Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo

La Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo (EKRELO) fondiĝis en 1930 kiel memstara internacia Esperanto-eldonejo kaj estas proksime ligita kun Sovetrespublikara Esperantista Unio (SEU). La sidejo ĝis 1933 estis en Lepsiko (Leipzig) sub gvido de Walter Kampfrad: En aprilo de 1933 naziaj policistoj invadis la sidejon de Germana Laborista Esperanto-Asocio en Berlino, kiu ankaŭ servis kiel centro de Internacio de Proleta Esperantistaro (IPE), disbatante la asocion, kaj ankaŭ en Lepsiko konfiskis la stokon de la eldonejo EKRELO, arestis ĝian gvidanton Walter Kampfrad kaj multajn aliajn aktivulojn de la proleta movado. Post tio la eldonejo en Amsterdamo estis reaktivigata kaj administrita de F. Wisser, kaj fine translokiĝis al Moskvo. Ekrelo aldonis precipe multajn broŝurojn pri aktualaj politikaj temoj, pri socialisma konstruado en USSR kaj pri antireligia movado tie. Sed ne malpli gravaj estas ĝiaj primovadaj verkoj, la originalaj kaj tradukitaj romanoj kaj gramatikoj por rusoj, germanoj, francoj. Dum la mallonga tempo de sia ekzistado, Ekrelo montriĝis tre aktiva, la nombro de la verkoj, eldonitaj de ĝi atingis 60 kaj la vendovaloro de 51 000 svisaj frankoj. En 1934, Ekrelo entreprenis grandegan taskon: eldoni Elektitan Verkaron de Lenin en Esperanta traduko kaj 16 volumoj. La Kooperativo malaperis en 1936, malmultajn semajnojn antaŭ la komenciĝo de la Granda Purigo aŭ malpli eŭfemisme Granda Teroro de Josif Stalin en 1937.

Eldonaĵoj de EKRELO 
 1930
 Per voĉo plena, Vladimir V. Majakovskij (1893-1930)
 Ruĝa talko, E. G. Pestun
 Kulturo nacia kaj internacia, Josif Stalin (1879-1953)
 1931
 Socialismo, Aleksandr Bezimenskij
 Fervojstacio Znamenk, L. Ĉernov
 Analiza historio de Esperanto-movado, Ernest Drezen
 Historio de la mondolingvo, same Ernest Drezen
 Kiel firmiĝis kolhozo "La vojo de Lenin", B. Galin
 Kiel mi lernis, Maksim Gorkij
 La himno, Asen Georgiev Grigorov
 Antaŭen, al la batalo kaj venko!, traduko de Nikolaj Jakovleviĉ Incertov
 Eklezio kaj oktobra revolucio, Boris P. Kandidov
 Solidareco, Volodimir Kuzmič
 Disrompo, Boris A. Lavrenev (1891-1959)
 Sendiuloj sturmas Dnepron, O. Levada
 Batalante por la metalo, N. Miĥajlov
 Septembro, Geo Milev (1895-1925)
 Pri realigo de la unua kvinjarplano, Vjačeslav M. Molotov (1890-1986)
 Pri la dua kvinjarplano, Vjačeslav M. Molotov
 La morto de Janulans, Petro Panĉ
 Bólŝeva komuno de OGPU, traduko de V. Polakov
 Kapitalisma sklaveco kaj socialisma labor-organizo, Karl Radek
 En la lando de Hindenburg, Larissa Reissner
 Moralo religia kaj moralo proleta, M. N. Šejnman
 Fundamentoj de Leninismo, Josif Stalin
 Nova kaj malnova uzinmajstro, F. Svjatenko
 Trapafita dekreto, Ivan Tračuk
 Kial venkis Esperanto?, Lev I. Žirkov [Ĵirkov]
 Cent tridek tri tagoj, diversaj aŭtoroj
 Nia gvidanto, diversaj aŭtoroj
 1932
 Maŝinfabriko N & K, Willi Bredel (1901-1964) 
 Nigra pano, O. Demenskij
 Pro kio Johann Liebhardt estis premiita je ordeno de Lenin, Sergej K. Bezborodov
 Kio estas marksismo kaj leninismo, Vladimir V. Adoratskij (1878-1945)
 Ruĝa aŭroro, Asen Georgiev Grigorov
 Ĉe abismo, Ĥrima
 Du teatraĵoj, Ignace Lepp (1909-1966)
 Je la sojlo de milito imperialisma, Ignace Lepp
 La maja festo, same Ignace Lepp
 Parolado dum la Ĝeneva konferenco pri "senarmigo", M. Litvinov
 Karbhakisto Davidov, Jevgenij S. Miĉejkin
 Fajro Kuracas, Eŭgeno Miĥalski (1897-1937)
 La Submarinistoj, Aleksej Novikov-Priboj, tradukis Jevgenij Vladimiroviĉ Blinov
 La animo de la "barbaroj", Todor Dimitrov Pavlov (1890-1977)
 Barikadoj en Vieno, Georg W. Pijet
 Cours prolétarien d’ Esperanto, Sergej Rublov
 Nuntempa socialdemokratio, religio kaj ateismo, M. N. Šejnman
 Oktobra revolucio kaj taktiko de la rusaj komunistoj, Josif Stalin
 La unua soveta blumingo, A. A. Suĥanov
 Hurlu, Ĉinio!, S. Tretjakov
 Al la nova etapo, diversaj aŭtoroj 
 Apud landlimoj, diversaj aŭtoroj
 1933
 Ĉapajev, Dmitrij Furmanov (1891-1926), tradukis Vasilij Devjatnin, Eggers, Nikolaj M. Fedotov, lingve kontrolis A. Samojlenko
 Ĉinaj noveloj, Oskar Erdberg, tradukis P. Gavrilov
 Kun fusilo kaj libro, Isaak Abramoviĉ Bachrach
 Rekordo, A. Ĉerniĥ
 La rezultoj de la unua kvinjarplano, Josif Stalin 	
 Rifa liberiga milito, O. Tarĥanov
 Metropoliteno; originala romano, Vladimir Varankin
 La instruo de Karl Marks, diversaj aŭtoroj
 1934 
 Arkitekto de socialisma socio, Karl Radek (1885-1939)
 Raporto ĉe la 17-a kongreso de KPSU, Josif Stalin  	
 Pri reorganizo de laboro de la sindikatoj en USSR, Nikolaj M. Švernik
 Pri la dua kvinjarplano de evoluo de popolekonomio en USSR (1933-1937), diversaj aŭtoroj
 1936
 Normigo, Mikaelo Gitterman

Referencoj

Bibliografio  
 Blanke, Detlev 1996 : Bibliographie der EKRELO-Titel. (En la germana en:) Ino Kolbe. Zur Geschichte des Deutschen Arbeiter-Esperanto-Bundes in Leipzig, vol. II 1996, p. 74-78.

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/E en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
Libroj  pri Ekrelo en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
 Artikoloj pri Ekrelo en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
 

Ekrelo
Ekrelo
Lepsiko
 
EKRELO
Eldonejoj en Moskvo