alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Mrtvo more

Mrtvo more (, ) je jezero na Bliskom istoku koje se uobičajeno naziva morem. Važi za jedno od najslanijih jezera na svetu. Sa svojim salinitetom od 30%, oko devet puta većim od saliniteta obične morske vode, u njemu život ne postoji, osiršina je na -422 metara nadmorske visine i dalje opada. Najveća dubina Mrtvog mora je 330 metara.

Voda 

Voda Mrtvog mora je prilično topla, pa „zagrevanje“ nije potrebno. Pošto je voda vrlo slana ima veliku gustinu. Gornjih 35 metara ima salinitet od 300 do 400 promila i temperaturu između 19 i 37 °C. Tako je nemoguće ući u vodu do vrata, jer se telo diže iznad vode čim je čovek u vodi u visini grudi, niti otvoriti oči u vodi. Zbog visokog postotka soli, uvjeti za život vrlo su okrutni u Mrtvom moru.

Zdravlje 
Voda je zbog saliniteta vrlo lekovita. Pri izlasku iz vode, telo ostaje prekriveno debelim slojem soli, koja blagotvorno deluje na kožu. Na dnu leži i glina kojom se maže radi zdravlja.

 
Jezera u Izraelu
Jezera u Jordanu
Slana jezera
Geološke depresije
Biblijske lokacije
Velika jezera

Velika jezera, ili Velika jezera Sjeverne Amerike, su skupina jezera na granici Sjedinjenih Američkih Država i Kanade. Površinom su najveća skupina slatkovodnih jezera na svijetu, a sastoje se od jezera Superior, Michigan, Huron, Erie i Ontario.

Imaju površinu od 245 047 km².

Nakon što su sistemom kanala povezani s Atlantikom i rijekom Mississippi predstavljaju jednu od najvažnijih saobraćajnih arterija Sjeverne Amerike i svijeta.

Vanjske veze 

 Bibliography on Water Resources and International Law  See Great Lakes; St. Lawrence River and Seaway. Peace Palace Libray
 Council of Great Lakes Governors
 Great Lakes Information Network
 Great Lakes Commission
 EPA: Great Lakes National Program Office
 Environment Canada—Ontario Region: Our Great Lakes 
 Midwest Lakes Policy Center 
 International Joint Commission
 The Nature Conservancy's Great Lakes Program
 EPA's Great Lakes Atlas
 CBC Digital Archives - Troubled Waters: Pollution in the Great Lakes

Geografija Kanade
Jezera u SAD
Kilimanjaro

Kilimanjaro ili Kilimandžaro (Kilima Njaro; Bijelo brdo ili Snježno brdo) je najviši planinski masiv u Africi, smješten u sjeveroistočnoj Tanzaniji. Sastoji se od tri vulkana - Shira (4006 m), Mawenzi (5355 m) i Kibo (5980 m), koji ima nekoliko ledenjaka.

Na planini se smjenjuju različite klimatske zone. Dok na podnožju vlada tropska klima na vrhu je to alpska. Kilimandžaro se nalazi u blizini Ekvatora. Snježna granica se nalazi na visini od nekih 4.600 metara. 

Od 1987. godine je Kilimandžaro pod zaštitom UNESCO-a.

Planine u Tanzaniji
Vulkani u Tanzaniji
Svjetska baština u Tanzaniji
Sedam vrhova
Suada Dilberović

Suada Dilberović (Dubrovnik, 24. 5. 1968 - Sarajevo, 5. 4. 1992) bila je studentica medicine Sarajevskog univerziteta.

Suada Dilberović je prva žrtva opsade Sarajeva. U martu 1992. godine u Sarajevu je došlo do sukoba između pripadnika Srpske demokratske stranke (SDS) i policajaca pod kontrolom vlade Bosne i Hercegovine kad su Srbi na Grbavici i Vracama postavili barikade. Dana 5. 4. 1992. godine održane su demonstracije za mir. Pripadnici SDS-a su pucali s krova hotela Holliday Inn u demonstrante i ubili Suadu Dilberović. Most na kojem je ubijena nosi njeno ime (i ime Olge Sučić).

Suada Dilberović se često pogrešno navodi kao prva žrtva rata u Bosni i Hercegovini od 1992-1995. godine. Prije nje je ubijeno više osoba u Bijeljini i drugim bosanskohercegovačkim lokacijama gdje su oružani sukobi prethodili opsadi Sarajeva.

Povezano 
 Most Suade i Olge

Rat u Bosni i Hercegovini
Žrtve rata
Biografije, Bosna i Hercegovina
Biografije, Dubrovnik
Mississippi (rijeka)

Mississippi (engleski: Mississippi River od algonquianskog Misi sipi što znači Otac voda, misi = veliki, sipi = voda) je najveća rijeka na sjevernoameričkom kontinentu, koja cijelom dužinom teče u Sjedinjenim Američkim Državama, duga 3 780 km.

Ako se Mississippiju (3 780 km) pribroji i dužina Missourija sa njegovom pritokom Jefferson (4 090 km) tad je četvrta (treća) rijeka po dužini na svijetu.

Hidrografija 
Mississippi izvire iz Jezera Itasca u Minnesoti.
Od izvora rijeka teče u pravcu juga, blago meandrirajući kroz Veliku nizinu veliku američku žitnicu. Na polovici svog toka prima svoje najveće pritoke Missouri sa zapada, i nešto malo južnije Ohio sa istoka, potom teče do svog uvira u Meksički zaljev, gdje ima veliku deltu (26 000 km²) pored grada New Orleans.

Mississippi ima sliv velik oko 3 100 000 km², a to je 1 / 8 sjevernoameričkog kontinenta, koje se proteže kroz deset američkih država, a to su; Minnesota, Wisconsin, Iowa, Illinois, Missouri, Kentucky, Tennessee, Arkansas, Mississippi i Louisiana.

Mississippi je plovan od ušća pored grada New Orleans do glavnog grada Minnesote Saint Paul.

Povezane stranice 
 Missouri
 Lista najdužih rijeka na svijetu

Izvori

Vanjske veze 

 Mississippi River, na portalu Encyclopædia Britannica 

Rijeke u SAD
Slapovi Niagare

Slapovi Niagare (engleski Niagara Falls) predstavljaju niz od tri vodopada na rijeci Niagari, smještenih u istočnom dijelu Sjeverne Amerike na granici između SAD i Kanade.

Iako ne naročito visoki, slapovi Niagare predstavljaju jedne od najširih i najmoćnijih vodopada na svijetu. 

Poznati su po svojoj ljepoti te služe kao popularna turistička destinacija i izvor hidroelektrične energije. Na suprotnim obalama su smješteni gradovi-blizanci Niagara Falls, New York i Niagara Falls, Ontario.

Niagara, što znači - "Voda što grmi", je ime koje su tom moćnom vodopadu, dali Američki Indijanci, danas je dio spektakularne granice između Sjedinjenih Američkih Država i Kanade. Tako se zove i Rijeka Niagara koja iz Jezera Erie mirno teče gotovo 56 km, no u blizini jezera Ontario pretvara se u brzace koji užurbano jure prema kataraktu u magli vodene prašine i duga. Nakon tog slijedi dramatičan pad od otprilike 50 metara u kojem se bujica uz grmljavinu strmoglavljuje u podivljahu pjenu kao da pada u ponor bez dna. Otok Goat, na rubu kaskade, rijeku dijeli na dva djela. Američki vodopadi na istočnoj strani formiraju ravnu crtu dugu oko 300 metara, a kanadski vodopadi Horseshoe, (Vodopadi potkove) dvostruko su duži i, kako im i ime govori, imaju oblik potkove.

