alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Julijanski datum

Julijanski dan ili Julijanski dan broj (Julian Day Number, skraćeno JDN na engleskom) je (cijeli) broj dana koji je prošao od ponedjeljka, 1.1. 4713. godine pne. u proleptičkom julijanskom kalendaru . Taj dan se broji kao Julijanski dan nula. Tako je svaki broj djeljiv sa 7 ponedjeljak. Također se mogu koristiti negativne vrijednosti. Danas (po UTC) vrijednost je .

Julijanski datum (JD) je broj dana (s decimalnim razlomcima dana) koji su prošli od 12 (podneva) po srednjem greenwhickom vremenu (UT or TT) tog dana. Zaokruživanjem najbližeg cijelog broja daje broj julijanskog dana. Trenutna vrijednost je .

Brojevi julijanskih dana se mogu smatrati vrlo jednostavnim kalendarom, pri čemu je kalendarski datum ništa drugo do cijeli broj. To je korisno za reference, računanja i konverziju. Sistem julijanskih dana su uveli astronomi da bi koristili jedinstveni sistem datuma koji se može koristiti u različitim kalendarima te kako bi sjedinili različite historijske kronologije. Osim izbora nulte točke i imena, julijanski dan i julijanski datum nemaju veze s julijanskim kalendarom.

Eksterni linkovi 
(na engleskom):
 Article 'Julian Day Numbers' by Peter Meyer
 U.S. Naval Observatory Julian Date Converter 
 Julian Day and Civil Date calculator 
 U.S. Naval Observatory Time Service article on Modified Julian Date
 U.S. Naval Observatory current MJD service 
 MJD explanation (18 bits for dates)
 Peter Baum's date algorithms cover Rata Die
 Outlines of Astronomy by John Herschel
 International Astronomical Union Resolution 1B: On the Use of Julian Dates 
 Calendrica 
 Another Julian Day calculator with conversions to many other calendars  valid from 1 January 100 proleptic Gregorian calendar
 Open-source date conversion software

Kalendari
Kalendari
Joseph Justus Scaliger

Joseph Justus Scaliger (1540 - 1609) je francuski lingvist.

Odrastao je kao deseto dijete i treći sin slavnog italijanskog naučnika Juliusa Caesara Scaligera. Otac ga je podučio latinskom, a na pariškom Univerzitetu je ovladao grčkim, hebrejskim i arapskim jezikom.

Nakon posjete Italiji, otišao je na put po Engleskoj i Škotskoj, gdje je postao kalvinist, a poslije je sudjelovao u hugenotskim ratovima. Poslije se bavio naučnim radom u Ženevi i Leydenu, pri čemu se posebno ističe kritičkim izučavanjem i izdanjima klasičnih antičkih pisaca.

Njegovo najvažnija djelo su De amendatione temporum (1593) i Thesaurus temporum (1606) u kojima je udario temelje suvremenoj historijskoj kronologiji, kao i uvođenju proučavanja Asiraca, Babilonaca i drugih drevnih naroda u historiografiju Starog vijeka, dotada rezerviranu isključivo za antičku Grčku i Rim.

U Leydenu se također istakao žestokom polemikom protiv katoličkih jezuita.

Scaliger, Joseph Justus
Scaliger, Joseph Justus
Asellus Primus

Theta Boötis (θ Boo / θ Boötis) je zvijezda u sazviježđu Boötes. Također ima tradicionalno ime Asellus Primus i Flamesteedovu oznaku 23 Boötis.

Theta Boötis ima vidljivu veličinu +4.04 i pripada spektralnoj klasi F7V. Nalazi se otprilike 47 svjetlosnih godina od Zemlje. Od oko 4300. pne. do oko 3942. pne. bila je najbliža zvijezda nebeskom sjevernom polu koja se mogla vidjeti golim okom, iako je bila predaleko i preslabog sjaja da bi se smatrala polarnom zvijezdom.

U blizini postoji susjedna zvijezda 11. veličine udaljena 70 sekundi. To je patuljak klase M2.5 koji je od nje odijeljen s otprilike 1000 AJ. Nije sigurno jesu li njih dvije vezane gravitacije, ali imaju slično gibanje te je vjerojatno da te dvije zvijezde dijele zajedničko porijeklo.

Vanjske veze 
 Theta Bootis  by Professor Jim Kaler.
 ARICNS 

Zvijezde
Deklinacija (astronomija)

Deklinacija je jedna od koordinata (uz rektascenziju) kojima se definira položaj objekta na nebu u ekvatorijalnom koordinatnom sistemu.

Deklinacija opisuje otklon objekta od nebeskog ekvatora. Izražava se od +90° do -90°.

Veze 
 Rektascenzija
 Nebeski ekvatorijalni koordinatni sistem

Vanjske veze 
 Hrvatska enciklopedija (LZMK): Deklinacija
 Encyclopædia Britannica: Declination
 Astronomija BiH: Deklinacija 

Nebeski koordinatni sistem
Ugao
46. vijek pne.

(47. vijek pne. - 46. vijek pne. - 45. vijek pne. - drugi vijekovi)

(6. milenijum pne. - 5. milenijum pne. - 4. milenijum pne.)

 Nastanak naselja Chirokitia

5. milenijum pne.
45. vijek pne.

(46. vijek pne. - 45. vijek pne. - 44. vijek pne. - ostali vijekovi)

(6. milenijum pne. - 5. milenijum pne. - 4. milenijum pne.)

 cca. 4500. pne. – Civilizacije Suse i Kiša u Mezopotamiji i Kuzistanu (v. Sialk)

5. milenijum pne.
Sotički ciklus

Sotički ciklus ili kanikularni period je naziv za period od 1461 drevnih egipatskih godina odnosno 1460 julijanskih godina. Za vrijeme sotičkog ciklusa godina od 365 dana gubi dovoljno dana da bi na kraju ciklusa ponovno koincidrala s helijakalnim uzdizanjem zvijezde Sirius (koju su drevni Grci nazivali Sothis).

Drevni Egipat
Ussher-Lightfoot kalendar

Ussher-Lightfoot Calendar je kronologija historije svijeta iz 17. vijeka koju je na temelju tumačenja citata iz Biblije napravio James Ussher, anglikanski nadbiskup Armagha (u današnjoj Sjevernoj Irskoj). Kronologija, prvi put objavljena godine 1650, je poznata kao izvor koji citiraju mnogi današnji kreacionisti kako bi ustvrdili da je Bog stvorio svijet 4004. godine pne..

Kronologija je ime dobila po Ussheru, kao i po Johnu Lightfootu, koji je objavio sličnu kronologiju godine 1642–1644. Za naziv se, međutim, može reći da je pogrešan, s obzirom da je kronologija temeljena na djela Usshera, a ne Lightfoota koji je kasnije bio vicekancelar univerziteta u Cambridgeu. Ussherovo djelo, poznato pod nazivom Annales veteris testamenti, a prima mundi origine deducti (Anali Starog Zavjeta, zajključeni na osnovu prvih početaka svijeta), je bio njegov doprinos dugotrajnoj teološkoj debati o starosti Zemlje. To pitanje je zaokupljalo mnoge kršćanske učenjake kroz vijekove. Ussher je zaključio da je prvi dan Stvaranja počeo u sumrak prije nedjelje 23.10. godine 4004. pne. u proleptičkog julijanskog kalendar, u blizini jesenske ravnodnevnice, dok je Lightfoot na sličan način zaključio da je Stvaranje otpočelo u sumrak u blizini jesenske ravnodnevnice, ali godine 3929. pne..

