadstena, sveda sanktulino (m. 1373)

Mortoj 
 Papo Bonifaco la 8-a
1305

En la jaro 1305 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Klemento la 5-a iĝis papo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Bidiu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Blumenstein kiel Bluomenstein (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Criş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Dobrá (hodiaŭ vilaĝo en Ĉeĥio).
Nou Săsesc (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Oberdorf jam kiel Oberdorf (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
18-a de junio : Venceslao la 2-a
23-a de aŭgusto : Skotlando : William Wallace estis ekzekutita
Johano la 4-a Laskaris bizanca imperiestro.
Kameyana imperiestro de Japanio
1306

En la jaro 1306 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Roberto Bruso iĝis reĝo de Skotlando.

Unuaj dokumentaj mencioj
Attelwil kiel Attelwile (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Bădeşti (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Hergiswil kiel Hergenswile (hodiaŭ komunumo en Kantono Nidvaldo en Svislando).
Holziken kiel Helzinkon (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Kallern kiel Kaltherren (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Laŭerco kiel Lowertz (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).
Linn kiel Linne (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Marbach kiel Marpach (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
Münchwilen kiel Munchwille (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Niederwil kiel Niderwile (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
Pâglişa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Riken kiel Richen (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Murgenthal en Kantono Argovio en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
4-a de aŭgusto : Venceslao la 3-a
1307

En la jaro 1307 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Eduardo la 2-a (Anglio) surtroniĝis.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Günsberg kiel Gunsperch (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
4-a de julio : Rudolfo la 3-a de Habsburgo, reĝo de Bohemio
7-a de julio : Eduardo la 1-a (Anglio)
1308

En la jaro 1308 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Hanazono iĝis imperiestro de Japanio, Princo Morikuni iĝis ŝoguno.

Unuaj dokumentaj mencioj 
29-a de marto: Schwendibach kiel Svendibach (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Aedermannsdorf kiel Odermarstorf (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
Letohrad (hodiaŭ urbo en Ĉeĥio).
Obergösgen kiel Göskon superior (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
Roches kiel Roschers (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
Alberto la 1-a de Habsburgo
Go-Nijo imperiestro de Japanio
1309

En la jaro 1309 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Papa sidejo iĝis Avignon anstataŭ Romo;
Sidejo de Malta ordeno iĝis Rodiso.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Amnaş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Courtaman kiel Cortemant (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Courtepin en Kantono Friburgo en Svislando)
Oberstocken, kiam oni menciis la kastelon en Stocken kun la vortoj "von der burg ze Stocken" (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Dardagny kiel Dardaniacum (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
Speicher kiel Spicher (hodiaŭ komunumo en Kantono Apencelo Ekstera en Svislando.)

Naskiĝoj

Mortoj 
 James de Sankt-George, arkitekto de kasteloj
1310

En la jaro 1310 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
Crăeşti (Petreştii de Jos) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Felsőszentmihály (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
La Chaux-du-Milieu kiel calvum de Escoblon (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
Tăuşeni (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
30-a de aprilo : Kazimiro la 3-a la Granda, reĝo de Pollando.

Mortoj
Bolton

Bolton estas kaj urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono North West England. Ĝi havis  loĝantojn laŭ la censo de 2001.

La nomo devenas de la malnovanglaj vortoj bothel kaj tun. La nomo aperis kiel Boelton en 1185, Bothelton en 1212, Bowelton en 1251, Botelton en 1257, Boulton in 1288, kaj Bolton post 1307. La esperantigo Boltono aperis en listo ĉe la fino de The English-Esperanto Dictionary (1908) de Joseph Rhodes. Almenaŭ kvin aliaj urboj en Britio havas la nomon Bolton aŭ Boulton.

Areo -

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Urboj de Britio
Anglio
Bury

Bury [beri] estas kaj urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono North West England.

 Loĝantaro -  (1997)
 Areo -

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Urboj de Britio
Knowsley

Knowsley  estas metropola distrikto en la angla regiono North West England, de Anglio, Britio.

 Loĝantaro -  (1997)
 Areo -

Urboj 

Kirkby, Huyton, Prescot, Halewood.

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Anglio
Manĉestro

Manĉestro (, prononco norme , loke ) estas kaj urbego kaj metropola distrikto en la angla regiono Nordokcidenta Anglio (North West England).

 Loĝantaro -  (2003)
 Areo - 

Ĝi estas la hejmurbo de futbalteamoj Manchester United (unu el la plej gravaj en la mondo. Ejo: Old Trafford) kaj Manchester City.

Historio 
En 79 tie ekzistis romia kastelo. La urbo estis fondita en la 9-a jarcento, en loko de iama kelta loĝloko. En 1927 tie okazis grava ergotismo.

Helpe de kanalo la urbo povis evolui kiel grava havenurbo.

