Eisenach

Eisenach  estas urbo en la federacia lando Turingio de Germanio. Ĝis la 1-a de julio 2021 temis pri eksterdistrikta urbo, ekde tiam la urbo apartenas al la distrikto Wartburg.  Ĝi situas borde de la rivero Werra. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Industrio 
En Eisenach oni produktas maŝinojn, tekstilaĵojn, elektronikaĵojn, aŭtojn. Ĝis 1915 estis mondfama Forstista akademio en tiu ĉi urbo.

Vidindaĵoj kaj historio 
La plej konata vidindaĵo estas memkompreneble la kastelo Wartburg. Krome ne neglektu dum vizito la romanikstila Preĝejo Sankta Nikolao, la malfrugotika Georgo-kirko (kie estas statuo de Johann Sebastian Bach) kaj la Kastelo Klemda de 1260.

Vizitindaj estas ankaŭ la Luther-domo kie pasigis Marteno Lutero verŝajne parton de sia junaĝo, la Bach-domo, la Muzeo Reuter-Wagner, la Muzeo en la Dominikana kirko, la Urba kastelo kaj la Teĉambro en la kartuzia ĝardeno. En la urbocentro troviĝas belaj aroj da mezepokaj konstruaĵoj. Teknikemuloj vizitu la aŭtomuzeon Aŭtomobila mondo Eisenach. Pri la iĝo de germana nacia ŝtato en la 19-a jarcento rakontas sur la monteto situanta Monumento de la studentaj korporacioj. En 1817 oni festis la Wartburgfeston. La urbocentra Kastelo Charlottenburg malkonstruiĝis en 1908. Tre gravis iam la Ĉaskastelo Hohe Sonne, ĝis nun elirpunkto migradturisma tre ŝatata.

Jen la kompleta listo de vizitindaj aferoj, historiaĵoj - sed ne nur:

Religiaj aĵoj
Framskeleta preĝejo je Wartha
Kapelo Sankta Klemento
Katerina monaĥejo
Kirko Sankta Anno
Kirko Sankta Elizabeto
Kirko Sankta Georgo
Kirko Sankta Kruco
Kirko Sankta Nikolao

Servoj, ĝardenoj, lagoj
Hellgreven-korto (nuntempe biblioteko)
Hospitalo Sankta Spirito
Kartuzia ĝardeno
Popoldomo Stern
Landa Teatro Eisenach
Lageto de la princoj
Urbodomo de Eisenach

Muzeoj, kasteloj, putoj
Aŭtomobila mondo Eisenach
Azenstacio ĉe Wartburg
Bach-domo
 Ĉaskastelo Hohe Sonne
Elizabetputo ĉe Wartburg
Kastelo Berteroda
Kastelo Fischbach
Kastelo Neuenhof
Luther-domo
Malsupra kastelo (Stedtfeld)
Monumento de la studentaj korporacioj
Wartburg
Muzeo Dominikana kirko
Muzeo Reuter-Wagner
Muzeo Urba kastelo
Palaco Bechtolsheim 
Thüringer Museum Eisenach

Placoj kaj aliaj aferoj
Mallarĝa domo ĉe Johano-placo
Mario-placo kun pereinta Mario-katedralo

Historio kaj socialdemokratia lulilo 
Turingiaj landografoj fondis la urbon en la 12-a jarcento. Estinte ĝis 1498 rezidejo de negrava grafolando, Eisenach inter 1596 kaj 1741 plurfoje por pli longa daŭro funkciis kiel rezidloko de la dinastio Wettin. Poste la urbo ekregatis de la domo de Saksio-Weimar. Karitate gravis la Diakonisejo de Eisenach.

En 1869 August Bebel kaj Wilhelm Liebknecht fondis tie ĉi la partion Sozialdemokratische Arbeiterpartei (SDAP).

La partoj de la urbo 

Zu Eisenach gehören die Ortsteile
 Berteroda, kun la Kastelo Berteroda
 Hötzelsroda
 Madelungen
 Neuenhof-Hörschel
 Neukirchen
 Stedtfeld, kun la Malsupra kastelo
 Stockhausen
 Stregda
 Wartha-Göringen

Tiuj komunumopartoj posedas proprajn lokokonstituciojn. Neuenhof kaj Hörschel, kaj Wartha kaj Göringen estas kunigitaj al po unu loko.

Partneraj urboj 
  Marburg, Germanio ekde 1988
  Sedan, Francio ekde 1991
  Waverly, Usono ekde 1992
  Skanderborg, Danio ekde 1993
  Mahiljou, Belarusio ekde 1996

Homoj rilataj al la urbo 
 Christian Franz Paullini
 Christian Friedrich Schnauß, politikisto
 Eleonore Heerwart, infanĝardenteoriistino
 Ernst Abbe
 Friedrich Lienhard, verkisto 
 Friedrich Preller la Maljuna, pentristo
 Gottlob König, forstscienculo
 Harry Lange
 Hermann Trebelius

 Hermann Wislicenus, pentristo
 Hugo Flintzer, pentristo kaj ilustristo
 Johann Sebastian Bach
 Johannes Rothe, historiisto
 Ludwig Pfeiffer, kuracisto

Eksterdistriktaj urboj de Turingio
Urboj de Turingio