alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Embriologija

Embriologija je znanost koja se bavi proučavanjem zametaka (embrija) i njihovog razvoja. Dio je razvojne biologije.

Oblikovanje i razvoj zametka naziva se embriogeneza. To je znanstvena disciplina unutar biologije, koja istražuje rast i razvoj složenog animalnog organizma i to pomoću tri osnovna procesa: rasta, diferencijacije i morfogeneze.

Embriologija je grana biologije koja istražuje morfološke i funkcionalne osobine najranijih stupnjeva individualnog razvoja počevši od oplodnje jajne stanice pa sve do napuštanja ekstraembrionalnih omotača tj. do leženja odnosno porođaja. Začećem nastaje oplođeno jajašce koje ima 46 kromosoma, 23 od oca i 23 od majke. Ta stanica sadrži složen genetski nacrt svake pojedinosti poput spola, visine, boje kože itd. Na DNK zapisane su sve potrebne genetske informacije. Njih ima jako puno, toliko koliko bi stalo u pet setova Enciklopedije Britannice. Jako mnogo podataka zapisano je u jako minijaturnom obliku. Kada bi se na jedno mjesto skupili svi genetski podaci s DNA 5 milijardi ljudi na Zemlji, oni bili veličine dvije tablete. 

Ljudski embrij nije zrelo ljudsko biće, ali je ljudsko biće ili kompletno biće koje pripada ljudskoj vrsti. Embrij se od početka svoga postojana razlikuje od bilo koje majčine ili očeve stanice i raste slijedeći vlastiti put razvitka, upravljan samim sobom, prema vlastitom preživljavanaju i vlastitoj zrelosti. Embrij je ljudski, jer posjeduje genetičku konstituciju svojstvenu ljudskim bićima. Potpuno je programiran i aktivno predisponiran, da se razvije do zrelosti u ljudsko biće što će i postići, ako ne bude ometan bolešću, nasiljem ili neprijateljskim djelovanjem.  Ljudski embrij ima pravo na ljudsko dostojanstvo i ljudska prava od kojih je prvo pravo na život. 

U širem smislu ovo razdoblje razvoja jedne jedinke poznat je pod nazivom embrionalno razdoblje razvoja. Tijekom ovog razdoblja nastaje čitav niz složenih biokemijskih, morfoloških i funkcionalnih procesa tijekom kojih se diferenciraju nove vrste stanica, stvaraju klicini listovi, a od njih pojedini sustavi organa. Daljnji proces razvoja karakteriziraju se diferenciranjem ostalih sustava organa i rastom. Ovo razdoblje naziva se embrionalno razdoblje, a plod se u ovoj fazi naziva embrij. Nakon toga dolazi fetalno razdoblje razvoja i od tada se embrion naziva fetus. Tijekom ovog razdoblja većina dijelova tijela dobiva konačan izgled i položaj.

Zadatak embriologije je, da omogući razumijevanje pojedinih organa i tkiva od oplodnje jajne stanice-zigote do stvaranja višestanično organizma odgovarajuće vrste.

Embriologija ima nekoliko faza: prva i najduža je deskriptivna embriologija, druga je kauzalna embriologija, a treća biologija razvoja filogenija proces razvoja biljnih i životinjskih vrsta, rodova, familija-obitelji i klasa te njihovog postanka do danas.

Ontogenija uključuje sve promjene koje se odigravaju tijekom individualnog razvoja započevši od nastajanja spolnih stanica u roditeljskoj generaciji pa do smrti jedinke. Međutim ovaj proces se može razmatrati kao skup faza koji se međusobno razlikuju u stupnju morfološke složenosti.

Vidi još 

 Prenatalni razvoj čovjeka

Eksterni linkovi 

Embriologija
Pacifički obruč

Pacifički obruč je politički i ekonomski termin kojim se označavaju zemlje smještene na rubovima Tihog oceana i brojne otočne države u regiji. Najvažniji trgovinski i kulturni grad Pacifičkog obruča je Tokyo. Ostala važna središta su Shanghai, Hong Kong, Singapur, Kuala Lumpur, Seoul, Los Angeles, San Francisco, Seattle, Vancouver i Sydney. Honolulu je sjedište raznih međuvaldinih i nevladinih organizacija Pacifičkog obruča uključujući East-West Center i RIMPAC.

Regija pruža veliku raznolikost — ekonomski dinamizam Hong Konga, Tajvana i Singapura, vrhunska tehnologija Japana, Koreje i zapadnih Sjedinjenih Država, prirodna bogatstva Australije, Kanade, Filipina i ruskog Dalekog istoka, ljudski reursi Kine i Indonezije, poljoprivredna produktivnost Čilea, Novog Zelanda, Filipina i Sjedinjenih Država.

Neki teoretičari smatraju da bi se, relativnim opadanjem starih središta industrijalizma u Evropi i istočnoj Sjevernoj Americi, središte svjetske ekonomske aktivnosti moglo preusmjeriti na Pacifički obruč.

Povezano 
 Azijsko-pacifička ekonomska suradnja (APEC)
 Tihooceansko stoljeće
 Glavni gradovi Pacifičkog obruča (Glavni i ostali gradovi u Pacifičkom obruču)
 Tihooceanski vatreni prsten

Vanjske veze 

 Učenje o Pacifičkom obruču 

Regije Azije
Regije Južne Amerike
Regije Sjeverne Amerike
Regije Oceanije
Tihi ocean
Geopolitika
Australazija

Australazija je područje koje uključuje Australiju, Novi Zeland, Novu Gvineju, te mnoge okolne otočiće od kojih se većina nalazi u istočnom dijelu Indonezije. Charles de Brosses je u svojem djelu Histoire des navigations aux terres australes (1756) skovao riječ Australazija prema latinskim riječima koje znače "južno od Azije" i diferencirao je područje Australazije od Polinezije i jugoistočnog Pacifika (Magellanica). Australazija se ponekad koristi kao zaseban termin za Australiju i Novi Zeland zbog nedostatka druge riječi koja bi bila ograničena na te dvije zemlje.

Iz političke i kulturne perspektive riječ ima malenu uporabu iako su Australija i Novi Zeland relativno bogate, pretežno anglofone zemlje i u mnogo čemu dijele malo zajedničkoga s ostalim državama u području. Termin je nepopularan na Novom Zelandu jer u nazivu ističe Australiju i značajno implicira da je regija dio Azije. Umjesto njega se preferira termin Oceanija, koja ima različito značenje, a mnogi Novozelanđani često smatraju da Australija ne čini dio Oceanije.

Sa stajališta biologije, pak, Australazija je posebna regija sa zajedničkom evolucijskom poviješću i mnogim jedinstvenim biljkama i životinjama od kojih su neke zajedničke za čitavo područje, dok su ostale specifične za određene dijelove ali ipak dijele zajedničke pretke.

Biološku razdjelnu liniju s Azijom čini Wallaceova linija koja predstavlja granicu dviju kontinentalnih ploča. Sulawesi i Lombok leže na istočnoj, australoazijskoj strani linije, dok se Borneo i Bali nalaze na zapadnoj, azijskoj strani.

U prošlosti se Australazija koristila kao naziv za udruženi australski i novozelandski tim. Primjeri uključuju tenis između 1905. i 1913. godine kada su Australija i Novi Zeland udružili svoje najbolje igrače u natjecanju na međunarodnom turniru Davis Cup i olimpijskim igrama 1908. i 1912.