Vidindaĵoj 
 Kanalo Bridgewater
 Shambles Square

Trafiko 
 Fervojo Liverpool-Manchester

Edukado 
 Universitato de Manĉestro

Famuloj 
 Doreen Massey
 William Henry (ĥemiisto)
 Morrissey, kaj lia antaŭa rokgrupo The Smiths
 en Manchester naskiĝis hungara fizikisto András Jánossy
 en Manchester mortis hungara kuracisto Ágost Schöpf-Merei, kiu fondis porinfanan hospitalon en la urbo

Esperanto en Manĉestro 
La Universitato de Manĉestro havas kolektaĵon nomita Neil Salvesen Esperanto Collection, kio estas la kolektaĵo de libroj de la esperantisto Neil Salvesen. La kolektaĵo enhavas 710 librojn. La urba Esperanto-societo fondiĝis komence de la 20-a jarcento. El la intertempe multaj prezidintoj interalie nomeblas John William Pickard.

La 16-a kongreso de la Sennacieca Asocio Tutmonda okazis en Manĉestro, inter la 2-a kaj la 7-a de aŭgusto 1936. Aliĝis 196, kaj ĉeestis 167 homoj el 14 landoj.

En julio 2017 la Esperanto-Grupo de Manĉestro (EGdM) estis fondita denove kun la helpo de la EAB kaj la retpaĝo Meetup. En marto 2018 la EGdM estis la unua brita Esperanto-Grupo ĉe la nova Duolingo Groups servo.

Notoj kaj referencoj

Vidu ankaŭ 
 Manĉestra skolo en ekonomiko.
 Loka regado kaj administrado en Britio

Bildaro

Eksteraj ligiloj 
 http://www.manchester.gov.uk 
 http://www.manchesteronline.co.uk 
 http://www.visitmanchester.com 
 http://www.statistics.gov.uk 
 http://www.library.manchester.ac.uk/searchresources/guidetospecialcollections/atoz/salvesen/  

 
Urboj de Britio
Havenurboj
Wirral

Wirral estas metropola distrikto en la angla regiono Nordokcidenta Anglio.

 Loĝantaro:  (en 1997)
 Areo:

Setlejoj
 Bebington
 Birkenhead

Anglio
Wigan

Geografio > Eŭropo > Britio > Anglio > Angla regiono > North West England > Wigan

Wigan estas kaj urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono North West England.

Loĝantaro - 310 000 (1997)

Areo - 119 km²

Historio 
Antaŭ pli ol 2.000 jaroj Keltoj setlis en la regiono. Poste la Romianoj konstruis tie kastelon kaj nomis la lokon Coccion. 

1264-08-26 Wigan ricevis la urbajn rajtojn. Dum la 
me3zepoko la urbo estis grava centro por komerco, kie estis traktitaj ĉefe metaloj.

Vidinda estas la "All Saints Church", preĝejo de ĉiuj sanktuloj, kun bela normana turo.

Wigan estis longe loko de t.n. prza industrio. La Wigan Coal and Iron Company, Wigan karbo kaj fero kompanio havis sian ĉeflokon tie kaj operaciis diversajn minejojn en la regiono, i.a. la minejon Clock Face en la proksima loko Saint Helens. En Wigan ĝis nun estas altlernejo por minado kaj tekniko.

George Orwell donis literaturan monumenton al la urbo per sia libro "The Road to Wigan Pier", la strato al Wigan pier.

La urbo futbalteamo estas Wigan Athletic FC.

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Urboj de Britio
Trafford

Geografio > Eŭropo > Britio > Anglio > Angla regiono > North West England > Trafford

 Trafford  estas metropola distrikto en la angla regiono North West England.

 Loĝantaro -  (1997)
 Areo -

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Anglio
Tameside

Geografio > Eŭropo > Britio > Anglio > Angla regiono > North West England > Tameside

 Tameside  estas metropola distrikto en la angla regiono North West England.

 Loĝantaro -  (1997)
 Areo -

Urboj kaj vilaĝoj 
 Ashton-under-Lyne, Audenshaw
 Broadbottom
 Carrbrook, Copley
 Denton, Droylsden, Dukinfield
 Flowery Field
 Gee Cross, Godley, Godley Green, Guide Bridge
 Hartshead Green, Hattersley, Haughton Green, Hazelhurst, Hollingworth, Hyde
 Landslow Green, Luzley
 Millbrook, Mossley, Mottram in Longdendale
 Park Bridge
 Roe Cross
 Stalybridge
 Warhill, Woolley Bridge

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Anglio
Stockport

Stockport estas urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono North West England.

Loĝantaro -  (1997)

Areo - 126 km²

Antaŭurboj 
 Cheadle Hulme

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Urboj de Nordokcidenta Anglio
Sefton

Geografio > Eŭropo > Britio > Anglio > Angla regiono > North West England > Sefton

 Sefton  estas metropola distrikto en la angla regiono North West England.

 Loĝantaro -  (1997)
 Areo -

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Eksteraj ligiloj 
 http://www.sefton.gov.uk 
 http://www.visionofbritain.org.uk/unit_page.jsp?u_id=10084751&x=333843&y=400746 

Anglio
Salford

Salford estas kaj urbego kaj metropola distrikto en la angla regiono North West England.

Loĝantaro - 228 000 (1997)

Areo - 97 km²

Urboj 
 Cadishead
 Barton, Boothstown, Broughton
 Eccles
 Irlam
 Monton
 Pendlebury, Pendleton
 Swinton
 Worsley, Walkden, Wardley

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Eksteraj ligiloj 

 http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/4136342.stm En 2005 Salford estis juĝita la 9-a malplej bona vivloko en Britio
 http://www.salford.gov.uk Urbestrara retejo
 http://www.visitsalford.info Turisma retejo

Urboj de Nordokcidenta Anglio
St Helens

St Helens [sejnt helenz] estas kaj grandurbo kaj metropola distrikto en la graflando Merseyside, parto de la angla regiono North West England.

