Bata Živojinović

Velimir Bata Živojinović (Koraćica, 5. juna 1933. – Beograd, 22. maja 2016.) bio je jugoslovenski i srpski glumac, bio je jedan od najpoznatijih glumaca sa prostora bivše Jugoslavije.

Rođen je u Jagodini 5. 6. 1933. godine, gde mu je otac u to vreme radio kao sudski izvršitelj. Svoj talenat za glumu je otkrio sa 15 godina, dok je radio kao scenski radnik i ponekad kao statista u Akademskom pozorištu u Beogradu. Nakon završetka Srednjih glumačkih škola u Nišu i Novom Sadu, pokušao je da se upiše na na Pozorišnu akademiju u Beogradu i uspeo je iz trećeg pokušaja. U Beogradskom dramskom pozorištu je igrao više godina, a u tom periodu je imao po 300 angažmana godišnje.

Bata Živojinović je više voleo pozorište od filma, ali njegov filmski debi iz 1955. u filmu Pesma sa Kumbare reditelja R. Novakovića je bio početak izuzetno plodne karijere. Živojinović, koji će uskoro postati poznatiji po svom nadimsku Bata, je bez sumnje odigrao više filmskih uloga od bilo kog glumca u istoriji jugoslovenske kinematografije. Kontinuiranu filmsku karijeru, zbog koje napušta pozorište, Živojinović je započeo epizodama u Vlaku bez voznog reda iz 1959. godine i Ratu iz 1960. godine. Oba navedena ostvarenja je režirao Veljko Bulajić, u čijim će skoro svim kasnijom filmovima Bata Živojinović igrati glavne uloge.

Uloge Bate Živojinovića nisu bile samo velike, već i raznovrsne. Glumio je i heroje i zlikovce i lako je prelazio iz uloge glavnog u ulogu sporednog lika. Tokom šezdesetih se filmovima poput Kozara (za koju je nagrađen u Puli) i Bitka na Neretvi ustoličio kao jedna od najvećih zvezda kinematografije bivše Jugoslavije, ali je zenit njegove popularnosti došao tokom 70ih filmovima sa tematikom Drugog svetskog rata. Jedan od najpoznatijih njegovih filmova iz ovog perioda je Valter brani Sarajevo, koji je postigao veliki uspeh u Kini, a Živojinović je još uvek velika zvezda u Kini. Tokom osamdesetih Živojinović je parodirao na svoju sliku akcionog heroja ulogama u nizu lakih komedija.

1990. je izabran u Narodnu skupštinu Republike Srbije. Od 1991. je aktivan na političkoj sceni kao član Socijalističke partije Srbije. U septembru 2002. je bio kandidat Socijalističke partije Srbije na izborima za predsednika Srbije. Međutim, Slobodan Milošević, predsednik SPS kome je u to vreme suđeno u Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu, je podržao kandidata Srpske radikalne stranke Vojislava Šešelja.

Bata je bio je inicijator i osnivač (neko vreme i predsednik) Udruženja filmskih glumaca Srbije, takođe i direktor filmskog programa Slobodarskih svečanosti u Sopotu.

Bata Živojinović je poznat po svom bliskom prijateljstvu sa hrvatskim glumcem Borisom Dvornikom. Živojinović i Dvornik su se 1991. odrekli jedan drugog u nizu otvorenih pisama, u gestu koji je bio viđen kao simbolika raspada SFRJ. 2004. je javljeno da su njih dvojica pokušala da se pomire. Njih dvojica su se javno pomirili 2006. putem video linka između Splita i Beograda. Živojinović je izjavio da "poslednjih godina nije bilo mržnje između nas", a Dvornik se nadovezao da je to bio "samo nesporazum".

Bata Živojinović je preživeo srčani udar 17. 10. 2006. Preminuo je 22. maja 2016.

Nagrade 
Živojinović je dva puta dobijao Zlatnu arenu za najbolju ulogu Festivala jugoslovenskog igranog filma u Puli za filmove Kozara (1962) i Tri (1965). Za film Tren je dobio nagradu na Međunarodnom filmskom festivalu u Moskvi 1979. Oktobarsku nagradu grada Beograda je primio 1972. za filmove Majstor i Margarita i Tragovi crne devojke. Dobio je Sedmojulsku nagradu SR Srbije 1981. godine, te više puta na festivalu u Nišu.

