alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Beočin

Beočin je gradsko naselje u Srbiji u opštini Beočin u Južnobačkom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 7839 stanovnika.

Geografija 
Beočin je administrativno sedište opštine Beočin, koja pripada Južnobačkom okrugu, iako se celokupna teritorija opštine ne nalazi u Bačkoj, već u Sremu, ali zbog neposredne blizine regionalnog centra, Novog Sada (oko 15 -{km}-) se svrstava u bački okrug. Mesto se nalazi u severnom Sremu, na obroncima Fruške gore i desne strane Dunava.

Ovaj kraj je poznat po fabrici cementa Lafarž BFC (-{Lafarge BFC}-)   koji je pre zapošljavao oko 2.000 radnika, a sada u fabrici radi oko 350 ljudi.

Po popisu stanovništva iz 2002. godine Beočin ima 8.370 stanovnika. Većina stanovnika čine Srbi, postoji i manja zajednica Roma sa Kosova izbeglih 1990ih godina.

Istorija 

Naselje na sadašnjoj teritoriji Beočina se spominje prvi put u XVIII veku. 1839. godine je sagrađena fabrika cementa. Početkom XX veka nastalo je i naselje za radnike. Posle Drugog svetskog rata Beočin se širi na istok gradnjom višespratnih zgrada. Beočin postaje veći i važniji od Beočin sela, kako što će postati važni centar za okolna sela. Zbog velikog priliva stanovništva, zbog potražnje radnika za rad u fabrici cementa, u Beočinu ima malo starog lokalnog stanovništva.

Demografija 
U naselju Beočin živi 6221 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 37,3 godina (35,7 kod muškaraca i 38,8 kod žena). U naselju ima 2774 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,90.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Saobraćaj 

Sva naselja u opštini Beočin su povezana gradskim autobusima Novog Sada (brojevi od 77 do 84) .

Gradovi pobratimi 
   Opština Ugljevik, BiH (od 1982.)

Vidi još 
 Opština Beočin
 Fruška gora
 Nacionalni park Fruška gora
 Manastir Beočin iz 16. veka
 Dvorac Špicer iz 1898. godine
 FK Cement
 KK BFC Beočin

Reference

Spoljašnje veze 

 Zvanična prezentacija opštine
 Lokalni komercijalni sajt
 Beocin.net
 Dvorac Špicerovih
 Sportsko poslovni centar Beočin

mape 
 Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (-{Fallingrain}-)
 Satelitska mapa (-{Wikimapia}-)
 Gugl satelitska mapa (-{Maplandia}-)
 Plan naselja na mapi (-{Mapquest}-)

Opština Beočin
Srem
Prigradska naselja Novog Sada
Naselja u Vojvodini
Begeč

Begeč je selo sa 3.300 stanovnika (2005) u Opštini Novi Sad, oko 20 km zapadno od Novog Sada.

Begeč se nalazi u blizini reke Dunav, gde se nalazi i veliki ribnjak. Prvi pu se spominje u šesnaestom veku. U mestu se nalazi Srpska Pravoslavna Crkva od 1838. Naseljen je uglavnom srpskim stanovništvom i oko 15% slovačkim. Poznat je po jezeru "Jama" koje se nalazi oko 2km zapadno od sela. Jezero je nastalo potapanjem starog sela nakon čega su se seljaci povukli dalje od Dunava na sadašnju lokaciju. Još pre 10-tak godina je bilo moguće videti, kada bi se Dunav povukao vodostaj jezera opao, toranj stare crkve. Starim alasima se često znalo dogoditi da iskopaju neki stari predmet koji su seljani koristili. Između sela i jezera se i danas mogu pronaći stari grobni spomenici pisani na glagoljici. Nakon kolonizacije iza 1945. g. i zadnjeg rata na području bivše Jugoslavije, kao i u celu Vojvodinu, doseljavali su se srbi iz Bosne i Hercegovine. 

U naselju Begeč živi 2665 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,6 godina (38,4 kod muškaraca i 40,8 kod žena). U naselju ima 1034 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,23.

U poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Prigradska naselja Novog Sada
Naselja u Vojvodini
Budisava

Budisava (, ) je selo osnovano 1884. godine. Nalazi se u Srbiji, AP Vojvodini, Bačkoj, Južnobačkom okrugu, opštini Novi Sad, 20 km od Novog Sada, 5 km od Kaća na putu prema Titelu.

Prema popisu iz 2011. bilo je 3656 stanovnika.

Demografija 
U selu Budisava živi 3012 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,0 godina (36,8 kod muškaraca i 39,3 kod žena). U naselju ima 1196 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,20.

Stanovništvo u ovom selu veoma je nehomogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Saobraćaj 
Kroz mesto prolazi regionalni put R-110 (Novi Sad – Kać – Titel) i železnička pruga (Novi Sad - Orlovat - Zrenjanin).

Budisava je sa Novi Sadom povezana linijama javnog prevoza br. 23 i 24.

Reference

Spoljašnje veze 

 Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
 Satelitska mapa (Wikimapia)
 Gugl satelitska mapa (Maplandia)
 Plan naselja na mapi (Mapquest)
 Kratak opis Budisave 
 Budisavska slava 

Prigradska naselja Novog Sada
Naselja u Vojvodini
Bukovac (Novi Sad)

Bukovac je naselje u Srbiji u opštini Petrovaradin u Južnobačkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 3585 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 3040 stanovnika).

Geografija 

Bukovac se geografski nalazi u Sremu, sa desne obale Dunava, na obroncima Fruške gore i kroz mesto prolazi Bukovački potok, međutim administrativno pripada Južnobačkom okrugu. U selu živi 3.595 stanovnika (2005), većinom Srbi. Mesto je naseljeno za vreme Osmanskog carstva u šesnaestom veku. U mestu se nalazi srpska pravoslavna crkva. U Bukovcu se početkom septembra održava tradicionalni Bukovački maraton.

Saobraćaj 
Selo se nalazi oko 3 km od Petrovaradina i povezan se sa Novim Sadom gradskim autobusom broj 64, koji prolazi i kroz Petrovaradin.

Poznati Bukovčani 
 Milica Stojadinović Srpkinja (1830-1878), srpska književnica.
 Boris Kovač (1955-), muzičar i umetnik.

Demografija 
U naselju Bukovac živi 2767 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 36,4 godina (35,6 kod muškaraca i 37,1 kod žena). U naselju ima 1073 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,34.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Reference

Vanjske veze 

 Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
 Satelitska mapa (Wikimapia)
 Gugl satelitska mapa (Maplandia)
 Plan naselja na mapi (Mapquest)

Naselja u Vojvodini
Prigradska naselja Novog Sada
Kisač

Kisač (, ) je naselje u Srbiji u opštini Novi Sad u Južnobačkom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 5091 stanovnika.

Kisač se prvi put spominje u 17. veku i to kao selo sa isključivo srpskim stanovništvom a stotinak godina kasnije u selo se doseljavaju i Slovaci. U Kisaču se nalazi evangelistički hram iz 1795. i pravoslavni hram iz 1773., kao i osnovna škola u kojoj se nastava odvija na slovačkom i srpskom jeziku.

