alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Islama kalendaro

La Islama kalendaro estas pure luna kalendaro kun 12 lunaj monatoj. Sekve la jaroj enhavas malpli ol 365,2425 tagojn kaj ĉiu jaro komenciĝas iom pli frue (proksimume 11 tagoj) konsiderante sunan ciklon. La sama monato okazas en la sama sezono post 33 jaroj.

La komenca punkto de la erao de la islama kalendaro estas la Heĝiro, kiam Mohameto kaj la islamanoj devis forfuĝi de Mekao al Medino en la somero de 622 p.K.

En 638 p.K, Umar ibn al-Ĥattab (592-644) Raa enkondukis la kalendaron kiel rimedon por unuigi la variajn kalendarojn tiam en uzo ĉe la islamaj popoloj. La jaroj estas kalkulitaj de la tago, kiam Mohameto forlasis la urbon Mekao, je la 16-a de julio 622 p.K. La kalendaro estas ankaŭ nomita Heĝira Kalendaro ĉar la formigrado estas nomita Heĝiro. La unua tago de la unua monato (1 MuHarram) de la unua jaro (1 AH) estas tiu tago.
Datoj en ĉi kalendaro estas kutime mallongigitaj per AH el la latinigita esprimo Anno Hegirae, "en la jaro de la Heĝiro". Jaroj antaŭ la Heĝiro estas skribitaj BH. Ne estas jaro Nulo.

Post Heĝira kalendaro havas du tipojn.

1- Luna post-heĝira, kiun uzas plej multaj arabaj kaj islamaj landoj, baziĝas sur la rondiro de la luno ĉirkaŭ la tero. Por ŝanĝi tian jaron en la kristanan uzu jenan formulon: y = x + 621,54 – 3x/100, en kio y = kristana jaro kaj x = luna post-heĝira jaro.

2- Suna post-heĝira jaro, kiun uzas irananoj kaj kelkaj aliaj landoj, baziĝas sur la cirklo de la tero ĉirkaŭ la suno. Ties formulo estas: z = x − 3 * x/100, en kio z = post-heĝira suna jaro kaj x = post-heĝira luna jaro, kondiĉe ke oni rezignu la decimalaĵojn post la x/100.

Kiam oni ne substrekas, ke la jaro estas suna aŭ luna, se temas pri malnovaj islamaj tekstoj, oni celas la lunan.

Nomo de la monatoj

Nomoj de la tagoj de la semajno 

La jaroj 1421 kaj 1422 de la Islama Kalendaro korespondas kun la Gregori-kalendara jaro 2001.
La 1-a de Januaro 2001 estas la tago 6-a de Ŝaŭŭal 1421 AH. 1-a de Muḥarram 1422 AH estas la 26-a de Marto 2001.

Eksteraj ligiloj 

 Kalendara kalkulilo: islama, gregoriana, juliana, hebrea kalendaroj (germanlingve)

Vidu ankaŭ 
 Erao
 Hebrea kalendaro
Heĝiro

Heĝiro aŭ hiĝro () markas la komencon de la islama erao, la elmigradon de Mahometo el Mekka al Medino en jaro 622 kaj signas la komencon de la islama tempokalkulo.

La jaroj estas kalkulitaj, de kiam Mahometo forlasis la urbon Medino, je la 9-a de septembro de 622 p.K.
La komenco de tiu jaro (16-a de julio estas la komenco de islama kalendaro.
La kalendaro estas ankaŭ nomita Heĝira Kalendaro laŭ la araba vorto por "fuĝo". La unua tago de la unua monato (1 MuHarram) de la unua jaro (1 AH) estas tiu tago.

Datoj en ĉi kalendaro, en angla lingvo, estas kutime mallongigitaj per AH el la latina esprimo Anno Hegirae, "en la jaro de la Heĝiro". Jaroj antaŭ la Heĝiro estas skribitaj BH. Ne estas jaro 0.

Tiu ĉi centra evento montriĝas ankaŭ en tio, ke la islamaj sanktaj skriboj, la Korano, ĉiu surao skribas pri eventoj "antaŭ" aŭ "post la heĝiro".

vidu: Kiblo (preĝa direkto de la islamanoj)

Vidu ankaŭ 
 Islamaj terminoj
 Migrado al Abisenio

Eksteraj ligiloj 
 http://islamicity.com/mosque/ihame/Sec2.htm  
 http://student.co.il/meast/1st-year05.htm 
 http://student.co.il/meast/1st-year06.htm 
 http://student.co.il/meast/1st-year07.htm 

Islamo
Arabaj vortoj
Beachy Head

Beachy Head [prononco: biĉi hed] estas kreta klifo ĉe la Maniko apud la urbo Eastbourne en la provinco East Sussex. Ĝiaj koordinatoj estas .

La klifo estas la plej alta kreta klifo en Britio – ĝi atingas 162 metrojn. Dum bonaj veterkondiĉoj oni povas vidi Francion.

La fama lumturo Belle Tout estas konstruita en 1831 kaj situas apud la klifbordo. Nuntempe ĝi estas privata domo. En 1999 oni translokigis ĝin 17 metrojn for de la klifbordo pro erozio.

Ĝi estis anstataŭigita per la pli nova lumturo konstruita en la maro.

Beachy Head estas fifama ĉar ĝi estas tre populara loko por memmortigo.

Eksteraj ligiloj 

 Beachy Head turismo  
 Oficiala retejo de Eastbourne 
 Pri la translokigo de la lumturo 

Anglio
East Sussex
Norfolk (Anglio)

Norfolk estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono Oriento de Anglio, borde de la Norda Maro. Ĝi estas maldense loĝata kaj ĉefe agrikultura teritorio. Ĉefurbo de la graflando estas Norwich; kiel aliaj gravaj urboj nomeblas ekzemple King's Lynn kaj Great Yarmouth. En la graflanda aero de  kvadrataj kilometroj meze de 2014 vivis proksimume  loĝantoj.

 Industrio – agrikulturo, fiŝkaptado, turismo.
 Nacia parko – Norfolk Broads
 Sheringham – loĝejo de la monarko
 Lernejo Gresham - fama lernejo de la urbo Holt

Kun la apudaj provincoj de Suffolk, Cambridgeshire kaj parto de Essex la regiono estas konata kiel East Anglia – tio estas pure geografia kaj historia nomigo kaj ne rilatas al administrado.

Vidu ankaŭ 
 The Fens

 

 

 
Graflandoj de Anglio
George Herbert

George HERBERT (naskiĝis la 3-an de aprilo 1593, mortis la 1-an de marto 1633) estis angla poeto. Lia frato estis la filozofo Edward Herbert.

Li naskiĝis en Montgomery Castle (Kimrio), kaj estis parenco de nobela familio. Li studis en Kembriĝo (Anglio) kaj restis tie en la universitato por instrui retorikon. En la jaro 1626 li tamen decidis dediĉi sin al ekleziaj celoj, kaj ekde 1630 li laboris kiel pastro en Bemerton apud Salisbury. Li uzis multe da siaj riĉaĵoj por helpi malriĉulojn kaj por restaŭri la preĝejon. En 1633 li mortis tie.

La verkaro de George Herbert konsistas ĉefe el religia liriko, kies plej granda parto aperis en la kolekto The Temple (La Templo, 1633). En la jaro 1652 eldoniĝis lia traktato A Priest to the Temple.

Li estis metafizika poeto (inter aliaj tiaj poetoj estis John Donne, Richard Crashaw, Andrew Marvell kaj Thomas Traherne). La metafizikaj poetoj uzis karambolojn kaj malsimplajn ideokombinojn por esplori filozofajn temojn, kaj aludoj al ĉiutagaj aĵoj ofte enkondukis profundan pensadon.

Pluraj el liaj poemoj estas uzitaj por himnoj.

