alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Potůčky

Potůčky estas vilaĝo en Ĉeĥio troviĝas en distrikto Karlovy Vary, en la profunda valo de la rojo "Blatenský potok" () kaj rivereto "Černá" (Nigra). La rojo Blatenský potok faras ĉi tie ŝtatlimon inter nia Ĉeĥio kaj Germanio. Sur kontraŭa bordo troviĝas germana mineja urbo Johanngeorgenstadt, fondita en la jaro 1654 fare de religiaj ekzilitoj, kiuj forlasis tiam minej-urbon Horní Blatná. Vivas ĉi tie  ().

La urbeto Potůčky estas finstacio de la fervojo el Karlovy Vary sur la ĉeĥa flanko de Ercmontaro. Nun oni povas daŭrigi ĝis la urbo Johann-Geogen-Stadt. El Horní Blatná oni povas en la urbeton Potůčky veturi ankaŭ sur la ŝoseo kaj kompreneble iri ankaŭ piede laŭ markita turisma vojo tra la monto Blatenský, la distanco estas 7 km.

En la ĉirkaŭaĵo estas multaj postrestaĵoj post la mezepoka eks-pluatado de stanaj ercoj. Oni ĉi tie ekspluatadis stanon ekde la jaro 1562 ĝis komenco de la dudeka jarcento. Post la Dua mondmilito ĉi tie oni ekspluatis ankaŭ uranian ercon.

La nomon de ĉi tiu urbeto oni povas traduki "Rojetoj".

Loĝantaro

Memorindaĵoj 
 Preĝejo de Ĉielvizito de Virgulino Maria
 Monto Blatenský vrch kun belvedero
 Naturmemorindaĵo Lupaj truoj
 Akvofosaĵo de Blatná

	

 
Municipoj en distrikto Karlovy Vary
Vilaĝoj en distrikto Karlovy Vary
Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Setlejoj dividitaj pro ŝtatlimo
Nobel-premio pri ekonomiko

"Nobel-premio pri ekonomiko" estas la ofte uzata, kvankam erara, nomo de la Nobel-memora premio pri ekonomiko (plennome "Premio pri ekonomiko de la Sveda Nacia Banko je la memoro de Alfred Nobel", ).

Vera Nobel-premio pri ekonomiko ne ekzistas, kaj neniam ekzistis. La Nobel-memora premio pri ekonomiko estas disdonata samokaze kun la Nobel-premioj; sed ĝi ne havas fundamenton en la testamento de Nobel, kaj ĝi ne estas pagata de lia mono.

Jenaj personoj ricevis la Nobel-memoran premion pri ekonomiko:

 1969 Ragnar Frisch, Jan Tinbergen
 1970 Paul Samuelson
 1971 Simon Kuznets
 1972 John Richard Hicks, Kenneth Joseph Arrow
 1973 Wassily Leontief
 1974 Gunnar Myrdal, Friedrich August von Hayek
 1975 Leonid Kantoroviĉ, Tjalling Koopmans
 1976 Milton Friedman
 1977 Bertil Ohlin, James Edward Meade
 1978 Herbert Alexander Simon
 1979 Theodore William Schultz, Arthur Lewis
 1980 Lawrence Robert Klein
 1981 James Tobin
 1982 George Joseph Stigler
 1983 Gerard Debreu
 1984 Richard Stone
 1985 Franco Modigliani
 1986 James M. Buchanan
 1987 Robert Merton Solow
 1988 Maurice Allais
 1989 Trygve Haavelmo
 1990 Harry M. Markowitz, Merton H. Miller, William F. Sharpe
 1991 Ronald H. Coase
 1992 Gary S. Becker
 1993 Robert William Fogel, Douglass C. North
 1994 John Charles Harsanyi, John Nash, Reinhard Selten
 1995 Robert E. Lucas
 1996 James Alexander Mirrlees, William Vickrey
 1997 Robert C. Merton, Myron S. Scholes
 1998 Amartya Kumar Sen
 1999 Robert A. Mundell
 2000 James J. Heckman, Daniel L. Mcfadden
 2001 George A. Akerlof, A. Michael Spence, Joseph E. Stiglitz
 2002 Daniel Kahneman, Vernon L. Smith
 2003 Robert F. Engle, Clive W. J. Granger
 2004 Finn Kydland, Edward Prescott
 2005 Thomas Schelling, Robert Aumann
 2006 Edmund S. Phelps
 2007 Leonid Hurwicz, Eric S. Maskin, Roger B. Myerson
 2008 Paul Krugman
 2009 Elinor Ostrom kaj Oliver E. Williamson
 2010 Peter A. Diamond, Dale Mortensen kaj Christopher Pissarides
 2011 Thomas Sargent kaj Christopher A. Sims
 2012 Alvin E. Roth kaj Lloyd S. Shapley
 2013 Eugene F. Fama, Lars Peter Hansen kaj Robert J. Shiller
 2014 Jean Tirole
 2015 Angus Deaton
 2016 Oliver Hart kaj Bengt Holmstörm
 2017 Richard Thaler
 2018 William Nordhaus kaj Paul Romer
 2019 Abhijit Banerjee, Esther Duflo kaj Michael Kremer 
 2020 Paul Milgrom kaj Robert B. Wlison
 2021 David Card, Joshua Angrist kaj Guido Imbens
 2022 Ben Bernanke, Douglas Diamond kaj Philip Dybvig
 2023 Claudia Goldin

Notoj 

Ekonomiko
Ekonomiko
Preĝejo de Sankta Joakimo

La ĉefa paroĥeja Preĝejo de Sankta Joakimo (patrono de la urbo kaj minejoj) staras en la supra parto de la urbo Jáchymov (germane: Sankt Joachimsthal), sur Minista placo (Hornické náměstí). Ĝi estis konstruita en la jaroj 1534-40 laŭ projekto de la lokaj arkitektoj Hans Kopp kaj Wolf Müller. Konstruado de la interiero tre plilongiĝis. Sed en la jaroj l764-85 la preĝejo estis amplekse alikonstruita kaj poste ĝi bedaŭrinde en la jaro 1873 ple-ne forbrulis.

Laŭ projekto de la sama arkitekto, kiu projektis katedralon de la Sankta Vito en Prago, Josef Mocker, ĝi estis renovigita en la jaroj 1874-5 en pseŭdo-gotika stilo, sed la konservitaj originaj muroj restis ekstere la samaj.

La preĝejo apartenas al vico da ercmontaraj temploj fonditaj en la unua duono de la 16-a jarcento. Ĝi impresas per potenco de sia konstruaĵo, kiun tiam kapablis entrepreni nur riĉa minejurbo. Ĝi estis devene malfru-gotika konstruaĵo kun renesancaj elementoj kaj monumentaj dimensioj: - ekstera longo de la navo: 50,5 m ĝia larĝo: 28,5 m eksteraj muroj el elrompita ŝtono estas 15 m altaj.

La impreson signife subtenas granda sel-forma tegmento kovrita per ardezo, alta 14 m, kiu dum posta renovigo estis iom haltigita. Ĉe la suda muro staras 56 m alta turo, malsupre cilindro-forma, supre ok-edra. Ĝia renesanca portalo estas pli simpla ol tiuj de la preĝejo. En la turo iam estis 2 enirejoj, unu en la novan sakris-tion, la alia sur tribunojn.

Malnova belega ekipo en la interiero estis dum la incendio en la jaro 1873 tute detruita. Dum la renovigo la interiero de la preĝejo ricevis tute novan karakteron.

Origine ĝi estis unuforma salono, destinita precipe por predikado. Origina spaco estis dividita en tri navojn per vico da kunigitaj kolonoj, portantaj plafonon kaj tegmenton. Malantaŭ la ĉefa altaro estis konstruita la transversa muro.

La plej valora memoraĵo estis tri-ala altaro el la jaro 1545 pentrita de Lucas Cranach la Maljuna - fama germana pentristo, sed dum la incendio tute forbrulis.