Više informacija 
 Sundaland
 Oceanija
 Australija-Nova Gvineja
 Australija (kontinent)
 Australazijska ekozona
 Euroazija
 Afroazijski
 Austroazija

Regije Azije
Regije Oceanije
Anadolija

Anadolija ili Anatolija (turski: Anadolu, na modernom grčkom: Ανατολία [Anatolía], od Ἀνατολή, [Anatolḗ, moderno Anatolí]), je pokrajina u zapadnoj Aziji, odnosno na istočnom Sredozemlju. Ovu pokrajinu često poistovjećuju sa Malom Azijom, iako je Anadolija unutarnjost poluotoka Male Azije. 

U prijevodu bi značilo "izlaz Sunca" ili "Istok" (usporedi sa Orijentom i Levantom). Po turskoj pučkoj etimologiji krivo povezivano sa Anadolu, u smislu ana ("mati") i dolu ("punjeno"). 

Zbog svojeg strateškog smještaja na spoju Azije i Evrope, Anadolija je bila kolijevkom nekoliko ranih civilizacija još iz pretpovijesnog doba. Primjeri istih su naselbine iz mlađeg kamenog doba kao što su Catal Höyük , Cayönü, Nevali Cori, Hacilar, Göbekli Tepe i Mersin. Slavno povijesno naselje Troja je nastalo u mlađem kamenom dobu i nastavilo je postojati do u željezno doba. 

 
Geografija Turske
Regije Azije
Jugozapadna Azija

Jugozapadna Azija je subregija Azije koja obuhvaća njezin jugozapadni dio. Termin zapadna Azija obično se koristi u pisanju o arheologiji i kasnoj prapovijesti regije. Za razliku od Bliskog istoka koji je nejasno definirana regija i koji općenito uključuje afričku državu Egipat, zapadna Azija je čisto geografski termin koji obuhvaća jugozapadni kraj Azije.

Jugozapadna Azija se djelomično podudara s tradicionalnim europskim nazivima Bliski istok i Srednji istok, koji opisuju geografski položaj regije u odnosu na Europu radije nego vlastiti položaj unutar Aziji. Međunarodne organizacije (posebice UN), te afričke i azijske zemlje preferiraju uporabu termina zapadna Azija umjesto Srednji istok zbog percipiranog eurocentrizma ovog povijesnog termina. U okviru kulturne i političke geografije Srednji istok ponekad obuhvaća sjevernoafričke zemlje poput Egipta. Iz sličnih se razloga regiji pripajaju Afganistan, srednja Azija i/ili Pakistan.

Ujedinjeni narodi u svojoj definiciji zapadnoazijske subregije također uključuju Armeniju, Azerbajdžan i Gruziju, iako se nalaze na Kavkazu koji razdvaja Aziju i Europu. Navedene tri zemlje također imaju sociopolitičke veze s Europom. Nasuprot tome Ujedinjeni narodi pridružuju Iran južnoj Aziji, a Egipat sjevernoj Africi.

Azijski dio Arapskog svijeta (uključujući Arabiju) naziva se na arapskom Mašrek.

Vidite kontinent i transkontinentalna zemlja za sljedeće definicije

Teritorije 
Jugozapadna Azija se sastoji od sljedećih zemalja:
 Armenija
 Bahrein
 Cipar
 Irak
 Iran
 Izrael
 Jemen
 Jordan
 Katar
 Kuvajt
 Libanon
 Oman
 Pojas Gaze
 Saudijska Arabija
 Sinaj (istočni Egipat)
 Sirija
 Turska
 Ujedinjeni Arapski Emirati
 Zapadna Obala

Granice jugozapadne Azije ponekad se proširuju, pa obuhvaćaju:
 Afganistan
 Azerbajdžan
 Gruzija
 čitav Egipat
 granični dijelovi srednje i južne Azije

Anatolija, Arabija, Kavkazija, Levant i Mezopotamija su subregije jugozapadne Azije.

Ostale subregije Azije 
 Istočna Azija
 Jugoistočna Azija
 Južna Azija (Indijski potkontinent)
 Srednja Azija
 Sjeverna Azija (Sibir)
 Sjeverna Euroazija (prostire se na Europu)
 Srednja Euroazija (prostire se na Europu)

Više informacija 
 Stanovništvo i površina azijskih zemalja
 Srednji istok
 Bliski istok
 Mašrek

Regije Azije
Indijski potkontinent

Indijski potkontinent se može smatrati velikim poluostrvom Azije, koje se se u obliku trougla prostire duboko na jug ka Indijskom okeanu. Potkontinentom se naziva zbog toga što je nekada bio sastavni deo Gondvane, koji se odvojio i spojio sa Azijom. Većinu ovog potkontinenta zauzima visoravan Dekan, visine oko 500 metara. Na severu ove visoravi je planina Vinđa, a na istoku i zapadu su planine Istočni i Zapadni Gati. Zapadni Gati doistižu visinu od 2.700 metara nadmorske visine. Na krajnjem jugu poluostrva je rt Komorin. Na zapadu, obala prema Arapskom moru obuhvata obalu Konkani i Malabarsku obalu. Na istoku je Bengalski zaliv.

Povezano 
 Južna Azija

Poluotoci u Aziji
Poluotoci Indijskog oceana
Južna Azija
Daleki istok

Daleki istok je naziv za istočnoazijske zemlje uz Tihi ocean. Često obuhvaća istočnu i jugoistočnu Aziju zajedno, a ponekad i najistočnije teritorije Rusije, tj. Ruski Daleki istok i zapadnu tihooceansku regiju.

Daleki istok se ponekad koristi kao sinonim za istočnu Aziju, pa se može definirati u geografskim ili kulturnim terminima koji uključuju povijesnu Kinu (isključivši Tibet i Xinjiang), Japan, Tajvan, Koreju i Vijetnam. Ipak on također obuhvaća države i kulture jugoistočne Azije poput Kambodže, Malezije, Mianmara, Tajlanda, Indonezije i Filipina.

Ovaj je naziv populariziran tijekom razdoblja britanske kolonizacije zemalja koje su se nalazile istočno od Britanske Indije. Prije Prvog svjetskog rata Bliski istok se odnosio na relativno obližnje zemlje Otomanskog Carstva, Srednji istok na južnu i srednju Aziju, a Daleki istok na zemlje duž zapadnog dijela Tihog oceana. Mnogi europski jezici imaju slične termine za Daleki istok poput engleskog Far East, francuskog Extrême-Orient, njemačkog Ferner Osten, talijanskog Estremo oriente i nizozemskog Verre Oosten.

U orijentalističkoj uporabi Daleki istok ima prizvuk kulturnog i geografskog rastavljanja, egzotičnost zbog velike udaljenosti. Daleki istok se primjerice nikada ne odnosi na kulturno zapadne nacije Australije i Novog Zelanda, koje leže čak istočnije od Europe nego velik dio istočne Azije. Daleki istok je u tom smislu usporediv s terminima poput Orijenta, što znači istok, Istočnog svijeta ili jednostavno Istoka.

Nakon Drugog svjetskog rata osnovan je Međunarodni vojni sud za Daleki istok na kojem su pokrenuti sudski procesi protiv japanskih ratnih zločinaca.