Bazaj informoj 
 Koordinatoj: 
 Loĝantaro:  (urbo) 2001,  (metropola distrikto) (2006)
 Areo:  (metropola distrikto),  (urbo)
 Poŝtkodo: WA9 - WA11
 Telefonkodo: 01744
 Supermara alteco:

Geografio 
St Helens troviĝas en la okcidenta parto de Anglio. Liverpool estas 11, Manĉestro 37 km.

Historio 
Pli frue keltoj kaj romianoj loĝis tie. La latina loknomo estis Coccium. La unua mencio okazis en 1552, sed la loko estis konata jam en 1086. En 1556 oni malkovris karbon, sed la minado nur baldaŭe komenciĝis. En 1757 oni liveris karbojn en nova kanalo. Tiutempe oni malkovris ankaŭ sablon, el kio oni produktis vitron. En 1830 jam fervojo trafikis. La iama vilaĝo ricevis urborangon en la 19-a jarcento, en 1868 oni elektis anojn por municipo. En 1992 oni fermis la minejojn.

Vidindaĵoj 
 urbodomo de 1839
 preĝejo de Sankta Anna
 muzeoj pri vitroobjektoj kaj pri transporto
 teatro Citadel
 reĝa teatro de 1899
 rugbea sportklubo, tutlande fama

Ĝemelurboj 
  - Chalon-sur-Saône, Francio
  - Stuttgart, Germanio

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Eksteraj ligiloj 
 Urbestrara retejo de St. Helens (angle)
 Historia retpaĝaro (angle)

Urboj de Britio
Rochdale

Rochdale  estas kaj urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono North West England.

Loĝantaro -  (1997)

Areo - 

Vidu ankaŭ 

Loka regado kaj administrado en Britio

Eksteraj ligiloj 
 http://www.rochdale.gov.uk 
 http://www.rochdaleonline.co.uk 
 http://www.rochdaleobserver.co.uk 

Anglio
Lord Byron
Oldham

Oldham [OŬLD'm] estas kaj urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono North West England.

Loĝantaro –  (1997)

Areo – 141 km²

Bildaro

Vidu ankaŭ 
Loka regado kaj administrado en Britio

Urboj de Nordokcidenta Anglio
Benidormo

Benidorm [benidorm'] estas urbo apud Mediteraneo, planita por turismo de suno kaj plaĝo. La registritaj loĝantoj estas 61 352.

Turismo 
Ĝi estas vizitita ĉiujare de proksimume kvar milionoj, ĉefe el Hispanio kaj cetera Eŭropo. Ĝi havas tri ĉefajn plaĝojn, Levante (Oriento), Poniente (Okcidento) kaj Mal Pas.

Estas centoj da restoracioj kaj trinkejoj, fakaj laŭ vizitantoj. Povas okazi, ke kelnero en drinkejo celanta iajn landanojn apenaŭ parolas ceterajn lingvojn, inkluzive la hispanan aŭ la katalunan.

La magistrato zorge planas la evoluon de la urbo kaj ĝia ĉefa rimedo.

La regiona registaro konstruis proksiman amuzejon Terra Mítica. Tamen, ĝi ne estas ĝis nun profita.

Historio 
En teritorio de Benidorm, loĝis iberoj (3-a al 1-aj jarcentoj antaŭ nia erao) kaj poste romianoj. En ĝia golfo, estas restaĵoj de ŝipfrakasoj kartagaj kaj romiaj.

Tamen la nuna loko aperas post la kristana konkero de Jakobo la 1-a de Aragono ĉirkaŭ 1245. La teritorion loĝis islamaj moriskoj kiuj daŭris sub la kristanaj reĝoj. Je la 8-a de majo de 1325, la feŭdestro kreis la kastelon kaj urbon Benidorm en roko inter la du plaĝoj.

Pro sekado kaj atakoj de berberaj piratoj, Benidorm perdas loĝantaron ekde 1448. Post la konstruo de irigaciaj kanaloj, ĝi estas reloĝata (216 homoj interne de la muregoj en 1715 kaj 2 700 en 1794).

Aliaj vivrimedoj en Benidorm estis fiŝkaptado (laŭ teĥniko almadraba), navigado kaj korsarado.

Post la perdo de la amerikaj kolonioj en 1898 kaj la plago de filoksero, multaj homoj migris.

En 1950, estis 2 726 loĝantoj. Post la fiasko de la almadraba, en 1956 la magistrato decidis krei urban planon tute celantan turismon.

Tiu plano sukcesas kaj Benidorm kreskegas laŭ la plaĝoj kaj ankaŭ laŭ alto per ĉielskrapdomoj. Proletaj amasoj el Hispanio kaj Eŭropo povas turismi malmultekoste sed sufiĉe kvalite. En la 1990-aj jaroj, la bonfarta ŝtata organizo Imserso sendas multajn maljunulojn dum vintro, tiel, kaj rompante la sezonan dependon de turismo, kaj ebligante, ke emeritoj ferias kaj ĝuas agrablan veteron.