En la preĝejo estas sepultitaj grafoj de la familio Šlik kaj minejaj hetmanoj (mastroj).

Konstruaĵoj en Jáchymov
Kulturaj memorindaĵoj en Regiono Karlovy Vary
Kristanaj preĝejoj en Karlovy Vary
Plešivec (Ercmontaro)

Plešivec estas bazalta monto en Ĉeĥio, en Ercmontaro, 2 km sudoriente de Abertamy. Ĝi estas 1028 metrojn alta, sur kies verto staras montara hotelo kun okedra observejo el la jaro 1888. El ĝi estas belega ĉirkaŭ-vido al romantikaj montaranguloj. Vintre ĝin ŝatas vizitadi ski-vetur-antoj.

Abertamy
Montoj en distrikto Karlovy Vary
Montoj en Ercmontaro
Montoj kun alteco inter 1000 kaj 1999 m
Patrick Süskind

Patrick SÜSKIND  (naskiĝis la 26-an de marto 1949) estas germana verkisto kaj scenaristo.

Süskind naskiĝis en Münsing-Ambach, kiel filo de la ĵurnalisto kaj aŭtoro Wilhelm Emanuel Süskind. Li studis historion en Munkeno kaj poste verkis scenarojn por teatraĵoj kaj televidaj elsendoj.

Internacian famon Süskind gajnis pro sia historia romano Das Parfum (La parfumo) 1985, kiu dum longa tempo en Germanio estis la plej bone vendita verko. Intertempe ĝi estas tradukita en 49 lingvojn kaj vendita en pli ol 15 milionoj da ekzempleroj. Alia furorlibro lia estis Das Kontrabass.

Stilo 
Suskind ofte prezentas rolulojn de kontraŭherooj serĉantaj sian lokon en la mondo kaj rilate al aliaj.

Kiel dirite, la plej fama el liaj verkoj estas la romano Das Parfum (La parfumo) 1985. Kritikistoj komparis ĉi tiun sukceson kun la komerca fururo atingita jardekojn antaŭe de la romano "En Okcidento nenio nova" de Erich Maria Remark.

Literatura kritikisto Marcel Reich-Ranicki entuziasmiĝis legi tiun ĉi romanon kaj diris tiel: "Ĉi tie ĝi ankoraŭ okazas aŭ okazas al ni denove: germana verkisto, kiu regas la germanan lingvon; nuntempa rakontanto, kiu tamen scias rakonti historion; Verkas romanojn, kiuj ne ĝenas liajn legantojn per la reflekto de sia propra umbiliko en la spegulo; Juna aŭtoro, kiu finfine ne enuigas."  En 2006 ĝi estis prilaborita al filmo La Parfumo – La Historio de Murdisto, reĝisorita de Tom Tykwer.

Krom tio, Suskind verkis scenarojn por la televidserioj "Monaco France" (1982) kaj "Kir Royal" (1986), kaj ankaŭ por la filmkomedio "Rossini kaj la Murda Nombro Kiu dormis kun kiu?" (2005).

Komence de sia literatura kariero, Suskind verkis la absurdan teatraĵon monologan dramon "La kontrabaso" en 1981 de unu sola akto, kiu post ĝia premiero en la Teatro de Munkeno, gajnis eksterordinara sukceso sur la scenejoj de germanaj kaj internaciaj teatroj. En la jaroj 1984 - 1985, La kontrabaso estis la teatraĵo plej prezentita sur germanaj scenejoj - ĉirkaŭ 500 prezentoj.

Li verkis la novelon "La Rakonto de S-ro Sommer" ilustrita de franca karikaturisto Jean-Jacques Sempé.

Verkaro (elekto) 
 Der Kontrabass (1981), ankaŭ kiel teatraĵo
 Das Parfum (1985)
 Die Taube (1987)
 Die Geschichte von Herrn Sommer (1991)
 Drei Geschichten (2005)
 Über Liebe und Tod (2006).
 Ein Kampf (2019)

En Esperanto 
"La parfumo", trad. Vilhelmo Lutermano, MAS, 2015, 98 p., ISBN 978-2-36960-023-7

Germanaj verkistoj
Plutarko

Plutarĥo aŭ Plutarko (naskiĝis en ĉirkaŭ 46, mortis en ĉirkaŭ 100) estis greka aŭtoro kaj biografiisto de la 1-a jarcento. Inter liaj verkoj estas Moralia ("Verkoj pri Moralo") kaj Paralelaj Vivoj, kiu interalie iĝis unu el la ĉefaj fontoj por Ŝekspiro. Ŝekspiro eĉ senŝanĝe uzis tutajn fragmentojn el la tradukoj de la verkoj de Plutarko en siaj teatraĵoj Julio Cezaro, Antonio kaj Kleopatro kaj Coriolanus.

En Paralelaj Vivoj Plutarko komparas la vivojn de famaj
grekoj al famaj romianoj. Interalie, li skribis pri la vivoj de
Aleksandro la Granda, Cezaro, Cicerono,
Demosteno, Kraso, Pompejo, Antonio, Katono la Maljuna,
Katono la Juna, Tezeo, Romulo, Solono,
Perikleo, Kimono, Likurgo, Nikiaso kaj Alkibiado.

La vivoj de regnestroj kaj militestroj interesas lin. Precipe la virtoj kaj malvirtoj de ĉiu vivo, kaj la rolo de volo, favoro de la dioj, ŝanco kaj sorto. Per la Vivoj, Plutarko montras la gravecon de kuraĝo, sinregado kaj virto en la vivo kaj la relative malgravecon de riĉeco kaj rango. Kiel Cicerono, li sekvis Platonon kaj estis kontraŭ-makiavelisma -- spite de la sango kaj perfido, kiujn li ofte priskribis en la Vivoj.

Kvankam Plutarko iafoje vojaĝis al Romo, "la urbo de multaj
libroj", li loĝis en (tiame malriĉa) Grekio, en la malgranda urbo
de siaj prapatroj, Keroneo (Chaeronea), kie okazis antaŭ jarcentoj la fama batalo de Aleksandro la Granda kontraŭ la grekoj. El sia avo, Plutarko sciiĝis pri la mizerigo de Grekio per Antonio.

Plutarko verkis en la greka lingvo kaj fakte ne regis la
latinan.

Postaj influoj 
La verkaĵoj de Plutarko havis enorman influon al angla kaj franca literaturo. Shakespeare en siaj teatraĵoj plurfoje citis el la angla traduko de Thomas North de la biografioj de Paralelaj Vivoj, kaj eĉ kunmetis parafrazojn de tutaj scenoj de tie. 

Ralph Waldo Emerson estis tre influita de la Moralia. Ankaŭ Michel de Montaigne ricevis inspiron kaj ideojn el Moralia verkante siajn eseojn. En la eseo "Pri Libroj" (Libro 2 Ĉapitro 10) de Montagne skribis: "Plutarko estas unuforma kaj stabila, tenas plaĉajn platonikajn vidojn kaj estas komforta por la socio ... tute libera, kontentigas vin kaj valorigas vian tempon". Liaj adorantoj ankaŭ inkludas James Boswell, Ben Johnson, John Dryden, John Milton, Francis Bacon, Thomas Hobbes kaj Robert Browning.

La influo de Plutarko malkreskis en la 19-a kaj 20-a jarcentoj, sed ĝi restis enradikiĝinta en popularaj ideoj pri greka kaj romia historio. Unu el liaj plej famaj citaĵoj estas inkludita en unu el liaj plej fruaj verkoj: "La mondo de la homo estas plej bone perceptita tra la vivoj de la homoj kiuj faris historion."

