22-a de septembro

La 22-a de septembro estas la 265-a tago de la jaro (la 266-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 100 tagoj restas.

Je la 22-a de septembro okazis, interalie:

Eventoj 
 66: Romia imperiestro Nerono formigis Legion
 530: Bonifaco la 2-a iĝis papo
 967: Venka batalo de la pola princo Mjeŝko la 1-a kun saksa grafo Wichmann la 2-a kaj Volinanoj (insulo proksima al Kamień Pomorski) - hegemonio de Piastoj super Okcidenta Pomerio komencita
 1236: Malvenko de Livonia Ordeno en la batalo de Šiauliai (Ĵemajtio) - 50-60 kavaliraj ordenanoj morfalis, 2700 neniam revenis
 1411: Ordeno de germanaj kavaliroj transdonis al poloj Rypin, kiu revenis al Pollando
 1503: Pio la 3-a iĝis papo
 1575: Rudolfo la 2-a iĝis reĝo de Ĉeĥio, ceremonie kronita en la Katedralo de Sankta Vito
 1692: Oni ekzekutis lastajn personojn el inter 20 kondamnitoj al morto dum ĉasado de la sorĉistinoj en Salem en Nov-Anglio
 1735: Westminster: Robert Walpole translokiĝis en 10 Downing Street - sidejo de la brita registaro
 1761: Georgo la 3-a kroniĝis kiel reĝo de Britio
 1792: Komenco de Unua Franca Respubliko kaj la "erao de la francoj", t.e. unua tago de la nova Franca respublika kalendaro, kiu ekvalidis oktobre 1793
 1804: Jean Jacques Dessalines proklamis sin unua imperiestro de Haitio
 1823: Esoterismo: Morono supozeble kondukis Joseph Smith al kaŝtrezoro de oraj platoj
 1848: Lajos Kossuth revokis hungarajn soldatojn servantajn eksterlande en la proklamo nome de Tutlanda Patrujdefenda Komisiono
 1851: Oni fondis fortikaĵon Des Moines en la usona subŝtato Iovao
 1859: Karl Theodor Robert Luther malkovris asteroidon Mnemozino
 1862: Usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters malkovris asteroidon Eŭridiko kaj samtage de 1878 - Ismene
 1862: Usona prezidento Abraham Lincoln anoncis Emancipigan Proklamon nuligantan sklavecon en la teritorio de ribelintaj Konfederaciitaj Ŝtatoj de Usono
 1866: Milito de la Trilanda Alianco: paragvaja armeo sub komando de diktatoro Francisco Solano López frakasis argentinan-brazilan-urugvajan armeon en la Batalo de Kurupaitio, (Paragvajo)
 1867: En Bogoto fondiĝis Nacia Universitato de Kolombio
 1869: Opero La rejna oro, el la ciklo La ringo de la Nibelungo, de Richard Wagner havis sian premieron en Munkeno
 1878: Rusa Akademio de Teatraj Artoj estis fondita en Moskvo
 1892: Franca astronomo Auguste Charlois malkovris asteroidon Devosa
 1896: Reĝino Viktoria iĝis - post sia avo - la plej longe reganta brita monarko
 1906: En Atlanta, usona subŝtato Georgia, okazis tumulto fone de raso - ne malpli ol 27 personoj pereis
 1908: Bulgario proklamis sendependecon (de Otomana Imperio)
 Unua Mondmilito
 1914: Sur Norda Maro germana U-9, unu el 329 submarŝipoj, sinkigis 3 britajn krozoŝipojn - ĉ. 1450 viktimoj; germana krozoŝipo SMS Emden pripafis britajn instalaĵojn en la barata haveno Madraso
 1915: Francoj komencis ofensivon en Ĉampanjo; en Lille germanoj pafekzekutis 5 francajn konspirantojn
 1922: Dua Pola Respubliko: Civitana Komitato de Gas-Defendo fondita
 1927: Latvio: Pola Teatro komencis agadon en Rigo
 1932: Sauda Arabio kreita el du regionoj Naĝdo kaj Heĝazo
