alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1345

En la jaro 1345 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Konstruado finiĝis de Nia Damo de Parizo.
1-a de januaro: estis subskribita alianco inter: Vitelsbaĥoj, reĝo de Pollando Kazimiro la 3-a kaj reĝo de Hungario Ludoviko la 1-a.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Buduş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Niederdorf BL per la vortoj onoltzwil in dem ... nidern dorf (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
Peiden kiel Pedens (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Suraua en Kantono Grizono en Svislando).
Gelterfingen kiel Geltolfingen (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Sarasău (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 31-a de oktobro - Fernando la 1-a, 9-a reĝo de Portugalio (m. 1383)
 Eustache Deschamps, franca poeto (proksima dato) (mortis ĉirkaŭ 1405)

Mortoj 
 25-a de marto: Henriko Plantaĝeneto (3-a grafo de Lancaster), nepo de Henriko la 3-a (Anglio) (n. 1281)
 26-a de septembro: Johano de Montfort, duko de Bretonio (naskiĝis ĉirkaŭ 1294)
1346

En la jaro 1346 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Avrig (hodiaŭ urbo de la distrikto Sibiu en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 26-a de aŭgusto : Johano de Luksemburgio
1347

En la jaro 1347 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 "Nigra Morto" en Eŭropo. La epidemio ekiris el Ĝenova komercporto en Krimeo.
 Johano la 6-a Kantakuzena iĝis bizanca kun-imperiestro.
 Karolo la 4-a de Luksemburgo iĝis reĝo de Bohemio
 Cola de Rienzo intencis konkeri Romon kaj unuiĝi Italion.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Montmollin kiel Mommolens (hodiaŭ komunumo de Kantono Neŭŝatelo en Svislando).

Naskiĝoj 
 Sankta Katarino de Sieno

Mortoj 
 11-a de oktobro: Ludoviko la 4-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1282)
1348

En la jaro 1348 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Inca Roca iĝis inkao.
 Fondita Nova Urbo de Prago kaj fondita Preĝejo de Sankta Henriko.
 Reformigita moravia justico,
 Ordeno de la Ĝartero estas fondita de Eduardo la 3-a.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Câţcău (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 Androniko la 4-a orient-romia imperiestro

Mortoj 
 Inkao Cápac Yupanqui
 Hanazono imperiestro de Japanio
1349

En la jaro 1349 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 14-a de februaro - Je la festotago de Sankta Valenteno, oni mort-bruligis 2.000 judojn en Strasburgo.
 Knabina Ŝtono fondita

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Greng kiel Groyn (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
 Kost (kastelo en Bohemio).
 Marpod (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Třebom (hodiaŭ vilaĝo en Ĉeĥio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 William de Ockham, angla filozofo, naskiĝis 1285.
1350

En la jaro 1350 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Iberia Regno Aragano adoptis la Julianan Kalendaron.
 Mikstekoj eble atingis la politikan superegadon en Oaksako, en Ameriko.
 Johano la 2-a (Francio) surtroniĝis.
 Vieno: finiĝis konstruado de la Itala Nacia preĝejo de Maria de la Neĝoj, pli konata kiel la Minoritana preĝejo

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Căpruţa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Engi kiel ze engi (hodiaŭ komunumo en Kantono Glaruso en Svislando).
 Fontainemelon kiel Fontainnemelom (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
 Haslen kiel Hasla (hodiaŭ komunumo en Kantono Glaruso en Svislando).
 Racâş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
23-a de januaro: Vincento Ferrer, hispana sanktulo (m. 1419)
27-a de junio:  Manuelo la 2-a Palaeologa, orient-romia imperiestro (m. 1425)
Vytautas, grandduko de Litovio (m. 1430)

Mortoj 
 22-a de aŭgusto: Filipo la 6-a, unua reĝo de Francio (n. 1293)
1351

En la jaro 1351 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Suko detronigita de norda kortego, Go-Kogon iĝis kontraŭ-imperiestro de Japanio.
 1-a de majo: Zuriko aliĝas al la Svisa Ĵurkomunumo.