Esperanto en Benidorm 
Estas strato "Esperanto" de la 12a de decembro de 1971, inaŭgurita de la urbestro José Manuel Reverte. 

Urboj de Valencilando
Uncle Sam

[[Dosiero:Unclesamwantyou.jpg|eta|250px|Uncle Sam laŭ J.M.Flagg]]Uncle Sam  ("Onklo Saĉjo") estas karikaturo de 19-a jarcento desegnita kiel personigo de Usono. La ĝusta origino estas debatata, sed plimulto kredas, ke la nomo estas ludo pri U.S. (United States, angla nomo de Usono).

Antaŭaj personigo de Usono kiel Brother Jonathan estis anstataŭitaj de Uncle Sam ĉirkaŭ Usona Enlanda Milito. La ina persono Columbia apenaŭ aperas post la 1920-aj jaroj. La Statuo de Libereco estas alia usona simbolo proksimume tiom fama kiel Uncle Sam.

Oni ankaŭ uzas Uncle Sam por la usona ŝtato.Uncle Sam ordinare aperas kiel alta maljuna homo kun cilindra ĉapelo kun blankaj steloj sur bluo kaj ruĝaj kaj blankaj strekoj, en ruĝa, blanka kaj blua frako kaj streka pantalono, laŭ kanona desegno de karikaturisto Thomas Nast.

La figuro aperas en politikaj karikaturoj por reprezenti Usonon kaŭ ties registaron. Ĉe usonaj desegnistoj, ĝi ĝenerale estas respektata. Alilande, ĝi povas aperi fia, personigo de usona imperiismo kaj orgojlo.

Dum la Unua mondmilito, James Montgomery Flagg kreis en 1917 faman varbafiŝon temante Uncle Sam montrofingrante la spektanton super teksto "I want YOU!" ("Mi volas VIN [por la usona armeo]!"). La vizaĝo estas bazita laŭ tiu de Flagg mem. Flagg estis inspirita de brita varbafiŝo kun Horatio Kitchener en simila pozo. La afiŝo de Flagg estis reuzita por Dua mondmilito kaj diversaj parodioj aperis.

 Vidu ankaŭ 

 Marianne The Man from U.N.C.L.E.''

Naciaj simboloj de Usono
Usono
Naciaj personigoj
1311

En la jaro 1311 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
La reĝo Fernando la 4-a de Leono, ekis konversaciojn kun Rodrigo de Padrón ĉefepiskopo de Santiago, kaj igis la galegan oficialan lingvon de sia kortego.
Filipo la Bela malpermesis la Templanan Ordenon en Francio.
Unue eldonita Granda ĉarto de liberecoj kaj rajtoj de Moravio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Plagne kiel Blenn (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Les Verrières kiel Myezour (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
Romont kiel Redemont (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Valea Seacă (Sânzieni) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
Arnaldo Villanova kreinto de moderna enologio.
1312

En la jaro 1312 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 la Koncilio de Vienne (Isère) malpermesis la Templanan Ordenon.
 Henriko la 7-a de Luksemburgo iĝis imperiestro de Sankta Romia Imperio post multaj jaroj de vaganteco de trono.
 Fondiĝo de Pravdinsk;
 Komenco de erao Showa en Japanio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 5-a de majo: Meinisberg kiel Meinosberg (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

 Flamatt kiel Blamatten (hodiaŭ parto de la komunumo Wünnewil-Flamatt en Kantono Friburgo en Svislando).
 Gsteig ĉe Gstaad kiel Chastelet (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Police (Šumperk) (hodiaŭ vilaĝo en Ĉeĥio).

Naskiĝoj 
 13-a de novembro : Anglio : Eduardo la 3-a

Mortoj 
 Arnau de Vilanova
 19-a de junio: Piers Gaveston, favorato de Eduardo la 2-a (Anglio) (n. ĉirkaŭ 1284)
1314

En la jaro 1314 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ludoviko la 4-a de Wittelsbach iĝis estro de Sankta Romia Imperio kaj Frederiko la 4-a iĝis kontraŭregento.
 Ludoviko la 10-a (Francio) surtroniĝis.
 24-a de junio: Batalo de Bannockburn, decida venko de Roberto Bruso, reĝo de Skotlando, kontraŭ Eduardo la 2-a (Anglio)

Unuaj dokumentaj mencioj
Beckenried kiel Beggenriet (hodiaŭ komunumo en Kantono Nidvaldo en Svislando).
La Neuveville kiel Nova-villa (hodiaŭ urbeto kaj distriktĉefloko en Kantono Berno en Svislando).
Panticeu (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 19-a de marto: Jacques de Molay, grandmajstro de la Templanoj (naskiĝis ĉirkaŭ 1243)
 29-a de novembro: Filipo la 4-a, reĝo de Francio (n. 1268)
 Papo Klemento la 5-a
1315

