alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1757

1757 estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1757 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Mustafa la 3-a iĝis estro de Osmanida imperio;
 Bajmak fondita.

Naskiĝoj 
 6-a de septembro: Markizo de la Fayette, franca nobelo kaj revoluciulo dum Franca kaj Usona Revolucioj (m. 1834)
 9-a de oktobro: Karlo la 10-a, reĝo de Francio (m. 1836)
 10-a de oktobro: Erik Acharius, itala humanisto, poeto, naturalisto, erudiciulo, kuracisto, filozofo kaj botanikisto (m. 1558)
 12-a de novembro: Jacobus Bellamy, nederlanda poeto (m. 1786)
 15-a de novembro: Jacques René Hébert, franca ĵurnalisto kaj politikisto (m. 1794)
 28-a de novembro: William Blake, angla poeto (m. 1827)

Mortoj 
 23-a de julio: Domenico Scarlatti, itala komponisto (n. 1685)
 17-a de oktobro: René Antoine Ferchault de Réaumur, franca plurfaka sciencisto (n. 1683)
 11-a de decembro: Fortunato Chelleri, itala-germana komponisto (n. 1690)
-5

En la jaro 5 antaŭ Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ĉinio: astronomoj observas novan stelon en la ĉielo. Eble la Stelo de Bet-Leĥem.

Naskiĝoj 
 Inter la jaroj -7 kaj -4 naskiĝas Jesuo Kristo.

Mortoj 

1-a jardeko a.K.
-12

En la jaro 12 antaŭ Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kometo de Halley revenis.

Naskiĝoj

Mortoj 

2-a jardeko a.K.
-753

La jaro 753 a.K. estis jaro de antaŭ la Julia kalendaro. En la Romia Imperio, ĝi estis konata kiel jaro 1 ekde la fondiĝo de Romo ("ab urbe condita"). La nomigo 753 a.K. (antaŭ Kristo) por tiu jaro estis uzata ekde la frumezepoka periodo, kiam la kalendara epoko de Anno Domini (post Kristo) iĝis la hegemonia metodo en Eŭropo por nomigi la jarojn. Nun oni ofte pli neŭtrale nomas la jaron 753 antaŭ nia erao.

En la jaro 753 antaŭ nia erao do okazis, interalie:

Eventoj 
 21-a de aprilo: Tradicia fondodato de Romo kaj la komenco de la romia erao.

Naskiĝoj

Mortoj

Vidu ankaŭ 
 8-a jarcento antaŭ nia erao
1471

En la jaro 1471 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 La unua leĝo kontraŭ-cigana estas enkondukita en Lucerno (Svisio)
 Malaperas la indiĝena kulturo Santa Maria en Argentino
 La unua ekspozicio de Romia arto en muzeo estis prezentita de Muzeo Capitolino en Romo
 Túpac Yupanqui iĝis inkao.
 Siksto la 4-a iĝis papo.
 Eduardo la 4-a (Anglio) restarigita.
 Aznakajevo (Rusio) invadita de turkoj.
 Viŝnij Voloĉjok fondita.
 Unua mencio pri Icloda kaj Pleşca.

Naskiĝoj 
 21-a de majo: Albrecht Dürer, germana artisto (m. 1528)
 7-a de oktobro: Frederiko la 1-a, reĝo de Danio-Norvegio (m. 1533)
 Francisco Pizarro, hispana konkistadoro (proksima dato) (m. 1541)

Mortoj 
 14-a de marto: Thomas Malory, angla verkisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1405)
 21-a de marto: Jiří z Poděbrad, reĝo de Bohemio (n. 1420)
 14-a de aprilo: Rikardo Neville (16-a grafo de Warwick), potenca angla nobelo (n. 1428)
 4-a de majo: Eduardo de Westminster (princo de Kimrio), filo de Henriko la 6-a (Anglio) (n. 1453)
 21-a de majo: Henriko la 6-a (Anglio) (verŝajna dato; n. 1421)
 25-a de julio: Tomaso el Kempis, nederlanda teologo el germana deveno, kanoniko, kaj aŭtoro de la verko "Imitatio Christi" (n. 1379)
 Pachacútec Yupanqui, inkaa imperiestro (naskiĝis ĉirkaŭ 1400)
 Hermolaus Barbarus, la Maljuna, itala humanisto, episkopo de Verono (1443) kaj Treviso (1453), (n. 1410)
1528

En la jaro 1528 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Sieĝo de Utrech;
Restaŭrigitaj la doĝoj en Genovo.
La registaro de Berno detruis la sanktejon ĉe la tombo de Sankta Beato en la Sankt-Beato-Kavernoj.

Naskiĝoj 
 8-a de julio: Emanuelo-Filiberto de Savojo, duko de Savojo (m. 1580)
 Paolo Boi, itala ŝakludisto (m. 1592)
 Paolo Veronese, itala pentristo (m. 1588)
 Jean-Jacques Boissard, franca filologo, antikvaĵisto, latinisto kaj poeto (m. 1602)

Mortoj 
6-a de aprilo: Albrecht Dürer, germana pentristo kaj grafikisto (n. 1471)
aŭgusto: Pietro Torrigiano, florenca skulptisto (n. 1472)
 17-a de novembro: Jakob Wimpfeling, franca humanisto, teologo, pedagogo, filologo kaj historiisto (n. 1450)
1475

En la jaro 1475 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Unua Biblio presita en Nederlanda lingvo.
 Inkaoj konkeris la Diagitojn.
 Portugalanoj malkovris "volta da Mina", t.e., kiel reveni al Eŭropo de Gvineo.
 Reguloj de Ŝako finfiksitaj en Italio.
 Unua mencio de Şoimuşeni.

Naskiĝoj 
 25-a de februaro: Eduardo Plantaĝeneto (17-a grafo de Warwick), ebla pretendanto al la angla trono (m. 1499)
 6-a de marto: Mikaelanĝelo, itala plurfaka artisto (m. 1564)
 11-a de decembro: Papo Leono la 10-a (m. 1521)

Mortoj 
 Teodoro Gaza, humanisto, helenisto kaj tradukisto de Aristotelo. (n. 1398)
1853

1853 estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1853 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Bahá'u'lláh, la profeto fondinta de la Bahaa Kredo, estas ekzilita de Teherano (Persujo/Irano) al Bagdado (Irako). Li foriras el Teherano je la 12-a de januaro kaj alvenas al Bagdado je la 8-a de aprilo.
Franklin Pierce iĝis prezidento de Usono;
Petro la 5-a (Portugalio) surtroniĝis;
Tokugawa Iesada iĝis ŝoguno;
 18-a de februaro: la Aŭstro-Hungara imperio: sekve de atenco fare de la 21-jara hungara naciisto, tajloro János Libényi en Vieno estis vundita la imperiestro Francisko Jozefo la 1-a

