alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Émile Borel

Felix Edouard Justin Émile BOREL (La 7-a de‏ januaro 1871 - La 3-a de februaro 1956 ), franca ŝtatisto kaj matematikisto. Honora membro de UEA.

Borel estis edukita ĉe la École Normale Supérieure, kie li poste funkciis kiel instruisto kaj rektoro de 1897 ĝis 1909, kiam li estis nomumita profesoro pri matematiko ĉe la Sorbonne. En 1921 li estis elektita al la Franca Akademio de Sciencoj.

Borel estis membro de la francaj socialisma kaj radikal-socialisma partioj. Kiel aktiva membro de tiuj partioj li estis elektita al la Ĉambro de Deputitoj en 1924, kaj en 1925 estis nomumita Ministro de la Mararmeo de la Franca Registaro. Dum la Dua Mondmilito Borel estis membro de la franca rezistado ĝis sia aresto en 1941 fare de la germanoj.

Kiel matematikisto, Borel iĝis fama ĉefe pro siaj kontribuoj al la teorio de mezuro kaj probablokalkulo. Inter 1921 kaj 1927 Borel publikigis kvar artikolojn pri ludoteorio.

En 1940, kune kun la ŝakisto Andre Ŝaron, li verkis libron pri la matematika teorio de la ludo de Briĝo. La libro nomiĝas: Théorie Mathématique du Bridge. La libro traktas probablecojn en Bridge.

Unu el la krateroj sur la luno estas nomita laŭ li.

Konceptoj nomitaj laŭ li 

 Borel-Cantley-lemo
 La lemo de Borel
 Borel Grupo
 Heine-Borel-teoremo
 La paradokso de Borel-Kolmogorov
 La kvanto de Borel

Vidu ankaŭ 

 Andre Ŝaron
 La tajpa simio frazo

Eksteraj ligiloj 

Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Lernintoj de École Normale Supérieure (strato Ulm, Parizo)
Francaj ministroj
Francaj rezistantoj
Instruistoj en la Universitato de Lille
Probabloteoriistoj
Francaj matematikistoj
Francaj politikistoj
Premiitoj per la franca Militkruco 1939-1945
Premiitoj per la franca Medalo de Rezistado
Grandaj krucoj de la Honora Legio
Francaj militistoj de la unua mondmilito
Mezuroteoriistoj
Politikistoj de Okcitanio (franca regiono)
Homoj de Aveyron
Norman Booth

EdE-B

Brita esperantisto

Norman BOOTH (budh) (naskiĝis la 9-an de aprilo 1894 en Netherton, Huddersfield - mortis la 30-an de junio 1976 en Bridlington, Britio), estis angla esperantisto.

Li lernis la Internacian Lingvon en 1912 kaj aktivis ĉefe en Skolta Esperanto-Ligo, dum multaj jaroj kiel ĝia sekretario, poste vicprezidanto kaj honora prezidanto. Li mem estris skoltan grupon kaj verkis multajn artikolojn pri Esperanto kaj skoltismo.

Li estis fervora propagandisto de Esperanto kaj verkis multajn nacilingvajn kaj Esperantajn artikolojn, kunorganizis siatempe Britan Kongreson de Esperanto en Bridlington, longtempe plenumis la taskojn de delegito kaj fakdelegito de UEA.

BOOTH, Norman

BOOTH, Norman
Honoratus Bonnevie

Honoratus BONNEVIE [boneVI] estis norvega licenciato de filologio kaj esperantisto. Li naskiĝis en la 19-a de oktobro 1858, mortis la  en Oslo. Li estis prezidanto de la Norvega Esperantista Ligo, membro de la Lingva Komitato, delegito de Internacia Scienca Asocio Esperanta kaj Honora membro de UEA.

Ĉe la universitato Bonnevie studis filologion, precipe latinan, germanan, grekan kaj pranorvegan lingvojn. Li okupiĝis pri kalendaraj demandoj, kaj verkis libron pri la problemo. Li eklernis Esperanton la 29-an de oktobro 1906. Li iĝis prezidanto de Esperanto-Klubo en Oslo kaj prezidanto kaj sekretario de la Norvega Esperantista Ligo.

Li estis ĉefredaktoro de Norvega Esperantisto unue 1912–1914, kiu komence de 1915 estis anstatŭigita en Norvego de la gazeto de la sveda esperanto-movado, La Espero. Li daŭris kiel kunredaktoro de tiu gazeto 1915–1920 kun la svedoj John Lundgren kaj Johan Helsing ĝis junio 1918, kaj poste tio kun Paul Nylén ĝis decembro 1920.

Bonnevie skribis ke oni unue anoncis la kunigon en Norvega Esperantisto en 1914 kaj ke kelkaj de la malplimulto kiu respondis ”promesis subtenon kaj esprimis konsenton”. Laŭ li, la kunigon estis farindan pro ekonomiaj kialoj (eble rilate al la unua mondmilito), pro kunhelpi al skandinava kunlaboro, kaj pro la ”dum pacaj tempoj ripetitan plendon ke estas tro multe da gazetoj”. En 1922 Norvega Esperantisto reeldoniĝis, kaj Bonnevie denove estis (kun)redaktoro 1922–1924 kaj dum 1932, laŭ EdE.

Bonnevie ankaŭ tradukis literaturaĵojn kaj kunverkis lernolibrojn. Li estis membro de la Lingva Komitato, delegito de Internacia Scienca Asocio Esperanta, kaj honora membro de UEA ekde 1934. Li estis priskribita kiel ”sindona, laborema, ĉiam helpema kaj bonkora samideano”.

Verkoj
 Esperanto-norsk ordbok. Oslo: Arbeider Forlag, 1926. IX, 52 p. 
 Esperanto grammatikk og ordlister Esperanto-Norsk og Norsk-Esperanto. Oslo: Norvega Esperantista Ligo, 1927. [2], 64, [2] p.
 La forĝisto kiun ili ne kuraĝis enlasi en Inferon – traduko de verko de Jørgen Moe. Aperis en La Espero n-ro 11, novembro 1917.

Referencoj

 

Norvegaj esperantistoj
Esperanto-vortaristoj
Samuel Johnson

D-ro Samuel JOHNSON (naskiĝis la 17an de septembro, 1709, mortis la 13an de decembro, 1784) estis angla verkisto, eldonisto, literaturkritikisto kaj leksikografo.

Johnson naskiĝis en Lichfield, Staffordshire, la filo de librovendisto. Pro financaj problemoj li ĉesigis sian studadon en Oksfordo sen diplomo kaj eklaboris kiel instruisto. Ekde 1737 li loĝis en Londono.

Johnson verkis beletron (poezion kaj prozon), gazetraportojn, kaj plurajn sciencajn verkojn. Lia literaturscienca ĉefverko estas la dek-voluma Lives of the English Poets ("Biografio de la anglaj poetoj"), kiu prezentis anglajn poetojn kaj ties verkojn. Lia leksikografio ĉefverko A Dictionary of the English Language ("Vortaro de la angla lingvo") dum cent jaroj estis la plej renoma anglalingva leksikono. Li kontribuis al diversaj ĵurnaloj, ekz. The Rambler kaj The Idler, kaj li eldonis la verkaron de William Shakespeare je ok volumoj. Li ludis centran rolon inter aro da intelektuloj, ekz. Oliver Goldsmith, Edmund Burke, David Garrick kaj James Boswell, kiu verkis biografion pri li.

Samuel Johnson mortis en 1784 en Londono.

