Fazanedoj

Fazanedoj estas familio de birda klaso el la ordo kokoformaj birdoj, kiu havas 46 genrojn kaj 170 – 180 speciojn.

La Fazanedoj estas familio de birdoj kiuj konsistas el fazanoj kaj perdrikoj, inklude la kokojn (inklude la hejmkokojn), la malnovmondajn koturnojn, la frankolinojn, la lofoforojn kaj la pavojn. La familio estas granda, kaj enhavas el 38 al 46 genrojn depende de la fakuloj kaj el 138 al 180 speciojn. La familio estas foje disigita ĉefe en du subfamilioj, nome la Fazanenoj, kiu enhavas 49 speciojn de fazanoj, kaj la Perdrikenoj, kiu enhavas la 106 restantajn speciojn. Foje oni konsideras ankaŭ aliajn aldonajn familiojn kaj birdojn kiel apartenantaj al tiu familio; tiele la American Ornithologists' Union inkludas la Tetraonedojn (la urogaloj), Numidedojn (numidoj), kaj la Meleagredojn (meleagroj) en Fazanedoj kiel subfamilioj.

Disvastiĝo 
Fazanedoj estas disvastiĝantaj en la tuta mondo, escepte de Sudameriko, Antarktio kaj Novzelando.

La fazanoj kaj ties samfamilianoj vivas kiel familio de la Malnova Mondo (escepte la eblaj membroj de la meleagroj), kun distribudo kiu inkludas plej parton de Eŭropo kaj Azio (escepte malproksiman nordon), la tutan Afrikon escepte la plej sekajn dezertojn kaj en multe de orienta Aŭstralio kaj (iam) Novzelando. La plej granda diverseco de specioj estas en Sudorienta Azio kaj Afriko. Inter fazanoj, kun la escepto de la Afropavo, la distribuado estas tute limigita al Azio; la Perdrikenoj havas multe pli disvastigatan distribudon. En sia teritorio ili okupas preskaŭ ĉiun ajn disponeblan habitaton escepte la borealajn arbarojn kaj la tundron.

La familio estas ĝenerale de loĝantaj birdoj, kvankam kelkaj koturnoj entreprenas longajn migradojn. Kelkaj specioj de tiu familio estis amplekse enmetitaj en la tuta mondo, ĉefe la fazanoj kiuj estis enmetitaj en Eŭropon, Aŭstralion kaj Amerikon. Populacioj de pavoj kaj kokoj devenaj el fuĝoj el kaptiveco iĝis en diversaj lokoj sovaĝiĝaj.

Aspekto 

Fazanedoj estas surteremaj, surgrunde vivantaj specioj. Ili estas variaj laŭ grando kaj gamas el 43 g, en la kazo de la Blubrusta koturno, al 6 kg en la kazo de la Barata pavo. Estas ĝenerale seksa dimorfismo laŭ grando, ĉar maskloj kutime estas pli grandaj ol inoj. Ili estas ĝenerale diketaj, kun largxaj relative mallongaj flugiloj kaj fortaj kruroj. Multaj havas spronojn en siaj kruroj, karakteroj kunhavata kun la numidoj kaj la meleagroj, sed ne kun aliaj kokoformaj birdoj. La beko estas mallongaj kaj ĝenerale fortaj, ĉefe ĉe la specioj kiuj elfosas por akiri manĝon. Maskloj de la plej grandaj specioj ofte havas brilkoloran plumaron same kiel vizaĝajn ornamaĵojn kiaj bridoj aŭ krestoj.

Kutimaro 
La fazanoj kaj perdrikoj havas varian dieton, kun manĝo kiu gamas el pure vegetaĵara dieto de semoj, folioj, fruktoj, tubers kaj radikoj, al malgrandaj animaloj inklude insektoj, insektolarvoj kaj eĉ malgrandaj reptilioj. Plej parto de specioj ĉu specialiĝas en manĝo de plantamaterialo aŭ estas predantaj, kvankam la idoj de plej parto de specioj estas insektovoraj.