Naskiĝoj 
28-a de januaro: José Martí, kuba politikisto (m. 1895)
5-a de februaro: Ernst Beermann, germana fondinto de planlingvo (m. 1936)
27-a de februaro: Josef Holeček, ĉeĥa verkisto (m. 1929)
14-a de marto: Ferdinand Hodler, svisa pentristo (m. 1918)
30-a de marto: Vincent van Gogh, nederlanda pentristo (m. 1890)
6-a de aprilo: Emil Jellinek, germana pioniro de aŭtoindustrio (m. 1918)
21-a de majo: Heinrich Lammasch, aŭstra politikisto (m. 1920)
18-a de julio: Hendrik Lorentz, nederlanda fizikisto kaj nobelpremiito (m. 1928)
27-a de julio: Vladimir Korolenko, rusia verkisto kaj esperantisto (m. 1925)
31-a de aŭgusto: Aleksej Brusilov, rusa generalo (m. 1926)
 9-a de oktobro: José do Patrocínio, brazila farmaciisto, ĵurnalisto, verkisto, oratoro, kaj aktiva politikisto (m. 1905)
14-a de decembro: Errico Malatesta, itala anarkiisto (m. 1932)
16-a de decembro: Roman Brandt, rusa esperantisto kaj verkisto (m. nekonata)
Jenő Forster, hungara esperantisto (m. 1919)
Edward Powell Foster, kreinto de la filozofia arta lingvo Ro (m. 1937)

Mortoj 
4-a de marto: Leopold von Buch, germana geologo kaj paleontologo (n. 1774)
14-a de marto: Julius Jacob von Haynau, fifama aŭstra generalo (n. 1786)
28-a de aprilo: Ludwig Tieck, germana verkisto (n. 1773)
2-a de oktobro: François Arago, franca fizikisto kaj astronomo (n. 1786)
3-a de oktobro: George Onslow, franca komponisto (n. 1784)
144

En la jaro 144 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Marciono fondis herezan kristanan eklezion (kiu daŭros ĝis la 4-a jarcento).

Naskiĝoj

Mortoj
37

En la jaro 37 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kaligulo fariĝis imperiestro de la romia imperio.
 Fraato la 4-a fariĝis imperiestro de la partia imperio. Komenco de politika krizo en Partio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 16-a de marto: Tiberio
 Orodo la 2-a imperiestro de Partio

als:30er#37
41

En la jaro 41 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Klaŭdio fariĝas imperiestro de la Romia Imperio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Kaligulo, Romia Imperiestro

als:40er#41
54

En la jaro 54 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Nerono fariĝas imperiestro de la romia imperio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Imperiestro Klaŭdio

als:50er#54
68

En la jaro 68 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Galbo fariĝas imperiestro de la romia imperio.
 Romiaj soldatoj detruas setlejon en la oazo En Gedi en la norda parto de israela dezerto Negev  en la Unua Juda-Romia Milito  kaj la loĝantojn mortigas.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Nero

als:60er#68
69

Noto: Por la seksa pozicio, vidu Sesdeknaŭo (seksa pozicio)

En la jaro 69 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Tiu estas nomata la jaro de la kvar imperiestroj, post la morto de Galbo, Oto fariĝas imperiestro de la romia imperio, poste Vitelio, poste Vespasiano.
 Tito invadas Jerusalemon kadre de la Unua Juda-Romia Milito.

Naskiĝoj 
 Polikarpo

Mortoj 
 Galbo, Romia imperiestro (n. 3 p.K.)
 Oto, Romia imperiestro (n. 32)
 Vitelio, Romia imperiestro (n. 15)

als:60er#69
79

En la jaro 79 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Tito, filo de Vespasiano, fariĝas imperiestro de la romia imperio (23-a de junio).
 Pakoro la 2-a detronigita en Partio. Artabano la 4-a iĝis imperiestro de la parta imperio.
 Vezuvio erupcias, detruante la urbon Pompejo (24-a de aŭgusto).

Naskiĝoj

Mortoj 
 24-a de aŭgusto: Plinio la pli maljuna mortas dum la erupcio de Vezuvio;
 Vespasiano

als:70er#Johr 79
81

En la jaro 81 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Domitiano fariĝas imperiestro de la romia imperio.
 Artabano la 4-a detronigita. Pakoro la 2-a restarigita kiel imperiestro de partia imperio

Naskiĝoj

Mortoj 
 13-a de septembro: Tito, imperiestro de la Romia Imperio (n. 30)
 Sankta Filipo;

als:80er#Johr 81
96

En la jaro 96 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Nervo fariĝas imperiestro de la romia imperio post puĉo kontraŭ Domiciano.
 Skismo inter kristanaj Korintanoj.
 Sankta Johano lasis la ekzilon kaj revenis al Efezo.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Domiciano, imperiestro de la Romia Imperio (n. 51)

als:90er#Johr 96
98

En la jaro 98 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Eŭropo: Trajano fariĝas imperiestro de la romia imperio.
 Eŭropo: Imperiestro Trajano igas keltan loĝejon de hodiaŭa Ladenburg (moderna Germanio) "Urbs Lopodunum" kaj centro de la "Civitas Ulpia Sueborum Nicrensium".

Naskiĝoj

Mortoj 
 Nerva;
 Sankta Marko la evangeliisto, laŭ tradicio.

als:90er#Johr 98
117

En la jaro 117 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Romia imperio
 Imperiestro Trajano mortas. Hadriano, kiu estros ĝis 138, postsekvas lin.
 Hadriano redonas grandan parton el Mezopotamio al partoj laŭ pacakordo.
 Juda ribelado en la orienta parto de la imperio estas subpremita.
 Ekkonstruo de Panteono en Romo.
 Ĥosroo restarigita, Partamaspato detronigita de parta imperio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Tacito, romia verkisto
 9-a de aŭgusto: Romia imperiestro Trajano pro malsano.
138

En la jaro 138 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Antonino Pia fariĝas imperiestro de la romia imperio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 10-a de julio : Hadriano
161

En la jaro 161 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Markaŭrelio fariĝas imperiestro de la romia imperio (ĝis 180).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Antonino Pia

als:160er#161
1854

1854 estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1854 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 

 Bahá'u'lláh, la profeto fondinta de la Bahaa Kredo, foriras el Bagdado (Irako) je la 10-a de aprilo por ermitiĝi dum du jaroj en la Kurdistano, sur la monto Sar-Galú ĉe la urbo Sulaymáníyyih (Takyiy-i-Mawláná)
 Kazaĥio: fondiĝo de Alma Ata.

Naskiĝoj 
 3-a de januaro: Paro Megahy, irlanda esperantisto (m. nekonata)
 14-a de marto: Paul Ehrlich, germana kemiisto (m. 1915)
 15-a de marto: Emil Adolf von Behring, germana bakteriologo kaj serumologo (m. 1917)
 18-a de marto: Marie Larroche, franca esperantistino (m. nekonata)
 29-a de aprilo: Henri Poincaré, franca teoria sciencisto (m. 1912)
 3-a de julio: Leoš Janáček, ĉeĥa komponisto (m. 1928)
 13-a de septembro: Napoleon Cybulski, pola fiziologo; malkovrinto de adrenalino (m. 1919)
 30-a de septembro: Hilma Agatha Fredrika Hall, finna esperantistino (m. 1922)
 16-a de oktobro: Oscar Wilde, irlanda verkisto (m. 1900)
 20-a de oktobro: Arthur Rimbaud, franca poeto (m. 1891)
 6-a de novembro: John Philip Sousa, usona komponisto de marŝoj (m. 1932)
 13-a de novembro: George Whitefield Chadwick, usona komponisto (m. 1931)
 19-a de novembro: Benedek Jancsó, hungara historiisto (m. 1930)

Mortoj 
 27-a de januaro: Sándor Aranyosrákosi Székely, hungara verkisto (n. 1797)
 6-a de julio: Georg Ohm, germana fizikisto (n. 1789)
 20-a de septembro: Frederick Catherwood, brita arkeologo (n. 1799)
 22-a de oktobro: Jeremias Gotthelf, svisa verkisto (n. 1797) 1854
1772

1772 estis superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1772 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Rutenoj eknomis sin Ukrainoj;
Palaco Buckingham aĉetita de angla reĝo;

Naskiĝoj 
 2-a de majo : Novalis, germana Poeto
 4-a de majo : Friedrich Arnold Brockhaus, germana eldonisto
 17-a de junio : Martin Schrettinger, germana bibliotekisto
Andrés O. Sichra:

Mortoj
1801

1801 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1801 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Aŭstrio kaj Francio faris provizoran pacon
 Establiĝis la Unuigita Reĝlando de Britio kaj Nord-Irlando kun unu monarko kaj unu parlamento
 Napoleono eliris Egiption.
 Thomas Jefferson iĝis prezidento de Usono.
 Fino de Bagratida dinastio en Kartvelio.