Listo de verkoj 

 London (poemo, 1738)
 The Vanity of Human Wishes (poemo, 1749)
 Irene (tragedio, 1749)
 A Dictionary of the English Language (leksikono, 1755)
 The History of Rasselas, Prince of Abissinia (romano, 1759)
 The Lives of English Poets (literaturkritika verko, 10 vol., 1779-1781)

En Esperanto aperis 
 Mansardo kaj ĝiaj loĝantoj : (el la Rambler) ; Antaŭparolo al la angla vortaro ; Disertacio pri la flugarto : (ĉapitro VI de La historio de Rasselas, princo de Abisenio). – En: Angla antologio. – vol. 1. - p. 281-189

Eksteraj ligiloj 
 
 http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book/search?amode=start&author=Johnson%2c%20Samuel 
 http://www.fzc.dk/Boswell/People/people.php?id=17 
 http://www.thrale.com/history/english/hester_and_henry/hesters_writings/johnson_anecdotes.php  

Anglaj verkistoj
Lichfield
1709

1709 estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

Eventoj 
 Nakamikado iĝis imperiestro de Japanio kaj Tokugawa Ienobu iĝis ŝoguno;
 Aŭgusto la 2-a (Pollando) restarigita;
 Batalo de Poltava: Rusio venkis Svedion;
 Bartolomeu de Gusmão patentigis flugmaŝinon.

Naskiĝoj 
 3-a de marto : Andreas Sigismund Marggraf
 17-a de septembro : Samuel Johnson

Mortoj 
 Higashiyama imperiestro de Japanio
Bonhumoraj Rakontoj

Bonhumoraj Rakontoj estas verko de Janusz Korczak. Ĝin tradukis el la pola Anna Weinstein. La 64-paĝa libreto aperis en 1927 kiel numero 20 en la serio de Biblioteko Tutmonda ĉe Rudolf Mosse en Berlino.

Recenzoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/B en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Bonhumoraj Rakontoj  el la pola tradukis Anna Weinstein, 76 paĝoj, ISBN 91-7303-177-1.
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Verkoj el la esperantigita pollingva literaturo
Rakontoj
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Bohema Esperanto-Servo

EdE-B 

Bohema Esperanto-Servo (mallongigita kiel BES) estis entrepreno de inĝ. L. Berger fondita de li en 1918. (v. Ĉeĥoslovakujo.)

Esperanto-movado
Agnes Bøgh-Høgsted

Agnes Elfrida BØGH-HØGSTED (naskiĝis la  en Arhuzo; mortis la ) estis dana esperantistino. Ŝi edziniĝis en 1906 al oratoro kaj pastro Peter P. Høgsted ĉe "La libera eklezio", en kiu societo ŝi faris liberan, religian laboron dum 30 jaroj. Kun sia edzo kaj sep amikoj ŝi fondis en 1909 Konversacian Esperantistan Klubon de Aarhus. En dana lingvo aperis kelkaj beletraj verkoj de ŝi.

En Esperanto aperis 
 Pli ol Fantazio, tradukis C. Graversen. Åbyhøj: Dansk Esperanto-Forlag. 70 paĝoj. 1-a eldono 1946, 2-a eldono 1967.
 Misteroj de l' Vivo, noveloj, tradukis C. Graversen. Åbyhøj: Dansk Esperanto-Forlag. 97 paĝoj. 1950.

Danaj esperantistoj
Danaj verkistoj
Miloslav Bogdanov

EdE-B

Miloslav S. BOGDANOV, (esperantigite: Diodono, Favorgloro) (nask. en urbeto Trn; mortis ĉirkaŭ 1914 en Sofio) estis bulgara notario kaj advokato en Sofio kaj aŭtoro de la unua Esperanto-lernolibro por bulgaroj kun vortaretoj Esperanto-bulgara kaj bulgara-Esperanto, 1889.

Bogdanov estis fondinto de la unua Esperanto-societo en Bulgario kaj eldoninto de la gazeto "Mondlingvisto" kaj de "La Espero" (baldaŭ ĉesintaj, 1889/91). Ĉ. 1908 li proklamis novan projekton de Lingvo Internacia, imitaĵon de Esperanto kun multa enmikso de bulgaraj vortoj, kun strange kombinita alfabeto.

Verkoj 
 1890: Bogdanov, Miloslav S. Polen uchebnik za svetski-ut ezik ot Dr. Esperanto Chast vtora internac.-bulg. rechnik i chast treta bulg. internac. rechnik. PLENA LERNOLIBRO por la mondlingvo de D-r Esperanto. parto unua Plena Gramatiko. parto dua Vortaro Internacia-Bulgara kaj parto tria Vortaro Bulgara-Internacia. Sofia: Miloslav S. Bogdanov, 1890. [32] p. — pr. Pridvorna Pechatnitsa, Sofia. 15 x 11 cm.

Mortintoj en 1914
Bulgaraj esperantistoj
Esperanto-vortaristoj
Narcís Bofill Miró-Granada

Narcís BOFILL MIRÓ-GRANADA, balearano, inĝeniero (ekspluatanto de karbminejoj). Naskiĝis je la 24-a de aprilo 1882 en baleara ĉefurbo Palma de Mallorca. Esperantisto de 1908, fondo de lokaj EG-j, kursgvidado, ĉeforganizinto de la kongreso de Kataluna Esperantista Federacio en Palma. Kunlaborinto de Kataluna Esperantisto kaj de la internacia Esperanto-gazetaro. Du tradukitaj libroj: La unika vesto kaj Mi estas anĝelo, de Josep Singala, 1925. Kelkaj liaj originalaj verkoj estis premiitaj en la Internaciaj Floraj Ludoj. Lingva Komitatano. Grava mecenato de la regiona kaj internacia movado.

Forpasis en 1938

Fonto 
 Margais, Xavier. El moviment esperantista a Mallorca (1898-1938). Edicions Documenta Balear, 2002. ISBN 84-95694-29-8. [p. 252-253]

Laŭ EdE-B

Narcís BOFILL MIRÓ-GRANADA, kataluno, inĝ. (ekspluatanto de karbminejoj). Nask. 24 apr. 1882 en Palma de Mallorca E-isto de 1908, fondo de lokaj EG-j kursgvidado, ĉeforganizinto de KEF-kongr. en Palma. Kunlaborinto de int. E-gazetaro. Du trad. libroj: La unika vesto kaj Mi estas anĝelo, 1925. L. K.

Katalunaj esperantistoj
Károly Bodó

Károly Bodó (naskiĝis en 1903 en Monor, mortis en la jaro 1963) estis hungara oficisto. Esperantistiĝis en 1921.

BODÓ, Károly
BODÓ, Károly
Marcel Bobin

Marcel BOBIN [boben] (naskiĝis la  en Parizo; mortis en januaro aŭ februaro 1946 ) estis franca esperantisto, inĝeniero kaj vitraĵkomercisto. Li interesiĝis pri pacifisma agado, profilaktika agado, veneraj malsanoj kaj seksa edukado. Li zorgis precipe pri instruado de Esperanto kaj gvidis en Paris superan kurson. Bobin verkis: Les mots Esperanto groupés selon le sens, 1906. Li estis membro de la Lingva Komitato, ĝis minimume 1929 aŭ pli longe.

Fontoj 

Francaj esperantistoj
Akademio de Esperanto
Douglas Phillips Boatman

Douglas Phillips BOATMAN (boŭtmn) estis angla esperantisto kaj okula optikisto. Li naskiĝis la 12-an de junio 1892 en Grays. Inter la jaroj 1915 kaj 1919 li servis kiel soldato en Galipolo, Egiptio, Palestino, Francio kaj Belgio. En 1926 li iĝis la unua prezidanto de Esperanto-Socio de Southend-on-Sea kaj en 1928 la unua sekretario de Rotaria Amikaro de Esperantistoj. 

Krome en 1931 li elektiĝis la unua prezidanto de Interligo Tutmonda de Optikistoj kaj Okulistoj. 