En la jaro 1315 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 15-a de novembro: En la Batalo de Morgarten en Oberägeri, Kantono Zugo, Svislando, la tri prakantonoj de la Svisa Ĵurkomunumo venkis la trupojn de Leopoldo de Habsburgo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Ceaba (hodiaŭ komunumo de Rumanio).
 Dávod (hodiaŭ vilaĝo de Hungario).
 Dezmir (hodiaŭ vilaĝo de Rumanio).
 Kosice (hodiaŭ komunumo de Ĉeĥio).
 Medel (Lukomagno) kiel de valle Mederis (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Schönenbuch (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 29-a de junio: Ramon Lullo, kataluna verkisto kaj filozofo (n. 1233)
1317

En la jaro 1317 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Potsdamo ricevas rangon de urbo.
 Fino de erao showa en Japanio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Baldingen jam sub la akutala nomo (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
 Boholţ (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Ciuguzel (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Granges-Paccot kiel Grangiarum (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
 Heinrichswil per mencio de Cristan von Heinrichswile (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Heinrichswil-Winistorf en Kantono Soloturno en Svislando).
 Sângeorzu Nou (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Fushimi imperiestro de Japanio
1318

En la jaro 1318 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Cápac Yupanqui iĝis Inkao.
 Hanazono detronigita, Go-Daigo iĝis imperiestro de Japanio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Bonţ (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Feuerthalen kiel Furtal an dem Rine (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
 Ittigen (hodiaŭ urbo en Kantono Berno en Svislando).
 Mastrils kiel Ponstrils (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Murani (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Petrisat (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Schwaderloch kiel Swatterlo (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
 Teaca (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Wil kiel Wile (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Mettauertal en Kantono Argovio en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 14-a de oktobro: Eduardo Bruso, frato de Roberto Bruso kaj pretendanto al la trono de Irlando (n. ĉirkaŭ 1280)
 Inkao Mayta Cápac
1319

En la jaro 1319 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 La Aztekoj estis forpelitaj el Ĉapultepeko de la Tepanekoj kaj formigris al lago Finoj de Kulhuakano.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Alămor (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Batoş (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Deleni (Ideciu de Jos) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Feldbrunnen kiel Velbrunnen (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Feldbrunnen-Sankt-Niklaus en Kantono Soloturno en Svislando).
 Ideciu de Sus (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Lunca Mureşului (Aluniş) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Ruştior (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Sânmihai de Pădure (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Suseni (Mureş) (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Vălenii de Mureş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 16-a de aprilo: Johano la 2-a, reĝo de Francio (m. 1364)
 Karlo la 1-a, Duko de Bretonio (m. 1364)

Mortoj
1320

En la jaro 1320 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Norvegio: Nidarosdomen finkonstruita.
 Vladislavo la 1-a (Pollando) surtroniĝis.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Aiton (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Apatiu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Cubleşu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Dragu (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Eriz (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Iclod (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Mitlödi kiel Mitlodi (hodiaŭ komunumo en Kantono Glaruso en Svislando).
 Mirchel kiel Mirchlon (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Zielebach kiel Zielibach (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj 
 8-a de aprilo - Petro la 1-a, 8-a reĝo de Portugalio (m. 1367)
 Bertrand du Guesclin, oficiro de la franca armeo (m. 1380)
 Nicolas Eymerich, hispana katolika teologo kaj inkvizitoro (m. 1399)
 William de Wykeham, episkopo de Winchester

Mortoj
Ŝuo (dio)

Ŝuo, egipte: Sw [ŝu], estis edzo de Tefnuto. Ŝuo estis dio de aero kaj lia nomo signifis malpleno. Li kreiĝis el Atumo, kiel elspiro, kiu eliris el la nazo de kreinto. Laŭ alia versio, Atumo eltusis lin. Ŝuo estis prezentata kiel staranta viro, kiu subtenas Nuton (diino de la ĉielo) kaj staras sur Gebo (dio de la tero). La funkcio de Ŝuo estis apartigi la teron kaj la ĉielon.

Referencoj 

Egiptaj dioj
1322

En la jaro 1322 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Karlo la 4-a (Francio) surtroniĝis.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Comlod (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Glâmboaca (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Voiteg (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 Komyo kontraŭ-imperiestro de Japanio

Mortoj 
 3-a de januaro: Filipo la 5-a, reĝo de Francio (n. 1291)
 22-a de marto: Tomaso Plantaĝeneto (2-a grafo de Lancaster), potenca angla nobelo kiu ribelis kontraŭ Eduardo la 2-a (Anglio) (naskiĝis ĉirkaŭ 1278)
1324

En la jaro 1324 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Orăştie iĝis urbo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Cernier kiel Cernies (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
 Hersiwil kiel Hersenwile (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
 Pişcari (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 8-a de januaro : Marko Polo
 Go-Uda imperiestro de Japanio
1326

En la jaro 1326 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Orhan la 1-a iĝis estro de Osmanida imperio.
 Traktato de Corbeil.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Maşloc (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 24-a de novembro: Hugo Despenser (la pli juna), favorato de Eduardo la 2-a (Anglio) (n. 1286)
1328

En la jaro 1328 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 1-a de majo: Traktato de Edinburgo-Northampton, per kiu Anglio agnoskas Skotlandon kiel memstaran nacion.
 Mikaelo la 8-a detronigita, Androniko la 3-a iĝis orient-romia imperiestro.
 Ludoviko la 4-a de Wittelsbach iĝis imperiestro de Sankta Romia Imperio.
 Nikolao la 5-a iĝis kontraŭpapo.
 Filipo la 6-a (Francio) surtroniĝis.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Ghenci (Căuaş) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Le Pâquier kiel Pasquier (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).