Uporaba naziva Daleki istok postala je u Zapadnom svijetu ograničena zbog svoga eurocentrizma i asocijacije s europskim imperijalizmom u Aziji. Precizniji termini istočna i jugoistočna Azija ili opsežniji termini poput Pacifičkog obruča preferiraju se kulturnim i ekonomskim studijama. Regionalni rast dao je novo značenje terminu, pa se on sada shvaća kao Daleki istok svijeta (tj. najistočnije kontinentsko kopno na istočnoj hemisferi) radije nego Daleki istok Europe. Mnoga komercijalna poduzeća i institucije koriste u svojem nazivu "Daleki istok" poput Dalekoistočnog nacionalnog sveučilišta u Vladivostoku, Dalekoistočnog sveučilišta u Manili, Dalekoistočnog sveučilišta u Južnoj Koreji, te hongkonških novina Far Eastern Economic Review.

U Ruskoj Federaciji termin "Daleki istok" (ruski: дальний восток) obično označava samo istočne regije zemlje (najčešće Vladivostok i Habarovsk), dok se termin "istočna Azija" koristi u opisivanju stranih zemalja u regiji.

Zemlje 
Dalekoistočne zemlje, odnosno zemlje koje leže na Dalekom Istoku su:
  (dio)
  (dio)
  (dio)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

prema geografskim odlikama i\ili položaju, Dalekom Istoku ne pripadaju, ali se u Daleki Istok se ponekad svrstavaju i:

Literatura 
 Ankerl, Guy (2000). Coexisting Contemporary Civilizations: Arabo-Muslim, Bharati, Chinese, and Western. Geneva: INU Press. .
 Whitaker, Brian (February 23, 2004). "From Turkey to Tibet". The Guardian.

Regije Azije
Evrocentrizam
Istočna Azija

Istočna Azija je pod regija
Azije koja se može definirati ili u geografskim ili u kulturnim terminima. U geografskom smislu pokriva oko 6,640,000 km² ili 15% azijskog kontinenta. U kulturnom smislu obuhvaća društva koja pripadaju kineskoj kulturnoj sferi, pokazujući snažni povijesni utjecaj klasičnog kineskog jezika (uključujući tradicionalno pismo), konfucijanizma i neokonfucijanizma, mahayana budizma i daoizma. Ova kombinacija jezika, političke filozofije i religije preklapa se s geografskim određenjem istočne Azije.

Istočna Azija je moderan termin za tradicionalni europski naziv Daleki istok, koji opisuje geografski položaj regije u odnosu na Europu radije nego svoj položaj unutar Azije.

Sljedeće zemlje su smještene u geografskoj istočnoj Aziji:
 Narodna Republika Kina (uključujući Hong Kong i Macau)
 Republika Kina (Tajvan) (vidi politički status Tajvana)
 Demokratska Republika Koreja (Sjeverna Koreja)
 Republika Koreja (Južna Koreja)
 Japan
 Mongolija

Sljedeće narode ili društva obuhvaća kulturna istočna Azija:
 Kinesko društvo (koje bi također uključivalo raspršene kineske regije Hong Kong, Tajvan, Macau, te Singapur zbog svoje velike kineske populacije)
 Japansko društvo
 Korejsko društvo
 Mongolsko društvo
 Vijetnamsko društvo

Sljedeće zemlje ili regije ponekad se smatraju dijelom istočne Azije. Glavni razlog neslaganja o tom pitanju jest razlika između kulturne i geografske definicije "istočne Azije". Politička perspektiva je također važan čimbenik.
 Dijelovi Kine koji povijesno nisu han kineski: Xinjiang, Qinghai, Tibet (ili istočna ili srednja Azija)
 Ruski Daleki istok (ili istočna ili sjeverna Azija)
 Vijetnam (ili istočna ili jugoistočna Azija)

Više od 1,5 milijardi ljudi, tj. oko 40% stanovništva Azije ili četvrtina svih ljudi na svijetu živi u geografskoj istočnoj Aziji. Ova je regija jedna od najnapučenijih mjesta na svijetu. Gustoća stanovništva u istočnoj Aziji iznosi 230 st./km², što je pet puta više od svjetskog prosjeka.

Ostale subregije Azije 
 Jugoistočna Azija
 Južna Azija (Indijski potkontinent)
 Srednja Azija
 Jugozapadna Azija ili zapadna Azija (jedna definicija Srednjeg istoka istoznačna je s jugozapadnom Azijom)
 Sjeverna Azija (Sibir)
 Sjeverna Euroazija (prostire se na Europu)
 Srednja Euroazija (prostire se na Europu)

Veze 

 Historija Istočne Azije
 Istočnoazijski jezik
 Asian Network of Major Cities 21
 Eastasia, jedna od triju supersila u Orwellovom romanu 1984.
 Istočnoazijski tigrovi, prikladna oznaka za nedavnu ekonomsku historiju regije.

Regije Azije
Sjeverna Azija

Sjeverna Azija je subregija Azije koja obuhvaća dijelove Rusije (azijski) i Mongolije. Prema nekim definicijama cijeli Mongolija ne tvori dio sjeverne Azije i obratno.

Ostale subregije Azije 
 Istočna Azija
 Jugoistočna Azija
 Južna Azija
 Srednja Azija
 Jugozapadna Azija 
 Sjeverna Euroazija (prostire se na Europu)
 Srednja Euroazija (prostire se na Europu)

Vidi još 
 Sibir

Regije Azije
Britanski otoci

Za objašnjenje često zbunjujućih termina poput (Velike) Britanije, Ujedinjenog Kraljevstva i Engleske vidite Britanski otoci (terminologija).

Britanski otoci (engl. British Isles, irski Oileáin na Breataine), skupina otoka uz sjeverozapadnu obalu Europe koji obuhvaćaju Veliku Britaniju (Engleska, Škotska i Wales), Irsku (Sjeverna Irska i Republika Irska), otok Man i nekoliko tisuća manjih susjednih otoka. U literaturi vlade Republike Irske ponekad se smatra da Republika Irska nije dio Britanskih otoka (ali se češće smatra da je Republika Irska njihov dio).

Britanski otoci su geografski i ekološki termin, koji se općenito odnosi na čitav arhipelag od otočja Shetland na sjeveru do otočja Scilly na jugu, te od otoka Blasket na zapadu do East Anglije na istoku. Britanski otoci okupljaju više od 6,000 otoka ukupne kopnene površine 315,134 km².

Oko prefiksa Brit stvorilo se područje nesuglasica. Iako u svojoj originalnoj uporabi prefiks implicira vezu s čitavim arhipelagom otoka uz sjeverozapadnu obalu Europe (uključujući Irsku), u novije se vrijeme Republika Irska ne uključuje u političku uporabu prefiksa Brit. 'Brit' u geografskom smislu odražava 'tradicionalnu' uporabu za arhipelag u cjelini (tj. uključujući Republiku Irsku). Termin Britanski otoci može uvrijediti one koji ga interpretiraju politički zbog impliciranja neprekidnog suvereniteta Ujedinjenog Kraljevstva nad Republikom Irskom ili činjenice da je Republika Irska u nekom smislu politički povezana s Ujedinjenim Kraljevstvom. Stoga se u političkoj uporabi prefiks Brit koristi samo za Ujedinjeno Kraljevstvo.

