1 июль

1 июль — Милади тәкъвимендә җиденче айның беренче көне. Ел ахырына кадәр 183 көн кала.





Болгария — Джулай яшьләр бәйрәме.
  Бурунди — бәйсезлек көне.
  Гана — җөмһүрият көне.
  Канада көне.
  Лесото — гаилә көне.
  Руанда — бәйсезлек көне.
  Сомали — Бердәмлек көне.
  Суринам — Азатлык көне.

Әрмәнстан — прокуратура хезмәткәрләре көне.

1877 — беренче Уимблдон теннис беренчелеге башлана.
 1917 — Россия беренче тапкыр җәйге вакытка күчә.
 1952 — АКШта компартия эшчәнлеге тыела.
 1966 — Франция НАТО хәрби оешмасыннан чыга.
 1997 — Һоңкоң Кытай Халык Җөмһүриятенә керә.
 1999 — 300 елдан соң беренче тапкыр Шотландия парламенты утырышы ачыла.

798 — Бабәк, 
 1646 — Готфрид Лейбниц,  — алман фәлсәфәчесе, математик.
 1750 — Иван Миллер, тарихчы, географ.
 1794 — Иван Симонов, Россия империясе астрономы, Антарктида кыйтгасын ачучыларның берсе.
 1851 — Евгений Нефедьев, юрист, Мәскәү университетының атказанган профессоры (1907).
 1865 — Владимир Кривош-Неманич, словак телләр белгече, тәрҗемәче, этнограф\.
 1876 — Иван Михеев, драматург, Инҗилне ар теленә тәрҗемә итүче (1904).
 1879 — Леон Жуо, француз һәм халыкара һөнәри хәрәкәтенең реформатор эшлеклесе, Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты.
 1881 — Нөсрәтулла Мәкъсүм, таҗик дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе.
 1884 — Александр Базаревский,  Россия империясе һәм cовет хәрби эшлеклесе.
 1885 — Юлдаш Ахунбабаев, ҮзССР совет фирка-дәүләт эшлеклесе.
 1888 — Борис Иванов, 
 1889 — Вера Мухина, 
 1894 — Тамара Каценеленбоген, 
 1900 — Курт Фишер, Демократик Алмания Җөмһүрияте сәясәтчесе.
 1905 — Гани Сафиуллин, генерал-лейтенант, Советлар Берлеге каһарманы (1943).
 1906 — Николай Некрасов, 
 1908 — Соломон Смеркович, инженер, караблар төзүче, СССР дәүләт премиясе лауреаты (1949).
 1909 — Михаил Сергейчик, СССР дәүләт эшлеклесе.
 1910 — Эмилия Штина, альголог, профессор, РСФСР Югары шурасы депутаты.
 1918 — Анатолий Хохлов, Советлар Берлеге каһарманы (1943).
 1918 — Гыйз-әл Габид, татар шагыйре. 
 1919 — Василий Прокаев, география галиме, ландшафтлар белгече. 
 1924 — Иван Фёдоров, Советлар Берлеге каһарманы (1945). 
 1925 — Клара Лучко, ССРБ халык артисты.
 1927 — Гыйльметдин Кырымгуҗин, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
 1929 — Вакыйф Зыятдинов, журналист, тәрҗемәче, ТАССРның атказанган мәктәп укытучысы. 
 1929 — Җеральд Эделман, иммунолог, нейробиолог, Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1972).
 1930 — Галия Науразбаева, 
 1930 — Сәфүрә Суфиянова, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1971).
 1932 — Рәис Низамов, язучы, Г. Сәләм премиясе лауреаты (1978).
 1937 — Анатолий Кукубаев, 
 1938 — Диас Вәлиев, татар драматургы, прозаик.
 1938 — Мөфтәдин Гыйләҗев, композитор, баянчы.
 1939 — Флюра Бикмурзина, актёр, телевидение режиссёры, ТАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре.
 1940 — Алексей Берючевский, ССРБ футбол уенчысы һәм тренеры. 
 1940 — Җаһит Зарифоглу, төрек шагыйре, балалар язучысы.
 1940 — Равил Шәймәрдәнов, ТАССР һәм РФ атказанган табибы, КДМУ профессоры.
 1941 — Әлфред Гилмен, АКШ биологы, фармаколог, Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1994).
 1941 — Майрон Шоулз, Канада математика галиме, Икътисад өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1997).
 1943 — Ирек Бәдретдинов, 
 1949 — Рафил Ногманов, Татарстан Дәүләт Советы депутаты, Татарстанның атказанган юристы.
 1950 — Василий Иванов, педагог, химик-технолог, РФ атказанган югары мәктәп хезмәткәре (2002).
 1950 — Камил Кәримов, язучы-сатирик, Татарстан Республикасының Габдулла Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2018).
 1952 — Нина Кошелева, композитор, Мордовия һимны музыкасы авторы.
 1953 — Вилә Баймурзина, 
 1954 — Нургали Латыйпов, 
 1954 — Юрий Ковалёв, ССРБ һәм Украина футбол уенчысы һәм тренеры.
 1955 — Андрей Баталов, 
 1955 — Ли Көтчәң, Кытай дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе, КХҖ хөкүмәте башлыгы.
 1955 — Людмила Казанцева, педагог, профессор (2000).
 1955 — Мәсгудә Шәмсетдинова, татар композиторы.
 1957 — Камил Фәткуллин, көрәшче (грек-рим өслүбе). 
 1958 — Юрий Зимин, 
 1961 — принцесса Диана, Уэльс принцессасы.
 1962 — Гөлгенә Зәйнуллина, 
 1963 — Хәлил Сафин, 
 1967 — Памела Андерсон, АКШ кино актрисасы, модель.
 1969 — Әскар Абдразаков, җырчы (бас).
 1971 — Олег Антоненко, СССР һәм Беларус һоккейчесе, тренер.
 1972 — Рамил Хәсәнгатин, РФ шаһматчысы, гроссемейстер (2003).
 1972 — Фәнис Җиһанша, татар актеры.
 1983 — Игорь Савельев, журналист, әдәби тәнкыйтьче, Шәехзадә Бабич премиясе лауреаты (2013).
 1986 — Агнес Мо, Индонезия җырчысы һәм рәссамы.
 1988 — Рафил Галимуллин, татар артисты.
 1996 — Аделина Сотникова, тимераякта фигуралы шуучы.
 1998 — Альбина Гашигуллина, драма актрисасы, Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры артисты.