Krom la variado en dieto estas konsiderinda kvanto de variado en reproduktaj strategion inter la Fazanedoj. Kompare kun birdoj ĝenerale estas granda nombro de specioj kiun ne engaĝiĝas en monogamio (la tipa reprodukta sistemo de plej parto de birdoj). La frankolinoj de Afriko kaj kelkaj perdrikoj estas klare monogamaj, sed poligamio estis konstatita ĉe fazanoj, kokoj, kaj kelkaj koturnoj, dum la reprodukta pariĝoceremonio de pavoj estis komparata kun tiu de masklaro. Nestumado kutime okazas surgrunde; nur la tragopanoj nestumas pli alte sur stumpoj de arbustoj. Nestoj povas varii el amasoj de vegetaĵaro al simplaj grataĵoj engrundaj. La inoj povas demeti ĝis 18 ovojn en la nesto, kvankam 7-12 estas pli kutima nombro, kun pli malgrandaj nombroj ĉe tropikaj specioj. Kovado estas preskaŭ ĉiam farat nur de la ino, kaj daŭras 14–30 tagojn depende de la specio.

Rilatoj kun homoj 
Kelkaj specioj de fazanoj kaj perdrikoj estas tre gravaj por homoj. La Bankiva koko de Sudorienta Azio estas la natura praulo de la hejmigita hejmkoko, la plej grava birdo en agrikulturo (Birdobredado). La Komuna fazano, kelkaj perdrikoj kaj koturnoj kaj kelkaj frankolinoj estis amplekse enmetitaj kaj administrataj kiel ĉasbirdoj. Kelkaj specioj estas minacataj pro homa agado.

Subfamilioj kaj genroj 
Oni distingas du subfamiliojn kaj ĉirkaŭ 155 speciojn:

Subfamilio Meleagrenoj 

 Komuna meleagro, Meleagris gallopavo
 Jukatana meleagro, Meleagris ocellata

Subfamilio Perdrikenoj 
 Genro Lerwa
 Neĝoperdriko, Lerwa lerwa
 Genro Tetraophasis
 Veroksa perdriko, Tetraophasis obscurus
 Seĉenia perdriko, Tetraophasis szechenyii
 Genro Alectoris
 Araba perdriko, Alectoris melanocephala
 Ruĝecstria perdriko, Alectoris magna
 Rokperdriko, Alectoris graeca
 Ĉukaro, Alectoris chukar
 Filbia perdriko, Alectoris philbyi
 Berbera perdriko, Alectoris barbara
 Ruĝa perdriko, Alectoris rufa
 Genro Ammoperdix
 Mezorienta perdriko, Ammoperdix griseogularis
 Sabloperdriko, Ammoperdix heyi
 Genro Perdix
 Griza perdriko, Ordinara perdriko aŭ simple Perdriko, Perdix perdix
 Daŭria perdriko, Perdix daurica
 Tibeta perdriko, Perdix hodgsoniae
 Genro Rhizothera
 Longbeka perdriko, Rhizothera longirostris
 Genro Margaroperdix
 Madagaskara perdriko, Margaroperdix madagascarensis
 Genro Melanoperdix
 Nigra perdriko, Melanoperdix nigra
 Genro Xenoperdix
 Rubehoperdriko, Xenoperdix obscuratus
 Udzungŭa perdriko, Xenoperdix udzungwensis
 Genro Arborophila, la arbofiloj (19 specioj)
 Genro Caloperdix
 Rustoperdriko, Caloperdix oculea
 Genro Haematortyx
 Ruĝkapa perdriko, Haematortyx sanguiniceps
 Genro Rollulus
 Rulperdriko, Rollulus roulroul
 Genro Ptilopachus
 Ŝtonperdriko, Ptilopachus petrosus
 Genro Bambusicola (2 specioj)