Naskiĝoj 
 Go-Murakami, japana imperiestro
 John Wyclif, angla reformisto (m. 1384)

Mortoj 
 1-a de februaro: Karlo la 4-a, reĝo de Francio (n. 1294)
Thornton Wilder

Thornton WILDER (naskiĝis la 17-an de aprilo, 1897,  mortis la 7-an de decembro 1975) estis usona verkisto.

Wilder naskiĝis en Madison, Viskonsino. Parton de sia junaĝo li pasigis en Honkongo kaj Ŝanhajo, kie lia patro estis ĝenerala konsulo. Ekde 1915 li studis arkeologion kaj francan lingvon en la Yale kaj Romo, ekde 1921 li laboris kiel instruisto, de 1928 ĝis 1930 li vojaĝis tra Eŭropo. Reveninte al Usono li fariĝis docento kaj ekde 1936 li okupis profesoran postenon en la universitato de Ĉikago.

Centra temo en lia verkaro estas filozofiaj kaj religiaj problemoj. Trifoje li gajnis la renoman Premion Pulitzer: en 1928, 1938 kaj 1943, kaj en 1957 li en Germanio estis honorata per la Friedenspreis des Deutschen Buchhandels. Pluraj verkoj estas filmigitaj.

Thornton Wilder mortis en Hamden, Konetikuto.

Listo de verkoj

Romanoj 
The Cabala (1926)
The Bridge of San Luis Rey (1927)
The Woman of Andros (1930)
Heaven's my Destination (1934)
The Ides of March (1948)
The Eighth Day (1967)
Theophilus North (1973)
The Alcestiad (eld. 1977)

Teatraĵoj 
Our Town (1938)
The Skin of our Teeth (1942)
The Matchmaker (1954)

Eksteraj ligiloj 
  (pri la filmo surbaze de lia verko)

Usonaj verkistoj
Anglalingva literaturo
Ústí nad Labem

Ústí nad Labem () estas regiona urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en norda Bohemio ĉe enbuŝiĝo de la rivero Bílina en la riveron Elbo. La nomo de la urbo fakte signifas Enbuŝiĝo super Elbo. Ĝia germana nomo estas Aussig. En  ĝi havis . En la urbo estas universitato Johano Evangelisto Purkinje (UJEP) kaj forta Esperanto-movado (Internacia Kultura Festivalo, Ĉeĥa-Saksa Tago).

Historio
En la 11-a jarcento tie staris doganejo kaj princa kortego, 1228 foira vilaĝo, 1249 reĝa urbo. En 1426 elbruligita fare de husanoj, en 1429 renovigita. La urbo subtenis Georgon de Poděbrady. Post 1620 konfiskitaj bienoj kaj dum la tridekjara milito plurfoje damaĝita. Ekde mezo de la 19-a jarcento industria disvolviĝo rilate al karbominado.

Proksime de la urbo troviĝas kastelo Střekov fondita en 1316.

Norde de Ústí nad Labem etendiĝas Elba Grejsmontaro. Tiu ĉi pitoreska pejzaĝo ambaŭflanke de Elbo kaj de la ĉeĥa-germana limo altiras multajn turistojn ne nur el la du najbaraj landoj.

La erotikistino Milena Velba venas el Ústí. Inter 1857 kaj 1919 aperis ĉi tie la germanlingva semajngazeto Aussiger Anzeiger.

Loĝantaro

Famaj naskiĝintoj 

 Anton Raphael Mengs
 Franz Xaver Dressler

Ĝemelurboj 

 
Municipoj en distrikto Ústí nad Labem
Urboj en distrikto Ústí nad Labem
Regionaj urboj en Ĉeĥio
Distriktaj urboj en Ĉeĥio
Urboj en Bohemio
Setlejoj en Bohemia mezmontaro
Setlejoj en Mosta baseno
Setlejoj sur Elbo
Junulara Esperanto-Asocio de Ĉuvaŝa Respubliko

Junulara Esperanto-Asocio de Ĉuvaŝa Respubliko (JEAĈR)
ruse: Молодежная Эсперанто-Ассоциация Чувашской Республики [maladjoĵnaja esperanto-assaciacija ĉuvaŝkaj rispubliki]
ĉuvaŝe: Чӑваш Республикин Çамрăксен Эсперанто-Ассоциацийе [ĉavaŝ respublikin ŝjamraksen esperanto-asociacije]
La Asocio fondiĝis la 26-an de aprilo 1997 surbaze de la junulara esperanto-klubo 'Integro' -'ĈeNo'. Oficiale registriĝis la 26-an de julio de la sama jaro ĉe la Ministerio de justico de la Ĉuvaŝa Respubliko.

La ĉefa agado de la Asocio estas celita al disvastigo de Esperanto kaj al porsociaj aktivaĵoj, kiel ekz. Lingva Festivalo (dum multaj jaroj la plej granda en Rusio), karavanoj de amikeco, Festivalo de interesoj, interkulturaj tendaroj.

La Asocia informilo estas "Koktelo", aperanta neregule.