Inter liaj verkaĵoj estas La Nekonata Konato, originala rakonto, 1932, Jes, Panjo!, unuakta komedio, proksimume 1936, kaj Kara Diablino, originala romano, 1979. Multaj artikoloj, rakontoj kaj versaĵoj de li publikiĝis en The Rotary Wheel (Londono), International Language kaj Heroldo de Esperanto. 

Douglas Phillips Boatman mortis en majo 1984; li tiam havis adreson en Lyme Regis.

Eksteraj ligiloj
 Enciklopedio de Esperanto/B en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).

Esperanto-verkistoj
anglaj esperantistoj
Britaj esperantistoj
Ester Bloomfield

Ester aŭ Esther BLOOMFIELD [blumfild] estis brazila esperantistino, filino de juda angladevena paro Jacob Bloomfied kaj Kate Shulman, sekretrariino de BLE. Ŝi estis unu el pioniroj de Esperanto en Brazilo en komenco de 20-a jarcento. Ŝi gvidis multajn kursojn en Rio-de-Ĵanejro kaj la unuaj Esperanto-kursojn en Belo Horizonto (ĉi tie ankaŭ Esperanto-kurso per radio).

 Brazilaj esperantistoj
Hermanus Jacob Blokker

Hermanus Jacob BLOKKER (Naskiĝis en la 22-a de decembro 1900 en Zutphen, mortis la 15-an de decembro en 1974) estis nederlanda esperantisto kaj vendorganizanto. Li esperantistiĝis en 1915. Blokker gvidis kursojn, estis prezidanto de La Estonto Estas Nia inter 1926 kaj 1931, kunredaktoro de Holanda Esperantisto inter 1925 kaj 1931 kaj membro de la ekzamena komitato.

Blokker
Heiman Blok

Heiman BLOK (naskiĝis la  en Gorinchem, mortis la  en Auschwitz) estis nederlanda bankestro, instruisto ĉe la Pitmann-lernejo en Amsterdam kaj Esperanto-pioniro.

Proponita de Uitterdijk, Blok estis membro de la Lingva Komitato ekde 1910 ĝis almenaŭ 1929 (vd. tiujaran UEA-jarlibron). Li kunfondis la unuan Esperanto-grupon en Amsterdamo en 1905 kaj estis ties prezidanto, sekretario kaj kursgvidanto. Blok estis sekretario de la Nederlanda Societo Esperantista en 1907 kaj redaktoro de Amsterdama Pioniro en 1907. Li prezidis la unuan Esperanto-ekzamenon en Nederlando en 1910. Blok gvidis kursojn kaj donis publikajn lecionojn en multaj lokoj.

Pro Blok estis judo en la okupita Nederlando, la nazioj sendis lin al la koncentrejo Auschwitz dum la dua mondmilito. Tie, li estis murdita en 1942.

Verkoj 
 Propagandan broŝuron en 1906;
 Blok prilaboris kaj eldonis la Nederlandan-Esperantan ŝlosilon kaj aldonan vortareton Nederlanda-Esperanta en 1908;
 Dudirekta poŝvortareto Esperanto Zakwoordenboekje (1-a eldono, Amsterdam 1922; 8-a eldono, Amsterdam 1929).

Listo de referencoj 

BLOK, Heiman
BLOK, Heiman
Mortintoj en Aŭŝvico
Vilmos Bleier

BLEIER Vilmos [blejer] (naskita la  en Újpest; mortinta en 1940) estis hungara esperantisto. Lia frato estis Béla Berceli.

Vilmos Bleier studis en teknika altlernejo, poste li laboris kiel foira komercisto, seruristo, 1924-30 administranto de HESL; de 1930 administranto, teknika aranĝanto kaj ĉefa posedanto de LM kaj AELA. Li ekesperantistiĝis en 1922, de tiam ĝis 1930 aktivulo en la laborista movado. Li aranĝis multajn kursojn kaj aŭtoris sennomajn artikolojn. En 1932-33 paroladvojaĝoj en kvar landoj. Talenta oratoro esperantista; organizanto de la literaturaj vesperoj en la UK de Kraków kaj Paris. En la esperanto movado li estas memorita kiel Redaktoro de Enciklopedio de Esperanto.

En 1928 li edziĝis, post 2 jaroj li migris al Francio. Li mortis en Parizo.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/B en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).

Hungaraj esperantistoj
Naskiĝintoj en 1903
Mortintoj en 1940
Rudolf Blaufeldt

Blaufeldt, Rudolf
Blaufeldt, Rudolf
Blaufeldt, Rudolf
BES-a Adresaro

EdE-B 

BES-a Adresaro de Esperantistoj el ĉiuj landoj. Eldonita de BES (L. Berger). Unua eldono en 1919, 40 paĝoj, deka eldono 1932, 116 paĝoj, 1107 adresoj. "Ĝi povas esti grava praktika helpilo al la korespondema kaj interŝanĝanta Esperantistaro - kondiĉe, ke la personoj vere respondas." (P. B., Bibliografia Gazeto, 1933, p: 24.)

Esperanto-eldonaĵoj
John Beveridge

John	BEVERIDGE [BEveriĝ] (naskita la  en Ayr, Suda Erŝiro; mortinta la ) estis skota esperantisto kaj pastro.  Esperantistiĝis en 1907. Unua prezidanto de la Skota Esperanto-Federacio. Unu el la tradukintoj de la Nova Testamento. Artikoloj en multe da Esperanto-gazetoj.

Biografio
John Beveridge naskiĝis en Ayr, la filo de solicitoro. Li estis edukita ĉe Akademio Ayr kaj Universitato de Glasgovo, kie li diplomiĝis antaŭ sia edukado ĉe Nova Kolegio en Edinburgo. Li estis ordinita kiel presbiteriano kaj predikis plurloke ĝis pensiiĝo en 1926. Li edziĝis al Alice Alexandra Henderson el Sidnejo, Aŭstralio. Liaj ĉefaj ŝatokupoj estis Esperanto kaj abelbredado.

Beveridge laboris por la Esperanto traduko de la Biblio, kaj tiuteme korespondis kun William Main Page, John Cyprian Rust, kaj L.L. Zamenhof. Li ankaŭ predikis Esperante ĉe servo en abatejo Dunfermline en 1937.

Granda parto de lia persona arkivo, dokumentoj kaj leteroj estis donacitaj post lia forpaso al la arkivejo de la Universitato de St Andrews.

Referencoj 

Skotaj esperantistoj
Britaj esperantistoj 
Universitato de Glasgovo
Esperanto-movado en Edinburgo
Maksimiliano Blassberg

Maksymiliano Mordche BLASSBERG, (nask. la  en Lvivo, mortis en 1945) polo, doktoro, interna kuracisto kaj diabeto, loĝanta en Krakovo. Aŭtoro de pli ol 60 medicinaj verkoj en la lingvoj pola, germana kaj en Esperanto. Esperantisto ekde 1912 kies ĉefa Esperanta agado sekvis sur la profesia kampo. Li estis prezidanto de TEKA "Tutmonda Esperantista Kuracista Asocio" kaj ĝia honora membro. Li estis ankaŭ prezidanto de la Esperantista Kunveno en Gdansko kaj aŭtoro de pluraj artikoloj en la antaŭmilita Kuracisto, Internacia Medicina Revuo, Esperanto kaj Literatura Mondo.

Referencoj 

Polaj esperantistoj
Esperantistaj kuracistoj
Fernand Blangarin

Fernand BLANGARIN (pseŭdonimo: Fi-Blan-Go; 7-an de marto 1886 – 29-a de septembro 1914) estis franca esperantisto kaj suboficiro en armeo, aktiva gvidanto de la Laborista Esperanto-movado antaŭ la Unua Mondmilito.