Ussherov datum iz godine 4004. pne. se nije previše razlikovao od procjena Bede Uvaženog (godine 3952. pne.) ili Ussherovog prethodnika Scaligera (3949. pne.). Široko se vjerovalo da je Zemlja postojalo 6000 godina (4000 prije rođenja Krista i 2000 nakon toga) što je odgovaralo sa šest dana Stvaranja, na osnovu biblijskih stihova da je "za Gospodina jedan dan je kao tisuća godinaa, tisuća godina kao jedan dan" (2. Petrova 3:8), što je gotovo u potpunosti odbačeno godine 1997. (6001 godina nakon 4004. pne.). Međutim, postoje biblijski učenjaci, kao i evangelički kršćani koji još uvijek iskazuju doslovno tumačenje Biblije i tvrde da je Zemlja stara 6000 godina.

Kršćanstvo
Kalendari
Armagh

Armagh je grad u Sjevernoj Irskoj, sjedište Okruga Armagh. Na irskom je poznat kao 'Ard Mhacha', ili 'Machin Vis'. Armagh je dobio kraljevsku povelju od kraljice Elizabeth II godine 1994, a status grada je konačno vraćen 1995. Armagh je najmanje naseljen grad u Sjevernoj Irskoj, te drugi najnenaseljeniji grad u cijeloj Irskoj, s time da je Kilkenny najmanji. Imao je 14,590 stanovnika prema podacima iz popisa 2001. godine.

U gradu se nalazi Opservatorija Armagh, otvorena godine 1790 te Planetarijum Armagh otvoren godine 1968 kako bi pomogao istraživačkom radu opservatorije. Grad je poznat po kulturnim znamenitostima iz georgijanskog perioda.

Povezano 
 Knjiga Armagha
 Rimokatolička nadbiskupija Armagh
 Popis gradova u Sjevernoj Irskoj
 Popis naselja u Sjevernoj Irskoj

 
Gradovi u Sjevernoj Irskoj
James Ussher

James Ussher (ponekad ispisivan kao Usher) (4.1. 1581. – 21.3. 1656) bio je anglikanski nadbiskup Armagha i Primat Cijele Irske u periodu 1625–1656 te plodan vjerski učenjak, najpoznatiji po tome što je objavio kronologiju koja datira Stvaranje u godinu 4004. pne.

Ussher, James
Kružni jarci

Arheolozima je danas poznato 150 prahistorijskih kružnih jaraka na prostoru današnje Njemačke, Austrije, Slovačke i Češke Republike. Njihov promjer je u rasponu od oko 20 do oko 130 m, a datiraju iz 5. milenijum pne.. U njima i oko njih je pronađen alat, kosti i neki artefakti. Najveći od tih jaraka dosad je pronađen u Leipzigu 1990ih. Još jedno veliko nalazište je u obližnjem selu Aythra, kraj Leipziga. Na temelju ostataka u blizini jaraka i tragova dugih kuća se smatra da su bili u upotrebi oko 200 godina, sve do 4600. pne..

Porijeklo 
Ljude koji su sagradili jarke se povezuje s linearnom keramičkom kulturom. Pretpostavlja se da su živjeli u zajedničkim neolitskim kućama te da su živjeli od uzgoja krava, koza, svinja i ovaca. Te strukture su bile građene u oblasti Centralne Evrope širokoj oko 760 km (400 milja), tokom perioda od stotinu li dvije stotine godina. Vjeruje se da su u ovu regiju migrirali u 6. milenijumu pne. iz dunavskih ravnica u današnjoj Mađarskoj i Srbiji. Pravili su alat od drva, kamena i kostiju, kao i keramička i grnčarska umjetnička dijela.

Svrha 
Članak u The Independentu od 11.6., 2005 je te strukture identificirao kao "monumentalne hramove", iako još nema naučne procjene o njihovoj svrsi.

See also 
 Goseckov krug
 Linearna keramička kultura
 Neolitska Evropa

Eksterni linkovi 
 AFP report
 German language article with aerial photographs

Kameno doba
Tigris

Tigris ili Tigar (grč. ἡ Τίγρης Tígris; sumerski: Idigna; staroperzijski: Tigrā-; turski: Dicla; kurdski: Dîjle; arap. دجلة Diğlä; heb. חידקל Ḥîddeqel) je istočnija od dvije velike rijeke koje protječu Mezopotamijom (druga je Eufrat), a izvire u brdima Anatolije, te nastavlja kroz Irak do Perzijskog zaljeva.

Etimologija 

Izvorno je ime, čini se, ono sumersko - Idigna ili Idigina - a moglo bi se protumačiti kao „brza rijeka“ ili „tekuća rijeka“, čime se Tigris i razlikuje od mirnog Eufrata.

Srednjoperzijski Tigr znači „strijela“, no to vjerojatno nije bilo izvorno ime ove rijeke, već je iskovano, poput semitskih inačica, po sličnosti sa sumerskim predloškom.

srpskohrvatski naziv „Tigris“ dolazi iz grčkoga Τίγρης, što pak preuzima perzijsko ime rijeke.

Moguće je i kao ishodište imena vidjeti i u kurdskom jeziku, u kojem riječ tij znači oštar. Time bi se mogle objaniti obje inačice: Tigris i Dikle.

Još je jedan naziv u povijesti korišten za ovaj tok, a to je „Arvand“. Danas se to ime u perzijskom odnosi samo na donji tok Tigrisa, koji se na arapskom zove Shatt al-Arab.

Opis 

Tigris je dugačak oko 1900 km, a istječe iz Armenskog visočja u istočnoj Turskoj. Teče uglavnom prema jugoistoku, dok se ne spoji s Eufratom blizu Al Qurne u južnom Iraku. Te dvije rijeke zajedno čine tok Shatt al-Araba, koji se ulijeva u Perzijski zaljev. Ima mnogo pritoka, a najznačanije su; Batman, Dijala, Gornji i Donji Zab.

Povijesno značenje 

Na Tigrisu se smjestio irački glavni grad, Bagdad, dok je na jugu lučki grad Basra. Mnogi značajni povijesni gradovi bili su na obalama ili u blizini ove rijeke. Među njih se ubrajaju: Niniva, Ktesifon, Seleukija, dok je do grada Lagaš voda stizala iz Tigrisa kanalom iskopanim oko 2400. pne.

Tigris je stoljećima bio važan plovni put, a plovan je za brodove plitkog gaza sve do Bagdada, dok se splavima može uzvodno do Mosula, nekadašnje Ninive.

U 20. vijeku smanjila se važnost ove rijeke kao transportnog pravca, nakon što su većinu prometa preuzele željeznička pruga (Basra-Bagdad-Mosul) i ceste.

Iskorištavanje rijeke 

Tigris je pregrađen mnogim branama, kako u Iraku, tako i u Turskoj, čime se dobiva voda za navodnjavanje suhih i polupustinjskih okolnih područja. Usto, podizanje brana omogućilo je zaštitu od poplava u Iraku nakon topljenja snijega u turskim planinama u aprilu, po čemu je Tigris bio osobito poznat.

U posljednje vrijeme Turska izgrađuje nove brane na Tigrisu, što je postalo uzrokom raznih sporova, zbog utjecaja na okoliš, kao i zbog mogučeg ograničavanja propuštanja vode prema Iraku.

Rijeke u Turskoj
Rijeke u Iraku
Šat al-Arab
Perzijskozaljevski sliv
Kiš (Sumer)

Kiš (Kish) (Tall al-Uhaymir) bio je drevni grad u Sumer, današnjem centralnom Iraku. Popis sumerskih kraljeva tvrdi da je to bio prvi grad s kraljevima nakon Potopa.

