alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Dijalog

Dijalog (od starog Grčkog "Dialogos" što znači razgovor) predstavlja vođenje pismenog ili usmenog razgovora i protiv razgovora između dve ili više osoba. Njegova suprotnost je monolog, razgovor jedne osobe sa ili protiv sebe samog (pre svega kod drame).

Istorija 
Svesna upotreaba dijaloga počinje kod Sofista, koji im služi za saznavanje, ili raspravljanje problema u smislu klasične Dijalektike (Teze i Antiteze). Literalno se može naći u Sokratovim dijalozima koje je objavio Platon, jedan od prvih vrhunaca dijalektike. U humanizmu dijalog doživljava svoj razvitak tek kod Erazma Roterdamskog i kod Urliha od Hutena

Literatura 
Kao literalno sredstvo o karakterisanju jedne figure i kod razvijanja radnje, dijalog određuje dramu, u lirici nalazi upotrebu kod forme prepričavanja, kao kod balade.

Jedna posebna forma epike je dijalog u romanu koji se kod Diderota, Vilanda, ili kod Fontane sastoji isključivo iz razgovora.
Kao literalna vrsta, dijalog je jedan tekst sa ulogama podeljen na više govornika. Kod Platona je to kao forma filozofske diskusije, Diskusija sa namerom dubokog uvida u jedno pitanje dospeti, uputiti. U dijalogu se susreću različiti pogledi jedan za drugim. Učesnici pokušavaju svoje namere drugima da nanesu, s tim što bi došli do uvida koji je jednoj pojedinačnoj osobi uskraćen.

Kao tekst forma služi dijalog naročito jednom živahnom prikazivanju, može li jedna tema bolje nego jedan jedinstveni tekst od različitih strana razjasniti i u datom momentu služiti, da lično mišljenje autora sakrije, možda kod lične zaštite i kod izbegavanja cenzure, (tako kod Davida Hume u njegovom dijalogu "o prirodnoj religiji") ili iz principijelnog nepoverenja protiv jedinstvene forme pisanih tekstova. (tako, po nekim interpretetima, Platon)

Filozofska terminologija
Književni rodovi i vrste
Detant

Detant je izraz koji dolazi od francuske riječi détente (opuštanje), te se od 1970-ih koristi u međunaordnoj politici kako bi opisao situaciju u kojoj dvije prethodno međusobno neprijateljski raspoložene države poboljšavaju diplomatske, političke i druge odnose, odnosno smanjuju međusobne napetosti.

Kao sinonim za detant se svojevremeno koristio izraz reapprochement.

Najpoznatiji primjer detanta jest period hladnog rata od sredine 1960-ih do početka 1980-ih kada su SSSR i SAD nastojale poboljšati međusobne odnose i pronaći zajednički jezik u što je moguće više spornih pitanja kako bi spriječili izbijanje trećeg svjetskog rata. U užem smislu detant se koristi kao sinonim za taj historijski period.

Politika
Hladni rat
Berovo

Berovo (makedonski: Берово) je gradić u istočnoj Makedoniji u podnožju Maleševske planine od 7002 stanovnika. Sjedište je istoimene Opštine Berovo koja ima 13 491 stanovnika.

Geografske karakteristike 
Gradić Berovo udaljen je 160 km od Skopja, 47 km od Strumice i 52 km od Kočana.
Pored grada nalazi se izvor rijeke Bregalnice, koji se tu zove Ramna reka, Berovo leži na nadmorskoj visini od 830-900 m, i po svemu je planinsko naselje. Historijski je centar Maleševskog kraja, stočarskog kraja poznatog po svom siru i drvodjeljama. Na udaljenosti od 7,1km od Berova prema Bugarskoj granici u Maleševskoj planini na Berovskoj reci izgrađena je zemljana brana i tako dobijeno umjetno Berovsko jezero. Ono služi za osiguranje pitke vode za obližnja naselja; Berovo, Pehčevo, Radoviš.

Historija 

Za Otomanskog carstva 1621-1622 godine - prvi put se spominje Berovo, u Maleševskom vilajetu kao naselje sa židovskim zaseokom i ukupno 55 džizija hane (kuća poreznih obveznika, domaćinstava). 

U 18 st. Berovo je bilo selo sa oko dvjesto kuća bez crkve. Oko izgradnje prve berovske crkve, postoji mjesna legenda, ona je izgrađena na inicijativu popa Pece, za što je trebalo dobiti dozvolu od turskog buljukbaše iz Radoviša. On je izdao dozvolu, ali je na svaki način nastojao tu gradnju učini što težom, - gotovo nemogućom. Ona se kao prvo nije smjela biti viša od puta (nije se smjela vidjeti) - zato su je morali ukopati u jarak, - njena gradnja morala je biti gotova za 40 dana, a pop Peco je morao dati valiji svoju najdražu najmlađu kćer Sultanu u njegov harem. Seljani su zapeli i izveli objekt u zadanom roku, ali su za to platili visoku cijenu, - tri monaha su pogubljena ispred crkve, a Peco je zatvoren, jer je Sultana pobjegla u Ćustendil kad su je vodili u harem.

Između 1815 - 1818 godine izgrađen je manastir Sv. Arhangel Mihail na ulazu u Berovsko polje, koji je oko 1840 postao ženski manastir koji je na svom vrhuncu imao 60 monahinja, bogat posjed, školu i tkalačku radionicu. Saborna crkva Presveta Bogorodica u centru Berova izgrađena je 1912 i posvećena 1922.

U selu Razlovci pored Berova, izbio je 1876 godine Razlovački ustanak (Разловечко 
востание) protiv otomanske vlasti, na čelu ustanika bio je makedonski revolucionar Dimitar Pop-Georgijev Berovski iz Berova. U Berovu je rođen i poznati makedonsko-bugarski ustanik Dedo Iljo Maleševski (1805 - 1898).

Privreda 
Maleševski kraj poznat je ratarski i stočarski kraj (planinski krumpir, ovce). Berovo ima dvije tvornice; Belema (samoljepljive trake), konfekciju Dateks i rudnik ugljena Brik.

Izvori

Vanjske veze 

 Službene stranice Opštine Berovo 
 Информативен веб портал за Берово и малешевијата  

Gradovi u Makedoniji
Drava

Drava (slovenski i talijanski: Drava, mađarski: Dráva, njemački: Drau, engleski: Drave) je rijeka u središnjoj Europi. 

Drava izvire u Južnom Tirolu (kod jezera Dobiaco) u Italiji, odakle nastavlja teći prema istoku, kroz austrijsku saveznu zemlju Korušku, Sloveniju, Hrvatsku, zatim dijelom formira Hrvatsko-Mađarsku granicu. Kod Donjeg Miholjca Drava skreće u dubinu Hrvatske, prema Osijeku, te napokon kod Aljmaša, na granici Hrvatske sa Vojvodinom (Srbija), utiče u Dunav. Drava u svom krajnjem dijelu čini granicu između regija Slavonije i Baranje. Ukupna dužina Drave je 725 km. Drava je plovna oko 90km, od ušća u Dunav do mjesta Čađavica u Hrvatskoj. 