La lasta jarkunveno de la Asocio okazis novembre de 2012, kiu elektis novan estraron.

Interesa fakto: Laŭ la lasta popolnombrado 2010 estas 27 ĉuvaŝoj kiuj asertis scipovi Esperanton

Prezidantoj de la JEAĈR 
Aleksandr Blinov (aprilo 1997 — oktobro 1998) 
Jekaterina Ignatjeva (oktobro 1998 — oktobro 2000)
Jekaterina Burmisova (oktobro 2000 — oktobro 2001)
Danil Kapitonov (oktobro 2001 — novembro 2002)
Konstantin Viĥrov (novembro 2002 — novembro 2003)
Jekaterina Burmisova (novembro 2003 — novembro 2004)
Aleksandra Fedotova (novembro 2004 — decembro 2005)
Alina Vasiljeva (decembro 2005 — novembro 2006)
Jekaterina Zaikina (novembro 2006 — novembro 2007)
Alla Jermilova (novembro 2007 — novembro 2009)
Aleksandr Blinov (novembro 2009 — 2012)
Sergej Maksimov (novembro 2012 — )

Ĉuvaŝio
Ĉuvaŝio
Organizaĵoj en Ĉuvaŝio
MusicExpress

MusicExpress estis portugallingva/esperanta TTT-ejo prizorgata de Flávio Fonseca, kiu proponis informojn pri artistoj kaj muzikoj. Inter la ĝenroj traserĉeblaj troviĝis Esperanto. Pli ol ducent esperanto-muzikaĵoj estis aŭskulteblaj. Al ĉiu kanzono estis ligita slipo pri la artisto aŭ la bando kiu registris ĝin.

MusicExpress malaperis ĉefe ĉar ĝi apartenis al televidstacio, kiu estis vendita, kaj la nova posedanto ne interesiĝas pri ĝi.

Tamen, la retarĥivejo "WayBack Machine" ("Prapasintilo") konservas la antaŭan enhavon de la nun malaperinta MusicExpress.  Sufiĉas nur viziti  por atingi ties esperanto-muzikan envhavon de la dua de aŭgusto, 2008, la plej freŝan disponeblan ĉe tiu retarĥivejo.

Eksteraj ligiloj
Bonvenpaĝo (per WayBack Machine)

Esperanto-muziko
Eksaj Esperanto-retejoj
1329

En la jaro 1329 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Brănişca (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Delureni (Urmeniş) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Farnern kiel Varnerron (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Hub kaj Dieterswald (hodiaŭ vilaĝoj de la komunumo Krauchthal en Kantono Berno en Svislando).
 Sălcuţa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Sângeorgiu de Câmpie (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Majstro Eckhart, dominikana monaĥo, fondinto de la germana mistikismo, skolastika verkisto kaj predikisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1260).
1330

En la jaro 1330 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ricardo de Walingfard konstruis la astronomian horloĝon de Sankta Albano.
 La monumento Moni Vlatadon konstruita en Bizanca imperio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Arosa kiel Araus (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
Duggingen kiel Tuggingen (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
Fornădia (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Le Bémont (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
Les Enfers kiel au cruz des Enfers (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
Moftinu Mic (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Peştişu Mic (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
Rona kiel Rouenam (hodiaŭ parto de la komunumo Tinizong-Rona en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Pietro Cavallini, Itala pentristo.
 Berenguel de Landoira, Galega militnoblulo
 29-a de novembro: Roĝero Mortimer (1-a grafo de March), amanto de Izabela de Francio (n. 1287)
1331

En la jaro 1331 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Stefan Uros la 4-a Dusan fondis Serban Imperion
 Kogon iĝis kontraŭ-imperiestro de Japanio

Unuaj dokumentaj mencioj 
Ellighausen kiel Adlikusen (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Kemmental, Kantono Turgovio, Svislando).
Gündlischwand kiel Gundlisswant (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj 
 16-a de februaro: Coluccio Salutati, florenca kanceliero kaj klerulo (m. 1406)

Mortoj
1332

En la jaro 1332 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Iara, Orăștie kaj Cătina iĝis ekleziejoj.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Berchieșu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Călușeri (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Chirpăr (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Ciacova (hodiaŭ urbo en Rumanio).
 Cornești (Mihai Viteazu) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Cund (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Dumbrăveni (Sibiu) (hodiaŭ urbo en Rumanio).
 Feisa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Hătuica (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Hodoșa (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Jelna (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Leț (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Mitrești (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Nicolești (Mureș) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Odrihei (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Prundu Bârgăului (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Tușinu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Râpa de Jos (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Sfârnaș (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Sălcud (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Șeușa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Șomoșcheș (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Vaszar (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Villarepos kiel Villarepot (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).

