alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Valhalla

Valhalla (Valhall) u nordijskoj mitologiji označava Halu mrtvih heroja, ogromnu rajsku dvoranu, dvorac boga Odina. Ratnici heroji, poginuli u ratu, ovdje čekaju Ragnarok ili Sudnji dan. U trenutku Ragnaroka oni će se boriti na Odinovoj strani.

Valhala ima 540 dveri kroz koja svako jutro izlaze tisuće ratnika kako bi se borili; tako vježbaju za konačnu borbu, Ragnarök. Nakon bitke jedu meso vepra Sehrimnira koji svaku večer ponovno oživi. Koza Heidrun stoji na Valhali i hrani se lišćem i grančicama drveta koje se nazivlje Lerad; iz njena vimena teče medovina koju piju ratnici. Poslužuju ih lijepe Valkire (Valkyrje), one i biraju koji će ratnici iz borbe doći u Valhalu, naime, samo polovica palih ratnika pripada Odinu; druga polovica pripada božici Freyji. Asgard je raj ratnika i sjedište bogova. U njega vodi stotine vrata. Grede su tamo od koplja, a crepovi od štitova. Ratnici izlaze samo da bi se borili. Valhala je ogromna dvorana u kojoj stoluje Odin. Tu okuplja sve svoje ratnike na velike gozbe. Valkire ih poslužuju. 

Neki od glavnih bogova poznatih iz Valhalle su nordijski bogovi Odin, Thor, Freja, Ndzkri itd... 

Nordijska mitologija
Valkire

Valkire je naziv za mitske nordijske ratnice. 

Odin ih šalje na bojna polja da pokupe odabrane mrtve borce (koji su časno i hrabro poginuli). Gunn, Rota i Skuld uvijek idu u izvidnicu i odlučuju tko će poginuti. Prelijepe ratnice, često prenose Odinove poruke. Kada Valkire krenu na svojim krilatim konjima, oklopi im tako sjaje da prouzroče Auroru Borealis (sjeverno svjetlo).

Nordijska mitologija
Vanaheim

Vanaheim (Vanaheimr) u nordijskoj mitologiji označava zemlju Vanira.

Nordijska mitologija
Vanir

Vanir je naziv za drugu rasu drevnih nordijskih bogova. Živjeli su u Vanaheimu. 

Najpoznatiji predstavnici Vanira su Freya i Niord.

Nordijska mitologija
Var (nordijska mitologija)

Var je jedna od boginja u nordijskoj mitologiji. Opisuje se kao duh svjesnosti, od nje se ništa ne može sakriti.

Nordijska mitologija
Vedrfolnir

Vedrfolnir (Veðrfölnir, Vedfolnir ili Veðrlaufnir) je u nordijskoj mitologiji sokol koji sjedi u orlovu oku na vrhu Yggdrasila.

Nordijska mitologija
Vidar (nordijska mitologija)

Vidar (Vithar, Víðarr) je ličnost iz nordijske mitologije. Opisuje se kao Odinov sin poznat po svojoj šutljivosti i svojoj neustrašivoj borbi te uništenju vuka Fenrisa, pomaže bogovima kad im prijeti opasnost.

Nordijska mitologija
Nordijski vilenjaci

Vilenjaci u nordijskoj mitologiji dolaze u dva glavna oblika: Ljossalfi i Swartalfi. 

Ljossalfi (svijetli vilenjaci), žive u Ljossalfsheimu - domu "svjetlih" vilenjaka. Njihov vladar je bog Frey, oni su duhovi koji pomažu. 

Swartalfi (crni vilenjaci), žive u Swartalfsheimu - dom "tamnih" vilenjaka, koji se proteže od Midgarda do Helheima. Swartalfi su vješti obrtnici i izrađuju mnoga zadivljujuća blaga. Njihova koža poprima crnu boju od čađe koja nastaje od vatre ugljena koji koriste u svojim kovačnicama, zato ih i nazivaju Crni vilenjaci. Među njih spadaju i Tamni vilenjaci koji žive u Midgardu, mogu i pomagati i odmagati, zavisno o tome kako su raspoloženi. 

Među najpoznatije nordijske vilenjake spadaju Gandalf i Vindalf.

Nordijska mitologija
Vör

Vör je drevna nordijska boginja. Svjedok je pri davanju prisega i kažnjava one koji se ne drže svoje prisege, uključujući i bračne zavjete.

Nordijska mitologija
Väinämöinen

Väinämöinen je ličnost iz finske mitologije.

Opisuje se kao sin glavne boginje Luonnotar. Posjedovao je golemu mudrost već u samom trenutku rođenja, jer bio je u majčinoj rodnici 30 godina. Njegova potraga za ženom dovodi Kalevalu u prijateljske, ali zatim neprijateljske odnose sa tamnom prijetećom zemljom na sjeveru zvanom Pohjola.

Finska mitologija
Waldmichen

Waldmichen je u germanskoj mitologiji drvna nimfa koja predstavlja jedan od oblika nordijske boginje Freye.

Njezine sluge su zečevi od kojih su dva držala rubove Freyinog ogrtača, a dva su joj osvjetljavala put svijećama. Imala je mlin u kojem je mogla stare žene i muškarce ponovo pretvoriti u mlade.

Germanska mitologija
Wyrd

Wyrd je koncept u drevnoj anglosaksonskoj i nordijskoj kulturi koja odgovara pojmu sudbina.

V. također 

 Wyrdin izvor

Nordijska mitologija
Wyrdin izvor

Wyrdin izvor (Urdin izvor) se, po nordijskoj mitologiji, nalazi se u dvorovima bogova.

Norne od tamo uzimaju vodu i zalijevaju Yggdrasilove grane da se ne osuše, tamo se hrane labudovi.

Nordijska mitologija
Sveti izvori
Yggdrasil

Yggrdrasil u nordijskoj mitologiji predstavlja glavno sveto mjesto svih bogova.

Opisuje se kao najveće jasenovo drvo koje širi svoje grane i po nebu i po zemlji. Korijenje mu dopire do Asgarda, zemlje ledenih divova, (gdje se prije nalazila Ginnungagap), preko Mimirova izvora, preko Niflheima i Hvelgermira i zadnji ide preko neba do Wyrdina izvora. 

Asgard i Nilfheim imaju zdence u kojima se može pronaći Yggdrasilovo korijenje. To su Mimirov zdenac, Hvergelmirov izvor i Urdin zdenac. 

Na vrhu Yggdrasila nalazi se orao, Vedrfolnir je sokol koji sjedi u orlovu oku na vrhu Yggdrasila, korijenje Yggdrasila drži zmaj Nidhogg. Vjeverica Ratatosk širi tračeve između orla i Nidhogga. 

Yggdrasil štiti Devet svjetova.

Nordijska mitologija
Ymir

Ymir može značiti:

 Ymir, praotac svih divova u nordijskoj mitologiji.
 Ymir, lik iz Marvelovih stripova o Thoru.
 Ymir, jedan od Saturnovih mjeseca.
 Ymir, grad u kanadskoj provinciji Britanska Kolumbija.
 Ymir, provincijski izborni okrug u Britanskoj Kolumbiji.
Ymir (nordijska mitologija)

Ymir je zli izvor stvaranja (nastanka svega) u nordijskim mitovima. 

Opisuje se kao otac svih divova. Hranila su ga četiri potoka koja su tekla iz krave Audhumle. 