Povezano 
 Vodopadi Iguazú

Vodopadi u SAD
Vodopadi u Kanadi
Bajkalsko jezero

Bajkalsko jezero je jezero koje se nalazi u istočnom dijelu Rusije. Obuhvaća 31.500 km², zbog čega se smatra najvećim slatkovodnim jezerom u Euraziji. Poznato je pod nazivom "plavo sibirsko oko". S obzirom na svoju izrazitu dubinu od 1637m i veliku površinu (31.500km²) a proteže se blizu 700 km, zaprema više od 20% svjetskih zaliha slatke vode.
Voda Bajkalskog jezera se koristi za piće. Tokom zime, kada je cijela površina jezera prekrivena debelom ledenom korom, režu se kocke leda i raznose na prodaju po okolnim naseljima. Također u to vrijeme (od januara do maja), jezerom se odvija automobilski, kamionski i drugi prevoz. Led je dubok od 30 cm, pa do nekoliko metara.
Ime dolazi od tatarskog "bai-kul", "bogato jezero".

Svjetska baština 
Poznato je kao stanište mnogih endemskih vrsta flore i faune.
U jezeru i oko njega nalazi se mnoštvo jedinstvenih biljnih i životinjskih vrsta kao što je bajkalska foka (tuljan). To je jedina vrsta slatkovodne foke (tuljana) na svijetu. Zbog njihovog skupocjenog krzna, česta su meta brojnih krivolovaca.

U jezeru se nalazi 27 ostrva (otoka) od kojih je najveće Olhon (742 km²). Pretpostavlja se da je starost Bajkalskog jezera između 20 i 30 miliona godina. U jezero se uliva preko 300 reka od kojih su najvažnije Selenga i Barguzin. Ušća reka su delte. Međutim iz jezera ističe samo jedna reka - Angara, desna pritoka Jeniseja. Površina sliva jezera iznosi 557 000 km².

Godine 1996. stavljeno je na listu svetske baštine.

Izvori 

Jezera u Rusiji
Svjetska baština u Rusiji
Tanganjika (jezero)

Tanganjika je jezero u Istočnoj Africi, dugo 660 km i široko između 16 i 72 km, te površine 32.893 km². Dubinom od 1470 m predstavlja drugo najdublje jezero svijeta, drugo najstarije i drugo najvećeg volumena, u sva tri slučaja  nakon Bajkalskog. Jezero se proteže kroz četiri države: Burundi, Demokratsku Republiku Kongo, Tanzaniju i Zambiju. Najveća površina pripada DR Kongu (45 %) i Tanzaniji (41 %). Glavne pritoke jezera su Malagarasi, Ruzizi i Kalambo. Jedini odvojak je rijeka Lukuga, pritok Lualabe. U obalnom je području razvijen ribolov, uzgoj uljne palme i riže.

Povezano 
 Velika afrička jezera
 Velika rasjedna dolina

Jezera u Burundiju
Jezera u DR Kongo
Jezera u Tanzaniji
Jezera u Zambiji
Riftovi
Vlažna područja u Zambiji
Zaštićena područja u Zambiji
Titicaca

Titikaka (španjolski: lago Titicaca – "jezero Titikaka", kečua: Titiqaqa Qucha – "Titikaka jezero"), na 3.821 metara nadmorske visine, je najviše jezero na svijetu na kojem je moguća komercijalna plovidba. S površinom od oko 8.300 km2 (širine 65 km i dužine oko 194 km), Titikaka je najviše slatkovodno jezero u Južnoj Americi. Nalazi se na granici Perua i Bolivije. Jezero Maracaibo u Venecueli, s djelimično slanom vodom, veće je, i ima oko 13.000 km2, ali ga neki svrstavaju u more jer je inače povezano s okeanom.

Smješteno visoko u Andama na granici Perua i Bolivije, Titikaka ima prosječnu dubinu između 140 i 180 metara, a maksimalna dubina je 280 metara. Zapadni dio jezera pripada regiji Perua, dok je istočna strana u područja La Paz u Boliviji.

Više od 25 rijeka utiče u jezero Titikaka, u kome je i 41 ostrvo – od kojih su neka gusto naseljena. 

Titikaka je poznato i po stanovništvu, indijancima Uru, koji žive na devet umjetnih ostrva Uros načinjenih od plutajuće trske. Ova ostrva postala su glavna turistička atrakcija Perua, pa ekskurzije iz grada Punoa na obali jezera dolaze u posjetu. Još jedna turistička atrakcija je ostrvo Taquile sa drugom domorodačkom zajednicom. Stanovnici ostrva Taquile poznati su po rukom tkanim tekstilnim proizvodima, koji spadaju među najkvalitetnije zanatske proizvode Perua.

Titicaca vodu dobija od kiša i topljenja ledenjaka na planinama (tzv. sijerama) iznad Altiplana. Ovu vodu odvodi rijeka Desaguadero, koja teče na jug kroz Boliviju u Jezero Poopó,međutim, to nadoknađuje manje od 5% gubitaka, sve ostalo gubi se velikim isparavanjem kao rezultat snažnih vjetrova i jakog sunca na toj nadmorskoj visini.

Porijeklo imena Titicaca nepoznato je. Prevodi se kao "Kamena puma", zato što oblikom podsjeća na pumu koja lovi zeca, kombinujući riječi lokalnih jezika kečua (quechua), i ajmara (aymara), ili kao "Litica Vođe". Među lokalnim stanovništvom postoji nekoliko različitih imena.

Četvrtina jezera na jugu je odvojena od glavnog dijela Tiquina moreuzom, pa zato Bolivijanci taj manji dio zovu jezero Ujnajmarka (lago Huiñaymarca), a veliki jezero Čukito (lago Chucuito). Peruanci i manji i veći dio zovu Malo jezero i Veliko jezero (Lago Pequeño i Lago Grande).

Jezera u Boliviji
Jezera u Peruu
Viktorijino jezero

Viktorijino jezero je jedno od Velikih afričkih jezera. Ima površinu od 68.700 km² i predstavlja drugo najveće slatkovodno jezero na svijetu. Zbog relativne plitkoće se smatra sedmim slatkovodnim jezerom po volumenu vode. 

Izvor je Bijelog Nila. 

Na njemu se nalazi 300 otoka. Podijeljen je između Tanzanije, Ugande i Kenije.

Jezera u Keniji
Jezera u Tanzaniji
Jezera u Ugandi
Nil
Kameno doba

Kameno doba je uobičajeni naziv za najraniji period u historiji čovječanstva, odnosno prahistoriji. Ime je dobilo po kamenju koje su u to vrijeme ljudi pretežno koristili za izradu alata.