Demografija 
Ovo naselje je uglavnom naseljeno Slovacima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

{| width="50%" style="background:transparent; "
| valign="top" width="50%" style="border:1px solid gray; " |

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

| valign="down" width="50%" |

Reference

Spoljašnje veze 

 Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (-{Fallingrain}-)
 Satelitska mapa (-{Wikimapia}-)
 Gugl satelitska mapa (-{Maplandia}-)
 Plan naselja na mapi (-{Mapquest}-)
 Kulturni informativni centar sela 
 Kisač

Prigradska naselja Novog Sada
Naselja u Vojvodini
Stepanovićevo

Stepanovićevo je naselje u Srbiji u opštini Novi Sad u Južnobačkom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 2021 stanovnika. Mesto je osnovano 1920-24. godine.

Geografski položaj 
Mesto se nalazi u Južnobačkom okrugu, 25 kilometara od Novog Sada.

Obrazovanje 
U Stepanovićevu se nalazi Osnovna škola Aleksa Šantić.

Saobraćaj 
Stepanovićevo je povezano sa Novim Sadom autobuskom linijom GSP-a 43, kao i, preko privatnih prevoznika, sa Vrbasom, Kulom, Srbobranom, itd.
Kroz mesto prolazi železnička pruga.

Sport 
U Stepanovićevu postoji fudbalski Klub Omladinac, koji je član Područne lige Novog Sada.
U mestu je aktivan i džudo klub Omladinac.

Crkva svetog velikomučenika Lazara kosovskog 
Temelji hrama Svetog velikomučenika Lazara Kosovskog izliveni su 10.7.1989. a osvećeni 16.7.1989. Ovaj čin su obavili NJegovo preosveštenstvo Vladika Šumadijski Sava i NJegovo preosveštenstvo Vladika Sremsko-karlovački Vasilije. 1.4.1990. je odžana prva liturgija i podignut je veliki krst na glavnoj kupoli.
U čast i pomen Svetog velikomučenika Lazara, za crkvenu i seosku slavu određen je Vidovdan 28. juna.

Demografija 
U naselju Stepanovićevo živi 1776 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,6 godina (39,0 kod muškaraca i 42,0 kod žena). U naselju ima 682 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,25.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

{| width="50%" style="background:transparent; "
| valign="top" width="50%" style="border:1px solid gray; " |

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

| valign="down" width="50%" |

Reference

Spoljašnje veze 

 Zvanična stranica Stepanovićeva  
 Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (-{Fallingrain}-)
 Satelitska mapa (-{Wikimapia}-)
 Gugl satelitska mapa (-{Maplandia}-)
 Plan naselja na mapi (-{Mapquest}-)

Naselja u Vojvodini
Prigradska naselja Novog Sada
Gradske četvrti Novog Sada

Gradske četvrti užeg dela Novog Sada

Bački deo grada 
 Avijatičarsko naselje
 Adamovićevo naselje
 Adice
 Banatić
 Veternička rampa
 Grbavica
 Detelinara
 Industrijska zona sever-jug
 Jugovićevo i Sajlovo
 Kamenjar
 Klisa
 Veliki rit
 Vidovdansko naselje
 Gornje livade
 Deponija
 Mali Beograd
 Rimski šančevi
 Slana bara
 Liman (1, 2, 3, 4)
 Novo naselje (Bistrica)
 Podbara
 Radna zona sever 4
 Ribarsko ostrvo
 Rotkvarija (Žitni trg)
 Sajmište
 Salajka (Slavija)
 Satelit
 Stari grad (Centar)
 Telep
 Šangaj
 Futog
 Begeč
 Veternik

Sremski deo 
 Petrovaradin
 Bukovački plato
 Vezirac
 Karagača
 Petrovaradinska Ada
 Radna zona istok
 Ribnjak
 Sadovi
 Stari deo
 Stari-Novi Majur
 Trandžament
 Širine
 Široka Dolina
 Sremska Kamenica
 Alibegovac
 Bocke
 Mišeluk i Tatarsko brdo
 Paragovo
 Popovica
 Staroiriški put
 Čardak

Vidi još 
 Spisak ulica grada
 Gradski prevoz

Novi Sad
Ustavna monarhija

Ustavna monarhija je naziv za oblik vladavine čiji je temelj ustavni sistem koji priznaje nasljednog monarha kao državnog poglavara. Ustavna monarhija u najširem smislu se od apsolutne monarhije razlikuje upravo po tome što je vlast monarha ograničena ustavom. 

Ustavne monarhije se dijele na: 
 ustavne monarhije u širem smislu, gdje monarh zadržava izvršnu ili veći dio izvršne vlasti (najčešće vojska);
 parlamentarne monarhije, gdje je i izvršna vlast umjesto monarhu podređena parlamentu, a na njenom čelu se umjesto monarha nalazi šef vlade odnosno premijer; monarh zadržava ceremonijalnu ulogu; većina monarhija u današnjem svijetu su ustavne monarhije.

Monarhija
Scrum

Scrum se javlja polovinom 90-tih godina prošlog veka. Čest utisak da je to akronim je pogrešan. Scrum je pojam preuzet iz ragbija i označava momenat kada se protivnički timovi skupljaju na gomilu i bore za posed lopte. To nije vezano, osim simbolički, za softverski projekat.

Ova metoda je više vezana za agilno upravljanje softverskim projektom, nego za agilno projektovanje softvera. Ona propisuje načine upravljanja zahtevima, formiranja iteracija (planiranje sprinta), kontrole implementacije i isporuke klijentu. Često se upotrebljava kao način vođenja XP, ili drugih projekta koji ne moraju obavezno da se projektuju nekom agilnom metodom.

Osnovu predstavljaju tri ključna pitanja koja se postavljaju na svakodnevnim, jutarnjim “stojećim” petnaestominutnim sastancima, a to su:
 Šta je urađeno juče?
 Šta će se raditi danas?
 Kakve nas danas prepreke očekuju?

Ova pitanja se odnose na:
 Kontrolu izvršenog
 Planiranje budućeg dizajna
 Identifikaciju rizika i nalaženje rešenja
 

Ciklus iteracije u Scrum procesu traje fiksno 30 dana. Za to vreme se svakodnevno prati napredak i identifikuju sporna i rizična mesta napredovanja.

Scrum je pun iskustvenih trikova i mehanizama koji održavaju koncentraciju na suštinu problema i ne dozvoljavaju degradaciju organizacije, kao što je plaćanje 100 din za kašnjenje na dnevni scrum sastanak, ili stajanje na sastanku.
Jezgro scrum metodologije čine određeni elementi i prakse, a to su:

 Sagledavanje delova proizvoda
 Uloge i odgovornosti
 Zalihe proizvoda i planiranje isporuka
 Sprint zalihe i planiranje sprinta
 Sprint
 Dnevni stojeći sastanci
 Karte dogorevanja (burndown charts) i izveštavanje o projektu
 Pregled sprinta i retrospektiva
 59minutni scrum

Scrum tim broji 5-10 članova od kojih su obaavezni jedan vlasnik proizvoda (product owner) koji je predstavnik klijenta, scrum master koji je vođa tima i ostali članovi tima koji mogu biti specijalisti za pojedine oblasti razvoja.