Unuaj dokumentaj mencioj
 Küblis kiel ze Cüblins (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Niederstocken kiel Stogken (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj 
 Ladislao la 2-a, grandduko de Litovio kaj reĝo de Pollando
 Pierre d'Ailly, franca teologo, astrologo, kardinalo de la katolika romia eklezio. (m. 1420)

Mortoj 
 Muhammed bin Tughluq, sultano de Delhi.
Robert Burns

Robert BURNS (naskiĝis la 25-an de januaro 1759 en Alloway, Ayrshire, mortis la 21-an de julio 1796 en Dumfries) estis skota poeto.

Vivo 
Burns naskiĝis kiel filo de malriĉaj kamparanoj, sed la gepatroj donis al la filo bonan instruon. Unuajn poemojn en sia regiona dialekto li verkis en la jaro 1783. En 1786 ili aperis en la volumo Poems, Chiefly in the Scottish Dialect. La kolektaĵo rikoltis vastan agnoskon, sed la financa situacio de la poeto ne vere boniĝis, kaj li plu vivtenis sin kiel kamparano kaj kiel oficisto. Li mortis 37 jarojn aĝa en Dumfries.

Robert Burns estas rigardata antaŭulo de la romantismo. Kelkaj poemoj verkitaj de li, ekzemple Auld Lang Syne ("Iamo longe for"), fariĝis kvazaŭ popolkanto.

Lia naskiĝtago estas celebrata sub la nomo Burns Supper kiel la dua nacia festotago de Skotlando.

Verkoj 
 Poems, Chiefly in the Scottish Dialect ("Poemoj, ĉefe en la skota dialekto", 1786)
 Tam o'Shanter (humura versrakonto, 1790)

En Esperanto aperis 
 Adiaŭ al la montaro / (el Robert Burns). En: Postrikolto: suplemento al El Parnaso de Popoloj / Antoni Grabowski. Varsovio, 1921, p. 6-7.
 La iamo longe for / Robert Burns. [El la skota] trad. Reto Rossetti. En: Nova Esperanta krestomatio. Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio, 1991, p. 499. ISBN 92-9017-043-3
 Kantoj poemoj kaj satiroj / Robert Burns. Trad. Reto Rossetti kaj William Auld. - 2-a eld. Glasgow: Eld. Kardo, 1995, 73 p. ISBN 0-905149-26-2
 Kantoj poemoj kaj satiroj / Robert Burns. Trad. Reto Rossetti kaj William Auld. Manchester: Esperantaj Kajeroj 1977, 79 p. ISBN 0-9505323-1-2
 Poemoj kantoj kaj satiroj / Robert Burns. Elskotigis Reto Rossetti. Eld. de John C. Rapley. 2-a eld. Ilford: Rapley 1972, 39 folioj

Vidi ankaŭ
 Listo de skotaj literaturaj verkoj tradukitaj en Esperanton

Eksteraj ligiloj 

 http://www.robertburns.org 
 http://lib.ru/POEZIQ/BERNS 
 http://www.ayrshire-arran.com/ttsad/burns 
 Rete legeblaj verkoj  en la retejo de Don Harlow
 Auld Lang Syne en Esperanto en La Lilandejo (ĉe archive.org)
 En la Esperanto-vivo de Antonio De Salvo (kun italaj versioj de Auld Lang Syne)

Skotaj poetoj
Framasonoj
Listo de dioj



Lingva noto 
La vorto Alaho ne estas nomo de dio, sed aldono de o-finaĵo al la araba vorto "al-lah" signifanta "la dio", t.e. "Dio" (en la araba ne ekzistas majuskloj). Arablingvaj kristanoj kaj islamanoj preĝas ne je "*Alaho", sed je la sama "Dio", kion arabe oni eldiras "al-lah", same kiel angloj diras "God" kaj finnoj "Jumala".