Vivo 
Li naskiĝis dimanĉe 7-an de marto 1886 en Parizo. Fondinto kaj gvidanto de la laborista asocio "Paco Libereco", kaj poste de "Liberiga Stelo". Redaktanto de Internacia Socia Revuo de 1907 ĝis 1909 kaj kunlaboranto al Le Travailleur Espérantiste. Li tradukis multajn broŝurojn eldonitajn de Paco-Libereco kaj estis Lingva Komitatano. Li partoprenis ruĝulajn kongresetojn en Ĝenevo kaj Kembriĝo.

Mobilizita tuj ĉe la militdeklaro, li pro militvundoj mortis "Por Francio", marde la 29-an de septembro 1914 en Châlons sur Marne (Marne), dum la fama "batalo ĉe Marno".

Tradukoj 
 Nova Gvidlibreto por Soldato en ĉiuj Landoj de Georges Yvetot (1905), Paco-Libereco, tradukita kun 'Ludoviko' 1906;
 Al la virinoj de Urbain Gohier, Paco-Libereco, 1909;
 La parlamentisma iluzio de Charles-Ange Laisant, Paco-Libereco, 1910.

Rete legeblaj tekstoj 
 La Malbenito, traduko el la franca.

Eksteraj ligiloj 
 Liberpensuloj

Laborista Esperanto-movado
Francaj esperantistoj
Mary L. Blake

Mary L. BLAKE (blejk) (naskiĝis la 4-an de oktobro 1872 en York) (laŭ informoj de la Enciklopedio de Esperanto de 1934) estis angla esperantistinio kaj artistino.

Ŝi desegnis por sciencaj verkoj, gazetoj, arte brodadis ktp. En 1897 en Londono pro sia arta agado ŝi honoriĝis per merita medalo. En 1906 ŝi esperantistiĝis, kaj en 1911 estis la unua Esperantista flugpasaĝero en Anglio. Sekretariino de politikaj kaj aliaj societoj por virinoj, ŝi krome estis membro de la Administra Komitato de Brita Esperantista Asocio, starigis kaj gvidis Esperanto-kursojn en Essex, Birmingham kaj Londono.

Britaj esperantistoj
James Boswell

James BOSWELL (naskiĝis la 29-an de oktobro, 1740, mortis la 19-an de majo, 1795) estis skota verkisto. El lia verkaro plej famas la biografio pri Samuel Johnson.

Boswell naskiĝis en Edinburgh. Li mortis en Londono en 1795.

Listo de verkoj 
 An Account of Corsica (taglibro, 1768)
 London Journal 1762-1763 (taglibro, eld. 1950)
 The Journal of a Tour to the Hebrides (taglibro, 1785)
 The Life of Samuel Johnson (biografio, 1791)

En Esperanto aperis 
 Boswell konatiĝas kun Johnson / Trad. J. S. Dinwoodie. - trovloko: Skota antologio (Kardo, 1978) 18.
 El malnova Skotlando / Trad. Albert Goodheir. - trovloko: Esperanto en Skotlando 163 10.

Eksteraj ligiloj 

 Journal of a Tour to the Hebrides with Samuel Johnson, LL. D., Project Gutenberg
 James Boswell - a Guide

Skotaj verkistoj
Paul Blaise

Paul BLAISE [blejz] (pseŭdonimoj P. B. kaj PoBo; naskita la  en Loveno, Belgio) estis belga esperantisto kaj sekretario de Belga Komerca Ĉambro en Londono. Profesoro de lingvoj kaj komerca korespondanto en Belgujo, Francujo kaj Anglujo.

En la tri landoj propagandis, instruis Esperanton kaj fondis diversajn grupojn. Instruis ĉe "Academie des Beaux Arts", Loveno (1903), "Ass. Polytechnique" k. a., Parizo (1904-1907), Londono (1908-1932). Helpsekretario de Universala Kongreso (UK) en Kembriĝo 1907 kaj Parizo 1914; kasisto de UK en Oksfordo 1930. Direktoro de Internacia Propagandejo Esperantista; sekretario de Ĉekbanko Esperantista (1907-10). Kunfondinto de Universala Esperanto-Asocio (UEA), ĝia delegito kaj komitatano de 1908; ĝia komisionano. Komitatano de Brita Esperanto-Asocio (BEA) de 1913, ĝia kasisto (1929-31). Multaj artikoloj diversspecaj por Esperanto-gazetoj.

Post la dua mondmilito li loĝis en Liverpool.

Fontoj 

Belgaj esperantistoj
Estraranoj de UEA
Margaret Lily Blaise

Margaret Lily BLAISE (blejz), nask. Jones, (naskiĝis la  en Chester; mortis la ) estis angla profesia Esperanto-instruistino kaj membro de la Lingva Komitatano de 1908.

Vivo 
Blaise laboris kiel sekretariino de 1896, kiel estro de komerca lernejo de julio 1900. De 1906-1910 (edziniĝo kun la belga esperantisto Paul Blaise) ŝi instruis Esperanton en vesperaj lernejoj de kelkaj urboj. Ŝi fondis kaj prezidis la Esperanto-Federacion de Lancashire kaj Chesire (tri jarojn), la Sud-Londona Esperanto-Grupon kaj la Dua-Dimanĉan Rondon, Londono.

Blaise propagande paroladis multloke. Ŝi predikis Esperante en la Katedralo de Ĝenevo, 1925. Ŝi instruis Esperanton en londonaj lernejoj.

Kun sia edzo ŝi estis membro de la Loka Kongresa Komitato (LKK) de la 22a Universala Kongreso en Oksfordo en 1930.

Verkoj 
 The Esperanto Manual, 1908;
 La Profitoj de Esperanto, 1909;
 A World Language, 1916.

Blaise laboris ankaŭ literature.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 
 Biografio de Margaret Blaise  ĉe Esperanto Research

Britaj esperantistoj
Akademio de Esperanto
1740

1740 estis superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1740 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kapitano Vitus Bering, dano en la servo de Rusio, "malkovris" Alaskon
 Komenco de interregno en Sankta Romia Imperio, Maria Terezia iĝis regentino;
Benedikto la 14-a iĝis papo;
1-a Silezia Milito ekis;
Aŭstria Hered-Vica Milito ekis;

Naskiĝoj 
27-a de junio: John Latham, angla ornitologo (m. 1837)
15-a de aŭgusto: Matthias Claudius, germana verkisto (m. 1815)
29-a de oktobro: James Boswell, skota verkisto (m. 1795)
20-a de decembro: József Benkő, hungara pastro kaj botanikisto (m. 1814)
23-a de septembro: Go-Sakuramachi, imperiestrino de Japanio (m. 1813)

Mortoj 
5-a de januaro: Antonio Lotti, itala komponisto (n. 1665)
9-a de februaro: Vincent Lübeck, germana komponisto (n. 1654)
 23-a de marto: Olaus Rudbeckius, la Juna, sveda anatomo, esploristo, naturalisto, botanikisto, ornitologo kaj profesoro de Medicino (n. 1660)
28-a de oktobro: Anna Ivanovna, imperiestrino de Rusio (n. 1693)
Karolo la 6-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1685)
Leo Blaas

D-ro Leo BLAAS [blas] (14-a de januaro 1891 en Innsbruck – 29-a de novembro 1951) estis aŭstra-germana esperantisto kaj emerita helpjuĝisto en Natters.

Li estis esperantisto de 1908, kaj multajn jarojn estis prezidanto de la Esperanto-Klubo de Innsbruck. Tradukaĵoj de li aperis en la publikaĵo Aŭstria Esperantisto. Verko: Esperanto laŭ Mertner. Li estis kunlaboranto de d-ro Eugen Wüster (Enciklopedia Vortaro), kaj verkadis ampleksan etimologion (morfologion) de Esperanto.