En Esperanto aperis 
La poemoj Disciplino, Redempto, La kolĉeno, kaj Avaro aperis en Angla Antologio, vol. 1 p. 111 - 114.

Eksteraj ligiloj 

 http://www.luminarium.org/sevenlit/herbert
 http://www.poetseers.org/the_great_poets/meta/george
 http://www.ccel.org/h/herbert/temple/HQ.html
 http://www.poemhunter.com/george-herbert/
 http://en.wikisource.org/wiki/Author:George_Herbert_%281593%E2%80%931633%29

Anglaj poetoj
Shirley Temple

Shirley TEMPLE ( (naskiĝis  en Santa Monica, Kalifornio, mortis  en Woodside, kantono San Mateo, Kalifornio), estis usona aktorino kaj diplomatino.

Ŝi estis aktoro dum la 1930-aj jaroj, dum sia infanaĝo. La publiko raviĝis de ŝia ĉarmo, "vigla kaj naiva" laŭ iuj. En la jaro 1935 ŝi eĉ gajnis specialan Oskaron. Ŝia filmkariero tamen stagnis kiam ŝi plenkreskiĝis: post kelkaj ne tre sukcesaj filmroloj ŝi forlasis la kino-laboron.

Ekde la 1950-aj jaroj ŝi dediĉis sin al la politiko. Ŝi subtenis la Respublikanan Partion kaj reprezentis Usonon kiel diplomato en Ganao kaj Ĉeĥoslovakio. En la jaro 1988 ŝi publikigis siajn memorojn: Child Star.

Ŝi mortis la 10-an de februaro 2014 en Woodside en Kalifornio.

Filmaro 
 Stand Up And Cheer (Usono, 1934)
 Bright Eyes (Usono, 1934)
 Baby Take a Bow (Usono, 1934)
 Curly Top (Usono, 1935)
 The Littlest Rebel (Usono, 1935)
 Wee Willie Winkie (Usono, 1937)
 Heidi (Usono, 1937)
 The Little Princess (Usono, 1939)
 The Blue Bird (Usono, 1940)
 Since You Went Away (Usono, 1944)
 The Bachelor and the Bobby-Soxer (Usono, 1946)
 Fort Apache (Usono, 1948)

Bildgalerio

Vidu ankaŭ 
 100 Jaroj... 100 Steluloj de AFI

Eksteraj ligiloj 

 Shirley Temple (1928–2014) en IMDB
 www.shirleytemple.com Oficiala retejo

Usonaj aktoroj
Usonaj diplomatoj
Brajtono

Brajtono (, pron. [ˈbɹaɪtən]) estas urbo en la angla graflando East Sussex apud la maniko kaj 77 kilometroj sude de Londono.

Ĝi estas la plej larĝa kaj plej populara feriurbo en sudorienta Anglio. Ĝi estas fizike ligita al la urbo Hove kaj oni ofte ligas la du vortojn t.e. Brighton & Hove. Antaŭ 1992 Brajtono estis parto de la administra provinco East Sussex sed en 1992 kun Hove ĝi fariĝis unuara instanco.

La ĉefaj enspezofonto de la urbanoj estas turismo, procesado de manĝaĵo, inĝenierado kaj la okaziko de kongresoj kaj koncertoj en granda konferencejo. Brajtono estas populara loĝloko por artistoj, muzikistoj, ĵurnalistoj kaj aktoroj. Laŭdire la denseco de samseksemuloj pli altas ol averaĝe en Britio.

Pro la rapida fervojo al Londono (unu horo) multaj homoj laboras en Londono kaj vojaĝas ĉiutage.

Krom la fervoja linio al Londono, pluaj linioj ligas la urbon al Portsmouth kaj Eastbourne. Krome estas aŭtoŝoseo (M23) al suda Londono.

En la urbo estas du universitatoj: Universitato de Sussex kaj Universitato de Brighton.

Esperanto 
La Universala Kongreso de Esperanto okazis en Brajtono en 1989.

Esperantistoj 
 Nigel Tart

Historio 
En la mezepoko la loko estis fiŝista vilaĝo nomita Brighthelmstone. En 1782 la Princo de Kimrio, la estonta reĝo Georgo la 4-a ekloĝis ĉi tie. Ankaŭ marbanado fariĝis tre populara kaj la loĝloko kreskis al urbo.

Eksteraj ligiloj 

 oficiala retejo - elektu Visitors. Nur en la angla lingvo.

Vidu ankaŭ 
 Eŭrovido-Kantokonkurso 1974

Urboj de East Sussex
Domesday Book

La Domesday Book, kelkfoje Doomsday Book ("Libro de la Lasta juĝo") estis la plej impona administra atingo en mezepoka Anglio.

En 1068, du jarojn post la batalo ĉe Hastings en la jaro 1066, la normana reĝo Vilhelmo la 1-a de Anglio, konata kiel Vilhelmo la Konkerinto, ordonis enketon pri lia nova posedaĵo Anglio. Li sendis reĝajn komisiitojn tra la lando por kompili listojn de urboj, vilaĝoj, muelejoj, kvanto da bestoj ktp. Tio ne estis censo, ĉar ĝi nur enhavis la nomojn de terposedantoj, sed ĝi donis tre detalan bildon de la rimedoj en Anglio. Ŝajne tio fortigis la regadon de la normandoj kaj multe helpis en la kolektado de impostoj.

En 1985 por celebri la 900-jaran datrevenon de la libro, la BBC rekreis novan Domesday Book helpe de lernejoj kaj grupoj tra la landoj. Tio estis granda projekto kaj ĝi estis eldonita sur speciala disko. Ŝajne tio estis granda eraro, ĉar nuntempe oni ne povas aĉeti taŭgan aparaton por rigardi la libron.

Eksteraj ligiloj 

 La Domesday Book rete legebla

Historio de Anglio
Libroj
C dieso (programlingvo)

C# (angle nomata C sharp) estas objektema programlingvo kreita de Microsoft. La lingvo estas parto de la infrastrukturo .NET ankaŭ de Microsoft. Ekzistas normoj de ECMA kaj ISO pri C#, sed la plej konataj tradukilo kaj funkcibiblioteko estas tiuj de Microsoft.

La plej forta influo super la kreo de C# estas Java. Plie, C# estis influita de C++, Delphi. La ĉefa projektisto de C# estas Anders Hejlsberg, kiu antaŭe kreis Delphi-n, kiam li laboris en Borland.

Programoj verkitaj per C# rulas en infrastrukturo nomata CLI (Common Language Infrastructure), samkiel aliaj programlingvoj de .NET. La tradukilo unue kreas duonkodon (simile al Java), kiu poste estas tradukita al maŝinkodo je la ruligo de la programo, per JIT-tradukilo.

Ekzemplaj programoj 
Unue, la klasika programo "Saluton, mondo!" skribita en C#. Ĝi nur montras la mesaĝon kaj finiĝas:
  using System;
  namespace ProgramoSalutonMondo
  {
    class SalutonMondo
    {
      [STAThread]
      static void Main(string[] args)
      {
        Console.WriteLine("Saluton, mondo!");
      }
    }
  }
Ĉi tie estas pli kompleksa ekzemplo de programo en C#. Ĉi tiu programo montras iujn objektemajn esprimojn de la lingvo.
 using System;
 namespace Ekzemplo
 {
     public sealed class Saluton
     {
         string mia;
         public string Valoro
         {
             get
             {
                 return mia;
             }
             set
             {
                 if(value== null)
                     throw new ArgumentNullException();
                 else
                     mia = value;
             }
         }
         public Saluton()
         {
             mia = "Saluton!";
         }
         public override String ToString()
         {
             return mia;
         }
         public static void Main()
         {
             Saluton sal = new Saluton();
             Console.WriteLine(sal.ToString());
             Console.WriteLine(sal.Valoro);
             Console.WriteLine(sal);
             sal.Valoro = "Blah.";
             Console.WriteLine(sal.ToString());
             Console.WriteLine(sal.Valoro);
             Console.WriteLine(sal);
         }
         //La rezulto estas:
         //Saluton!
         //Saluton!
         //Saluton!
         //Blah.
         //Blah.
         //Blah.
     }
 }

Programlingvoj
Coningsby

Coningsby(coningzbi) estas vilaĝo en la angla provinco Lincolnshire.