Naskiĝoj 
 22-a de januaro: Friedrich Clemens Gerke, germana verkisto kaj pioniro de telegrafo (m. 1888)
 22-a de februaro: William Barnes, angla poeto kaj verkisto (m. 1886)
 30-a de junio: Frédéric Bastiat, franca ekonomikisto (m. 1850)
 11-a de aŭgusto: Eduard Devrient, germana verkisto kaj aktoro (m. 1877)
 29-a de aŭgusto: Michelangelo Grigoletti, itala pentristo (m. 1870)
 3-a de novembro: Vincenzo Bellini, itala operkomponisto (m. 1835)
 24-a de novembro: Ludwig Bechstein, germana verkisto (m. 1860)

Mortoj 
 11-a de januaro: Domenico Cimarosa, itala komponisto (n. 1749)
 24-a de februaro: František Martin Pelcl, ĉeĥa verkisto (n. 1734)
 21-a de marto: Andrea Luchesi, itala komponisto (n. 1741)
 23-a de marto: Paŭlo la 1-a, imperiestro de Rusio (n. 1754)
 25-a de marto: Novalis, germana poeto kaj filozofo (n. 1772)
185

En la jaro 185 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 Origeno

Mortoj
254

En la jaro 254 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Stefano la 1-a fariĝis Papo
 Wei Gao Gui Xiang Gong surtroniĝis kiel reĝo de Wei

Naskiĝoj

Mortoj 
 Origeno.
 Papo Lucio la 1-a
155

En la jaro 155 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Martirigo de Polikarpo.
 Aniceto iĝis Papo.
 Romio forlasis Kaledonion (nunan Skotlandon).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Pio la 1-a

als:150er#155
1622

1622 estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1622 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Osman la 2-a detronigita, Mustafa la 1-a restarigita kiel estro de Osmanida imperio;

Naskiĝoj 
15-a de januaro: Molière, franca teatra verkisto kaj aktoro (m. 1673)
27-a de februaro: Carel Fabritius, nederlanda pentristo (m. 1654)
 8-a de marto: Friedrich Ulrich Calixtus, germana luterana teologo (m. 1701)
17-a de aprilo: Henry Vaughan, anglalingva poeto (m. 1695)
17-a de aprilo: Thomas Vaughan, kimra alkemiisto (m. 1666)
8-a de novembro: Karolo la 10-a Gustavo, reĝo de Svedio (m. 1660)
Jakob Hintze, germana komponisto (m. 1702)

Mortoj 
23-a de januaro: William Baffin, angla mar-esploristo (n. 1584)
 5-a de majo: Laurentius Nicolai Norvegus, norvega kapelano de la sveda reĝino, Katarina Jagelona (1526-1583) (n. 1540)
15-a de majo: Petrus Plancius, nederlanda astronomo (n. 1552)
31-a de decembro: Philipp Clüver, germana geografo (n. 1580)
1673

1673 estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1673 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Ameriko 
 Nederlanda Imperio rekonkeras Novjorkon.
 Unua poŝtoservo inter Novjorko kaj Bostono.
 18-a de marto - John BERKELEY (1-a barono Berkeley of Stratton) vendas sian parton da Nov-Ĵerzejo al la kvakeroj.
 17-a de majo -  Komercisto Louis Joliet kaj jezuito misiisto-esploristo Jacques Marquette komencas esploradon pri rivero Misisipo kaj la Grandaj Lagoj. Ili poste trovos la fonton de Misisipo kaj malsupreniros ĝis Arkansaso.

Azio 
 Franca Imperio komencas ekspedicion kontraŭ Cejlono.
Sher Khân Lodi permesas al francoj malfermi ejon en Pondichéry (suda Hindio).
 Kabuka aktoro Sannjuro Ichikawa, 13-jara, inventas stilon Aragato, kie aperas superhoma milit-dio.
 Familio Mitsui fondas komercan kaj bankan firmaon en Japanio.

Eŭropo 
 Anglio: Leĝo Test Act aprobita, malpermesante al katolikoj ĉefajn publikajn postenojn.
 Arĥitekto Christopher Wren ĉevalirigita.
 Jean Lully verkas sian unuan operon Cadmus et Hermione.
 Vilhelmo de Orange savas Amsterdamon kaj Holandon kontraŭ Francio inundante la landon per malfermo de kluzoj
 Financisto Richard Hoare fondas bankon Hoare's Bank en Londono.
 Universitato de Innsbruck fondita.
 Stalaktita kaverno Antiparos (Egea Maro) trovita.
 Ĉefpastro Petrovich Avvakum verkas sian Ĵitie ("Vivo"), la unua rusa aŭtobiografio.
 Pollando venkas Otomanan Imperion en batalo de Khorzim.
 Gottfried Wilhelm Leibniz ekpensas sian teorion pri diferencialoj kaj integrala kalkulo.

Naskiĝoj 
 10-a de junio: René Duguay-Trouin, franca maristo kaj pirato (m. 1736)
 11-a de aŭgusto: Richard Mead, angla kuracisto (m. 1754)
 Aleksandr Menŝikov, rusa nobelulo (m. 1729)
 Ahmedo la 3-a, sultano de la Otomana Imperio (m. 1736)

Mortoj 
 1-a de februaro: Kaspar Förster, germana komponisto  (n. 1616)
 17-a de februaro: Molière, franca teatristo (n. 1622)
 12-a de marto: Margareta Teresa de Hispanio, hispana princino (n. 1651)
1798

1798 estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).

Eventoj 
 12-an de aprilo: Helveta Revolucio: La trupoj de Napoleno invadis Svislandon kaj subtenis la faligon de la feŭdismo en Svislando. Fondiĝis la Helveta Respubliko, kiu estis la unua tutsvisa ŝtato.
 1-a kaj 2-a de aŭgusto : marbatalo de Abukiro

Naskiĝoj 
17-a de februaro: Josef Navrátil, ĉeĥa pentristo (m. 1865)
21-a de aŭgusto: Jules Michelet, franca historiisto (m. 1874)
12-a de oktobro: Petro la 1-a, imperiestro de Brazilo (m. 1834)
24-a de decembro: Adam Mickiewicz, pola poeto (m. 1855)
Robert Hodgson, kanada politikisto (m. 1880)

Mortoj 
13-a de februaro: Wilhelm Heinrich Wackenroder, germana verkisto (n. 1773)
4-a de junio: Giacomo Casanova, itala verkisto (n. 1725)
2-a de julio: John Fitch, usona inventisto (n. 1743)
4-a de decembro: Luigi Galvani, itala kuracisto kaj biofizikisto (n. 1737)
9-a de decembro: Johann Reinhold Forster, germana ornitologo (n. 1729)
1795

1795 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1795 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Jean Delormel prezentis sian Dekuma lingvaĵo al Nacia Konvencio de Francio.
 Abdulino (Rusio) fondita.