Započelo je s počecima čovječanstva, odnosno s počecima korištenja tehnologije u istočnoj Africi. Smatra se da je završilo s početkom korištenja metalnih oruđa, odnosno razvitkom poljoprivrede i pripitomljavanjem životinjama. Dijeli se na paleolitik, mezolitik i neolitik.

Terminologija 
Termin kojim se označava najstarije razdoblje prapovijesti, iako se danas rijetko koristi. Prvu periodizaciju prapovijesti definirao je danski arheolog Christian Jürgensen Thomasen 1836 g. Njegov "troperiodni sustav" kojim se prapovijest dijeli na kameno, brončano i željezno doba postaje temeljem svih kasnijih periodizacija. 

Godine 1865. britanski arheolog John Lubbock kameno doba dijeli na starije kameno doba ili paleolitik i mlađe kameno doba ili neolitik. Godine 1866. Wentropp ubacuje srednje kameno doba ili mezolitik.

Podjela kamenog doba 
 paleolitik (grč. palaios=star, lithos=kamen)
 epipaleolitik (grč. epi=iza, poslije)
 mezolitik (grč. mesos=srednji)
 neolitik

 
Arheologija
Brončano doba

Brončano doba ili bronzano doba (2500. do 800. god. pne.) obilježava proizvodnja brončanog oružja, oruđa i nakita. To je vrijeme intenzivnog razvoja metalurgije, trgovine i obrta.

Brončano doba obilježava, kako upotreba bronce, tako i seoba stočara u vrijeme ranog brončanog doba (2500. - 1700. god. pne.) na područje Mediterana. To je bio slijedeći val indoeuropskih doseljenika (nakon prvog vala poljoprivrednika u mlađem kamenom dobu). 

Kasno brončano doba ili vrijeme tzv. kulture polja sa šarama traje od l300. do 800. god. pr. n.e. Nositelji ove europske kulturne pojave pripadaju indoeuropskoj skupini, ali nemaju ista etnička obilježja. Zajednički im je obred spaljivanja umrlih, po čemu je ova kultura dobila ime, i pokapanje ostataka u žarama s prilozima nakita, oružja i oruđa. Ovakvi žarni grobovi tvore velike nekropole.
Rumski Sultanat

Rimski sultanat ( [Saljūqiyān-e Rūm]) je službeno ime za državu kojom su od 1071. pa do 1307. vijeka na području današnje Male Azije vladali Turci Seldžuci, dok su u to praktički isto vreme drugi ogranci Turaka Seldžuka vladali u svojim drugim državama na području Centralne Azije i Bliskog istoka. Najčešće se u balkanskim krajevima koristi ime Sultanat Konije ili Ikonijski sultanat po gradu Konya koji je bio prestolnica s kratkim prekidima između 1097 i 1307. 

 
Historija Turske
Seldžučka Monarhija
Bivše države u Aziji
Mezoamerika

Mezoamerika je naziv za regiju koja se prostire od današnjeg centralnog Meksika do današnje sjeveroistočne Kostarike i u kojoj se u periodu od 3000 godina prije otkrića Amerike razvio niz međusobno povezanih kultura i civilizacija.

Svim tim kulturama i civilizacijama zajednička je bila poljoprivreda na bazi uzgoja kukuruza, nošenje sandala, politeistička vjerovanja temeljem kojih su bili bogovi sunca i kiše, numerički sistem na osnovu broja 20, gradnja piramida i ritualne igre s loptom.

Od njih su najpoznatije Maje i Asteci.

Literatura 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gibson, Charles. The Aztecs Under Spanish Rule. Stanford: Stanford University Press 1964.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wauchope, Robert, general editor. Handbook of Middle American Indians. Austin: University of Texas Press 1964-1976.
 
 

Regije Sjeverne Amerike
Historija Sjeverne Amerike
Historijske regije
Han

Han ima više značenja:
 naziv za autohtone Kineze
 naziv za drevnu kinesku dinastiju
 naziv za kinesku državu iz perioda Zaraćenih država
 Han, odmorište iz turskih vremena
 Han, titula
 Han, naselje u Crnoj Gori kraj Kotora
Velika Šizma

Velika Šizma ili Velika Shizma je naziv za dva važna događaja u historiji evropskog kršćanstva:

 Istočna šizma (1054. g.) - raskol između zapadne katoličke i istočne pravoslavne crkve.
 Zapadna šizma (1378. g.) - istovremen izbor triju suparničkih papa

Historija
Dinastija Sung

Dinastija Sung ili Song je dinastija koja je vladala Kinom od godine 960. do 1279. godine. 

Njena vladavina se dijeli na dva perioda: Sjeverni Sung (960 - 1127.), kada je dinastija vladala cijelom Kinom i imala Kaifeng kao glavni grad te Južni Sung (1127 - 1279), kada je od strane dinastije Jin izgubila vlast nad sjevernom Kinom te se povukla iza rijeke Yangtze i za glavni grad odabrala Hangzhou.

Godine 1279. su njenu vladavinu prekinuli Mongoli pod Kublaj Kanom, koji su osvojili Južnu Kinu i ponovno ujedinili zemlju pod vlastitom dinastijom Yuan.

 
Sung
Dinastija Yuan

Dinastija Yuan ili Mongolska dinastija je naziv za period u kojem je Kinom po prvi put u historiji vladala dinastija stranih osvajača. 

Iako je mongolski vladar Džingis Kan osvojio sjevernu Kinu početkom 13. vijeka, tek je njegov unuk Kublaj Kan uspio dovršiti osvajanje Kine, odnosno južnog dijela koji je bio pod dinastijom Sung. Godine 1271. se proglasio kineskim carem i formalno ustanovio dinastiju. 

Razdoblje dinastije Yuan je bilo relativno kratko, ali se pod upravom mongolskih careva Kina ponovno ujedinila, ekonomski oporavila i došla u dodir s cijelim nizom drugih naroda i kultura. U tom je periodu Kinu posjetio Marco Polo.

Kako su se Yuan carevi sve više sinizirali, tako je nestajao njihov utjecaj među drugim mongolskim kanovima. U međuvremenu su ih kineski podanici i dalje smatrali stranim uzurpatorima te su godine 1368. istjerani iz Kine od strane Taizija, osnivača dinastije Ming.

Ostaci dinastije Yuan su vladali Mongolijom, da bi u 17. vijeku formalno vlast predali mandžurskoj dinastiji Qing.

Yuan
Otkriće Amerike

"Otkriće" Amerika se pripisuje različitim ljudima, ovisno o kontekstu i definiciji:
 Američki domoroci (Indijanci), prvi ljudi koji su živjeli u Americi
 Pretkolumbijski transoceanski kontakt, uključujući one koje su napravili Vikinzi
 Evropski istraživači za vrijeme "Doba otkrića", kao: 
 Kristofor Kolumbo
 John Cabot
 João Vaz Corte-Real
 Amerigo Vespucci prema kome je Amerika dobila ime.

Geografija
Historija
Španska inkvizicija

Španska inkvizicija je naziv za inkviziciju koja je djelovala u Španiji pod kontrolom španskog kralja. Njen glavni zadatak je bio sprovoditi politiku čistoće krvi (), odnosno motriti da se potomci Jevreja i muslimana pokrštenih nakon rekonkviste ne vrate vjeri svojih predaka. 