En 1948/49 li donis kursojn ankaŭ ĉe la Universitato de Innsbruck. Unu lia disĉiplo estis la fama lingvisto Hermann Ölberg.

Germanaj esperantistoj
Aŭstraj esperantistoj
Innsbruck
Eugen Wüster
Tirolanoj
Adolf Bischitzky

D-ro Adolf BISCHITZKY [biŝicki] (naskiĝis la  en Driz; mortis la  en Prago) estis ĉeĥoslovaka germano, esperantisto kaj kuracisto en Prago.

Li estis humanisto, liberpensulo, prezidanto de Ĉeĥa Ligo de Homaj Rajtoj. Li kunfondis en 1908 kaj prezidis ekde 1911 Societon de germanlingvaj Esperantistoj en Prago. De 1921 li estis membro de ŝtata ekzamena komisiono. Li gvidis kursojn kaj estis profesoro de Esperanto en la germanlingva Komerca Akademio en Prago. Li estis kunlaboranto de Internacia Medicina Revuo, Marto, ktp. Li tradukis Maria Magdalena de Hebbel; Suferoj de la juna Werther de Goethe; La aliformigita driado de Hugo SALUS. Li verkis ekzercaron por germanoj, 1922.

Literaturo 
 Nekrologo de Ludwig Goldberger en Informilo de Germana Esperanto-Ligo en Ĉeĥoslovakio 1934/6, paĝo 39.

Eksteraj ligiloj 
 Liberpensuloj

Ĉeĥoslovakaj tradukistoj
Tradukistoj el la germana lingvo
Tradukistoj al Esperanto
Ĉeĥoslovakaj esperantistoj
Ĉeĥoslovakaj kuracistoj
Germanaj esperantistoj
Germanaj kuracistoj
Bildotabuloj por la instruado de Esperanto

Bildotabuloj por la Instruado de Esperanto  estas 103-paĝa bildoriĉa libro fare de Thora Goldschmidt, kiu kreis bildotabulojn por la instruado de fremdaj lingvoj.

En la jaro 1919 Johannes Dietterle, la tiama direktoro de la Saksa Esperanto-Instituto prizorgis eldonon en Esperanto, kiu aperis ĉe eldonejo Ferdinand Hirt und Sohn en la germana urbo Lepsiko.

Dua, korektita eldono sub la titolo Esperanto per Instruaj Bildoj aperis en 1921. La bildotabuloj eldoniĝis ankaŭ por la lingvoj franca, angla, itala kaj germana.

Enhavo 
La tabuloj kaj la koncernaj tekstoj traktas temojn de la ĉiutaga vivo. La bildoj ebligu lerni la novan lingvon nur per tiu lingvo, ne uzante la gepatran lingvon. La libro liveras materialon por interparoloj inter instruisto kaj lernanto aŭ inter du lernantoj. Krom 35 bildotabuloj de Goldschmidt ĝi enhavas tekstojn, ekzercojn, fundamentan gramatikon kaj aliajn helpilojn por la lernado de Esperanto.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/B en sia originala formo en la Interreto
 Bildotabuloj (SAT Kulturo)
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Esperanto-lernolibroj
Libroj de Johannes Dietterle
Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Antverpena Lingvo-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Amatus Van der Biest-Andelhof

Amatus VAN DER BIEST-ANDELHOF estis flandra belgo kaj doktoro. Li naskiĝis en 1850 kaj mortis la  en Antverpeno.

Pioniro, estis vicprezidanto de Antverpena Grupo Esperantista, prezidanto de Belga Ligo Esperantista (BLE), direktoro kaj redaktoro de Belga Esperantisto kaj prezidanto de "La Sepo por la Sepa", la Loka Kongresa Komitato de la Universala Kongreso en 1911. Ano de la Lingva Komitato.

Pluraj tradukoj liaj aperis en Belga Esperantisto kaj kelkaj eniris la Belgan Antologion (1928).

Willem van der Biest estis lia filo.

Eseoj 
 Esperanto kaj la lingvoj de malvastaj landoj (en Belga Esperantisto, marto 1910, paĝo 101) en kiu li apelacias al starigo de Esperanto-asocio de minacataj malgrandaj popoloj.

Tradukoj 
 Georges Eekhoud : La Servistineto (en Belga Esperantisto, februaro 1910, paĝo 96)

Bildaro

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Verkoj en Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Artikoloj de kaj pri Amatus van der Biest-Andelhof en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Flandraj esperantistoj
Wolfgang Biehler

EdE-B 

Wolfgang	BIEHLER (biler), aŭstrogermano, d-ro fil., lingvo-instr. privata en Graz. Nask. 5 majo 1892 en  áslav (nun en  SR). E-isto de 1921. Sekr. de ES Stirio de 1931. Depost 1926 kunlaboranto de Aŭ. E-isto, rec. kaj trad. multajn verkojn: premiita ĉe Int. Floraj Ludoj.

BIEHLER, Wolfgang
Biblioteko Tutmonda

Biblioteko Tutmonda estas kolekto de literaturaj kaj sciencaj verkoj, laŭ formato de 17×10 cm, eldonita en la 1920-aj jaroj de la grava firmao Rudolf Mosse el Berlino. Trompiĝinte je la aĉetpovo de la Esperantistoj, Mosse transdonis la tutan librokvanton al la firmao Ellersiek, ankaŭ el Berlino. Entute aperis 25 numeroj.

Eroj de la serio 
 1. Mateo Falcone kaj aliaj rakontoj de Prosper Mérimée, tradukis J. Borel
 2-4. La Malgranda Johano de Frederik van Eeden, tr. H. J. Bulthuis, L. K.
 5-6. La Arto de Memdisciplino: Psikagogio de Charles Baudouin
 7-8. Norda Vento de Frederiko Karinthy, tr. Karlo Bodó
 9. La Sonĝo de Makaro de Vladimir G. Koroleno, el la rusa trad. M. Ŝidlovskaja
 10. Niĉjo Mensogulo de Ioan Alexandru Brătescu-Voineşti, trad. T. Morariu
 11-12. Grekaj Papirusoj de Julius Penndorf
 13-14. La Vojaĝoj kaj mirigaj aventuroj de Barono Münchhausen, tradukis Applebaum
 15-17. La Kapitanfilino de A. S. Puŝkin, tr. M. Ŝidlovskaja
 18-19. La Homa Lingvo de W. E. Collinson
 20. Bonhumoraj Rakontoj de Janus Korczak, tr. Anna Weinstein
 21-22. La Evoluo de Telefonio de Ir. J. R. G. Isbrücker
 23-25. La Cikoni-kalifo de Miĥaelo Babits

Bildaro

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/B en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).

Esperanto-gazetoj
Esperanto-libroserioj
Washington Irving

Washington IRVING (naskiĝis la 3-an de aprilo 1783 en Novjorko, mortis la 28-an de novembro 1859 en Tarrytown, Novjorkio) estis usona verkisto.

La filo de komercisto studis juron kaj fariĝis advokato. Plurfoje li vojaĝis al Eŭropo, laboris kiel ambasadoro en Britio kaj Hispanio.

La verkaro de Irving konsistas el humuraj/satirecaj verkoj pri la vivo en Eŭropo kaj Usono, krome el eseoj kaj biografioj. Influite i.a. de Oliver Goldsmith, Irving fariĝis la unua usona verkisto, kiu gajnis internacian renomon.

Ministro al Hispanio 
En 1842, post subteno de Daniel Webster prezidento John Tyler nomumis Irving kiel ministro al Hispanio.
Irving estis surprizita kaj honorita, skribante ke "estos severa testo resti for de mia kara Sunnyside, sed mi revenos al ĝi pli bone ebligita por subteni ĝin komforte."

Kvankam Irving esperis, ke tia ministra posteno permesus al li amason da tempo por verki, Hispanio estis en stato de eterna politika renversiĝo dum la plej granda parto el lia permanenta ofico.