Naskiĝoj 
 13-a de majo: Pavel Jozef Šafárik, slovaka verkisto kaj historiisto (m. 1861)
 31-a de oktobro: John Keats, angla poeto (m. 1821)
 2-a de novembro: James K. Polk, prezidento de Usono (m. 1849)

Mortoj 
 3-a de januaro: Josiah Wedgwood, angla ceramikisto (n. 1730)
 19-a de majo: James Boswell, skota verkisto (n. 1740)
 31-a de julio: Basílio da Gama, brazila poeto, aŭtoro de la epika poemo O Uraguai (n. 1741)
1811

1811 estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1811 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Guria iĝas parto de Rusio.
 La New Madrid Tertremo en Misurio, Usono.

Naskiĝoj 
 11-a de majo: Chang kaj Eng Bunker, siamaj dunaskitoj (m. 1874)
 14-a de junio: Harriet Beecher Stowe, kontraŭsklavisma verkistino (m. 1896)
 18-a de julio: William Makepeace Thackeray, angla romanisto (m. 1863)
 11-a de aŭgusto: Adam Clark, skota inĝeniero (m. 1866)
 13-a de aŭgusto: Gonçalves de Magalhães, 1-a Vicgrafo de Aragvajo, brazila poeto, dramaturgo, kuracisto kaj diplomato (m. 1882)
 31-a de aŭgusto: Théophile Gautier, franca verkisto kaj artisto (m. 1872) 
 22-a de oktobro: Franz Liszt, hungara pianovirtuozo (m. 1886)
 25-a de oktobro: Évariste Galois, franca matematikisto (m. 1832)
 7-a de novembro: Karel Jaromír Erben, ĉeĥa poeto kaj historiisto (m. 1870)
 28-a de novembro: Maksimiliano la 2-a, reĝo de Bavario (m. 1864)

Mortoj 
 8-a de januaro: Friedrich Nicolai, germana verkisto kaj eldonisto (n. 1733)
 4-a de marto: Mariano Moreno, argentina revoluciulo (n. 1778)
 8-a de septembro: Miĥail Abramoviĉ Popov, rusa politikisto (n. 1753)
 31-a de oktobro: Christian Gotthilf Salzmann, germana pedagogo kaj verkisto (n. 1744)
 21-a de novembro: Heinrich von Kleist, prusa verkisto (n. 1777)
-621

En la jaro 621 antaŭ Kristo okazis, interalie:

Eventoj
Judujo: reĝo Joŝija abolis la kulton de Aŝtar.
Grekio: Drakono kreis sian leĝaron.

Naskiĝoj

Mortoj
-587

En la jaro 587 antaŭ Kristo okazis, interalie:

Eventoj
Babilonio konkeris Judujon kaj detruis la Templon de Jerusalemo. La ĉefaj familioj de la judoj estis ekzilitaj al Babilono.

Naskiĝoj
Anaksimeno de Mileto

Mortoj
1735

1735 estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1735 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Systema Naturae de Linnaeus.
Higashiyama detronigita, Sakuramachi iĝis imperiestro de Japanio.
Ĉjanlong iĝis imperiestro de Ĉinio.

Naskiĝoj 
 1-a de februaro: József Alvinczi, hungara imperiestra generalo (m. 1810)
 20-a de marto: Torbern Bergman, sveda kemiisto kaj mineralogo (m. 1784)
 5-a de septembro: Johann Christian Bach, germana komponisto (m. 1782)
 30-a de oktobro: John Adams, dua prezidento de Usono (m. 1826)

Mortoj 
8-a de aprilo: Ferenc Rákóczi la 2-a, hungara verkisto (n. 1676)
18-a de julio: Johann Krieger, germana komponisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1651)
2-a de novembro: Šimon Brixi, ĉeĥa baroka komponisto (n. 1693)
Alexander Mack, germana pietisto (n. 1679)
1143

En la jaro 1143 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Portugalio estiĝis sendependa lando (traktato de Zamora), kvankam sen agnosko de la papo;
Manuelo la 1-a Komnena iĝis orient-romia imperiestro;
Celesteno la 2-a iĝis papo;

Unuaj dokumentaj mencioj 

 Petit Chézard kiel Esser (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Chézard-Saint-Martin en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
 Savagnier kiel Savaigner (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
 Villars ĉe Glano kiel Vilar (hodiaŭ urbo kaj komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).

Naskiĝoj 
Nijo, imperiestro de Japanio

Mortoj 
Johano la 2-a Komneno, orient-romia imperiestro
Inocento la 2-a, papo
1179

En la jaro 1179 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Portugalio ricevas de la papo rajtigon esti sendependa lando.
 Inocento la 3-a iĝis kontraŭpapo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Anières kiel Guillelmus dasneres (hodiaŭ komuno en Kantono Ĝenevo en Svislando).
 Dottikon kiel Totinchon (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
 Eschert kiel Escert (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Lignières kiel Linieres en falsigita dokumento (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
 Marin kiel Marens (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo La Tène en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
 Pleigne kiel Plenna (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
 Saules kiel Sales  (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Salvenach kiel Salvegnez (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
 Sornetan kiel Sornetan (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Undervelier kiel Undrewiller (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
 Welschenrohr kiel Rore (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 17-a de septembro: Hildegard von Bingen, germana monaĥino (n. 1098)
1732

1732 estis superjaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1732 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Ekis la konstruo de Dekana Preĝejo de Sankta Maria Magdalena;
Erupcio de Beerenberg-vulkano;

Naskiĝoj 
22-a de februaro: George Washington, unua prezidento de Usono (m. 1799)
12-a de marto: Joseph Gärtner, germana kuracisto kaj botanikisto (m. 1791)
31-a de marto: Joseph Haydn, aŭstra komponisto (m. 1809)
5-a de aprilo: Jean-Honore Fragonard, franca pentristo (m. 1806)
11-a de julio: Jerome Lalande, franca astronomo (m. 1807)
8-a de aŭgusto: Johann Christoph Adelung, germana bibliotekisto kaj lingvisto (m. 1806)
30-a de septembro: Jacques Necker, svisa financisto kaj politikisto (m. 1804)

Mortoj 
5-a de aprilo: Johann Christian Schieferdecker, germana komponisto (n. 1679)
31-a de oktobro: Viktoro Amadeo la 2-a, duko de Savojo (n. 1666)
14-a de decembro: Johann Philipp Förtsch, germana komponisto (n. 1632)
1743

1743 estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1743 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 21-a de januaro: John Fitch, usona inventisto (m. 1798)
 19-a de februaro: Luigi Boccherini, itala komponisto (m. 1805)
 28-a de marto: Jekaterina Daŝkova, rusia nobelino kaj memoraĵverkistino (m. 1810)
 13-a de aprilo: Thomas Jefferson, prezidento de Usono (m. 1826)
 17-a de septembro: Nicolas de Condorcet, franca filozofo kaj matematikisto (m. 1794)

Mortoj 
 1-a de februaro: Jacob Friedrich Reimmann, germana luterana teologo (n. 1668)
 12-a de junio: Johann Bernhard Bach (la pli juna), germana komponisto (n. 1700)
1751

1751 estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1751 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Komenciĝis la eldonado de la Encyclopédie en Francio, la "biblio" de Klerismo.
 NGC 3372 eltrovita.