Kao projektni okvir koristi se za realizaciju različitih razvojnih procesa. Najčešće se kombinuje sa razvojem pomoću ekstremnog programiranja, ili drugih agilnih pristupa.

Agilni razvoj softvera
Islamska republika

Islamska republika je naziv koji se koristi za oblik političkog uređenja koji se javio krajem 20. vijeka i koji kombinira islamsku teokraciju s republikanskim institucijama vlasti. Karakteristika islamske republike jest da se svi zakoni i propisi u državi moraju temeljiti na šerijatskom pravu, kao i da vjerski poglavari imaju primat na svim svjetovnim funkcionarima, uključujući i one koji su na svoje položaje došli temeljem slobodnih, neposrednih i tajnih izbora.

Određeni stručnjaci islamsku republiku smatraju svojevrsnim kompromisom između klasične islamske teokracije i modernih demokratskih institucija. 

Najpoznatiji primjer islamske republike je Iran. Pored nje se islamskim republikama nazivaju države kao što su Pakistan, Mauritanija i Afganistan.

Država
Politika
Islam
Jednopartijska država

Jednopartijska ili jednostranačka država, odnosno jednopartijski ili jednostranački sistem je naziv za političko uređenje u kome je vlast ustavom ili drugim propisima ograničena na članove jedne jedine - vladajuće - političke stranke.

U jednopartijskim državama druge političke stranke su najčešće zabranjene, mada im se ponekad može omogućiti rad i unaprijed ograničeno sudjelovanje u vlasti kao što je bio slučaj sa satelitskim strankama u bivšoj Istočnoj Njemačkoj ili Poljskoj u doba komunističke vladavine.

Također postoje države u kojima formalno postoje moderne demokratske institucije, uključujući višestranačje, ali se u one zbog dugotrajne dominacije jedne stranke de facto smatraju jednostranačkim državama. Jedan od takvih primjera je Meksiko, koji je od 1929. do 2000. bio pod vlašću stranke PRI.

Jednopartijske države se tradicionalno vezuju uz totalitarne pokrete 20. vijeka kao što su fašizam i komunizam, a nešto kasnije su nastale u mnogim državama Afrike i Azije nakon što su tokom procesa dekolonizacije u njima vlast preuzeli nacionalistički pokreti za oslobođenje.

Kao prednost jednopartijskih sistema u odnosu na višestranačje se obično navodi veća politička stabilnost u odnosu na višestranačje, kao i bolja mogućnost provođenja revolucionarnih društvenih i ekonomskih reformi. Kao mana se navodi netransparentnost i neodgovornost prama građanima, kao i daleko veća sklonost korupciji te nesklonost uvođenju novih ideja. 

Danas su kao jednopartijske države formalno definirane:
 Narodna republika Kina
 Kuba
 Sjeverna Koreja
 Laos 
 Vijetnam
 Eritreja

Eksterni linkovi 
 Map of One Party States, 1945-95
 Single party states in Africa
 List of One-Party Regimes
 When the State is Ultimate
 Totalitarian Daydreams and Christian Humanism

 
Politika
Država
Josip Jelačić

Josip Jelačić Bužimski (Petrovaradin, 16.10. 1801. - Zagreb, 20.5. 1859.) je bio austrijski general i hrvatski ban, poznat po borbi protiv pobunjenih Mađara za vrijeme revolucija 1848, kao i ukidanju kmetstva u Hrvatskoj. U Hrvatskoj se smatra jednim od najvećih nacionalnih junaka.

U središtu Zagreba je 16.12. 1866. banu Jelačiću podignut spomenik koji se danas smatra jednim od najvećih gradskih ikona, a lik Jelačića se pojavljuje i na novčanici od 20 kuna.

V. također 
 Ustani, bane

Eksterni linkovi 

 Biografija 

Hrvatski vojskovođe
Biografije, Petrovaradin
Žrtve u Prvom svjetskom ratu

Broj žrtava u prvom svetskom ratu (vojnih i civilnih) je bio preko 37 miliona - preko 15 miliona mrtvih i 22 miliona ranjenih. U broj mrtvih ulazi skoro 9 miliona vojnih žrtava i oko 6,6 miliona ranjenih. Sile Antante su izgubile više od 5 miliona vojnika a Centralne sile više od 3 miliona. Broj žrtava predmet je brojnih rasprava.

Sporovi oko broja žrtava 

Izvori za ove brojeve navedeni su dole.

Procene za žrtve u Prvom svetskom ratu variraju u velikom stepenu, a često se citiraju bez ikakvih izvora. Dalje, procene mogu saržati delimično i žrtve Ruskog građanskog rata i Jermenskog genocida, a predmet je rasprava u kolikoj meri i da li bi uopšte trebalo.

Mnoge od civilnih, pa i vojnih žrtava bile su usled španske groznice ili usled gladi. U Srbiji je veliki broj žrtava odneo tifus.

Žrtve po zemljama

Izvori 

Glavni izvori:
 Everett, Susan, History of World War I, (page 248), Bison Books, 1980.

Za civilne žrtve:
 Tucker, Spencer C. The European Powers in the First World War: An Encyclopedia, Garland Publishing, New York, 1996.

Fusnote

Reference 
 Everett, Susan, History of World War I, (page 248), Bison Books, 1980
 Nicolson, Colin, The Longman Companion to the First World War, Longman 2001, 
 Bird, Will R., The Communication Trench, Anecdotes & Statistics from The Great War 1914-1918
 Tucker, Spencer C. The European Powers in the First World War: An Encyclopedia, Garland Publishing, New York, 1996
 Hirschfeld, Gerhard (Ed.), Enzyklopaedie Erster Weltkrieg, Paderborn, 2004 (esp. article "Kriegsverluste" by Ruediger Overmans)
 Urlanis, Boris, Wars and Population, 1971
 Urlanis, Boris, Bilanz der Kriege, Berlin, 1965.
 Heeres-Sanitaetsinspektion im Reichskriegsministerium, Sanitaetsbericht ueber das deutsche Heer, deutsches Feld- und Besatzungsheer, im Weltkriege 1914-1918, Volume 3, 1934
 Dumas, Samuel, Losses of Life Caused by War, Oxford 1923

Prvi svjetski rat
Tasmania

Ostrvo Tasmanija se nalazi na granici između Tihog i Indijskog okeana. Površina ostrva iznosi 67.800 km2.

Ime je dobila po holandskom moreplovcu Abelu Tasmanu koji je i otkrio ostrvo. Glavni grad Tasmanije je Hobart. Klima na ostrvu je umereno kontinentalna i vlažna. Na ostrvu žive rijetke biljne i životinjske endemske vrste. Nekada su na Tasmaniji živjeli ljudi australoidne rase, međutim oni su iščezli još u 19. vijeku.