Istorija 
Bio je prvi grad, koji je imao kraljeve nakon potopa. Prva dinastija nakon potopa zvala se Prva dinastija od Kiša. Bog zaštitnik grada je Zababa. Grad je bio od velikoga značaja početkom trećeg milenijuma. Kraljevi Kiša su dominirali nad okolnim kraljevima juga Mesopotamije. Tako je jedan od kraljeva Kiša arbitrirao 2600. pne. u konfliktu Ume i Lagaša. Sargon od Akada (2334. pne. -2279. pne. ) je najpre bio kralj u Kišu, pa je izgradio vlastitu prestolnicu. U periodu Akadskog carstva nakon Sargona Akadskog Kiš postaje jedan provincijski grad.

Iskopavanja 
Na području Kiša isopavanja je vršio francuski arheološki tim pod vodstvom Anrija de Ženulaka od 1912 do 1914. Anglo-američki tim je vršio iskopavanja od 1923. do 1933. Nađena su dva značajna hrama, od kojih je jedan posvećeg boginji Nani.Nađena je velika palata Sargona od Akada.

Izvori 
 Karen Rhea Nemat-Nejat Daily Life in Ancient Mesopotamia (Greenwood, 1998, ; Hendrickson, 2002, )
 N.K. Sanders (trans) The Epic of Gilgamesh (Penguin Classics, 1974, )
 Nissen, Hans The early history of the ancient Near East, 9000-2000 B.C. (Chicago/London: University of Chicago Press, 1988. , ) Elizabeth Lutzeir, trans.

Eksterni linkovi 

 Kish (Ukhaimir) at The History of the Ancient Near East

Uništeni gradovi
Arheološka nalazišta u Iraku
Sumer
Huzestan

Huzestan (perz. خوزستان; Hūzestān, punim imenom استان خوزستان; Ostān-e Hūzestān) je jedna od 31 iranske pokrajine. Smještena je u jugozapadnom dijelu zemlje, a omeđena je Ilamskom pokrajinom na sjeverozapadu, Luristanom i Isfahanskom pokrajinom na sjeveru, Čahar-Mahal i Bahtijarijem odnosno Kuhgilujom i Bojer-Ahmadom na istoku, Bušeherskom pokrajinom i Perzijskim zaljevom na jugu, te suverenom državom Irak na zapadu. Huzestan ima površinu od 64.057 km², a prema popisu stanovništva iz 2006. godine u pokrajini je živjelo 4,274.979 stanovnika. Sjedište pokrajine smješteno je u gradu Ahvazu, a ostali važni gradovi su Behbahan, Abadan, Andimešk, Horamšaher, Bandar-e Homeini, Dezful, Šuštar, Omidije, Ize, Bak-e Malek, Mahšaher, Dašt-e Azadegan, Ramhormuz, Šadegan, Šuš, Masdžid-Sulejman i Hoveize.

Kroz historiju je Huzestan je bio ono što današnji historičari nazivaju drevnim Elamom, kome je glavni grad bio Susa, a u prethodnim periodima su Iranci ovu provinciju nazivali Elam. Staroperzijski izraz za Elam bio je Hudžijā, što je dio i njegovog današnjeg imena. Huzestan je jedna od najstarijih iranskih pokrajina i ponekad se naziva rodnim mjestom nacije s obzirom da su se u ovom području naselila arijska plemena te asimilirala domorodačko elamitsko stanovništvo, udarivši tako temelje budućem Perzijskoj Ahemenidskoj i kasnijim moćnim iranskim monarhijama. Huzestan je također mjesto gdje se nalazila medicinska škola i grad Gondišapur.

Od 16. vijeka i početka safavidske dinastije u Iranu, južni dio pokrajine se postupno počeo nazivati Arabistan. Time se priznalo veliko naseljavanje arapskih plemena koja su dominirala južnim dijelom provincije od 13. vijeka. Arabistan je, međutim, naziv koji se koristio samo za područja južno i jugozapadno od grebena Ahvaz koji prolazi sredinom pokrajine od sjevrozapada prema jugoistoku i kroz Ahvaz. Sjeverno i sjeveroistočno od ove linije, iranski element (Bahtijari, Luri i ostali) su ostali dominantni do današnjeg dana i zadržali naziv Huzestan. Područja južno i jugozapadno od grebena Ahvaz, su od vlasti u safavidskoj prijestolnici Isfahan dobila naziv Arabistan da se prizna novi etnički realitet.

Trenutno Huzestan ima 18 zastupnika u iranskom parlamentu i šest zastupnika u Vijeću stručnjaka.

Okruzi 
 Abadanski okrug
 Agadžarijski okrug
 Ahvaški okrug
 Andički okrug
 Andimeškanski okrug
 Bagmalečki okrug
 Bavijski okrug
 Behbahanski okrug
 Daštazadeganski okrug
 Dezfulski okrug
 Gotvandski okrug
 Haftgelski okrug
 Hamidijski okrug
 Hendidžanski okrug
 Horamšaherski okrug
 Hovejški okrug
 Iški okrug
 Karunski okrug
 Lalijski okrug
 Mahšaherski okrug
 Masdžidsulejmanski okrug
 Omidijski okrug
 Ramhormuški okrug
 Ramširski okrug
 Šadeganski okrug
 Šuški okrug
 Šuštarski okrug

Vanjske veze 
  Službene stranice Huzestana
  Huzestanski ured za obrazovanje 
  Slike Huzestana (IranOnline) 
Ostali projekti

 
Pokrajine Irana
Perzijski zaljev
Iranske pokrajine

Iranske pokrajine ili ostani (perz. استان; ostān, množ. استان‌ها; ostānhā) su prvi stupanj državnih administrativnih podjela u Iranu. Svakom od njih upravlja namjesnik (perz. ostāndār) iz sjedišta koji je najčešće najveći grad pokrajine (perz. markaz). Čitavo područje Irana podijeljeno je na ukupno 31 pokrajinu (ili ostan).

Administrativna historija

Starovjekovna administracija

Srednjovjekovna administracija

Novovjekovna administracija 

Prema Encyclopædia Britannici, Iran se 1908. godine pod kadžarskom dinastijom sastojao od 34 upravne jedinice podijeljene na 26 pokrajina i osam zavisnih teritorija:

U prvoj polovici 20. vijeka pod dinastijom Pahlavi zemlja se sastojala od 12 pokrajina:

Godine 1950. njihov broj smanjen je na deset pokrajina:

Od 1950. godine broj se pokrajina povećavao razdvojbama postojećih i od 2010. godine Iran se sastojao od ukupno 31 pokrajine.

Današnja administrativna struktura

Popis pokrajina

Opća statistika

Veze 
 Iranski okruzi
 Politika Irana
 Geografija Irana
 ISO 3166-2:IR

Vanjske veze 
  Iranski Kulturni Centar: Pokrajine 
  Statistical Centre of Iran 
  Trade Promotion Organization of Iran 
  Statoids: Provinces of Iran
Ostali projekti

 
Pokrajine
Prvi nivo državnih administrativnih podjela
Fridtjof Nansen

Fridtjof Nansen (Store-Froen kod Osla, 10. 10. 1861. — Lysaker, 13. 5. 1930.) bio je norveški istraživač, zoolog i diplomat.

Fridtjof Nansen, jedan od najpoznatijih svjetskih polarnih istraživača, stekao je svjetsku slavu svojim ekspedicijama preko Grenlanda i putovanjem brodom Fram preko Arktičkog oceana. Bio je izniman znanstvenik, kasnije profesor zoologije i oceanografije, ali i sposoban skijaš, što mu je bilo od velike koristi u polarnim istraživanjima. 