Drava teče kroz ova veća naselja:
 Austrija: Lienz, Spittal an der Drau, Villach, Ferlach, 
 Slovenija: Dravograd, Vuzenica, Muta, Ruše, Maribor, Ptuj, Ormož 
 Hrvatska: Varaždin, Valpovo, Osijek 
 Mađarska: Barcs 

Glavne pritoke Drave su:
 lijeve pritoke: Gail (Austrija), Mislinja (Slovenija), Dravinja (Slovenija) i Bednja (Hrvatska) 
 desne pritoke: Gurk (Austrija) i Mura (pored Legrada) (Hrvatska)

Regionalni park 
Vlada Republike Hrvatske je 10. februara 2011. donijela Uredbu o proglašenju Regionalnog parka Mura - Drava kojom je je čitav tok rijeke Mure i Drave zaštićen u kategoriji regionalnog parka. Ovo je ujedno i prvi regionalni park u Republici Hrvatskoj. Obuhvaća poplavno područje formirano duž riječnih tokova, a uključuje i prijelazno područje s poljoprivrednim površinama i manjim naseljima uz rijeke sve do ušća Drave u Dunav kod Aljmaša. 

Regionalni park Mura Drava se proteže kroz pet županija: Međimursku, Varaždinsku, Koprivničko-križevačku, Virovitičko - podravsku i Osječko - baranjsku županiju, u ukupnoj površini od 876,80 km². Upravljanje Regionalnim parkom se obavlja putem koordinacije postojećih županijskih javnih ustanova za upravljanje zaštićenim dijelovima prirode na način da svaka javna ustanova upravlja dijelom regionalnog parka koji se nalaze unutar teritorija njene županije.

Rijeke Mura i Drava područja su visoke biološke i pejzažne raznolikosti te bogate geološke i kulturno-istorijske baštine. Zaštita u kategoriji regionalnog parka omogućit će njihovo očuvanje, dopuštajući istodobno privredne aktivnosti te otvarajući novu perspektivu održivog razvoja.

Reference

Vanjske veze 

 Rijeka Drava, galerija slika 
 MSN Encarta - World Atlas - Map of Drava (river), Europe 

 
Rijeke u Italiji
Rijeke u Austriji
Rijeke u Sloveniji
Rijeke u Hrvatskoj
Rijeke u Mađarskoj
Crnomorski sliv
Geografija Baranje
Regionalni parkovi u Hrvatskoj
Općina Jagodnjak
Suržik

Suržik (ukrajinski: суржик), u izvornom značenju "brašno ili kruh napravljeno od miješana žita", primjerice, pšenice i prosa), je miješani jezik ili sociolekt kojeg koristi 15-20% ukrajinskog stanovništva.

Mješavina je ukrajinskog jezika u svojstvu substratuma s ruskim jezikom u svojstvu superstratuma. Ruski vokabular je kombiniran s ukrajinskom gramatikom i izgovorom.

Vokabularna uporaba ikojeg od ova dva jezika uvelike je različita ovisno o lokaciju, ili od osobe do osobe, ovisno od obrazovnom stupnju, osobnim iskustvima, selskoj ili gradskoj sredini, podrijetlo njegovih interlokutora i.t.d.. Postotak ruskih riječi i fonetički utjecaji teže stupnjevito rasti prema istoku i jugu i oko velikih ruskogovornih gradova. Uobičajeno se govori u većini ukrajinskih selskih područja, s izuzetkom najzapadnijih područja, gdje jezik ne sadrži elemente ruskog jezika, zatim u velikim gradskim sredinama kao što su Donjeck, Harkov, Luhansk, a ponaosob na Krimu, gdje skoro svo stanovništvo rabi standardni ruski.

Zajedničko podrijetlo i relativno nedavni razlaz ruskog i ukrajinskog jezika čin teškim za ustanoviti stupanj miješanja u vernakularu ove vrste.

Suržik biva često rabljen u humoristične svrhe. Primjerice, kratki književni komadi koje je napisao Les Podervjanski .

Trasjanka je slični fenomen u Bjelorusiji.

Vidi još 
 Rusificiranje

Istočnoslavenski jezici
George Lucas

George Lucas (Džordž Lukas; Modesto, 14. 5. 1944.) je američki filmski redatelj.

Najznačajnija pojava u američkom filmu osamdesetih godina 20. stoljeća. Komentirajući svoj film "Američki grafiti", Lucas ga naziva avangardnim ostvarenjem koje je, srećom, postalo hit, pa je zahvaljujući tom uspjehu, mnogim drugim redateljima dopušteno raditi takve male filmove. Za Lucasa je važno spomenuti i to da je on jedini holivudski redatelj koji je, nakon što je dobio golemi postotak od zarade "Američkih grafita", pozvao sve članove ekipe i podijelio im čekove u znak zahvalnosti na njihovom trudu. Isto je učinio i nakon uspjeha "Ratova zvijezda", čija čarolija neće izgubiti snagu niti u 21. vijeku.

Filmografija 
 "THX 1138" (1970.)
 "Američki grafiti" (American Graffiti - 1973.)
 "Zvjezdani ratovi, Epizoda 4: Nova nada" (Star Wars: Episode IV A New Hope - 1977.)
 "Zvjezdani ratovi, Epizoda 5: Carstvo uzvraća udarac" (Star Wars: Episode V The Empire Strikes Back - 1980.)
 Raiders of the Lost Ark (1981.)
 "Zvjezdani ratovi, Epizoda 6: Povratak Jedija" (Star Wars: Episode VI Return of the Jedi - 1983.)
 Indiana Jones and the Temple of Doom (1984.)
 "Labirint" (Labyrinth - 1986.)
 Willow (1988.)
 Tucker: The Man and His Dream (1988.)
 Indiana Jones and the Last Crusade (1989.)
 "Zvjezdani ratovi, Epizoda 1: Fantomska prijetnja" (Star Wars Episode I: The Phantom Menace - 1999.)
 "Zvjezdani ratovi, Epizoda 2: Klonovi napadaju" (Star Wars Episode II: Attack of the Clones - 2002.)
 "Zvjezdani ratovi, Epizoda 3: Osveta Sitha" (Star Wars Episode III: Revenge of the Sith - 2005.)

Američki filmski režiseri
Nominovani za Oscara za režiju
Star Wars
Neretva

Neretva je rijeka dužine 225 kilometara u Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj. 

Neretva izvire ispod planine Zelengore u BiH i kroz tu zemlju protječe u dužini od 203 km, da bi posljednjih 22 km tekla kroz Hrvatsku. Neretva utječe u Jadransko more kod dalmatinskog gradića Ploče.

Neretva od izvora prema ušću prvotno teče od istoka prema zapadu, tvoreći tako i sjevernu stranicu Hercegovine. Nedaleko od Konjica i Ramskog kraja skreće prema jugu, i teče u smjeru od sjeveroistoka prema jugozapadu.

Ušće joj je oblika delte. Delta Neretve je na teritoriju Republike Hrvatske.

Hidroelektrane 
Izgradnjom brana i stvaranjem vještačkih akumulacija na Neretvi, izgrađeno je i više hidroelektrana: Jablanica, Grabovica, Salakovac, Mostar

Zanimljivosti 
Poprište je Bitke na Neretvi, jedne od najslavnijih bitaka iz drugog svjetskog rata na području europskog jugoistoka. Upravno-teritorijalno, bitka se odvila na području današnje Bosne i Hercegovine, a tada je to bilo na području NDH.

U delti Neretve su poznata uzgajališta mandarina.