Verkoj 
Moralia
Pri manĝado de viando (Plutarko)

Vidu ankaŭ 
6615 Plutarko

Helenaj verkistoj
Vegetaranoj de Antikva Grekio
Naskiĝintoj en 46
Mortintoj en 100
Antikvaj verkistoj pri greka mitologio
Pretty Good Privacy

Pretty Good Privacy (PGP, laŭvorte en Esperanto: sufiĉe bona privateco) estas komputila programo por ĉifrado kaj cifereca subskribado de datenoj. Ĝi kaj kongruaj kun ĝi programoj estas ofte uzataj por retpoŝto. Ĝi estis inventita en 1991 de Philip Zimmermann de MIT kiel senkosta, rapida, vulgara formo de RSA.

Zimmerman deziris—tial verkis (kaj preskaŭ perdis sian domon pro manko de mono) -- rapidan sed fortikan ĉifron por retanoj. Unu ŝlosilon vi tenas private, la alian publike. Per la publika ŝlosilo, iu ajn povas sendi al vi retpoŝton kiu estas malĉifrebla sole per la privata ŝlosilo, kiun vi sole scias. Ĉi tio ankaŭ ebligas vin subskribi retdosieron: dosiero malĉifrebla sole per la publika ŝlosilo devas esti ĉifrita sole de la tenanto de la privata ŝlosilo. La ŝlosilo kutime estas havas 1024 bitojn.

PGP uzas du algoritmojn: RSA kaj IDEA. IDEA
estas simetria sed rapida ĉifro. PGP ĉifras la mesaĝon per IDEA, sed tiam ĉifras la ŝlosilon (128 bitoj) de IDEA per la malrapida RSA. Tial PGP kunigas rapidecon kun sekurecon.

STTP utilas PGP-on por ĉifri datumon.

Ekzistas ankaŭ senpaga, libera ĉifradilo, GnuPG (GPG), kiu interoperacias kun PGP.

Literaturo 
 

Ĉifrika programaro
Interretaj normoj
Komputiko
Kriptografio
Mallongigoj
Philip Zimmermann

Phil ZIMMERMANN [ZI-mer-man] (n. 12-a de februaro 1954) estas usona komputikisto de
MIT, kiu inventis la ĉifran sistemon Pretty Good Privacy (PGP) en 1991. Zimmermann deziris -- do verkis (kaj preskaŭ perdis sian domon pro manko de mono) -- rapidan sed fortikan ĉifron por retanoj.

PGP donas al ĉiu retano ĉifron kies fortikeco timigas la usonan registaron, kiu volas spioni transliman
komunikadon. Por eviti la regon kaj subpremon de la registaro, Zimmermann devis doni la fontokodon de PGP sekrete al TTT-ejo en Novzelando. Zimmermann ne estis naiva pri la usona registaro, ĉar liaj pasintaj manifestacioj kontraŭ nuklea teknologio instruis al li pri la severeco kaj suspektemo de la usona registaro.

La registaro foje minacis malliberigi Zimmermannon, sed tio neniam efektive okazis.

Usonaj komputikistoj
Parao

Parao (portugallingve Pará) estas Brazila subŝtato en Norda Regiono. Ĝia ĉefurbo estas Belemo kaj alia grava urbo estas Ananindeua. Parao havas 1.248.042 km2 kaj estas la dua plej granda ŝtato de Brazilo; ĝia nomo signifas "Maro" en la Tupia lingvo. Tra ĝi pasas la Ekvatora Linio. Parao havas 143 municipojn kaj en ĝi estas 6 milionoj da loĝantoj.

Geografio 
 Serra dos Carajás
 Rivero Trombetas

Administra divido 

Aparte grandaj urboj de Parao estas
 Abaetetuba
 Cametá
 Castanhal
 Óbidos

Esperanto-movado en Pará 
Meze de la 20-a jarcento, Francisco Falcão movadis tie.

En Parao estas Esperanto-movado en Belém.

Indiĝenoj 
 Zoeoj

Notoj kaj referencoj

Vidu ankaŭ 
 Listo de urboj de Brazilo

 
Subŝtatoj de Brazilo
Pernambuko

Pernambuko estas unu el la ŝtatoj respektive subŝtatoj de Brazilo, situanta en la nordorienta parto de la lando, ĉe la bordo de la Sudamerika kontinento.

En la portugala lingvo, ĝi nomiĝas Pernambuco. Kaj tio prononciĝas kvazaŭ [Pernambuko] mem, en Esperanto. Tiu nomo signifas Kie la maro disiĝas, en la tupia lingvo.

Urboj 
Recifo, portugallingve Recife [re'sifj] estas ĉefurbo de Pernambuko kaj ĉefa havenurbo de ekstrema nordorienta regiono de Brazilo.

Paulista estas municipo kaj urbego de la brazila ŝtato Pernambuko. Ĝi apartenas al urbaro de Recife.

Petrolina estas municipo, universitata urbego kaj diocezo de la ŝtato Pernambuko kiu enhavis 281,851 loĝantojn en 2009.

Camaragibe estas municipo kaj grandurbo de Pernambuko. Ĝi apartenas al urbaro de Recife.

Garanhuns estas municipo, universitata urbego kaj diocezo de Pernambuko. La grandurbo estas konata kiel "Suíça Pernambuka Svislando" pro ĝia plaĉa vetero dum somero kaj malaltaj temperaturoj dum vintro, nekutima en la regiono. Ĝi ankaŭ estas konata kiel "Grandurbo de Floroj" aŭ "Grandurbo de Pluveto".

Vitória de Santo Antão situas sur ebenaĵo en orienta parto de la lando, kie oni okupiĝas pri komerco, industrio (produktado de okulvitroj, manĝaĵoj, trinkaĵoj), agrikulturo (sukerkanoj, citronoj, brutoj).

 Cabo de Santo Agostinho

Esperanto-movado 

En Pernambuko ekzistas la Pernambuka Esperanto-Asocio (Recifo), la Associação Brasileira de Cursos e Didática de Esperanto (do "brazila asocio pri kursoj kaj didaktiko de Esperanto", Olinda) kaj la Esperanto-Klubo Paulo Amorim Cardoso (Caruaru). Jam de multaj jaroj, Pernambuka Spiritisma Federacio (Recifo) ofertas bazan kaj senpagan kurson ĉiusabate matene. Oni renkontiĝas tie ĉiusabate matene por perfektiga kurso pri kulturaj temoj.

Vidu ankaŭ 
 Diario de Pernambuco

Notoj kaj referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Pernambuka Oficiala Retejo  (en la portugala lingvo)

 
Subŝtatoj de Brazilo
Piaŭio

Piaŭio estas unu el la ŝtatoj respektive subŝtatoj de Brazilo, lokata en la nordorienta parto de la lando, ĉe la bordo de la Sudamerika kontinento.

En la portugala lingvo, ĝi nomiĝas Piauí. Kaj tio prononciĝas kvazaŭ [Piaŭi'], en Esperanto.

Geografio 
Kompletigendo

Gravaj urboj 
Teresina, Parnaíba, Esperantina, Piracuruca, Barras, Piripiri, União, Pedro II, José de Freitas, Campo Maior, Altos, Catelo do Piauí, Água Branca, Palmeirais, Elesbão Veloso, Amarante, Valença do Piauí, Floriano, Pio IX, Picos, Oeiras, Fronteiras, Alegrete, Uruçuí, Jaicós, Simões, Simplício Mendes, Canto do Buriti, Paulistana, Colônia do Gurguéia, São João do Piauí, Santa Filomena, São Raimundo Nonato, Bom Jesus, Anísio de Abreu, Rendenção do Gurguéia, Gilbués, Parnaguá, Curimatá, Avelino Lopes kaj Correntes.

Flago

Eksteraj ligiloj 

 Piaŭia Oficiala Retejo (en la portugala)

 
Subŝtatoj de Brazilo
Parlamento

Parlamento estas la reprezentantaro de la civitanoj, federitaj ŝtatoj aŭ lokaj teritorioj, kiu, en konstituciaj landoj, faras leĝojn kaj voĉdonas buĝeton. Cetere, ĝin oni kutime alnomas Leĝofara Povo kontraste al la Ekzekutiva Povo (registaro).