Ĝi estas konato pro la granda flugarmea bazo – RAF Coningsby. Ĝi estas bazo por ĉasaviadiloj.

La vilaĝa preĝejo havas unikan horloĝon kun nur unu indikilo.

Vilaĝoj de Lincolnshire
Eddy Merckx

Eddy MERCKX [Edi Merks], la plej eminenta biciklisto en la 20-a jarcento, naskiĝis je la 17-a de junio de 1945 en Meensel-Kiezegem, parto de la municipo Tielt-Winge de Belgio.

Inter aliaj profesiaj biciklistoj li estis kromnomata “la kanibalo”.

En la Tour de France, la plej severa konkurso en la biciklista mondo, li venkis 5-foje, en 1969, 1970, 1971, 1972 kaj 1974.

Li emeritiĝis kiel sportisto en 1978. Nuntempe li estras propran firmaon, kaj vendas biciklojn sub la marko Eddy Merckx.

Belgaj biciklistoj
Venkintoj de etapo de Tour de France
Venkintoj de Tour de France
John Smith

John SMITH (1580-1631) estis angla aventuristo, kiu naskiĝis en Willoughby en la angla provinco Lincolnshire.
go john smith
Li batalis en Francio kaj Hungario, kie li estis kaptita de la Turkoj, kiuj vendis lin kiel sklavon.

Li eskapis al Rusio kaj poste partoprenis ekspedicion al Virginio, Usono.

Dum esplorado li estis kaptita de indiĝenoj kaj ŝajne evitis morton nur pro la interveno de Pocahontas [poŭkaHONtes], juna indiĝena princino.

Pro sia sukcesa traktado kun la indiĝenoj li estis elektita kiel prezidento de la kolonio James Towne (nuna Jamestown) en Virginio.

Li revenis al Anglio en 1609 kaj verkis valorajn raportojn pri siaj vojaĝoj kaj produktis gravajn mapojn. Oni kelkfoje rigardas lin kiel la unuan verkiston de la praa usona literaturo pro la verkoj pri Virginio, kaj en Pocahontas li kreis unu el la plej daŭraj usonaj mitoj.
Pokahontas

Pokahontas (naskiĝis ĉirkaŭ 1595; mortis la 21-an de marto 1617) estis indiĝena princino en Nord-Ameriko, filino de Ĉefo Paŭhatano.

Ŝiaj veraj nomoj estis Matoaka kaj Amonute, Pokahontas estis ŝia kromnomo dum juneco, rilate al ŝia petolema naturo (la vorto signifas petolulineto). Kiam ŝi estis baptita, ŝi ricevis la nomon Rebecca, kaj post sia edziniĝo nomiĝis Rebecca Rolfe.

Ŝi estas konata pro sia parto en la vivo de John Smith, angla aventuristo.
Laŭ Smith, li estis kaptita de indiĝenoj, kaj nur pro la interveno de Pokahontas oni ne mortigis lin.

En 1614 Pokahontas edziniĝis kun John Rolfe, unu el la koloniintoj kaj en 1616 vojaĝis al Anglio kun li.

Ŝi naskis filon sed poste mortis kaj estis entombigita ĉe Gravesend en la angla provinco Kent.

Referencoj

Vidu ankaŭ 

 Pocahontas County (Iovao)
 Kantono Pocahontas (Okcidenta Virginio)
 4487 Pocahontas, asteroido 
 Pocahontas, filmo de Disney de 1995

Indiana historio
Naskiĝintoj en 1595
Konvertitoj al kristanismo
Kent

Kent estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono sudorienta Anglio, sudoriente de Londono. La ĉefurbo estas Maidstone.

 Loĝantaro -  (laŭ la stato de )
 Areo - 

Kent konatas ankaŭ kiel "la ĝardeno de Anglio" pro la grandaj fruktoĝardenoj kaj la kampoj de lupoloj.

Urbegoj, urboj kaj vilaĝoj 
 Ashford, Aylesford
 Bexley, Bromley
 Canterbury, Charing, Chatham, Crockenhill
 Deal, Detling, Dover, Dymchurch
 Eythorne
 Farningham, Folkestone
 Gillingham
 Hartley, Cranbrook, Kent, Hartley, New Ash Green, Kent, Hawkhurst, Herne Bay, Higham, Hythe, Hollingbourne
 Langley, Leigh, Linton, Lydd
 Maidstone, Manston, Marden, Margate Marsh Green, Martin, Martin Mill, Minster, Ramsgate, Maxton, Minster, Sheerness, Monkton
 Netlestead, Nettlestead Green, New Romney
 Postling
 Ramsgate, Reculver, Rochester, Tunbridge Wells
 Sandwich, Kent, Sevenoaks, Swanley
 Tonbridge, Tunbridge Wells
 Walmer, Westerham, Whitstable

Vizitindaĵoj 
 Bodiam Castle
 Chartwell House - hejmo de Winston Churchill
 Chatham Dockyard
 Chiddingstone Castle
 Cinque Ports
 Hever Castle
 Leeds Castle
 Penshurst Place
 Scotney Castle
 St. Augustine's Abbey, Canterbury
 North Downs Way, longdistanca vojeto por piedirantoj
 East Kent Railway, antikva fervojo
 Kent and East Sussex Steam Railway, antikva fervojo
 Romney, Hythe & Dymchurch Museum, antikva fervojo

Eminentaj homoj ligitaj al Kent 
 Winston Churchill
 Charles Dickens
 Charles Darwin
 William Auld

Vidu ankaŭ 
 Kent (regno)

 
Graflandoj de Anglio
Suffolk

Suffolk estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono Oriento de Anglio, borde de la Norda Maro. La najbaraj provincoj estas Norfolk, Cambridgeshire kaj Essex. Ĉefurbo de la graflando estas Ipswich.

Aliaj gravaj urboj: Lowestoft, Bury St Edmunds, Felixstowe (la plej granda kontenera haveno de Eŭropo), Newmarket (grava centro de ĉeval-kuro), kaj Aldeburgh kie okazas ĉiujare grava festivalo de klasika muziko.

Industrioj: agrikulturo, turismo, nutraĵ-industrio.

Kun la apudaj provincoj de Norfolk, Cambridgeshire kaj parto de Essex la regiono estas konata kiel East Anglia – tio estas pure geografia afero kaj ne rilatas al administrado.

La provinco estas plejparte malalta, kaj partoj de la marbordo suferis pro erozio fare de la Norda Maro. La plej alta loko de la provinco altas nur je 128 metroj. En la nordo de Suffolk kaj la sudo de Norfolk situas regiono konata kiel la "Broads", kiu enhavas marĉojn, lagojn kaj riverojn.

En la okcidentaj partoj de Suffolk eltroviĝs gravaj arkeologiaj restaĵoj de la bronza epoko, inkl. armiloj kaj tumuloj. La anglo-saksoj okupis la provincon dum la 5-a jarcento, kaj ties nomo devenas de la anglo-saksa "Suthfolc", t.e. "suda popolo". Proksime al Woodbridge estas Sutton Hoo, la loko de 7-a-jarcenta anglosaksa (kun)ŝipa entombigo.