Listo de verkoj 

 A History of New York, from the Beginning of the World to the End of the Dutch Dynasty (satiraĵo, 1809)
 The Sketch Book of Geoffrey Crayon (La skizlibro de Ĝefro Krajono) rakontoj, 1819/20
 The Legend of Sleepy Hollow (rakonto, 1820)
 Bracebridge Hall (rakontoj, 1822)
 Tales of a Traveller (Rakontoj de vojaĝanto) 1824
 The Conquest of Granada (historia verko, 1829)

En Esperanto aperis 

 El la Skizlibro. El la angla originalo trad. H. L. Elvin. Leipzig: Ferdinand Hirt & Sohn, 1924. 65 p. (Internacia Mondliteraturo ; 6)
 La legendo de Dorm-valeto. El la angla trad. Edwin Grobe. Tempe: Arizona Stelo, 1998
 Tri noveloj. El la angla trad. Edwin Grobe. Tempe: Arizona Stelo, 1998
 Rip Van Winkle. El la angla trad. Ionel Oneţ. Thaumiers: La Kancerkliniko, 2009.

Eksteraj ligiloj 
 Verkoj de Washington Irving ĉe la angla versio de Vikifontaro.

Irving, Washington
Irving, Washington
Irving, Washington
Biblioteko de la Lingvo Internacia

EdE-B

Biblioteko de la Lingvo Internacia. Fondita en 1894 laŭ propono de Zamenhof (en la gazeto La Esperantisto, 1894, n-ro 3), estis la unua kolekto de Esperantaj literaturaj verkoj; ĝi estis presata en Nürnberg ĉe W. Tümmel kaj ĝia eldonado daŭris ĝis 1898.

"La biblioteko, redaktita kun plej granda zorgemo de nia kara Majstro mem, aperadis laŭ formato 14x21. Ĝi enhavis pleje verkojn de rusaj aŭtoroj, aŭ tradukitaj, aŭ originalaj, kaj ankaŭ lernilojn en diversaj lingvoj. Netakseble valoraj estas por ĉiuj veraj Esperantistoj tiuj ĉi kajeroj kun verdaj kovriloj." (El artikolo de K. Steier, represita en Mobusz: Dokumentoj de Esperanto, p. 33.)

Listo de eldonaĵoj

1894 
 Universala Vortaro de Zamenhof, (64)
 Hamleto, reĝido de Danujo de Shakespeare, Trad. L. Zamenhof, (71)
 Ekzercaro de la lingvo internacia "Esperanto" de Zamenhof, (72)
 Demono de Devjatnin, (73)
 Granda Vortaro Germana-Esperanta. Kajero 1, Folio 10 (74)
 Boris Godunov. Trad. Vasilij Devjatnin, Folioj 11 kaj 12. (75)

1895 
 Iliado, Kanto I-IV, trad. Abram Kofman, (76)
 Meĵdnarodni jazik Esperanto. Polni uĉebnik s predisloviem i dvmja slovarjami [lernilo kun antaŭparolo kaj du vortaroj por rusoj], (77)
 Esperanto-eesti sõnastik [Vortaro Esperanto-esta] de W. Waher, (78)
 Aŝik-Kerib : turka rakonteto de Lermontov, (79)
 Dio ĉiam veron vidas, sed ne tuj ĝin aperigas: vera estintaĵo, Lev Tolstoj, Trad. Ivan Markoviĉ Lojko, (80)
 La literaturisto kaj lia fianĉino de Emilie Flygare-Carlén, trad. Otto W. Zeidlitz, (81)
 Polen uĉebnik po vsemirnij jezik Esperanto [lernilo kun du vortaroj por bulgaroj], (82)
 Adresaro de Esperantistoj Serio XVI, (83)
 La ŝtona gasto de Puŝkin, trad. Nikolaj Afrikanoviĉ Borovko, Folioj 31 kaj 32. (84)
 Kratkia svjedenia o meĵdnarodnom jazikje Esperanto de Zamenhof, (85)
 Petite brochure sur la langue internationale "Esperanto" trad. Beaufront, (86)
 Fantomoj de Vladimir Korolenko, trad. Vladimir Gernet, (87)
 O języku międzynarodowym "Esperanto" de Zamenhof, (88)
 Kurze Mittheilung über die internationale Sprache "Esperanto", de W. H. Trompeter, (89)

1896 
 Recueil d'exercices Esperanto. Traduko de la Ekzercaro, fare de L. de Beaufront. (90)
 Unua brandfaristo aŭ kiel diableto meritis pecon da pano : komedio de Tolstoj, Trad. A. Burenkov, (92)
 Kain de Byron, trad Abram Kofman, (94)
 Korte brochure over de internationale taal Esperanto : vertaald uit het Esperanto, (97)
 Kvar tagoj kaj Attalea princeps de Vsevolod Garŝin, tradukis Nikolaj Kazi-Girej, paĝoj 452-475
 Nevola mortiginto : rakonto en versoj de Devjatnin, paĝoj 476-482, (101)
 El la Vivo de Esperantistoj de V. Stankiević, paĝoj 563–589

1897 
 Reisebilder: Pentraĵoj el vojaĝo de Heinrich Heine, (105)
 Kraljeviĉ Marko : tri renkontoj de M. Abesgus, (106)
 Esperantisk-svensk ordbok, (108)

1898 
 Edziĝo de Figaro aŭ freneza tago : kvinakta komedio de Beaumarchais, trad. A. Kofman, (110)
 En la brikejo. Jozefo Wasniewski, (116)
 Du mirrakontoj de Otto W. Zeidlitz, (La knabo, kiu volis farigi verkisto kaj Sinjoro Polydoctus), (117)
 La slavoj : tri artikoloj de Pavel Miljukov, trad. V. Laskin, (118)

Notoj 

Esperanto-movado
Esperanto-libroserioj
1783

1783 estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1783 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Etienne Montgolfier kaj Joseph Montgolfier faris la unuan nemodelan balonon.
La meso KV 427 komponita de Mozart.
Unuaj bronzaj statuoj funditaj en Brazilo, verkoj de Valentim: "Nimfo Eĥo", "La Kasisto Narciso" kaj "Aligatoroj".
Aleksandrovsk (Rusio) fondita.
NGC 7789 eltrovita.

Naskiĝoj 
 12-a de januaro: Erik Gustaf Geijer, sveda historiisto, poeto, filozofo kaj komponisto (m. 1847)
23-a de januaro: Stendhal (Marie-Henri Beyle), franca verkisto (m. 1842)
3-a de aprilo: Washington Irving, usona verkisto (m. 1859)
21-a de aprilo: Reginald Heber, angla pastro kaj verkisto (m. 1826)
19-a de majo: Jan Nepomuk Štěpánek, ĉeĥa verkisto (m. 1844)
24-a de julio: Simón Bolívar, venezuela naciisto kaj generalo (m. 1830)

Mortoj 
18-a de septembro: Leonhard Euler, svisa matematikisto kaj fizikisto (n. 1707)
23-a de decembro: Johann Adolf Hasse, germana komponisto (n. 1699)
Biblioteko de Davidov

La Biblioteko de Davidov estas unu el la plej famaj fruaj Esperanto-bibliotekoj, nomita laŭ sia kreinto Georgo K. Davidov en la apudvolga gubernia urbo Saratov, Rusio. Ĝi estis la plej ampleksa kaj kompleta kolekto de fruaj Esperanto-publikigaĵoj. Ĝi perdiĝis, kaj restis nur la katalogo, kiu estas grava bibliografia helpilo por studoj pri la frua periodo de Esperanto. Tiu biblioteko mem perdiĝis post la oktobra revolucio en la frua epoko de Sovetunio.