Godine 1888. je bio prvi koji je na psećim saonicama istražio unutrašnjost Grenlanda. Sjeverno polarno more je istraživao od 1893-96. 

Dobitnik je Nobelove nagrade za mir 1922. godine. Pridonio je potpisivanju ženevskog protokola o izbjeglicama za koje je uveden pasoš nazvana njegovim imenom "Nansen-pasoš". Na čelu Visokog povjerenstva za izbjeglice koje je vodio, zbrinuo je na stotine tisuća izbjeglica.

Norveški istraživači‎
Norveški naučnici
Norveški političari
Zoolozi
Nobelovci za mir
Dizanje utega

Dizanje utega je sport u kojem natjecatelj ima zadatak podići što veću težinu utega. Iako je trening s utezima sastavni dio pripreme mnogih sportaša u različitim sportovima, ovaj sport ne treba brkati s uobičajenim treningom snage u teretani. Naime, za pravilno bavljenje ovim sportom osim snage nužna je i vrlo specifična tehnika.

Oprema 
Uteg se sastoji od šipke težine 20 kg za muškarce, odnosno 15 kg kod natjecanja žena, na koju se postavljaju dodatni utezi u obliku ploča. Ploče su željezni diskovi presvučeni tvrdom gumom različitih boja koja najčešće označava i težinu ploče. Ploče su težina od 2,5 kg pa na više. Na jednu šipku se rasporedi odgvarajući broj ploča (sa svake strane jednako) i tako de dobija konačna željena težina utega. Dizanje utega se izvodi na drvenom podu 4x4 metra prekrivenim materijalom koji sprječava da se dizač oklizne prilikom dizanja. Šipka je označena na način da omogući dizaču hvat na uvijek istom mjestu.

Discipline 
Postoje dvije discipline dizanja utega: trzaj i izbačaj.
Kod trzaja dizač mora podići uteg iznad glave u jednom pokretu, što se izvodi snažnim trzanjem utega iznad glave, podvlačenjem u čučanj te na kraju izvlačenjem iz čučnja u konačni položaj. Kod izbačaja je dozvoljeno uteg prvo dovući do prsa, te zatim smiriti uteg i pripremiti ga za konačno podizanje, koje se izvodi iskorakom jedne noge unatrag te istovremenim podizanje utega iznag glave. U oba slučaja dizanje se smatra uspješnim ukoliko dizač zadrži uteg iznad glave, uz potpuno ispružene noge i ruke u potpuno mirnom položaju.

Dizanje prate tri suca koji moraju odabirom odgovarajućeg signala, bijelog svjetla, objaviti uspješno dizanje, dok ukoliko smatra da je dizanje nepravilno sudac signalizira crvenim svjetlom. Dizanje je uspješno ako barem dva suca od tri pokažu bijelo svjetlo.

Natjecanje 
Natjecatelji se natječu u jednoj od osam muških, odnosno sedam ženskih težinskih kategorija. Muške kategorije su do 56 kg, 62 kg, 69 kg, 77 kg, 85 kg, 94 kg, 105 kg te 105+ kg. Ženske kategorije su do 48 kg, 53 kg, 58 kg, 63 kg, 69 kg, 75 kg, te 75+ kg. Natjecatelji se natječu u trzaju i izbačaju, a medalje se dodjeljuju za svaku disciplinu zasebno te u kombinaciji.

Tijek natjecanja je takav da svaki dizač ima po tri pokušaja za svaku disciplinu. Obično se za početnu težinu odabire nešto manja težina. U slučaju neuspjeha dizač može ponovno pokušati dizati istu težinu, ili odabrati višu ali nikako nižu. Nekad su se težine podizale za minimalno 2,5 kg, dok je danas ta granica 1 kg.

Ovaj je sport pravi spektakl, jer dizači dosežu maksimalne psiho-fizičke napore prilikom dizanja.

Sportom upravlja Međunarodna federacijaj dizanja utega, ili kraće IWF (od engleskog International Weightlifting Federation, sa sjedištem u Budimpešti, koja je ustanovljena još 1905. 
godine.

Rekordi 
Svaka kategorija prati zasebne rekorde za trzaj i izbačaj posebno, te naravno u zbroju. Trenutno su u apsolutnoj kategoriji rekordi kako slijedi:
 apsolutni rekord 472,5 (trzaj + izbačaj)
 u trzaju 216 kg
 u izbačaju 266 kg

Vanjske veze 

 International Federation of Weightlifting
 Uređivanje članka Dizanje utega (deo)

Sportovi
Kultura Srednji Stog

Kultura Srednji Stog (nazvana po ukrajinskom selu Serednji Stih gdje je prvi put pronađena, iako je Srednji Stog konvencionalna oznaka u ruskom jeziku) datira 4500-3500 BC. Bila je smještena sjeverno od Azovskog mora između Dnjepra i Dona.

Izgleda da je imala kontakta s poljoprivrednom Tripiljskom kulturom na zapadu, odnosno bila suvremenik Hvalinske kulture. Postoje prijedlozi (od Jurija Rasamakina) da bi se trebala smatrati područjem rađe nego kulturom, s četiri različita kulturna elementa. Najpoznatiji stručnjak za ovu kulturu (Dmitro Telegin) je podijelio Srednji Stog u dvije različite faze.

Najvažnija karakteristika Srednjeg Stoga jesu najraniji datirani dokazi o pripitomljavanju konja (u fazi II, cca. 4000-3500. pne.).

Pogrebi su se vršili u jamama na morskom razini, još uvijek nepokrivrenim nakupinama zemlje (kurganima). Pokojnici su bili smještani na leđa s ispruženim nogama. Koristio se oker. Faza II je također poznavala grnčariju, moguće i samostalno razvijenu, te kamene bojne sjekire koje se u kasnijim periodima vezuju uz indoevropske kulture na Zapadu. 

Slijedila ju je Yamna kultura.

U kontekstu modificirane Kurganske hipoteze koju je iznijela Marija Gimbutas, ova pre-kurganska arheološka kultura može predstavljati Urheimat (domovinu) Proto-indoevropskog jezika.

V. također 
 Dereivka

Izvori 
 J. P. Mallory, "Sredny Stog Culture", Encyclopedia of Indo-European Culture, Fitzroy Dearborn, 1997.

Arheološke kulture
Samarska kultura

Samarska kultura bila je eneolitska (bakarno doba) kultura ranog 5. milenijuma pne. u oblasti Samarskog zavoja na srednjem toku Volge, otkrivena za vrijeme arheoloških iskapanja u blizini sela Sjezžeje (Съезжее) u Rusiji. Dolina Samare također sadrži nalazišta iz kasnijih kultura, koje se zajednički opisuju kao "Samarske kulture" ili "Kulture doline Samare". Na nekim od tih nalazišta se trenutno vrše iskopavanja. "Samarska kultura", međutim, je rezervirana za rani eneolit u toj oblasti.

"Eneolit" ima slično značenje. Eneeolitska kultura oblasti je pravo ime, što se odnosi na Samarsku kulturu, kasniju hvaljinsku kulturu i još kasniju Yamna kulturu. Za njih se ponekad koriste izrazi rani, srednji (razvijeni) i kasni eneolit, s time da se umjesto kulture koristi period; npr. Samarski period. "Eneolitski" je uobičajeni izraz koji se koristi za bilo koju kulturu u eneolitskom stadiju razvoja oruđa. Ne odnosi se na vremenski okvir.