Ymir je rastao i postao tako ogroman i tako zao da Odin i njegova braća Vili i Ve više nisu mogli živjeti s njim. Ubili su ga, a njegova krv je tolikom silinom izlazila iz njegovog tijela i u tolikim količinima da su se u njoj utopili svi divovi osim Bergelmira i njegove žene. Oni su se dokopali obala Jotunheima i stvorili novu rasu mraznih divova.

Nordijska mitologija
Zisa (nordijska mitologija)

Zisa je nordijska boginja žetve, koja se opisuje kao Tyrova supruga.

Nordijska mitologija
Zisa

Zisa je:

 Zisa, zamak u sicilijanskom gradu Palermu.
 Zisa, nordijska boginja.
Inguši

Inguši su kavkaski narod, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u autonomnoj republici Ingušetiji, u kojoj čini oko 77% stanovništva. Inguši su većinom islamske veroispovesti, a govore inguškim jezikom, koji spada u nahsku grupu severnokavkaske porodice jezika.

Inguša ukupno ima oko 192.000.

Za vrijeme drugog svjetskog rata i njemačkog prodora na Kavkaz, Staljin je optužio Inguše za suradnju s Trećim Reichom. Zbog toga su Inguši bili deportirani u Sibir i današnji Kazahstan. Tada je, po nekim procjenama, stradalo oko dvije trećine svih Inguša.

Tek nakon procesa destaljinizacije, godine 1957., Inguši su rehabilitirani i dozvoljen im je povratak na Kavkaz. No, u međuvremenu su se na njihova područja naselili Oseti, a dio zemlje postao teritorij Sjeverne Osetije.

Zbog svega toga je, nakon propasti SSSR-a, u oktobru 1992. došlo do žestokih sukoba između Inguša i Oseta, tokom kojih je iz Sjeverne Osetije prognano na desetine tisuća Inguša. 

Inguši su, zbog jezičke bliskosti i rodbinskih veza, 1990-ih iskazivali velike simpatije prema Čečenima, iako sama Ingušetija nije jednostrano proglasila nezavisnost.

Ingušetija
Etničke grupe Rusije
Kavkaz
Čečeni

Čečeni (), ili Čečenci (), su kavkaski narod, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u Republici Čečeniji, u kojoj čini oko 98% stanovništva. Čečeni su većinom islamske veroispovesti, a govore čečenskim jezikom, koji spada u nahsku grupu severoistočnokavkaske porodice jezika.

Čečena ukupno ima oko 832.000. 

Čečeni su kroz historiju bili poznati po žestokom otporu ruskim osvajačima, a kasnije po čestim bunama protiv ruskih i sovjetskih vlasti. 1940-ih je, pod optužbom za šurovanje s Nijemcima za vrijeme drugog svjetskog rata, Staljin dao kolektivno deportirati u Sibir. U svoju domovinu su se vratili 1956. godine. 

1990-ih su Čečeni teško stradali, zbog toga što im je domovina postala poprištem dva rata za nezavisnost od Rusije.

Vidi također 

 Prvi rusko-čečenski rat
 Drugi rusko-čečenski rat

Etničke grupe Rusije
Čečenija
Kavkaz
Severina

Severina je ime koje se koristi za:

 Severina Vučković, hrvatska pjevačica
 Ulpija Severina, supruga rimskog cara Aurelijana
 Séverine, francuska pjevačica
Tony Snow

Robert Anthony "Tony" Snow (1.6. 1955.- 12.7. 2008.) je bio bivši sekretar za štampu Bijele kuće u administraciji predsjednika Georgea W. Busha. Naslijedio je Scotta McClellana, postavši treća osoba na tom mjestu za vrijeme Bushovog predsjednikovanja. U prošlosti je radio kao voditelj TV-vijesti na kanalu Fox News te kao voditelj talk showova.

Snow je također radio kao voditelj talk showa zvanog The Tony Snow Show na radio-mreži Fox News Radio, kao voditelj subotnjeg izdanja Weekend Live na kanalu Fox News, i voditelj emisije Fox News Sunday od 1996 do 2003. Prije nego što je dobio radio-emisiju, često je radio kao zamjenski voditelj The Rush Limbaugh Showa i služio kao komentator NPR-a.

Ranije u svojoj karijeri Snow je radio za Georgea H.W. Busha kao glavni pisac govora te kao zamjenik pomoćnika predsjednika za medijska pitanja.

Snow je bio oženjen za Jill Ellen Walker s kojom imao sina i dvije kćeri. U slobodno vrijeme se bavio sviranjem rock muzike.

Snowu je u februaru 2005. dijagnosticiran rak debelog crijeva, a u septembru 2007. je iz zdravstvenih razloga napustio dužnost. Zamijenila ga je Dana Perino, a Snow je nedugo pred smrt imao nekoliko nastupa kao politički komentator CNN-a.

Snow, Tony
Snow, Tony
Opštine u Crnoj Gori

Crna Gora je podijeljena na 25 opština:
 Andrijevica
 Bar
 Berane
 Bijelo Polje
 Budva
 Cetinje
 Danilovgrad
 Gusinje
 Herceg-Novi
 Kolašin
 Kotor
 Mojkovac
 Nikšić
 Petnjica
 Plav
 Plužine
 Pljevlja
 Podgorica
 Rožaje
 Šavnik
 Tivat
 Tuzi
 Ulcinj
 Zeta
 Žabljak

 
Administrativna podjela Crne Gore
Crna Gora
Crna Gora
Adigejci

Adigejci (rus. адыгейцы), ili Adigi (adig. адыгэ – Adige, кӏахэ), su kavkaski narod, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u Republici Adigeji, u kojoj čine 22% stanovništva, i u kojoj su drugi narod po brojnosti, posle Rusa (69%). Adigejci su većinom islamske veroispovesti, a govore adigejskim jezikom, koji spada u sjeverozapadnokavkasku (abhasko-adigejesku) grupu sjevernokavkaske porodice jezika.

Ukupno ih ima oko 123.000. 

Adigejce ponekad smatraju Čerkezima, što je često bio sinonim za sve sjevernokavkaske narode. Za to je djelomično odgovorna masovno raseljavanje Čerkeza i drugih kavkaskih naroda po područjima Otomanskog Imperija nakon ruskog osvajanja 1864. godine.

Vanjske veze 
 Circassian World 
 Adiga.com
 Map of the Diaspora 

Kavkaski narodi
Kavkaz
Etničke grupe Rusije
Adigeja
Kabardinci

Kabardinci, Kabardi, ili narod Kabarda, su kavkaski narod, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u Republici Kabardino-Balkariji, u kojoj čini relativnu etničku većinu od 49%. Kabardinci su većim delom islamske, a manjim delom pravoslavne veroispovesti, a govore kabardinskim jezikom, koji spada u abhasko-adigejsku grupu severnokavkaske porodice jezika.

Kabardinaca ukupno ima oko 368.000.

Eksterni linkovi 

Kavkaski narodi
Kavkaz
Etničke grupe Rusije
Kabardsko-Balkarska
Abazini

Abazini su kavkaski narod, srodan Abhazima, koji pretežno živi u Rusiji (Karačajevo-Čerkezija) i Turskoj. Većinom su islamske veroispovesti, a govore abazinskim jezikom, koji spada u abhasko-abazinsku grupu abhasko-adigejske porodice jezika.