Vanjske veze 

 Rijeke: Neretva, dokumentarni film, Al Jazeera Balkans (1. dio, 6. 3. 2017; 2. dio, 13. 3. 2017)

Neretva
Antanta

Antanta je naziv koji dolazi od francuske riječi entente (razumijevanje) i koji se koristi za blok država koje su odnijele pobjedu u Prvom svjetskom ratu.

Naziv dolazi od sporazuma zvanog Entente Cordiale, koga su 1904. sklopile dotada neprijateljski nastrojene Velika Britanija i Francuska, u svrhu suprostavljanja sve jačoj Njemačkoj. Godine 1907. Velika Britanija i Rusija su sklopile tzv. Anglo-rusku Antantu, koja je imala isti cilj. Sve tri države su 1907. formirale Trojnu Antantu kojom su se obvezale na međusobnu vojnu pomoć u slučaju izbijanja rata s Njemačkom.

Godine 1914. primjena tog sporazuma je rezultirala izbijanjem Prvog svjetskog rata, a saveznički blok je tada dobio naziv Antanta. Suparnički blok na čelu s Njemačkom i Austro-Ugarskom se nazivao Centralnim Silama.

V. također 
 Mala Antanta
Fikret Abdić

Fikret Abdić - Babo (Donja Vidovska, 29. septembra 1939.), jugoslavenski i bosanskohercegovački poduzetnik i političar.

Godine 1970. je postao direktorom malog poljoprivrednog poduzeća Agrokomerc, koji će pod njegovim rukovodstvom postati jednim od giganata jugoslavenske ekonomije. Godine 1987. to se poduzeće našlo pod optužbom za izdavanje mjenica bez pokrića, a sam Abdić je od tadašnjih medija u Srbiji optužen za ekonomske podrivanje Jugoslavije i podršku muslimanskom nacionalizmu. Abdić je uhapšen, te mu je suđeno, ali se hrabro branio na procesu, postavši jednom od najpopularnijih ličnosti tadašnje Bosne i Hercegovine i Jugoslavije.

Godine 1990. je prije prvih demokratskih izborima, nakon kraćeg koketiranja s reformistima Ante Markovića, pristao podržati Stranku demokratske akcije Alije Izetbegovića. Na izborima za tadašnje Predsjedništvo BiH se natjecao kao jedan od tri predstavnika muslimanskog naroda, ali je dobio najviše glasova od svih sedam izabranih članova. Međutim, mjesto predsjednika bio prisiljen predati Izetbegoviću. Otada je počela njegova politička marginalizacija, te je sve manje vremena provodio u Sarajevu, a sve više u Cazinskoj Krajini, nastojeći svoj rodni kraj spasiti od ratova koji su u Hrvatskoj i BiH bjesnili nakon raspada Jugoslavije.

Zbog takvih nastojanja je sve više i sve otvorenije surađivao s vlastima Republike Srpske, Republike Srpske Krajine i Hrvatske republike Herceg-Bosne, te dolazio u sukob s vlastima u Bihaću odanim Izetbegoviću. Sukob je eskalirao u jesen 1993. formiranjem Autonomne pokrajine Zapadne Bosne. To je dalo povoda za građanski rat među Bošnjacima, pri čemu su Abdić i njegove pristaše bili inferiorni u odnosu na V korpus Armije BiH pod Atifom Dudakovićem. Nakon što je njegovo uporište Velika Kladuša prelazila iz ruke u ruku, u augustu 1995, nakon Operacije Oluja, su je zauzele snage V korpusa. Abdić i njegove pristaše su prebjegle na hrvatsku teritoriju gdje su od lokalnih vlasti dobile status izbjeglica.

U Hrvatskoj je Abdić uživao diskretnu zaštitu vlade predsjednika Franje Tuđmana, te se nastavio baviti poslom. Zahtjevi bosansko-hercegovačkih vlasti da mu se sudi zbog ratnih zločina su odbijani, jer je Abdić uživao status hrvatskog državljanina. Konačno je protiv njega pokrenut postupak na Županijskom sudu u Karlovcu, te je u julu 2002. osuđen na 20 godina zatvora. Vrhovni sud Hrvatske je nešto kasnije djelomično uvažio njegovu žalbu, te smanjio kaznu na 15 godina zatvora.

Dok među većinom Bošnjaka Abdić uživa status izdajnika, među svojim pristašama je, usprkos osudi za ratni zločin, očuvao karizmatski status lokalnog tribune. Njegove pristaše djeluju u BiH u okviru stranke Demokratska narodna zajednica.

Abdić, Fikret
Galba

Servije Sulpicije Galba (rođen 24. 12. 3. pne. – umro 15. 1. 69. godine) je bio rimski car od juna 68. godine, pa do svoje smrti. On je bio prvi od careva koji su se na rimskom prestolu smenili tokom Godine četiri cara.

Poreklo i uspon do vlasti 
Galba je bio rođen blizu Teracine. Poreklom je bio iz plemenite i bogate porodice, ali ni poreklom ni bračnim vezama nije bio povezan sa dinastijom Julijevaca-Klaudijevaca. Prema Tacitu i Svetoniju, i Avgust i Tiberije predvideli su da će Galba jednoga dana postati car (Tacit, Annales, VI, 20; Svetonije, Galba, 4). 

Galba je postao pretor 20. godine, a nešto kasnije, 33. godine, konzul. Posle toga upravljao je provicnijama Galijom, Germanijom, Afrikom i Hispanijom. Nakon Kaliguline smrti, odbio je poziv svojih prijatelja da se proglasi carem i lojalno je služio pod Klaudijem. Tokom početka Neronove vladavine živeo je povučeno, sve dok mu car 61. godine nije poverio na upravu provinciju Tarakonsku Španiju. 

U proleće 68. godine, Galba je saznao da ga je Neron osudio na smrt. Gotovo istovremeno je čuo za ustanak Julija Vindeksa u Galiji. Prvo je pomislio da kao i Julije Vindeks podigne ustanak, ali je od toga odustao, čim su stigle vesti o njegovoj smrti. Zatim je do Galbe stigla vest da se Nimfidije Sabin, perfekt pretorijanske garde, izjasnio u njegovu korist. Odmah posle Neronove smrti, Galba je uzeo titulu cezara i krenuo sa vojskom prema Rimu. 

Kada se Galba u oktobru 68. godine približio Rimu, izbili su nemiri među vojnicima; neki vojnici su bili tom prilikom ubijeni.

Vlast i smrt 
Osnovna briga Galbina tokom njegove kratke vladavine bila je da se obnove državne finansije. Preduzeo je nepopularne mere: odbio je da isplati pretorijancima nagradu obećanu u njegovo ime. Galba nije podnosio ideju da vojnike treba podmićivati da bi se obezbedila njihova lojalnost. Dalje, mrzeo je pompezni carski nastup. Dana 1.1. 69. dve legije u Gornjoj Germaniji odbile su da se zakunu na vernost Galbi, tražeći da se izabere novi car. Sledećeg dana vojnici Donje Germanije su se pridružili pobuni i proglasili su za cara upravnika te provincije Vitelija. Galba ipak nije našao pravo rešenje za ovu krizu: usvojio je Lucija Kalpurnija Pizona, ali nije uspeo da odobrovolji vojsku. 