Glavni otoci u Britanskim otocima 

Glavni članak: Potpuni popis Britanskih otoka
 Velika Britanija
 Sjeverni otoci (uključujući Orkney, Shetland i otok Fair)
 Hebridi (uključujući Unutarnje Hebride, Vanjske Hebride i Malene otoke)
 Otoci donjeg Firth of Clydea (uključujući otoke Arran i Bute)
 Anglesey (velški Ynys Môn)
 Otoci Scilly
 Otok Wight
 Portsmouth otoci (uključujući otoke Portsea i Hayling)
 Irska
 Ulster: Arranmore, otok Tory 
 Sjeverna Irska: otok Rathlin 
 Connacht: otok Achill, Clew Bay otoci, Inishturk, Inishbofin, Inishark, Aran otoci
 Munster: Blasket otoci, otok Valentia, Cape Clear, otok Sherkin, Veliki otok
 Leinster: otok Lambay, Irsko oko
 Otok Man

Otoci koji se ponekad ubrajaju u Britanske otoke, iako geografski ne čine dio arhipelaga:
 Kanalski otoci
 Rockall

Više informacija 
 Geografija Velike Britanije
 Povijest Velike Britanije

Vanjske veze 

 BBC Nations
 Britanski otoci

 
Otoci Atlantskog oceana
Arhipelazi
Regije Evrope
Baltik

Baltik je višeznačni termin koji se koristi za označavanje arbitrarne regije povezane s Baltičkim morem. Termin Balticum (ili Baltikum) ima preciznije značenje ali nije jednako uobičajen u hrvatskom jeziku.

Etimologija 
Baltik dolazi iz indoeuropskog korijena balt- koji označava bijelo. Dakle, Baltičko more znači Bijelo more. Jednakim korijenom započinje riječ Bjelorusija, također poznata kao Bijela Rusija.

Značenje i opseg pojma 
Ovisno o kontekstu Baltik može označavati:
 današnje pribaltičke države (Estonija, Latvija, Litva) i rusku enklavu Kaliningrad
 Istočnu Prusiju i povijesne zemlje Livoniju, Kurlandiju i Estoniju (Švedska Estonija i Ruska Estonija)
 geografsko područje koje se sastoji od gornjih zemalja, a ponekad se označava posuđenicom Balticum od njemačkog Baltikum (baltički Nijemci)
 bivšu baltičku provinciju Carske Rusije, tj. gornje zemlje zajedno s Finskom i ponekad Poljskom
 zemlje na (britanskoj) trgovačkoj ruti kroz Baltičko more, tj. gornje zemlje zajedno sa Skandinavskim poluotokom (Švedska i Norveška)
 Baltičkomorske ili baltičke zemlje, gornje zemlje zajedno s Danskom, Njemačkom i Rusijom

Više informacija 
 Sjeverna dimenzija
 Baltia (rimska mitologija)

Vanjske veze 

 Informacijski centar za Baltičko more 

Regije Evrope
Baltičko more
Benelux

Benelux je ekonomska zajednica u Zapadnoj Europi koja se sastoji od tri međusobno susjedne monarhije, Belgije, Nizozemske, i Luksemburga. Ime ove zajednice je spoj početnih slova svake od ovih zemalja.

Osnivanje 
Dogovor o osnivanju carinske unije Beneluxa je potpisan 1944. godine, od strane vlada ovih država u Londonu, a dogovor je sproveden 1947. godine. Ovaj dogovor je od 1960. godine zamijenila Beneluška gospodarska zajednica. Ovom dogovoru je prethodila Belgijsko-luksemburška gospodarska zajednica, koja je utemeljena 1925. 
Osnivanje ove zajednice je uvelike potaknulo osnivanje Europske Unije.

Parlament 
Parlament Beneluksa je osnovan 1955. godine. Sastoji se od 21 zastupnika nizozemskog parlamenta, 21 zastupnika Belgijskog državnog i regionalnog parlamenta i 7 zastupnika luksemburškog parlamenta.

Gospodarska zajednica 
Ugovor o osnivanju Beneluške gospodarske zajednice (nizozemski: Benelux Economische Unie, francuski:Union Économique Benelux) je potpisan 1958. godine, a sproveden 1960. godine kako bi se promovirala slobodna razmjena radnika, usluga, novca i dobara u regiji. Glavno tajništvo se nalazi u Bruxellesu. 
Pravni sustavi su većinom međusobno usklađeni, ali se međusobno ne mogu mješati u unutarnje probleme svake od države članica.

1965. godine je osnovan Beneluški sud pravde koji je počeo djelovati od 1975. godine. Sud se sastoji od sudaca visokih sudova iz svake od država članica. Njegovo sjedište se nalazi u Bruxellesu.

Ugovor o gospodarskoj zajednici istječe 2010. godine, a vjerojatno će biti zamjenjen novim nadopunjenim ugovorom.

Vanjske veze 

 Beneluška gospodarska zajednica - Službena stranica
 Beneluški parlament - Službena stranica
 Beneluški sud pravde  - Službena stranica

Regije Evrope
Međunarodne organizacije
Južna Evropa

Južna Evropa je deo Evrope koji se nalazi u južnom delu, u basenu Sredozemnog mora. Osnovna obeležja prostora su mediteranska klima, pretežno planinski reljef, usmerenost na Sredozemno more i rani civilizacijski napredak. Zbog prenaseljenosti prostor je bio izvor velikih migracija u prekookeanske i u razvijene evropske zemlje. U današnje doba uz industriju sve više se razvijaju delatnosti tercijarnog sektora, najviše turizam.

Južna Evropa obuhvata tri velika poluostrva u južnom delu naseg Evrope i brojna ostrva u Sredozemnom moru. Severnu granicu regije čine visoke venačne planine koje je odvajaju od zapadne i srednje Evrope.
 Pirinejsko poluostrvo
 
 
 
  (prekomorska teritorija Ujedinjenog Kraljevstva)
 Apeninsko poluostrvo
 
 
 
 Balkansko poluostrvo
 
 
 
 
 
 
 
 
  (evropski deo)*
 Sredozemne države
 *
 
 Napomena* UN ubrajaju ove države u zapadnu Aziju.

Regije Evrope
Zapadna Evropa

Regiji Zapadna Evropa pripadaju države: Velika Britanija, Irska, Francuska, Belgija, Holandija i Luksemburg. Zapadna Evropa ima površinu 936.889 km kvadratnih što čini 8,9% celokupne površine Evrope. Na ovom prostoru živi 146.694.824 stanovnika. To je najgušće naseljena regija Evrope.

Analizirajući položaj Zapadne Evrope vidi se da je ona smeštena oko Severnog mora i kanala La Manš. Kanal razdvaja V.Britaniju i Francusku na rastojanju od svega 33 km. U meridijanskom smeru Zapadna Evropa se pruža od Škotske sve do Španije.

Obale su jako razuđene i sastavljene od stena razne starosti što između drugih faktora utiče na raznolike reljefne oblike. Na kontinentalnom i ostrvskom delu Zapadne Evrope uz morske površine nalaze se nizije. Nizije se na ostrvskom delu regije pružaju do Peninskih i Kambrijskih planina. Na kontinentalnom delu nizije se prostiru do Ardena i Porajnskih planina, a u jugozapadnoj i zapadnoj Francuskoj do podnožja Pirineja i centralog masiva. Mlađe venače planine Alpi i Jura, poput Pirineja na jugu, čine granicu ove regije na istoku.