Do 1858. godine ostrvo se zvalo Van Diemenova zemlja, a od 1901. predstavlja jednu od federalnih država Australije.

Historija 

Nizozemski pomorac Abel Tasman je 24. studenog 1642. godine kao prvi Europljanin otkrio otok Van Diemenovu zemlju, koji je kasnije preimenovan u Tasmaniju.
Predstavlja granicu Indijskog i Tihog oceana.

Do doseljenja Europljana, na Tasmaniji su živjeli Tasmanski Aboridžini (vlastita imena lutrawita i trouwunna). Engleske vlasti su tijekom vremena napravile pravi genocid nad njima.

Životinjski svijet 
Otok Tasmania poznat je po tasmanijskom vragu, vrlo agresivnoj maloj životinji.

Vanjski linkovi 
 Slike sa Tasmanije  (bez copyrighta)

Otoci u Australiji
Popis političkih stranaka nastalih od Saveza komunista Jugoslavije

U vrijeme svog raspada 1990. godine, Savez komunista Jugoslavije se sastojao od šest republičkih (uz dvije pokrajinske u Srbiji) organizacija, te organizacije SKJ u oružanim snagama JNA. Ovdje je popis stranaka koje su od njih nastale u periodu iza 1990:

 Slovenija - Savez komunista Slovenije:
 1990. godine promijenio ime u Partiju demokratske reforme Slovenije, koja se kasnije postala dio Ujedinjene liste socijalnih demokrata, stranke koja danas djeluje pod nazivom Socijaldemokrati.
 Hrvatska - Savez komunista Hrvatske:
 1990. godine promijenio ime u Savez komunista Hrvatske - stranka demokratskih promjena; nakon prvih izbora promijenio ime u Stranka demokratskih promjena, da bi od 1994. djelovao kao Socijaldemokratska partija Hrvatske.
 Bosna i Hercegovina - Savez komunista Bosne i Hercegovine:
 1990. godine promijenio ime u Socijaldemokratska partija Bosne i Hercegovine pod kojim djeluje i danas
 Srbija - Savez komunista Srbije: 
 1990. godine se s tadašnjim SSRN Srbije ujedinio u novu stranku pod nazivom Socijalistička partija Srbije, koja djeluje i danas. 
 Crna Gora - Savez komunista Crne Gore: 
 1990. godine promijenila ime u Demokratska partija socijalista Crne Gore pod kojim djeluje i danas 
 Makedonija - Savez komunista Makedonije:
 1990. godine promijenila ime u Socijaldemokratski savez Makedonije pod kojim i danas djeluje; 
 Jugoslavenska narodna armija - Organizacija SKJ u JNA:
 1991. promijenila ime u Savez komunista - Pokret za Jugoslaviju, a zbog raspada Jugoslavije je djelatnost ograničila na Srbiju i Crnu Goru. Godine 1994. je postala dio Jugoslovenske levice (JUL).

Bilješke
Istarski demokratski sabor

Istarski demokratski sabor (akronim IDS; talijanski Dieta Democratica Istriana, akr. DDI; slovenski Istrski demokratski zbor, akr. IDZ), istarska regionalistička stranka lijevog centra izrazitog lokalpatriotskog stava. Ima socijalno-liberalne elemente. Istaknutiji članovi starije generacije: predsjednik Ivan (Nino) Jakovčić, glavni tajnik Emil Soldatić, saborski zastupnik Damir Kajin, predsjednik Savjeta Tulio Demetlika, gradonačelnik Rovinja Giovanni Sponza. Istaknutiji članovi mlađe generacije: gradonačelnik Pule Boris Miletić, predsjednik mladih i županijski vijećnik Tedi Chiavalon, predsjednik Puljštine Oriano Otočan, predsjednik IDS-a Opatije i dopredsjednik Savjeta Ernie Gigante Dešković.

Historija 
Istarski demokratski sabor je osnovan uoči prvih demokratskih izbora u Hrvatskoj 1990. godine, ali na njima nije sudjelovala. Zbog toga je u Istri najviše glasova dobio Savez komunista Hrvatske, kasnije reformiran u Socijaldemokratsku partiju Hrvatske (SDP).

IDS prvi put postaje važan politički faktor na parlamentarnim izborima u augustu 1992. godine, kada osvaja sva tri mandata u istarskim izbornim okruzima, te jedno mjesto sa zajedničke državne liste s regionalističkim strankama Dalmatinska akcija i Riječki demokratski savez.

Neposredno pred izbore za Županijski dom Sabora u februaru 1993. godine, vladajuća HDZ započinje snažnu propagandnu kampanju usmjerenu na dobijanje glasova u Istri. Ta je kampanja imala suprotan efekt i IDS pobjeđuje s rekordnim brojem glasova, s time da njegovu dominaciju istarskom politikom vlada u Zagrebu više neće osporiti. 

Dominacija IDS-a u Istri se održala usprkos unutrašnjih raskola, izdvajanja disidenata u posebne stranke, kao i sve većem suparništva s preporođenim SDP-om. 

Na izborima godine 1995. IDS sudjeluje u izbornom bloku hrvatskih centrističkih stranaka, a godine 1999. ulazi u tzv. Četvorku - blok stranaka koji nakon izbora 2000. godine zajedno s SDP-om i HSLS-om ruši HDZ i formira tzv. Trećesiječanjsku vlast.

Međutim, IDS je bila prva od stranaka nove šesteročlane koalicije koja je iz Račanove vlade izašla, kao razlog navodeći slabu brigu o Istri. Njeni zastupnici u Saboru su, međutim, Račanovu vladu podržavali, a na izborima 2003. SDP i IDS su se natjecali sa zajedničkim listama.

Pred izbore 2011. IDS je postao dio Kukuriku koalicije. Taj je blok osvojio apsolutnu većinu u Saboru, te će IDS postati dio nove koalicijske vlade.

Eksterni linkovi 
 Službena stranica

 
Političke stranke u Hrvatskoj
Ernie Gigante Dešković

Ernie Gigante Dešković (Opatija, 1979.) je hrvatski književnik i kulturolog.

Piše na talijanskom i hrvatskom jeziku. Dobitnik je nekoliko nagrada, uglavnom inozemnih. Objavio puno kratkih priča (većinom SF) i eseja. Piše za nekoliko novina. Njegova djela prevođena su na slovenski, engleski, njemački i francuski.

Pored pisanja bavi se politikom, znanstvenim radom i aktivan je u više organizacija, među kojima su (Istarska akademija znanosti i kulture, Književni krug, Hrvatsko književno društvo, Mensa).

Švicarske i talijanske novine koje pišu o kulturi 2005. navele su ga kao jednog od najboljih mladih europskih autora. 

Njegovi su radovi bili tema na kalifornijskim forumima.

U američkoj nacionalnoj knjižnici u Washingtonu naveden kao jedan od predstavnika mladih europskih pisaca iz južne Europe. 

Obnašao dužnost zamjenika gradonačelnika Grada Opatija. Bio u više mandata Gradski vijećnik.