Ukupno ih ima oko 41.000, od toga u Rusiji oko 27.000, a u Turskoj oko 14.000.

Kavkaski narodi
Kavkaz
Etničke grupe Rusije
Etničke grupe Turske
Karačajevsko-Čerkeska
Abhazi

Abhazi su kavkaski narod, koji pretežno živi u Gruziji, odnosno u autonomnoj republici Abhaziji, koja je od 1992. godine faktički nezavisna država, iako je formalno i dalje deo Gruzije. 

Pre građanskog rata u Abhaziji (1992-1994), Abhazi su činili 18% stanovništva ove republike, i bili su drugi narod po brojnosti, posle Gruzijaca (45%). Tokom građanskog rata, gotovo celokupna gruzijska populacija je etnički očišćena, odnosno proterana iz Abhazije, tako da su danas najbrojniji narod u ovoj republici Abhazi (45%). 

Abhazi su delom islamske, a delom pravoslavne veroispovesti, a govore abhaskim jezikom, koji spada u abhasko-adigejsku grupu severnokavkaske porodice jezika.

Abhaza ukupno ima oko 200.000, od toga u Abhaziji oko 135.000.

Kavkaski narodi
Kavkaz
Etničke grupe Gruzije
Abhazija
Lazi

Lazi su etnička grupa koja pretežno živi u Turskoj u oblasti zvanoj Lazistan. Većinom su islamske religije, a govore laskim jezikom, koji spada u zansku grupu južnokavkaske porodice jezika.

Ima ih oko 42.000 u Turskoj.

Veze 
 Lazika

Izvori 

Etničke grupe Turske
Etničke grupe Gruzije
Kavkaz
Svani

Svani su etnička pod-grupa Gruzijaca, koja pretežno živi u Gruziji, u zapadnom delu zemlje, u historijskoj oblasti Svaneti. Većinom su pravoslavne veroispovesti, a govore svanskim jezikom, koji spada u svansku grupu južnokavkaske porodice jezika.

Etničke grupe Gruzije
Kavkaz
Megreli

Megreli ili Mingreli, su etnička grupa Gruzijaca, koja pretežno živi u Gruziji, u zapadnom delu zemlje, u oblasti zvanoj Megrelija. Većinom su pravoslavne veroispovesti, a govore megrelskim jezikom, koji spada u zansku grupu južnokavkaske porodice jezika.

Eksterni linkovi 

Etničke grupe Gruzije
Kavkaz
Adžari

Adžari, ili Adžarci (), su etnička podgrupa Gruzijaca, koja pretežno živi u Gruziji, odnosno u Adžarskoj Autonomnnoj Republici. Adžari su većinom islamske veroispovesti, a govore dijalektom gruzijskog jezika, koji spada u gruzijsku grupu južnokavkaske porodice jezika.

Adžari su vlastiti identitet službeno dobili tek na sovjetskim popisima stanovništva iz 1926. godine. Prije toga su se izjašnjavali kao "muslimanski Gruzijci".

Od raspada Sovjetskog Saveza i proglašenja nezavisnosti Gruzije 1991. godine, Adžarija je uživala de fakto nezavisnost. Nakon svrgavanja Eduarda Ševarnadzea u Revoluciji ruža godine 2003, nova gruzijska vlada je godine 2004. uspjela svrgnuti adžarskog vođu Aslana Abašidzea i značajno smanjiti autonomiju Adžarije. Kao posljedica svega toga navodi se da je došlo do značajne "re-kristijanizacije" Adžarije, odnosno nastojanja da se uguši posebni adžarski identitet, tako da je danas službeno među Adžarcima pravoslavlje zamijenilo islam kao većinsku vjeru. 

Kavkaski narodi
Kavkaz
Etničke grupe Gruzije
Adžarija
Gruzijci

Gruzijci ili Gruzini, ili Kartvelijanci, najveći su narod iz kavkaske porodice naroda, koji pretežno živi u Gruziji, gde čini oko 84% stanovništva. Preci današnjih Gruzijaca imali su svoju državu Iberiju na Kavkazu još u 1. veku pre nove ere. 

Gruzijci su većinom pravoslavne vere, a ima ih i muslimana. Gruzijci islamske veroispovesti su poznati pod imenom Adžari. 

Gruzijski jezik pripada gruzijskoj grupi južnokavkaske porodice jezika. 

Gruzijaca ukupno ima oko 4.500.000, od toga u Gruziji 3.621.000, u Turskoj oko 200.000 ,u Rusiji oko 192.000.

Etničke grupe Gruzije
Kavkaz
Nenci

Nenci su samojedski narod, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u tri autonomna okruga: Neneciji, u kojoj čini 12% stanovništva, i u kojoj predstavlja drugi narod po brojnosti, posle Rusa (69%), zatim Jamaliji (Jamalo-Neneciji), u kojoj čini 5,2% stanovništva, i u kojoj predstavlja četvrti narod po brojnosti, posle Rusa (59%), Ukrajinaca (13%) i Tatara (5,4%), i u Tajmiriji (Dolgano-Neneciji), u kojoj čini 4,8% stanovništva, i u kojoj predstavlja četvrti narod po brojnosti, posle Rusa (74%), Dolgana (9,8%) i Ukrajinaca (9,5%). 

Nenci delom praktikuju tradicionalna verovanja (veru u duhove), a delom su pravoslavne veroispovesti. 

Govore neneckim jezikom, koji spada u samojedsku grupu uralske porodice jezika. 

Ukupno ih ima oko 34.000.

Eksterni linkovi 

 UNESCO Red Book on endangered languages: Norteast Asia
 Endangered Uralic Peoples
 Minority languages of Russia on the Net 
 The Red Book of the peoples of the Russian Empire

Narodi
Etničke grupe Rusije
Hrvatske županije

Županija predstavlja osnovnu administrativnu jedinicu Republike Hrvatske. Ona po svojoj veličini i opsegu administrativnih ovlasti odgovara okruzima u drugim državama, a kroz historiju je imala značenje slično grofovijama.

U Hrvatskoj ima ukupno 21 županija.

Historija 

Županije su u suvremenoj Hrvatskoj kao institucija uvedene Božićnim ustavom 1990. godine. Njihova organizacija, i teritorijalna raspodjela su zakonski definirani tek drugom polovicom 1992. godine, a prvi izbori za županijske skupštine održani u februaru 1993. 

Nakon tog doba su teritoriji i nadležnosti županija bili nekoliko puta zakonski mijenjani.

Organizacija 
Svaka županija ima predstavničko tijelo koje se zove županijska skupština i koje čine županijski vijećnici izabrani na redovnim izborima svake četiri godine. Vijećnici se biraju pomoću izbornih lista proporcionalnom metodom, s time da je izborni plafon za svaku listu 5 %. 

Izvršnu vlast u županijama obnaša župan koji se od 2009. godine bira na neposrednim izborima (sustav apsolutne većine s potencijalnim drugim krugom). Osim što predsjeda radom županijske vlasti, župan predstavlja županiju u vanjskim poslovima. Zajedno s županom biraju se i dva ili tri zamjenika župana. Župan i zamjenici mogu se opozvati referendumom u skladu sa zakonom. Do 2009. izvršno tijelo županije bilo je županijsko poglavarstvo, na čijem je čelu bio župan, župana je birala županijska skupština, a na njegov/njezin prijedlog, i članove županijskog poglavarstva (među kojima su bila i dva dožupana, danas - zamjenici župana).