1736 — III Әхмәт, Госман империясе солтаны.
 1739 — Сергей Голицын, Россия патшалыгы һәм Россия империясе дәүләт эшлеклесе һәм дипломаты, кенәз. 
 1839 — II Мәхмүт, Госман империясе солтаны.  
 1876 — Михаил Бакунин, 
 1886 — Вилһелм Һерман Абих, геология галиме, табигый фәннәр белгече, сәяхәтче. 
 1905 — Җон Милтон Һей, дипломат, журналист, АКШ Дәүләт департаменты сәркәтибе.
 1921 — Николай Мари, Россия империясе һәм СССР ветеринары, эпизоотолог һәм бактериолог.
 1922 — Камалетдин Агафуров,
 1929 — Йодок Финк,
 1936 — Ованес Абелян, әрмән театр актеры.
 1960 — Артур Бренинг, 
 1971 — Вильям Лоренс Брәгг, британ математик, кристаллограф, Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1915).
 1977 — Александр Борин, химик-технолог, КазНИИтехфотопроект) институтына нигез салучыларның берсе.
 1989 — Илгиз Кәлимуллин, шагыйрь, тәрҗемәче.
 1995 — Ибраһим Нуруллин, татар язучысы, галим.
 2001 — Николай Басов, физик, уйлап табучы, Физика өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1964).
 2005 — Евдокия Кириллова, Социалистик Хезмәт Каһарманы (1966).
 2009 — Людмила Зыкина, рус җырчысы.
 2013 — Александр Котов, 
 2013 — Морат Камалетдинов, геология галиме, Башкортстан ФА академиге (1991).





Шулай ук карагыз

Искәрмәләр 

Ел көннәре
1 июль