 

 

Graflandoj de Anglio
Kornvalo

Kornvalo ( /ˈkɔːnwɔl/, kornvale Kernow /ˈkɝnəʊ/) estas duklando kaj la plej suda el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono sudokcidenta Anglio. Kvankam, laŭ la historie monarĥa sistemo, la teritorio estas duklando, ĝi estas administrata kiel angla graflando. La simbola reganto estas Charles (Karlo), Duko de Kornvalo. La devizo de la Kornvala graflanda konsilantaro estas Onen hag oll = "unu kaj ĉiuj" (en la kornvala lingvo).

Geografie, ĝi estas duoninsulo, limanta la anglan provincon Devon ĉe rivero Tamar (krom ĉe la norda parteto de la limo). Kelkfoje oni inkluzivas en la nocio Kornvalo ankaŭ insulojn Scilly. La ĉefaj vojoj al la cetera Britio estas aŭtoŝoseo A38, kiu transiras Tamar ĉe Plymouth, kaj la A30, kiu transiras la limon sude el Launceston. Ankaŭ Pramŝipo ligas Plymouth kaj urbo Torpoint trans Hamoaze. Fervoja ponto arkitektita de Isambard Kingdom Brunel estas la alia ĉefa vojo - ankaŭ ĝi transiras Tamar ĉe haveno apud Plymouth.

Kornvalo havas Keltan heredon, kaj plurajn proprajn kulturaĵojn. Kelkaj homoj eĉ revivigis la antikvan Kornvalan lingvon. Pro tio multaj kornvalanoj ne sentas sin "Anglaj", kaj kelkaj volas starigon de Kornvala asembleo, simila al tiuj de Skotlando kaj Kimrio.

Urboj kaj vilaĝoj 
 Bodmin Boscastle Bude
 Charlestown Chysauster Ancient Village
 Falmouth Fowey
 Goonhilly
 Hayle Helston
 Lamorna Lizard Looe Looe Island
 Marazion
 Newquay
 Padstow Penzance Polperro Polruan
 Redruth
 St Austell St Ives St Just
 Truro Tintagel

Vizitindaĵoj 
 Bodmin Moor
 Carn Euny
 Chûn Castle
 Chûn Quoit
 Cornwall Wildlife Trust
 Eden Project
 Rivero Fowey
 Land's End
 Lanyon Quoit
 The Lizard
 The Lost Gardens of Heligan
 Mên-an-Tol
 Minack Theatre
 St Michael's Mount
 Tintagel Castle

Politiko 
Kornvala naciismo estas kultura, politika kaj socia movado kiu serĉas la rekonon de Kornvalo - la sud-okcidenta parto de la insulo de Britio - kiel nacio aparta de Anglio.

 Filoj de Kornvalo

Vidu ankaŭ 
 Kornvala lingvo
 Kornvala muziko

 
Kelta mondo
Duklandoj
Wiltshire

Wildshire estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono sudokcidenta Anglio. Ĉefurbo estas Trowbridge. La prahistoria kultejo Stonehenge situas en la graflanda teritorio.

Urboj kaj vilaĝoj 

 Amesbury, Avebury
 Bradford-on-Avon, Burbage
 Calne, Castle Combe, Chippenham, Chisbury, Corsham, Cricklade
 Devizes, Durrington
 Holt, Hungerford
 Lacock
 Malmesbury, Manton, Marlborough, Marston, Marston Meysey, Marten, Melksham, Mere
 Neston, North Tidworth
 Odstock
 Pewsey
 Salisbury, Swindon
 Tiddleywink, Trowbridge
 Wilton, Wilton

Vizitindaĵoj 
 Abatejo Malmesbury
 Great Chalfield Manor
 Westwood Manor
 Wilton House
 Barbury Castle
 Castle Combe
 Old Wardour Castle
 Stonehenge
 Lacock Abbey
 Chisbury Chapel
 Wilton Windmill
 Cranborne Chase
 Kennet and Avon Canal
 The Thames Path, longdistanca vojeto por piediranto
 Swindon & Cricklade Railway, antikva fervojo

 

 

 
Graflandoj de Anglio
Bedfordshire

Bedfordshire estas unu el la graflandoj de Anglio. Temas kaj pri tiel nomata "ceremonia distrikto" kaj pri historia, tradicia graflando, kiu tamen ne plu estas uzata kiel statistika administra unuo. La ĉefurbo estas Bedford.

 Loĝantaro -  (en 2000)
 Areo -

Urboj kaj vilaĝoj 
 Ampthill
 Barton-le-Clay, Bedford, Biggleswade
 Beeston
 Clophill, Cranfield
 Dunstable
 Flitwick
 Hockliffe
 Kempston
 Leighton Buzzard
 Marston Moretaine, Millbrook
 Sandy, Shefford, Stotfold, Studham
 Toddington
 Whipsnade, Woburn

Vizitindaĵoj 
 Dunstable Downs
 Leighton Buzzard Railway, antikva fervojo
 RSPB The Lodge, Sandy, birdreservejo
 Stevington Windmill, ventmuelejo
 Stewartby Lake
 Whipsnade Wildlife Park, zoologia parko
 Woburn Abbey
 Woburn Wildlife Park, zoologia parko

Eksteraj ligiloj 

 http://www.bedfordshire.gov.uk 
 http://www.b-mkwaterway.co.uk/trust/index.html 
 http://dmoz.org/Regional/Europe/United_Kingdom/England/Bedfordshire  
 http://www.myspace.com/theconflicttheory 

 

 

Graflandoj de Anglio
North Yorkshire

North Yorkshire estas angla provinco en la regiono Yorkshire & Humberside.

Loĝantaro -  (j. 2000)

Areo - 

Ĝi enhavas 8 distriktojn – Craven, Hambleton, Harrogate, Richmondshire, Ryedale, Scarborough, Selby and York.

Urboj kaj vilaĝoj 
 Borrowby
 Catterick, Catterick Bridge
 Dalton, Richmond, North Yorkshire, Dalton, Sowerby, North Yorkshire
 Easingwold, Embsay
 Filey
 Giggleswick, Great Ayton
 Harrogate, Hebden, Helmsley, Helperby, Horton-in-Ribblesdale
 Ingleton
 Kettlewell, Kirkbymoorside
 Leyburn, Linton, Long Marston, Lund
 Malham, Marton, Marton, Pickering, North Yorkshire, Masham, Middleham
 Newbiggin, Askrigg, North Yorkshire, Newbiggin, Aysgarth, North Yorkshire, Northallerton
 Osmotherley
 Ravenscar, Richmond, Rievaulx, Ripon, Robin Hood's Bay
 Scarborough, Selby, Settle, Skipton, Sowerby, Stokesley
 Tadcaster, Thirsk
 Whitby
 York

Vizitindaĵoj 
 Ampleforth College
 Bolton Abbey
 Byland Abbey
 Castle Bolton
 Catterick Camp
 Duncombe Park
 Fountains Abbey
 Helmsley Castle
 Malham Cove
 North Yorkshire Moors Railway- fervojo
 Rievaulx Abbey
 Shandy Hall
 Studley Royal Water Gardens
 Whitby Abbey

Eksteraj ligiloj 
 Oficiala TTT
Leicestershire

Leicestershire estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono East Midlands. La ĉefurbo estas Leicester - (la urbo ankaŭ estas unuara instanco).

Loĝantaro - 936 000

Areo - 2553 km²

Industrio - agrikulturo, karbominado, inĝenierado, ŝtrumpaĵoj, ŝuoj.