Za obavljanje poslova iz samoupravne nadležnosti županije kao i poslova državne uprave prenijetih na županiju ustrojavaju se upravni odjeli i službe (upravna tijela). Upravnim tijelima upravljaju pročelnici koje na temelju javnog konkursa imenuje župan.

Grad Zagreb je zbog svoje ekonomske i političke važnosti po ovlastima izjednačen sa županijama.

Popis županija 

Popis hrvatskih županija, grupiranih u historijske i veće geografske regije:

Vanjske veze 

 Službene stranice Požeško-Slavonske Županije
 Karlovačka županija 
 Sisačko-moslavačka županija
 Službene stranice Virovitičko-podravske Županije  
 Splitsko-dalmatinska županija 
 Istarska županija
 Primorsko-goranska županija
 Osječko - baranjska županija 
 Vukovarsko-srijemska županija 
 Šibensko-kninska županija
 Ličko-senjska županija
 Dubrovačko-neretvanska županija 
 Bjelovarsko-bilogorska županija
 Službene stranice Koprivničko-križevačke županije
 Službene stranice Zadarske županije
 Službene stranice Međimurske županije  
 Službene stranice Brodsko-posavske županije
 Službene stranice Krapinsko-zagorske županije 

 
Županije
Prvi nivo državnih administrativnih podjela
Crna čiopa

Crna čiopa () je vrsta ptice iz roda Apus, koja naseljava područje Evrope i Azije, a krajem leta migrira na jug Afrike.

Ova ptica je posebna na mnogo načina. Na mesta gnežđenja dolazi kao poslednja, a napušta ih prva; za pticu svoje veličine može da dostigne zavidnu starost (zabeležene su jedinke stare 21 godinu). Loše vremenske uslove izdržava u stanju torpiditeta (stanje nalik nesvesnom).

Kod crne čiope je najzanimljivija njena prilagođenost letenju - telo je upravo savršeno za let kroz vazduh. Čiopa sve svoje aktivnosti izvodi u vazduhu, osim odgajanja mladih. Tamo nalazi hranu, igra se, čak i spava na krilima najveći deo života. U vazduhu se pari i prikuplja materijal za izgradnju gnezda. Krila su joj uska i duga, što crnu čiopu čini brzim i preciznim lovcem insekata i raznih vrsta pauka. Vodu takođe uzima tokom leta, a kupa se tako što zaroni kljun i prska vodu unaokolo.

Crna čiopa se na mesta gnežđenja vraća svake godine u isto vreme, oko 1. maja u Srednjoj Evropi. Parovi ostaju godinama verni jedno drugom i uvek se gnezde na istom mestu, ali u slučaju uginuća jednog partnera, njegovo mesto ubrzo zauzima druga jedinka istog pola. Čiope legu 2-3 jaja, a oba roditelja zajedno hrane i odgajaju mlade. U vreme odgoja, ptice lete sve do mraka, dok se neuparene ptice kolonije okupljaju i lete visoko u vazduh kako bi tamo spavale na krilima. Krajem jula mlade ptice izleću iz gnezda, najčešće odmah po zalasku Sunca, i više se ne vraćaju. Nije im potrebno vežbanje pošto već posle kratkog vremena lete isto tako dobro kao i odrasle ptice. Oko 1. avgusta počinje selidba u Afriku.

Čiope se gnezde u pećinama ili u šupljinama u drveću. U današnje vreme one najviše koriste rupe u zidovima ili slobodan prostor pod strehama kuća. Prihvataju i kutije za gnežđenje koje postavi čovek i ne boje se ljudi, te je veoma lako napraviti kutiju za njih i postaviti je na prozor. Izlaz mora da bude okrenut prema spolja pošto ptice ne lete uvis kada napuštaju gnezdo, već jednostavno "iskoče" iz njega i u slobodnom padu dobijaju brzinu potrebnu za let. Kutije treba da budu dimenzija 30 x 20 x 15 cm. Rupa za izlaz ima prečnik od 5 cm i nalazi se 3 cm iznad dna kutije i 5 cm od ivice jedne strane.

Vanjske veze 

 The Common Swift website 
 APUSlife The Virtual Magazine of the Common Swift 

Apodiformes
Pamuk (biljka)

Pamuk (Gossypium Sp.) je najrasprostranjenija jednogodišnja biljka u svijetu. Iako je tropska i suptropska kultura, koja zahtjeva mnogo toplote i sunca i umjerenu i ravnomjernu vlažnost, pamuk se gaji po većem dijelu svijeta. Pripada familiji biljaka Malvaceae. Ima dobro razvijen vretenast korjen, urezano lišće, žućkaste cvjetove. U čaurama se nalazi sjeme koje je obraslo vlaknom. Sjeme sadrži više do 25% ulja, te se poslije izdvajanja vlakna iz njega cijedi dobro jestivo ulje.

Sjeme pamuka je obraslo vlaknima prosječne dužine oko 30 mm; odvajanjem sjemena (tj. egreniranjem) i raznim postupcima prečišćavanja dobija se važna tekstilna sirovina (među najviše korišćenim artiklom u svijetu, pored uglja i čelika u svjetskoj trgovini). Najveći proizvođači ove biljke su: SAD, Rusija, Indija, Egipat itd.

Pri klasifikaciji pojednih vrsta pamuka uzima se u obzir: 
 boja, sjaj, količina vlakna i vrsta nečistoće
 srednja i maksimalna dužima vlakna
 čvrstoća i finoća vlakna, ravnomjernost i dr.

Biljke
Mansi

Mansi su ugrofinski narod, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u autonomnom okrugu Hantija-Mansija, u kojem čine oko 1% stanovništva, i u kojem predstavljaju peti narod po brojnosti, posle Rusa (66%), Ukrajinaca (12%), Tatara (8%) i Hanta (1%). 

Mansi su većinom pravoslavne veroispovesti, ali su sačuvali i tradicionalna verovanja (kult duhova pokrovitelja, medveda, šamanstvo). Govore mansijskim jezikom, koji spada u ugrofinsku grupu uralske porodice jezika. 

Ukupno ih ima oko 7.100. Narodi Mansi i Hanti su u literaturi poznati i kao Obski Ugri, a njihovi jezici su najsličniji mađarskom.

Narodi
Etničke grupe Rusije
Hanti

Hanti su ugrofinski narod, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u autonomnom okrugu Hantija-Mansija, u kojem čine oko 1% stanovništva, i u kojem predstavljaju četvrti narod po brojnosti, posle Rusa (66%), Ukrajinaca (12%) i Tatara (8%). 

Hanti su većinom pravoslavne veroispovesti, ali su sačuvali i tradicionalna verovanja (šamanstvo, totemizam). 

Govore hantskim jezikom, koji spada u ugrofinsku grupu uralske porodice jezika. 

Ukupno ih ima oko 12.000. Narodi Hanti i Mansi su u literaturi poznati i kao Obski Ugri, a njihovi jezici su najsličniji mađarskom.