Ankaŭ estas atentindaj la statistikaj laboroj de Davidov pri eldonitaj Esperanto-lernolibroj, originala kaj tradukita Esperanta literaturo ("titolaroj") kaj pri Esperanto-gazetaro.

Ĝin poste superis la Bibliografio de Internacia Lingvo de Petro Stojan de 1929.

EdE raporto 
En Enciklopedio de Esperanto raportis pri ĝi Ivan Ŝirjaev.

Ĝia katalogo aperis dufoje: en 1908 ĉe Möller & Borel en Berlino kaj en 1911 ĉe Germana Akademia Esperanto-Ligo. Laŭ tiu ĉi dua eldono la biblioteko havis 1996 titolojn de libroj, broŝuroj kaj propagandaj folioj presitaj kaj hektografitaj (10.000 titolojn de ĉiaj eldonaĵoj en kaj pri Esperanto enkalkulante muzikaĵojn, ilustritajn poŝtkartojn, fotografaĵojn, propagandajn markojn ktp.) jene dividitajn (statistiko de Esperantista Centra Oficejo - ECO) laŭ decimala klasifiko:
 Filologio-lingvoscienco 53.90% 
 Literaturo 18.98% 
 Historio-geografio 7.16% 
 Bibliografio 3.00%
 Socialaj sciencoj 3.26% 
 Aplikataj sciencoj 5.26% 
 Belartoj 3.66% 
 Religio 1.86%
 Ekzaktaj sciencoj 1.56% 
 Filozofio 1.36% 

Post la Rusa Revolucio 1917 la soveta registaro naciigis la bibliotekon, sed en 1921 pro malgrandigo de la regna buĝeto, "Saratova Polit-Prosvet" (Liberiga Regna Institucio) rifuzis ĝian administran kaj financan prizorgadon. Privataj Esperantistoj (Sajapin, E. Ananjeva) faris heroajn klopodojn por konservi la bibliotekon, (1. Sennaciulo, 1925, n-ro 33), kiam tiu magazena ejo, kie estis la biblioteko lokita, estis luigata al privatulo. En 1922 la bibliotekon prenis sub sian protekton Saratova Esperanto-Societo, en februaro 1923 la gubernia filio de Sovetlanda Esperantista Unuiĝo (SEU), kies generala sekretario Sajapin kun sia familio ekloĝis en ĝia malvasta trapolvita ejo. Ĉar la sama ejo servis ankaŭ kiel Esperanto-klubo, kursejo kaj librodeponejo, Sajapin estis devigata por du jaroj sigeli la ŝrankojn, por ke ne pereu la librotrezoro. Fine en 1925 la Saratova Gubernia Polit-Prosvet komencis akceptadi kaj inventarigi tiun ĉi multekostan popolan propraĵon, sume 9 500 ekzemplerojn ĉiuspecajn.

Referencoj 

 
Biblioteka katalogo
Bibliotekoj
Esperanto en Rusia Imperio
Bibliografio de Internacia Lingvo

Bibliografio de Internacia Lingvo (BIL) estas historia sistema katalogo de planlingvaj publikigaĵoj, kiun ellaboris kaj komentariis Petro E. Stojan. Ĝenevo: UEA, 1929, 560 p., formato 24x16 cm. Represo Hildesheim, Novjorko: Georg Olms 1973 kun bibliografia aldono de Reinhard Haupenthal.

Enhavo
BIL registras 6333 bibliografiajn erojn de difinita minimuma amplekso. Ĉe multaj gravaj verkoj, ekzemple ĉe vortaroj, troviĝas mallongaj recenzaj notoj. En la komenco troviĝas listo de pli ol 300 artefaritaj lingvoj ĝistiamaj. Fine de la libro troviĝas kompara teksto (Patro nia) en multaj el la lingvoj kaj (nekompleta) alfabeta indekso de personoj. La aranĝo laŭ temoj ne konformas al hodiaŭaj kutimoj, tiel ke oni unue devas lerni la ordo-sistemon de BIL por labori per ĝi.

Moderna juĝo 

BIL ĝis hodiaŭ restis la bibliografia norm-verko de la interlingvistiko. La Esperanto-publikigaĵojn de la periodo ĝis 1913 jam registris la katalogo de la biblioteko de Davidov. Por la jaroj post 1929 mankas kompleta bibliografio. La hodiaŭ plej ampleksa kaj plej facile en la reto konsultebla registro estas la elektronika katalogo de la Kolekto por Planlingvoj de la Aŭstruja Nacia Biblioteko.

Historiaj recenzoj de 1930 kaj 1933

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/B en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
 Katalogo de CDELI 
  Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing 
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Libraro Ludovika
 Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Esperanto-libroj aperintaj en 1973
Interlingvistiko
Antverpena Nefikcio-libraro
Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Katalogo de CDELI 
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Bibliografia Gazeto

Bibliografia Gazeto (en referencoj de samtempaj aliaj publikaĵoj ofte mallongigata "Bibl. Gazeto") estis kvaronjara eldonaĵo de Literatura Mondo en 1933; formato 15x22 cm; tuta paĝonombro 72.

Ĝin redaktis Kálmán Kalocsay, multe kunlaboris Lajos Tárkony (Totsche). Ampleksan lokon okupis la detalaj recenzoj, estis rubriko "Revuo de revuoj", informoj pri Asocio de Esperantistaj Libro-Amikoj (AELA), kaj tiel plu. De 1934 la Bibliografia Gazeto estis anstataŭata per la periodaĵo Lingvo Libro.

Eksteraj ligiloj 
 Jarkolekto 1933 de Bibliografia Gazeto en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo

Esperanto-gazetoj
Karmo

Karmo kaj vipako (sanskrite karma-vipâka, palie kamma-vipâka): ĉiuj agoj kaj faktoj (karmo) kaj ties sekvoj (vipako) laŭ iuj religioj : Hinduismo, Ĝajnismo, Budhismo, Spiritismo. Foje la vorto "karmo" estas erare uzita por inkluzivi kaj agojn kaj sekvojn, sed tio estas evitinda.

Laŭ la budhismo, karmo estas fakte ne la ago mem, sed la intenco malantaŭ la ago; senintenca ago do ne estas karma. La ĝajnismo havas alian interpreton, kaj inkluzivas ankaŭ senintencajn agojn en la karmokoncepto.

Spiritismo nomas la karmon Leĝo de Kaŭzo kaj Efiko.

Vidu ankaŭ 
 Darmo
 Jogo
 Reenkarniĝo
 Peko
 Teozofio

Terminaro de Budhismo
Hinduismo
Jogo
Spiritismo
North Thoresby

North Thoresby estas vilaĝo en la angla provinco Lincolnshire

Ĝi situas inter la du urboj Grimsby kaj Louth.

Loĝantaro – 1000

La regiono estas ĉefe agrikultura sed la plej multe da homoj laboras en la urbo Grimsby aŭ en la industrio apud la rivero Humber.

Kiel multe da vilaĝoj en la regiono la nomo finiĝas per la literoj BY (pr. bi). Tio signifas ke la vilaĝo estis starigitaj per la vikingoj.

Apud la vilaĝo oni trovis ke la romianoj kreskigis vinberojn do ŝajne tiam la veterkondiĉoj estis pli mildaj.

La preĝejo de S-ta Helena estis konstruita en la 12-a jarcento.
Troviĝas alia preĝejo de la metodista konfesio. La metodistoj estis tre fortaj en la regiono kaj ili konstruis la unuan lernejon en la vilaĝo en 1853.

En la vilaĝo troviĝas elementa lernejo, du trinkejoj (kun restoracioj), tri butikoj, farmacio , komuna halo, du sportkampoj – unu por futbalo la alia por kriketo - kaj globludejo.