U avgustu 1993. je nagrađen Nagradom za životno delo „Slavica“ za svoje uloge u jugoslovenskoj kinematografiji.

Filmografija 

 1955. - Pesma sa Kumbare - kao Velja iz Belog Potoka
 1956. - Poslednji kolosek - kao šofer
 1956. - Cipelice na asfaltu - kao mladić
 1956. - Klisura - kao Ajkin brat
 1957. - Rafal u nebo - kao četnik
 1957. - Mali čovek - kao mladić na zabavi
 1957. - Subotom uveče - kao navijač
 1958. - Te noći - kao Jova
 1959. - Il Vendicatore - kao ruski vojnik
 1959. - Vlak bez voznog reda - kao Duje Briketa
 1959. - Vetar je stao pred zoru - kao policijski agent
 1960. - Diližansa snova - kao verenik Vasa
 1960. - Rat - kao oficir invazione vojske
 1960. - Signali nad gradom - kao partizan Toša
 1961. - Pesma - kao Đorđe
 1961. - Uzavreli grad - kao monter Luka
 1962. - Dr - kao dr Milorad Cvijović
 1962. - Krst Rakoc - kao Beli
 1963. - Dvostruki obruč - kao Pavle
 1963. - Kozara - kao Šorga
 1963. - Muškarci - kao Lale
 1963. - Nevesinjska puška - kao poručnik Kostić
 1963. - Radopolje - kao Božina
 1963. - Zemljaci - kao Jole
 1964. - Čovek iz hrastove šume - kao professor
 1964. - Dobra kob - kao Marko
 1964. - Narodni poslanik - kao advokat Janković
 1964. - Put oko sveta - kao lopov Sava Cvetković
 1965. - Lažljivica - kao Bonvivan
 1965. - Neprijatelji - kao Slobodan Antić
 1965. - Tri - kao Miloš Bojanić
 1965. - Lavirint smrti - kao Džim Poter
 1966. - Glineni golub - kao ilegalac Kosta
 1966. - Pogled u zjenicu sunca - kao mornar
 1966. - Anabelin san - kao seljak
 1966. - Povratak - kao Al Kapone
 1966. - Pre rata - kao advokat Novaković
 1966. - San - kao tenkista Lazar
 1967. - Breza - kao Marko Labudan
 1967. - Diverzanti - kao Korčagin
 1967. - Nož - kao islednik Marko
 1967. - Pošalji čoveka u pola dva - kao gangster Djino
 1967. - Praznik - kao Nedićev major
 1967. - Skupljači perja - kao Mirta
 1968. - Biće skoro propast sveta - Il pleut dans mon village - kao milicioner
 1968. - Bekstva - kao Vitor
 1968. - Brat doktora Homera - kao Simon Petrović
 1968. - Ima ljubavi, nema ljubavi - kao direktor
 1968. - Operacija Beograd - kao nemački pukovnik Vili Fuks
 1968. - Uzrok smrti ne pominjati - kao Mitar Velimirović
 1968. - Višnja na Tašmajdanu - kao profesor filozofije
 1969. - Bitka na Neretvi - kao Stole
 1969. - Krvava bajka - kao Marisav Petrović
 1969. - Most - kao major Tigar
 1969. - Oseka - kao kum
 1970. - Žarki - kao ilegalac
 1971. - Doručak sa đavolom - kao Bogoljub "Bata" Radulaški
 1971. - Moja luda glava - kao inspektor Andrej "Bata"
 1971. - Opklada - kao Sava
 1972. - I Bog stvori kafansku pevačicu - kao Ratomir Jovanović "Ratko"
 1972. - Majstor i Margarita - kao Korovjev, Satanin sluga
 1972. - Tragovi crne devojke - kao šinter
 1972. - Valter brani Sarajevo - kao Valter
 1972. - Zvezde su oči ratnika - kao učitelj Mladen
 1973. - Bombaši - kao Đoka
 1973. - Mirko i Slavko - kao komandant
 1973. - Sutjeska - kao Nikola
 1973. - Ukleti smo Irina - kao tatko Vitan
 1974. - Crveni udar - kao Ićo
 1974. - Derviš i smrt - kao Muselim
 1974. - Košava - kao Beli
 1974. - Partizani - kao Brka
 1975. - Crvena zemlja - kao prorok
 1975. - Naivko - kao slikar Vidak