Klima regije je pod uticajem Atlantika, a od klime je zavisan veći deo života u ovom prostoru. Ogranci tople Golfske struje zagrevaju obale Zapadne Evrope. Zapadni vetrovi joj donose dovoljnu količinu padavina. Mala temperaturna kolebanja, a padavine su raspoređene podjednako tokom godine, pretežno u obliku kiše. S tim osobinama, klima ima karakter blagosti i ujednačenosti. 
Orjentacija rečnih tokova je takva da su oni putevi sa kontinenata na okean, ali i obrnuto sa okeana na kontinent. Prema Severnom moru i Kanalu od većih reka koje teku s kontinenta su: Rajna, Šelda, Mas i Sena, prema Atlantiku su Loara i Garonna, a sa britanskog ostrva Temza i Severn. Ove reke teku preko velikih nizijskih područja i zavala kao što su: Nizozemlje, Anglo-flamanska zavala, Pariški, Londonski i Akvitanski basen.Biskajski zaliv je najveci u zapadnoj Evropi.

Historija 
Zapadna Evropa je dugo vekova bila regija na "kraj sveta". Tu je prestajao poznati svet i počinjalo je nepoznato vodeno prostarnstvo. Otkriće puta za Ameriku povuklo je za sobom razvoj pomorstva i trgovine, u narednim vekovima i sve do danas. Ona je postala kolevkom progresa, a akvatorija uz njene obale postala je najprometnija saobraćajnica. Sve je to doprinelo da se u Zapadnoj Evropi rodila i rasla industrijska revolucija na čijim su tehničkim dostignućima učili, jedno duže vreme, svi narodi sveta. Ova regija je bila prvi industrijski prostor na Zemlji.

Regije Evrope
Istočna Evropa

Istočna Evropa je evropska regija na istoku kontinenta. Termin istočna Evropa nije jednoznačno definiran pa se tako različite države i regije nalaze u različitim definicijama. Sam termin istočna Evropa nosi u sebi geografske, geopolitičke, kulturne i socio-ekonomske konotacije dok se termin Istočna Evropa (sa velikim početnim slovom) u periodu Hladnog rata koristio kao sinonim za Istočni blok.

Različite geografske odrednice regije u pravilu navode bivše evropske republike Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika i/ili nekadašnje zemlje članice Istočnog bloka. Iz toga se razloga regija istočne Evrope često preklapa sa drugim definicijama srednje, sjeverne i jugoistočne Evrope. Naročito je ovo razmimoilaženje u definicijama vidljivo u slučaju zemalja kao što su Poljska, Češka, Slovačka, Mađarska, Rumunija i Bugarska. Dok neki smatraju da ove zemlje geografski spadaju u srednju Evropu druge geopolitičke definicije upravo njih navode kao istočnu Evropu dok bivši sovjetski prostor definiraju kao post-sovjetske republike. Odrediti tačnost ili netačnost neke od ovih definicija težak je ili nemoguć zadatak jer je u pitanju društveni i kulturni konstrukt. Neke od kulturnih definicija regije smatraju da se istočnom Eropom mogu smatrati dijelovu kontinenta sa dominantnom pravoslavnom verzijom hrišćanstva i snažnijim istorijskim uticajima Vizantije kojemu dodaju i osmansku istoriju u Evropi. Mnogi istoričati i humanistička akademija sve više odbacuju ovu i mnoge druge definicije istočne Evrope jer ih smatraju zastarjelima i pežorativnim.

Galerija

Geografija 
Istočna Evropa leži se u umjerenom pojasu. Prostire se između ostatka Evrope na zapadu i Azije na istoku. 
Istočna Evropa obuhvaća prostranu brežuljkastu i talasastu Istočnoevropsku nizinu. U njenom temelju leži stara platforma pokrivena debelim sedimentnim slojem; stare stijene izbijaju na površinu samo u njenom najsjevernijim dijelu kod Poluotoka Kola. 

Ravnicu prekida nekoliko niskih planinskih masiva, koji su glavne riječne vododjelnice Istočne Evrope.
Tako Srednjerusko pobrđe razdvaja bazen rijeke Dnjepra od bazena Dona.

Vidi još 
 Blisko inostranstvo
 Istočna Njemačka
 Goti
 Pokrštavanje Slavena
 Državna zajednica Poljske i Litvanije
 Slaveni
 Rusofobija
 Germanofobija
 Ukrajinofobija
 Antisovjetizam
 Mir u Brest-Litovsku
 Međumorje
 Prometejizam
 Lebensraum
 Generalplan Ost
 Holokaust
 Varšavski pakt
 Perestrojka

 
Regije Evrope
Države Anda

Države Anda su države u Južnoj Americi koje sadrže delove ili graniče sa planinskim lancem Anda. Ande zauzimaju zapadni deo Južne Amerike i povezuju sledeće zemlje:

Severne - graniče sa Karipskim morem. Ova regija je polutropska i poluplaninska.
 Kolumbija
 Venecuela
Zapadne - graniče sa Tihim okeanom
 Ekvador
 Peru
Središnje - unutrašnjost
 Bolivija
Južne
 Argentina
 Čile

Ostale regije u Južnoj Americi uključuju Gvajanska visoravan, Južna kupa i Istočnu Južnu Ameriku.

Kada se grupiraju kao "andske države" naglasak se stavlja na planinsku regiju tih zemalja. Argentinske pampe, na primer, nisu deo andske regije, dok zapadna Argentina čini deo andske regije pa ima sa svojim andskim susedima kulturni kontinuitet. Venecuela, Bolivija, Peru, Ekvador i Bolivija deo su Andske zajednice (trgovačka grupa), a svaka obuhvata amazonsku kišnu šumu i amazonske domorodačke ljude jednako kao andske planine.

Regije Južne Amerike
Gvajanski štit

Gvajanski štit (ili Gvajansko visočje) obuhvaća sjeveroistočni dio Južne Amerike između Venezuele i Brazila. Gvajanski štit je prekambrijska geološka formacija stara 2 milijarde godina, vjerojatno najstarija na planetu. Ovdje se nalaze impresivne i zagonetne planine nalik stolu koje se nazivaju tepuis. Gvajanska pobrđa čine izvor nekih od najspektaktularnijih vodopada na svijetu poput slapova Angel, Kaieteur i Kuquenan.

Na Gvajanskom se štitu nalaze Gvajana (prijašnja Britanska Gvajana), Surinam (prijašnja Nizozemska Gvajana) i Francuska Gvajana - francuski prekomorski departmani i prekomorske regije, te dijelom Kolumbija, Venezuela i Brazil. Pobrđa su uglavnom smještena u jugoistočnoj Venezueli, a dijelom su zaštićena kao Nacionalni park Canaima (VE) i Nacionalni park Kaieteur (GY). Najviši tepui je Mount Roraima na 2,180 m visine.

U geološkim terminima Gvajanski štit je granitna formacija prekrivena slojevima pješčenjaka, kvarcita, škriljavaca, konglomerata i šljunka.

Štit je prekriven najvećim prostranstvom netaknutih tropskih kišnih šuma na svijetu. Gvajanska kišna šuma slične je naravi kao amazonska kišna šuma, a poznata zaštićena područja uključuju već spomenute nacionalne parkove Canaima i Kaieteur, te šumu Iwokrama u središnjoj i Nacionalni park Kanuku u južnoj Gvajani.

Naziv Gvajana često se koristi kao kolektivni naziv za samostalnu državu Gvajanu, Surinam i Francusku Gijanu (Guyane française).