Naskiĝoj 
 12-a de januaro : Jakob Michael Reinhold Lenz
 16-a de marto : James Madison
 26-a de decembro: Sankta Klemento Maria Hofbauer

Mortoj 
 17-a de januaro: Tomaso Albinoni, itala komponisto
 30-a de aŭgusto: Christopher Polhem, sveda scienculo, fizikisto, industrialisto, mineralogo kaj mininĝeniero (n. 1661)
1767

1767 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1767 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kambarka fondita.

Naskiĝoj 
 15-a de januaro: Anders Gustaf Ekeberg, sveda naturalisto kemiisto kiu malkovris tantalon, (m. 1813)
 15-a de marto: Andrew Jackson, prezidento de Usono (m. 1845)
 13-a de majo: Johano la 6-a, reĝo de Portugalio (m. 1816)
 29-a de majo: Philippe Lebon, franca kemiisto (m. 1804)
 22-a de junio: Wilhelm von Humboldt, germana sciencisto kaj politikisto (m. 1835)
 11-a de julio: John Quincy Adams,prezidento de Usono (m. 1848)
 22-a de septembro: José Maurício Nunes Garcia, brazila klasika komponisto (m. 1830)

Mortoj 
 25-a de junio: Georg Philipp Telemann, germana komponisto (n. 1681)
 Étienne de Silhouette, franca nobelo (n. 1709)
1782

1782 estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1782 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Moravio estis kunigita kun Aŭstria Silezio, kaj estiĝis lando Moravia-Silezia kun sidejo en Brno.

Naskiĝoj 
18-a de januaro: Daniel Webster, usona politikisto (m. 1852)
15-a de februaro: William Miller, usona predikisto kaj fondinto de Adventismo (m. 1849)
27-a de oktobro: Niccolò Paganini, itala violonisto kaj komponisto (m. 1840)
5-a de decembro: Martin Van Buren, prezidento de Usono 1837-1841 (m. 1862)

Mortoj 
1-a de januaro: Johann Christian Bach, germana komponisto (n. 1735)
17-a de marto: Daniel Bernoulli, svisa matematikisto kaj fizikisto (n. 1700)
13-a de junio: Anna Göldi, lasta de la svisa justico murdita sorcixstino (n. 1734)
7-a de aŭgusto: Andreas Sigismund Marggraf, germana kemiisto (n. 1709)
1706

1706 estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1706 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 17-a de januaro : Benjamin Franklin, usona sciencisto kaj politikisto.

Mortoj 
 3-a de marto: Johann Pachelbel, Germana komponisto
 9-a de decembro: Petro la 2-a (Portugalio);
 28-a de decembro : Pierre Bayle;
Negativ-ĉena RNA-viruso

Negativ-ĉenaj RNA-virusoj ( −ssRNA-virusoj ) estas grupo de rilataj virusoj kiuj havas negativsencajn unu-ĉenajn genarojn el ribonukleata acido. Ili havas genarojn kiuj funkcias kiel komplementaj ĉenoj de kiuj mRNA estas sintezata per la virusenzimo RNA-dependa RNA-polimerazo (RdRp). Dum reproduktado de la virusgenaro, RdRp sintezas pozitiv-sencan antigenomon kiun ĝi utiligas kiel ŝablonon por krei genoman negativ-sencan RNA. 
 
Negative ĉensencaj ssRNA Virusoj - ekzemploj:
 virusoj nur-vertebrul-infektivaj (Arena-, Orthomyxo-, Paramyxoviridae);
 virusoj vertebrul- kaj artropod- infektivaj (Bunya-, Rhabdoviridae);
 virusoj plant- kaj artropd- infektivaj (Bunya-, Rhabdoviridae);
 virusoj nur-plant-infektivaj (Tenuivirusoj)

Ĉi tiuj virusoj havas:
 unu-komponaĵ-genomojn kun pluraj ORF-oj (ORF= malfermitaj leg-kadroj) (Filo-, Paramyxo-, Rhabdoviridae)
 du-komponaĵ ambaŭsencaj genomojn (Arenavirusoj)
 tri-komponaĵ, foje ambaŭsencaj genomojn (Bunyaviridae, Tenuiviruso (4))
 ses- ĝis ok- komponaĵ-genomojn (Orthomyxoviridae)
La familioj Paramyxo-, Rhabdo- kaj Filoviridae grupiĝas ĉe la Ordo Mononegavirales, pro similoj laŭ la viriona strukturo, gen-ordo kaj transskribo.

Virus-genom-longoj:
 unu-komponaĵ, 11-19 kb: Mononegavirales
 6 - 8 komponaĵ, 10-14 kb: Orthomyxoviridae
 3 komponaĵ, 11-20 kb: Bunyaviridae

Ĉi tiuj virusoj suferis probable malfruan evoluan disvolvon, ĉar ili aperas nur ĉe superaj eŭkariotoj (artropodoj kaj vertebruloj): plant-infektivaj virusoj probable faras tion pro apuda rilato inter insektoj kaj gastigaj plantoj en ne tiom pasintaj evoluo-tempoj.

Virusoj
(plus)ve ĉensenca ssRNA Viruso

(+)ve ĉensencaj ssRNA Virusoj - ekzemploj:
 Eŭbakteri-infektivaj virusoj (Leviviridae)
 Virusoj de insektoj (Noda-, Tetraviridae)
 Virusoj de fungoj (Barnaviridae)
 Virusoj de plantoj (Bromo-, Como-, Poty-, Sequi- kaj Tombusviridae, kaj 19 neklasitaj genroj)
 Virusoj de vertebruloj (Astro-, Calici-, Corona-, Flavi-, Picorna- kaj Togaviridae, kaj la genro Arteriviruso)

Ĉi-virusoj havas:
 unu-komponaĵ-genomojn kun solaj ORF-oj (Poty-, Picorna-, Sequiviridae)
 unu komponaĵ- kun pluraj ORF-oj (Toga-, Caliciviridae, Tobamoviruso)
 du componaĵ- kun solaj ORF-oj (Como-, Noda-, Tetri- kaj Potyviridae genro Bimoviruso)
 du komponaĵ kun pluraj ORF-oj (Tobra-, Furo-, Enamoviruso)
 3 komponaĵ kun pluraj ORF-oj (Hordeiviruso, Bromoviridae)

Genom-longoj:
 malpli ol 5 kb (Levi-, Barna-, Tombusviridae),
 7-12 kb (Astro-, Como-, Picorna-, Calici-, Bromo-, Poty-, Sequi-, Toga-, Flaviviridae, Tobravirusoj)
 13 kb (Arterivirusoj) - 15.5 kb (Closterovirusoj)
 20 - 30 kb (Coronaviridae)

Genom-esprim-strategioj varias inter:
 esprimi solan poliproteinon el ĉiu genom-komponaĵo kaj proteolize procezigi ĝin (Picorna-, Poty-, Sequi-, Como-, Nodaviridae)
 esprimi proteinojn ekde 5'-proksimaj ORF-oj kaj ekde subgenomaj mesaĝistoj (Tobamovirusoj, Bromoviridae)
 mikso de la du menciitaj strategioj (Togaviridae, Timovirusoj, Caliciviridae)

Replikiĝo de (+)ve ĉensencaj ssRNA Virusoj (mi pardonpetas pro la anglaĵoj):

Virusoj

en:RNA virus#Group IV - positive-sense ssRNA viruses
1483

En la jaro 1483 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Eduardo la 5-a (Anglio) surtroniĝis.
 Rikardo la 3-a (Anglio) surtroniĝis.
 Karlo la 8-a (Francio) surtroniĝis.
 Konsekriĝis la pastra preĝejo Sanktaj Petro kaj Antonio en Buseno (hodiaŭ Kantono Grizono, Svislando).