Izvori 
 J. P. Mallory, "Samara Culture", Enciklopedija indoevropske kulture, Fitzroy Dearborn, 1997.
 Marija Gimbutas, "The Civilization of the Goddess", HarperSanFrancisco, 1991,  or

Vanjske veze 

 The Horse in Mortuary Symbolism... 
 Mitochondrial DNA and the origins of the domestic horse
 Widespread Origins of Domestic Horse Lineages

Arheološke kulture
Eneolitske kulture
Arheološka nalazišta u Rusiji
Majkopska kultura

Majkopska kultura, cca. 3500. pne.—2500. pne. je glavna arheološka kultura brončanog doba smještena u Južnoj Rusiji koja se prostirala od Tamanskog poluotoka na obali Krečkog prolaza do današnje granice Dagestana, sa središtem u današnjoj Republici Adigeji, (čiji je glavni grad Majkop) u dolini rijeke Kuban. Kultura je ime dobila po kraljevskoj grobnici koja je tamo pronađena.

V. također 
 Rudna Glava 
 Bronza

Izvor 
 J. P. Mallory, "Maykop Culture", Enciklopedija indoevropske kulture, Fitzroy Dearborn, 1997.

Kulture bronzanog doba
Arheološke kulture
Historija Rusije
Arheološka nalazišta u Rusiji
Merimde

Merimde ili kultura Merimde je naziv za arheološku kulturu, odnosno historijski period koja je ime dobila po Merimde Beni-salame, arheološkom nalazištu gdje je pronađeno neolitsko naselje u zapadnoj delti Nila. Nalazište je pronašao Hermann Junker za vrijeme svoje ekspedicije u zapadnoj delti Nila godine 1928.

Naselje se sastojalo od malih koliba napravljenih od šiblja i trske u kružnom ili eliptičnom tlocrtu. Nije bilo posebnih mjesta za groblje. Mrtvi su se pokapali unutar naselja u ovalnim jamama u fetalnom položaju bez grobnih ukrasa. Tijela djece su se jednsotavno bacala u jame za smeće.

U doba kulture Maadi mjesto se koristilo kao groblje.

Merimde Beni-salame je neolitska kultura koja korespondira s kasnijom fazom Fayum neolitske (Fayum A) i kulture Badari.

Datiranje: oko 4750 - 4250. pne.

Eksterni linkovi 
 University College London
 CHRONOLOGY OF EGYPTIAN CIVILIZATION 

5. milenijum pne.
Merimde
Kameno doba
Drevni Egipat
FIBA EuroBasket

FIBA EuroBasket, ranije znan kao Europsko košarkaško prvenstvo, glavno je košarkaško kontinentalno natjecanje za zemlje članice FIBA-ine europske zone. Natjecanje je osnovano 1935. godine te se od 1947. godine redovito održavalo svake dvije godine. Od 2017., natjecanje se održava svake četiri godine.

Dosad najuspješnija momčad je Sovjetski Savez s ukupno 14 naslova prvaka Europe, dok je aktualni prvak Slovenija, koja je 2017. osvojila svoj prvi naslov.

Pregled prvenstava

Tablica medalja 

Tablica ispod ovog teksta izrađena je od strane FIBA-e te se ima smatrati službenom u ovom pogledu.

 Sovjetski Savez (od 1992.) i Jugoslavija (od 2006.) više ne postoje. Njihovi dotadašnji uspjesi pripisani su Rusiji i Srbiji, međutim u tablici su, radi bolje preglednosti i nekonzistentnosti u pripisivanju medalja od strane međunarodnih sportskih organizacija, sve medalje navedene prema zemljama koje su ih osvajale, a ne prema nasljednicama i zemljama kojima su te medalje kasnije pripisivane.

Statistika po državama

Igračke statistike

Izvori

Vidi još 
 Svetska prvenstva u košarci

Spoljašnje veze 

 Istorija Evrobasketa na fibaeurope.com
 TalkBasket - Eurobasket news and discussions
 Face Team Acrobatic Basketball Team presents Halftime Show 

 
EuroBasket
EuroBasket
FIFA

Međunarodna federacija fudbalskih asocijacija (franc. Fédération Internationale de Football Association - FIFA) je međunarodna organizacija zadužena za svetski fudbal. Sedište joj je u Cirihu u Švajcarskoj. Trenutni predsednik je Švajcarac italijanskog porekla Đani Infantino. 

FIFA je osnovana u Parizu 21. maja 1904. godina, i proslavila je stogodišnjicu postojanja 2004., obeleživši je prijateljskom utakmicom između selekcija Brazila i Francuske 20. maja iste godine. 

Organizacija radi u saradnji sa kontinentalnim udruženjima koja prate i nadgledaju razvoj fudbala u različitim delovima sveta. Šest organizicaija članica FIFA (i oblasti u njihovoj nadležnost
 KONKAKAF (CONCACAF) - Severna i srednja Amerika, Karipski arhielag
 Fudbalska konfederacija Okeanije (Oceania Football Confederation - OFC) - Okeanija
 UEFA - Evropa

FIFA, između ostalih, organizuje sledeća fudbalska takmičenja:

 Svetsko prvenstvo
 Fudbalski turnir na olimpijadi
 Svjetsko prvenstvo za mlade
 Svetsko prvenstvo za mlađe od 17 godina
 Svetsko prvenstvo za žene
 Svjetsko prvenstvo za žene mlađe od 19 godina
 Kup konfederacija
 Svjetsko klupsko prvenstvo
 Svjetsko prvenstvo u fudbalu na pesku
 Svjetsko prvenstvo u futsalu

Pored ovoga, FIFA promoviše i unaprjeđuje fudbalsku igru, reguliše transfere igrača između timova, dodjeljuje nagradu Najbolji svjetski igrač godine, i objavljuje rang listu reprezentacija svakog mjeseca i rang listu ženskih reprezentacija svaka tri.

Fudbalskim pravilima, koja određuju načine igre, upravlja Internacionalni odbor fudbalskih asocijacija (International Football Association Board - IFAB), kojeg čine četiri predstavnika FIFA-e i po jedan predstavnik fudbalskih saveza Engleske, Škotske, Velsa i Irske. 
Proizvođač video igara EA Sports ima licencu da svake godine izdaje igre koje nose ime FIFA, i to su najigranije fudbalske simulacije širom svijeta. FIFA organizuje i svjetsko prvenstvo u ovom, virtualnom, fudbalu.

Eksterni linkovi 

 Zvanični sajt FIFA

  
Fudbalske organizacije
Fudbalska lopta

Nogometna lopta je okrugli objekt ( predmet ) koji se napucava bilo kojim dijelom tijela osim rukom između igrača.

Mjere i osobine lopte 
 Lopta mora biti okrugla.
 Mora biti izrađena od kože ili nekog drugog materijala odobrenog isključivo od FIFE.
 Opseg je određen između minimalno 68 i maksimalno 70 cm.
 Ne smije biti lakša od 410 i teža od 450 grama.

Zamjena oštećene lopte tijekom utakmice 
 Utakmica je nakratko zaustavljena.
 Kada je oštećena lopta promijenjena loptom iste vrste i istih svojstava kao prethodna, igra se nastavlja na mjestu na kojem je oštećena lopta ujedno postala oštećena.
 Ako lopta postane oštećena prije ubacivanja u igru, ona se jednostavno zamijeni drugom loptom koja propisima odgovara. Dakako, mora biti iste vrste i istih svojstava kao prethodna.