Parlamento povas estas unu-, du- aŭ plur-ĉambra. La parlamento de federacia ŝtato estas ĝenerale duĉambra, t.e. unu ĉambro por reprezenti la civitanojn, la alia por reprezenti la federitajn ŝtatojn.
 Landoj kun parlamento unuĉambra: la antaŭa Jugoslavio de marŝalo Tito...
 Landoj kun parlamento duĉambra: Britio, Nederlando, Francio, Usono, Svisio...
 Landoj kun parlamento plurĉambra: la iama Napoleona Francio (kvarĉambra)...

Ĝenerale, almenaŭ unu el la ĉambroj konsistas el homoj rekte aŭ nerekte elektitaj de la voĉrajta civitanaro. La eventualaj aliaj ĉambroj povas konsisti el dumvivaj, iam nomumitaj membroj, de homoj elektitaj de lokaj elektitoj...

La parlamento rolas diversmaniere laŭ la ŝtata reĝimo.

Historio 
La Kortesoj de Leono de 1188 estis parlamenta kunsido okazinta dum la printempo de tiu jaro, komence de la regado de Alfonso la 9-a de Leono, en la klostro de la Baziliko San Isidoro de Leono. En 2013 la Unesko agnoskis ilin en la Programo Memoro de la Mondo kiel «la dokumenta atestilo plej antikva de la eŭropa parlamenta sistemo».​

La angla parlamento originas de la Witan koncilioj de la 11-a jarcento, kiuj enhavis religiajn estrojn, potenculojn kaj reĝajn ministrojn. Saksaj reĝoj konsultis tiujn konciliojn. Ekde la 13-a jarcento, senditoj de grafujoj, urboj kaj municipoj ĉestis la konsiliojn. La Magna Carta (Granda ĉarto) de 1215 limitigis la reĝpovon kaj devigis la reĝon peti parlamenton antaŭ kolekti iujn ajn impostojn. Ekde la 14-a jarcento ekaperis du "domojn" - unu enhavis senditojn kaj eknomiĝis la Commons (Komunumuloj); la alia enhavis religiajn estrojn (Lords spiritual, aŭ Lordoj spiritaj) kaj potenculojn (Lords temporal, aŭ Lordoj tempecaj), kaj eknomiĝis la Upper House (Supera ĉambro). La du ĉambroj unue amasiĝis en la halo Westminster en 1320.

Parlamentoj 

 Eŭropa Parlamento - la unuĉambra parlamento de la Eŭropa Unio
 Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando - la duĉambra parlamento de Britio
 Parlamento de Irlando
 Parlamento de Belgio
 Parlamento de Francio
 Parlamento de Germanio
 Parlamento de Germana Imperio (historia)
 Parlamento de Hispanio
 Parlamento de Hungario
 Parlamento de Israelo
 Parlamento de Italio
 Parlamento de Japanio
 Parlamento de Nederlando
 Parlamento de Nepalo
 Parlamento de Barato
 Skota Parlamento
 Parlamento de Alĝerio
 Parlamento de Irako
 Rusimperia Dumao

Historiaj parlamentoj 
 Ĉambro de la reprezentantoj (Francio)

Vidu ankaŭ 
 Landtag
 Listo de supernaciaj parlamentoj
 Parlamenta asistanto
 Vipo (politiko)

Notoj 

Juro
Politiko
Preĝejo Sankta Stefano (Prago)

Preĝejo Sankta Stefano () estas preĝejo en la Nova Urbo de Prago. La preĝejo estis fondita de Karolo la 4-a en la jaro 1351 kiel ĉefa paroĥpreĝejo. En la 15-a jarcento oni aldonis la turon; aliaj kompletigaĵoj sekvis dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj. Je fino de la 19-a jarcento oni ĝin restaŭris en ĝia origina gotika aspekto. Malantaŭ la preĝejo staras malfrugotika sonorilturo el la jaroj 1600-1605.

Kristanaj preĝejoj en Prago
Preĝejoj sub patroneco de Sankta Stefano
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Gotikaj preĝejoj en Prago
Fondita de Karolo la 4-a
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 14-a jarcento
Romkatolikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Preĝejo Katarina de Aleksandrio (Prago)

Preĝejo de sankta Katarina (Kateřinky) kaj la iama monaĥejo estas historia monumento en Prago.

Historio 
La kirko estis fondita de Karolo la 4-a en la jaro 1355. El la gotika konstruaĵo de la sankta Katarina - preĝejo restis ĝis hodiaŭ nur la svelta turo. La preĝejon barokigis entute la konstruisto K. I. Dienzenhofer en la jaroj 1737-1741. Ĝi estas unu el la plej ĉarmaj kaj rimarkindaj verkoj de tiu elstara artisto. En la monaĥejo troviĝas nuntempe psikiatria malsanulejo.

Kristanaj preĝejoj en Prago
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Preĝejoj sub patroneco de sankta Katarino
Fondita de Karolo la 4-a
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 14-a jarcento
Ortodoksaj preĝejoj en Ĉeĥio
Preĝejo Sankta Apolinario (Prago)

Preĝejo Sankta Apolinario () estas historia konstruaĵo en la Nova Urbo de Prago. Ĝi estis fondita en la dua duono de la 14-a jarcento fare de Karolo la 4-a. Vidindaj estas speciale la gotikaj murpentraĵoj el la epoko ĉirkaŭ 1390.

Kristanaj preĝejoj en Prago
Prago
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Gotikaj preĝejoj en Prago
Fondita de Karolo la 4-a
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 14-a jarcento
Sankta Apolinario (Prago)
Preĝejo Sankta Maria Na Slupi

La Preĝejo Sankta Maria Na Slupi (laŭvorta traduko de la lastaj du vortoj "sur la kolono", la preĝejo ankaŭ kromnomatas Na trávníčku, "sur la herbejo") estas historia konstruaĵo en la Nova Urbo de Prago. La notinda gotika konstruaĵo estis starigita en la dua duono de la 14-a jarcento - la volbaĵo de la preĝeja interno, bazanta sur centra kolono, devenas el la 15-a jarcento. La turo dekliniĝas de la vertikala akso je ĉ. 50 cm.

Kristanaj preĝejoj en Prago
Prago
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Gotikaj preĝejoj en Prago
Fondita de Karolo la 4-a
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1370-1379
Aperis en 1375
Ortodoksaj preĝejoj en Ĉeĥio
Palacký-ponto

Palacký-ponto () estas historia loko de la centra kvartalo Nova Urbo de Prago. La ponto sur la rivero Vultavo ligas la Novan Urbon oriente kun la pli malcentraj urbopartoj okcidente. Ĝi konstruiĝis laŭ projekto de arkitekto Bedřich Münzberger kaj inĝeniero Josef Reiter (1878). Oriente la ponto konektiĝas kun la Palacký-placo (), sur kiu staras ministeriejoj, konstruitaj en la jaroj 1924-29 de arkitekto B. Hübschmann; la placo sub la antikva Emaus-monaĥejo apartenas al la plej bonaj urbanismaj solvoj el la epoko post la unua mondmilito. Antaŭ la ministeriejoj staras monumento de ĉeĥa historiisto František Palacký, verko de skulptisto Stanislav Sucharda (1905-1907) - ĝi donis sian nomon ankaŭ al la ponto.

Eksteraj ligiloj 
 
 Enciclopedio de pontoj  

Pontoj en Prago
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Konstruaĵoj finitaj en 1878
Pontoj trans Vultavo
Ŝtonaj pontoj en Ĉeĥio
František Palacký
Preĝejo sankta Johano Nepomuka sur la Roko

Preĝejo de sankta Johano Nepomuka sur la Roko () estas grava baroka preĝejo en Prago de Kilian Ignaz Dientzenhofer (1730-1739). La statuojn sur la balustrado skulptis B. Seeling (ĉ. 1880). La interno estas pure barokstila. La volbofreskoj devenas el jaro 1748.