Naskiĝoj 
 6-a de aprilo: Rafaelo, itala majstro-pentristo (m. 1520)
 19-a de aprilo: Paolo Giovio, itala kuracisto kaj verkisto (m. 1552)
 10-a de novembro: Marteno Lutero, fondinto de protestantismo (m. 1546)
 3-a de decembro: Nikolaus von Amsdorf, germana teologo kaj reformisto (n. 1565)
 Jakobus Greselius, germana humanisto kaj profesoro en la Universitato de Kolonjo (m. 1552)

Mortoj 
 Eduardo la 5-a (Anglio) (n. 1470; verŝajna mortjaro)
 Rikardo de Shrewsbury (1-a duko de Jorko), frato de Eduardo la 5-a (Anglio) (n. 1473; verŝajna mortjaro)
 9-a de aprilo: Eduardo la 4-a (Anglio) (n. 1442)
 30-a de aŭgusto: Ludoviko la 11-a, reĝo de Francio (n. 1423)
 31-a de decembro: Gilles Joye, franco-flandra komponisto
1520

En la jaro 1520 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Sulejmano la 1-a iĝis estro de Osmanida imperio;

Naskiĝoj 
 Jacob Praetorius la pli maljuna, germana komponisto

Mortoj 
 Selim la 1-a estro de Osmanida imperio;
 6-a de aprilo: Rafaelo
 Johannes Despauterius, flandra gramatikisto, latinisto kaj humanisto (n. 1480)
1452

En la jaro 1452 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Unua mencio pri Sâncraiu Silvaniei kaj Stari most

Naskiĝoj 
 10-a de marto: Fernando la 2-a, reĝo de Aragono kaj Kastilio (m. 1516)
 15-a de aprilo: Leonardo da Vinci, multefaka itala artisto (m. 1519)
 2-a de oktobro: Rikardo la 3-a, reĝo de Anglio (m. 1485)

Mortoj 
10-a de februaro: Švitrigaila, Grandduko de Litovio (naskiĝis ĉirkaŭ 1370)
1771

1771 estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

Eventoj 
Go-Sakuramachi, imperiestrino de Japanio rezignis favore al sia nepo Go-Momozono.
Belo Horizonte fondita.
Konstruita Somera Palaco Brukenthal en Avrig.

Naskiĝoj 
16-a de marto: Antoine-Jean Gros, franca pentristo (m. 1835)
14-a de majo: Robert Owen, brita industriisto, filantropo, socialisto (m. 1858)
15-a de aŭgusto: Walter Scott, skota verkisto (m. 1832)
23-a de septembro: Kokaku, imperiestro de Japanio (m. 1840)
 22-a de novembro: José Saturnino da Costa Pereira, brazila inĝeniero, militisto kaj politiko (m. 1851)
 Bernardo José de Abrantes e Castro, portugala kuracisto, diplomato kaj ĵurnalisto (m. 1833)

Mortoj  
26-a de decembro: Claude Adrien Helvétius, franca filozofo (n. 1715)
1265

En la jaro 1265 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Klemento la 4-a iĝis papo
 4-a de aŭgusto: Batalo de Evesham dum kiu grava angla ribelo malvenkis

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Bratříkovice(hodiaŭ vilaĝo en Ĉeĥio).
 Fresens per la mencio Hiremanz dit de Fressen (hodiaŭ komunumo de Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
 Ipsach kiel Ipzacho (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).
 Leimbach kiel Lainbach (hodiaŭ municipo de la komunumo Bürglen en Kantono Turgovio en Svislando).

Naskiĝoj 
 29-a de majo: Dante Alighieri, itala poeto (m. 1321)
 Henriko de Karintio, reĝo de Bohemio (proksima dato) (m. 1335)
 Andreo la 3-a, hungara reĝo (m. 1301)

Mortoj 
 8-a de februaro: Hulagu, mongola ĥano kaj militisto  (mortis ĉirkaŭ 1217)
 4-a de aŭgusto: Simon de Montfort (6-a grafo de Leicester), nobelo de Anglio kaj Francio kiu estris ribelon kontraŭ Henriko la 3-a (Anglio) (n. 1208)
1321

En la jaro 1321 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Universitato de Florenco estis fondita.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Silivaşu de Câmpie (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 10-a de januaro: Maria de Brabanto, reĝino de Francio (n. 1254)
 9-a de aprilo: Tomaso el Tolentino, franciskana monaĥo (naskiĝis ĉirkaŭ 1260)
 14-a de septembro: Dante Alighieri, itala poeto (n. 1265)
 Mateo Csák, hungara reganto (naskiĝis ĉirkaŭ 1260)
 Maria de Molina, kastilia reĝintino (n. 1265)
1316

En la jaro 1316 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Johano la 22-a papiĝis.
 Johano la 1-a (Francio) surtroniĝis.
 Filipo la 5-a (Francio) surtroniĝis.
 Mondino de Liuzzi publikigis la unuan konatan libron pri anatomio en moderna okcidento.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Au kiel Diken Auwe (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Au-Heerbrugg de Kantono Sankt-Galo en Svislando.
 Bleiken ĉe Oberdiessbach kiel Bleikon (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).
 Küttigkofen kiel obrenchúttenkouen (hodiaŭ komunumo de Kantono Soloturno en Svislando).

Naskiĝoj 
 14-a de majo : Karolo la 4-a

Mortoj
1378

En la jaro 1378 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Yahuar Huacac iĝis Inkao.
Urbano la 6-a iĝis papo kaj Klemento la 7-a iĝis kontraŭpapo, komenco de la okcidenta skismo.
Komenciĝis la Granda okcidenta skismo de la katolika eklezio, dum kiu ekzistis papoj kaj kontraŭpapoj.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Zalha (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 31-a de decembro: Papo Kaliksto la 3-a (m. 1458)
 Lorenzo Ghiberti, itala artisto (m. 1455)
 Heinrich von Gorkum, germana nederlanddevena filozofo, doktoro pri teologio, karmelano kaj universitata profesoro. (m. 1431)

Mortoj 
27-a de marto: Papo Gregorio la 11-a (naskiĝis ĉirkaŭ 1336)
29-a de novembro: Karolo la 4-a de Luksemburgo, Imperio de la Sankta Romia Imperio (n. 1316)
1245

En la jaro 1245 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Sanĉo la 2-a (Portugalio) akuzita de Papo Inocento la 4-a dum la Unua koncilio de Liono, je «rex innutilis» (senutila reĝo), kaj perdis la apogon de Eklezio. Lia frato Afonso iĝis regento.
Paisley (Skotlando) iĝis abatejo.
Boldogkőújfalu iĝis reĝa bieno.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Elfingen kiel Eolfingen (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Graltshausen kiel Gralsshusen (hodiaŭ municipo de la komunumo Berg TG en Kantono Turgovio en Svislando).