FIFA-ini propisi

Uvjeravanje u kvalitetu lopte 

 Za potrebe natjecanja, samo s loptama koje zadovoljavaju barem minimum svih već opisanih osobina je dozvoljeno igrati. Lopta kojom se igra na natjecanju pod FIFA-om, UEFA-om ili konfederacijom, mora na sebi imati barem jednu od ove tri oznake: 
 Te oznake jamče da su sva pravila što se tiče FIFA – inih propisa oko nogometne lopte provjerena primjernim testiranjima.

Reklamiranje na lopti 
 Prema FIFA–inim propisima na loptama su dozvoljene su samo tri vrste oglašavanja:
 logo natjecanja
 logo organizatora natjecanja
 logo proizvođača lopte
 Sva ova pravila, prema FIFA-i, služe za poboljšanje standarda i kvalitete glavnog objekta na terenu.

Lopta
Sportska oprema
Jedanaesterac



Što je jedanaesterac 
 Jedanaesterac je nogometni termin koji označava udarac s 11 metara. 
 Igrač postavlja loptu na bijelu točku koja je udaljena 11 metara od centra branke. Vratar stoji na liniji s koje se ne smije micati, osim kretati se duž nje. U današnjem nogometu svaki sudac tolerira malo pomicanje vratara prema naprijed. Jedanaesterac ili kazneni udarac je izmislio irski inovator William McCrum.

Uloga jedanaesteraca 
 Svaki sudac kažnjava prekršaj u šesnaestercu jedanaestercem. 
 Jedanaesterci često odlučuju pobjednika u kup natjecanju.
 Takav sistem je opisan u vrste golova.

Fudbalska pravila
Liga prvaka

Liga pravaka ili Liga šampiona je naziv koji se koristi za različita sportska natjecanja. Najčešća su:
 UEFA Liga prvaka, za evropski fudbal
 Champions League (Liga prvaka) je službeni naziv UEFA-ine Himne Lige prvaka, službene pjesme natjecanja.

Može se također donositi:
 Liga prvaka AFC, za azijski fudbal
 Liga pravaka CAF, za afrički fudbal
 Liga prvaka CONCACAF, za klube u regiji CONCACAF
 Evropska Liga prvaka u hokeju u koturaljkama, za klubove koji igraju hokej na koturaljkama u Evropi
 Liga prvaka EHF za rukometne klubove u Evropi
FIFA Svjetsko prvenstvo za žene

Svjetsko prvenstvo u nogometu za žene (FIFA Women's World Cup) je natjecanje koje se održava svake četvrte godine. Organizator je svjetska nogometna organizacija FIFA. Prvo Svjetsko prvenstvo za žene održano je 1991. godine u Kini. Trenutni svjetski prvak je Njemačka.

Pobjednici SP za žene kroz povijest

Vanjske poveznice 
 FIFA World Cup 

 
FIFA
Košarkaška reprezentacija Argentine

Košarkaška reprezentacija Argentine je košarkaški tim koji predstavlja Argentinu na međunarodnim košarkaškim takmičenjima. Prvu i do sada jedinu titulu na svetskim prvenstvima su osvojili 1950. Pobednici su i olimpijskog košarkaškog turnira 2004. i osvajači Dijamantske lopte 2008. Trenutno su prvi na Fibinoj rang listi.

Zanimljivosti 
 Emanuel Đinobili je 2003, sa San Antonio Spursima postao prvi argentinski košarkaš, osvajaš šampionskog prstena NBA lige, i zauzeo značajno mesto u istoriji argentinske košarke. On je ujedno i jedini igrač u istoriji koji je osvojio NBA titulu, olimpijsko zlato i Evroligu.

Učešće na međunarodnim takmičenjima

Olimpijske igre 

 Šampionska ekipa sa Olimpijskih igara 2004 :

Emanuel Đinobili, Luis Skola, Andres Nosioni, Karlos Delfino, Ugo Skonokini, Valter Erman, Fabrisio Oberto, Huan Ignasio “Pepe” Sančez, Ruben Volkovicki, Alehandro Montekja, Gabrijel Fernandez, Leonardo Gutijerez (Trener: Ruben Manjano)

FIBA Svetska prvenstva 
 Svetsko prvenstvo u košarci 1950.: 1. mesto  
 Svetsko prvenstvo u košarci 1959.: 10. mesto
 Svetsko prvenstvo u košarci 1963.: 8. mesto
 Svetsko prvenstvo u košarci 1967.: 6. mesto
 Svetsko prvenstvo u košarci 1974.: 11. mesto
 Svetsko prvenstvo u košarci 1986.: 12. mesto
 Svetsko prvenstvo u košarci 1990.: 8. mesto
 Svetsko prvenstvo u košarci 1994.: 9. mesto
 Svetsko prvenstvo u košarci 1998.: 8. mesto
 Svetsko prvenstvo u košarci 2002.: 2. mesto  
 Svetsko prvenstvo u košarci 2006.: 4. mesto
 Svetsko prvenstvo u košarci 2010.: 5. mesto

 Šampionska ekipa 1950. : 
Pedro Andres Bustos, Leopoldo Kontarbio, Hugo Oskar del Vekio, Oskar Alberto Furlong, Rikardo Primitivo Gonzalez, Vito Liva, Alberto Lopez, Ruben Fransisko Menini, Omar Ubaldo Monza, Raul Perez Varela, Huan Karlos Uder i Roberto Luis Vijau.
Trener: Horhe Ugo Kanavesi

Tim sa Olimpijade 2008.

Eksterni linkovi 
 Reprezentacija Argentine na sajtu FIBA-e 
 Zvanična prezentacija Košarkaškog Saveza Argentine  (španski)

Argentina
Argentina
Argentina
Košarkaška reprezentacija Francuske

Košarkaška reprezentacija Francuske predstavlja Francusku na međunarodnim košarkaškim natjecanjima, a nalazi se pod ingerencijom Francuskog košarkaškog saveza (FFBB). 

Iako prilično uspješna i uvijek pri vrhu svjetske košarke, Francuske je dugo godina bila bez znakovitih uspjeha. U svojoj povijesti imaju tri olimpijska srebra, pet europskih bronci, dva srebra i tek jedno zlato (2013.). Ipak, s ukupno 37 nastupa na EuroBasketu, Francuska je rekorder po broju nastupa među europskim zemljama.

Sastav

Francuska
Košarka u Francuskoj
Francuska
Francuska
Košarkaška reprezentacija Venezuele

Košarkaška reprezentacija Venezuele predstavlja Venezuelu na međunarodnim košarkaškim natjecanjima, a nalazi se pod ingerencijom Venezuelanskog košarkaškog saveza (FVB). Košarka je jedan od najpopularnijih sportova u Venezueli, a njihova reprezentacija spada u sam vrh kontinentalne košarke. 

Uz dva nastupa na Olimpijskim igrama (1992. i 2016.) i tri nastupa na Svjetskim prvenstvima, reprezentacija je od 1988. redovni sudionik kontinentalnih prvenstava, a 2015. godine su prvi puta postali kontinentalni prvaci, porazivši Argentinu u finalu 76:71. Uz to, sudjelovali su i na Panameričkim igrama te osvajali zlata na Prvenstvu Južne Amerike i Bolivarskim igrama.

Aktualni sastav

Sastav reprezentacije za Olimpijske igre 2016. godine.

|}
| valign="top" |
Izbornik

Pomoćnici

Legenda
Klub – klub u kojem igrač igra
Dob – dob igrača
(C) – Kapetan
|}

Postava

Reference

Vanjska poveznica
Official website  
Venezuela Basketball Records at FIBA Archive 
Latinbasket – Venezuela Men National Team 
FIBA profile 

Venezuela
Košarkaška reprezentacija Angole

Košarkaška reprezentacija Angole predstavlja Angolu na međunarodnim košarkaškim natjecanjima, a nalazi se pod ingerencijom Košarkaškog saveza Angole. Angola je od 1979. godine članica FIBA-e te je trenutno 15. reprezentacija na FIBA-inoj ljestvici. Kao daleko najbolja reprezentacija Afrike, Angola je redoviti sudionik Svjetskih prvenstava i Olimpijskih igara. Angola drži afrički rekord kao jedina zemlja koja je od 1983. do danas osvojila medalju na svakom prvenstvu Afrike; od ukupno 17 osvojenih medalja, čak je 11 zlatnih.