Djelovala je od kraja 15. vijeka do godine 1834. Njen modus operandi je uključivao zvjerska mučenja, javna pogubljenja i brutalno suzbijanje svake kritike službene crkvene doktrine. Imala je glavnu ulogu u protjerivanju Jevreja i muslimana iz Španije. Centralna figura španske inkvizicije bio je kardinal de Torquemada, ispovjednik kastiljanske kraljice Izabele. Inkvizicija je u početku radila neovisno od državne vlasti i službenih crkvenih vlasti, koje su joj u mnogome bile i podredene, no vremenom sa njenim jačanjem svjetovni vladari Španije pokušali su je staviti pod svoju kontrolu i donekle su to i uspjeli.

Zbog svega toga je došla na zao glas i njeno djelovanje se danas često uspoređuje sa staljinističkim čistkama i Holokaustom u 20. vijeku, iako službeni podaci pokazuju da je broj žrtava bio daleko manji (do 3000). Između 1480. i 1530. dokumentirano je do 2000 pogubljenja, a od 1540. do 1700. godine još 826 slučajeva.

Povezano 
 Portugalska inkvizicija
 Meksička inkvizicija

Izvori

Vanjske veze 

  Spanish Inquisition na Encyclopædia Britannica

Inkvizicija
Inkvizicija
Novi vijek
Antisemitizam
Islamofobija
Engleski građanski rat

Engleski građanski rat, ponekad nazvan Engleska revolucija je naziv za niz oružanih sukoba koji su se odigrali na Britanskom otočju sredinom 17. vijeka, a koji svoj izvor imaju u sukobu između engleskog kralja Charlesa I. i engleskog parlamenta.

Sukob je bio politicke  i vjerske prirode. Charles je naslijedio englesko prijestolje od bivšeg škotskog kralja Jamesa I. iz dinastije Stuart. Iako je bio nominalni poglavar Anglikanske crkve, mnogi su ga u Engleskoj smatrali prikrivenim katolikom. Charles je također smatrao da engleski vladar, poput ostalih u Evropi tog doba, ima božansko pravo vladanja i da nitko, uključujući Parlament nema pravo dovoditi u pitanje njegov autoritet i odluke. S druge strane je u Engleskoj i Škotskoj u to doba nastavio cvasti protestantizam u daleko ekstremnijim formama, uključujući puritanizam čiji su predstavnici stuartovsku monarhiju držali raskalašenom i grešnom.

Charlesov pokušaj da zaustavi takve tendencije u Škotskoj je doveo do tzv. biskupskih ratova u kojima je njegova vojska sramotno potučena, a parlament odbio daljnje financiranje vojnih operacija. Kada se Charles za pomoć obratio svojim katoličkim podanicima u Irskoj, što je 1642. godine dovelo do stvaranja dvije vojske - kraljeve i parlamentarne - koje su se počele sukobljavati jedna s drugom. 

Rat je trajao tri godine i nakon niza ispočetka neodlučnih bitaka ispoljila se ekonomska nadmoć gradova koji su podržavali Parlament nad selom koje je podržavalo kralja. Parlamentarci su imali veći elan, ali i sposobnijeg komandanta u liku Olivera Cromwella čijom zaslugom je Charles konačno poražen i zarobljen godine 1645.

Tri godine kasnije, dok je parlament odlučivao o kraljevoj sudbini, ponovno je izbila rojalistička pobuna - tzv. drugi građanski rat. Ekstremisti u parlamentarnoj stranci su to iskoristili kao priliku za puč, pa je Charles suđen za izdaju i pogubljen godine 1649. 

Cromwell je poslije suzbio rojalističke pobune na čelu s Charlesovim sinom Charlesom II. u Irskoj i Škotskoj. To je imalo pogotovo teške posljedice u Irskoj, gdje je ubijeno oko 30 % stanovništva, a sve zemlje u vlasništvu katolika konfiscirane i predane Cromwellovim veteranima. 

Kao posljedica ratova Engleska je postala republika, odnosno diktatura na čelu s Oliverom Cromwellom. Iako je cromwellovski režim nestao nedugo nakon njegove smrti te se Charles II. vratio na tron, rat je kao trajnu posljedicu ostavio napuštanje koncepta o božanskom pravu kraljeva, pa su svi budući engleski kraljevi bili prisiljeni vladati uz podršku parlamenta. Zato se smatra da je upravo engleski građanski rat zaslužan za stvaranje moderne demokracije na Britanskom otočju, odnosno koncepta liberalne demokracije u današnjem zapadnom svijetu.

Historija Engleske
Ratovi
Dinastija Qing

Dinastija Qing, ponekad nazvana Mandžurska dinastija, predstavlja posljednju kinesku carsku dinastiju.

Njen osnivač je Nurhaci, mandžurski velmoža i vazal kineskih careva iz dinastije Ming koji se proglasio carem i nasljednikom dinastije Jin, koja je bila vladala sjevernom Kinom nekoliko vijekova ranije. Godine 1634. njegov sin Huang Tiyi je nakon smrti posljednjeg mongolskog vladara iz dinastije Yuan pokorio Mongoliju, a nakon toga i Koreju.

Godine 1644. je u Kini izbila velika pobuna, koju je iskoristila mandžurska vojska na čelu s princom Dorgonom, te probila Kineski zid, osvojila Peking i nakon osamnaest godina ustanovila vlast nad cijelom Kinom.

U prvim godinama dinastije Qing, Kina se nastavila širiti, pa su osvojeni Tibet i Tajvan.

No, u 19. vijeku, Kina, koja je po nominalnim kriterijima bila najbogatija i najjača država na svijetu, suočila se s činjenicom da je bitno inferiorna zapadnim silama. Autoritet carske vlasti je načet sramotnim porazima u opijumskim ratovima, što je dovelo do provale nacionalizma među Han Kinezima koji su Mandžursku dinastiju shvaćali kao strane osvajače umjesto vlastitih vladara. U drugoj polovici 19. vijeka je protiv dinastije Qing pokrenut krvavi Tajpinški ustanak, koji je odnio više života od prvog svjetskog rata.

Iako se dinastija Qing uspjela održati, Kina je bila bitno oslabljena te pod vladavinom Ci Xi nastavila trpiti poraze, od kojih je najsramotniji bio onaj u ratu s Japanom 1894-95. Narodno nezadovoljstvo - usmjereno kako protiv dinastije, tako i protiv sve većeg utjecaja zapadnih sila - ispoljilo se u bokserskom ustanku godine 1900. Kina je, odupirući se zapadnoj vojnoj intervenciji, doživjela još jedan veliki vojni poraz. 

Godine 1911. je serija pobuna protiv dinastije dovela do njenog zbacivanja, te je Kina godine 1912. proglašena republikom.

Pu Yi, posljednji car mandžurske dinastije, od godine 1931. do 1945. je vladao kao car države Mandžukuo pod japanskom zaštitom.

 
Qing
Pjer Kara

Pjer Kara, ime pod kojim je kasniji srpski kralj Petar Oslobodilac ("Čika Pera", Petar Mrkonjić, Petar I. Karađorđević), nakon što je 1871. godine završio francusku vojnu akademiju u Mecu, javio u dobrovoljce kad je buknuo francusko-pruski rat, stupivši u legiju stranaca, u kojoj je postao poručnik. Pošao je "da se bori za Francusku, koju je smatrao nositeljicom demokratske misli, protiv pruskog imperijalizma.