Knjige 
 Creatio (2002.), zbirka dvaju horor romana Pandora i Prisutnost
 Posrnuli (2003.), horror roman
 Disceptatio (2006.), zbirka politoloških i kulturoloških eseja
 Serenijeva enigma (2008.), kompleksni roman
 Rijeka za radoznale 1 (2008.), zbirka kulturoloških eseja
 Rijeka za radoznale 2 (2009.), zbirka kulturoloških eseja
 Rijeka za radoznale 3 (2010.), zbirka kulturoloških eseja

Hrvatski pisci
SF-pisci
Biografije, Opatija
Authority control
Daniel Ortega

Jose Daniel Ortega Saavedra (11.11. 1945.-) je novoizabrani predsjednik Nikaragve i vođa Sandističkog fronta nacionalnog oslobođenja (FLSN). 

U mladosti se pridružio sandinistima i sudjelovao u kampanji urbane gerile protiv režima predsjednika Anastasia Somoze. Godine 1967. je uhapšen i zatvoren zbog pljačke banke, a sedam godina kasnije zamijenjen za taoce. Godine 1979. je sudjelovao u sandinističkoj revoluciji kojom je oboren Somozin režim i postao vođom revolucionarne hunte koja je počela provoditi socijalističke reforme u Nikaragvi. Godine 1981. je njegov režim postao metom administracije američkog predsjednika Ronalda Reagana i CIA-ine kampanje uz čiju su pomoć obučavani protu-sandinistički kontraši. Godine 1984. je Ortega izabran za predsjednika. Nakon završetka hladnog rata i sovjetske pomoći, Ortega je bio prisiljen ići na nove izbore na kojima je poražen. 

Otada je još dva puta pokušavao ponovno doći na vlast, ali mu je to konačno uspjelo nakon izbora 5.11. 2006.

Eksterni linkovi 

 Office of the President 
 Extended bio by CIDOB Foundation  (in Spanish)
 Daniel Ortega: Sandanista leader, Nicaraguan president  September 1997
 Remember Daniel Ortega? He's back. September 15, 2005
 An old-school Ortega keeps the pink flag flying November 2, 2006
 An Ugly Family Affair: Charges of sexual abuse leveled against Sandinista leader Daniel Ortega swirl atop a power struggle March 23, 1998
 Leftward Tilt: Political Shift in Latin America 2007
 Intellectuals condemn authoritarian Ortega June 24, 2008
 Zoilamerica Narvaez 48-page testimony about sexual abuse (in Spanish)
 Zoilamerica Narvaez 48-page testimony about sexual abuse (in English)

Predsjednici Nikaragve
Revolucionari
Sandinistički front nacionalnog oslobođenja

Sandinistički front nacionalnog oslobođenja (španski Frente Sandinista de Liberación Nacional) je politička stranka socijalističke orijentacije u Nikaragvi. Osnovana je 1961. u ilegali kao pokret usmjeren na rušenje režima predsjednika Anastasia Somoze, a ime je dobio po Ernestu Sandinu, legendarnom borcu protiv američkih snaga u Nikaragvi 1920-ih i 1930-ih. 1970-ih su počeli s intenzivnim gerilskim aktivnostima koje su 1979. kulminirale u rušenju Somoze i sandinističkoj revoluciji.

Sandinisti su po preuzimanju vlasti započeli cijeli niz demokratskih reforma, ali i onih usmjerenih na stvaranje socijalističkog društva po marksističkim načelima. Zbog toga, kao i zbog povezanosti s Kubom i Sovjetskim Savezom, SAD su preko CIA-e i od nje obučenih kontraških pobunjenika vodili rat s ciljem rušenja sandinističkog režima. Sandinisti su na kraju 1990. izgubili vlast nakon demokratskih izbora.

FSLN je, međutim, ostala jedna od dvije najjače političke stranke u Nikaragvi, iako se od nje 1995. odvojila socijaldemokratska frakcija poslije nazvana Pokret sandinističke obnove (MRS). Godine 2006. je njen vođa Daniel Ortega izabran za predsjednika.

Vanjski linkovi 
 www.fsln-nicaragua.com — Službena stranica (španski)
 25th Anniversary Celebration of the Sandinista Revolution  at NicaNet
 Art, Truth & Politics — Harold Pinter delivers Nobel Prize in Literature lecture in which he explains the Sandinista conflict and condemns the U.S.
 Sandinista Revolution
 Sandinista Renovation Movement

Nikaragva
Demokratska stranka SAD

Demokratska stranka (engleski Democratic Party) je jedna od dvije vodeće političke stranke u SAD.

Iako se tvrdi da svoje korijene ima u Demokratsko-republikanskoj stranci koju je Thomas Jefferson stvorio 1792. godine (te prema tome predstavlja jednu od najstarijih danas postojećih stranki na svijetu), Demokratska stranka u modernom smislu svoj kontinuitet dobija tek s njenim raspadom na dvije frakcije u doba predsjednika Andrewa Jacksona, čiji su se pristaše počele nazivati demokratima.

Demokratska stranka je u svojim počecima u 19. vijeku bila po svojoj orijentaciji konzervativna i najčešće vezana uz poljoprivredne interese robovlasničkog Juga. Demokratska stranka je dominirala američkom politikom do pojave Republikanske stranke i američkog građanskog rata, prilikom koje su mnogi demokrati bili na strani poražene Konfederacije američkih država. Pobjednički republikanci su uspostavili dominaciju koja je trajala decenijama, a demokrati su svoju izbornu bazu počeli pronalaziti u etničkim manjinama kao i siromašnim farmerima. 

Krajem 19. vijeka Demokratska stranka pod populističkim vođom Thomasom Jenningsom Bryanom počinje polagano skretati ulijevo, a taj se proces intenzivirao pod predsjednikom Franklinom Delanom Rooseveltom i njegovim projektom New Deal da bi kulminaciju dobio 1960-ih pod Lyndonom B. Jonhnsonom i njegovim ambicioznim projektom države blagostanja po uzoru na evropske socijaldemokracije.

Skretanje demokrata ulijevo se nastavilo sve do 1980. i Reaganove revolucije kada je pojava tzv. Reaganovih demokrata nagnala stranku da pod vodstvom Billa Clintona počne skretati prema centru i desnici.
Početkom 21. vijeka je nezadovoljstvo predsjednikom Bushom i ratom u Iraku u stranci ponovno ojačalo lijevo tzv. progresivno krilo.

 
Političke stranke u SAD
Republikanska stranka (SAD)

Republikanska stranka (engleski Republican Party; isto tako poznata pod skraćenicom GOP od engleskog izraza Grand Old Party, Velika stara stranka) je jedna od dvije vodeće političke stranke u SAD.

Osnovana je 1854. od pristaša Stranke slobodnog tla i ispočetka je okupljala abolicioniste i pripadnike radikalne ljevice, da bi joj se vrlo brzo priključili pristaše ugasle Vigovske stranke i drugi elementi nezadovoljni dominacijom robovlasničkim Južnjaka kroz tada vladajuću Demokratsku stranku. Pobjeda republikanskog kandidata Abrahama Lincolna 1860. je poslužila kao povod secesiji južnih država i početku građanskog rata, nakon koga su republikanci započelu dugogodišnju dominaciju američkom politikom. 