Olimpijske igre
 1992.: 10.
 1996.: 11.
 2000.: 12.
 2004.: 12.
 2008.: 12.
 2012.: bez kvalifikacije

FIBA Svjetsko prvenstvo
 FIBA Svjetsko prvenstvo 1986.: 20.
 FIBA Svjetsko prvenstvo 1990.: 13.
 FIBA Svjetsko prvenstvo 1994.: 16.
 FIBA Svjetsko prvenstvo 2002.: 11.
 FIBA Svjetsko prvenstvo 2006.: 10.
 FIBA Svjetsko prvenstvo 2010.: 15.
 FIBA Svjetsko prvenstvo 2014.: 17.

FIBA AfroBasket

Poznati igrači
 Jean-Jacques Conceição
 José Carlos Guimarães
 Miguel Lutonda
 Carlos Almeida

Vanjske poveznice
Službena stranica 
Profil na FIBA-i 

Angola
Sport u Angoli
Košarkaška reprezentacija Novog Zelanda

Košarkaška reprezentacija Novog Zelanda predstavlja Novi Zeland na međunarodnim košarkaškim natjecanjima. Formalno članica FIBA-e od 1951. godine, reprezentacija je nastupila na pet Svjetskih prvenstava i dvije Olimpijade, ostvarivši najbolji plasman na Svjetskom prvenstvu 2002. (4. mjesto). Uz to je Novi Zeland bio trostruki kontinentalni prvak, ali se uglavnom nalazi u sjeni jače Australije. Aktualni izbornik je Paul Henare. 

Nadimak reprezentacije je Tall Blacks, što je jedna od brojnih referenci na svjetski poznate All Blacks.

Novi Zeland
Boško Buha

Boško Buha (1926 - 1943) je bio mladi partizan koji je postao jedan od najvećih ikona Drugog svetskog rata u Jugoslaviji.

Boško Buha je rođen u slavonskom selu Gradina (pored Virovitice) u srpskoj porodici. 1941. nakon invazije sila osovine na Kraljevinu Jugoslaviju i uspostavljanja Nezavisne Države Hrvatske, njegova porodica je bila meta ustaša i morala je da potraži spas u Srbiji.

Buha je na kraju stigao do teritorije pod kontrolom partizana. Tu je pokušao da se pridruži partizanima, ali je odbijen zbog svojih godina (u to vreme je imao 15 godina). Nakon nekoliko pokušaja uspeo je da stupi u partizane i uzme učešće u borbi. 1942. pridružio se Drugoj proleterskoj brigadi NOVJ.

Uskoro je razvio talenat za šunjanje do neprijateljskih bunkera i njihovog uništavanja pomoću ručnih granata. Njegov talenat i hrabrost su trenutno postali legendarni, a njegova jedinica, u kojoj je bilo mnogo mladih ljudi i dece, je dobila nadimak "Partizanska artiljerija". Krajem 1942. javno je pohvaljen od strane Josipa Broza Tita.

Godinu dana kasnije, 27. rujna 1943. godine, Boško Buha je poginuo kada je kamion u kome se nalazio upao u zamku četnika u blizini sela Jabuka, kraj Prijepolja. Nakon rata Boško Buha je posthumno dobio orden Narodnog heroja Jugoslavije.

Pozorište u Beogradu je dobilo ime po njemu. 1979, hrvatski reditelj Branko Bauer je snimio film o njegovom životu "Boško Buha (film)".

Vidi još 
 Boško Buha (film)

Rođeni 1926.
Umrli 1943.
Biografije, Virovitica
Srbi u Slavoniji
Jugoslavenski partizani
Narodni heroji Jugoslavije
Steve Irwin

Stephen Robert "Steve" Irwin (Stiven Robert "Stiv" Irvin) (22.2. 1962 – 4.9. 2006) bio je australski zoolog i TV-voditelj. Najpoznatiji je po televizijskoj emisiji Lovac na krokodile, nekonvencionalnoj seriji prirodoslovnih dokumentaraca koju je vodio sa svojom suprugom Terri Irwin. Irwinov živopisni karakter i pothvati koje je izvodio u seriji su ga učinili međunarodnom zvijezdom. Također je bio vlasnik i vodio zoološkog vrta Australia Zoo u Beerwahu u australskoj državi Queensland. 

Irvin je poginuo od uboda raže u 44. godini snimajuci novi serijal pod nazivom Najopasnije životinje u oceanu (The Ocean's Deadliest Creatures).

Spoljni linkovi 
 Crocodile Hunter.com 
 Animal Planet
 Steve Irwin Tributes 
 Видео Стив Ирвин 

Irwin, Steve
Grlište

Grlište je naselje u opštini Zaječar u Zaječarskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 857 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1164 stanovnika).

Geografija 
Grlište je ratarsko-stočarsko seosko naselje zbijenog tipa u opštini Zaječar. Nalazi se 14 km južno od Zaječara na nadmorskoj visini od 194 m. Na mestu Ždrelo 1,5 km od sela, 1989. godine izgrađena je brana na Grliškoj reci i stvoreno je Grliško jezero. Na mestu jezera ranije je postojalo naselje Zastenje, a jedini svedok toga je manastir Svetog apostola Petra i Pavla iz XIV veka.

Demografija 
U naselju Grlište živi 768 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 51,5 godina (49,1 kod muškaraca i 53,8 kod žena). U naselju ima 308 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,78.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

Reference

Vanjske veze 

 Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
 Satelitska mapa (Wikimapia)
 Gugl satelitska mapa (Maplandia)
 Plan naselja na mapi (Mapquest)

Grad Zaječar
Naselja u centralnoj Srbiji
Kampanija

Kampanija (it.: Campania) je regija u Južnoj Italiji. Kampanija graniči s regijama Lacij na sjeverozapadu, Molise na sjeveru, Apulija na sjeveroistoku, Basilicata na istoku a na zapadu ima Tirensko more.

U regiji na površini od 13,595 km² živi 5,679,759 stanovnika

Ime regije dolazi iz latinskog jezika. Stari Rimljani su regiju zvali
Campania felix ("sretna pokrajina"), a zanimljivo je da slično porijeklo imena ima i francuska historijska Provincija Champagne

Glavni grad regije je Napulj.

Turističke atrakcije uključuju pećinu u starogrčkom naselju Cuma, starogrčki hram u Paestumu, Pompei i Herculaneum, vulkani Vezuv i Solfatara, Amalfijsku obalu (Costiera Amalfitana) od Sorrenta do Salerna te otoke Capri and Ischia.

Izvori

Vanjske veze 

 Regione Campania (službene stranice 
 

 
Regije Italije
Kalabrija

Kalabrija, bivši Brutium, je regija u južnoj Italiji, koja obuhvaća "vrh" talijanske "čizme", južno od Napulja. Na sjeveru graniči s regijom Basilicata, na zapadu joj je Tirensko more, a na istoku Jonsko more. Između regije Kalabrija i Sicilije je Mesinski tjesnac. Površina regije je 15.080 km², a ima oko 2,05 milijuna stanovnika.