Više informacija 
 Karipska Južna Amerika

Regije Južne Amerike
Visoravni
Polarna regija

Zemljine polarne regije su područja globusa koja okružuju polove, a nalaze se sjeverno od Arktičkog i južno od Antarktičkog kruga. Karakterizira ih polarna klima, ekstremno hladne temperature, jaka glacijacija i ekstremne varijacije u dnevnim satima s 24-satnim danom tijekom ljeta (ponoćno sunce) i trajnom tamom sredinom zime. Središta tih regija čine sjeverni i južni pol, pa stoga tim regijama dominiraju polarne ledene kape koje se na sjeveru nalaze na oceanu, a na jugu na antarktičkom kontinentu.

U Zemljinoj sjevernoj polarnoj regiji nalaze se mnoga naselja, dok se nijedno naselje, osim znanstvenih baza, ne nalazi u južnoj polarnoj regiji, koja je hladnija od sjevernih polarnih regija.

Ostali planeti i prirodni sateliti Sunčeva sustava imaju zanimljive zavojke oko svojih polarnih regija. Zemljin prirodni satelit Mjesec vjerojatno sadrži obilne naslage leda u dubokim kraterima svojih polarnih regija koje nikad ne vide izravnu sunčevu svjetlost. Mars ima polarne kape poput Zemlje, ali se za razliku od Zemljinih ledenih kapa one sastoje većinom od ugljičnog dioksida. Ekstreman nagib Uranove osi uzrokovao je jedinstvenu situaciju u kojoj je svaki pol u određenom dijelu godine gotovo izravno okrenut k Suncu.

Više informacija 
 Geografski pol
 Južni pol
 Sjeverni pol
 Antarktička ekozona

Regije
Euroazija

Euroazija ili Evroazija (također Eurazija ili Evrazija), naziv za veliku kopnenu zemljanu masu na kojoj se nalaze kontinenti Europa i Azija. Zemljopisno, Euroazija se može smatrati za kontinent. Podjela u Europu i Aziju potječe od starih Grka. Kroz povijest, granica Europe i Azije se postavljala na različitim mjestima, no danas se smatra da ide niz planinsko gorje Ural, rijeku Ural i Kavkaz.

Izraz Eurazija je najviše u uporabi u Rusiji počev od vremena Sovjetskog saveza, jer se Rusija ne smatra ni posve europskom, niti azijskom zemljom.

Superkontinenti
Sarpsborg

Sarpsborg je grad i istoimena općina u norveškom okrugu Østfold. Osnovao ga je vikinški kralj Olav Haraldsson (Sveti Olav) godine 1016. U to vrijeme je bio prijestolnica Norvešek. Ime Sarp znači vodopad, koji je bio, i još jest, važan za lokalnu industriju. Borg znači tvrđavu ili uporište. Dakle, Sarpsborg se u prošlosti mogao opisati kao tvrđava uz vodopad. Na žalost, većina starog grada leži ispod rijeke Glomme, zakopana ispod odrona mulja koji se dogodio između 1200. i 1400. godine. Nakon što je grad sagrađen na sigurnijem mjestu, spalili su ga švedski osvajači godine 1567. Cijeli grad se evakuirao prema današnjem Fredrikstadu, oko 15 km nizvodno. Međutim, Sarpsborg se obnovio, a stanovništvo mu je raslo da bi u ljeto 2005. doseglo 50.000.

Borregaard Industries je najvažnije industrijsko postrojenje u gradu. U gradu se također nalazi Borg Bryggerier, dio Hansa Borg Bryggeriera, druge najveće pivarske grupe u Norveškoj.

1960-ih je Sarpsborg bio slavan po svom fudbalskom klubu Sparta Sarpsborg FK, ali ga danas bolje poznaju po hokejaškom klubu Sparta Warriors.

Opštine u Norveškoj
Gradovi u Norveškoj
Klima

Klima (sa grčkog nagib, klima) kao meteorološki pojam je skup meteoroloških faktora i pojava koje u određenom vremenskom periodu čine prosječno stanje atmosfere nad nekim dijelom Zemljine površine. Pored meteorološkog, postoji i biološki i geografski pojam klime.

Biološka klima je kompleks klimatskih uvjeta koji s drugim čimbenicima neke određene sredine određuju postojanje, razvitak, razmnožavanje i premještanje živih organizama.

Geografska klima je skup atmosferskih stanja koja vladaju nad određenim dijelom Zemljine površine.

Klima se razmatra u planetarnim ili u kontinentalnim razmjerama - makroklima; u prizemnom zraku do 2 metra visine i na malom prostoru (polje, šuma, trg i sl.) - mikroklima, a u regionalnim ili lokalnim razmjerama - mezoklima. Znanost koja proučava značajke klima i klimatske procese je klimatologija.

Da bi se odredila klima nekog prostora, najprije je potrebno bilježiti podatke o vremenu u razdoblju od 25 do 30 godina. Nakon mjerenja izračunavaju se prosječne vrijednosti određenih elemenata prema kojima će se moći odrediti vrsta klime toga prostora. 

Elementi klime koji se uzimaju u obzir pri određivanju klime su insolacija, temperatura zraka, tlak zraka, smjer i brzina vjetra, vlažnost zraka, padaline, naoblaka i snježni pokrivač, a mijenjaju se pod utjecajem klimatskih faktora ili modifikatora (zemljopisna širina, reljef, raspodjela kopna i mora, morske struje, nadmorska visina, rotacija, revolucija, atmosfera, udaljenost od mora, jezera, tlo i biljni pokrov te utjecaj čovjeka).

 
Klimatologija
Fizička geografija
Klimatologija

Klimatologija je znanost o klimi. Predmet joj je proučavanje značajki klima raznih dijelova svijeta, njihova klasifikacija i rasprostranjenost.
Klimatologija se dijeli na:
 opću (fizičku) klimatologiju i 
 klimatografiju.
Opća klimatologija proučava fizičke osnove klime kao prosječnog stanja atmosfere. 
Klimatografija je prikaz klima pojedinih regija ili meteoroloških postaja.
Suvremena klimatologija je kompleksna znanost jer osim pojedinačnih klimatskih elemenata istražuje i njihove međusobne odnose kako bi se došlo do što pouzdanijih podataka.

Kako je klima osim u prostoru promjenljiva i u vremenu, unutar klimatologije razvila se i paleoklimatologija koja proučava klimu prošlosti.

Vidi još 
 Povijesni razvoj klimatologije

Literatura 
Šegota, T., 1988.: Klimatologija za geografe. 1-486, Školska knjiga, Zagreb

Eksterni linkovi 

 MeteoLogos - svet meteorologije, MeteoLogos
 Yugoslavia climatological data, library.noaa.gov (1900, 1920-45, 1946-50, 1951-65, 1949-78, 1949-54, 1962-69)
 Meteorološki godišnjak - klimatološki podaci, RHMZ Srbije (1949-2018)
Mikronezija (razvrstavanje)

Mikronezija je pojam koji može označavati:
 Mikroneziju, regiju u Pacifiku
 Federalne Države Mikronezije.
Savezne Države Mikronezije

Federalne Države Mikronezije su otočna država u Tihom oceanu, sjeveroistočno od Papue Nove Gvineje. Imaju poseban odnos udružene države sa Sjedinjenim Američkim Državama. Sastoje se od četiri savezne države:
 Yap
 Chuuk
 Pohnpei
 Kosrae

Geografija 
Federalne Države Mikronezije sastoje se od otočnih država Yap, Chuuk (Truk), Pohnpei (Ponape) i Kosrae, sve u Karolinskom otočju. Geološki dijelom su vulkanskog porijekla, a dijelom koraljni atoli, smješteni 3.200 milja (5.150 kilometara) zapadno-jugozapadno od Havaja u Tihom oceanu.