Pizonovo usvajanje je izazvalo pobunu Otona, upravnika Luzitanije i jednog od Galbinih ranijih pristalica koji je sada bio razočaran što je zaboravljen. Pretorijanci su stali na stranu Otona. Galba je pokušao da suzbije pobune, ali su ga vojnici u centru Rima presreli i zubili. Tacit primećuje da bi za Galbu svi rekli da je zaslužio da bude car, samo da nije postao car. ("omnium consensu capax imperii nisi imperasset").

Rimski carevi
Konzuli Rimskog Carstva
Rimski guverneri Hispanije
Godina četiri cara
Sulpicii
Livii
Pučisti
Biografije, Terracina
August Heimer

August Heimer (August Hajmer; 1863–1930) rođen je 3. 11. 1863. u Lundu, gdje je završio fakultet (1886), magistrirao (1891) i doktorirao (1893) na temu "Diplomatske veze između Švedske i Engleske 1633-1654". Nakon toga, radio je u više švedskih gradova, a najviše u Elskilstruni, Halmstadu i Jönköpingu kao predavač iz oblasti historije i geografije. 

Kao geolog i geograf učestvovao je u više internacionalnih kongresa i ekskurzija koje su bile organizirane u raznim područjima. U toku tih putovanja, August Heimer je zapisivao vlastite utiske i kombinirao ih sa poznatim činjenicama nakon putovanja, objavljujući potom interesantne knjige – putopise o njima. Jedna od tih ekskurzija bila je kroz Bosnu i Hercegovinu 1903. godine. Svoje utiske i doživljaje opisao je u knjizi Genom Bosnien och Hercegovina (Kroz Bosnu i Hercegovinu), koju je tačno stotinu godina kasnije preveo i uredio dr. Izet Muratspahić.

Putovanje kroz Bosnu 
August Heimer sa ostalim članovima ekskurzije po Bosni i Hercegovini obišao je Brčko, Tuzlu, Doboj, Zenicu, Sarajevo, Travnik, Jajce, Donji Vakuf, Bugojno, Jablanicu, Konjic, Mostar, Popovo polje i Gravos (mjesto na Jadranskoj obali). O svim tim gradovima, ljudima i običajima on je napisao svoje zapažanja, a usput je od ostalih učesnika doznao mnogo o životu Bosanaca, njihovim običajima i naravima. I ta zapažanja on je objavio u knjizi.

Zanimljivo je da je švedski geolog za narode koji su živjeli, ali i sada žive na prostorima BiH koristio po tri imena. Tako je za Bošnjake pisao da su "muhamedanci, Turci i muslimani", za Srbe da su "ortodoksi, grčki katolici i serberi", a za Hrvate "katolici, rimokatolici i rimski katolici". 

Svuda gdje je boravio, nastojao je pribaviti što više zanimljivosti o životu gradova i ljudi i to opisati na sebi svojstven način, kao Evropljanin koji nije bio opterećen nikakvim predrasudama. Jer BiH je tada, to slobodno možemo reći, po svemu bila dio Evrope za čiji se povratak sada ponovo grčevito bori. Njegovo putovanje po BiH trajalo je oko dva mjeseca.

Vanjske veze 
 Kako je jedan Šveđanin vidio Bosnu i Hercegovinu prije 100 godina 

Švedski pisci
Švedski putopisci
Švedski geolozi
Švedski geografi
Švedski historičari
Biografije, Lund
Lista srednjovjekovnih kompozitora



Rani srednjovjekovni kompozitori (rođeni do 1150)
 Adam de St. Victor
 Pope Gregory I
 Godric (Saint Godric)
 Hildegard of Bingen
 Hucbald
 Notker (Notker Balbulus)
 Odo of Arezzo
 Odo of Cluny
 Tuotilo (Tutilo)

Srednje srednjovjekovni kompozitori (rođeni 1150-1300) 
 Léonin
 Pérotin
 W. de Wycombe
 Petrus de Cruce (Pierre de la Croix)
 Berenguier de Palou
 Arnaut Daniel 
 Giraut de Bornelh
 Marcabru
 Peire Cardenal
 Raymond Lull
 Bernart de Ventadorn
 Bertran de Born 
 Dante 
 Jaufre Rudel
 Alfonso X of Castile
 Wolfram von Eschenbach
 Walther von der Vogelweide
 Neidhart von Reuenthal
 Azalais de Porcairagues
 Castelloza
 Comtessa de Dìa

Kasno srednjovjekovni kompozitori (rođeni 1300-1450) 
 Philippe de Vitry
 Guillaume de Machaut
 Jehan de Lescurel
 Borlet
 Solage
 François Andrieu
 Francesco Landini
 Gherardello da Firenze
 Andrea da Firenze
 Giovanni da Firenze (aka Giovanni da Cascia)
 Paolo da Firenze (c. 1355 – c. 1436)
 Donato da Cascia
 Lorenzo Masini
 Bartolino da Padova
 Niccolò da Perugia
 Maestro Piero
 Anthonello de Caserta
 Philippus de Caserta (aka Philipoctus de Caserta)
 Johannes Ciconia
 Matteo da Perugia
 Jacopo da Bologna
 Lorenzo da Firenze (d. 1372 or 1373)
 Grimace
 Jacob Senleches
 Baude Cordier
 Zacara da Teramo
 Giovanni Mazzuoli (Giovanni degli Organi) (1360-1426)

Prelazni kompozitori iz srednjovjekovne ere u renesansu (rođeni 1400-1450) 
 Antonius de Civitate Austrie (Antonio da Cividale) (fl. c.1392-1421)
 Johannes Cesaris (fl. c.1406-1417)
 Roy Henry (very likely King Henry V) (fl. c. 1410)
 Pycard (fl. c. 1410)
 Richard Loqueville (d.1418)
 Byttering (possibly Thomas Byttering) (fl. c. 1410-1420)
 Bartolomeo da Bologna (fl. 1405-1427)
 Jacobus Vide (fl.1405–1433)
 John Dunstable (c.1380-1453)
 Hugo de Lantins (fl. c.1430)
 Arnold de Lantins (fl. c.1430)
 Leonel Power (d.1445)
 Gilles Binchois (c.1400-1460)
 Johannes Brassart (c.1400-1455)
 Guillaume Dufay (c.1400-1474)
 Johannes Ockeghem (c.1410-1497)

Lista trubadura 
 Lista trubadura

Srednjovjekovni
Lista trubadura

Aimeric de Peguilhan
 Alfonso II of Aragon
 Arnaut Daniel
 Arnaut de Mareuil
 Bernart de Ventadorn
 Bernart Marti
 Bertran Carbonel
 Bertran de Born
 Bertrand de París
 Cercamon
 Dalfi d'Alvernha
 Daude de Pradas 
 Eble d'Ussel
 Elias d'Ussel
 Ernoul le Vieux 
 Folquet de Marselha (Foulques de Toulouse)
 Gaucelm Faidit 
 Gausbert de Puicibot
 Gautier d'Espinal
 Gui d'Ussel
 Guilhem de Peitieus (William IX of Aquitaine)
 Guilhem de Saint Deslier
 Guillem de Cabestany
 Guiraut de Bornelh
 Guiraut de Calanso
 Guiraut Riquier
 Guilhem de l'Olivier
 Guilhem de Montanhagol 
 Jaufré Rudel
 James II of Aragon 
 Marcabru 
 Martín Codax 
 The monk of Montaudon
 Peire Cardenal 
 Peire Vidal 
 Peter III of Aragon
 Pons de Capduelh
 Raimbaut de Vaqueiras
 Raimbaut of Orange
 Raimon de Miravalh
 Rambertino Buvalelli
 Rigaut de Berbezilh
 Savaric de Malleo 
 Sordello 
 William II Villehardouin