Eksterni linkovi 

 Centre for Russian Studies — Norwegian studies of Russian peoples
 Khants  — Some pictures of Khants' bird and fishery traps
 Redbook: The Khants

Etničke grupe Rusije
Hantijsko-Mansijski autonomni okrug
Mordvini

Mordvini ili Mordovci, ili narod Mordva ( ili мордовцы, ili narod мордва), su ugro-finski narod, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u Republici Mordoviji, u kojoj čini 33% stanovništva, i u kojoj predstavlja drugi narod po brojnosti, posle Rusa (62%). Mordvini su većinom pravoslavne veroispovesti, a govore dva posebna dijalekta mordovskog jezika – erzjanski (Erzjani) i mokšanski (Mokšani), koji spadaju u ugro-finsku grupu uralske porodice jezika. Pismo je adaptirana ruska ćirilica.

Mordvina ukupno ima oko 1.285.000.

Etničke grupe Rusije
Mokša (razvrstavanje)

Mokša ima više značenja:

 Mokša (narod), pleme, odnosno podrgrupu Mordvina
 Mokša (jezik), jedan od dva jezika kojim govore Mordvini
Mokša (narod)

Mokša (ili Mokšani; mokš. мокшет, rus. мокша, ili мокшане) je naziv za pleme Mordvina nastanjeno u nizinama Oke i Dona u Mordviniji, Rusija. Mokša i Erzja čine dvije glavne grane Mordvina, naroda ugro-finske porodice. Ostala manja plemena su Tengušev (Tengushev), Terjuhane i Karatai. Ovo posljednje pleme ne smije se pobrkati s narodom Karata. 

Erzja i Mokša spominju se u 10. vijeku u diplomatskoj poruci hazarskog kagana Josipu.

Ranije se u 3. vijeku spominje narod Morden kao jedno od plemena koje je potčinio ostrogotski kralj Hermanaric. Poimence se u 8. vijeku navode njihovi srodnici Erzja, kao pleme potčinjeno Povolškim Bugarima koji su obitavali u području rijeke Volge. Erzja Mordvini i Mokša Mordvini u povijesti nisu bili u prijateljskim odnosima.

Kao saveznici Povolških Bugara, Erzja su ratovali protiv Mokša i ranih Rusa koji su također bili u savezu. 
 
Prema svome izgledu Mokše su nalikovali na Tatare i Čuvaše.

Jezik 
Jezik mokša govori se u zapadnom dijelu Mordvinije gdje i živi ovaj narod, kao i u oblastima Penza, Ryazan, Tambov, Saratov, Samara, Orenburg, nadalje u Tatarstanu i Baškirskoj, također nešto u Armeniji i Sjedinjenim Državama. Oko 500,000 ljudi govori danas ovim jezikom.

Etničke grupe Rusije
Ugro-finski narodi
Uralski narodi
Udmurti

Udmurti su ugrofinski narod, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u autonomnoj republici Udmurtiji, u kojoj čini 32% stanovništva, i u kojoj predstavlja drugi narod po brojnosti, posle Rusa (59%). 

Udmurti su većinom pravoslavne veroispovesti, a govore udmurtskim jezikom, koji spada u ugrofinsku grupu uralske porodice jezika.

Udmurta ukupno ima oko 793.000.

Vanjski linkovi 
 Udmurtski etnos 
 Udmurtologija
 Udmurtska wikipedija

Narodi
Etničke grupe Rusije
Udmurtska
Komi-Permjaci

Komi-Permjaci (zastarelo Permjaci) su ugro-finski narod odnosno podgrupa naroda Komi. Oni pretežno žive u Rusiji, odnosno u Komi-Permjačkom autonomnom okrugu, u kojem čine 60% stanovništva. 

Komi-Permjaci su većinom pravoslavne veroispovesti, a govore komi-permjačkim jezikom, koji spada u ugro-finsku grupu uralske porodice jezika.

Ukupno ih ima oko 168.000.

Etničke grupe Rusije
Komi (narod)

Narod Komi ili Komi-Zirjani (zastarelo Zirjani; kom. комияс, rus. коми, коми-зыряне (zastarelo зыряне)), ugro-finski su narod, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u Republici Komi, u kojoj čini 23% stanovništva, i u kojoj predstavlja drugi narod po brojnosti, posle Rusa (58%). 

Komi su većinom pravoslavne veroispovesti, a govore komi jezikom, koji spada u ugro-finsku grupu uralske porodice jezika.

Ukupno ih ima oko 370.000.

Narodi
Etničke grupe Rusije
Kareli

Kareli, Karelijci ili Karelijanci su ugrofinski narod, srodan Fincima, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u autonomnoj republici Kareliji, u kojoj čini 10% stanovništva, i u kojoj predstavlja drugi narod po brojnosti, posle Rusa (76%). Manji deo Karela živi u Finskoj, u provincijama Severna Karelija i Južna Karelija. 

Kareli su većinom pravoslavne veroispovesti, a govore karelskim jezikom, koji spada u ugrofinsku grupu uralske porodice jezika.

Kareli koji žive u Finskoj se obično etnički izjašnjavaju kao Finci, a po vjeri su luterani.

Finski nacionalisti su Karele često smatrali dijelom finske nacije, te oslobođenje Karela od sovjetskog jarma bio jedan od povoda za sudjelovanje Finske na strani sila Osovine u drugom svjetskom ratu.

Ukupno ih ima oko 153.000.

Karelija
Etničke grupe Rusije
Finska
Estonci

Estonci su ugrofinski narod, koji pretežno živi u Estoniji, gde čini oko 65% stanovništva. Estonci su većinom protestantske veroispovesti, a govore estonskim jezikom, koji spada u ugrofinsku grupu uralske porodice jezika.

Estonaca ukupno ima oko 1.194.000, od toga u Estoniji 1.049.000. 

Ugro-finski narodi
Etničke grupe Estonije
Etničke grupe Finske
Etničke grupe Švedske
Finci

Finci (vlastiti naziv: suomalaiset - finländare), jedan od najglavnijih finskih naroda narod naseljen u Finskoj (4,828,000) i značajnijom populacijom u SAD-u 812,000, i Švedskoj 200,000 bez Länsipohjalaiset Finaca ili Tornedalaca iz doline Torne na sjeveru Švedske. Jezično Finci pripadaju finskom ogranku Baltofinaca i uralskoj etnolingvističkoj porodici, a njihovi prvi srodnici su Estonci i Kareli.

Ime 
Ime Finci dolazi od naziva Fenni koja se spominje u Tacitovoj Germaniji. Ovaj naziv vjerojatno se odnosio na Laponce koji su tu živjeli prije dolaska Finaca. Fincima je pradomovina, kao i ostalim Ugrofincima, u području oko gorja Ural, po kojemu je uralska porodica i dobila ime.

Lokalne skupine 
Fincima su najsrodnije skupine su Kveni (Kveenit) iz Norveške koji govore kvenskim jezikom, također članom finske skupine jezika;  Länsipohjalaiset koji govore tornedalski jezik; Kareli ili Karjalaiset. Manje finske skupine su Savo (Savolaiset); Hämäläiset ili Tavasti; Pohjalaiset; Eteläpohjalaiset; Varsinaissuomalaiset; Ruotsinsuomalaiset (Švedski Finci); Metsäsuomalaiset (Šumski Finci).

Historija 
Finska plemena su Finsku počeli naseljavati oko 100. godine potiskujući na sjever prastanovnike Laponce, no i sami su bili pokoreni od Šveđana u 12. vijeku, te ih pokrstili.