Eksteraj ligiloj 

 Informo 

Kristanaj preĝejoj en Prago
Preĝejoj sub patroneco de sankta Johano Nepomuka
Barokaj preĝejoj en Ĉeĥio
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1730-1739
Aperis en 1738
Johano Nepomuka sur la Roko
Preĝejo Sankta Ignaco (Prago)

La Preĝejo Sankta Ignaco (, Karlovo náměstí) kaj la iama jezuita kolegio estas historiaj konstruaĵoj en la Nova Urbo de Prago. La preĝejo estas impona frubaroka konstruaĵo el la dua duono de la 17-a jarcento. La jezuitoj konstruis ĝin samtempe kun la vasta kolegio, kie hodiaŭ estas hospitalo.

Kristanaj preĝejoj en Prago
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Jesukongregaciaj preĝejoj
Barokaj preĝejoj en Ĉeĥio
Preĝejoj sub patroneco de Ignaco Lojola
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1690-1699
Aperis en 1699
Sankta Ignaco (Prago)
Preĝejo Sankta Venceslao Na Zderaze

La Preĝejo Sankta Venceslao Na Zderaze () estas historia konstruaĵo en la Nova Urbo de Prago. Ĝi situas en la strato Resslova. Temas pri malgranda gotika konstruaĵo el la 14-a jarcento.

En la frontomuro estas videblaj restaĵoj de la origina romanika konstruaĵo el la fino de 12-a jarcento.

Kristanaj preĝejoj en Prago
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago 2)
Gotikaj preĝejoj en Prago
Prago
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Preĝejo Sankta Adalberto (Prago)

Preĝejo de Sankta Adalberto (), en Prago - Vojtěšská ulice - kreas pentrindan angulon inter la novkonstruaĵoj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj. Origine gotika el la 14-a jarcento, poste barokigita (1720-1730). En la pasinta jarcento oni parte restarigis ĝian gotikan stilon. Al la preĝejo aliĝas baroka kapelo de Sankta Kruco, paroĥestra domo kun fasado el la jaro 1778 kaj sonorilturo (1700). Dum la jaroj 1874-1877 ludis en la preĝejo orgenon la komponisto Antonín Dvořák.

Kristanaj preĝejoj en Prago
Preĝejoj sub patroneco de Sankta Adalberto
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Gotikaj preĝejoj en Prago
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 14-a jarcento
Romkatolikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Preĝejo Sankta Kruco (Prago)

La Preĝejo Sankta Kruco () estas historia konstruaĵo en la Nova Urbo de Prago. Ĝi situas en la strato "Na příkopě". Temas pri nobla empirstila konstruaĵo el la jaroj 1818-1824 de J. Fischer. Apud ĝi staras iama Piarista kolegio, bela rokoka konstruaĵo el la jaroj 1760-1768.

Sankta Kruco
Prago
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1820-1829
Aperis en 1824
Romkatolikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Palaco Petschek

La Palaco Petschek () estas historia konstruaĵo de la centra kvartalo Nova Urbo de Prago. Ĝi situas en la strato "Třída politických vězňů" (Avenuo de Politikaj Malliberuloj). Konstruita en la jaroj 1923 ĝis 1925, dum la germana okupacio ĝi estis centrejo de la malbonfama Gestapo (sekreta polico). Ĉi tie oni ankaŭ tenis en aresto la komunistan ĵurnaliston kaj verkiston Julius Fučík. La ĉelo n-ro 3 estas nomata laŭ li.

Vidu ankaŭ 
 Ĉeĥoslovaka rezistomovado

Eksteraj ligiloj 
 

Palacoj en Prago
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Naciaj kulturaj memorindaĵoj en Prago
Konstruaĵoj finitaj en 1925
Preĝejo Sankta Henriko (Nova Urbo)

Preĝejo Sankta Henriko () estis fondita de Karolo la 4-a en la jaro 1348, konstruita en la dua duono de 14-a jarcento; la renesancstila vestiblo el la jaro 1528; ambaŭ kapeloj en frua baroko. La internan barokstilan ekipon el la unua duono de la 18-a jarcento oni regotikigis en la jaro 1875. Apartigita de la preĝejo staras la sonorilturo, gotika kampanilo, kiun konstruis je la fino de 15-a jarcento la novurbanoj memore al la husanaj militoj. Kune kun la preĝejo ĝi estas vidinda oazo - konservita insulo de iama tempo en la trafik-plena moderna parto de la urbo.

Kristanaj preĝejoj en Prago
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Gotikaj preĝejoj en Prago
Fondita de Karolo la 4-a
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 14-a jarcento
Sankta Henriko (Nova Urbo)
Preĝejo Sankta Petro (Prago)

La preĝejo Sankta Petro na Poříčí () estas katolika preĝejo en la centra urboparto Nova Urbo de Prago. Temas pri interesa konstruaĵo en sia kerno romanika, alikonstruita dum la 14-a kaj 15-a jarcentoj. Ĝi estis regotikigita en la jaroj 1874-1879 laŭ planoj de la arkitekto J. Mocker. Apud la preĝejo staras malfrugotika sonorilturo el la jaro 1598. La konstruaĵo estis siatempe paroĥa preĝejo de la germana komercista kolonio de la urbo. Dua historia katolika preĝejo ĉe la komerca vojo Na Poříčí kaj en la samnoma kvartalo estas la preĝejo Sankta Klemento.

Kristanaj preĝejoj en Prago
Preĝejoj sub patroneco de Sankta Petro
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Gotikaj preĝejoj en Prago
Romanikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1150-1159
Aperis en 1150
Sankta Petro (Prago)
Preĝejo Sankta Klemento (Prago)

La Preĝejo Sankta Klemento () estas malgranda katolika preĝejo en la centra urboparto Nova Urbo de Prago. Temas pri origine romanika konstruaĵo, en la 14-a jarcento gotikigita. En ĝia apudeco, pli proksime al la rivero, staras la iama akvoturo el la jaro 1608. Dua historia katolika preĝejo ĉe la komerca vojo Na Poříčí kaj en la samnoma kvartalo estas la preĝejo Sankta Petro.

Kristanaj preĝejoj en Prago
Preĝejoj sub patroneco de Klemento la 1-a
Konstruaĵoj en Nova Urbo (Prago)
Gotikaj preĝejoj en Prago
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Sankta Klemento (Prago)
Preĝejo Sankta Johano (Malá Strana)

Preĝejo Sankta Johano () estas unu el la plej malnovaj preĝejoj en Prago, menciita jam en la jaro 1142. La navo devenas el la mezo de la 13-a jarcento, postaj alikonstruoj estis en renesanca kaj baroka stilo. En la jaro 1662 oni fondis ĉe la preĝejo hospitalon, kies arkada konstruaĵo ankoraŭ hodiaŭ fermas la spacon ĉirkaŭ ĝi. Ĉe la preĝejo troviĝas statuo de 'Sankta Johano Nepomuka' el la jaro 1715, verko de M. J. Brokoff.