Trubaduri
Mozilla Firefox

Mozilla Firefox (ili samo Firefox) jest besplatni veb-preglednik otvorenog kôda koji razvijaju Zadužbina Mozilla i njena podružnica Mozilla Corporation. Firefox je dostupan na operativnim sistemima Windows, macOS i raznim distribucijama Linuxa, dok je Firefox for Android dostupan na Androidu (ranije se zvao Firefox for mobile i bilo ga je moguće pokrenuti na sada obustavljenom sistemu Firefox OS); sve ove verzije koriste raspoređivačku mašinu Gecko da bi iscrtali veb-stranice. Još jedna verzija, Firefox for iOS, objavljena je krajem 2015. za Appleov operativni sistem iOS, ali ova verzija ne koristi Gecko zato što Apple primorava druge preglednike da koriste ugrađeni WebKit.

Firefox su napravili članovi Mozilline zajednice 2002, a prvobitno se zvao "Phoenix". Želja im je bila da naprave zaseban veb-preglednik, odnosno da ne bude dio internetskog paketa Mozilla Application Suite. Čak i tokom faze beta-testiranja, pokazao se popularnim među testerima i dobio je pohvale na račun brzine, sigurnosti i mogućnosti instaliranja raznih dodataka u uporedbi s Internet Explorerom 6 koji je tada bio najkorišteniji preglednik. Firefox je objavljen u novembru 2004. Preuzet je 60 miliona puta u prvih devet mjeseci, što je bio prvi put da neki preglednik ozbiljno zaprijeti monopolu Internet Explorera. Firefox se smatra duhovnim nasljednikom Netscape Navigatora, budući da je Mozillinu zajednicu stvorio Netscape 1998. prije nego što ih je preuzeo AOL.

Najveći tržišni udio Firefoxa bio je 32% krajem 2009, što je verziju 3.5 privremeno učinilo najpopularnijim preglednikom na svijetu. Tržišni udio kasnije je opao kako je sve više ljudi počelo koristiti konkurentni preglednik Google Chrome. Prema podacima iz januara 2016, Firefoxov tržišni udio širom svijeta iznosi od 9% do 16% kao "računarski" preglednik, što ga čini drugim veb-preglednikom po popularnosti. Firefox je i dalje najpopularniji preglednik na Kubi, u Eritreji, Njemačkoj, odnosno udio mu je 85,93%, 79,39% i 37,01% u tim zemljama.  Također je najpopularniji računarni preglednik u mnogim afričkim zemljama. Prema Mozilli i podacima iz decembra 2014, preglednik ima pola milijardi korisnika širom svijeta.

Mogućnosti 
Osobine uključuju pregledanje sa tabovima, provjera gramatike, inkrementalna pretraga, live spremanje bookmarka, smart bookmarkiranje, menadžer downloada, privatno pregledanje, pregledanje prema lokaciji (poznato kao "geolokacija") bazirano na Google servisu i integrisan pretraživački sistem koji koristi Google kao standardni pretraživač za više jezika. Funkcije mogu biti dodane preko ekstenzija, koje kreiraju korisnici i ostale firme, a postoji velika selekcija, mogućnos koja je privukla većinu korisnika Firefoxa.

Dodatno, Firefox pruža okolinu za web razvojnike u kojoj oni mogu koristiti ugrađene alate, poput Error Console ili DOM Inspector, ili dodataka, kao što je Firebug.

Reference

Eksterni linkovi 

 Mozilla Firefox - Zvanična strana na Mozilla prezentaciji
 Firefox Support - Pomoć oko korišćenja
 Firefox Extensions - Wikipedia - Ekstenzije povezane sa Vikipedijom

Slobodni softver
Web preglednici
Lista francuskih kompozitora



Srednjovjekovni i renesansni kompozitori (rođeni 1300-1550)
 Guillaume de Machaut (1300-1377)
 Guillaume Dufay (1400-1474)
 Josquin Desprez (c.1440-1521) 
 Pierre de La Rue (c.1460-1518)
 Nicolas Gombert (c.1495–c.1560)

Barokni kompozitori (rođeni 1550-1700) 
 Jean-Baptiste Lully (1632-1687) born in Italy
 Jean-Henri d'Anglebert (1635-1691)
 Marc-Antoine Charpentier (1643-1704)
 Marin Marais (1656-1728)
 André Campra (1660 -1744)
 Jean-Féry Rebel (1666-1747)
 François Couperin (1668-1733)
 Louis Marchand (1669-1732)
 Antoine Forqueray (1671-1745)
 Nicolas de Grigny (1672-1703)
 Louis-Nicolas Clérambault (1676-1749)
 Jean-François Dandrieu (1682-1738)
 Jean-Joseph Mouret (1682-1738), 
 Jean-Philippe Rameau (1683-1764)
 Joseph Bodin de Boismortier (1689-1755)
 Louis-Claude Daquin (1694-1772)
 Jean-Marie Leclair (1697-1764)

Klasični kompozitori (rođeni 1700-1800) 
 Joseph-Nicolas-Pancrace Royer (1705-1755) 
 Jean-Joseph Mondonville (1711-1772)
 François-André Danican Philidor (1726-1795)
 Jean-Baptiste Breval (1753-1823)
 Rodolphe Kreutzer (1766-1831), 
 François-Adrien Boïeldieu (1775-1834)
 Daniel Auber (1782-1871), 
 Jacques-Fereol Mazas (1782-1849), 
 Nicolas-Charles Bochsa (1789-1856) , 
 Fromental Halévy (1799-1862)

Kompozitori romantike (rođeni 1800-1880) 
 Adolphe Adam (1803-1856)
 Hector Berlioz (1803-1869)
 Ambroise Thomas (1811-1896)
 Louis-Antoine Jullien (1812-1860) 
 Charles-Valentin Alkan (1813-1888), 
 Charles Dancla (1817-1907) , 
 Charles Gounod (1818-1893), 
 Jacques Offenbach (1819-1880), 
 Edouard Lalo (1823-1892), 
 Adolphe Blanc (1828–1885)
 Jean-Baptiste Accolay (1833-1900), 
 Camille Saint-Saëns (1835-1921), 
 Léo Delibes (1836-1891), 
 Georges Bizet (1838-1875), 
 Emmanuel Chabrier (1841-1894)
 Jules Massenet (1842-1912), 
 Charles-Marie Widor (1844-1937), 
 Gabriel Fauré (1845-1924), 
 Henri Duparc (1848-1933)
 Vincent d'Indy (1851-1931)
 Ernest Chausson (1855-1899)
 Alfred Bruneau (1857-1934)
 Claude Debussy (1862-1918), 
 Paul Dukas (1865-1935), 
 Erik Satie (1866-1925), 
 Charles Koechlin (1867-1950)
 Claude Terrasse (1867-1923)
 Albert Roussel (1869-1937)
 Florent Schmitt (1870-1958)
 Charles Tournemire (1870-1939)
 Louis Vierne (1870-1937)
 Reynaldo Hahn (1874-1947)
 Maurice Ravel (1875-1937),