Provincije 

Regija se sastoji od 5 provincija:
 Katancaro
 Krotone
 Ređo Kalabrija
 Kosenca
 Vibo Valencia

Posle pobuna Katancaro je postao sedište regije 1970. Pre je sedište bilo u Ređo Kalabriji.

Povijest 

Kalabriju najpre naseljavaju italska plemena, pa onda dolazi grčka kolonizacija. Kalabrija sa Sicilijom je činila ključni deo Velike Grčke. Grcima je Kalabrija imala strateški značaj zbog kontrole Mesinskog tesnaca.
Prva naselja tog doba su Region (Ređo Kalabrija), Sibaris, Kroton i Lokri.

Italska plemena su pokorila Grke. To su bila oskanska plemena sa severa, uključujući ogranak Samnita, zvan Lukanci, te deo Lukanaca zvan Bruti. Bruti su osnovali glavne gradove Kalabrije, uključujući Kosencu. Kalabrija se u antičko doba zvala Brutij. Regija je zatim dugo bila u sastavu rimskog carstva.

Posle pada rimskog carstva usledio je razorni Gotski rat, od koga se ta oblast nije vekovima oporavila. Dolazi pod vlast Vizantije. Malarija se raširila, tako da se stanovništvo povuklo u unutrašnjost. Kalabrija je bila neprekidno na udaru pirata i zato je ostala skoro bez stanovništva. Grčki manastiri su bili jedina tvrđava kulture tog doba.

Normani istiskuju Vizantiju sa tog područja 1060, te se tu posle nekog vremena formira Napuljska kraljevina, koja se održala do ujedinjenja Italije 1861. Kraljevstvo je bilo pod raznim vladarima: Habsburgovcima i iz Austrije i iz Španije, Burbonska dinastija, te Napoleonov general Murat.

U Kalabriji na Aspromontu bila je jedna od čuvenih bitaka Garibaldijevog ujedinjenja Italije.

Jezik

Transport

Aerodromi 
 Aeroporto di Crotone-Sant'Anna (CRV)
 Aeroporto di Lamezia-Sant'Eufemia (SUF)
 Aeroporto dello Stretto (REG)

Morske luke 
 Crotone 
 Gioia Tauro (u Reggio Calabria) 
 Reggio Calabria 
 Vibo Valentia 
 Villa San Giovanni (u Reggio Calabria)

Turističke lokacije 
 Tropea, na obali Tirenskog mora, poznat po crvenom luku, koji se uglavnom uzgaja u mjestu Ricadi.
 Siderno, na obali Jonskog mora
 Gerace, pored mjesta Locri, srednjovjekovni gard, sa normanskim dvorcem, starom katedralom itd.
 Stilo, dom Tommasa Campanelle, s normanskim dvorcem i bizantinskom crkvom (Cattolica)

Sveučilišta 
 Università della Calabria, Rende.
 Università degli Studi Magna Grecia di Catanzaro, Catanzaro.
 Università degli Studi Mediterranea di Reggio Calabria, Reggio Calabria.

Najpoznatiji nogometni timovi 
 Reggina iz Reggio di Calabria, igra u prvoj talijanskoj lizi (Serie A)
 Crotone, Serie B.
 Catanzaro, Serie C1.

Vanjske veze 

 ItalianVIsits.Com

 
Regije Italije
Poluotoci u Italiji
Poluotoci Jonskog mora
Poluotoci Tirenskog mora
Jonsko more

Jonsko more (grčki: Ιόνιο Πέλαγος, latinski: Mare Ionium, talijanski: Mare Ionio, albanski: Deti Jon), dio Sredozemnog mora koji se nalazi između Albanije i Grčke na istoku, Sicilije na jugozapadu i Italije na zapadu i sjeverozapadu. Iako su ga stariji autori smatrali dijelom Jadranskog mora, Jonsko more se sada smatra posebnom morskom površinom. U Jonskom moru, južno od Grčke, izmjerena je najveća dubina u Sredozemlju (5267 m).

Jonsko more je povezano s Tirenskim morem Mesinskim vratima, a s Jadranskim morem Otrantskim vratima. Najveći otoci u ovom moru su Krf, Zakintos, Kefalonija, Itaka, i Lefkas, tj. Jonski otoci.

Najvažnije trajektne veze su između Patrasa u Grčkoj i Brindisija i Ancone u Italiji.

Povezano 
 Sredozemno more

Vanjske veze 
 Egejsko i Jonsko more – naziv www.grcki.com
Ostali projekti

 
Mora u Evropi
Mora Sredozemnog mora
Basilicata

Basilicata je regija u Južnoj Italiji koja sa zapada graniči sa Kampanijom, Apulijom na istoku i Kalabrijom na jugu. Pripada joj mali dio obale Tirenskog mora, a na jugoistoku izlazi i na Tarantski zaljev Jonskog mora.

Površina regije je 9992 km², u regiji je 2001., po popisu stanovništva, živjelo 597,768 stanovnika. (60/km²). Glavni grad regije je Potenza. Regija se dijeli na dvije provincije; Potenzu i Materu.

Regija je planinska, u njoj se nalazi najviši vrh južnih Apenina - Monte Pollino, visok 2,267 m). U sjeverozapadnom kutu regije leži ugasli vulkan Monte Vulture, visok m. Planinski je teren onemogućio komunikaciju sve do nedavno, pa je Bazilikata jedna od najslabije razvijenih regija Italije.

Historija 
Regija se za rimskih vremena zvala Lukanija i imala je zajedničku upravu sa pokrajinom Brutijom, na jugu u kojoj su živjeli Brutijci.

Vanjske veze 

 Official Site
 Basilicata Tourist Office
 Basilicata.Com
 ItalianVisits.com

 
Regije Italije
Molise

Molise je regija u južnoj Italiji, druga najmanja od svih talijanskih regija. Do 1963. je, zajedno s regijom Abruzzo, bila dio regije "Abruzzi e Molise". Molise graniči s regijama Abruzzo (na sjeverozapadu), Lacij (na zapadu), Kampanija (na jugu), Apulija (na jugoistoku). Sjeveroistočni dio regije je na obali Jadranskog mora.

Regija pokriva 4438 km² i dom je za oko 330 000 stanovnika. U regiji žive i dvije etničke manjine:
 Moliški Hrvati - oko 2500 ljudi koji govore moliškohrvatskim dijalektom, temeljenim na štokavskoj ikavici
 Moliški Albanci - koji govore starim dijalektom albanskog, vrlo različitim od današnjeg albanskog jezika. Moliški Albanci su uglavnom pravoslavci.

Tijekom 2. svjetskog rata, saveznici su imali veliku bazu u Campobassu, a kanađani su grad zvali grad lista javora. Većina naselja u regiji je doživjela značajna razaranja tijekom rata, a jedan od rijetkih gradova koji su to izbjegli je grad Larino. Njegov Centro Storico (povijesni centar) je jedan od najvećih u južnoj Italiji. 

Grad je 2002. pogodio potres, no Larino je obnovljen i danas predstavlja sliku života Moliseu u 18. i 19. stoljeću.

Glavni grad regije je Campobasso. Regija je podijeljena u dvije pokrajine: Campobasso i Isernia.

Još neki važniji gradovi su: Termoli, Larino, Casacalenda, Montorio, Montelongo, Ururi i Campomarino.

Moliški Hrvati uglavnom žive u selima Kruč (Acquaviva Collecroce), Štifilić (San Felice del Molise) i Mundimitar (Montemitro).

Vanjske veze 

 Službene stranice regije Molise
 Molise Città 
 Global Geografia
 ItalianVisits.com

 
Regije Italije