Subfamilio Fazanenoj 

 Sanga fazano (genro Ithaginis)
 Sanga fazano, (I. cruentus)
 Koklass (genro Pucrasia)
 Koklass-fazano, (P. macrolopha)
 Kokofazanoj (genro Lophura)
 Kalifazano, (L. leucomelanos)
 Blankakresta kalifazano, (L. l. hamiltoni)
 Nepala kalifazano, (L. l. leucomelanos)
 Nigradorsa kalifazano, (L. l. melanota)
 Nigra kalifazano, (L. l. moffitti)
 Nigrabrusta kalifazano, (L. l. lathami)
 Vilhelma kalifazano, (L. l. williamsi)
 Oatesa kalifazano, (L. l. oatesi)
 Kraŭfurda kalifazano, (L. l. crawfurdi)
 Linia kalifazano, (L. l. lineata)
 Arĝenta fazano, (L. nycthemera)
 Imperia fazano, (L. imperialis)
 Eduarda fazano, (L. edwardsi)
 Blua fazano, (L. swinhoii)
 Salvadoria fazano, (L. inornata)
 Ruĝokula fazano, (L. erythrophthalma)
 Malaja ruĝokula fazano, (L. e. erythrophthalma)
 Bornea ruĝokula fazano, (L. e. pyronota)
 Krestofazano, (L. ignita)
 Malgranda bornea krestofazano, (L. i. ignita)
 Granda bornea krestofazano, (L. i. nobilis)
 Viejlota krestofazano, (L. i. rufa)
 Delakura krestofazano, (L. i. macartneyi)
 Siama fazano, (L. diardi)
 Bridofazano, (L. bulweri)
 Orelfazanoj (genro Crossoptilon)
 Blanka fazano, (C. crossoptilon)
 Bruna fazano, (C. mantchuricum)
 Blua orelfazano, (C. auritum)
 Valiĉa fazano (genro Catreus)
 Valiĉa fazano, (C. wallichi)
 Longvostaj fazanoj (genro Syrmaticus)
 Longvosta fazano, (S. reevesi)
 Blankkola longvosta fazano, (S. ellioti)
 Nigrakola longvosta fazano, (S. humiae)
 Nigra longvosta fazano, (S. mikado)
 Kuprofazano, (S. soemmerringi)
 Tipaj fazanoj (genro Phasianus)
 Verda fazano (P. versicolor)
 Komuna fazano, (P. colchicus)
 Kaŭkazaj fazanoj, grupo Phasianus colchicus colchicus
 Blankaflugilaj fazanoj, grupo Phasianus colchicus chrysomelas/principalis
 Fazano Princo de Kimrio, Phasianus colchicus principalis
 Mongoliaj ringokolaj fazanoj aŭ Blankaflugilaj ringokolaj fazanoj, grupo Phasianus colchicus mongolicus
 Tarimaj fazanoj, grupo Phasianus colchicus tarimensis
 Ĉinaj ringokolaj fazanoj, grupo Phasianus colchicus torquatus
 Tajvana fazano, Phasianus colchicus formosanus
 Oraj fazanoj (genro Chrysolophus)
 Ora fazano, (C. pictus)
 Blankventra fazano, (C. amherstiae)
 Pavofazanoj (genro Polyplectron)
 Bronzvosta pavofazano, (P. chalcurum)
 Monta pavofazano, (P. inopinatum)
 Germajna pavofazano, (P. germaini)
 Griza pavofazano (P. bicalcaratum)
 Hajnana pavofazano, Polyplectron katsumatae
 Malaja pavofazano, (P. malacense)
 Bornea pavofazano, (P. schleiermacheri)
 Palavana pavofazano, (P. emphanum)
 Krestargusa fazano (genro Rheinartia)
 Krestargusa fazano, (R. ocellata)
 Argusfazanoj (genro Argusianus)
 Argusfazano, (A. argus)
 Duoblastria argusfazano, (Argusianus bipunctatus )