 1933: Realigante politikon de "unuformigo", germana ministro de propagando Joseph Goebbels kreis Regnan Kulturejon de Tria Regno – celantan esti ilo de naci-socialisma kulturpolitiko
 1937: Kadre de Ukraina Soveta Socialisma Respubliko estis establitaj Ĥmelnicka provinco, Poltava provinco, Ĵitomira provinco kaj Mikolajeva provinco
 1938: Granda uragano en Nov-Anglio (de la 10-a ĝis la 22-a de septembro) mortigis 632 - 800 personojn
 1938: Ĝenerala striko okazis en Ĉeĥoslovakio por protesti kontraŭ koncesiojn al Germanio, kio rezultigis falon de la registaro de Milan Hodža kaj starigon de provizora registaro; atako kontraŭ doganejo en Hnanice fare de tricent homoj - nur 12 membroj de la Financa Gvardio kaj 5 membroj de la Ŝtata Defenda Gvardio defendis la doganan oficejon 
 Dua Mondmilito
 1939: 6-a tago de la Soveta invado en Pollandon (pli da eventoj): en Bresto okazis komuna germana-rusa militista parado de Wehrmacht kaj la Ruĝa Armeo okaze de transdono de la urbo de la germanaj taĉmentoj al la soveta armeo; Ruĝa Armeo okupis post du tagoj Grodnon, kie ĝi komencis pafekzekuti ĉirkaŭ 300 soldatojn, policanojn kaj civilulojn kune kun brigada generalo Józef Olszyna-Wilczyński (ankaŭ dispremis per tankoj) — (septembre mortfalis 5 polaj generaloj); dum bataloj en la arbaro de Augustów apud Kodziowce retiriĝanta rezervistara regimento de kavalerianoj detruis 22 sovetajn tankojn — la plej granda venka batalo kontraŭ enirantaj taĉmentoj de Ruĝa Armeo; en Złoczów NKVD pafekzekutis nokte de la 21-a/22-a 10 polajn policanojn kaj urboficistojn; Batalo de Lvovo: Lvovo kapitulacis - sovetianoj, malgraŭ interkonsentitaj kondiĉoj de kapitulaco, arestis polajn oficirojn kaj poste murdis ilin en Katin (kun ĉ. 22 mil polaj oficiroj), prezidento de la urbo estis arestita kaj malliberigata ĝis 1941; komandantoj de soveta armeo informis, ke ĝis tiu ĉi tago oni enprizonigis 120 000 polajn soldatojn; en Vilno aperis en belorusa lingvo "Vilenskaja Pravda"; en Moskvo komuna germana-soveta komuniko de registaroj pri la demarkacia linio tra Pollando verdiktis: Lublinio kaj parte varsovia vojevodio restas sovetflanke; Rigo: registaro de Latvio konsideris polan diplomatiejon neekzistanta; nombro de internigitaj en Rumanio polaj soldatoj kaj oficiroj kreskis ĝis 20 845 personoj
 22-a tago de germana-pola milito (kompletigaj tag-eventoj): batalo de Łomianki — lasta batalo kadre de la batalo de Bzura — poloj atakis la 8-an germanan armean korpuson, mortfalis pola brigada generalo gvidanta atakon per bajonetoj Mikołaj Bołtuć, kies edzino ne konsentis germanan honoradon dum la entombigo, kaj diviziaj komandantoj: de infanterio diplomita kolonelo Tadeusz Parafiński kaj de malpeza artilerio majoro Leszek Lubicz-Nycz; Militkrimoj: Aranĝo T4 komencita - la unua el amasa serio da ekzekutoj en Arbaro Szpęgawski apud Starogard Gdański - 88 pacientoj de psika malsanulejo en Kocborów estis murditaj; apud Sochaczew kontraŭ ĉirkaŭ 50 polaj militkaptitoj - la soldatoj de bataliono de la Nacia Defendo de Bydgoszcz, krome germanaj soldatoj kaj policoj pafmortigis en Pułtusk ĉirkaŭ 80 judojn kaj en 5 aliaj lokoj 