Republikanci su nakon rata počeli postajati zagovornicima interesa industrijskog Sjevera, a kasnije i krupnih kapitalista. Krajem 19. i 20. vijeka, kao odgovor na lijevi populizam u Demokratskoj stranci, pod predsjednikom Theodorom Rooseveltom se javlja progresivistički pokret koji ideologiju slobodnog tržišta mijenja ideologijom državne intervencije. Međutim, lijevo skretanje demokrata pod New Dealom i predsjednikom Franklinom Rooseveltom republikance počinje okretati udesno, što je proces koji traje do današnjih dana.

Zbog toga se Republikanska stranka danas uglavnom smatra desnom i konzervativnom strankom, iako u njoj postoje različite frakcije i pojedinci, uključujući one centrističkih pa i liberalnih shvaćanja.

 
Političke stranke u SAD
Robert Gates

Robert Michael Gates (25. 4. 1943. — ) je prvi bivši šef američke tajne službe (CIA), koji je postao američki ministar obrane.

Gates se rodio u Wichiti u Kansasu, a 1961. je diplomirao na Koledžu Williama i Mary. Godine 1965. je na Univerzitetu Indiane magistrirao historiju, a iste je godine regrutiran u CIA-u, gdje je na raznim dužnostima proveo slijedećih 26 godina. Napredovao je u službi i često sudjelovao na sastancima Vijeća za nacionalnu sigurnost u posljednjim godinama hladnog rata, stekavši dobre veze u administracijama četvorice predsjednika.

Godine 1991. je imenovan direktorom CIA-e i na tom mjestu je ostao dvije godine. Nakon togq je postao predavač na univerzitetima, a 1996. objavio memoare posvećene svojoj obavještajnoj karijeri. Godine 2002. je postao predsjednikom Teksaškog A&M univerziteta.

Predsjednik Bush ga je 2006. imenovao članom Iračke grupe za proučavanje, odnosno tzv. Bakerove komisije kojoj je cilj dati prijedloge za uspješan završetak rata u Iraku. Nakon poraza Republikanske stranke na izborima za Kongres i ostavke Donalda Rumsfelda, Robert Gates je nominiran za novog sekretara za obranu. Taj izbor je 6.12. potvrdio Senat.

Kao nestranačku osobu od izuzetnog ugleda među američkom javnošću, novi američki predsjednik Barack Obama ga je nakon dolaska na vlast 2009. odlučio zadržati na mjestu ministra obrane. Na tom je mjestu ostao do 1. jula 2011. kada ga je zamijenio Leon Panetta. Posljednjih mjeseci mandata je izazvao pažnju izjavama u kojima je iskazivao skepsu prema američkom učešću u ratu u Libiji, odnosno opstanku NATO-a.

Vanjske veze 

Gates, Robert
Gates, Robert
Gates Robert
John Lennon

John Winston Lennon (kasnije John Ono Lennon) , (9. oktobar, 1940. – 8. decembar, 1980.), je poznat kao pevač, kompozitor i gitarista Bitlsa. Njegova kreativna karijera je sadržala i epizode u kojima se može opisati kao politički aktivista, umetnik, glumac i pisac. Bio je deo Lenon-Mekkartni tima koji je veoma uticao na razvoj rok muzike. Postao je muzička ikona dvadesetog veka, a njegove pesme su rangirane među najbolje i najslušanije pesme dvadesetog veka. 

Najpoznatije pesme iѕ solo karijere su mu Imagine, Jealous Guy, Give Peace A Chance.

Oženjen je bio Japankom Joko Ono.

Smrt 
8. decembra 1980. godine, u 22:50, John Lennon je upucan revolverom ispred zgrade The Dakota, gdje je živio, vraćajući se sa suprugom Yoko Ono iz studija gde su snimali materijal za novi album. Počinilac je identifikovan kao Mark David Chapman. On je ranije istog dana, oko 17:00h, čekao Lennona ispred zgrade The Dakota zajedno sa grupom obožavatelja. Lennon mu je dao autogram. Tom prilikom je napravljena posljednja fotografija Johna Lennona, jer je jedan od obožavatelja, amaterski fotograf Paul Goresh, uslikao momenat kada daje autogram svom ubici Chapmanu. 

Prema izjavama svjedoka, Chapman je čekao Lennona i Ono u sjeni prolaza u obližnje dvorište. Kada su njih dvoje izašli iz taksija i uputili se prema ulaznim vratima, Chapman je dozvao Lennona. Potom je ispalio pet metaka, od kojih su četiri pogodila tijelo Lennona. John Lennon je napravio par koraka i prije nego što će pasti, rekao: "Upucan sam". 

Policajci koji su prvi stigli na mjesto zločina su, vidjevši da se radi o teškim povredama, hitno odvezli Lennona u bolnicu svojim kolima, ne čekajući na ambulantu. Dežurni doktor je ustanovio smrt po dolasku u bolnicu. Povrede su bile teške, meci su pogodili aortu, glavnu žilu koja odvodi krv iz srca. Lennon je do dolaska u bolnicu izgubio oko 80% krvi iz tijela. 

Ubica Mark David Chapman je, nakon što je pogodio Lennona, sjeo na trotoar i mirno sačekao policiju. Nije se opirao hapšenju. 

Na prvu vijest o ubistvu Lennona, ljudi su se počeli spontano okupljati pred bolnicom i pred njegovim stanom u zgradi The Dakota paleći svijeće i pjevajući Lennonove pjesme. Širom svijeta, televizijski i radio programi su prekinuti zbog vijesti o ubistvu Johna Lennona. 

Lennonovo tijelo je kremirano i predato supruzi Yoko Ono. Neki vjeruju da ga je raspršila u dijelu parka nedaleko od mjesta gdje su živili, koji je posvećen John Lennonu. 

Mark David Chapman je dobio doživotnu kaznu sa mogućnosti da bude pomilovan poslije 20 godina. Još uvijek odležava kaznu.

Engleski rock muzičari
Engleski tekstopisci
Engleski pjesnici
Engleski rock gitaristi
Engleski umjetnici
Britanski aktivisti
The Beatles
Dobitnici i dobitnice Brit Award
Dobitnici i dobitnice Grammy Award
Žrtve atentata
Wikimedia Commons

Wikimedia Commons (engl. izg. [ˌwɪkiˈmiːdiə ˈkɑmənz], udomaćeno [ʋikimêːdija kŏmons]) (kraće Commons, od engl. common: zajedničko dobro, komun) ili Ostava, online repozitorij slika, zvukova i drugih medijskih datoteka za slobodnu upotrebu. Jedan od projekata Wikimedia Foundationa.

Datoteke s Wikimedia Commonsa mogu se upotrebljavati na svim projektima Wikimedije na svim jezicima, uključujući Wikipediju, Wikibooks, Wikivoyage, Wikispecies, Wikisource i Wikinews, ili preuzeti za izvanmrežnu upotrebu. Repozitorij sadrži više od 29 milijuna medijskih datoteka. U julu 2013. broj uređenja na Commonsu dosegao je 100 000 000.