Urboj kaj vilaĝoj 
 Anstey, Arnesby, Ashby-de-la-Zouch, Ashby Magna, Aston Flamville
 Birstall, Bottesford, Breedon on the Hill, Burbage, Bushby
 Cadeby, Castle Donington, Coalville, Countesthorpe, Croft
 Donisthorpe
 Earl Shilton, East Norton, Edith Weston
 Gaddesby
 Hallaton, Hinckley, Horninghold, Husbands Bosworth
 Kegworth, Kirby Muxloe
 Little Dalby, Loughborough, Lutterworth
 Market Harborough, Measham, Melton Mowbray, Moira, Mountsorrel
 Newton Harcourt, Newtown Linford, Normanton
 Oadby
 Peatling Parva
 Queniborough, Quorndon
 Rothley
 Shackerstone, Shearsby, Sheepy Magna, Sheepy Parva, Shepshed, Stoney Stanton, Sutton Cheney, Swinford, Syston
 Thurmaston, Thurnby, Twycross
 Walcote, Walton, Wigston, Woodhouse Eaves

Vizitindaĵoj 
 Launde Abbey
 Leicester Botanic Gardens – botanika ĝardeno
 Bradgate House
 Belvoir Castle
 Bosworth Battlefield
 The Battlefield Line, fervojo
 The National Forest
 Moira Furnace

Eksteraj ligiloj 

 oficiala retejo ()
 retejo de la regiona gazeto Leicester Mercury ()

 

 

 
East Midlands
Graflandoj de Anglio
Cambridgeshire

Cambridgeshire estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono Oriento de Anglio. La ĉefurbo estas Cambridge (Kembriĝo). Cambridgeshire estas ĉefe agrikultura regiono.

 Loĝantaro -  (en 2000)
 Areo - 
 Industrio - agrikulturo, elektroniko, inĝenierado

Urbegoj kaj urboj 
 Peterborough – unuaranga instanco
 Soham
 Huntingdon
 Ely

Partnereco 
  Ekde la jaro 1983 ekzistas partnereco inter Cambridgeshire kaj la distrikto Viersen de Germanio.

Vidu ankaŭ 
 The Fens

Cambridgeshire
Graflandoj de Anglio
Ceremoniaj distriktoj en Anglio
Shropshire

Shropshire [ŝropŝa] estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono West Midlands, apud la landlimo kun Kimrio. La ĉefurbo estas Shrewsbury. Laŭ stato meze de la jaro 2014, en la teritorio vivis  loĝantoj. Ĝi kovras areon de  kvadrataj kilometroj. La ĉefa ekonomia branĉo estas agrikulturo.

Urboj kaj vilaĝoj 
 Baschurch, Bayston Hill, Bishop's Castle
 Church Stretton, Clun, Craven Arms
 Eaton (Bishop's Castle), Eaton (Wenlock Edge), Ellesmere, Eyton
 Ford
 Grafton, Great Sutton, Gretton
 Hatton, Hilton, Hope
 Leigh, Ludlow
 Market Drayton, Much Wenlock
 Newport (Shropshire), Newcastle (Shropshire)
 Oswestry
 Shawbury, Shifnal, Shipley, Shrewsbury
 Telford
 Wellington, Whitchurch, Wem.

Vizitindaĵoj 
 Iron Bridge
 Boscobel House
 Burford House
 Moreton Corbet Castle
 Stokesay Castle
 Whittington Castle
 Langley Chapel
 Wenlock Edge
 Shropshire Union Canal
 Offa's Dyke Path, longdistanca vojeto por piedirantoj

Eksteraj ligiloj 
 oficiala retejo

 

 

 
West Midlands
Graflandoj de Anglio
Kumbrio

Kumbrio (Cumbria) [kAmbrija] estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono nordokcidenta Anglio. La ĉefurbo estas Carlisle.

Cumbria estis kreita en 1974 el la provincoj Cumberland, Westmorland kaj partoj de Lancashire kaj Yorkshire.

Cumbria estas hejmo de unu el la plej belaj regionoj de Britio – la Lake District (Laga Distrikto).

 Loĝantaro –  (en 2000)
 Areo – 
 Industrio – agrikulturo, turismo, nukleaj elektraj centraloj (2), ŝipkonstruado, kemiaĵoj.

Urboj kaj vilaĝoj 
 Ambleside, Appleby-in-Westmorland, Aspatria
 Barrow-in-Furness, Bowness-on-Windermere, Brampton, Brough, Burton-in-Kendal
 Carlisle, Cockermouth
 Dalton in Furness
 Glenridding, Grange-over-Sands, Grasmere
 Kendal, Keswick, Kirkby Lonsdale, Kirkby Stephen
 Maryport, Millom, Muncaster
 Oulton (Kumbrio)
 Patterdale, Penrith
 Ravenglass, Rheged
 Sedbergh, Sellafield, Shap, Silloth
 Temple Sowerby, Thornhill, Cumbria
 Ulverston, Upton
 Walton (Kumbrio), Whitehaven, Windermere, Workington

Vizitindaĵoj 
 Bassenthwaite Lake
 Brantwood
 Buttermere
 Coniston Water
 Crummock Water
 Cumbria Way – longdistanca vojeto por piedirantoj
 Dales Way – longdistanca vojeto por piedirantoj
 Derwent Water
 Ennerdale Water
 Fisher Tarn Reservoir
 Furness Abbey
 Haweswater
 Holker Hall
 Killington Reservoir
 Lake Windermere
 Levens Hall
 Pennine Way – longdistanca vojeto por piedirantoj
 Ravenglass & Eskdale Railway – fervojo
 Rydal Water
 Seathwaite Tarn
 Sizergh Castle
 Thirlmere
 Ullswater
 Wast Water
 Whinfell Forest

Kulturo 
 Kumbria lingvo

 
Graflandoj de Anglio
Jaroslav David

Jaroslav DAVID (14-a de marto 1919 - 15-a de decembro 2002) estis ĉeĥa fervojisto el Pustějov, kiu aktivis ĉefe inter fervojistoj kiel sindonema kunlaboranto de Terminara sekcio de FS ĈEA kaj Terminara kaj Fakeaplika komisionoj de IFEF, tradukanto kaj verkanto de fakaj fervojtemaj artikoloj, Honora Membro de IFEF. Inter aliaj verkoj li tradukis Trakcian vortaron de ČKD Praha el 1965 (en kunlaboro kun inĝ. Werner kaj inĝ. Vojáček), dum pli ol tridek jaroj li aktivis en kompilado kaj prilaboro de fervojfakaj terminaroj kaj en tradukado de Lg II, Lg III kaj Lg IV, kontribuis al Fervojfakaj Kajeroj, Terminara Kuriero (TeKu) k.a.

Ĉeĥaj esperantistoj
Kembriĝo (Britio)

Kembriĝo (, [prononco "KEJMbriĝ"]), la sidejo de la Universitato de Kembriĝo, estas urbo en Anglio, 80 kilometrojn norde de Londono, kiu havas iom pli ol 100,000 loĝantoj laŭ la 2001-a registara censo.

Jam de jarcentoj ĝi estas grava centro por scienco, lernado kaj esplorado; famaj sciencistoj, kiuj laboris kaj laboras en Kembriĝo inkluzivas Sir Isaac Newton, Charles Babbage, James Clerk Maxwell, James Watson Francis Crick, Sir Fred Hoyle, Sir Martin Rees, kaj Profesoro Stephen Hawking inter multaj aliaj. Pli lastatempe la urbo iĝis egale grava loko por komputika laboro. Multnombraj internaciaj komputikaj firmaoj havas sian britan oficejon en Kembriĝo, sed ĝi ankaŭ havas aron de propraj, lokaj firmaoj, ekz. ARM, fama kreanto de mikroprocesoroj.

La urbo havas tradicie altan nivelon de uzado de bicikla transporto, ĉefe pro sia universitato kaj pro la manko de gravaj montetoj.

Famuloj 
En Kembriĝo mortis hungardevena fizikisto Egon Orován.

Esperanto en Kembriĝo 
Lastatempe la antaŭa Kembriĝa Esperanto-Klubo dormetas, sed la Pasporta Servo daŭre havas du gastigantojn en Kembriĝo.