20-to stoljetni kompozitori (rođeni 1880- )

Les Six 
 Louis Durey (1888–1979) 
 Arthur Honegger (1892–1955)
 Darius Milhaud (1892–1974)
 Germaine Tailleferre (1892–1983)
 Georges Auric (1899-1983)
 Francis Poulenc (1899–1963)

Ostali 20-to vjekovni kompozitori 
 Edgard Varèse (1883-1965) 
 Nadia Boulanger (1887-1979)
 Jacques Ibert (1890-1962)
 Lili Boulanger (1893-1918)
 Maurice Duruflé (1902-1986)
 Andre Jolivet (1905-1974)
 Jean Langlais (1907-1991)
 Olivier Messiaen (1908-1992), 
 Jehan Alain (1911-1940)
 Jean Françaix (1912-1997)
 Henri Dutilleux (1916- )
 Pierre Boulez (1925- )
 Gérard Grisey (1946-1998)
 Max Méreaux (1946- )
 Tristan Murail (1947- )
 Jean-Thierry Boisseau (1949- )
 Joseph-François Kremer (1954- )
 Eric Serra (1959-)
 Jean-Yves Malmasson (1963- )
 Laurent Laffineur (1968 - )
 Yann Tiersen (1970- )

Francuska
Andrej Ždanov

Andrej Aleksandrovič Ždanov (Андре́й Алекса́ндрович Жда́нов) (26.2. 1896. — 31.8. 1948.) bio je sovjetski političar.

Ždanov je pristupio boljševicima 1915. godine i probio se kroz partijske redove, postajući vođa komunističke partije Lenjingrada nakon atentata na Sergeja Kirova 1934. godine. Tokom drugog svetskog rata, Ždanov je bio zadužen za odbranu Lenjingrada, a sam Staljin ga je držao kao svog potencijalnog zamjenika tako da je pred kraj život Ždanov postao predsjednik parlamenta Sovjetskog Saveza.

Njegova ideologija, poznata kao Ždanovizam, definisala je ranu kulturu Sovjetskog Saveza. Promovisao je socijalni realizam i naučni pristup umetnosti.

Ždanov je prema službenoj verziji umro u Moskvi od bolesti srca 31.8.1948. Mnogo godina kasnije je Nikita Hruščov u svojim memoarima tvrdio kako je Ždanov bio alkoholičar te da je Staljin nedugo pred njegovu smrt na njega vikao "da prestane piti išta osim voćnih sokova". S obzirom da je Staljin više puta davao do znanja kako Ždanova smatra za jednog od svojih potencijalnih nasljednika, među historičarima postoje špekulacije o tome da su njegovi suparnici Lavrentij Berija i Georgij Maljenkov nastojali koristiti njegovo loše zdravlje kako bi ga posredno ili neposredno eliminirali. Ždanovljeva smrt je bila jedno od obrazloženja za čistku jevrejskih kadrova u tzv. ljekarskoj aferi nedugo pred Staljinovu smrt.

Ždanovljev sin Jurij se godinu dana nakon očeve smrti oženio za Staljinovu kćer Svetlanu, s kojom je bio u braku do 1960.

Izvori 

Sovjetski političari
Političari u međuratnom periodu
Sovjetski političari u Drugom svjetskom ratu
Sovjetski komandanti u Drugom svjetskom ratu
Pavle Vuisić

Pavle Vuisić (pravo prezime Vujisić) (Beograd, 10. jula 1926. – Beograd, 1. oktobra 1988.), srpski glumac. Dobitnik je većeg broja glumačkih priznanja u SFRJ. Glumačka nagrada za životno delo, koja se dodeljuje na Filmskim susretima u Nišu nosi njegovo ime od 1994. godine.

Pre početka glume, Pavle Vujisić se bavio novinarstvom u Radio Beogradu i studirao je prava. Godine 1950. dobija malu ulogu u filmu Čudotvorni mač, kojim započinje njegova filmska karijera. Iako je cenjen kao jedan od najznačajnijih likova srpskog glumišta, nije uspeo da upiše Fakultet dramskih umetnosti.

Filmske i TV uloge 

Pavle Vujisić je ostvario preko 150 uloga na filmu i televiziji. Glumio je različite likove, nevezujući se posebno ni za jedan žanr. Ostvaruje jednako uspešne uloge u dramama, kao i u komedijama. 

Neki zapaženiji filmovi i TV serije u kojima je glumio su:

Nagrade 

 1955 Zlatna Arena na festivalu u Puli
 1969 Oktobarska nagrada grada Beograda
 1969 Car Konstantin na Filmskim susretima u Nišu
 1973 Grand Prix na Filmskim susretima u Nišu
 Sedmojulska nagrada
 Slavica (koja od 1994. nosi njegovo ime)

Izvori

Spoljne veze 
 

Biografije, Beograd
Jugoslavenski filmski glumci
Jugoslavenski televizijski glumci
Srpski filmski glumci
Srpski televizijski glumci
Glumci i glumice nagrađivani/e na Filmskim susretima
Dobitnici i dobitnice Zlatne arene
US Open

Otvoreno prvenstvo Sjedinjenih Američkih Država ili Ju-es open () je četvrti i finalni teniski grend slem u sezoni. Održava se godišnje oko kraja avgusta / poćetkom septembra u periodu od dve nedelje (nedelja pre i nedelja posle praznika rada u Sjedinjenim Američkim Državama (). Glavni turniri se igraju u pet kategorija: za ženski singl (pojedinačnoj konkurenciji), muški singl, u parovima i mešoviti parovi, kao i dodatni turniri za juniore i igrače u invalidskim kolicima. 

Otvoreno prvenstvo Sjedinjenih Američkih Država je turnir koji za učestvovanje na turniru ima fond od 17 miliona dolara (oko milion dolara je nagrada za igrača u singlu) za oko 600 muških i ženskih profesionalnih tenisera.

Od 1978. godine turnir se igra na USTA nacionalnom teniskom centru () u Kvinsu, u Njujorku.

Spoljašnje veze 

 Zvanični sajt 

 
Teniski turniri
Tenis u SAD
Sport u New Yorku
Queens
Najviši Internet domen državnih kodova

Najviši Internet domen državnih kodova (eng: Country code top-level domain skraćeno ccTLD) je najviši Internet domen koji koristi ili je rezervisan za neku državu ili zavisnu teritoriju. Najviši internet domeni državnih kodova su sačinjeni od dva slova i većina njih se poklapa sa ISO 3166-1 standardom državnih kodova.

 
Informatika

ca:Domini d'alt nivell territorial
cs:Národní doména nejvyššího řádu
da:Nationalt topdomæne
de:Top Level Domain
el:Κατάλογος top-level domains
en:Country code top-level domain
eu:Herrialdeentzako goi mailako domeinu
fr:Domaine national de premier niveau
is:Þjóðarlén
it:TLD
ja:国別コードトップレベルドメイン
no:Nasjonalt toppnivådomene
pl:Narodowa domena najwyższego poziomu
ro:Domeniu naţional de nivel superior
ru:Национальный домен верхнего уровня
tl:Pambansang domeyn sa pinakamataas na antas
tr:İnternet Ülke Alan Kodu
1980-e

1980-e su decenija koja je počela 1. januara 1980. i završila 31. decembra 1989.