Kristanaj preĝejoj en Prago
Konstruaĵoj en Malgranda Kvartalo (Prago)
Romanikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Gotikaj preĝejoj en Prago
Preĝejoj sub patroneco de Johano Baptisto
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Preĝejo Sankta Jozefo



Preĝejo Sankta Jozefo 
Preĝejo Sankta Jozefo estas nomo de pluraj kirkoj:

Preĝejo Sankta Jozefo (Mogersdorf)

Preĝejo Sankta Jozefo (Brno)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Malgranda Kvartalo de Prago)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Moravia Ostrava)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Nova Urbo)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Svitavy)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Silezia Ostrava)

Preĝejo Sankta Jozefo (Abda)
 Kirko Sankta Jozefo (Békásmegyer)
 Kirko Sankta Jozefo (Dorog)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Darnózseli)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Encs)
 Kirko Sankta Jozefo (Felsőmocsolád)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Gyékényes)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Józsefváros)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Kispest)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Mátészalka)
 Kirko Sankta Jozefo (Mátyásföld)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Nagykanizsa)
 Kirko Sankta Jozefo (Pécs, fabrika kolonio)
 Kirko Sankta Jozefo (Pécs-Málom)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Szálka)
 Jezuita preĝejo Sankta Jozefo (Szeged)
 Preĝejo Ĉieliro de Maria kaj Sankta Jozefo (Székesfehérvár)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Szolnok)
 Preĝejo Sankta Jozefo (Újpest)

Preĝejo Laboristo Sankta Jozefo (Makao)

Preskaŭ samaj nomoj 
  Sankta Jozefo (Barbado)
  Templo Sankta Jozefo - Kostariko
  Kapelo Sankta Jozefo (Pápa)
  Katedralo Sankta Jozefo (Bukareŝto)

Vidu ankaŭ 
 Sankta Jozefo (apartigilo) (d:Q1578948)
Preĝejo Sankta Tomaso (Prago)

Preĝejo Sankta Tomaso () kun la fama Aŭgustenana monaĥejo (), fondita en la jaro 1285. La preĝejon, origine gotikan (fino de la 13-a jarcento kaj komenco de la 14-a jarcento), barokigis K. I. Dientzenhofer dum la jaroj 1725 ĝis 1731. La ĉefa portalo konservis la renesancan stilon (komenco de la 17-a jarcento). La interna riĉa ornamaĵo de la preĝejo estas barokstila; precipe bela estas la plafona fresko de V. V. Reiner (1728-1730). La monaĥejo, origine gotika, estis barokigita en la 17-a jarcento kaj 18-a jarcento. Al la monaĥejo apartenis jam de la faro en 1358 bierfarejo, kiu origine staris je angulo de la placo "Valdštejnské náměstí". Post la grandega incendio de la Malgranda urbo en la jaro 1541 ĝi estis restarigita en la strato "Letenská ulice".

Vidu ankaŭ 
 Monaĥejo de Aŭgustenanoj (Prago)

Kristanaj preĝejoj en Prago
Barokaj preĝejoj en Ĉeĥio
Preĝejoj sub patroneco de Sankta Tomaso
Konstruaĵoj en Malgranda Kvartalo (Prago)
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 13-a jarcento
Palaco de Wallenstein

La palaco de Wallenstein () estis la unua granda profana barokkonstruaĵo en Prago. Albrecht De Wallenstein () igis ĝin konstrui en la jaroj 1624-1630 fare de la konstrumajstroj Andrea Spezza kaj Nicolo Sebregondi sub gvidado de Giovanni Battista Pieroni.

La palaco havas kvin kortojn kaj unu grandan ĝardenon, kies dominanto estas la riĉe per ŝtukoj kaj pentraĵoj, reprezentantaj scenojn el la malnovgreka mitologio, ornamita loĝio salla terrena el la jaro 1627. En la ĝardeno troviĝas mulditaj kopioj de la statuoj de Adrien De Vries (1626 ĝis 1627), kies originalojn forprenis la Svedoj en la jaro 1648 kiel militrabaĵon (enirejo en la strato Letenská ulice n-ro 10).

En la renovigita rajdejo de la palaco (enirejo en la strato Valdštejnská ulice, de Klárov la unua domo maldekstre) estas hodiaŭ parto de la Nacia galerio - la ĉeĥa arto de la 19-a jarcento.

Palacoj en Prago
Barokaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Konstruaĵoj en Malgranda Kvartalo (Prago)
Barokaj palacoj
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Konstruaĵoj finitaj en 1630-1639
Aperis en 1630
Palacoj en Wallenstein-strato

Geografio > Eŭropo > Ĉeĥio > Prago > Malgranda Kvartalo >  Palacoj en Wallenstein-strato < Turismo

Palaco en la Wallenstein-strato (Valdštejnská ulice):  

Palacoj en Prago
Konstruaĵoj en Malgranda Kvartalo (Prago)
Parlamenta strato

Parlamenta strato (Sněmovní ulice). La iama 'Thun--palaco' estas baroka konstruaĵo el la jaroj 1696 ĝis 1720. Je la fino de la 18-a jarcento estis ĉi tie granda teatro, gvidata de T. Bondini; la konstruaĵon detruis incendio en la jaro 1794; la ĉeĥa nobelaro restarigis ĝin en la jaro 1801 kaj uzadis ĝin kiel kunvenejon. Kontraŭflanke staras barokstila 'domo Ĉe la ora cigno' (U zlaté labutě), el la jaro 1589, verko de la famkonata konstrumajstro de Prago, O. Aostalis, unu el la plej belaj burĝaj domoj en Prago, kun tipaj etaĝaj frontonoj, origina portalo kaj honora korto. ĝi estis renovigita antaŭ nelonge. Plue la iama 'palaco de Harbuval-Chamaré', frubaroka el la jaroj ĉ. 1700 (hodiaŭ ejo de Charita), kun aliĝanta al ĝi belega terasa ĝardeno; la 'Černín-palaco', barokigita de Pragoa baroka arkitekto F. M. Kaňka post la jaro 1713; malfrubaroka 'Lažanský-palaco'.

Stratoj de Prago
Malgranda Kvartalo (Prago)
Petřín

Petřín (Petro-monteto) estas altaĵo sur kies deklivo estis foje vinberĝardenoj. En tempo de Karolo la 4-a ĝi apartenis al la Malgranda Kvartalo kaj estis ĉirkaŭita per la "Malsata muro" (konstruata nur por doni laboron al malsatuloj), parto de la mezepoka urba fortikaĵo. En la jaro 1842 oni fondis sur la tuta deklivo publike alireblan parkon. El Újezd (tramoj n-ro 2, 5, 1, 9, 12) ĝis la supraĵo de l' monto kondukas kablotramo. Tie staras la 60 m alta 'observa turo' el la jaro 1891. En najbareco troviĝas 'preĝejo de Sta Laurencio' (kostel sv. Vavřince), fondita jam en la 12-a jarcento, nun barokigita. Proksime de ĝi estis, en la mezepoko, ekzekutejo. Apude staras 'Kalvaria kapeleto' (1755), kies frontmuron ornamas sgrafitoj de Mikoláš Aleš. Kontraŭe en ligna konstruaĵo oni trovas 'labirinton kaj grandan pentraĵon (dioramo) de fratoj Liebscher kaj V. Bartoněk, kiu prezentas la batalon de la praganoj kontraŭ la svedoj sur la Karola ponto, 1848. Proksime estas 'kapelo de la Tombo de Kristo', barokstila, el la jaro 1732. - En la Roza parko, malantaŭ la "Malsata muro" proksime de la finstacio de la kablohamo troviĝas statuogrupo de J. Mařatka 'La kiso'. Iom pli distance staras la Popola astronomia observejo. Malantaŭ la Roza parko estas "Květnice" (Florejo), kie oni kulturas rarajn alpflorojn. Irante malsupren oni preterpasas tri monumentojn: proksime de la restoracio "Nebozízek" staras 'monumento de la poeto Karel Hynek Mácha', fare de Josef Václav Myslbek (1911), kaj 'statuo de komponisto V. Novák' fare de J. Kodet; en la malsupra parto ĉe Újezd troviĝas 'monumento de Jan Neruda', ĉeĥa poeto kaj ĵurnalisto, skulptaĵo de K. Dvořák (surloke staris jam la Soldat-kazerno de Újezd, kie la poeto naskiĝis).