EdE-C

3-a Universala Kongreso 13 - 17-a de aŭgusto 1907, 1317 partoprenantoj el 35 landoj; provo de internacia monsistemo: spesmilo. Unuafoje ŝtata registaro (Belgio) reprezentis sin dum E-kongreso.

 
Urboj de Britio
Benjamin Camosato

Benjamin CELESTINO CAMOSATO (foje ankaŭ skribita "Camozato") /benĵamin selestinŭ kamozatŭ/, brazilano, dentkuracisto. Fondinto kaj unua prezidanto de "Societo Sankta Katarino" (1907) en Florianopolo, kaj de "Sud-Brazila Esperantistigilo" (1927) en Porto Alegro. Dir. de la revuo "Brasil Filatélico", kiu publikigis artikolojn en kaj pri Esperanto. 

En 1923 li faris dokumentfilmon en Cachoeira do Sul pri ribelo kiu okazis en Sud-Riogrando en tiu jaro gvidita de Getúlio Vargas. Li produktis ankaŭ la filmon "La Reĝa Ŝipo Italio en Rio Grande" (1924, 26min48s), pri la alveno de tiu ŝipo, kiu vizitis sudajn landojn por propagando de la itala kulturo kaj la politiko de Mussolini. La filmo montras la komandanton kaj oficirojn en vizito al urboj de la brazila ŝtato Rio Grande do Sul, kun akcepto de aŭtoritatoj, italaj enmigrintoj kaj simpatiantoj de faŝismo. Troviĝas priskribo de la filmo  (en la portugala)

Li kunfondis en 1931 la Sudriograndan Filatelan Societon en Porto Alegre kaj redaktis la unuajn jarojn de ties eldonaĵo, kiu same pritraktis Esperanton. Li estis poste nomumita honora membro de tiu Societo.

Referencoj 

CAMOSATO, Benjamin
C
Cannes

Cannes [kan], alinomata la Perlo de la Riviera, (okcitanlingve Canas) estas mezgrava franca urbo ĉe la mediteranea marbordo, lokita en la departemento Alpes-Maritimes kaj en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Grasse.  

Ĝi havas proksimume  loĝantojn, kiuj nomiĝas Cannois [kanŭa].

Geografio

Kvartaloj de Cannes

Insuloj de Lerino 

Insuloj de Lerino () estas insuloj en la Mediteranea maro, lokitaj ĉe Lazura Marbordo. Administre, ili apartenas al municipo Cannes.

Festivalo 

Ĉiujare okazas tie mondgrava filmfestivalo.

Esperanto en Cannes 
Cannes estas la unua urbo en la mondo, kiu uzis Esperanton por la trafikindikado.

Famuloj 
En Cannes naskiĝis:
 franca aktoro Gérard Philipe.

En Cannes mortis:
 hungara ministro Jenő Landler,
 hungara verkisto Zsigmond Justh.

Vidu ankaŭ 
 Komunumoj de Alpes-Maritimes
 Listo de urboj de Francio
 Promenejo de la Croisette
 Cannes (stacidomo)
 Cannes-la-Bocca (stacidomo)
 La Frayère (stacidomo)
 Le Bosquet (stacidomo)
 Ranguin (stacidomo)
 Flughaveno Cannes - Mandelieu
 Cannes-et-Clairan, 280 kilometrojn pli okcidente, en la departemento Gard

Eksteraj ligiloj 
 

 
Komunumoj de Alpes-Maritimes
Giorgio Canuto

Giorgio CANUTO [kanuto] (naskiĝis la  en Torino, mortis la ) estis itala esperantisto, d-ro med. kaj jura, universitata profesoro de jurmedicino en Torino. Prezidanto de UEA 1956 ĝis 1960, mortis dum la ofico. Laŭ li estas nomita la Fondaĵo Canuto de UEA, kiu ebligas membrecon al homoj en ekonomie malfortaj landoj.

Canuto interesiĝis pri Esperanto ekde 1925 kaj komencis sian agadon per instruado kaj prezidanto de la loka grupo. De 1928 li estis vicprezidanto de Itala Esperanto-Federacio (IEF). Li akcelis la kunlaboradon de gvidantaj italaj Esperantistoj. En 1929-30 li instruis per radia kurso (Torino). Li estis membro de la reorganiza komitato de Universala Esperanto-Asocio (UEA), Parizo, 1932.

Dum la Universala Kongreso (UK) en Kopenhago (1956) li estis elektita prezidanto de UEA kaj konfirmita dum la UK 1959 en Varsovio.

Canuto verkis propagandajn artikolojn kaj sciencajn studojn en Internacia Medicina Revuo kaj Scienca Revuo. De 1929 (UK en Budapeŝto) li regule prelegis pri sia fako en la Someraj Universitatoj de la kongresoj.

Literaturo 
 1982: Migliorini, Elio. Pionieri dell’Esperanto in Italia. Roma 1982 (en la itala)
 1960: Minnaja, Luigi. La personeco kaj lastaj momentoj de prof. d-ro G. Canuto. Revuo Esperanto 53-a jaro 12/1960, p. 202
 1960: Lapenna, Ivo. Forpasis la Prezidanto. Revuo Esperanto 53-a jaro 12/1960, p. 201

Eksteraj ligiloj 
 Artikoloj de kaj pri Giorgio Canuto en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
 Nekrologo de Canuto en Pola Esperantisto
 memordatoj en junio 2022: Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Giorgio Canuto en Ondo de Esperanto la 2-an de junio 2022

Italaj esperantistoj
Prezidantoj de UEA
Estraranoj de UEA
Eduard Capdevila i Buil

Eduard CAPDEVILA I BUIL, kataluno, presisto. Nask 9-a de junio 1906 en Barcelona. Esperantisto de 1921. Prezidanto de loka EG. Kas. kaj sekr. de KEF, afergvidinto de K-a Antologio, red. de K-a Esperantisto depost 1931. Ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio.

Capdevila i Buil, Eduard
Auguste Capé

Auguste CAPÉ (kape), pseŭdonimo "Auguste Montrosier", naskiĝis la 4-an de julio 1868, mortis en 1916 dum la unua mondmilito, estis franca kapitano kaj Esperantisto, membro de la Lingva Komitato de 1905. 

Capé estis fervora propagandisto, faris multajn paroladojn, precipe dum sia restado en Alĝerio kaj tie fondis multajn grupojn, gvidis nombrajn kursojn. De 1904 li skribis artikolojn por Esperantaj gazetoj. La 7-an de aŭgusto 1904, en Kalezo (Calais), li prezidis kunvenon de Esperantistoj, kiu estis la "patrino" de niaj Universalaj Kongresoj (UK) komencintaj per la 1-a UK en apuda Bulonjo ĉe Maro en la posta jaro 1905. En la sama jaro 1905 li iniciatis la fondon de la gazeto Alĝeria Stelo. Capé krome fondis kaj direktis la ilustritan revuon Tra La Mondo (1905-1908). Li tradukis de François Coppée: Unua ĉapitro de miaj memorskriboj, 1905.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 
Libroj  de kaj pri Auguste Capé en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
 Enciklopedio de Esperanto/C en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).

 Francaj esperantistoj
 Akademio de Esperanto
Alphonse Carles

Alphonse CARLES [karl] (mortis je la 19-a de aŭgusto 1929 en Albi, Francio) estis franca esperantisto, kiu esperantistiĝis en 1898 aŭ eble eĉ pli frue, pioniro de la internacia esperanto-movado. En 1904 li fondis lokan esperanto-grupon en urbo Béziers. En 1906 li iniciatis la instituton de esperantaj konsuloj, de kiu poste elkrekis la Delegita reto de UEA, kaj li ankaŭ estis unu el la fondintoj de UEA (vidu ĉe Theophile Rousseau). Poste li estis ankaŭ komitatano kaj honora membro de UEA. En esperanto li verkis libron Kurludo de toroj (1909).