Događaji 
 Afgansko-sovjetski rat
 Foklandski rat
 Nova eskalacija hladnog rata koga slijede glasnost, perestrojka i revolucije 1989.
 Černobiljska katastrofa
 Epidemija AIDS-a.
 Pojava novog vala u muzici.
 Hip-hop
 Razvoj video-tehnologije te širenje satelitske i kablovske televizije.

Spoljne veze 
 Filmovi 1980-89 (Filmska banka)

1980-e
8+
Opštine Severne Makedonije

Republika Makedonija je teritorijalno podeljena na 84 opštine i grad Skoplje, kao posebnu jedinicu lokalne samouprave.

Poslednja teritorijalna organizacija lokalne samouprave je napravljena Zakonom za teritorijalnu organizaciju lokalne samouprave u Republici Makedoniji, donesenom 11. avgusta 2004 godine.

Po broju stanovnika, najveća opština u Makedoniji je opština Kumanovo sa 105.484 stanovnika, a najmanja opština Vraneštica sa 1.322 stanovnika.

Po površini, najveća opština je opština Prilep sa površinom od 1.194 km², a najmanja opština je opština Čair sa površinom od 3,5 km².

Grad Skoplje 
U gradu Skoplje postoji 10 opština:
 opština Aerodrom,
 opština Butel,
 opština Gazi Baba,
 opština Đorče Petrov,
 opština Karpoš,
 opština Kisela Voda,
 opština Saraj,
 opština Centar,
 opština Čair i
 opština Šuto Orizari.

Po broju stanovnika, najveća opština u gradu Skoplje je Gazi Baba sa 72.617 stanovnika, a najmanja je Šuto Orizari sa 20.800 stanovnika.

Po površini, najveća opština u gradu Skoplje je Saraj sa 229 km², a najmanja je Čair sa 3,5 km².

Hronologija 
 Godine 1945. Makedonija je zakonom teritorijalno podeljena na 894 mesnih narodnih odbora.
 Od 1949. do 1952. godine je doneseno šest zakona o teritorijalnoj organizaciji.
 Godine 1952 broj opština je sa 223 smanjen na 86.
 Godine 1957. postoji 73 opština.
 Godine 1965. broj opština se smanjuje na 32.
 Od 1976. do 1996. godine Republika Makedonija teritorijalno je podeljena na 34 opštine. Grad Skoplje je imao poseban status sa pet opština: Gazi Baba, Karpoš, Kisela Voda, Centar i Čair.
 Od 1996. do 2004. godine, Republika Makedonija teritorijalno je podeljena na 123 opštine i grad Skoplje, kao posebnu jedinicu lokalne samouprave. U gradu Skoplje se nalazilo sedam opština: Gazi Baba, Đorče Petrov, Karpoš, Kisela Voda, Centar, Čair i Šuto Orizari.

Spisak opština 
 

Napomena: Podaci iz tabele su preuzeti sa sajta ministarstva za lokalnu samoupravu Makedonije  

 
Administrativna podjela Makedonije
Makedonija
Makedonija
Cimet

Cimet (lat. Cinnamomum ceylonicum i Cinnamomum cassia) je jedna od najstarijih mirodija , a potječe s Istoka. Najveći dobavljač cimeta je Indonezija. Razlikujemo cejlonski cimet i kasija cimet, koji potječe s Burme. Cejlonski cimet koji se prodaje u obliku štapića ima nježniju i pikantniju aromu, a koristi se za oplemenjivanje kompota, slatkih jela, variva, vrućih napitaka. Kasija cimet je nešto oštrijeg okusa, lagano pecka jezik, više se upotrebljava za posebna jela i umake i njega najčešće nalazimo u mljevenom obliku.

Začini
Ljekovito bilje
Cimet (razvrstavanje)

Pod cimetom se podrazumijeva:
 začin;
 biljka od koje se taj začin dobija.
Cimet (biljka)

Cimet (Cinnamomum zeylanicum, sinonim C. verum) je zimzeleno drvo visoko 10-15 metara i ime začina koji se dobija od kore drveta. Potiče sa Šri Lanke.

Literatura 

 
 
 
 
 Department of Export Agriculture, Sri Lanka

 Wijesekera R O B, Ponnuchamy S, Jayewardene A L, "Cinnamon" (1975) monograph published by CISIR, Colombo, Sri Lanka

Vanjske veye 

 BBC News - In pictures: Sri Lanka's spice of life

Biljke
Ljekovito bilje
Kongres SAD

Kongres Sjedinjenih Država (engleski United States Congress) je zakonodavno tijelo američke federalne vlasti. On je dvodoman, i sastoji se od donjeg Predstavničkog (Zastupničkog) doma i gornjeg doma, odnosno Senata. Predstavnički dom ima 435 članova, svaki od kojih zastupa kongresni okrug i ima mandat od dvije godine. Mjesta u Predstavničkom domu raspodijeljena među državama na osnovu broja stanovnika. Svaka država, bez obzira na stanovništvo, ima po dva senatora. Stoga trenutno postoji 100 senatora, a svaki od njih ima mandat od šest godina. Svi senatori i kongresnici se biraju neposrednim izborima.

Ustav SAD daje svu zakonodavnu vlast na federalnoj razini Kongresu. Ovlasti Kongresa su ograničene na one pobrojane u Ustavu; sve ostale ovlasti pripadaju državama i narodu. Kroz zakonske, tj. Kongresne akte, Kongres može regulirati međudržavnu i međunarodnu trgovinu, prikupljati poreze, organizirati federalne sudove, održavati oružane snage, objavljivati rat i koristiti druge "nužne i odgovarajuće" ovlasti.

Predstavnički dom (koji se na engleskom skraćeno zove House) i Senat su jednakopravni domovi. Međutim, postoje određene posebne ovlasti koje ima samo jedan od domova. Savjet i privola Senata SAD je nužna da bi se potvrdila predsjednička imenovanja najviših izvršnih i sudskih funkcionara, kao i za ratifikacija međunarodnih ugovora. Zakonski kojima je svrha prikupljanje prihoda se, pak, moraju prvo pojaviti u Predstavničkom domu, a samo on može pokrenuti postupak opoziva federalnih funkcionara.

Kongres zasjeda u zgradi Capitol u Washingtonu. Izraz "Kongres" se također može koristiti za točno određeni saziv Kongresa, s obzirom na sastav zastupnika. Tako godine 2006. u Washingtonu zasjeda 109. Kongres SAD.

Eksterni linkovi 

 Congresspedia 
 U.S. House of Representatives
 U.S. Senate
 Thomas Legislative Information via Kongresna biblioteka
 Teaching about the U.S. Congress via Ministarstvo obrazovanja SAD
 FirstGov, a research tool for the U.S. Government
 GovTrack.us 

Politika SAD
Vojno-industrijski kompleks
Velika Gospa

Velika Gospa je naziv za katolički blagdan kojim se slavi uznesenje Blažene Djevice Marije na nebo. 

Slavi se 15. kolovoza svake godine. Taj dan je i državni blagdan u Austriji, Belgiji, Čileu, Francuskoj, Grčkoj, Gvatemali, Hrvatskoj, Indiji, Italiji, Kamerunu, Libanonu, Litvi, Malti, Mauricijusu, Obali Slonovače, Sejšelima, Poljskoj, Portugalu, Sloveniji i Španiji.