A 
Afrodito - Alaho - Amono - Amono-Rao - Apolonio - Areso - Artemiso - Aŝtaro - Atena - Atumo

B 
Baalo - Belenos - Beso

D 
Demetro - Demiurgo - Devio - Diano - Dionizo

E 
Eŝuo - Eternulo - Eŭao

G 
Ganeŝo

H 
Hadeso - Hatoro - Hefesto - Hekato - Hero - Hermeso - Hestio - Horuso - Huicilopoktlo

I 
Iasano - Ibeĵioj - Iroko - Izisa

J 
Javeo - Jehovo - Jemanĵao - Jesuo Kristo - Junona - Jupitero

K 
Kecalkoatlo/Kukulkano

L 

Logunedeo

M 
Maato - Mariso - Marso - Merkuro - Minervo - Monso - Muto

N 
Nanano - Neptuno

O 
Obaluajeo - Obao - Odeo - Oguno - Ojao - Olorumo - Oriŝaoj (Brazilaj dioj) - Osaino - Oŝalao - Oŝosio - Oŝumareo - Oŝumo - Oziriso

P 
Persefona - Plutono - Pozidono

R 
Rao

S 
Sankta Triunuo - Seto

Ŝ 
Ŝangoo - Ŝivo - Ŝuo

T 
Tezkatlipoko

U 
Urano

V 
Venuso - Vesta - Viŝnuo - Votano - Vulkano

Z 
Zeŭso

Vidu ankaŭ
 Listo de Romiaj diaĵoj

Listoj
Dioj
1352

En la jaro 1352 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Inocento la 6-a iĝis papo.
 8-a de junio: Zugo aliĝis al la Svisa Ĵurkomunumo.
 Glaruso aliĝis al la Svisa Ĵurkomunumo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Godineşti (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Kandergrund kiel der Kandergrund (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Klemento la 4-a
1353

En la jaro 1353 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Francesco Petrarca retranslokiĝis al Italio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Kriechenwil kiel Digki (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Percosova (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 Margareta la 1-a, reĝino de Danio, Norvegio kaj Svedio

Mortoj
1354

En la jaro 1354 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Johano la 6-a Kantakuzena ekzigita de kun-imperiestreco en Bizanco;
 Luksemburgio iĝis duklando.

Naskiĝoj

Mortoj
1355

En la jaro 1355 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Karolo la 4-a de Luksemburgo iĝis imperiestro de Sankta Romia Imperio.
 Frankfurt-Höchst ricevis urborajton.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Movile (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Dubová (hodiaŭ vilaĝo en Slovakio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 7-a de januaro - Inês de Castro, galega nobelulino, amatino de la estonta reĝo Petro la 1-a el Portugalio. (n. 1320)
Reo

Tiu ĉi artikolo estas pri la egipta dio. Pri la aliaj signifoj de REO rigardu en REO.

Reo, (egipte Ra), estis dio de la suno. Li rulis sunon trans la ĉielo, tiel kiel skarabo rodas kuglon de sterko. Reo renaskiĝis tagiĝe, maturiĝis dum mezo de la tago kaj mortis nokte. Li estis identigata kun Amono kaj nominata Amon-Reo.

Rolo

Ra kaj la suno 
Al la egiptoj, la suno reprezentis lumon, varmecon, kaj kreskon. Tio igis la sundiaĵon gravega, kiel la suno estis vidita kiel la reganto de ĉiu kiun li kreis. La sundisko estis aŭ vidita kiel la korpo aŭ okulo de Ra. Ra estis la patro de Ŝuo kaj Tefnut, kiujn li kreis. Ŝuo estis la dio de la vento, kaj Tefnut estis la diino de la pluvo. Seĥmet estis la Okulo de Ra kaj estis kreita per la fajro en la okulo de Ra. Ŝi estis furioza leonino..