Vilaĝoj de Lincolnshire
Edith Wharton

Edith WHARTON , aŭ origine Edith Newbold JONES (naskiĝis la 24-an de januaro 1862 en Novjorko, mortis la 11-an de aŭgusto 1937 en St.-Brice-sous-Forêt, Francio) estis usona verkistino.

Kiel filino de riĉa Novjorka familio, ŝi ricevis privatan instruadon. En la jaro 1885 ŝi edziniĝis al Edward Robins Wharton, sed la geedzoj disiĝis en 1913. Ekde 1907 ŝi vivis ĉefe en Eŭropo. Inter ŝiaj amikoj estis famuloj kiel ekz. Theodore Roosevelt, Ernest Hemingway, Henry James kaj Jean Cocteau.

La verkaro de Edith Wharton konsistas ĉefe el realismaj socikritikaj romanoj kaj rakontoj. Pro sia plej fama romano The Age of Innocence ŝi gajnis la Premion Pulitzer en la jaro 1921.

Listo de verkoj

The House of Mirth (romano, 1905)
Xingu and Other Stories (rakontoj, 1916)
The Age of Innocence (romano, 1920)
The Glimpses of the Moon (romano, 1922)
A Son at the Front (romano, 1923)
The Writing of Fiction (literaturscienca verko, 1925)
Here and beyond (rakontoj, 1926)
Twelve Poems (poemoj, 1926)
A Backward Glance (membiografio, 1934)
The Buccaneers (romano, eld. 1938)

En Esperanto aperis

Aliaj Tempoj

Usonaj verkistoj
Verkistinoj
Rebecca West

Rebecca WEST, origine: Cecily (aŭ Cicily) Isabel FAIRFIELD (* la 25an de decembro 1892 en County Kerry, Irlando, † la 15an de marto 1983 en Londono) estis verkistino kaj ĵurnalistino. Sian pseŭdonimon Rebecca West ŝi elektis laŭ figuro el la dramo Rosmersholm de Henrik Ibsen.

Rebecca West forte interesiĝis pri la psikoanalizo de Sigmund Freud kaj pri aktualaj politikaj temoj. Ŝi engaĝiĝis por samaj rajtoj por viroj kaj virinoj kaj subtenis la movadon de la sufragetoj. Krom romanojn ŝi verkis vojaĝraportojn, traktatojn kaj eseojn.

Listo de verkoj 
 Henry James (traktato, 1916)
 The Return of the Soldier (romano, 1918)
 The Judge (romano, 1922)
 Black Lamb and Grey Falcon (vojaĝraporto, 1941)
 The Meaning of Treason (eseoj, 1947)
 The Fountain Overflows (romano, 1957)
 The Birds Fall Down (romano, 1966)

Anglalingva literaturo
Irlandaj verkistoj
Irlandaj feministoj
Skotaj verkistoj
Modernismaj verkistoj
Britaj eseistoj
Britaj veturverkistoj
Britaj virinbalotrajtistoj
Britaj feministoj
Britaj socialistoj
Britaj kontraŭkomunistoj
Britaj kontraŭfaŝistoj
Damoj Komandoroj de la Ordeno de Brita Imperio
Britaj diistoj
Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Virinoj
Ĵaluzo

Ĵaluzo estas mikso de negativaj sentoj: timo ĝis paniko pri perdo aŭ difekto de iu sia posedaĵo, partnero; kolero ĝis kolerego pri la partnero de sia partnero kaj la supozitaj rivaloj; etvalora sento.

Male al envio, la ĵaluzo estas timo pri perdo de io aŭ io, dum envio estas deziro de posedo pri io aŭ iu, kiu apartenas al aliulo.

Arda ĵaluzo ofte kondukas al murdo de la amatita persono kaj la rivalo.

Ĵaluzo en literaturo 
 Tragedio Othello de Ŝekspiro estas fama priskribo de ĵaluzo.
 La ĉefa verko de Fernand Crommelynck estis Le Cocu magnifique (La grandioza kokrito, 1920), 'lirika farso' pri la temo de la ĵaluzo de amanto. Bruno estas edzo de la bela Stella. Li dediĉas sin al skribado de leteroj por malkleraj vilaĝanoj, multaj el kiuj estas direktittaj al lia edzino. Li konvinkiĝas ke lia timo esti kokrita povas esti evitata nur per la certigo koni ke li estas kokrita. Tiele li proponas sian edzinon unue al sia plej bona amiko kaj poste, kiam tio malsukcesas, al ĉiuj junuloj de la vilaĝo. Tio rezultas en tutrompo de la vilaĝa vivo.

Vidu ankaŭ 
 Ĵaluzo, kanto de Kore

Emocioj
Interpersona rilatado
Narcisismo
Tanjur

Tanjur (tibete, [tanĝur]): la komentarioj al la tibeta Tripitako, Kanjur. Ĝi enhavas 3626 tekstojn en 224 volumoj.

Budhismo
Arthur Troop

Arthur TROOP (naskiĝis la 15-an de decembro 1914 en Lincoln, ĉefurbo de la provinco Lincolnshire, Anglio - mortis la 30-an de novembro 2000 en Peterborough) estis fondinto de Internacia Polica Asocio (IPA), kies esperanta devizo Servo per Amikeco aperas sur la asocia blazono, vaste reproduktata en medaloj, filatelaĵoj ktp.

Li studis en Ruskin College, Oksfordo. La  li fariĝis policano kaj la  li fondis la organizaĵon IPA, pro kiu li estis honorita en 1965 per British Empire Medal.

Eksteraj ligiloj 

 IPA ĉefpaĝo
 Internacia policoĉapo-kolektaĵo 

Anglaj policistoj
Teravado

Teravado (palie theravāda, sanskrite sthaviravāda): "instruo de la plejaĝuloj", la budhisma skolo bazita sur la palia versio de la Tripitako kaj ĝiaj mezepokaj komentarioj de Buddhaghosa kaj aliaj, disvastiĝinta precipe en Cejlono/Srilanko, Birmo, Siamo/Tajlando, Laoso kaj Kamboĝo; foje erare konfuzita kun hinajano. Komparu ankaŭ mahajano.

Visuddhimagga (Palio; Esperante, La Vojo de Purigo), estas granda traktato en la doktrino de Taravada Budhismo verkita de Budagoso ĉirkaŭ 430 en Srilanko. Ĝi estas kompleta manlibro konciziganta kaj sistemiganta kaj la teoriajn kaj la praktikajn instruojn de la Budho kiel ili estis komprenitaj de la grandaĝuloj de la monaĥejo Mahaviharo en Anuradapuro, Srilanko.

Vidu ankaŭ
 Palio
 Bengalaj budhistoj
Budaismo

 
Hinajano
Terminaro de Budhismo
Historio de mezepoko

Epoko de eŭropa historio, kiun oni ĝenerale limigas ekde falo de la Romia imperio kaj ĝis malkovro de ameriko fare de Kristoforo Kolumbo t.e. 1492 (foje oni prenas kiel findaton 1453: kapto Konstantinopolon fare de la osmanidoj).

Temoj rilataj:

Civilizotrajtoj
Feŭdismo
Heraldiko
Kavaliro
Sankta Romia Imperio
Trobadoroj

Homoj
Listo de papoj
Hohenstaŭfoj
Kapetidoj
Karolidoj

Eventoj
Krucmilito
Centjara milito
 Medicino kaj Kirurgio kaj la Katolika Eklezio dum Mezepoko

Historio
Alford

Alford estas malgranda urbo en la angla provinco Lincolnshire. Thomas Paine loĝis en la urbo en 1764 dum proksimume unu jaro kiam li laboris kiel kolektanto de impostoj. La malnova muelejo konstruita en 1837 ankoraŭ funkcias.

Eksteraj ligiloj 
 Retejo de la urba konsilio

Urboj de Lincolnshire