 1975. - Povest o dobrih ljudeh - kao Peter Kostrča
 1975. - Seljačka buna 1573. - kao Ilija Gregorič
 1976. - Čuvar plaže u zimskom periodu - kao Ljubicin otac
 1976. - Povratak otpisanih - kao četnički poručnik
 1976. - Vrhovi Zelengore - kao Boro
 1977. - Beštije - kao Bulut
 1977. - Hajka - kao vojvoda Juzbašić
 1977. - Ljubavni život Budimira Trajkovića - kao Milorad
 1977. - Lude godine - kao ginekolog
 1977. - Pas koji je voleo vozove - kao kauboj Rodni Aleksić
 1978. - Nije nego - kao profesor
 1978. - Stići pre svitanja - kao Obren
 1978. - Tigar - kao direktor bokserskog kluba
 1978. - Tren - kao Arsen
 1979. - Drugarčine - kao Kosta
 1979. - Partizanska eskadrila - kao Vuk
 1979. - Radio Vihor zove Anđeliju - kao Mikača
 1979. - Usijanje - kao žandarm
 1980. - Poseban tretman - kao direktor
 1980. - Pozorišna veza - kao inspektor Milan
 1980. - Rad na određeno vreme - kao Milutin Rakočević
 1980. - Snovi, život, smrt Filipa Filipovića - kao gazda Stanimirović
 1981. - Dečko koji obećava - kao Mašin otac
 1981. - Dorotej - kao Dadara
 1981. - Erogena zona - kao Mocin otac Pera "zver"
 1981. - Laf u srcu - kao doktor
 1981. - Crveni konj - kao Boris Tušev
 1981. - Lov u mutnom - kao Paja
 1981. - Pad Italije - kao konte Grgo Kusturin
 1981. - Šesta brzina - kao mesar Svetolik Trpković "Pufta"
 1981. - Sok od šljiva - kao Uča
 1981. - Visoki napon - kao ministar Cukić
 1982. - 13. jul - kao Stevanov otac, predsednik opštine
 1982. - Idemo dalje - kao Šopenhauer
 1982. - Moj tata na određeno vreme - kao Milutin Rakočević
 1982. - Nedeljni ručak - kao doktor Dušan Aranđelović
 1982. - Progon - domaćin Joca
 1983. - Balkan ekspres - kao gospodin Stojčić Stojko
 1983. - Halo taksi - kao Šuger
 1983. - Idi mi, dođi mi - kao doktor Nedeljković
 1983. - Igmanski marš - kao Baća
 1983. - Još ovaj put - kao Dragoslav Podunavac "Džek"
 1983. - Šećerna vodica - kao Brankin otac
 1983. - Stepenice za nebo - kao komšija
 1983. - Timočka buna - kapetan Sibin
 1983. - Veliki transport - kao Kosta
 1984. - Balkanski špijun - kao pekar
 1984. - Čudo neviđeno - kao Makarije čudotvorac
 1984. - Groznica ljubavi - kao Jordan Cvetković
 1984. - Kraj rata - kao Baja
 1984. - Mala pljačka vlaka - kao Todor Strašni
 1984. - Nema problema - kao Brenin menadžer
 1984. - Opasni trag - kao inspektor Kosta Marković
 1984. - Pazi šta radiš (Maturanti) - kao prosvetni inspektor
 1984. - Pejzaži u magli - kao Ivanov otac
 1984. - U raljama života - kao Šteficin ljubavnik Trokrilni
 1985. - Ada - kao funkcioner Mladen
 1985. - Ćao, inspektore - kao milicioner Boki
 1985. - Debeli i mršavi - kao inspektor Aca popara "zver"
 1985. - Držanje za vazduh - kao Buzdovan 
 1985. - I to će proći - kao kapetan Mika
 1985. - Nije lako s muškarcima - kao doktor Miloš
 1985. - U zatvoru - kao upravnik
 1985. - Šest dana juna - kao pilot
 1985. - Žikina dinastija - kao doktor Nedeljković
 1985. - Život je lep - kao čovek iz vlasti "Budža"
 1986. - Dobrovoljci - kao vatrogasac
 1986. - Druga Žikina dinastija - kao doktor Nedeljković
 1986. - Majstor i šampita - kao Jova
 1986. - Mis - kao Kokos
 1986. - Obećana zemlja - kao predsednik zadruge
 1986. - Osveta - kao Milivoje pekar