Referencoj 

Sunaj dioj
Egiptaj dioj
1357

En la jaro 1357 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 9-a de julio - Karla ponto finkonstruita en Prago.
 Petro la 1-a (Portugalio) surtroniĝis.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Aţintiş (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Pontenet kiel Pontenat (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj 
 11-a de aprilo - Reĝo Johano la 1-a (Portugalio) (m.1433)

Mortoj 
 28-a de majo - Alfonso la 4-a, 7-a reĝo de Portugalio (n. 1291)
1358

En la jaro 1358 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Franca kamparana ribelo

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Häfelfingen kiel Hevelingen (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
 Hasliberg kiel Hasle an dem berge (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Wittinsburg kiel Witerberg (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
 Zeglingen kiel Zegningen (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 22-a de aŭgusto: Izabela de Francio, edzino de Eduardo la 2-a (Anglio) (n. ĉirkaŭ 1295)
1359

En la jaro 1359 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Murad la 1-a iĝis estro de Osmanida imperio.
 Belij fondita.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Bica (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Velţ (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Hofstetten ĉe Brienz kiel Hofstetten (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Hosenruck kiel Hasrugg (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Wuppenau en Kantono Turgovio en Svislando).
 Känerkinden kiel Kennichingen (hodiaŭ municipo de la komunumo Wuppenau en Kantono Turgovio en Svislando).

Naskiĝoj 
 Go-Enyu kontraŭ-imperiestro de Japanio

Mortoj
1361

En la jaro 1361 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
Fârdea (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 26-a de februaro: Venceslao la 4-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (m. 1419)

Mortoj 
 9-a de junio: Philippe de Vitry, franca komponisto (n. 1291)
Radiohead

Radiohead estas brita rokgrupo, unu el la plej elstaraj de la 1990aj jaroj. Radiohead formiĝis en la malfruaj 1980aj jaroj, originale nomate On A Friday. Ĝi ekkantis el Jericho's Tavern en Oksfordo (Unuiĝinta Reĝlando). La nuna nomo venis de kantoteksto de Talking Heads. Ĝi konsistas de Thom Yorke (kantado, ritma gitaro, elektra piano kaj programado), Ed O'Brien (gitaroj kaj kantado), Jonny Greenwood (gitaroj kaj elektronikaĵoj, piano, programado), Colin Greenwood (basgitaro) kaj Phil Selway (drumo). Thom kaj Jonny estas la du ĉefaj muzikistoj, dum la aliaj membroj havas subtenan rolon. Registristo Nigel Godrich jam laboris kun la rokgrupo ekde la registriĝo de la dua albumo, kaj jam kontribuis signife al la sono de Radiohead, do oni foje nomas lin sesa membro.

Kvankam Radiohead ne kutime estas kategoriita poproka muzikgrupo, ilia influo sur nuntempa brita popmuziko, aparte grupoj kiel Coldplay kaj Travis, estas rimarkinda. Lastatempe, ilia interesiĝo pri elektronika muziko metas ilin en la teritorio de Warp records, sed ili restas baze eksperimenta roka grupo.

Post dekdu jaroj de kunlaboranto kun la muzikfaristo Nigel Godrich, la grupo elektis je 2006 Mark Spike kiun laboris por Madonna, Oasis kaj Björk.

La grupo subskribos eble kun alian muzikindustrion ol EMI kun kiu ili estis ĝis nun. Li povus eble ankaŭ elsendi lian estontan albumon per si mem.

Diskaro

Albumoj 
 Pablo Honey (1993)
 The Bends (1995)
 OK Computer (1997)
 Kid A (2000)
 Amnesiac (2001)
 I Might Be Wrong (koncertaĵoj, 2001)
 Hail to the Thief (2003)
 In Rainbows (2007)
 The King of Limbs (2011)

Albumetoj 
 Drill (1992)
 My Iron Lung (1994)
 Running From Demons (1997)
 Airbag (How Am I Driving?) (1998)
 Itch (1999)