Monumento al la Viktimoj de Komunismo en Prago troviĝas sube de la monto, proksime al la Malsata muro. Ĝi konsistas el ŝtuparo, sur kiu estas kelkaj bronzaj virfiguroj, la figuroj iom post iom malaperas, kio simbolas la korpan kaj psikan elĉerpiĝon de politikaj malliberuloj. Sur bruna zono trapasanta kelkdekon da metroj legeblas surskribo Viktimoj de komunismo 1948-1989: 205 486 kondamnitaj – 248 ekzekutitaj – 4 500 pereis en prizonoj – 327 pereis landlime – 170 938 civitanoj elmigris.

Vidu ankaŭ 
 Olbram Zoubek

Prago
Parkoj en Ĉeĥio
Montoj en Ĉeĥio
Malgranda Kvartalo (Prago)
Belvederoj en Ĉeĥio
Hradčany (Prago)
Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Vizitindaĵoj en Prago
Placo de Hradčany

Geografio > Eŭropo > Ĉeĥio >Prago > Hradcany > Placo de Hradčany < Turismo

Placo de Hradčany () estas la centro de la samnoma kvartalo, ĉirkaŭita de iamaj nobelpalacoj. En la mezo staras pesta kolono (1726) kun skulptaĵoj de F. M. Brokoff. Je la frontflanko de la pitoreska placo staras la Toskana palaco, konstruita en baroka stilo de J. Bapt. Mathey en la jaroj 1689-1691. Dekstre estas iama monaĥinejo de la Karmelaninoj, frubaroka konstruaĵo el la jaro 1655. Apude troviĝas du palacoj de Schwarzenberg: en la unua, bela renesancstila konstruaĵo el la jaroj 1545-1563, estas instalita nuntempe la armea historia muzeo (Vojenské muzeum), en la dua, angula, rekonstruita en la unua jardeko de la 19-a jarcento, troviĝas hodiaŭ la svisa ambasadejo. Kontraŭflanke staras la Ĉefepiskopa palaco, baze renesancstila, sed kun bela rokoka fasado, estiĝinta dum alikonstruado, kiun faris en la jaroj 1784-1785 arkitekto J. Wirch. Apude troviĝas enirejo de la Sternberg-palaco, interesa barokstila konstruaĵo el jaroj 1698-1730; tie ĉi estas nuntempe instalitaj kolektoj de la Nacia Galerio – malnova arto (nome la famaj verkoj de la ĉeĥaj gotikaj majstroj). Malantaŭe aliĝas al ĝi malgranda, sed ĉarma ĝardeno, publike alirebla; el ĝi oni havas belan rigardon en la Cervan Fosaĵon. - Proksime sur la placo estas la iama Martinic-palaco, renesancstila el la dua duono de la 16-a kaj komenco de la 17-a jarcentoj.

Placoj en Prago
Hradčany (Prago)
Preĝejo Johano Nepomuka (Prago)

La preĝejo de sankta Johano Nepomuka (kostel sv. Jana Nepomuckého) estas romkatolika kirko en la kastela kvartalo centre de Prago, la ĉefurbo de Ĉeĥio. Ĝi inter la jaroj 1720 kaj 1729 estis konstruita en baroka stilo de Kilian Ignaz Dientzenhofer. La internaj freskoj devenas de V. V. Reiner (1728). Apude staras la estinta monaĥinejo de la Ursulaninoj el la mezo de la 18-a jarcento, trakonstruita al armea kazerno en la jaro 1767. Sekve la preĝejo de sankta Johano Nepomuka funkciis kiel armea kirko.

Eksteraj ligiloj 
 informoj pri la kirko en la retejo Hrady.cz 
 informoj pri la kirko en retejo de la ĉeĥa ministerio pri defenco 

Kristanaj preĝejoj en Prago
Preĝejoj sub patroneco de sankta Johano Nepomuka
Romkatolikaj preĝejoj en Ĉeĥio
Konstruaĵoj en Hradčany (Prago)
Kulturaj memorindaĵoj en Prago
Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1720-1729
Aperis en 1729
Pohořelec

Pohořelec - fondita en la jaro 1375 kiel suburbo de Hradčany. En la mezo de la placo staras statuo de sankta Johano Nepomuka el la jaro 1752. La iama Kučera-palaco estas belega rokoka konstruaĵo de arkitekto J. Wirch (1760 kaj 1765). Je la malsupra fino de la placo super Úvoz staras la iama Elisabeta-hospitalo (1664); la tiea Kalvario datiĝas el la jaro 1726.

Kastelo de Prago - Belvedere - Placo de Hradčany - Preĝejo De Sta Johano De Nepomuk - Nova Mondo de Prago - Kapucena Monaĥejo - Loreta Placo - Loreta Strato - Úvoz - Pohořelec - Strahov

Placoj en Prago
Stratoj de Prago
Hradčany (Prago)
Papriko

Papriko estas sekigita pulvorigita frukto de kapsiko, uzata kiel spico kutime ruĝa, bruna aŭ flava. Foje ĝi estas tre akra.

Por fari tian spicon el kapsiko, oni kutime sekigas kaj pulvorigas la frukton (aŭ nur la semojn). Ekzistas akraj kaj malakraj variantoj. Oni ofte uzas paprikon en supoj kaj saŭcoj, kaj aldonitan al viando kaj legomoj.

Papriko kaj kapsiko estas aparte fame multe uzataj en la hungara kuirarto.

Lingva noto 
Pro nacilingva influo, multaj homoj (kaj eĉ vortaroj) uzas "papriko" por kaj la seka spico farita el iuj kapsikoj, kaj la plantoj kaj fruktoj. La Akademio de Esperanto oficiale difinas ilin tiel en 9OA:

kapsik/o. 1 Kreskaĵo, kiu produktas kapsikon 2. (Capsicum.) 2 Verda, ruĝa aŭ flava longforma frukto de kapsiko 1, kun multaj semoj pendantaj interne, uzata kiel legomo kaj kiel spico: akra kapsiko; neakra kapsiko; el kapsiko oni faras paprikon. kapsik/et/o. Malgranda ordinare tre akra kapsiko 2.

paprik/o. Spico (ruĝa, bruna aŭ flava) preparata el sekigita kaj pulvorigita frukto de iuj specoj de kapsiko: hungara papriko; dolĉa papriko; akra papriko.

Vidu ankaŭ
Kapsiko

Spicoj
Kuracplantoj
Petroselo

Petroselo (Petroselinum crispum) estas specio de petroselino (Petroselinum), dujara, spica herbo kun trioble plume dividitaj, plataj aŭ krispaj folioj (krispa petroselo, Petroselinum crispum subsp. crispum). Ĝi estas hejma en Eŭropo kaj Okcidenta Azio, vaste kultivata precipe por aromaj folioj, kelkafoje ankaŭ por tubera radiko (radika petroselo).

En kuirarto ofte uzatas la folioj de tiu palearktisa planto; en ĉi tiu formo oni foje nomas ĝin krispa petroselo. Petroselo fajnigas ĉefe supojn, saŭcojn, salatojn, kuiritajn terpomojn, kazeon, fiŝaĵojn kaj legomaĵojn. Oni enmetu ĝin post la kuirado. Fojfoje petrosela tufo aperas apud la manĝo kiel ornamaĵo.

En iuj regionoj oni kuiras la blankan tuberan radikon, kiu similaspektas al karoto sed havas iom pli fortan guston; en ĉi tiu formo oni foje nomas ĝin radikpetroselo (Petroselinum crispum subsp. tuberosum) estas subspecio de petroselo (Petroselinum crispum) kun dikiĝinta, oblonga kaj pinta pivotradiko.

Piednotoj 

Apiacoj
Palearktisa flaŭro
Spicoj
Pipromento

La pipromento (Mentha × piperita) estas forte bonodora, plurjara, moltiga planto, disvastiĝinta spicaĵo. Ĉar ĝi estas hibrida planto, oni povas reprodukti ĝin nur per vegetativaj metodoj, per la radiko.