Naskiĝoj 
16-a de januaro: Edmundo Crouchback, filo de Henriko la 3-a (Anglio) (m. 1296)
30-a de aprilo: Filipo la 3-a, reĝo de Francio (m. 1285),
Bruno el Schauenburg, episkopo de Olomouc ( m. 1281),

Mortoj
1334

En la jaro 1334 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Benedikto la 12-a iĝis papo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Bauen kiel Bawen (hodiaŭ komunumo en Kantono Urio en Svislando).
 Lugoj (hodiaŭ urbo en Rumanio).
 Mierţa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Peleş (Lazuri) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Răstolţ (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Şilindia (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Tscheppach kiel Scheppach (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
 Vârghiş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 30-a de aŭgusto - Petro la 1-a, reĝo de Kastilio kaj Leono (m. 1369)
 Suko kontraŭ-imperiestro de Japanio

Mortoj 
 4-an de decembro: Papo Johano la 22-a (n. 1249)
1715

1715 estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1715 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ludoviko la 15-a (Francio) surtroniĝis.
 Belebej fondita.

Naskiĝoj 
 26-a de januaro: Claude Adrien Helvétius, franca filozofo (m. 1771)
 4-a de julio: Christian Fürchtegott Gellert
 13-a de novembro: Dorothea Christiane Erxleben

Mortoj 
 1-a de septembro: la franca reĝo Ludoviko la 14-a (Francio), la "Suno-reĝo", post regado de 72 jaroj.
1670

1670 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1670 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Klemento la 10-a iĝis papo;
Kristiano la 5-a iĝis reĝo de Danio kaj Norvegio;

Naskiĝoj 

 Antonio Caldara, Itala komponisto
 24-a de januaro: William Congreve, angla dramisto (m. 1729)

Mortoj 
11-a de oktobro: Louis Le Vau
15-a de novembro: Johano Amoso Komenio
1371

En la jaro 1371 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Norda kontraŭ-imperiestro Go-Kogon detronigita, Go-Enyu iĝis kontraŭ-imperiestro de Japanio.
Francesco Petrarca ekloĝis en Arquà.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Fehren kiel Hofe in Ferren (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
Okříšky (hodiaŭ urbeto en Ĉeĥio).
Visag (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
Jan Hus, ĉeĥa protestanta reformisto (proksima dato) (m. 1415)
Ĉeng He, ĉina esploristo (m. 1435)

Mortoj
1415

En la jaro 1415 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Kristanoj konkeris Ceuton el Maŭroj.
Puĉo en Tenoĉtitlano.
La Koncilio de Konstanco malaprobas Jan Hus pro herezo, kaj lin bruligas. 
Papo Gregorio la 12-a rezignas dum la Koncilio de Konstanco, iĝante la plej lasta rezigninta Papo ĝis Benedikto la 16-a en la jaro 2013.
25-a de oktobro Batalo de Azincourt en kio Francio estis venkita de Anglion en Milito de Centjaroj.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Brateş (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 21-a de septembro: Frederiko la 3-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (m. 1493)

Mortoj 
Ikstliksoĉitlo, Azteka imperiestro.
Gregorio la 12-a, papo.
6-a de julio : Jan Hus.
1711

1711 estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1711 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Karolo la 6-a (Sankta Romia Imperio) surtroniĝis.
 Dmitrovsk-Orlovskij fondita.
 Fino de Ribelo de Rákóczi.

Naskiĝoj 
 19-a de novembro :  Miĥail Lomonosov

Mortoj 
 17-an de aprilo: Jozefo la 1-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1678)
 25-a de decembro: Johann Nicolaus Hanff, germana orgenfaristo kaj komponisto (n. 1663)
1765

1765 estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1765 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Je la 13-a de novembro en Freiberg (Saksio) fondiĝis la unua minakademio de la mondo: Bergakademie Freiberg
 James Watt inventis la vapormotoron
 Jozefo la 2-a iĝis imperiestro de Sankta Romia Imperio

Naskiĝoj 
 7-a de marto: Joseph Nicéphore Niépce, franca inventisto, elstara pro pionireco en fotarto (m. 1833)
 22-a de aŭgusto: Carl Ludwig Willdenow, germana botanikisto (m. 1812)
 16-a de septembro: Papo Gregorio la 16-a (m. 1831)

Mortoj 
 15-a de aprilo: Miĥail Lomonosov, rusa sciencisto kaj poeto (n. 1711)
 18-a de aŭgusto: Francisko la 1-a Stefano, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1708)
 26-a de oktobro: Samuel Klingenstierna, sveda matematikisto kaj fizikisto (n. 1698)
1484

En la jaro 1484 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Inocento la 8-a iĝis papo

Unuaj dokumentaj mencioj  
Bănia (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
Les Bois kiel Des Boix (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).

Naskiĝoj 
1-a de januaro: Zvinglo, fondinto de la Zurika protestantismo, mortis: 11-an de oktobro 1531.
 23-a de aprilo: Julius Caesar Scaliger, itala humanisto, poeto, naturalisto, erudiciulo, kuracisto, filozofo kaj botanikisto (m. 1558)

Mortoj 
Papo Siksto la 4-a
Michele Carcano, kristana beatulo
1186

En la jaro 1186 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Fondo de la germana urbo Freiberg

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Gurmels kiel Cormulnes (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 19-a de aŭgusto: Ĝofredo la 2-a (Bretonio), filo de Henriko la 2-a (Anglio) (n. 1158)
1667

1667 estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1667 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Portugalio sanĝis sian blazonŝildon;
 Oni fondis paroĥion de Penha en San-Paŭlo, Brazilo.
Klemento la 9-a iĝis papo.
Angla-holanda Milito finis.
António Vieira akuzita de herezo.
Lunca (Valea Lungă) unufoje citita.

Naskiĝoj 
30-a de novembro: Jonathan Swift, angla-irlanda verkisto (m. 1745)

Mortoj 
25-a de aprilo : KÁJONI János
majo: Johann Jacob Froberger, germana komponisto
18-a de majo: Melchior Schildt, germana komponisto
22-a de majo: Papo Aleksandro la 7-a
 26-a de majo: Johannes Rudbeckius, la Juna, sveda teologo (n. 1623)
3-a de aŭgusto: Francesco Borromini, itala arkitekto (n. 1599)
5-a de novembro: Franz Tunder, germana komponisto
Johann Schop, germana komponisto
1774

En la jaro 1774 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Nord-Osetio aliĝis al Rusia Imperio.
 Ludoviko la 16-a (Francio) surtroniĝis.
 Abd-ul-Hamid la 1-a iĝis estro de Osmanida imperio.
 1-a de aŭgusto - Joseph Priestley malkovris la oksigenon, kvankam tiu malkovro estas ankaŭ atribuata al Antoine Lavoisier kaj Carl Wilhelm Scheele.

