Ismael Gomes Braga

Ismael GOMES BRAGA (iŝmael gomjz braga) [iŝma'eł 'gomjz 'bragə] (pseŭdonimoj Kristano Hagarido, Lino Teles k.a., naskiĝis la 14-an de julio 1891 en la urbo Ubá, Minas Gerais, mortis la 18-an de januaro 1969) estis brazila librotenisto, spiritisto kaj Esperanto-vortaristo.

Esperantisto kaj spiritisto 
Ekde 1914, kiam li loĝis en la urbo Teixeira, Ismael fariĝis unu el la plej grandaj disvastigantoj de Esperanto en la subŝtato Minas Gerais. Li daŭre propagandis en spiritistaj rondoj kaj verkis artikolojn por pluraj gazetoj. Li estis vic-prezidanto de Amerika Esperanto-Akademio.

En 1937 li kreis la Esperantan departementon de Brazila Spiritisma Federacio (FEB) kaj ekuzis ties presejon por eldonado de diversaj verkoj.

Li tradukis la verkon La Evangelio laŭ Spiritismo de Allan Kardec, kies unua eldono en Esperanto aperis en 1947. En 1952, dum la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto, okazinta en Recifo, Gomes Braga gvidis en la sidejo de Pernambuka Spiritisma Federacio la unuan spiritisman publikan kunsidon en Brazilo tute en Esperanto.

Li havis nur unu filon, Lauro-Zamenhof Rola Braga (1923-1981), kiu en frua aĝo jam scipovis la lingvon.

Vortaristo 
Ismael Gomes Braga ankaŭ estis vortaristo kaj kompilis du gravajn vortarojn por brazilanoj kaj portugal-lingvanoj ĝenerale:
 En 1954 aperis la vortaro portugala-Esperanto (Dicionário Português-Esperanto) en Rio de Ĵaneiro (300 p.) kaj tie estis reeldonita en 1965 (362 p.). La 2a eldono estis publikigita en 1989 kun suplemento de Sylla Chaves (576 p.).
 La alidirekta vortaro Esperanto-portugala (Dicionário Português-Esperanto) aperis du jarojn poste en 1956 (159 p.), 2a eld. 1961 (159 p.), 3a eld. 1976 (159 p.).

Verkoj 
Li eldonis dekojn da libroj, interalie:
 Curso de Esperanto pela Bíblia
 Iniciação no Esperanto
 Manual Completo de Esperanto
 Saber Ler e Escrever
 1938 – Método de Esperanto
 1938 – Primeiro Manual de Esperanto (FEB)
 1941 – Guia de Conversação Português-Esperanto
 1949 – Elos Doutrinários (FEB)
 1954 – Dicionário Português-Esperanto
 1956 – Dicionário Esperanto-Português
 1959 – Gramática de Esperanto
 1964 – Grande Dicionário Esperanto-Português (KKE)
 1965 - Veterano?
 1973 – O Livro de Tobias (FEB)
 1998 – O Esperanto na Visão Espírita (Esperanto laŭ la spiritisma vidpunkto)

 Omaĝoj 
 En lia naskiĝurbo estas monumento kaj strato kun lia nomo
 Poezio de Geraldo Mattos omaĝe al li:
IŜMAEL
La Eternulo vin benu kaj protektu
En ĉiu horo de via plena tago,
Ĉar vi nur volas en via tera vago,
Ke al aliaj sin via pen' direktu.
Aliaj viroj konkeru kaj kolektu
La vanan famon por singlorema blago:
Vi multe helpas per altruisma ago,
Ke la homaro feliĉu kaj perfektu!
Kaj kiam venos - ĝi venu tre malfrue!
La horo supre labori substitue
Al krudaj penoj de via karnodraŝo,
Via ĝojos, kara! la tuta vivo ofere
Al idealo riĉiĝos vin supere,
Ĉar vi rikoltos el via semitaĵo.

Referencoj

Bibliografio 
 Zêus Wantuil. Iŝmael Gomes Braga (biografio). Rio de Janeiro: Federaçao Espirita Brasileira 1971
 Biografieto de Ismael Gomes Braga. Komunikoj, n-ro 89, januaro-marto 1998
 Almanako Lorenz, 1992, p. 20-23 (artikolo de Ismael pri tio, kiel li fariĝis spiritisto)

Eksteraj ligiloj 
 Libroj de kaj pri Ismael Gomes Braga en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
 Artikoloj de kaj pri Ismael Gomes Braga en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Brazilaj esperantistoj
Brazilaj spiritistoj
Esperanto-vortaristoj