Hrabro je sudelovao u tom ratu sve do njegovog kraja. U uzmaku francuske vojske, u jednom sukobu, braneći francusku zastavu, dospeo je u nemačko ropstvo i bio zatočen u nemačkoj tvrđavi. Tamo je zatekao nemačkog pešadijskog poručnika Šturma, koji je nadzirao zarobljenike. Za razliku od drugih Nemaca, Šturm je sa zarobljenicima postupao ljudski. Kad je saznao da je među zarobljenim Francuzima i jedan zarobljeni Srbin i još knežević, Šturm ga je upoznao i poverio mu se kako je i on Srbin lužički. Knez Petar ga je pitao da li zna srpski, a kad je Šturm progovorio, ništa ga nije razumeo. Jednog dana, da izmakne iz ropstva, knez Petar je po ciči zimi, skočio s tvrđave u reku Loaru i kroz kišu kuršuma preplivao na drugu obalu. Tada je dobio reumatizam koji će ga na ovu hrabrost podsećati čitavog života, bolje nego legija časti kojom je za to odlikovan.

Kada je 1903. godine stupio na srpski presto kralj Petar je u Beogradu kao visokog oficira zatekao negdašnjeg pešadijskog poručnika Šturma koji se ovde prozvao Jurišićem, čiji je srpski ovde dobro razumeo, i odmah ga imenovao za ađutanta. Tako je nastavljeno jedno davno prijateljstvo i tako se nastavila velika vojnička karijera Pavla Jurišića Šturma."

Izvor:
 Milovan Vitezović: "Čarape kralja Petra", Beograd, 1995, str. 62/63

Vladari
Ujedinjenje Njemačke

Ujedinjenje Njemačke se može odnositi na:

 Ujedinjenje Njemačke 1871.
 Ujedinjenje Njemačke 1990.
Velika Britanija

Velika Britanija se može odnositi na:
 Velika Britanija (ostrvo), ostrvo u severozapadnoj Evropi
 Kraljevstvo Velika Britanija, bivša država u severozapadnoj Evropi, koja je postojala od 1707. do 1801.

ili:
 Ujedinjeno Kraljevstvo (zvanično Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Severne Irske), država u severozapadnoj Evropi
 Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske, zvanično ime Ujedinjenog Kraljevstva između 1801. i 1927.

Vidi još 
 Britanija, razvrstavanje
 Nova Britanija, ostrvo
Restauracija Meiji

Restauracija Meiji (jap. 明治維新 Meiji Ishin), naziv za lanac događaja kojima je 1868. u Japanu restaurirana praktična carska vlast pod carem Meijijem. Naziva se još i obnova, revolucija ili reforma Meiji.

U stvarnosti, prevrat su izveli samuraji i regionalni klanovi ujedinjeni u reformatorski pokret protiv šogunove vlasti, oslabljene nakon što je pod pritiskom zapadnih sila prekinuta viševjekovna politika izolacije Japana od vanjskog svijeta. Centar pokreta bio je u buntovnim, ali i zavađenim pokrajinama Satsuma i Choshu. 

Oni su se ujedinili godine 1866. a godinu dana kasnije preuzeli carsku palaču, natjeravši posljednjeg šoguna Tokugawa Yoshinubu da podnese ostavku. Šogunovi pristaše su još dvije godine pružali oružani otpor.

Meiji revolucija predstavlja jedan od najvažnijih događaja u historiji Japana i svijeta, jer je njime započeo proces napuštanja drevnih feudalnih institucija i ubrzane transformacije Japana u modernu industrijsku državu i svjetsku silu. 

Historija Japana
Defektologija

Defektologiju kao nauku izrazitog transdisciplinarnog karaktera je, u izvesnoj meri, teško definisati. Dosadašnji pokušaji definisanja su kretali od generalnih definicija koje kažu da je "defektologija nauka o hendikepiranom čoveku", preko definisanja defektologije kao nauke "koja proučava stanje osoba čiji je integritet usled trajnih psihofizičkih smetnji narušen, a sposobnost socijalne integracije smanjena" (Marković D. prema Stošljević L., 1990.), pa sve do nešto kompetentnijih definicija koje defektologiju posmatraju kao "sistem znanja, sveukupnost naučnih razmatranja o rehabilitaciji hendikepiranih lica" (Keramitčievski S., 1978).

Linkovi 
Defektologija.net

Defektologija
Mediji

Mediji je termin koji se koristi da bi se označile one strukture u društvu koje postoje da bi komunicirale sa širom javnošću. Termin mediji se počeo koristiti 1920-ih godina sa proširenjem prisustva radija i novina koje su te decenije počele da dostižu daleko veću javnost (na državnim nivoima). Negativne konotacije medija se vezuju uglavnom za stvarajnje kulture društvenog istomišljeništva u kojima grupe u društvu postaju više podležne medijskim manipulacijama.

Vidi još 

 televizija
 medijske kuće

Eksterni linkovi 

 Unimedia 

Mediji
Politika

Politika u najširem smislu označava aktivnost kroz koju ljudi stvaraju, čuvaju, provode ili mijenjaju pravila po kojima žive. Kao takva označava prvenstveno društvenu aktivnost, koja je s jedne strane bitno vezana uz postojanje različitosti i konflikta, a s druge strane spremnosti na kompromis i konsenzus. Politika u pravilu nikada ne predstavlja ostvarenje, nego nastojanje da se ostvari razrješenje sukoba.

Politika je i proces i metod sticanja i održavanja podrške javnosti. 

Nauka koja proučava političko ponašanje i istražuje metode sticanja i primene vlasti, nametanja volje jedne grupe drugoj, zove se političke nauke.

Etimologija 
Definicija riječi politika se bazira na osnovu historije riječi i ideja. Ona se pored toga u velikoj mjeri inspiriše prihvaćenim koncepcijama i rječnikom. U humanističkim naukama treba se prepustiti općem mišljenju. Sociolozi su primjetili direktno podudaranje između jezika i stvaranja prava. Isto to se odrazilo i na političke pojmove. Umjesto različitih i spornih solucija, preovladava definicija koja je najviše prihvaćena.

Naime izraz politika dolazi od grčke riječi polis, politeia,poliktika,politike.
 polis: grad-država, grad, predjel, skup građana koji obrazuju grad
 politeia: država, ustav, politički režim, republika, državljanstvo
 politika: neutralna množina od riječi politikos, političke stvari, građanske stvari, sve što se odnosi na državu, ustav, politički režim, republiku, suverenitet.
 politike tehne: političko umjeće

Pojam politike i različito značenje reči "politika" 

Kroz historiju su se iskristalizirala četiri glavna značenja, odnosno definicije pojma "politika". To su:

 politika kao "umjetnost vladanja";
 politika kao vođenje javnih poslova;
 politika kao sredstvo rješavanja sukoba;
 politika kao ostvarivanje vlasti, odnosno raspolaganje društvenim resursima.