Aliaj fazanenoj 

 Tragopanoj, (genro Tragopan)
 Nigrakapa tragopano Tragopan melanocephalus
 Karmezina tragopano Tragopan satyra
 Grizabdomena tragopano Tragopan blythii
 Ĉina tragopano Tragopan temminckii
 Flavabdomena tragopano Tragopan caboti
 Lofoforoj aŭ Monaloj, (genro Lophophorus)
 Himalaja monalo Lophophorus impejanus
 Blankmakula monalo Lophophorus sclateri
 Verdvosta monalo Lophophorus lhuysii
 Tipaj kokoj, (genro Gallus)
 Bankiva koko Gallus gallus
 Srilanka koko, Gallus lafayetii
 Griza koko, Gallus sonneratii
 Verda koko, Gallus varius
 Tipaj pavoj de la genro Pavo
 Barata pavo Pavo cristatus
 Verda pavo Pavo muticus
 Genro Afropavo
 Konga pavo, Afropavo congensis
 Genro Tetraogallus Neĝokokoj
 Kaŭkaza neĝokoko, Tetraogallus caucasicus 
 Kaspia neĝokoko, Tetraogallus caspius
 Tibeta neĝokoko, Tetraogallus tibetanus
 Altaja neĝokoko, Tetraogallus altaicus
 Himalaja neĝokoko, Tetraogallus himalayensis
 Genro Francolinus Frankolino
 Grupo Francolinus (sensu stricto):
 Nigra frankolino, Francolinus francolinus, Hinde: काला िततर
 Bunta frankolino, Francolinus pictus
 Perlofrankolino, Francolinus pintadeanus
 Griza frankolino aŭ Blanka frankolino, Francolinus pondicerianus, Hinde: सफ़ेद िततर
 Gorĝomakula frankolino, Francolinus gularis
 Grupo Peliperdix:
 Kokia frankolino, Francolinus coqui
 Blankagorĝa frankolino, Francolinus albogularis
 Ŝlegela frankolino, Francolinus schlegelii
 Lathama frankolino, Francolinus lathami
 Grupo Dendroperdix:
 Krestofrankolino, Francolinus sephaena
 Grupo Scleroptila:
 Ringokola frankolino, Francolinus streptophorus
 Finŝa frankolino, Francolinus finschi
 Levajanta frankolino, Francolinus levaillantii
 Sudafrika frankolino, Francolinus africanus
 Orientafrika frankolino, Francolinus psilolaemus
 Ŝelia frankolino, Francolinus shelleyi
 Levajanteca frankolino, Francolinus levaillantoides
 Grupo Pternistis ("Spronkokoj"):
 Skvama frankolino, Francolinus squamatus
 Ahanta frankolino, Francolinus ahantensis
 Grizastria frankolino, Francolinus griseostriatus
 Hartlaŭba frankolino, Francolinus hartlaubi
 Duspura frankolino, Francolinus bicalcaratus
 Heŭglina frankolino, Francolinus icterorhynchus
 Klapertona frankolino, Francolinus clappertoni
 Harvuda frankolino, Francolinus harwoodi
 Ruĝbeka frankolino, Francolinus adspersus
 Kablanda frankolino, Francolinus capensis
 Natala frankolino, Francolinus natalensis
 Hildebranda frankolino, Francolinus hildebrandti
 Flavkola frankolino, Francolinus leucoscepus
 Grizbrusta frankolino, Francolinus rufopictus
 Ruĝkola frankolino, Francolinus afer
 Sŭainsona frankolino, Francolinus swainsonii
 Jaksona frankolino, Francolinus jacksoni
 Konga frankolino, Francolinus nobilis
 Kameruna frankolino, Francolinus camerunensis
 Svierstra frankolino, Francolinus swierstrai
 Brunnuka frankolino, Francolinus castaneicollis
 Erkela frankolino, Francolinus erckelii
 Ĝibutia frankolino, Francolinus ochropectus
 Grupo Ptilopachus (inkludas ankaŭ la specion de la Ŝtonperdriko; ne rilata al veraj frankolinoj/spurkokoj):
 Nahana frankolino, Francolinus nahani
 Genro Galloperdix aŭ Spronkokoj
 Ruĝeca spronkoko, Galloperdix spadicea
 Bunta spronkoko, Galloperdix lunulata
 Srilanka spronkoko, Galloperdix bicalcarata
 Genro Coturnix
 Japana koturno, Coturnix japonica
 Komuna koturno, Coturnix coturnix
 Arlekena koturno, Coturnix delegorguei
 Nigrabrusta koturno, Coturnix coromandelica
 Aŭstralia koturno, Coturnix pectoralis
 Novzelanda koturno, Coturnix novaezelandiae - formortinta (1875)
 Bruna koturno, Coturnix ypsilophora
 Ĉina koturno, Coturnix chinensis
 Afrika koturno, Coturnix adansonii
 Kanaria koturno, Coturnix gomerae - prahistoria
 Genro Anurophasis
 Sudirmana koturno, Anurophasis monorthonyx
 Genro Perdicula
 Arbustara koturno, Perdicula asiatica
 Rokarbustara koturno, Perdicula argoondah
 Ruĝbeka koturno, Perdicula erythrorhyncha
 Manipura koturno, Perdicula manipurensis
 Genro Ophrysia
 Brova koturno aŭ Himalaja koturno, Ophrysia superciliosa (Draste Endanĝerita/Formortinta)
 Tetraophasis abscurus
 Tetraophasis szechenyii

Notoj 

 
Kokoformaj