Običaji Finaca 

Tradicionalni život Finaca očuva se u ruralnim krajevima, gdje se još čuvaju stara znanja i obrti. Danas mnoge obitelji žive na farmama do kojih se dolazi paljenjem šuma (kaskiviljelys kultivacija) . Na individualnim farmama uz agrikulturu kombinira se i lov i ribolov. Mehanizacijom i specijalizacijom farmi od 1950.-tih proizvodnja se orjentira na uzgoj svinja i goveda. Mlijeko je veoma proizvod i važan sastojak mnogih jela i veoma popularnog sira juustoleipa. Ovaj sir, izgledom na kruh, poznat i kao "cheese bread", proizvodi se od mlijeka krava i sobova. nakon prešanja ostavlja se pored vatre, dok sa vanjske strane ne bi dobio izgled tosta . Muškarci su vješti u izradi drvenih i metalnih predmeta kao što su vakka-posude i tradicinalni i univerzalni puukko-nož. Žene su specijalizirane u tkanju i čipkarstvu, a veoma su popularne izrade zidnih ćilima pozatih u njihovom jeziku kao ryijy ()

Društvo 
Sve do 19. vijeka finsko društvo se sastojalo od seljaka-talonpojat, građana (burgeri), svećenstva ili klera i plemstva. Današnje socijalno klasno društvo sastoji se od seljaka-farmera, radne klase (neruralni manuelni radnici), male buržoazije (petite bourgeoisie; vlasnici trgovina i poduzetnici), donje srednje klase, gornje srednje klase i više klase (vlasnici korporacija i menadžeri).

Religija 
Izvorno do pojave kršćanstva finska religija je šamanizam a središnje mjesto umitologiji zauzima kulturni heroj Väinämöinen. Od drugih nadnaravnih bića javlja se bog neba Umarmen i bog davaoc kiše, Ukko.

Izvori

Vanjske veze 

 Finns
 The Finnish Ryijy 

 
Ugro-finski narodi
Etničke grupe Finske
Sekelji

Sekelji su etnička grupa Mađara, koja živi u Rumuniji, na istoku Transilvanije, u županijama Hargita, Kovasna i Mureš. Sekelja ukupno ima oko 670.000, a u županijama Hargita i Kovasna oni čine većinu stanovništva - Hargita (85%), Kovasna (74%). 

Sekelji su u prošlosti smatrani za poseban narod, a danas su etnička grupa Mađara. Pretpostavlja se da Sekelji vode poreklo od Avara ili od Huna. Kada su se Mađari doselili u Panonsku niziju krajem devetog veka, Sekelji su već živeli na ovom području. Neki istraživači smatraju da su Sekelji živeli na istočnim Karpatima još u petom veku.

 
Mađari
Ugro-finski narodi
Etničke grupe Rumunije
Henry M. Paulson

Henry "Hank" Merritt Paulson Jr. (28. 3. 1946.-) je američki poslovni čovjek, predsjednik i generalni direktor velike investicijske banke Goldman Sachs. 

30. 5. 2006. predsjednik SAD George W. Bush ga je nominirao da služi kao ministar financija, nakon ostavke Johna Snowa. 

Paulson je diplomirao na Harvardu, a od godine 1972. je služio u administraciji predsjednika Richarda Nixona. Godine 1974. se priključio Goldman Sachsu, a njegov generalni direktor postao 1998.

Henry Paulson je oženjen i ima odraslog sina i kći. Pored bankarstva se bavi radom na zaštiti okoline, a u slobodno vrijeme svira rock muziku.

Izvori 
 Biography of Henry Paulson, Jr.  from The Nature Conservancy
 Fortune Magazine: Hank Paulson's secret life
 AP story: Paulson picks bird watching over golf
 Henry Paulson's federal campaign contributions
 Paulson's biography
 Paulson '68 to lead Treasury 

Paulson, Henry M.
Paulson, Henry M.
Bushova administracija
Menadžment

Menadžment (engl. Management, rukovođenje ili upravljanje) je posebna naučna disciplina, multidisciplinarnog karaktera, koja se bavi istraživanjem problema upravljanja poslovima, poduhvatima i društvenim sistemima. Ova disciplina proučava upravljanje kao složeni proces sa nizom podprocesa, i kao grupu ljudi koja upravlja procesima i a takođe proučava sve pojedinačne upravljačke probleme i fenomene vezane za efikasno izvršavanje određenih zadataka i poslova. 

Rukovođenje se posmatra i opisuje kao proces upravljanja određenim poslovima, poduhvatima ili sistemima radi što učinkovitijeg dostizanja cilja. Sastoji se iz podprocesa: planiranje, organiziranje,kadrovanje, vođenje i kontrola.

 Teorije upravljanja
 Rane teorije
 Post-rane teorije
 Klasične naučne teorije
 Biheviorističke teorije
 Kvantitativne i sistemske teorije
 Situacione teorije
 Inovativne teorije
 Teorije zasnovane na kulturi
 Teorije zasnovane na etici
 Teorije zasnovane na marketingu
 Teorije zasnovane na preduzetništvu

Povezano 
 Menadžer
 Nauka o upravi

Vanjske veze 

 Fakultet za menadžment - Zaječar

 
Ekonomija
Društvene nauke
Anglicizmi
Faunalni stadij

Faunalni stadiji su pod-podjele naslaga stijena koje uglavnom koriste paleontolozi koji proučavaju fosile za razliku od geologa koji proučavaju stvaranje stijena. Faunalni stadij se obično sastoji od niza stijena koje sadrže slične fopsile. Tu se obično nalazi jedan ili više indeksnih fosila koji su uobičajeni, lako prepoznatljivi i ograničeni na jedno ili nekoliko stadija. Tako će, na primjer, sjevernoamerički paleontolog koji pronađe dijelove trilobita Olenellus identificirati pripadnost stijena Waucobanskom stadiju dok će dijelovi kasnijih trilobita kao što su Elrathia odrediti pripadnost stijena albertanskom stadij. Stadij je izraz koji određuje niz stijena; on je ekvivalent izrazu doba koji definira vremenski period, iako se oba izraza koriste u neformalnoj literaturi.

Faunalni stadij su bili prilično važni u 19. i na početku 20. vijeka jer su predstavljali jedino sredstvo za određivanje starosti naslaga stijenja do razvoja seizmologije i radioaktivnog datiranja u drugoj polovici 20. vijeka.

Faunalni stadiji su regionalne prirode. Oni često sadrže mnoge formacije različitih tipova stijena koje su se nataložile u različitim okolnostima u istom vremenu. U posljednje vrijeme, regionalne i globalne korelacije nizova stijena su postale relativno izvjesne, pa je manje potrebe da se preko faune označava doba stvaranja stijena. Postojala je tendencija da se koriste evropske, i u manjem opsegu, azijske oznake za iste periode širom svijeta, iako u mnogim slučajevima faune nisu imale mnogo sličnosti jedna s drugom.

V. također 
 Fauna

Paleontologija
Geološka doba
Fizička antropologija

Fizička antropologija, ponegdje zvana i biološka antropologija, proučava mehanizme biološke evolucije, genetsko nasljedstvo, ljudsku prilagodljivost i varjabilnost, primatologiju, morfologiju primata, kao i fosilne ostatke ljudske evolucije. Takođe vidi: rasa.