Vidi još 
 Wikimedia Foundation
 Wikipedia

Reference

Eksterni linkovi 

 Wikimedia Commons

Projekti Wikimedije
Wikimedia Foundation

Wikimedia Foundation [ˌwɪkiˈmiːdiə faʊnˈdeiʃn] (akr. WMF, kraće Wikimedia, od engl. wiki + media: mediji), američka neprofitna i dobrotvorna organizacija sa sedištem u San Franciscu koja operiše mnogim wikijima. Fondacija je najpoznatija po tome što udomljava Wikipediju, internetsku enciklopediju, ali i Wiktionary, Wikiquote, Wikibooks, Wikisource, Wikimedia Commons, Wikispecies, Wikinews, Wikiversity, Wikidatu, Wikivoyage, Wikimedia Incubator te Meta-Wiki. Osim toga poseduje sada ugašenu Nupediju.

Organizaciju Wikimedia osnovao je 2003. Jimmy Wales, suosnivač Wikipedije, kao način finansiranja Wikipedije i njezinih bratskih projekata putem neprofitnih sredstava.

Od 2015. fondacija zapošljava više od 280 ljudi, s godišnjim prihodom od više od 75 miliona USD. 

Od 2022. godine Fondaciju vodi Maryana Iskander kao njezina izvršna direktorica, dok je Nataliia Tymkiv predsjednica odbora.

Vidi još 

 Wikidata
 Wikimedia Commons
 Wikinews

 Wikipedia
 Wikiquote
 Wikisource

 Wikivoyage
 Wiktionary

Izvori

Eksterni linkovi 

 
Nevladine organizacije
Tit

Tit, punim imenom Tit Flavije Vespazijan (lat. Titus Flavius Vespasianus, rođen 39. god. n. e., stupio na presto 79. god. n. e., umro 81. godine), bio je rimski car, sin i naslednik Vespazijanov i pripadnik carske dinastije Flavijevaca.

Tit je imao uspešnu vojničku karijeru. Od 61. do 63. godine bio je vojni tribun u Britaniji i Germaniji. Godine 67. pratio je svoga oca Vespazijana, tada jednog od Neronovih vojnih zapovednika, u Judeju gde je bio buknuo veliki ustanak protiv rimske vlasti. Taj su rat Vespazijan i njegov sin uspešno vodili i, kada je 68. stigla vest o Neronovoj smrti, ostali su neosvojeni još samo Jeruzalem i nekoliko utvrda. Kada je Vespazijan proglašen za cara, predao je zapovedništvo nad vojskom svome sinu Titu, koji je nastavio opsadu Jeruzalema i 70. uz pomoć četiri legije konačno ugušio ustanak. Jeruzalem je bio opustošen, a Jerusalimski hram do temelja porušen. Po povratku u Rim Tit je proslavio veličanstveni trijumf, u čiju je uspomenu kasnije podignut velelepni Titov slavoluk. Nakon toga nekoliko puta postavljan je za konzula, a služio je i kao prefekt pretorijanske garde.

Tit je stupio na rimski presto odmah po očevoj smrti 79. godine. Prema svim pisanim izvorima kojima danas raspolažemo, bio je uspešan i voljen vladar, a senatorska tradicija smatra ga jednim od najboljih careva. Prekinuo je suđenja koja su otpočela pod njegovim ocem pod optužbama za izdaju, kažnjavao je doušnike (delatores) i organizovao skupe gladijatorske igre. Za njegove vladavine dovršena je izgradnja Koloseuma, koji je originalno nazvan Flavijevski amfiteatar (Amphitheatrum Flavium), a na Eskvilinu, i to na mjestu gde se nekada nalazila velelepna Neronova palača poznata kao Domus Aurea (Zlatna kuća), podignute su terme poznate pod imenom Titusove terme. Kad je 79. došlo je u Južnoj Italiji do erupcije vulkana Vezuva, u kojoj su propala tri grada u Napuljskom zalivu ― Pompeji, Herkulaneum i Stabija. Tit je utrošio velika sredstva na zbrinjavanje preživelih stanovnika, a dva puta nakon vulkanske erupcije posetio je Pompeje. Tokom njegove vladavine čovek pod imenom Terencije Maksim (lat. Terentius Maximus), poznat kao "Lažni Neron" jer je fizički nalikovao na cara Nerona, pokušao je da organizuje ustanak ali je brzo proteran u Partsku Monarhiju.

Tit je umro 81. po jednom izvoru od malarije, a prema drugom od otrova koji mu je dao ljekar Valens po naređenju Titovog brata Domicijana, koji ga je i nasljedio. Nakon smrti ga je rimski senat bez imalo okolišanja divinizirao.

Rimski carevi
Neprofitna organizacija

Termin neprofitne organizacije (NFPO - non-for-profit organizations) koristi se kao široki termin koji obuhvata sve organizacije koje su poznate kao dobrotvorna društva, neprofitne, nevladine organizacije (NGOs), privatne volonterske organizacije (PVOs), građanske društvene (CSOs), udruženja građana itd. Termin "ne-za profit" (Not-for-profit) preferira se umesto "ne-profit" da bi se istakao definirajući kriterijum, odnosno namera organizacije da ne pravi profit za privatni dobitak. 

Moguće je da takva organizacija ustvari pravi profit s vremena na vreme, ali osnovna svrha nije da bilo koji deo bilo kog profita ide za privatnu dobit. Glavna razlikujuća karakteristika između neprofitnih i profitnih organizacija je u tome da su prve vođene principom ne-distribucije dohotka, odnosno profita.

Povezano 
 Nevladine organizacije

Literatura 
 Prof. dr Milan Tomić, Beograd, Neprofitni sektor i neprofitne organizacije.

Eksterni linkovi 

 Zakon o udrugama Republike Hrvatske

 
Organizacije
Volonterstvo
Latini

Latini (lat. Latini), jedan od italskih naroda, nastanjivali su prvobitno relativno ograničenu teritoriju južno od Tibra, po njima nazvanu Lacij (Latium), koja je u istorijsko vreme bila dodatno smanjena invazijom Volska u oblast između Albanskih brda (Albanus mons) i Aurunskih planina (tzv. Latium Novum ili Latium adiectum). Glavni su latinski centri bili Alba Longa, Tuskul (Tusculum), Lavinij (Lavinium), Ardeja (Ardea), Tibur (danas Tivoli) i Prenesta (Praeneste, danas Palestrina), dok su volščanski centri bili Velitra (danas Velletri), Signija (danas Segni), Kora (danas Cori), Satrik (Satricum), Ancij (Antium) i Anksur (volš. Anxur, latinski naziv Tarracina, danas Terracina).

Istorijski značaj plemena Latina u osnovi je vezan za grad Rim, isturenu tačku odbrane prema etrurskoj oblasti. Isprepletenost legendi o osnivanju Rima čini etnografske tradicije o Laciju veoma šarolikim i složenim. Lingvistički pokazatelji, koji počinju s natpisima iz 7. i 6. veka st. e., ukazuju na individualnost latinskog sveta, različitog od susedne etrurske civilizacije i od istočnoitalskih naroda. 