Eksteraj ligiloj 
 Alphonse CARLES: La Konata Nekonatulo 

Francaj esperantistoj
Estraranoj de UEA
Modesto Eugenio Carolfi

Modesto Eugenio CAROLFI [karolfi] (naskiĝis la  en San Giorgio Piacentino; mortis la  en Bolonjo) estis itala Esperanto-pioniro kaj franciskana pastro.

Li estis esperantisto de 1912, tre multe laboris por Esperanto kaj gvidis centojn da Esperanto-kursoj. La 12-an de januaro 1913 li fondis Esperanto-grupon en Rimini. Ĝis 1920 li estis prezidanto de Itala Esperantista Federacio. En 1920 li fondis en Bolonjo UECI, la italan sekcion de IKUE.

Verkoj 
 Ilustrita gvidlibreto de la banurbo Rimini (1915, 40 paĝoj)
 Katolika preĝlibro (proksimume 1922, 160 paĝoj)
 Mallonga biografio de Sankta Francisko el Asizo (1923, 63 paĝoj)
 La Padova Lilio, mallonga biografio de Sankta Antonio de Padovo (1926, 116 paĝoj)
 La reformanto, popola biografio de Sankta Francisko el Assisi (1927, 87 paĝoj)
 La preĝareto (1-a eldono: 1913, 32 paĝoj; 2-a eldono: 1931, 47 paĝoj; 3-a eldono: 1948, 69 paĝoj)
 multaj gazetaj artikoloj

Referencoj

Bibliografio 
 Carolfi, Modesto Eugenio, en: Enciklopedio de Esperanto.
 Padre Modesto Eugenio Carolfi minore francescano pioniere dell'esperanto, 1884-1958. Commemorazione tenuta a Milano il 16 novembre 1958. Milano: Unione esperantisti cattolici italiani, proksimume 1960. (itale)

Italaj esperantistoj
Jorge de Saldanha Carreira

Jorge Aníbal DE SALDANHA CARREIRA [kaĥejra] (naskiĝis la , mortis la ) estis portugala ĵurnalisto, bankoficisto kaj esperantisto. Li esperantistiĝis en 1913.

Saldanha Carreira estis la unua portugaliarmea oficiro, kiu havis la permeson oficiale uzi esperantan distingilon sur sia maniko, en 1917. Dum la milito en la tranĉeoj de Fauquissart li nomis la koridoron paralelan al la unua tranĉeo Zamenhof-Esperanto-Avenuo. Lia komandanto en sia verko:

En la centra roto estas du kuriozaj figuroj, du vicleŭtenantoj. Unu, Saldanha Carreira, malgrandeta, maldika, ĉiam modera, montrante ion samtempe malgajan kaj malsanan. Li havas la Esperantan pasion, kiu devigas lin eĉ propagandi al la serĝentoj, kun kiuj li parolas kaj al kompatindaj mallertaj soldatoj, kiuj lin rigardas surprizataj ktp.

Li helpis starigon de la Portugala Esperanto-Asocio. De 1932 malfermis dialogan kurson kaj serion da paroladetoj pri Esperanto ĉe Radio Stacio CT IAA-Lisbono. LK de 1930, Ĉefdelegito de UEA. Ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio (laŭ EdE).

Dum multaj jaroj li estis kvazaŭ la personigo de Esperanto en Portugalio. Li lernis la lingvon en 1913 kaj klopodis disvastigi ĝin eĉ en militaj tranĉeoj. Li estis unu el la fondintoj de Portugala Esperanto-Asocio, ĉefdelegito de UEA de 1932 ĝis 1949, iama membro de la Lingva Komitato kaj kunaŭtoro de sukcesa lernolibro Curso Elementar de Esperanto. En 1951 la Komitato de UEA nomis lin Honora Membro de la Asocio. Li gvidis diversajn kursojn, interalie en lisbona radio-stacio (1932), kaj li estis unu de la ĉef-kunlaborantoj de Enciklopedio de Esperanto (1933-34). Ĉiujn esperantajn librojn de sia riĉa biblioteko li postlasis al la Biblioteko de UEA, "honore al d-ro Edmond Privat" (laŭ E 775).

Saldanha Carreira mortis en 1970 pro aŭtoakcidento.

Verkoj 
 Curso elementar de Esperanto (1919)
 Esperanto al infanoj (1967)
 Li kaj mi
 Gramática aplicada (1916)
 Historio de Esperanto en Portugalujo: kelkaj notoj por kompleta studo (1953)

Tradukoj 
 Einstein, Leopold: Esperanto? : A idéia de uma lingua auxiliar internacional desde Leibniz até hoje (Trad. de Saldanha Carreira e Mário de Caires, 1942)
 Nascimento, Manuel do: Nenio grava (en Antologio de Portugalaj Rakontoj, 1959)

C
Josep Casanovas i Genover

Josep Casanovas Genover [jozep kazanoves ĵenover], kataluno, doktoro pri teologio, sacerdoto, profersoro de latina lingvo en Girona. Naskiĝis la 23-an de februaro 1884 en Armentera. Esperantisto de 1911. Fondinto de kelkaj Esperanto-grupoj, skribis multajn por- kaj en esperantajn arikolojn, celebris meson kaj predikis en kelkaj kongresoj de Kataluna Esperantista Federacio, kies kunorganizinto li estis. Estis prezidanto de Internaciaj Floraj Ludoj, komitatano por gastigo de aŭstriaj infanoj post la unua mondmilito pere de Esperanto. Religia cenzuristo de Espero Katolika.

Casanovas Genover, Josep
EdE-C
Pedro Casas

Pedro CASAS (kasas) (naskiĝis en la 29-a de junio 1893 en Mosquitos, mortis la 23-an de januaro 1959) estis urugvaja esperantisto, librotenisto kaj ĵurnalisto, poste inĝeniero de radio. Esperantisto de 1913.

Casas estis sekretario kaj prezidanto de UES. Ĉefa aranĝinto de la 1-a Sudamerika Esperanto Kongreso. Profesia ĵurnalisto, kiu multe propagandis kaj skribis pri Esperanto.

Casas, Pedro
Miquel Cases Martin

Miquel CASES MARTIN, kataluno, urba oficisto, aktoro kaj teatro-dir. ĉe amatoraj rondoj. Nask. 16-a de junio 1863 en Cartagena. Esperantisto de 1906. Estis prez. de Espero Kataluna, ĉefred. de Tutmonda Espero, senlaca prop-isto; konstanta korespondanto de int. E-gazetaro dum 1907-1914. Aŭtoro de tri amuzaj broŝuroj: Unu fojon, Vivu kaj Mistera krimo 1908-10.

Cases Martín, Miquel
Janet Caw

Janet CAW (ko) (naskiĝis la  en Edinburgo, mortis en 1984) estis skotino, instruistino kaj magistro de la Universitato de Edinburgo. Ŝi instruis Esperanton en la loka grupo, tradukis kantojn kaj verkis poemojn.

Skotaj esperantistoj
Britaj esperantistoj 
Esperanto-movado en Edinburgo
Robert Cecil

Por la politikisto de la 16-a kaj 17-a jarcentoj, bv. klaki Robert Cecil, 1-a Grafo de Salisbury

Oni ne konfuzu lin kun lia patro Robert Gascoyne-Cecil, 3rd Marquess of Salisbury, kiu estis trifoje ĉefministro de Britio (1885, 1886–1892, kaj 1895–1902).

Robert CECIL [sesil], plennome Edgar Algernon Robert Gascoyne-Cecil, 1st Viscount Cecil of Chelwood,
( – ) estis angla esperantisto, brita juristo, politikisto kaj diplomato, Lordo kaj eksministro de Britio.