Na svetkovinu, mnoštvo vjernika hodočasti u mnogobrojna Marijina svetišta. Prema katoličkoj teologiji, Marija je uznesena na nebo, dušom i tijelom. Nauk o Marijinu uznesenju na nebo, proglasio je papa Pio XII., 1. novembra 1950. Tome prethodi duga tradicija, stara gotovo kao i samo kršćanstvo. Mnogi crkveni oci i sveci poput sv. Bernarda, sv. Antuna Padovanskoga i dr., kroz vijekove su razmatrali i pisali o Marijinu uznesenju na nebo.

Blagdan se slavi u velikom broju država, ponajviše u Evropi i Južnoj Americi. Održavaju se procesije i festivali. Anglikanci i luterani slave blagdan, ali bez službenog spominjanja riječi „uznesenje”.

Poveznice 
 Marijanska svetišta
 Popis marijanskih svetišta u Hrvatskoj

Marija (majka Isusova)
Kršćanski blagdani
Trakija

Trakija je istorijska i geografska oblast na krajnjem jugoistočnom dijelu Balkanskog poluostrva. Prostire se između rijeke Meste i izvornog dijela rijeke Arde na zapadu i Bosfora na istoku. Na sjeveru su granice sjeveroistočni Rodopi, planine Istrandža i Branica i prostire se na jug sve do Dardanela, Egejskog i Mramornog mora. Pruža se pravcem zapad-istok oko 358 km, pravcem sjever-jug najšira je u centralnom dijelu oko 142 km, a u predjelu Istanbula oko 27 km. Najveći dio Trakije pripada Turskoj, manji Grčkoj, a najmanji Bugarskoj. Dijeli se na istočnu i zapadnu Trakiju. Istočna Trakija zahvata evropski dio Turske a zapadna Trakija obuhvata dio sjeverozapadne Grčke između rijeka Meste i Marice i grčko-bugarske granice. U Bugarskoj zahvata južne ogranke jugoistočnih i sjeveroistočnih Rodopa južno od rijeke Arde.

Etimologija 
Trachea koje se izvodi iz stari grčke rječ Trakija, koja označava grlo. Na bugarskom Тракия/Тrakija, na grčkom Θράκη/Thráki

 
Historijske regije
Geografija Bugarske
Geografija Grčke
Geografija Turske
Balkan
Članci za sređivanje
Članci kojima nedostaju izvori
Drama

Prevedeno s grčkog jezika, drama znači "radnja". Ona obuhvata sve književne vrste namijenjene izvođenju na pozornici, a koje svoj pravi smisao dobivaju u kazališnoj predstavi.Dramska su književna djela posebno oblikovana tako da sadrže opis likova s naznakom nekih njihovih osobina, dijelove teksta koje glumci izgovaraju na pozornici i dijelove koji služe samo kao uputa glumcima i redatelju, a nazivaju se didaskalijama.

Osobitosti 
U drami nisu nužni opisi i pripovijedanje, nego glavne dijelove čini govor glumaca. Fabula dramskog teksta se ne pripovijeda, već se postiže izmjenom dramskih situacija. Dijalog (razgovor među likovima) i monolog (izlaganje jednog lika) bitna su sredstva književnog oblikovanja drame. Zbivanje na pozornici proizlazi iz djelatnosti likova. Drama ima svoj početak, sredinu i završetak. Podjeljena je na činove i prizore, a zanimanje gledatelja potiče neki sukob ili zaplet koji se na kraju razrješava. Taj sukob izaziva stalnu napetost koja je pokretač radnje i zanimanja gledatelja, a oni proizlaze iz suprotstavljanja likova.

Dramske vrste 
Su komedija, tragedija i drama u užem smislu.

Kompozicija drame 
Idealno zamišljena drama sastoji se od:
 ekspozicije --> 
 zapleta -
 kulminacije --> nastupa kada napetost poraste do tog stupnja da je prijeko potrebno razriješenje, no još nije jasno u kojem smjeru,
 peripetije --> preokret,obrt
 raspleta --> pokazivanje razrješenja svih sukoba i suprotnosti.

Razvoj drame 
Grčka komedija i tragedija imale su presudan utjecaj na razvoj drame u svim europskim književnostima. U srednjem vijeku razvija se poseban tip drame koji nastaje na osnovi crkvenih vjerskih obreda, nazivaju se misteriji, mirakuli i moraliteti, a u našoj književnosti su to prikazanja. U takvim djelima obrađuju se događaji iz Kristovog života ili života pojedinih svetaca i mučenika.
Renesansna komedija slijedi antičku tradiciju. Na nju se naslanja i hrvatski renesansni komediograf Marin Držić. Vrhunac dramske umjetnosti u renesansi vezan je uz stvaralaštvo Williama Shakespearea. 
U razdoblju klasicizma dolazi do ponovnog oživljavanja antičke drame.
Razdoblje romantizma ošto se suprostavlja normama klasicističke drame. Prikazuje se najčešće motiv odmetništva i sukob pojedinca s društvom.
U 20. stoljeću javlja se teatar apsurda. U takvim dramama, koje se odupiru tradiciji europske drame, razvija se težnja da se iskaže izgubljenost, osamljenost, tjeskoba i strah modernog čovjeka (E. Ionesco, S. Beckett).

Poveznice 
 Scenska umjetnost
 Kazalište po državama
 Popis glumaca
 Popis redatelja
 Povijest kazališta
 Drama u odgoju

 
Književnost
Žanrovi
Autobiografija

Autobiografija je oblik biografije, koji se piše u prvom licu jer osoba piše o samom sebi. Naravno kako mnogi koji danas pišu autobiografije nemaju književnog dara, često su na projektima autobiografija angažirani i drugi ljudi, ali forma se ne mijenja bilo da na knjizi radi jedan čovjek ili njih više.

U historiji se ovaj oblik pojavio s Ispovijestima sv. Aurelija Augustina, koji je kasnije slijedio i Jean-Jacques Russeau.

Poseban oblik autobiografije su memoari, gdje naglasak nije na faktografiji, nego na uspomenama, osjećajima, sjećanjima.

Relevantni članci 
 Književnost
 Biografija

 
Književni rodovi i vrste
Katolička crkva (razvrstavanje)

Katolička crkva je naziv koji se koristi za razne kršćanske vjerske zajednice. Od njih je najpoznatija i najveća Rimokatolička crkva, pa se izraz Katolička crkva često koristi kao sinonim za nju.

Uz nju postoje i Katoličke crkve istočnog obreda, koje priznaju papin primat (v. Grkokatolička crkva).

Osim nje se katoličkom crkvom naziva i Ortodoksna katolička apostolska istočna crkva, odnosno u širem smislu Istočna pravoslavna crkva.

Mnoge druge vjerske zajednice se također nazivaju "katoličkim", iako njihov nauk nije katoličanstvo u užem smislu.

Povezano 
 Katoličanstvo (razvrstavanje)
 Rimokatolička crkva (razvrstavanje)
Kralj

Kralj je najčešći naziv za monarha, odnosno poglavara države koje su po svom uređenju monarhije. Ukoliko je kralj ženskog spola za njega se, kao i za suprugu kralja, koristi izraz kraljica.

Povezano 
 Car
 Knez

 
Titule