Američka Samoa

Američka Samoa (engleski: American Samoa; samoanski: Amerika Samoa) je neorganizirana, neinkorporirana teritorija Sjedinjenih Država koja se nalazi u Južnom Pacifiku jugoistočno od suverene države Samoe. Najveći (i najstanjeniji) otok je Tutuila, a u teritoriju ulaze i Manu‘a otoci, atol Rose i otok Swains. Američka Samoa je dio lanca Samoanskih otoka koji se nalaze zapadno od Cook otoka, sjeverno od Tonge i 500 km južno od Tokelaua. Na zapadu su otoci Wallis i Futuna.

Samoanske otoke su drevni polinežani naselili još u prvom milenijumu pne. Evropljani su prvi put došli u 18. vijeku. Godine 1899. Samoansko otočje je podijeljeno sporazumom između Njemačke i SAD na zapadni i istočni dio. Lokalne poglavice su godine 1967. od Kongresa SAD uspjele isposlovati lokalnu autonomiju.

Istorija 
Samoa je bila naseljena već 1000 godina pne. Evropski istraživači su do Samoe stigli tek u 18. veku.

Ugovorom iz Berlina 1899. Nemačka i SAD podelile su arhipelag Samoa. Naredne godine SAD su okupirale manji, istočni deo arhipelaga. 

Ostrva su imala i imaju velik značaj za američku vojnu mornaricu. Na poslovima vezanim za nju radi većina ostrvljana. 

Postojao je plan posle Drugog svetskog rata da se Američka Samoa uključi u sastav SAD−a, ali je usled protivljenja lokalnih poglavica ovaj predlog odbačen. Po ustavu iz 1967, Američka Samoa ima autonomnu upravu.

Promet 
Značajnije morske luke za međunarodni promet su Pago Pago i Ta'u.

Distrikti 
Sastoji se od 4 distrikta: Eastern, Manu'a, Swains Island i Western.

Zanimljivosti 
 Čak 30 Samoanaca igra u američkoj profesionalnoj ligi u Američkom fudbalu. 
 Fudbalski tim Američke Samoe drži jedan svetski rekord u fudbalu. Poražen je u međunarodnom meču protiv Australije sa 31:0, 11. aprila 2001.
 U literaturi se obično navodi Pago Pago kao prestonica Američke Samoe. Glavni grad je, u stvari, Fagatogo, a Pago Pago je ime luke. 
 Marta 1889, Nemačka mornarica granatirala je selo na Samoi gde je oštećena američka imovina. Tri Američka bojna broda uplovila su u luku na Samoi i pripremala se da se sukobe sa 3 nemačka broda koja su se tamo zatekla. Pre nego što je borba počela, uragan je potopio sve brodove obe zaraćene strane. Ovo je dovelo do „prinudnog“ primirja.

Vanjske veze 

 CIA - The World Factbook -- American Samoa  - CIA's Factbook on American Samoa
  "The Passive Resistance of Samoans to US and Other Colonialisms", article in "Sovereignty Matters", ed. Joanne Barker, University of Nebraska Press, 2005.
 History of American Samoa- Essay which looks at the history of the territory from ancient to more modern times. 
 Jane's American Samoa Page 
 Library of Congress Portals of the World - American Samoa - Library of Congress resource which provides links to resources on American Samoa.
 Map of American Samoa - Map showing the basic layout of American Samoa.
 Revised Constitution of American Samoa - Provides the text of the constition of American Samoa.
 The Official Webpage of the American Samoa Government - Lists information on the territorial government including officials and recent legislation.
 United Nations Decolonization Papers - Online United Nations Decolonization Documents including current and past Working Papers on American Samoa
 ChooHoo! - An online community for Samoans. Features include forums, chat, blogs, etc.
 Rulers.org — American_samoa List of rulers for American Samoa

 
Prekomorske teritorije SAD
Nesamostalni teritoriji u Oceaniji
Otoci u SAD
Otoci u Oceaniji
Otoci Tihog oceana
Arhipelazi
Polinezija
Male arhipelaške države u razvoju