Historija 
Mikronezija nastanjena je Mikronežanima (Mikronezijci) i Polinežanima (Polinezijci) i kolonizirana od Španjolaca još u 17. stoljeću. Njemačka ove otoke kupuje od Španjolske 1898., ali su ih 1914. okupirali Japanci. Tokom Drugog svjetskog rata zauzele su ih američke vojne snage, a Vijeće sigurnosti UN-a 2. travnja 1947. stavlja ih pod svoj protektorat. Putem samoopredjeljenja počinju 1979. kada proglašavaju autonomnu Saveznu Republiku Mikroneziju, koja postaje nezavisna od 3. studenog 1986.

Etničke grupe 
Postoji 13 glavnih etničkih grupa (prema Nations Of The Old World Nations Of The Old World) od kojih većina nema hrvatskih naziva: 
 1) Trukci (Aramasen Chuuk) (33.000; Trukese, Chuukese; Chuukanci;); 
 2) Kapinga (2.500; Kapingamarangians; u državi Pohnpei. Polinežanska grupa),
 3) Kosraeanci (Kusaie, Strong's Island, Ualan, Ualang) (6.100; Kosraeans. Oko 100 u Nauru),
 4) Mokilese (1.000. Pripadaju u Ponapeance),
 5) Mortlockese (6.700. U državi Yap),
 6) Namonuito (1.000),
 7) Paafang (1.300),
 8) Pingilapese (500. Pripadaju u Ponapeance),
 9) Pohnpeanci (Ponape)(25.000; Pohnpeans, Ponapeans),
 10) Puluwatese (1.400),
 11) Ulithianci (Re Ulithi) (3.000; 400 na Guamu. Ulithians. Pripadaju u Trukce),
 12) Woleaianci (Anangai, Mereyon, Oleai, Olnea, Thirteen Island, Uleai, Weleya)(1.600 u državi Yap; ostali na Sjevernim Marijanima i Guamu. Woleaians. Pripadaju u Trukce),
 13) Yapese (Uap) (13.000; Yapese),

Ostale grupe su:
 14) Nukuoroans (900; Nukuoroans. Polinežanska grupa),
 15) Ngatikese (700. Spadaju u Ponapeance),
 16) Karolinci (Oko 3.000. Carolinians. Saipan, Pagan, i Agrihan). 
 17) Han Kinezi (600), 
 18) Chamorro (1.300),
 19) Japanci (1.000), 
 20) Amerikanci (2.000).

Gradovi 
 Popis gradova u Federalnim Državama Mikronezije

 
Države u Oceaniji
Mikronezija
Male arhipelaške države u razvoju
Alkibijad

Alkibijad je rođen oko 450. pne. u Atini; umro je 404. pne. u Melisi (Melissa), mala Azija današnja Anatolija u zapadnoj Turskoj. 

Alkibijad je bio atinski državnik i vojskovođa, koji je kroz njegov oportunizam i željom za vlašću doprineo do atinskog poraza u peloponeskom ratu, koji je trajao od (431. pne. pa do 404. pne.) Alkibijad potiče iz jedne velike Atinske otmene familije, sa majčine strane bio je jedan Alkmeonide (jedna stara aristokratska familija u Atini).

Nakon smrti njegovog oca 447. pne. rastao je Alkibijad u kući kod njegovog strica Periklea, (koji je takođe bio državnik), gde je ponekad bio podučavan od strane Sokrata. Nakon smrti Kleona probio se Alkibijad u sam vrh radikalnih demokrata, i vodio je jednu politiku koja je imala cilj da izolira Spartu.

Njegov politički protivnik bio je Nikija, koji je nakon smrti Periklea preuzeo vođstvo desničarskih demokrata i u Peloponeskom ratu se trudio da uspostavi mir između Atine i Sparte, pri čemu je doprineo da se usvoji po njemu nazvani ugovor «Nikijski Mir». Alkibijadu je takođe uspelo da nagovori Atinjane da odustanu od tog ugovora.

415. pne. kreće Alkibijad u takozvanu «Sicilijansku Ekspediciju» protiv Sirakuza, ta Sicilijanska ekspedicija završila se sa porazom Atinske vojske, što dovodi do preokreta u Peloponeskom ratu, u korist Sparte. Nakon jednog zločina nad kipom boga Hermesa koji se verovatno lažno pripisuje Alkibijadu, morao je da pobegne za Spartu.

Spartancima izdaje ratni plan Atinjana i potpomaže u stvaranju alijanse između Sparte i Sirakuza, koji su pobedili Atinu.

U Atini je za tu izdaju osuđen u begstvu na smrtnu kaznu, a sva njegova imovina je zaplenjena. Ponovo se pomirio sa Atinom i više puta je postavljan na vrh Atinske vojske. 411. pne. pobeđuje protiv Spartanaca kod Abidosa.

407. pne. vraća se nazad za Atinu, gde je sa velikim oduševljenjem dočekan i oslobođen od svih optužbi, ponovo je proglašen za vođu Atinske vojske.
406. pne. nakon jednog poraza vojske u njegovom odsustvu a pod vođstvom njegovog zamenika protiv Persije, ponovo je proteran i povlači se na svoje imanje u Trakiji, kasnije beži od Spartanaca za Persiju. 404. pne. pod nalogom Sparte je ubijen.

Starogrčki državnici
Starogrčke vojskovođe
Drevni Atenjani
Alkmeonidi
Peloponeski rat
Koriolan

Gaj Marcije Koriolan je polumitski rimski vojskovođa koji je nadimak Koriolan dobio osvajanjem volščanskog grada Corioli godine 493. pne.

Prema Plutarhu, Koriolan je u Senatu bio zagovornik aristokracije i protivio se demokratskim reformama u korist plebejaca. Kada je lažno optužen i osuđen za pronevjeru, prebjegao je Volščanima i stavio se na čelo njihove vojske koja je opsjela Rim.

Tada su se pred njega bacile majka Venturija, žena Volumnija i djeca preklinjući ga da ne napada svoj rodni grad. Koriolan je pred tim popustio, a bijesni Volščani su ga na to dali ubiti.

William Shakespeare je kasnije Koriolanu posvetio istoimenu dramu. 2011. je po njoj snimljen istoimeni film u kojoj je naslovni lik tumačio Ralph Fiennes.

Eksterni linkovi 

 From Plutarch's Lives of the Noble Greeks and Romans :
 The Life of Coriolanus  - 17th century English translation by John Dryden
 The Life of Coriolanus - 19th century English translation by Aubrey Stewart and George Long

Coriolanus  - Full text HTML play

Rimske vojskovođe
Rimska Republika
Konkani

Konkani je izraz koji se koristi za:
 Konkani, narod na zapadnoj obali Indije;
 Konkani, jezik kojim govore Konkani.
Konkani (narod)

Konkani je naziv za indijsku etničku grupu, koja uglavnom živi u državi Goa.

Konkani su se kroz historiju uglavnom bavili poljoprivredom, dok se u posljednje vrijeme sve više orijentiraju na turizam.

Konkani govore Konkani jezikom.

Po vjeri su uglavnom hinduisti, iako, zahvaljujući vijekova portugalske kolonijalne vlasti, postoje i značajna katolička manjina.