Latini su bili udruženi u savez, čije je sedište bilo Jupiterovo svetilište na Albanskim brdima. Njihovo je religijsko nasleđe opstalo u verovanjima i kultovima rimskog sveta. Najstariju latinsku kulturu (9–8. vek st. e.) karakterišu kremacija kao način sahranjivanja, što joj je bilo zajedničko sa kulturama Etrurije i severne Italije, te bronzana kultura koja pokazuje bliskost sa proto-vilanovskom kulturom i sa kulturama tirenske južne Italije. Etrurska politička kontrola nad Lacijem (verovatno 7.–6. vek) podudarila se s očiglednim etrurskim kulturnim i umetničkim uticajem. Istovremeno su s juga prodirali elementi grčke kulture, počevši od alfabeta.

Severno od Lacija živela su plemena etnički srodna Latinima, sa glavnim centrima u Kapeni (Capena) i Faleriju (Falerii, odakle potiče ime Fališćani = danas Civita Castellana). Njihova se politička i kulturna istorija stapa s etrurskom. Fališćanski dijalekt, poznat s natpisa, bio je prvobitno latinski, ali je kontaminiran i modifikovan istočnoitalskim i etrurskim elementima.

Eksterni linkovi 
 Distinguishing the terms:Latins and Romans

Antički Rim
Nerva

Nerva, punim imenom Marko Kokcej Nerva (lat. Marcus Cocceius Nerva, rođen oko 30. god. n. e., stupio na presto 96. god. n. e., umro 98. godine), bio je rimski car, naslednik Domicijanov i osnivač carske dinastije koja se, ne sasvim tačno, naziva antoninskom.

Nerva je pripadao starom senatorskom rodu, ali je njegov rod, slično Vespazijanovom, pripadao italskom, a ne rimskom nobilitetu. Nerva je bio povezan i sa dinastijom Julijevaca-Klaudijevaca jer se njegov ujak Oktavije Lenat (Octavius Laenas) oženio Rubelijom Basom (Rubellia Bassa), praunukom cara Tiberija.

Nerva je prvi od tzv. petorice dobrih careva te poslednji car koji je i po poreklu i po rođenju bio Italik. Nije imao uobičajenu državničku karijeru, ali je obavljao dužnost konzula sa Vespazijanom 71. godine i sa Domicijanom 90. godine.

Proglašen je za cara nakon Domicijanovog ubistva 96. godine. Prema rečima Kasija Diona, zaverenici su carski presto ponudili upravo Nervi zato što je bio star (u trenutku proglašenja imao je 61 godinu) i zato što nije imao dece.

Kratkotrajna Nervina vladavina simbolisala je nastupanje nove epohe sloge senata i princepsa. Proglašena je amnestija onih koji su bili optuženi pod Domicijanom po zakonu o uvredi veličanstva, a potkazivači (delatores) su bili kažnjeni. Ali među vojnicima je bilo mnogo onih koji su bili nezadovoljni izborom senatorskog cara, pa su pretorijanci 97. godine provalili u carsku palatu i čak nakratko zarobili Nervu. On je ispunio njihove zahteve za kažnjavanjem Domicijanovih ubica, a zatim je, da bi osnažio svoje uporište u vojsci, usinio Marka Ulpija Trajana, namesnika Germanije, koji je uživao veliku popularnost među vojnicima. Trajan je kasnije kaznio smrću Kasperija Elijana (Casperius Aelianus), prefekta pretorijanaca koji je poveo ovu pobunu protiv Nerve.

Nerva je sproveo agrarni zakon po kome je najsiromašnijim građanima podeljena zemlja. Ali od posebnog značaja bilo je osnivanje tzv. alimentarnih fondova, čiji puni razvitak pada u vreme vladavine Nervinih naslednika. 

Umro je prirodnom smrću i odmah bio deifikovan od strane senata.

Rimski carevi
Pet dobrih careva

Pet dobrih careva skupni je naziv za petoricu vladara Rimskog carstva koji su vladali od 96. do 180. godine nove ere i koji su svi pripadali antoninskoj dinastiji:

 Nerva (96―98. god. n. e.)
 Trajan (98―117. god.)
 Hadrijan (117―138. god.)
 Antonin Pije (138―161. god.)
 Marko Aurelije (161―180. god.)

Tokom vladavine ovih careva Rimsko carstvo dostiže svoje najviše vrhunce, a "dobrim" su nazvani u senatorskoj istoriografskoj tradiciji, premda i za njihove vladavine jačaju apsolutističke tendencije, koje ih dodatno udaljavaju od Avgustovog principata.

Antički Rim
Lucije Antonije Saturnin

Lucije Antonije Saturnin bio je namesnik Gornje Germanije tokom vladavine cara Domicijana. U proleće 89. god. n. e., podstaknut ličnom netrpeljivošću prema caru, poveo je ustanak dve legije (XIV Gemina i XXI Rapax), ulogorene kod grada Moguntiaka (lat. Moguntiacum, danas Mainz). Iznenadna naplava Rajne sprečila je njegove germanske saveznike da mu se pridruže, pa je ustanak bio ugušen brzom akcijom Domicijanovog vojnog zapovednika Lucija Apija Maksima (Lucius Appius Maximus), koji je posle spalio Saturninovu prepisku, u pokušaju da spasi kazne osobe koje su se u njima pominjale kao saučesnici u zaveri. Međutim, Domicijan je ipak zajedno sa Saturninom dao pogubiti i mnoge druge osobe, čije su odrubljene glave bile izložene na rostri u Rimu. Nakon ustanka, 21. brza legija (XXI Rapax) premeštena je u Panoniju, a Domicijan je izdao naređenje da u jednom vojnom logoru može biti smeštena najviše jedna legija.

Vojskovođe
Antički Rim
Netjerkare

Netjerkare je ime osobe za koju neki egiptolozi pretpostavljaju da je bio kralj za vrijeme Prvog prijelaznog perioda Drevnog Egipta. Njegovo postojanje se može jasno potvrditi jedino u Abydoskom popisu kraljeva, gdje zauzima 40. registar, kao nasljednik Merenre Nemtyemsafa II, te potpuno preskače ženskog faraona Nitocris. Moguće je da je Nitocris izbirsana s popisa, s obzirom da se na njemu ne nalaze ni ženski faraoni Sobeknefru ili Hatshepsut. S druge strane, u posljednje vrijeme je među egiptolozima prilično popularna teza da Nitocris uopće nije postojala, odnosno da je njeno hijeroglifsko ime Nitekreti isvarena verzija imena Netjerkare. To se temelji na pretpostavci da je Nitekreti bilo ime kralja Siptaha u Torinskom popisu, odnosno da je to Netjerkare.

Bilješke 
 VIIth Dynasty 2175 - 2165, od 9.11. 2006,.
 Abydos King List, od 9.11. 2006..
 Sobekneferu, The First Certain Female King of Egypt, od 9.11. 2006.

Faraoni