V. također 

 Političar
 Politička stranka
 Ideologija
 Društveno-političko uređenje

Spoljašnje poveznice 

 The Talent - Politics Beyond Nations
 Political Forums
 Talk Politics
Preduzeće

Preduzeće ili poduzeće, osnovni privredni subjekt (organizacija), koji se osniva radi sticanja dobiti. Ciljna funkcija prduezeća je dobit (profit). Ovo karakteriše sve pravne forme preduzeća. Preduzećima koja obavljaju delatnost od opšteg interesa svojstveno je da, pored ove ciljne funkcije, mogu imati i sekundarnu ciljnu funkciju. Ona se sastoji u zadovoljavanju potreba korisnika usluga iz obavljanja ove djelatnosti.

Preduzeća organizuju proizvodnju, nude na tržištima određene količine roba (gotovih proizvoda), nastojeći da maksimiziraju svoje dobiti. Kada odlučuju o proizvodnji ponudi, preduzeća nastoje da svoje prozvode (usluge) prodaju po takvim cenama, kako bi pokrili cene koštanja (odnos ukupnih trpškova proizvodnje i prometa po jedinici proizvoda) i ostvarili određeni iznos dobiti (na primer, u vrednosti 10% cene koštanja). 
Preduzeća se uzdržavaju od smanjivanja cijena, jer to mogu uraditi i konkurenti. Time mogu više izgubiti nego dobiti. Ovakvo ponašanje preduzeća svojstveno je privredama sa izraženom konkurencijom i bez značajnih inflatornih i monoplističkih tendencija.

Osnovna obeležja preduzeća su:
 preduzeće ima svoju ekonomiju;
 ekonomiju ostvaruje u okruženju sa kojim je u permanentnoj komunikaciji;
 preduzeće je složen, dinamički, ekonomski sistem;
 preduzeće je poslovno-finansijski entitet, te se kao takav rukovodi, pre svega, poslovno-finansijskim ciljevima;
 procesima i pojavama u preduzeću upravlja kompetentan menadžment.

Oblici i vrste preduzeća u savremenim uslovima 

 Privredna ili trgovačka društva:
 društva lica: 
 ortačko 
 komanditno
 društva kapitala:
 akcionarska društva
 društva sa ograničenom odgovornošću
 javna preduzeća 
 inokosna preduzeća (radnje)
 zadruge
 korporacije
 holdinzi
 poslovna udruženja

Vidi još 

 trgovačko društvo

Eksterni linkovi 

Ekonomija

mk:Бизнис
ru:Предпринимательство
Slobodni softver

Slobodan softver ili u engleskom originalu free software, definisan od strane Free Software fondacije, je softver koji se može koristiti, kopirati, mjenjati i redistribuirati bez ikakvih restrikcija. Sloboda od restrikcija je centralni koncept, a suprotno je od slobodnog softvera koji je vlasnički softver (ne odnosi se na razliku da li softver košta ili ne). Uobičajni način distribucije softvera kao slobodnog je za softver koji je licenciran pod slobodnom licencom (ili kao javno vlasništvo), te da je izvorni kod javno dostupan (za kompajlirani jezik).

Slobode 

Slobodni softver ukazuje na slobodu korisnika da pokreće, presnimava, distribuira, proučava, mijenja i poboljšava softver. Još određenije, ukazuje na četiri vrste sloboda za korisnike softvera:

 Sloboda pokretanja programa, u bilo koje svrhe (sloboda 0).
 Sloboda proučavanja rada programa, i prilagodbe istog vašim potrebama (sloboda 1). Pristup izvornom kodu je preduvjet za to.
 Sloboda distribuiranja presnimaka, da biste mogli pomoći svomu bližnjemu (sloboda 2).
 Sloboda poboljšavanja programa i ustupanje vaših poboljšaka javnosti, za blagodat cijele zajednice (sloboda 3). Pristup izvornom kodu je preduvjet za to. 

Program je slobodni softver ako korisnici istog imaju sve te slobode. Prema tome, možete slobodno distribuirati presnimke, s preinakama ili bez njih, bez naplate ili s naplatom troškova distribucije, svakome svugdje. Biti slobodnim činiti sve to znači (između ostalog) da ne morate tražiti dopuštenje ni platiti za njega.

Primeri 

 autor programa može dati svoj kôd javnosti na uporabu, takav kôd nazivamo otvorenim kodom (eng. open source). Prevođenje izvornog koda u strojni jezik pravo je korisnika
 autor koda može dati javnosti osim izvornog koda i prevedeni kod za jednu (ili više) hardverskih platformi/operacijskih sustava
 autor može dati kod javnosti besplatno na korištenje, a može naplaćivati prevedene programe koje je on sam preveo (primjer je Xchat IRC klijent, koji ima otvoreni kod, izvršna inačica za linux je također besplatna, dok inačica za Windows OS se naplaćuje. No kako je izvorni kod besplatan, postoje na Internetu i neslužbene inačice za Windows-e, koje su besplatne za korištenje.)
 autor (ili druge osobe/tvrtke) mogu naplaćivati medij, odnosno tiskane upute/priručnike na kome distribuiraju programe/izvorni kod slobodnog softvera, odnosno koji se prodaju zajedno u paketu

Linkovi 

 Richard Stallman
 GNU
 GNU/Linux (GNU + Linux kernel)

<noinclude>

Kompjuteri
Slobodni softver
Trgovina

Trgovina u najširem smislu proces razmene robe i/ili usluga. Naziv potiče od slovenske reči trg.

Pod trgovinom se u užem smislu podrazumijeva komercijalna ponuda robe u zamjenu za platežno sredstvo odnosno novac, ili za drugu robu (robna razmjena). Prava trgovina postoji samo u slučaju, kad u njoj posreduje treća osoba (trgovac), koja živi od tog posredovanja između proizvođača i kupca. Trgovina se ograničava samo na nabavu, transport i prodaju dobara, kapitala ili znanja bez da ih se u bitnom mijenja ili dorađuje. Pretpostavka za početak trgovine (ne razmjena poklona, i ne direktna razmjena između prodavača i kupca) je još u predhistorijsko vrijeme bila infrastruktura koja ju je omogućila. Pravno gledano, danas se između trgovinskim partnerima sklapaju ugovori. Između partnera koji sudjeluju u trgovini postoji trgovinski odnos.

V. također 

 Tržište
 Tržnica
 Burza
 Trgovačka ruta
 Međunarodna trgovina

Eksterni linkovi 

 World Bank Data and Statistics on Trade and Regional Integration in South Asia 
 United Nations Commodity Trade Database
 Trade-Related Issues
 European Trade Directory 
 China Trade Directory
 
 National Association of Trade Exchanges
 Federation of International Trade Associations  

Ekonomija
Trgovina
Urbanizam

Urbanizam (lat. urbanus gradski, varoški) 1. uređenje gradova s obzirom na estetske, higijenske i praktične potrebe stanovnika; 2. lingv. reč (izraz) karakteristična za govor gradskog stanovništva.