Eksterni linkovi 

 All you want to know about GSB & Konkani, updated daily(*****)
 Konkani Catholics Blog - About the Catholic Konkani People and their faith (Regularly Updated)
 Information on the 2006 North American Konkani Convention 
 Online Community for Konkani Catholics
 News on Konkani communities around the world 
 Emphasizes news events of Konkani communities in the US
 The Kanara Saraswat Association - A vital social link for uniting the scattered units of the Konkani speaking Chitrapur Saraswat Community 
 About the roots of the Konkani speaking Saraswat Brahmin community 
 History of Mangalorean Konkani Christians
 A Welfare organisation of Konkani Muslim or Kokni Muslim in the Gulf 
 Konkani Cuisines from Mangalore

Dravidi
Etničke grupe Indije
Marati

Marati (Marathi) su indoarijska etnička grupa koja živi u regiji Maharashtra u zapadnoj Indiji. Srodni su susjednim Gudžaratijima a njihov jezik, Marathi, je dio južne grupe indoarijskih jezika. 
Čine 9% indijske populacije tj oko 100 000 000,naseljeni na zapadu zemlje,tvore većinu u drzavi Maharaštra.Prevashodo su hinduisti,oko 10% muslimani,5% budisti po 1% krscani i drugi.
Marati imaju bogatu vojnu historiju koja seže u doba Maratha ratnika koji su osnovali nekoliko Maratha carstava prije dolaska britanskih kolonizatora. 

Porijeklo uglavnom vuku od drevnih Arijaca, iako kod njih ima dravidskih i indoskitskih primjesa.

Indoarijski narodi
Etničke grupe Indije
Milenijum

Milenijum ili milenij (lat. mille: hiljada + annus: godina), odn. tisućljeće, razdoblje od hiljadu godina. 

Izraz se danas najčešće koristi u kalendarima za označavanje točno određenih perioda vremena koji započinju s 1. godinom (Godinom Prvom).

S obzirom da u većini kalendara ne postoji nulta godina, ponekad može doći do zabune oko toga kada milenijum počinje, odnosno završava. Najsvježiji primjer je 2000. godina, koju se u svijetu slavilo kao početak novog milenijuma, iako bi, po aritmetičkim kriterijima, početak milenija trebala označiti 2001. godina. 

Uz izraz milenijum se vezuju razni vjerski pokreti poznati pod zajedničkim nazivom milenarizam, odnosno hilijazam.

Povezano 
 Godina
 Decenija
 Vijek

 
Vremenske jedinice
Vjekovi

Ove stranice sadrže trendove kroz millenije i vjekove. Individualne stranice sadrže popis desetljeća i godina. V. članak historija za različitu organizaciju historijskih događaja. V. kalendar i popis kalendara za drukčije grupiranje godina.

Za ranije vremenske periode, v. kozmološka kronologija, geološka kronologija, kronologija evolucije, pleistocen i logaritamska kronologija.

 Paleolit
 10. milenijum pne. | 9. milenijum pne. | 8. milenijum pne.
 7. milenijum pne. | 6. milenijum pne. | 5. milenijum pne.

 5. milenijum | 6. milenijum | 7. milenijum
 8. milenijum | 9. milenijum | 10. milenijum
 11. milenijum i dalje
Vijek

Vijek ili stoljeće (ijek.), odn. vek ili stoleće (ek.), razdoblje od sto godina; deset desetljeća. Ponekad se upotrebljava i riječ latinskog porijekla centenij(um). U historiji, vijek označava i dugo razdoblje, npr. industrijski vijek, kršćanski vijek, srednji vijek itsl. 

Riječ vijek van kalendarskog konteksta koristi se za označavanje starosti, odnosno postojanja ili trajanja neke osobe ili predmeta (životni vijek, radni vijek, vijek trajanja).

Vidi još 
 Godina
 Milenijum
 Popis vjekova

Bilješke 

Vremenske jedinice
10. milenijum pne.

V. 1 E11 s za ranije datume.

Događaji 
Oko 10.000 godina pr.n.e.:
 Početak mezolitskog ili epipaleolitskog vremenskog perioda, što predstavlja prvi dio holocenske epohe.
 Bubalus period u Sahari
 Evropa: Pripadnici Azilijanskog (kultura bojanih oblutka) naroda žive u Španiji, Francuskoj, Švicarskoj, Belgiji i Škotskoj. 
 Evropa: Saami se nastanjuju u Skandinaviji i počinju se miješati s narodima koji su već živjeli u Norveškoj, Finskoj, Švedskoj i Rusiji.
 Evropa: Magdalenijanska kultura cvate i stvara pećinske slike u Francuskoj 
 Norveška: Prvi tragovi ljudskog stanovništva u Randabergu
 Egipat: Rane oštrice srpova i mlinova nestaju, te su zamijeneni kamenim oruđem za lov, ribolov i skupljanje
 Azija: Pećine u blizini Kaspijskog mora se koriste kao ljudska staništa.
 Japan: Jomonski ljudi koriste grnčarstvo, love ribu, životinje, prikupljaju lješnjake, orahe i jestivo sjemenje. Postoji oko 10.000 poznatih nalazišta.
 Mezopotamija: Tri ili više jezičkih grupa, uključujući sumerski i semitske narode dijele isti politički i kulturni način života.
 Mezopotamija: Ljudi počinju prikupljati divlju pšenicu i ječam kako bi fermentiralo prvo pivo.
 Koreja: Pojavljuju se prve posude, vjerojatno povezane s prvim sjedilačkim poljoprivrednim zajednicama. 
 Sjeverna Amerika: Paleoindijanska društva lovaca-sakupljača žive kao nomadi. 
 Sjeverna Amerika: Blackwater Draw se stvara u Novom Meksiku, što svjedoči o ljudskoj aktivnosti 
 Sjeverna Amerika: Folsomski narod cvjeta na jugozapadu današnjih SAD.
 Sjeverna Amerika: Osnovano naselje na nalazištu Nanu u Haida Gwaiiju u današnjoj Britanskoj Kolumbiji, što predstavlja najstarije trajno naseljeno područje današnje Kanade.
 Pripitomljen pas.
 Perzija: Pripitomljena koza.

9560. pr.n.e.: Ukoliko se Platon shvati doslovno (pod pretpostavkom da je njegova brojka od 9000 godina prije 560. pr.n.e. bila točna), grad-država Atlantida je potonula u ocean.

Oko 9000. pr.n.e.: Bliski Istok: Prve kamene građevine su postavljene kod Jerihona.

Promjene okoline 
Oko 10.000 pr.n.e.:
 Sjeverna Amerika: Canis dirus, Smilodon, Divovski dabar, Kopneni ljenjivac, mamut i američki lav izumiru. 
 Beringovo more: Beringov kopneni most između Sibira i Sjeverne Amerike prekriven vodom. 
 Sjeverna Amerika: Long Island postaje otok nakon što voda prodire preko zapadnog ruba do unutrašnjeg jezera
 Homo floresiensis, posljednji čovjekov bliski srodnik, izumire.
 Svijet: Razine vode se naglo diže, a u unutrašnjosti izbijaju masovne poplave zbog topljenja ledenjaka.

Oko 9700. pr.n.e: Stvara se Jezero Agassiz.

Oko 9600. pr.n.e.: Hladni period mlađeg Dryasa završava. Pleistocen završava i započinje holocen. Paleolitik završava i započinje mezolitik. Velike oblasti prethodno zaleđene zemlje postaju ponovno nastanjive.

Oko 9500. pr.n.e.: Stvoreno jezero Ancylus, dio današnjeg Baltičkog mora.

 
-0