Ĝi botanike apartenas al la lamiacoj, la folioj estas tigetaj, helverdaj, la floroj staras en lil-roza grapolo. Ĝia tigo altas 30–90 cm, kvareĝaj, lilecaj. la folioj entenas 2-2,5 % da volatila oleo. La planto estas bezona je lumo, akvo kaj nutromineraloj.

Oni uzas la sekigitan infloreskon kaj la foliojn por bongustigi sukeraĵojn, dolĉaĵojn, trinkaĵojn, salatojn kaj aliajn nutraĵojn. La odoro de la pipremonto estas forta, dolĉeta, ĝia gusto estas komence pika, poste malvarm-sentiga.

La pipromento kreskas origine en Eŭropo kaj Azio, disvastiĝis en norda Ameriko, sur bordoj de rojoj kaj aliaj malsekaj areoj. Oni kultivas ĝin pro ties volatila oleo en Eŭropo, Azio kaj norda Ameriko.

Gravas la subspecioj nigra kaj blanka pipromento por la kultivado. La nigra (angla) pipremento havas lilan tigon, oni kultivas grandaree en Usono. La blanka pipromento havas verdan tigon, oni taksas ties oleon pli fajna kaj pli valora.

Oni ekstrakta la volatilan oleon de la pipromento per akvovapora distilado, el la supergrundaj partoj de la planto.

Oni uzas ties volatilan oleon en granda kvanto en la dolĉaĵa industrio kaj por produktado de maĉgumoj, dentokremoj kaj medikamentoj. La pura pipromenta oleo estas preskaŭ senkolora, entenas en granda proporcio mentolon kaj mentonon.

La volatila oleo de la japana mento (Mentha arvensis var. piperascens) tre diferencas de oleo de la pipromento, sed same entenas grandkvante mentolon.

En la kuirarto uzatas la folioj de la planto. Pipromento fajnigas ĉefe salatojn, saŭcojn, viandaĵojn, dolĉaĵojn, verdan kaj nigran teon, koktelojn kaj likvorojn.

La etera oleo mentolo mortigas bakteriojn, freŝigas la spiron kaj helpas kontraŭ malvarmumoj kaj digestaj problemoj. Ankaŭ en la parfumindustrio la pipromento estas uzata.

Spicoj
Lamiacoj
Patricia Highsmith

La usona verkistino Patricia HIGHSMITH (naskiĝis  en Fort Worth, Teksaso, mortis  en Locarno, Svislando) estas ĉefe konata pro siaj psikologie profundaj krimromanoj. Mondfamon ŝi akiris pro la verko "Strangers on a train", kiu poste plurfoje estis filmigita (interalie tre sukcese de Alfred Hitchcock).

Famaj verkoj 
 Strangers on a train (1950)
 The blunderer (1954)
 The talented Mr. Ripley (1955)
 Deep water (1957)
 The Cry of the Owl (1962)
 Ripley under ground (1970)
 Ripley's game (1974)
 Edith's diary (1977)
 Ripley under water (1991)

Vidu ankaŭ 
 Le Cri du hibou (filmo)

Usonaj verkistoj
Verkistoj de krimromanoj
Verkistinoj
Prezidanto de Meksiko

La Prezidanto de Meksiko estas la ŝtatestro en Meksiko de 1824.

Post la sendependiĝo de Hispanio (27-an de septembro 1821) formiĝis registaro - laŭ la Plano de Iguala - kies membroj estis Agustín De Iturbide, Manuel De La Bárcena, José Isidro Yáñez, Manuel Velázquez De León kaj Juan O'Donojú. La 18-an de majo 1822, la militistoj proklamis imperiestron Agustín de Iturbide, kiu regis ĝis la 31-a de marto, 1823 (la t.n.
Unua Imperio). Post la eksigo de Iturbide la kongreso nomis trion, formitan de Guadalupe Victoria (vera nomo: José Miguel Fernández Y Félix), Nicolás Bravo kaj Pedro Celestino Megrete, kiuj regis ĝis la 10-a de oktobro 1824. Post la validiĝo de la federa konstitucio (la 4-an de oktobro, 1824) komenciĝis la propre dirita sendependa vivo de la lando.

Listo de la prezidantoj

De la Deklaro de la Respubliko ĝis la Dua Imperio

La Dua Imperio 
La 10-an de aprilo, 1864, Maksimiliano de Habsburgo ĵuris kiel imperiestro; la 12-an de junio tiujare li alvenis en Meksikurbon.
Post la perdo de la subteno de Napoleono la 3-a de Francio, Maksimiliano estis venkita de la respublikanaj fortoj, estrataj de Benito Juárez, la 15-an de majo de 1867. La efemera imperiestro estis ekzekutita la 19-an de junio de 1867.

Restarigo de la Respubliko

La registaroj de la konvencio de Aguaskalento 
La 6-an de novembro, 1914, la Konvencio de Revoluciaj Generaloj kaj Guberniestroj, okazigita en la urbo Aguaskalento, malagnoskis la registaron de Venustiano Carranza kaj nomis generalon Eulalio Gutiérrez provizora prezidanto (6 nov 1914 - 16 jan 1915). Lin anstataŭis de Roque González Garza (16 jan 1915-10 jun 1915), kiu siavice estis sekvita de Francisco Lagos Cházaro (10 jun 1915-10 okt 1915). Post malvenko de la armeo de la Konvencio, en la urbo Toluko, la 10-an de oktobro 1915, Lagos Cházaro fuĝis, tiel ke ĉesis la sinsekvo de registaroj starigitaj de la Konvencio de Aguascalientes.

De la Konstitucio de 1917 

 
Meksiko
Palmiro

Palmiro (angle Palmyra Atoll) estas insulo kaj parto de la Usonaj Malgrandaj Insuloj, dependa teritorio de Usono en Oceanio. Geografie ĝi konsideratas parto de Polinezio.

Ĝi estas natur-protektejo, konsistas el ĉirkaŭ 50 insuloj kaj estas ĉirkaŭata de rifo, kiu formas proksimuman ortangulon de 12 oble 4 km.

 Koordinatoj: ĉirkaŭ 5,9° N, 162,1° U.
 Areo: 12 km².
 Loĝantoj: 4-20

Usonaj Malgrandaj Insuloj
Insuloj
Usono
Insuloj en Oceanio
Polinezio
Dependaj teritorioj
Philip José Farmer

Philip José FARMER [FILip ĥoZE FARmar] (naskiĝis  en North Terre Haute en Indianao, mortis ) estis usona verkisto, plej konata pro siaj sciencfikciaj kaj fantastaj romanoj kaj noveloj.

Multe da lia verko temis pri reinterpretado de iamaj personoj el fikcio kaj historio, ekzemple The Other Log of Phileas Fogg (La alia loglibro de Phileas Fogg), en kiu li plenigas la tempotruojn el la Le tour du monde en quatre-vingt jours (Ĉirkaŭ la mondo en okdek tagoj) de Jules Verne per interplaneda milito, aŭ lia romanserio Riverworld (Rivermondo), kiu pritraktas la aventurojn de Richard Francis Burton kaj Mark Twain tra bizara postmorta mondo, kie ĉiun homon iam vivintan revivigis samtempe iu mistera povo.

En ties 2-a volumo The Fabulous Riverboat ("La fabela riverŝipo"), Hermann Göring predikas pacan religion de Eklezio de la Dua Ŝanco pere de Esperanto, komuna lingvo de resurektinta homaro. Samuel Longhorn CLEMENS (Mark Twain) fondas landon nomitan "Parolando".

La verkoj de Farmer ofte enhavis seksumajn temojn: lia kolekto de noveloj Strange Relations (Strangaj rilatoj) estis rimarkinda evento en la historio de seksumado en sciencfikcio.

Eksteraj ligiloj 

 The Official Philip José Farmer Home Page 
 Philip José Farmer – International Bibliography 

Usonaj fantastaj verkistoj
Sciencfikciaj verkistoj