Fizička antropologija se razvila u 19. vijeku, prije uspona Darwinove teorije o prirodnom odabiru, takođe poznate kao teorija evolucije, i prije Mendelove teorije genetike. Fizička antropologija je dobila ime i po tome što su svi njeni podaci fizički (fosili, naročito ljudske kosti). S usponom Darwinove teorije i moderne sinteze, antropolozi su zadobili pristup novim oblicima podataka, i mnogi od njih su započeli da se nazivaju "biološkim antropolozima."

Neke od ranih grana fizičke antropologije, kao rana antropometrija, sada su odbačene kao pseudonauke. Metrika poput cefalnog indeksa se znala koristiti u svrhu izvođenja osobina ponašanja. Dvojica najranijih osnivača fizičke antorpologije su Paul Pierre Broca i Franz Boas.

Grane 
 primatologija, nauka koja proučava naše ne-ljudske srodnike, 
 populaciona genetika, istražuje biološku ljudsku raznovrsnost (poveza s evolucionom biologijom)
 ljudska evolucija - takođe poznata kao paleoantropologija, proučava razvoj ljudi

Proučavanje ljudske evolucije često uključuje druge specijalizovane oblasti:
 ljudska osteologija, proučavanje skeletalnog materijala. Stručnjaci iz osteologije su u stanju da primijene svoje vještine i znanja na druge oblasti:
 paleopatologija, koja proučava ostatke bolesti i povreda u ljudskim kostima
 forenzička antropologija, analizira i identifikuje ljudske ostatke, i služi u koronarne i medicinske svrhe. Ovo istraživanje često daje važne podatke i dokaze za sudske slučajeve i kriminalna istraživanja.

Poznati paleoantropolozi 
 Davidson Black (1884-1934)
 Robert Broom (1866-1951)
 Carleton S. Coon (1904-1981)
 Raymond Dart (1893-1988)
 Eugene Dubois (1858-1940)
 Earnest Hooton (1887-1954)
 Donald C. Johanson (1943- )
 Louis Leakey (1903-1972)
 Mary Leakey (1913-1996)
 Richard Leakey (1944- )
 Pierre Teilhard de Chardin (1881-1955)
 Milford H. Wolpoff (1942- )

Eksterni linkovi 
 American Association of Physical Anthropologists

Antropologija
Primatologija

Primatologija proučava primate, time predstavljajući prilično raznovrsnu disciplinu; primatolozi se mogu naći na odsjecima za biologiju, antropologiju, psihologiju, kao i na mnogim drugim. U bliskoj je vezi sa fizičkom antropologijom, koja je primatologija roda homo, naročito homo sapiens. 

Moderna primatologija je veoma raznovrsna nauka. Ona obuhvata istraživanja koja se protežu od anatomskih poručavanja preteča primata i terenskih proučavanja primata u njihovoj prirodnoj životnoj sredini (habitatu, do eksperimenata iz životinjske psihologija i jezika čovjekolikih majmuna. Primatologija je uveliko osvijetlila osnovna ljudska ponašanja kao i prastaro porijeklo tih ponašanja.

Veze 
 fizička antropologija
 biologija

Vanjski linkovi 
 World Directory of Primatologists 
 Primatologist Biographies 

Biologija
Primati
Homo

Homo (na latinskom, "osoba" ili "čovjek") je u naučnoj klasifikaciji biološki rod (genus), koji uključuje modernog čovjeka kao biološku vrstu i njegove bliske srodnike; riječ "human" potiče iz riječi humanus, što je pridjevska izvedenica iz riječi homo.

Kao riječ i izraz, "čovjek" je istorijski, vjerski i kulturno uvriježena riječ koja se koristi u smislu označavanja ljudske vrste općenito, tj. pokrivajući sve rodove i polove: muškarce, žene, djecu, transseksualne osobe, itd. U nedostatku boljeg neutralnog izraza, riječ čovjek se koristi kao prevod latinske riječi homo koja označava "osobu." Slično stanje je i u mnogim drugim jezicima, kao na primjer, u engleskom, gdje se riječ man, doslovno "muškarac," često, mada ne uvijek, koristi u smislu ljudskog bića, pa prema tome uključuje i seksualne polove koji nisu muški, kao na primjer žene.

Procijenjeno je da je ovaj rod star 1,5 do 2,5 miliona godina. Sve njegove vrste, osim homo sapiens su izumrle; posljednji živi srodnik, homo neanderthalensis ("neandertalski čovjek"), izumro je prije 30.000 godina, mada najnoviji podaci sugerišu da je homo floresiensis ("floreski čovjek"), živio sve do prije 12.000 godina.

Manjina zoologa smatra da bi vrste čimpanzi (za koje se obično drži da pripadaju rodu pan), a moža i gorile (koje se smatraju da pripadaju rodu gorilla), zasnivajući se na genetskim sličnostima, trebalo biti uključene u ovaj rod. No, većina naučnika tvrdi da se čimpanze i gorile prilično anatomski razlikuju između sebe i ljudi da bi mogle pripadati ovom rodu. Rod homo je najbliže povezan s vrstom kenyanthropus platyops ("kenijskim čovjekom"), koja je jedna od vrsti iz koje je on najvjerovatnije potekao. Kroz tu vrstu, drugi najbliži srodnik homo vrste je grupa vrsta iz rodova paranthropus i australopithecus, čija se evoluciona grana odvojila of proto-homo razvojne linije prije nekih 5 miliona godina.

Biologija
Čovjek
Ljudska evolucija
Fizička antropologija
Stanište

Stanište, životno stanište, biotop ili abiocen, je prostorno ograničena jedinica, koja se odlikuje specifičnim kompleksom ekoloških faktora. 

Svaki organizam živi u određenom tipu životnog staništa, u jednom jezeru, reci ili pustinji, i tu ga je moguće lako pronaći.

Ekološka niša, međutim podrazumeva ne samo fizički prostor u kome živi neki organizam, već i njegovu funkcionalnu ulogu u životnoj zajednici (npr. vrstu ishrane), kao i položaj koji zauzima u odnosu na ekološke faktore. Ekološka niša govori o ulozi jedne vrste u ekosistemu. Često se govori da neka vrsta zauzima određenu ekološku nišu, što zapravo znači da se ona razlikuje od druge vrste u pogledu npr. načina ishrane, perioda aktivnosti, korišćenja različitih skloništa i dr. Slikovito objašnjeno – pojam životnog staništa jednog organizma možemo shvatiti kao njegovu adresu, a ekološku nišu kao profesiju. 
Svako životno stanište naseljeno je određenom kombinacijom biljnih i životinjskih vrsta – životnom zajednicom (biocenozom). 

Životna zajednica i stanište ne mogu postojati odvojeno, već su povezane u celinu u kojoj je biocenoza biotička, a biotop abiotička komponenta. Životnu zajednicu odlikuje, pre svega, određena struktura koju sačinjavaju odgovarajuće ekološke niše, sastav vrsta i dr.

Areal 

Pojam staništa treba odvojiti od pojma areala vrste. Areal je prostor ili oblast na Zemlji koju jedna vrsta naseljava. U okviru areala jedne vrste mogu da se nađu različita staništa. Granice areala neke vrste predstavljaju u stvari granice njene rasprostranjenosti. Vrste koje vrlo široko rasprostranjene su kosmopoliti. Nasuprot njima su endemiti, vrste koje naseljavaju samo jednu, često usku oblast. Endemiti nastaju izolovanjem oblasti u kojima se zadržavaju vrste kojih nema u drugim oblastima. Vrste koje se sreću u samo određenim staništima i predstavljaju ostatke izumrlih vrsta koje su živele u ranijim geološkim periodima nazivaju se relikti. Zaštiti tih vrsta mora se pokloniti posebna pažnja.