58 personojn, en tio ne malpli ol 12 sileziajn ribelintojn de malliberejo en Cieszyn; en Urycz (nun en Lviva provinco) kontraŭ 73-100 polaj militkaptitoj, vivbruligitaj en garbejo fare de soldatoj de Wehrmacht kun helpoj de ukrainaj naciistoj — dum la germana invado okazis ĉiutage 15 amasaj ekzekutoj; Hitler venis apud Varsovion, al antaŭurbo Praga, kie li per lorno rigardis batalojn — ĉi-tage mortfalis germana generalo barono Werner von Fritsch; germana 8-a Armeo rabe forveturigis al Tria Regno ĝis tiu ĉi tago 1 269 vagonojn kun diversaj varoj 
 1940: Germana okupado de Pollando: al koncentrejo en Aŭŝvico alvenis la dua transporto de enprizonigitoj de Varsovio; germana operaco de deportado de poloj el la distrikto Żywiecki al Ĝenerala Gubernio komenciĝis - ilian lokon okupis germanaj setliĝantoj; Japana armeo invadis Vjetnamion; Batalo de Anglio: pola Skadro 303 pafalterigis la 100-an germanan aviadilon
 1941: Komandantaro de la Pola Armeo en Sovetunio anoncis volontulan soldatigon; de Varsovio al la Koncentrejo Ravensbrück foriris transporto de 274 virinoj; sensukcesa germana-finna operaco celinta konkeri sovetan havenon Murmansko finiĝis; germanaj regopovoj ordonis krei en Lublin koncentrejon por 50 mil personoj (t.e. Majdanek)
 1942: Operaco Reinhardt: germanoj pafmortigis ĉirkaŭ 200 judojn de vilaĝo Serokomla (proksime al Łuków); likvido de geto en Częstochowa komenciĝis - helpe de ukrainoj kaj latvoj, sub gvido de kapitano de Ordnungspolizei germanoj deportis 40 mil judojn al koncentrejoTreblinka (malsanulojn, malfortulojn kaj rezistemajn oni pafmortigis surloke)
 1943: Gestapo sendis al Koncentrejo Mauthausen-Gusen 139 polojn kaj en Kolonia Małkowska kune kun ĝendarmoj pafmortigis 8 personojn; ses britaj etaj submarŝipoj atakis en norvega fjordo germanajn kirasŝipojn, kie ili malfunkciigis la plej grandan germanan batalŝipon Tirpitz - ĉiuj britaj ŝipetoj pereis kune kun 9 mortigitoj kaj 6 enprizonigitoj; germana ĝenerala komisaro de Belorusio Wilhelm Kube pereis en atenco en Minsko
 1944: Ribelo de Varsovio (pli da eventoj): batala trairo al Mezurbo de la taĉmentoj defendantajn kvartalon Supra Czerniaków, decidita de iliaj komandantoj pro ekstrema laceco, manko de municio, nutraĵo kaj ankaŭ akvo; senfleksebla defendo de Vistul-bordo — plena evakuo ne sukcesas, nur 94 personoj estis transportitaj per boatoj (kelkiuj sukcesis tranaĝi); soveta aviado kaj artilerio pripafas lokojn defendatajn de germanoj: unu stacidomon, aviadilejon kaj citadelon; laŭ ordono de Vjaĉeslav Molotov polaj stalinistoj preparas Tezojn por propagando pri la varsovia ribelo — enmanigitaj jam la 25-an de septembro — kie interalie oni konstatis, ke la Popola Gvardio kaj poste la Popola Armeo estis solaj organizaĵoj, kiuj batalis kontraŭ germanoj, kaj la ribelo de Varsovio estis kaŭzita ne de la milita devo, sed laŭ intereso de "malprogresaj elementoj"; Dua soveta okupado de Pollando: komunista Pola Komitato de Nacia Liberigo subskribis respublikanan pakton kun Litova Soveta Socialisma Respubliko — sekve de tio komunistoj devige deportis polojn de antaŭaj Orientaj Limregionoj; Ruĝa Armeo konkeris Talinon; sovetiaj kaj rumanaj trupoj atakis la areon de Turda, kion la hungara armeo povas forpeli nur helpe de germanaj kirasitaj fortoj
 1947: Dua soveta okupado de Pollando: en Szklarska Poręba komenciĝis kunsido de 9 komunistaj partioj dum kiu oni voĉdonis ekeston de Informa Buroo de Kominformo kun planata sidejo en Beogrado
 1948: Ligo de Arabaj Ŝtatoj unuflanke estigis en Gaza Sektoro palestinan registaron, kun muftio de Jerusalemo fronte, proklamante sendependecon de la araba parto de Palestino
 1949: Unua nuklea testo en Sovetunio - brita, kanada kaj usona registaroj anoncis registron de atoma eksplodo, kion Moskvo komence neis, sed poste informis, ke la eksperimento okazis la 29-an de aŭgusto
 1949: Polaj astronomoj de Universitato de Adam Mickiewicz en Poznań malkovris asteroidon Posnanio
 1953: Stalinismo: en Pollando finiĝis falsigita de komunistoj proceso kontraŭ false akuzita episkopo Czesław Kaczmarek, torturata dum 2,5 jaroj kaj kondamnita al 12 jaroj de mallibero
 1957: François Duvalier gajnis prezidentan baloton en Haitio iĝante sanga diktatoro
 1959: Telefona interligiteco inter Eŭropo kaj Usono ekfunkciis
 1960: Malio proklamas sin sendependa post disiĝo de la Federacio Malio
 1964: Novjorko: premiero de la muzikalo Violonisto sur la tegmento
 1968: Oni sukcese finis translokigon - sub gvido de pola egiptologo Kazimierz Michałowski - de la templo de Ramseso la 2-a en Abu Simbel
 1974: Unuiĝintaj Nacioj agnoskis Organizaĵon por Liberigo de Palestino kaj ĝian estron Jaser Arafat kiel oficialajn plenrajtigitojn de la palestina popolo
 1975: En San Francisko okazis nesukcesinta atenco kontraŭ prezidento de Usono Gerald Ford
 1976: Aŭstrio: malfermiĝis Shopping City Süd, la plej granda aĉetcentro en Aŭstrio kaj eble en la tuta Eŭropo
 1979: Usona spiona satelito observis super la Hinda Oceano ekbrilon devenantan verŝajne de sekreta nuklea testo farita de Israelo aŭ Sud-Afriko
 1980: Golfa Milito: Iraka-irana milito komenciĝis
 1981: Francio: unua TGV-trajno ektrafikis itinere de Parizo-Liono
 1989: Premiero de la usona televida serio Baywatch
 1989: Internacia Paralimpika Komitato fondiĝis
 1989: Militista Ĉambro de Supera Tribunalo nuligis kondamnon al mortpuno el 1983 kontraŭ Zdzisław Najder
 1989: En Pollando refondiĝis Sendependa Asocio de Studentoj, malfondita dum la milita stato en Pollando - ekvivalento de "Solidareco"
 1991: Manuskriptoj de la Morta Maro unuafoje estis montritaj al la publiko
 1993: Abĥazaj ribelantoj pafalterigis grundiĝantan en Suĥumo kartvelan aviadilon Tu-154B - 106 personoj pereis
 1994: National Broadcasting Company elsendis unuan epizodon de situacia komedio Friends
 1997: La plej granda rusia financa piramido MMM bankrotis — malaperis 1,5 miliardoj da dolaroj
 1997: Pollando: Ĝenerala Armea Prokurejo senkulpigas kolonelon Ryszard Kukliński, kiu malkaŝis agresajn planojn de la Ruĝa Armeo kontraŭ Eŭropo
 1999: En Rjazan (Rusio) oni preventis la kvinan el la serio de bombaj atencoj kontraŭ loĝejoj en Rusio — laŭ parto de opozicio kaj Aleksandr Litvinenko por provoki la duan rusan-ĉeĉenan militon, ĉar la unuan rusoj malgajnis, kaj prezidentigi Vladimir Putin, estron de specialaj servoj
 2004: Usona aventureca televida serio Lost elsendita
 2006: Hassan Nasrallah, gvidanto de la Hizbulaho, proklamis "Dian Venkon" kontraŭ Israelo en la Dua Libana Milito
 2010: 12 personoj pereis kaj pli ol 70 vundiĝis en bomba atenco en irana urbo Mehabad, farita dum defilado en la 30-a datreveno de la eksplodo de iraka-irana milito
 2013: En bomba atenco de sinmortiginto kontraŭ katolika preĝejo en pakistana Peŝavaro 85 personoj pereis kaj 145 estis vunditaj
 2013: Kristandemokrata Unio de Germanio kaj Kristan-Sociala Unio en Bavario sub gvido de kanceliero Angela Merkel gajnis parlamentan baloton en Germanio
 2014: Prezidento de Pollando Bronisław Komorowski funkciigis registaron de Ewa Kopacz
 2015: Usona federacia juĝejo verdiktis, ke aŭtorrajto de Warner/Chappell Music al la teksto de la plej populara anglalingva kanto Happy Birthday to You malvalidas
 2018: Katolikismo
  Papo Francisko vizitas Litovion
 Enkonduka interkonsento inter la Apostola Seĝo kaj Ĉina Popola Respubliko finis la procezon por nomumi katolikajn episkopojn
 2019: Varsovio: solena ŝtata entombigo en Panteono-Maŭzoleo de Senflekseblaj Anatemitaj Soldatoj, 22 viktimoj de komunistaj krimoj, laste identigitaj en la Instituto pri Nacia Memoro el la stalinisma periodo 1946-1954 — laŭ pritakso oni verdiktis kelke da miloj de mortpunoj kaj murdis kun torturoj ĉ. 50 mil personojn
 Invado de Rusio en Ukrainion 
 2022: 211-a tago de la rusa agreso: Pasinttage ukraina aviado 21-foje atakis malamikajn poziciojn, oni paffaligis rusan helikopteron Mi-24, kaj 2 senpilotajn aviadilojn; ukraina artilerio kaj raketaj taĉmentoj faris 280 fajrajn misiojn trafinte 2 komandejojn en Ĥersono, municiejojn kaj radiostacion, sudfronte rusoj perdis 41 soldatojn, 4 tankojn, 12 armeajn veturilojn kaj raketan sistemon Buk; nokte Viktor Medvedĉuk, amiko de Putin, estis liberigita kontraŭ 200 ukrainaj soldatoj, kies signifa parto post brutalaj torturoj trafis almalsanulejoj, kaj kontraŭ laŭvicaj 55 rusaj militkaptitoj — 5 komandantoj de Regimento "Azov" el Mariupolo, kiuj estos internigitaj en Turkio; laŭ Sekureca Servo de Ukranio regopovoj de t.n. Donecka Popola Respubliko instigas infanojn de 13 ĝis 17 jaroj partopreni, akompane de plenkreskuloj, pseŭdoreferendumon; vico de rusoj fuĝantaj antaŭ anoncita mobilizo ĉe la landlimo kun Kartvelio atingas 7,5 km de longeco 
 Mondreago: En Novjorko ĉefoj de diplomatio "konfirmis, ke la ŝtatoj de grupo G7 laboras favore al la helpo al Ukrainio pri nutraĵa kaj energetika sekureco"; NATO deklaris, ke neniam  agnoskos fikciajn referendumojn de Rusio en Donbaso kaj partoj de okupataj Ĥersona provinco kaj Zaporiĵa provinco por ilia aliĝo al Rusio; du armeaj spacoj en Hispanio iĝis alireblaj ekzercocele por 19 ukrainaj armeanoj; Germanio pretas akcepti rusiajn dizertintojn

Naskiĝoj 
 1515: Anna de Kleve, kvara edzino de Henriko la 8-a (Anglio) (m. 1557)
 1552: Bazilo la 4-a Ŝujskij, caro de Rusio, la lasta el Rjurik dinastio, omaĝinta al la pola reĝo Sigismondo la 3-a Vasa dum la Granda Malordo (m. 1612)
 1593: Matthäus Merian, svisa-germana grafikisto kaj eldonisto (m. 1650)
 1601: Anna de Aŭstrio, reĝino de Francio, reĝino de Ludoviko la 13-a (m. 1666)
 1701: Anna Magdalena Bach, dua edzino de Johann Sebastian Bach (m. 1760)
 1741: Peter Simon Pallas, germana zoologo kaj botanikisto (m. 1811)
 1765: Paolo Ruffini, itala kuracisto kaj matematikisto, okupiĝinta pri polinomoj (m. 1822)
 1767: José Maurício Nunes Garcia, brazila klasika komponisto (m. 1830)
 1791: Michael Faraday, brita fizikisto kontribuinta al elektromagnetismo, fundamento de elektrokemio, inventinto de la Bunsen-bruligilo kaj konata de la leĝo de Faraday (m. 1867)
 1829: Maurice Joly, franca advokato kaj ĵurnalisto, konata de la Protokoloj de cionaj saĝuloj (m. 1879)
 1845: Hartmann Grisar, germana-aŭstra historiisto kaj jezuito (m. 1932)
 1863: Alexandre Yersin, franca kuracisto kaj bakteriologo (m.  1943)
 1863: Ferenc Herczeg, hungara verkisto kaj ĵurnalisto, membro de Societo Kisfaludy kaj Hungara Scienca Akademio (m. 1954)
 1867: Márton Balázs, hungara instruisto, etnografo (m. 1948)
 1868: Péter Király, hungara verkisto publikiginta en "Brassói Lapok" (m. 1933)
 1875: Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, litova komponisto, pentristo kaj grafikisto, influinta la arton de Litovio, memorigata de Čiurlionis-muzeo en Kaŭno (m. 1911)
 1876: André Tardieu, ĉefministro de Francio (m. 1945)
 1882: Wilhelm Keitel, germana kampmarŝalo, stabestro, militkrimulo de Wehrmacht, subskribinto de la kapitulaco de Germanio de majo 1945, pendumita pro krimoj kontraŭ la homaro (m. 1946)
 1882: Franz Martin, aŭstra historiisto kaj arkivisto (m. 1950)
 1885: Erich von Stroheim, aŭstri-usona reĝisoro, aktoro kaj produktoro, stelulo de muta filmo (m. 1957)
 1885: Marcell Benedek, hungara verkisto, tradukisto (m. 1969)
 1887: Julia C. Isbrücker, nederlanda esperantistino iniciatinta postmilitan UK 1920, kunfondinta Universalan Ligon, Honora Membro de Universala Esperanto-Asocio kaj de Internacia Centra Komitato, edzino de J. R. G. Isbrücker, tradukistino i.a. de Nova Studo pri la Filozofioj de Rabindranath Tagore kaj Walt Whitman kaj romano Akbar (m. 1971)
 1891: Hans Albers, germana aktoro kaj kantisto (m. 1960)
 1891: Gyula Várhelyi, rumania hungara historiisto, publicisto (m. 1935)
 1893: Hans Leip, germana verkisto, konata de la kanto Lili Marleen (m. 1983)
 1896: Elisabeth Selbert, germana juristino kaj politikistino (m. 1986)
 1896: Zdeněk Štěpánek, ĉeĥa aktoro, reĝisoro kaj dramisto (m. 1968)
 1907: Irén Orosz, rumania hungara ĵurnalistino, verkistino (m. 2001)
 1910: György Faludy, hungara poeto, verkisto, tradukisto (m. 2006)
 1918: Hans Scholl, germana rezistanto kontraŭ naziismo, membro de Blanka Rozo, ekzekutita (m. 1943)
 1918: Henryk Szeryng, meksika violonisto, poligloto, tradukisto de la pola ekzila registaro (m. 1988)
 1920: Henryk Zieliński, pola historiisto, profesoro de la Universitato de Vroclavo (m. 1981)
 1922: Chen Ning Yang, usona Nobel-premiita fizikisto, esploranta malfortajn nukleajn fortojn inter elementaj partikloj
 1927: Bogusław Wolniewicz, pola filozofo kaj logikisto, kreinto de la ontologio de situacio, tradukinto kaj komentisto de Ludwig Wittgenstein, kritikisto de psikanalizo, marksismo kaj fundamentismo (m. 2017)
 1928: József Székely, rumania hungara esploristo pri ĝardenkulturo
 1930: Johannes Neuhardt, aŭstra arthistoriisto, arkeologo kaj apostola protonotaro
 1931: Fay Weldon, brita verkistino (m. 2023)
 1932: Algirdas Brazauskas, prezidento de Litovio (m. 2010)
 1938: Dean Reed, usona kantisto en Sovetunio (m. 1986)
 1942: Karl Heinz Schaeffer, germana farmaciisto kaj prezidanto de Esperanto-Grupo Alena
 1943: Aladár Szilágyi, rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro
 1944: Márta Jakobovits, rumania hungara ceramikistino
 1958: Andrea Bocelli, itala opera kantisto, tenoro, komponisto, blindiĝinta
 1959: Viktor Pajuk, ukraina instruisto kaj tradukisto, kunfondinto de Ukrainia Esperanto-Asocio, ĉefdelegito de Universala Esperanto-Asocio, kompilanto de ukrainlingva Esperanta antologio, kunlaboranto de "Monato", vikipediisto, prezidanto de Esperanto-Societo de Ĉikago, redaktoro de novaĵbulteno "Saluton!"
 1962: Nándor Bárdi, hungara historiisto, kunlaboranto de Mez-Eŭropa Instituto
 1965: János Bing, hungara vinkomercisto, artaĵkolektisto kaj aktoro (n. 1883)
 1967: Erzsébet B. Fülöp, rumania hungara aktorino
 1969: Pavel Kolobkov, soveta spada skermisto kaj plurfoja olimpikisto
 1970: Barbara Albert, aŭstra verkistino kaj reĝisorino
 1977: Géza Asztalos, hungara aktoro de la Ŝtata Teatro Csiky Gergely de Temeŝvaro
 1977: Erwin Gáll, rumania hungara arkeologo
 1979: Roberto Saviano, itala verkisto kaj ĵurnalisto
 1987: Orsolya Láng, rumania hungara poetino, fotistino

Mortoj 
 530: Felikso la 4-a, katolika papo, sanktulo
 1253: Dōgen, japana bikŝuo, fondinto de la budhisma skolo sōtō de zeno (n. 1200)
 1253: Venceslao la 1-a, reĝo de Ĉeĥio el dinastio Prĵemislidoj (n. 1205)
 1345: Henriko Plantaĝeneto, angla grafo, nepo de Henriko la 3-a, kontribuinta al desurtronigo de Eduardo la 2-a (n. 1281)
 1457: Petro la 2-a, duko de Bretonio (n. 1418)
 1482: Filiberto la 1-a de Savojo, duko de Savojo kaj Piemonto (n. 1465)
 1520: Selim la 1-a, sultano de Otomana Imperio, konkeristo (n. 1470)
 1539: Guru Nanak, fondinto kaj guruo de sikismo, la unua el dek majstroj de la religio, kiu ligas islamon kun hinduismo (n. 1469)
 1554: Francisko Vázquez de Coronado, hispana konkeranto, malkovrinto de Nov-Meksikio, Arizono, Koloradio kaj Kansaso (n. 1510)
 1566: Johannes Agricola, germana humanisto kaj protestanta reformisto komencinta disputon pri antinomismo (n. 1494)
 1691: Johano Georgo la 3-a (Saksio), germana princelektisto kaj regna marŝalo (n. 1647)
 1752: Péter Apor, hungara magnato kaj historiisto (n. 1676)
 1768: Inocențiu Micu-Klein, episkopo de rumana grek-katolika eklezio, iniciatinto de la movado skolo de Transilvanio, reprezentanto de la rumana nacia renaskiĝo (n. 1692)
 1774: Klemento la 14-a, papo, franciskano, teologo (n. 1705)
 1776: Nathan Hale, usona kapitano de la Kontinenta Armeo dum Usona Revolucio, unua spiono kaj nacia heroo (n. 1755)
 1797: Christiane Becker-Neumann, germana aktorino (n. 1778)
 1814: August Wilhelm Iffland, germana aktoro kaj dramisto (n. 1759)
 1826: Johann Peter Hebel, germana verkisto, parlamentano (n. 1760)
 1828: Ŝaka, tribestro kaj ŝtatestro de zuluoj, unuigintoj de la triboj, murdita (n. ĉirkaŭ 1787)
 1837: William George Horner, brita matematikisto patentiginta zootropon (n. 1786)
 1848: James Dunlop, aŭstralia astronomo, esplorinto de duoblaj steloj (n. 1793)
 1859: Sámuel Prepelitzay, hungara advokato, teatromecenato (n. 1790)
 1873: August Breithaupt, germana mineralogo (n. 1791)
 1883: Ferdinand Breunung, germana komponisto, dirigento kaj pianisto (n. 1791)
 1893: Mózes Berde, hungara advokato kaj politikisto (n. 1815)
 1902: József Bokor, hungara aktoro (n. 1838)
 1906: Oscar Levertin, sveda simbolisma verkisto, profesoro (n. 1862)
 1912: Győző Gyárfás, hungara inĝeniero pri ŝosekonstruado (n. 1855)
 1914: Alain-Fournier, franca verkisto (n. 1886)
 1921: Ivan Vazov, bulgara verkisto, historiisto, politikisto, enestanta en Nova Esperanta Krestomatio kaj Tutmonda Sonoro (n. 1850)
 1932: Saxton Payson, usona operkantisto, Esperanto-verkisto kaj tradukisto, prezidanto de Esperanto-Asocio de Norda Ameriko (n. 1842)
 1938: Tamás Emőd, hungara poeto, ĵurnalisto, verkisto (n. 1888)
 1949: Sam Wood, usona filmreĝisoro (n. 1883)
 1956: Frederick Soddy, angla Nobelpremiita kemiisto, kreinto de la nocio izotopo (n. 1877)
 1969: Aleksandras Stulginskis, prezidento de Litovio (n. 1885)
 1970: Janko Alexy, slovaka eldonisto, pentristo kaj verkisto (n. 1894)
 1976: Nazarena Caruana, malta esperantisto, kunfondinto de Malta Esperanto-Societo (n. 1935)
 1985: Axel Springer, germana eldonisto kaj ĵurnalisto, fondinto de eldona konzerno (n. 1912)
 1988: Rezső Sugár, hungara komponisto kaj profesoro (n. 1919)
 1989: Irving Berlin, usona komponisto kaj kantaŭtoro (n. 1888)
 1989: István Lakatos, rumania hungara muzikhistoriisto (n. 1895)
 1990: Gizella B. Fejér, rumania hungara tradukistino (n. 1922)
 2003: Armand Pien, belga televida veterprognostisto (n. 1920)
 2007: Marcel Marceau, franca aktoro (n. 1923)
 2013: Álvaro Mutis, kolombia poeto, romanisto kaj eseisto (n. 1923)
 2019: Sándor Sára, hungara reĝisoro kaj kameraisto (n. 1933)
 2022: Jorge Fons, meksika filmreĝisoro (n. 1939)
 2022: Edward Mosberg, pola judo travivinta holokaŭston (n. 1926)
 2023: Giorgio Napolitano, prezidento de Italio 2006-2015 (n. 1925)

Specialaj tagoj kaj festoj 
 Festoj kaj rememoroj en Katolika Eklezio:
 Sankta Fokas, kristana sanktulo
 Teba legio: Maŭrico, sanktulo
 Emmeram el Ratisbono, franca sanktulo, martiro
 Tomás de Villanueva, hispana aŭgustenano, ĉefepiskkopo de Valencio
 Nacia tago en Malio: proklamo de la sendependeco (1960)
 Monda Tago sen Aŭtomobilo

Tagoj de semajno 
La 22-a de septembro estas (laŭ gregoria kalendaro):

 Dimanĉo en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;
 Lundo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098;
 Mardo en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099;
 Merkredo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
 Ĵaŭdo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
 Vendredo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
 Sabato en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096.

 
Almanako
22
09
0922