Eminentna preduzeća koja se u Srbiji bave urbanizmom su:
 Urbanistički zavod Beograda
 Urbanistički zavod Republike Srpske
 Zavod za urbanizam, Niš

 
Gradovi
Arhitektura
Latinizmi
Mitologija

Mitologija se definira kao:
 skup mitova i legendi o božanstvima, polubogovima i herojima određene etničke skupine. 
 “nauka” koja sistemski sakuplja i proučava sadržaj, oblik, značenje i poreklo mitova.
 s obzirom na tematiku, mitologija obuhvata legende o delima bogova, polubogova i heroja, mitove o večnoj borbi između svetla i tame.

Mitologije po regijama

Afrika 
 Zulu mitologija
 Egipatska mitologija

Azija 
 Budistička mitologija  Japanska mitologija  Kineska mitologija  Korejska mitologija  Indijska mitologija  Beduinska mitologija

Australija i Okeanija 
 Malinizejska mitologija  Mikronezijska mitologija  Polinezijska mitologija  Mitologija Aboridžina

Jugozapadna Azija 
 Arapska mitologija Hrišćanska mitologija Islamska mitologija Sumerska mitologija Iranska mitologija Jevrejska mitologija

Evropa 
 Anglosaksonska mitologija  Engleska mitologija  Etrurska mitologija  Grčka mitologija  Keltska mitologija  Kršćanska mitologija  Njemačka mitologija  Rimska mitologija  Slovenska mitologija  Nordijska mitologija

Severna Amerika 
 Američka mitologija  Navaho mitologija

Srednja Amerika i Južna Amerika 
 Mitologija Azteka

 
Antropologija
Religija
Industrija

Industrija je grana privrede koja zahteva veću količinu prirodnih resursa i izvora energije da bi se dobio krajnji proizvod. Industrija zahteva velike količine početnih ulaganja kapitala, pre nego što počne da se realizuje dobit. 

Najuspešnija industrijska preduzeća u datom sektoru su najčešće ili preduzeća osnovana izrazito velikim kapitalom, ili preduzeća inovatori, koja su prva osvojila neku novu tehnologiju, proces ili tržište.

Industrija je postala ključni sektor proizvodnje u evropskim i severnoameričkim zemljama tokom industrijske revolucije, koja je izmenila pređašnje merkantilne i feudalne ekonomije kroz niz velikih tehnoloških napredaka kao što je izum parne mašine. Industrijske zemlje su zauzele kapitalistički ekonomski kurs. Železnica i parobrodi su omogućili jeftin prevoz roba do ranije praktično nedostupnih udaljenih tržišta, i omogućili privatnim firmama zgrtanje velikog bogatstva. Nakon industrijske revolucije, oko jedne trećine svetske ekonomske proizvodnje je dolazilo iz industrijskog sektora - što je veći udeo od udela poljoprivrednog sektora, ali danas je uslužni (takozvani tercijarni) sektor razvijeniji od industrijskog.

 
Ekonomija
Telekomunikacije

Telekomunikacije ili komunikacije na daljinu, način su obavljanja komunikacija na daljinu s pomoću elektromehaničkih metoda: telegraf, telefaks, telefon, internet.

Historija 

Historija komunikacije na daljinu uključuje dimne signale i bubnjanje (vizualnu i auditivnu komunikaciju). U Francuskoj, između Pariza i Lillea, 1792. godine pokrenuta je vizualna telegrafska linija uporabom sustava semafora i Chappovog koda (prema francuskom inženjeru Claudeu Chappeu koji je sagradio taj sustav). Električni telegraf ušao je u uporabu 1839. godine, iako je Samuel Morse prvu (neuspješnu) demonstraciju svog sustava prikazao još dvije godine ranije (1837.). Tridesetak godina kasnije, točnije 1866. godine, položen je prvi transatlantski kabel koji je omogućio trenutnu komunikaciju između Starog i Novog svijeta.

Telekomunikacije danas 
 Mobiteli
 Internet

 
Komunikacije
Grane elektronike
Rekreacija

Rekreacija je korišćenje vremena na neprofitabilan način, a na mnogo načina predstavlja i terapeutsko osveženje za telo i duh. 
Rekreacija se često razlikuje od dokolice. 
Dok se za dokolicu smatra da je, ili bi trebala biti, odmarajuća, rekreacija je osvežavajuća i zabavna. 
Kako sve više i više vodimo sedeći način života, potreba za rekreacijom se povećava. 
To pokazuje i rast popularnosti takozvanih aktivnih odmora.

Rekreacija, igra i zabava nisu svojstvene samo ljudima, već im se gotovo sva bića donekle prepuštaju. Igra je neophodna za razvoj raznih sposobnosti, uključujući i one najosnovnije kao što su motoričke sposobnosti kod mladih.

Vikend je tipično vreme za rekreaciju, možda (u judeo-hrišćanskoj i islamskoj kulturi) zbog toga što sabat pada na vikend, a sabat je "dan odmora". 
Praznici su takođe često vreme za rekreaciju.

Tradicionalno, muzika i ples su sredstvo rekreacije u mnogim kulturama, kao što su i sportovi, hobiji, igre i turizam. 
Gledanje televizije i slušanje muzike su česti oblici rekreacije, ili pre dokolice.

Mnoge aktivnosti mogu biti funkcionalne i/ili rekreacione:
 jedenje i pijenje
 gledate teve
 kupovina
 lov i ribolov
 putovanje
 seksualni odnosi
 korišćenje interneta i telefona kao i razgovor sa ljudima licem u lice
 čitanje knjige

U skorije vreme, neki 'uzbudljiviji' oblici rekreacije uključuju: 
skijanje, skijanje na dasci, bandži džamp, skakanje padobranom, zmajarstvo, peint bol, planinarenje, bekpeking, kanjoning, speleologija, BASE skakanje, avanturistički turizam. 

Neki ljudi uživaju u oblicima rekreacije koje drugi smatraju nemoralnim, kao što su: upotreba droge, kockanje, nudizam i neki oblici seksa. 
Dok neki ljudi veruju da postoji određeno vreme kada se mogu ili ne mogu upražnjavati određeni oblici rekreacije, na primer, ne nedeljom, sabatom ili tokom ramazana.

Pošto se u velikoj meri ocenjuje kao neproduktivna, ili čak trivijalna aktivnost, preterana rekreacija se ne smatra zdravom, i može biti označena kao bekstvo od stvarnosti.

Vidi takođe 
 Lista tema o igrama
 Lista hobija

Rekreacija
Hobi

Hobi je ime za aktivnost koja se obavlja zbog ličnog zadovoljstva, a ne zbog novčanih nagrada ili primanja. Kroz hobi osoba može proširiti znanje, veštinu i iskustvo te uspostaviti (brojne) kontakte s drugim ljudima koje zanima isti hobi. Za uspehe u hobiju osoba može dobiti i nagrade od kruga istomišljenika ili od šire zajednice (npr. za slikarstvo ili fotografiju), ali osnova hobija je lično zadovoljstvo.

Sve čime se ljudi bave može biti predmetom hobija: umetnost i muzika, ples, slikarstvo; tehnika kao i modelarstvo, programiranje; nauka i kao astronomija, matematika; sport; zanatskih poslova kao što su stolarstvo, šivenje; poljoprivrede kao što je vinogradarstvo, vrtlarstvo, pčelarstvo; ili aktivnosti poput uzgoja i dresure pasa, sakupljanja maraka, posmatranje ptica.