Sličnosti biotopa na različitim mestima 
Peščana dina u pustinji Sahari i pustinji Viktoriji ( Australija ) slične su iako se nalaze na različitim delovima sveta:
 Deo su litosfere 
 Jako visoke temperature
 Dnevno kolebanje temperature 
 Male zalihe vode

Literatura 

 Janković, M.,Đorđević, V: Primenjena ekologija, Naučna knjiga, Beograd, 1981.
 Đukanović, Mara: Ekološki izazov, Beograd, 1991.
 Stanković, S: Ekologija životinja, Beograd, 1979.
 Janković, M: Fitoekologija, Beograd, 1986.

Staništa
Arif Heralić

Arif Heralić (5. 5. 1922. – 17. 6. 1971) je bio radnik železare u Zenici, ulagač u SM peći u čeličani. Umro je ranih sedamdesetih godina u krajnjoj bedi i siromaštvu kao invalid rada. Imao je jedanaestoro dece, od kojih je tek sedmoro preživelo tužnu romsku sudbinu. O smrti Arifa Heralića objavljena je sledeća kratka vest u beogradskim "Večernjim novostima" od 17. juna 1971. godine:

"U Zenici je juče, posle duže bolesti, umro Arif Heralić, radnik zeničke železare i višestruki udarnik, čiji je lik bio na novčanici od 1000 starih dinara. On je u železari radio na teškim poslovima i pre nekoliko godina je oboleo. Zbog toga je penzionisan".

Biografije, Jugoslavija
Biografije, Zenica
.tm

Za ostala značenja, v. TM

.tm je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Turkmenistan. Njime upravlja Internetski kompjuterski biro.

Reklamirao kao domena za posloven subjekte s trademarkom, zahvaljujući čestoj upotrebi "TM" u tom kontekstu, ali su nove registracije suspendirane od strane turkmenistanske vlade zbog brige da bi se domene mogle koristiti u "nemoralne" svrhe.

Eksterni linkovi 
 IANA .tm whois information

T m
Tm

he:סיומת אינטרנט#טבלת סיומות המדינות
sv:Toppdomän#T
.to

.to je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Tongu. 

Vlada Tonge prodaje domene svog ccTLD-a svakoj zainteresiranoj strani. S obzirom da se riječ to često koristi u engleskom jeziku, postala je popularna kod tvoraca URL-ova zvanih hakerske domene koje to koriste, kao (fiktivni primjer) http://look.to/wikipedia ili Refusedov http://page.to/come.

S domenom .to upravlja Tonga Network Information Center (Tonic).

Grad Toronto u kanadskoj provinciji Ontario ima nadimak TO. Stoga se ekstenzija .to koristi od strane mnogih malih tvrtki u tom gradu.

Eksterni linkovi 
 IANA .to whois information
 Domain Hacks Suggest - 1.900 prijedloga za hakiranje .to domena.

T o
T o

sv:Toppdomän#T
.tv

Za britanski televizijski kanal, v. .tv

.tv najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Tuvalu. 

Osim za rezervirana imena kao .com.tv, .net.tv, .org.tv i druga, svaka osoba na svijetu može registrirati .tv domenu za određenu tarifu, koja predstavlja važan izvor prihoda za vladu i stanovništvo Tuvalua.Ime domene je popularno (i ekonomski isplativo) zato što predstavlja skraćenicu riječi 'televizija' (drugi slični ccTLDi su .fm, .am, .cd i .dj). Imena domena koje se koriste na ovaj način su poznata hakerske domene. 

Domenom trenutno opravlja The .tv Corporation, VeriSignova kompanija (čiji je raniji vlasnik bio Idealab).

Postoje određene kontroverze oko toga kome bi sve trebalo dozvoliti domenu .tv. Značajan postotak domena s .tv URL-om su pornografske i u drugom smislu seksualno eksplicitne prirode. Iako je to značajno povisilo prihod za malu državu, isto tako je izazvalo i sukobe. Mnogi stanovnici Tuvalua su konzervativni kršćani, te smatraju da je prihod iz tog izvora nemoralan.

Tuvaluanska vladina stranica je napravljena kao wiki koristeći TikiWiki softver.

Idealab, Ujedinjeni Narodi, Tajvan 
Iznajmljivanje korištenja .tv domene kompaniji Idealab  je Tuvaluu dalo dovoljno novca da godine 2000. postane članom Ujedinjenih naroda . To je omogućilo Tuvaluu da posluži kao saveznik svom dugogodišnjem diplomatskom i ekonomskom partneru , Republici Kini (Tajvan) u UN.   (V. također ina i Ujedinjeni narodi i Vanjski odnosi Tajvana.)

Eksterni linkovi 
 The .tv Corporation

T v
T v

sv:Toppdomän#T
.us

.us je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Sjedinjene Američke Države, ustanovljen godine 1985. 

Registranti .us domene moraju imati američko državljanstvo, boravište u SAD, odnosno biti organizacije ili strane pravne osobe prisutne u SAD. Većina registranata u SAD se registrirala preko .com, .net, .org i drugih gTLDova umjesto .us, koji se tradicionalno koristi od strane državnih i lokalnih vlasti (iako je svaki entitet imao opciju registriranja .us domene). Valja napomenuti kako su domene .gov i .mil bile rezervirane za upotrebu u SAD, dok je .edu uglavnom rezerviran za američke entitete (iako se mali broj ne-američkih obrazovnih institucija uspio registrirati pod njom).

Originalni administrator .us domene bio je Jon Postel s Instituta za informatičke nauke na Univerzitetu Južne Kalifornije. .us je administrirao pod pod-ugovorom kga je USC/ISI bio sklopio s SRI International (koji je .us and i generičke domenevodio pod ugovorom s američkim ministarstvom obrane) i kasnije tvrtkom Network Solutions (koji je .us i gTLD-e imao pod ugovorom s National Science Foundation.) Registranti su mogli registrirati jedino domene treće razine ili više po geografskoj ili organizacijskoj hijerarhiji. Većina geografskih pod-domena u .us bila su delegirana raznim privatnim entitetima i .us registranti bi se registrirali kod delegiranog administratora na nivou na kome su se htjeli registrirati (ne direktno kod .us administratora.) Međutim, od aprila 2002 su i domene drugog nivoa postale otvorene za registraciju. Domenom .us trenutno upravlja NeuStar Inc. pod ugovorom s američkim ministarstvom trgovine.

Eksterni linkovi 
 .us Domain Registry
 IANA .us whois information
 Management of .us Domain Name (U.S. Department of Commerce) 
 usTLD Nexus Requirements - Requirements for registrants of .us domains, Portable Document Format
 Kids.us Content Policies 
 RFC 1480: The US Domain (June 1993)

U s
U s

sv:Toppdomän#U
Popis gradova u Hrvatskoj

U Hrvatskoj službeno postoji 127 gradova. Po statistici UN-a gradom se smatra naselje veće od 40.000 stanovnika.

Vanjske poveznice 

 Zakona o područjima županija, gradova i općina u Republici Hrvatskoj

 Popis gradova u Hrvatskoj
Hrvatska