Naskiĝoj 
 27-a de majo: Ibn-Ĥaldun, araba historiisto kaj politikisto (m. 1406)
 Johano la 5-a Paleologa, orient-romia imperiestro

Mortoj 
 Mikaelo la 8-a orient-romia imperiestro
1333

En la jaro 1333 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kontraŭ-imperiestro de Japanio Kogon detronigita de Aŝikaga kortego. Princo Moriyoshi iĝis ŝoguno.
 Kazimiro la 3-a (Pollando) surtroniĝis.
 Abateja preĝejo de Landau en Palatinato konstruita.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Berini (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Cheglevici (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Ciucsângeorgiu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Dealu (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Gsteigwiler kiel Wiler (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Ibafa (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).
 Mărtiniş (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Neustadt en Saksio (hodiaŭ urbo en Germanio).
 Peciu Nou (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Periam (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Sereca (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Şimoneşti (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Şoimoşu Mare (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Utvin (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj
1335

En la jaro 1335 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Třebíč iĝis reĝa urbo.
 Magnus Eriksson reĝo de Svedio malpermesas sklavecon.
 Princo Nariyoshi iĝis ŝoguno.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Bettenhausen kiel Bettenhusen (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Cămin (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Châtelat kiel Schestellat (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
 Engwang kiel Einwank (hodiaŭ setloloko en la komunumo Wigoltingen en Kantono Turgovio en Svislando).
 Mineu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Molinis kiel Mulina (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 4-a de julio: Henriko de Karintio, duko de Karintio (naskiĝis ĉirkaŭ 1265)
1339

En la jaro 1339 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Go-Murakami iĝis imperiestro de Japanio, komenco de Muromaĉi epoko.
 Genovo kreis siajn doĝojn.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Cuci (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Zau de Câmpie (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Go-Daigo imperiestro de Japanio;
 Petr Žitavský;
1341

En la jaro 1341 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 8-an de aprilo: Francesco Petrarca kronita poeto en Romo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Iacobeni (Ceanu Mare) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Rüti ĉe Lyssach kiel Ruiti (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Androniko la 3-a iĝis orient-romia imperiestro
Balázs Wacha

WACHA Balázs, ankaŭ konata en Esperanto kiel Blazio VAHA (naskiĝis 1948) estas hungara Esperantisto.
Wacha naskiĝis en urbo Győr. Aŭtoro de grava originala romano Adolesko.

Studis filologiojn hungaran, rusan, Esperantan (1968-1973). Ĝis 1981 instruadis la rusan, ekde 1981 esploras historion de la hungara lingvo. La romanon Adolesko li finverkis en 1976, por la konkurso R. Schwartz. Ĝi aperis en 1987. Verkis artikolojn pri tempo kaj aspekto en Esperanto, pri vortospecoj, pri lingvopolitiko. Kun la edzino Judit Schiller li havas tri infanojn denaske Esperanto-parolantajn.

Verkoj 
 Antaŭ-sosurumo: Fragmentoj el verkata studo pri René de Saussure
 Selekto-principoj de terminoj kaj metaterminoj
 Pri la Esperanta verbo
 Language interaction in dialogues of Esperanto speakers
 Lingva interefiko en dialogoj de esperantlingvanoj
 Pri la radikkaraktero
 Zweisprachigkeit in einer rein ungarischen Familie
 Faktoroj de lingvoevoluo tra la historio de lingvoj, planlingvoj, Esperanto
 La ag-aspekto en Esperanto
 Adolesko (originala romano)
 Vzájomné jazykové ovplyvňovanie v dialógoch osôb hovoriacich esperantom
 Pri redundo kaj ensociiĝo de planlingvo
 Dulingveco en familio unuetna

Tradukoj 
 Moldova, György: Arrivederci, Budapest! (En: Hungara antologio)

Eksteraj ligiloj 
 Libroj kaj aliaj dokumentoj  de kaj pri Balázs Wacha en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo
1342

En la jaro 1342 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 

 Majo: Klemento la 6-a elektita papo.
 22-a de junio: Petro la 4-a (Aragono) estas kronita reĝo de Majorko.
 Johano la 6-a Komeno iĝis imperiestro de Trebizondo
 Konstantino iĝis reĝo de Armenio.
 Sidejo de Patriarkio de Antiokio translokita al Damasko.
 Ludoviko la 1-a (Hungario) surtroniĝis.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 16-a de decembro: Vitznau kiel Vitzenöwa (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando.)

Les Geneveys-sur-Coffrane kiel Geneveis sus Corfranoz (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
Les Hauts-Geneveys kiel Geneveis sus Fontannes (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
Sattel per la vortoj an dem sattel (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Benedikto la 12-a
1343

En la jaro 1343 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
12-an de septembro: Grafo Ludoviko de Neŭŝatelo koncedis urborajton al Boudry.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Buneşti (Mintiu Gherlii) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Leghia (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Mühlethurnen kiel Muliturnden (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Nufenen kiel Ovena (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Riemenstalden kiel Reymerstalden (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).
 Szilvágy (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).

Naskiĝoj 
 Chokei imperiestro de Japanio

Mortoj
1344

En la jaro 1344 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Komenciĝis la konstruo de la Katedralo de sankta Vito en Prago, Ĉeĥio.
 Litomiŝlo fariĝis centro de epsikopejo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Berechiu (Arad) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Elm kiel Elme (hodiaŭ parton de la komunumo Glaruso-Sudo en Kantono Glaruso en Svislando).
 Forst (hodiaŭ parto de la komunumo Forst-Längenbühl en Kantono Berno en Svislando).
 Honaus kiel Honowa (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
 Nagylók (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).
 Rongellen kiel Rungal (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Şiad (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Talpoş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Teuffenthal de Toeffental (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj