Akademio de Esperanto

La Akademio de Esperanto (AdE) estas sendependa lingva institucio, kies tasko estas konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon.

Oni ne konfuzu ĝin kun la Akademio Literatura de Esperanto (ALE).

Historio 
La Akademio de Esperanto estis fondita en 1905 dum la unua Universala Kongreso de Esperanto iom modelite laŭ Franca Akademio, laŭ propono de L.L. Zamenhof, sed tiam sub la nomo "Lingva Komitato". La nomon "Akademio de Esperanto" portis unue supera komisiono de la Lingva Komitato.

En 1948 la Lingva Komitato kaj ĝia Akademio kunfandiĝis en unu solan korpon nomatan "Akademio de Esperanto".

Sekcioj 
La Akademio enhavas Sekciojn, kiuj prizorgas diversajn lingvajn kampojn de la Akademia laboro. La Sekcioj ne estas fiksitaj, sed estas kreataj laŭbezone. Ĉiun Sekcion gvidas Direktoro. Ĉiu akademiano povas aparteni al pluraj Sekcioj, laŭ siaj interesoj.

Ekzistas jenaj Sekcioj: Faka Lingvo, Gramatiko, Ĝenerala Vortaro, Literaturo, Prononco, Kontrolado de lerniloj, Lingva Konsultejo kaj Interkonsilejo.

La Akademio havas ankaŭ Komisionojn, kiuj plenumas diversajn ne-lingvajn taskojn. Ekde oktobro 2013 ekzistas du Komisionoj: pri Historio de la Akademio de Esperanto kaj pri Homaj nomoj.

Ĉiu Sekcio kaj Komisiono estas gvidata de Direktoro.

Lingva Konsultejo 
La Akademio en 1999 starigis komisionon, kiu en 2007 iĝis Sekcio Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto, al kiu povas turni sin ĉiu Esperanto-uzanto pri difinitaj lingvaj demandoj por ricevi konsilon aŭ rekomendon. Ekde decembro 2011 la Lingva Konsultejo publikigas elektitajn respondojn.

Stefan Maul (ekde 1999), Boris Kolker (ĝis 2010) kaj Alexander Shlafer (2010-2019) sinsekve servis kiel direktoroj de la Lingva Konsultejo.

La nuna direktoro estas Cyril Robert Brosch (ekde 2019).

Decidoj kaj rekomendoj 
 Naŭa Oficiala Aldono al la Universala Vortaro (2007)
 Pri apartaj teknikaj bezonoj rilate al niaj alfabeto kaj ortografio (2007)
 Pri landnomoj (1974, 1985, 1989, 2003)
 Pri derivaĵoj de komun/a: komunumo, komunaĵo, komuno (1990)
 Rekomendoj pri propraj nomoj (1989)
 Akademio pri pasivaj participoj (1967 kaj 1989)
 Esprimo de la aganto en komplementa funkcio (1986)
 Pri niaj alfabeto kaj ortografio (1982)
 Pri la vorto “po” (1974, aktoj II, p. 48)
 Pri kelkaj misuzoj (1973, aktoj II, p. 68)
 Pri la refleksivo (1971, aktoj II, p. 47-48)
 Enketo kaj decidoj pri la Vortfarado (1967, aktoj I)

Membraro 
La Akademio konsistas principe el 45 membroj, kiuj estas elektataj por periodo de 9 jaroj. Kandidato al membreco devas esti proponita de almenaŭ kvin ekzistantaj akademianoj reprezentantaj almenaŭ tri malsamajn lingvojn. Kutime temas pri renomaj esperantologoj, Esperanto-pedagogoj aŭ verkistoj. Eminentaj personoj povas esti nomumitaj "korespondaj membroj" de la Akademio. La nuna prezidanto estas Probal Dasgupta el Barato (ekde 2016). Antaŭaj prezidantoj  de Akademio estis Johannes R.C. ISBRUCKER (Nederlando, 1948-1963), Gaston WARINGHIEN (Francio, 1963-1979), William AULD (Britio, 1979-1983), André ALBAULT (Francio 1983-1995), Werner BORMANN (Germanio, 1995-1998), Geraldo MATTOS (Brazilo 1998-2007), John WELLS (Britio, 2007-2013), kaj Christer KISELMAN (Svedujo, 2013-2016).

konsisto 

En 2022 finiĝis la vica elekto de triono de la membroj de la Akademio. La Akademio de Esperanto konsistas post tiu elekto el jenaj personoj:

 D-ro Javier Alcalde
 S-ino Tatjana Auderskaja
 BAK Giwan
 D-ro Marc Bavant
 Hans Becklin
 D-ro Cyril Robert Brosch
 Prof. Duncan Charters
 D-ro Renato Corsetti
 Prof. Probal Dasgupta
 Simon Davies
 Mariana Evlogieva
 Prof. Grant Goodall
 Edmund Grimley Evans
 D-ro Nikolao Gudskov
 S-ino Maritza Gutiérrez González
 S-ro Hirotaka Masaaki
 Prof. Jesper Lykke Jacobsen
 Ruth Kevess-Cohen
 D-ro Boris Kolker
 S-ro Markos Kramer
 Prof. Erich-Dieter Krause
 Prof. Jouko Lindstedt
 Prof. Liu Haitao
 D-ro François Lo Jacomo
 S-ino Anna Löwenstein
 Vilhelmo Lutermano
 Ahmad Reza Mamduhi
 MAO Zifu
 S-ro Valentin Melnikov
 Georgi Mihalkov
 S-ro Lee Miller
 Prof. Carlo Minnaja
 S-ro Paŭlo Moĵajev
 S-ro Brian Moon
 Marc van Oostendorp
 Tim Owen
 Paul Peeraerts
 S-ino Barbara Pietrzak
 Fernando Pita
 D-ro Giridhar Rao
 D-ro Orlando Raola
 Nicola Ruggiero
 D-ro Alexander Shlafer
 Prof. Amri Wandel
 S-ro Bertilo Wennergren

Estraro 
La estraro de la Akademio de Esperanto konsistas (ekde 2019) el:
 Probal Dasgupta, prezidanto,
 Brian Moon, vicprezidanto,
 Bertilo Wennergren, vicprezidanto,
 François Lo Jacomo, sekretario.

Sekcioj 
Kiel direktoroj de sekcioj kaj komisionoj estis elektitaj en 2016:
 Orlando Raola, Faka Lingvo
 Sergio Pokrovskij, Gramatiko
 Markos Kramer, Ĝenerala Vortaro
 Anna Löwenstein, Kontrolado de lerniloj
 Alexander Shlafer, Lingva Konsultejo
 Paul Gubbins, Literaturo
 Probal Dasgupta, Prononco
 Carlo Minnaja, Komisiono Historio de AdE
 Nguyễn Xuân Thu, Komisiono pri homaj nomoj

Iamaj membroj

Vivantaj 

 D-ino Perla Ari-Martinelli
 D-ro Aŝvinikumar
 S-ro Marc Bavant (reeniris la Akademion en 2016)
 S-ro Gersi Alfredo Bays
 S-ro Gerrit Berveling
 S-ro Marek Blahuš
 S-ro Jorge Camacho
 S-ro André Cherpillod
 S-ro Rudolf Fischer
 S-ro Tulio Flores
 S-ro Miguel Gutiérrez Adúriz (Liven Dek)
 S-ro Gbeglo Koffi
 D-ino Katalin Kováts
 S-ro Harri Laine
 S-ro Ma Young-tae
 S-ro Carmel Mallia
 D-ro Aleksandr Melnikov
 S-ro Sergej Pokrovskij
 Prof. Otto Prytz
 S-ro Flavio Rebelo
 D-ro Tsvi Sadan
 S-ro Trevor Steele
 S-ro Saka Tadasi
 Prof. Humphrey Tonkin
 S-ro Usui Hiroyuki
 Prof. John C. Wells
 S-ro Xie Yuming

Forpasintaj 

 S-ro Benczik Vilmos
 D-ino Marjorie Boulton
 S-ro Dao Anh Kha
 S-ro Michel Duc Goninaz
 S-ro Paul Gubbins
 S-ro Ottó Haszpra
 S-ro Li Shijun
 S-ro Nguyễn Xuân Thu
 S-ro Baldur Ragnarsson
 S-ro Francisko Simonnet
 Prof. Mauro La Torre
 S-ro Yamasaki Seikô

Kritikoj

Literaturo 

 Christer Kiselman, Akademio de Esperanto fronte al novaj taskoj (PDF), 2015, en: , en: Esperantologio/Esperanto Studies, Nova serio - new series 1 (9), 2021, eld. Mondial - Centro de Esploro kaj Dokumentado (CED), ISBN 9781595694096 - ISSN 1311-3496 pritraktas interalie farindaĵojn kaj eblajn estontajn projektojn.
 Carlo Minaja, Historio de la Akademio de Esperanto, Milano, 2018, 314 paĝoj, eld.IEF, ISBN/ISSN 9788896582237

Vidu ankaŭ 
 Akademia Dokumentaro
 Laŭro de la Akademio de Esperanto

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Retejo de la Akademio de Esperanto
 Konsultejo de la Akademio
 Vortaro de la Akademio
 La Akademio distancigas sin de seksismo

Akademioj