Ponekad hobi preraste u posao. Pioniri svojim novim hobijima ponekad započnu novu industriju (npr. Steve Jobs i Steve Wozniak industriju PC računara svojim Apple-om).

 
Rekreacija
Dizajn

Dizajn je proces donošenja serije odluka koje imaju za cilj konstruisanje, oblikovanje ili kreiranje nečega. Dizajn se precizno definiše kao dosezanje cilja unutar ograničenja. Dizajn se obično odvija po unapred određenom planu, ideji ili zamisli. Svrha dizajna je realizacija plana ili ideje koji mogu biti uzrokovani potrebom da se reši određen problem. Zbog toga se proces dizajna često definiše i kao proces rešavanja problema.

Kada se govori od dizajnu nekog proizvoda, predmeta ili objekta, obično se pod dizajnom smatra aranžman ili konfiguracija pojedinačnih komponenti koji čine celinu proizvoda, predmeta ili objekta.

Riječ dizajn ima korijen u latinskim riječima de i signare.

Danas dizajn ne predstavlja specifičnu profesiju niti disciplinu jer je pojam preširok. Postoje mnogobrojne discipline dizajna. Neke od njih su:
 industrijski dizajn
 interijer dizajn
 grafički dizajn
 modni dizajn
 type dizajn
 
Razvojem tehnologije i shodno potrebama društva, nameću se nove oblasti dizajna koje su tek u začetku razvoja kao što su:
 veb dizajn
 interaktivni dizajn
 informacioni dizajn

Neki pojmovi koji se često vežu uz dizajn su: ergonomija; estetika

Dizajn
Primijenjene umjetnosti
Industrija
Slikarstvo

Slikarstvo je sve što nastaje umetničkim slikanjem.

Slikanje je postupak gde se nečim (četkom, špahtlom, pastelom itd) nanosi boja (mešavina pigmenta i veziva) na podlogu. Tako nastaje slika. Čovjek koji se ozbiljno bavi slikanjem je slikar. Slikar koristi kombinaciju, crteža, kompozicije, svetla i boje da iskaže koncepte ili opiše svet oko sebe.

Podloga je često napeto platno, koje se unapred priprema za slikanje u zavisnosti od vrste boje koja će se koristiti. osim platna,podloga može biti takođe i papir, drvo, staklo, zid (freske), lesonit itd. Slike i crteži obično se stavljaju u ram i kače na zid, ali ima i mnogo drugih načina da se izlažu.

Crtanje je postupak gdje se nešto (olovka, grafit, kreda, pero itd) pritiska ili pomera po površini i ostavlja tragove na njoj. Tako nastaje crtež. Čovjek koji se ozbiljno bavi crtanjem je crtač.

Slikarstvo može biti realistično i da predstavlja realne objekte (kao npr. mrtva priroda ili pejsaž), abstrakto, nabijeno opisnim elementima, simbolima, emocijama ili političkim sadržajima. Istorijski, veliki broj dela se bavio duhovnošću i religioznim temama. Ova vrsta slikarstva se pojavljuje još od mitoloških prizora na grnčariji do biblijskih scena na zidovima katedrala.

Slikarske tehnike 

Postoji uzajamni odnos slikarskih tehnika i boja. Jedna od slikarskih tehnika je pastel, on stvara ugođaj nježnosti i ljupkosti. Akvarel svojom providnošću daje bojama prozračnost. Fresko-slikarstvo, tehnika zidnog slikarstva, nema puno detalja i dočarava prostornost i monumentalnost. Temperi je svojstvena plošnost, pa je svojstvena plakatu, a uljene boje (obično na platnu napetom na drveni okvir) su pogodne za slikanje najmanjih detalja.

Različite vrste slikarkih boja se obično identifikuju medijumom u kome je pigment rastvoren. Taj medijum određuje osnovne karakteristike boje kao što su gustina, elasticitet, rastvorljivost, brzina sušenja i tako dalje.

Vrste boja:

 Akrilik 
 Enkaustika (vosak) 
 Fresko
 Gvaš 
 Mastilo
 Ulje 
 Suvi pastel 
 Uljani pastel

Smerovi u slikarstvu: 

 Renesansa
 Manirizam
 Barok
 Rokoko
 Ikonopis
 Romantizam
 Impresionizam
 Poentilizam
 Ekspresionizam
 Futurizam
 Fovizam
 Dadaizam
 Nadrealizam
 Kubizam
 Abstraktni Ekspresionizam
 Pop art
 Hiperealizam ili fotografski realizam
 Slikanje slamom
 Naivno slikarstvo
 Simbolizam

Poznati slikari: 

 Leonardo da Vinči
 Artemizija Đentileski
 Pablo Pikaso

Najpoznatije slike su: 
 
 Mona Liza - Leonardo da Vinči
 Poslednja večera - Leonardo da Vinči

Srpsko slikarstvo 

 Marija Djurić
 Slavko Krunić
 Uroš Knežević
 Aleksandar Luković Lukijan
 Vojislav Lukoviċ
 Milan Kečić
 Milan Tucović
 Nadežda Petrović
 Aca Kuzmanovic

V. također 

 Slikarske tehnike

Slikarstvo
Kina (razvrstavanje)

Dve države pretenduju na ime Kina:

 Narodna Republika Kina je priznata od strane Ujedinjenih Nacija, što je i razumno pošto ova država kontroliše nemerivo veći prostor u odnosu na suparničku državu.
 Republika Kina je zvanično ime države šire poznate kao Tajvan. Ova država svoje istorijske pretenzije na ime Kina zasniva na republici nastaloj početkom 20. veka po padu carstva. Republikanski nastrojeni Kinezi i njihova vojska pod vođstvom Kuomitanga su po porazu u građanskom ratu (neposredno posle Drugog svetskog rata) pobegli na ostrvo Tajvan i proglasili sebe naslednikom Kine. Do sedamdesetih godina dvadesetog veka ova država je bila priznata od strane UN kao Kina.
Površina

Površina je geometrijski pojam kojim se mjeri koliko je velik neki prostor. 
Točka i linija nemaju površinu, odnosno površina im je nula. Sa druge strane ravan ima beskonačnu površinu.
Površina je također i dio tijela u prostoru koji je izložen spoljašnjosti.

Istorija
Merenjem površina su se bavili još stari Egipćani, ali su ga do nivoa nauke podigli tek stari Heleni. Kod njih se površina neke geometrijske slike izračunavala tako što se nizom transformacija pretvara u kvadrat iste površine. Zatim se izmere stranice kvadrata i lako izračuna površina. Od tih dana je izračunavanje površine dobilo drugi naziv: kvadratura.

Merne jedinice 
Po SI mernom sistemu, osnovna merna jedinica površine je m2 kvadratni metar, gde vrede i sve ostale izvedenice:

 dm2 (kvadratni decimetar, retko se koristi)
 cm2 (kvadratni centimetar, retko se koristi)
 mm2 (kvadratni milimetar, koristi se za merenje preseka žice u elektrotehnici)

Za merenje površine zemljišta, koriste se veće mere:

 1 ar = 100 m2
 1 hektar = 10.000 m2
 1 km2 = 1.000.000 m2

Osnovne formule za računanje površine

 
Fizičke veličine
Geometrija