 1986. - Razvod na određeno vreme - kao Milutin Rakočević
 1986. - Sekula i njegove žene - kao Čeda
 1985. - Posljednji skretničar uzanog kolosijeka - kao skretničar Marko Mrgud 
 1987. - Hajde da se volimo - kao komandir Milanović
 1987. - Lutalica - kao gazda Dača
 1987. - Oktoberfest - kao Skoblar
 1987. - Zaljubljeni - kao Savo
 1987. - Zločinci (Hudodelci) - kao Preiskovalni 
 1988. - Jednog lepog dana - kao gospodin Mihailo
 1988. - Špijun na štiklama - kao Ružić
 1988. - Sulude godine - kao doktor Nedeljković
 1988. - Tajna manastirske rakije - kao direktor cirkusa Abdula
 1988. - Tesna koža 3 - kao Sotir Milivojević
 1988. - Vanbračna putovanja - kao profesor Gerasim Miletić
 1989. - Atoski vrtovi - preobraženje - kao komesar
 1989. - Balkan ekspres 2 - kao gospodin Stojčić Stojko
 1989. - Hajde da se volimo 2 - kao doktor 
 1989. - Kako je propao rokenrol - kao Krsta Klajić Klaja
 1989. - Vampiri su među nama - kao milicioner Boki
 1989. - Boj na Kosovu - kao Srbin Hamza (poturica)
 1990. - Seks partijski neprijatelj br. 1 - kao Ciganin Sekula
 1990. - Rensom in blood
 1991. - Original falsifikata - kao stariji Stojan Vujić 
 1991. - Praznik u Sarajevu - kao inspektor Felini
 1991. - Sekula se opet ženi - kao Čeda
 1991. - Svemirci su krivi za sve - kao milicioner Boki
 1991. - Bračna putovanja - kao doktor Gerasim Miletić
 1991. - Prokleta je Amerika - kao kamiondžija Radovan
 1992. - Dama koja ubija - kao Boki
 1992. - Sekula nevino optužen - kao Čeda
 1992. - Velika frka - kao Sima
 1993. - Pun mesec nad Beogradom - kao Aleksin otac
 1993. - Tri karte za Holivud - kao Mrgud
 1994. - Slatko od snova - kao Baks
 1995. - Tamna je noć - kao komandant
 1995. - Treća sreća - kao ujka Života
 1996. - Doviđenja u Čikagu - kao Boki
 1996. - Lepa sela lepo gore - kao Gvozden
 1997. - Balkanska pravila - kao šef Slobodan
 1997. - Ptice koje ne polete - deda Lugar Zdravko
 1998. - Bure baruta - kao otac Bosanskog Srbina, vozač autobusa
 1998. - Kupi mi Eliota - kao Tabakera
 1998. - Lajanje na zvezde - kao Božović
 1998. - Rane - kao vojnik na tenku
 1999. - Belo odelo - kao gospodin u vozu
 1999. - Nož - kao Nićifor
 1999. - Ranjena zemlja - kao Aleksić
 2000. - Porodično blago - kao automehaničar Kreka
 2000. - Rat uživo - kao Velibor Tatulić Tatula
 2000. - Senke uspomena - kao Ljuba Radovanović
 2001. - Seljaci - kao Jeremija
 2001. - Sve je za ljude - kao Jeremija
 2002. - Amir - kao Amirov otac
 2002. - Mrtav ladan - kao Stanislav
 2002. - Košarkaši - kao Čika Pera
 2005. - Made in YU - kao djed
 2005. - Ivkova slava - kao gospodin Mirko
 2006. - Seljaci - kao Jeremija
 2006. - Sve je za ljude - kao Jeremija
 2008. - Princ od papira - kao opasni čiča
 2012. - Led - kao deda Životije

Zanimljivosti 
 Rangiran je kao 9. najbolji srpski glumac po izboru Večernjih novosti 2000.
 Bata Živojinović je glumio u više od 300 filmova i serija u karijeri dugoj 45 godina.
 Glumio je u 35 partizanskih filmova.

Referece

Vanjske veze 
 
 Filmovi.de
 Bata Živojinović doživeo infarkt

Biografije, Mladenovac
Srpski glumci
Jugoslavenski filmski glumci
Jugoslavenski teatarski glumci
Jugoslavenski televizijski glumci
Authority control