21 сентябрь

21 сентябрь — Милади тәкъвимендә тугызынчы айның егерме беренче көне. Ел ахырына кадәр 101 көн кала.



Халыкара тынычлык көне.
 Альцгеймер авыруы турында мәгълүмат тарату Халыкара көне .

— Укучылар һәм студентлар көне (ингл.), шулай ук Яз көне дип билгеле.
  — Бәйсезлек көне (русча). 
  Белиз — бәйсезлек көне (ингл.), 1981, дән.
  —  Агачлар утырту көне.
  — Дәүләткә нигез салучы көне (ингл.), илнең беренче президенты Кваме Нкрума (русча) туган көне.
  Мальта — бәйсезлек көне (ингл.), 1964, дән.
  — Яз көне (ингл.)
  Мордовия республикасы көне.



Өлкә һәм җирле 
 ның:
  Петролина шәһәре (русча) нигезләнү көне — 1893,  Пернамбуку штаты (русча). 
  Корумба шәһәре (русча) нигезләнү көне — 1778,  Мату-Гросу-ду-Сул штаты (русча).
  Сан-Матеус-ду-Сул шәһәре (русча) нигезләнү көне — 1908,  Парана штаты (русча).
  Сан-Матеус шәһәре (русча) нигезләнү көне — 1764,  Эспириту-Санту штаты (русча).
  Ребосас шәһәре (русча) нигезләнү көне — 1930,  Парана штаты (русча).
 ның  Монсон шәһәре көне —  Арагон автоном җәмгыяте (русча),  Уэска провинциясе (русча).
 ның:
  Визеу шәһәре һәм муниципалитеты (русча) бәйрәме көне — 1123.
  Север-ду-Вога штп һәм муниципалитеты (русча) бәйрәме көне — 1514.
  Сори штп һәм муниципалитеты (русча) бәйрәме көне — 1111.

1921 —  Людвигсхафендагы шартлау нәтиҗәсендә 600 кеше һәлак була.
 1937 — Джон Толкинның «Хоббит, яки бару һәм кайту» романы чыга.
 1991 — референдумда  бәйсезлеген 99 % халык хуплаган.

1760 — Иван Дмитриев, рус шагыйре, министр.
 1814 — Иннокентий Бессонов, 
 1818 — Николай Второв, 
 1827 — Константин Романов, 
 1827 — Эмма Шенсон, 
 1842 — Габделхәмит II, Госман империясе солтаны.
 1845 — Елизавета Литвинова, 
 1853 — Һейке Камерлинг Оннес, 
 1866 — Герберт Уэллс, инглиз язучысы, фантаст.
 1866 — Шарль Николь, 
 1867 — Һенри Льюис Стимсон, 
 1882 — Владимир Максимов, 
 1894 — Борһан Шаһиди, Кытайның татар милләтле сәясәт һәм дәүләт эшлеклесе.
 1894 — Сәйфи Кудаш, татар шагыйре.
 1897 — Зәйнетдин Әхмәтҗанов, Кызыл Гаскәр ефрейторы, Советлар Берлеге каһарманы.
 1903 — Леонид Любарский, миколог, урман фитопатологы.
 1909 — Кваме Нкрума, Ганалы фәлсәфәче, сәяси эшлеклесе.
 1916 — Матвей Пинский, 
 1926 — Дональд Артур Глейзер, 
 1932 — Надежда Петина, 
 1932 — Юрий Дудорин,
 1934 — Дейвид Таулесс, 
 1936 — Айрат Гафаров, татар галиме.
 1936 — Юрий Лужков,  Россия сәяси эшлеклесе.
 1937 — Алик Бикчурин, 
 1937 — Җофар Шәйфетдинов, 
 1941 — Вардван Варжапетян, 
 1943 — Тасин Җәмил, 
 1947 — Ольга Остроумова, РФ халык артисты.
 1948 — Валентина Савостьянова, 
 1948 — Рәфгать Алтынбаев, 
 1951 — Аслан Масхадов, 
 1954 — Владимир Юлдашев, 
 1955 — Рифхәт Сәхәбетдинов, 
 1961 — Гөлназ Сотникова, 
 1963 — Әлфия Зыятдинова, 
 1966 — Ринат Әхмәтов, татар эшкуары, сәнәгатьче.
 1974 — Фәнис Кәлимуллин, 
 1976 — Гүзәл Гайнуллина, Татарстан Республикасының атказанган артисты (2018).
 1977 — Наталья Гаврилица, 
 1982 — Марат Измайлов, футболчы, Россия чемпионы.
 1986 — Тәбрис Яруллин, 
 1987 — Станислав Егоршев, 
 1992 — Айзил Фазлыев, Әтнә дәүләт драма театры артисты.
 1999 — Дамир Гыйлемханов,

БЭК 19 — Вергилий, Борынгы Рим шагыйре.
 687 — Конон, Рим папасы.
 1832 — Вальтер Скотт, шотланд язучысы.
 1860 — Артур Шопенһауэр, алман фәлсәфәчесе.
 1935 — Юлия Бек, 
 1937 — Бернат Мункачи, венгр тел белгече, этнограф, әдәбият белгече һәм фольклорчы..
 1965 — Алексей Амальрик, 
 1969 — Николай Каротамм, 
 1973 — Павел Дельвин, 
 1973 — Полина Петрищева,
 1974 — Борис Кротов, 
 1977 — Иван Артоболевский, 
 1977 — Юрий Карпилов, 
 1978 — Хәсән Сарьян, татар язучысы.
 1981 — Габдулла Шамуков, татар артисты, тәрҗемәче, ТАССР һәм ССРБның халык артисты.
 1997 — Борис Фузеев, 
 2000 — Сәет Меняльщиков, кинофильмнарны куючы рәссам.
 2005 — Вагыйз Фәтхуллин, техник фәннәр кандидаты, профессор, татар телендә техник белем бирү оештыручыларының берсе.
 2005 — Мостай Кәрим, башкорт язучысы, шагыйрь, драматург.
 2007 — Петар Стамболич, 
 2010 — Степан Константинов, 
 2014 — Мирзагалим Ибраһимов, 
 2014 — Никита Ларионов, 
 2015 — Галия Әхмәтова, 
 2020 — Артур Әшкин,





Шулай ук карагыз

Искәрмәләр 

Ел көннәре
21 сентябрь