Naskiĝoj 
 16-a de marto: Matthew Flinders, angla esploristo (m. 1814)
 25-a de aprilo: Leopold von Buch, germana geologo kaj paleontologo (m. 1853)
 7-a de majo: Francis Beaufort, kontradmiralo de brita maristaro (m. 1857)
 13-a de aŭgusto: Hipólito da Costa, brazila ĵurnalisto, framasono kaj diplomato, (m. 1823)
 5-a de septembro: Caspar David Friedrich, germana pentristo (m. 1840)

Mortoj 
 21-a de januaro: Mustafa la 3-a, sultano de la Turka Imperio (n. 1717)
 4-a de aprilo: Oliver Goldsmith, irlanda verkisto (n. 1728)
 10-a de majo Ludoviko la 15-a, reĝo de Francio (n. 1710)
 22-a de septembro: Papo Klemento la 14-a (n. 1705)
Departementoj de Francio

Francio estas partigita en 101 administraciajn areojn: la departementoj. Ĉiu departemento enhavas unu ĉefurbon nomitan prefektejo aŭ prefekturbo ( [prefektür]), kie ĉeestas reprezentanto de la franca registaro: la prefekto. La prefekto zorgas pri apliko de la franca leĝaro en la departemento.

En la prefekturbo estas ankaŭ la sidejo de la Departementa Konsilio (), t.e. departementa asembleo rekte balotita de la departementaj loĝantoj. Ĝiaj ĉefaj agosferoj estas zorgo pri socialaj aferoj, departementaj kaj landaj vojoj.

Ĉiu departemento havas nomon kaj numeron. La nomo rilatas ofte al la geografiaj lokoj: riveroj, montoj, oceanoj. Kelkaj nomoj rilatas al historio. La numero estas simple la vico de la departemento laŭ alfabeta ordo antaŭ nomŝanĝoj kaj disdivido de la antaŭaj departementoj de Pariza Regiono (eksaj 75 - Seine kaj 78 - Seine-et-Oise fariĝis la nunaj 75, 78, 91 ĝis 95) . Kelkaj departementoj estas transmaraj departementoj (fr. Départements d'outre-mer/DOM), ili havas numerojn ekster la alfabeta ordo.

De la jaroj 1980-aj ekzistas la administraciaj regionoj, kiuj arigas po plurajn departementojn. Estas nun 22 francaj regionoj. (Vd. la mapon: ĉiu regiono estas distingita per koloro.)

Listo de ĉiuj francaj departementoj

Transmaraj departementoj/DOM

Notoj kaj referencoj

Iamaj departementoj 
 Departemento Ruro
 Departemento Supra Iselo

Vidu ankaŭ 
 Departementa Konsilio (Francio)

Eksteraj ligiloj 

 http://www.dgcl.interieur.gouv.fr/Orga_territoriale/accueil_orga_territ.html  
 http://www.intercommunalites.com  
 http://www.droit.org/code/index-CGCTERRL.html
Kartezia koordinato

Kartezia koordinatsistemo en ebeno estas koordinatsistemo, kiu precizigas ĉiun punkton unike per paro da nombraj koordinatoj, kiuj estas la signitaj distancoj al la punkto de du fiksaj perpendikularaj orientitaj linioj, mezuritaj en la sama longounuo.

Sur la rekto kun du diversaj punktoj A kaj B, ni povas elekti du direktojn: de A al B, aŭ de B al A. Ni nomu, ekzemple la direkton de A al B, la pozitiva direkto. Oni povas establi unu-al-unuan konformecon inter reelaj nombroj kaj la aro de la punktoj de donita rekto. Ni konformu al 0 ian punkton sur la rekto kaj nomi ĝin originpunkto. Ni akceptu ian detranĉon de la rekto kiel unuo de la longo. Al ĉiu reela nombro ni konformu la koncernan punkton, kiu distancas de originpunkto per a distanco: al pozitiva direkto por "+a" nombro kaj al negativa direkto por "-a" nombro. La konstruita rekto estas la nombra rekto aŭ koordinata akso.
 Koordinato estas nombro, kiu konformas al la konkreta punkto de la akso.
 Aro de ĉiu punkto, kiu kontentigas la malegalecon a ≤ x ≤ b, estas nomita detranĉo (fermita intervalo) kaj signatas per simboloj [a;b], t.e. [a;b]={x ∈ R | a ≤ x ≤ b}.
 a kaj b nomiĝas limpunktoj kaj la diferenco b - a - longo de intervalo.
 Analogie ekzistas malfermita intervalo: [a;b]={x ∈ R | a < x < b} kaj duonfermitaj intervaloj: [a;b]={x ∈ R | a < x ≤ b} kaj [a;b]={x ∈ R | a ≤ x < b}.

Ni konsideru, ke du samskalaj ortaj koordinat-aksoj OX kaj OY intersekcas. OX akso ni nomu abscisa akso, kaj OY - ordinata akso. La du aksoj dividas ebenon je kvar partoj, kiuj nomiĝas kvaronoj. La konstruita sistemo nomiĝas kartezia (aŭ orta) koordinata sistemo, laŭ nomo de franca matematikisto Kartezio (René Descartes), kaj la punkto de intersekco de la aksoj - origino de la koordinat-sistemo.
Karteziaj koordinatoj en ebeno estas du nombroj, difinantaj la situon de punkto rilate al koordinat-aksoj; ĉiu koordinato estas la distanco de la punkto al unu el la aksoj, mezurita paralele al la alia akso.
 Absciso estas unu el la du karteziaj koordinatoj en ebeno, mezurata paralele al la horizontala koordinat-akso. La alian koordinaton oni nomas ordinato.

Se la punkto M havas koordinatojn x kaj y en kartezia sistemo, oni signas ĝin jene: M(x,y). La paroj da reelaj nombroj faras aron, kiu nomiĝas kiel nombra ebeno.
Tiamaniere, inter punktoj de la nombra ebeno kaj la aro de paroj da reelaj nombroj estas konformeco unu-al-unu.

La koncepto de karteziaj koordinatoj ĝeneraliĝas por permesi pli ol du aksojn, kiuj plie ne estas necese perpendikularo unu al la alia, kaj/aŭ malsamaj unuoj laŭ ĉiu akso.

Vidu ankaŭ 
 Kartezio
 Analitika geometrio
 Ekvatora koordinatsistemo
 Koordinato
 Koordinatsistemo
 Polusa koordinatsistemo

Geometrio
Koordinatsistemoj
Renato Kartezio

fi:Koordinaatisto#Suorakulmainen koordinaatisto
Mongola grupo

Mongola etnogrupo estas etnogrupo (grupo de nacioj).

Al ĝi apartenas:
ĥalĥoj;
ojratoj;
burjatoj (titola respubliko Burjatio);
bargoj;
darĥatoj;
uzemĉinoj;
caĥaroj;
 ktp.

Nacioj de la grupo plejparte loĝas en kaj ĉirkaŭ Mongolio.

Etnoj
Oftaj demandoj

La oftaj demandoj (angle: Frequently Asked Questions, mallongigita per FAQ) estas la plejoftaj demandoj, faritaj de aŭtoro mem, por respondi al demandoj faritaj aŭ fareblaj de uzantoj pri servo aŭ afero: ĉefe en interreto kaj pliprecize en virtualaj komunumoj estas oftaj demandoj por ke uzantoj (pliprecize la novaj uzantoj) ne demandu denove pri io.

Oftaj demandoj en retejoj 
Oftaj demandoj estas ofte uzataj en la retejoj, kie estas kolektitaj en facile atengebla paĝo la plej gravajn demandojn.

Vidu ankaŭ 
 Manlibro
 Newbie
 RTFM

Komputiko