Unu el la arkitektoj de la Ligo de Nacioj, en 1937 li ricevis la Nobel-premion pri paco (vidu la apudan Nobel-medalon).

Agado 
Li estis ano de Konservativa Partio de Britio kaj ministro en la registaro de David Lloyd George kaj Stanley Baldwin.

En 1916 li publikigis la memorandon kiu li montris sian proponon evitadi militojn, kaj la memorando estas agnoskata kiel la unua oficiala dokumento, montranta apogon de Britio por la fondo de Ligo de Nacioj. Dum la paca konferenco en Parizo, en kiu oni subskribis la Traktaton de Versajlo li estis ano de la brita delegacio.

Esperanto 
Kiel delegito de Sud-Afriko ĉe la Ligo de Nacioj, estis en 1920-21 fervora subtenanto de Esperanto. Laŭ lia eldiro "helpa mondlingvo ne estas bezonata nur de la intelektuloj, sed antaŭ ĉio de la popoloj mem." En 1921 li proponis, ke la Ligo de Nacioj adoptu Esperanton kiel solvon por la lingva problemo en la mondo.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Informo de Nobelkomitato pri Paco 1937 

Anglaj nobeloj
Anglaj esperantistoj
Britaj esperantistoj 
Nobel-premiitoj pri paco
Naskiĝintoj en 1864
Mortintoj en 1958
Naskiĝintoj la 14-an de septembro
Mortintoj la 24-an de novembro
Rajmund Cech

Rajmund CECH ankaŭ konata kiel Raimond Cech (ĉeĥ), ĉeĥa aŭstriano, ŝtata kalkuloficisto. Nask. 2 majo 1896 en Wien. Eesperantisto de 1912 Kas., sekr., kaj nun prez. de la ES "Danubio" en Wien. Aktive partoprenas ankaŭ en la laboro de la liglandaj E-organizoj. Prop. vojaĝo per lumbildoj en Hungarujo kaj Jugoslavujo, 1930. Depost 1920 gvidis kursojn. Tradukaĵoj en Germana E-isto, Aŭstria E-isto kaj HDE.

Ankoraŭ en 1946 li estis delegito de UEA en Vieno.

Ĉeĥaj esperantistoj
Eugénie Ferter-Cense

Eugénie Françoise Ferter-Cense (ferter-sans), francino, multjara administrantino de la Esperantista Centra Oficejo. Ŝi naskiĝis la 9an de aprilo 1879 en Saint-Judoce, vilaĝo apud Dinano. Ŝia patro estis terkulturisto, kaj ŝia patrino estis dommastrino. Ŝi vizitis la universitaton en Parizo. Dum 1901-08 kaj ankaŭ post la unua mondmilito, ŝi loĝis en Pollando. En 1901, ŝi konatiĝis kun Volapuko, sed baldaŭ fariĝis Esperantistino. Gvidis multajn kursojn en Lódz, Pollando. De 1908 post reveno al Parizo estis oficistino de la C. O. dum 15 jaroj. La 29an de januaro 1910, ŝi edziĝis al René Ferter, kiu tiam ankaŭ estis esperantisto. En 1910 la C. O. delegis ŝin por helpi al la organizo de la Kongreso de Internaciaj Asocioj en Bruxelles, en 1913 partoprenis en la nomo de la C. O. la duan Kongreson de Internaciaj Asocioj en Bruxelles-Gand kaj la Kongreson de Bibliografio. Dum la milito ŝi dediĉis sin plene al la laboroj por Ruĝa Kruco, en la kunago de la germanaj Esperantistoj pere de Holando, Skandinavaj landoj kaj Svisujo. Tio faris ŝin suspekta, ĉiu korespondaĵo al ŝi estis kontrolata. Sekretario de la UK-oj en Barcelono, Berno, Prago, redaktisto de "Bulteno por informi" eldonita de la C. O., 1915-18. Post la unua mondmilito, ŝi denove migris al Pollando kaj estis aktiva en la varsovia Esperanto-vivo almenaŭ ĝis 1937. Ŝi mortis en San Briego la 14an de marto 1955.

Verkoj 
 Fatala Ŝuldo, traduko de spiritisma romano de Lionel Dalsace, Paris, Presa Esperantista Societo, 1910.
 Tutmonda Jarlibro Esperantistaj el la jaroj 1912, 1913 kaj 1914, redaktitaj kun Hippolyte Sebert kaj Gabriel Chavet
 Ora Libro de la Esperanto-Movado 1887-1937, redaktita kun Vilmos Bleier, Varsovio 1937.

Fontoj 
 E. Wiesenfeld, artikolo en Enciklopedio de Esperanto, 1933
 Oficiala naskiĝaktoen la retarkivo de la departemento Côtes-d'Armor, dosiero « Saint-Judoce 1841-1880 », bildo 504, 9a de aprilo 1879, konsultita la 11an de septembro 2022. (La ligo funkcias nur el Francio).

Francaj esperantistoj
Centrale Esperanto-Boekhandel

Centrale Esperanto-Boekhandel estis societo en Hago, kiu ekzistis antaŭ la dua mondmilito. Ĝia ĉefa agado estis disvendo de Esperanto-libroj. Post la disdono de dividendo (5-7%) la firmao ĉiujare donacis konsiderindan sumon al diversaj Esperanto-celoj.

Esperanto-movado en Nederlando
Esperanto-kulturo
Centra Presejo Esperantista

Centra Presejo Esperantista. Tiun presejon fondis en Parizo en 1904 la Presa Societo Esperantista. En 1908 ĝin akiris Viktoro Polgár kaj ĝin daŭrigis sub la sama titolo kaj presis multnombrajn Esperantajn gazetojn kaj librojn. Oni presis tie gramatikojn kaj vortarojn Esperantajn por diversaj lingvoj. La laboristaro parolas Esperante, kio plifaciligas la laboron. Post la morto de V. Polgar (en la 9-a de julio 1933) la presejon daŭrigas lia frato I. J. Polgar. Ejo ekde komenco: 33, rue Lacepede, Paris, 5. Laŭ I. POLGAR.

Bazita sur EdE-C

Esperanto-movado en Parizo
Esperanto en 1904
Cent tridek tri tagoj

Cent Tridek Tri Tagoj. Historia skizo de la hungarlanda proleta revolucio en 1919, kompilita el artikoloj de ĝiaj gvidantoj kaj aktivuloj. EKRELO, 1931, 142 p., kun ilustraĵoj.

Tiu libro estas rezulto de komuna laboro de hungaraj kaj sovetaj komunistaj esperantistoj. La materio de la libro ne estas simpla studkolektaĵo, sed elektaĵo de dokumentoj, entenantaj la personajn travivaĵojn de iamaj batalantoj de la proleta diktaturo, kaj tiuj ĉi studoj respegulas la revolucian spiriton de la aŭtoroj. La leganto ricevas plenan bildon pri la epoko antaŭ la revolucio, kaj pri la ekonomiaj, politikaj, militaj problemoj de la Hungara Sovetrespubliko, pri la blanka teroro, kaj pri la postrevolucia laborista movado en Hungario. Ĉiu skribita dokumento respegulas ne nur la personecon de sia aŭtoro, sed ankaŭ la epokon, en kiu ĝi naskiĝis.

Vidu ankaŭ 

 Kalistefa revolucio

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/C en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo 

Fakaj verkoj en Esperanto
Antverpena Nefikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Fidia Romeo Giuseppe Cesarini

Fidia Romeo Giuseppe CESARINI (ĉesarini), italo, ŝtata ĉefoficisto en financoj. Naskiĝis en Panicale. E-isto de 1915. Ricevis superan diplomon de Itala Katedro de Esperanto. En suda Italujo li faris eksterordinaran propagandon: paroladoj, artikoloj en tre gravaj gazetoj ; kursoj.

EdE-C

Italaj esperantistoj
Italaj ekonomikistoj