Unuopaĵoj 
 Anyone Can Play Guitar (1993)
 Creep (1993)
 Stop Whispering (1994)
 Just (1995)
 Fake Plastic Trees (1995)
 Street Spirit (Fade Out) (1995)
 High And Dry (1996)
 Paranoid Android (1997)
 Let Down (1997)
 No Surprises (1998)
 Karma Police (1998)
 Lucky (1999)
 Exit Music (For A Film) (1999)
 How to Disappear Completely (2000) (nur reklama)
 Idioteque (2000) (nur reklama)
 The National Anthem (2000) (nur reklama)
 Optimistic (2000) (nur reklama)
 Pyramid Song (2001)
 Knives Out (2001)
 I Might Be Wrong (2001) (nur reklama)
 There There (2003)
 Go To Sleep (2003)

Videobendoj kaj DVD-j 
 Live at the Astoria (1994) VHS
 Seven Television Commercials (1997) VHS/DVD
 Meeting People Is Easy (1999) VHS/DVD
 7 Television Commercials (2003) DVD

Eksteraj ligiloj 

 Radiohead.com - oficiala retpaĝaro (angle)
 RHDiscog.com - Radiohead Discography
 Radiohead México

Rok-muziko
Britaj muzikaj grupoj
Muzikaj grupoj fonditaj en 1985
1362

En la jaro 1362 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Urbano la 5-a iĝis papo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Tersnaus kiel Terzenaus (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Suraua en Kantono Grizono en Svislando).
 Zlaşti (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Inocento la 6-a
1363

En la jaro 1363 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
Mutten kiel unz uff die Mutten (fonto malcerta - hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
Realp kiel Riealb (hodiaŭ komunumo en Kantono Urio en Svislando).

Naskiĝoj 
 Christine de Pizan, franca poetino (mortis ĉirkaŭ 1434)
 Zeami Motokiyo, japana aktoro kaj dramisto (proksima dato) (mortis ĉirkaŭ 1443)
 Nikolao de Klemanĵo, franca humanisto kaj teologo. (m. 1437)

Mortoj
1365

En la jaro 1365 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
Gächliwil kiel Gechlenwil (hodiaŭ parto de la komunumo Lüterswil-Gächliwil en Kantono Soloturno en Svislando).
Flinsbach (hodiaŭ parto de la urbo Helmstadt-Bargen en Baden-Virtembergo en Germanio).

Naskiĝoj 
 Jeroným Pražský (Hieronimo de Prago) (mortis 1416)

Mortoj
1366

En la jaro 1366 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Granda parto de la loĝantaro de Tbiliso pereis pro la nigra morto.
La anglaj okupantoj de Irlando dekretis la unuajn leĝojn kontraŭ la uzo de la irlanda lingvo fare de la anglaj koloniistoj, kiuj siatempe pli kaj pli asimiliĝadis kun la irlandanoj.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Bibern kiel Bibron (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
Malnaş (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj
1367

En la jaro 1367 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Fernando la 1-a (Portugalio) surtroniĝis.
 Ashikaga Yoshimitsu iĝis ŝoguno.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Bata (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Bonau kiel Bonow (hodiaŭ municipo de la komunumo Wigoltingen en Kantono Turgovio en Svislando).
 Ramlinsburg kiel Remlisperg (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
 Valzeina kiel Valtzennas (hodiaŭ frakcio de la komunumo Grüsch en Kantono Grizono en Svislando).
 Riedholz kiel Rietholz (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
 Zizin (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 18-a de januaro: Petro la 1-a (Portugalio)
1369

En la jaro 1369 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Reĝo Karlo la 5-a de Francio malkonfirmas la traktaton de Brétigny, kaj ekas milito inter Francio kaj Anglio.
 Venecio kontraŭpelas hungaran invadon.
 Konstruo de fortikaĵo Bastille en Parizo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Căpălnaş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Inand (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 28-a de majo - Muzio Sforza, itala kondotiero kaj Grafo de Cotignola. (m. 1424)
 John Dunstable, angla komponisto

Mortoj 
 Januaro - Petro la 1-a, reĝo de Ĉipro (murdita)
 23-a de marto - Petro la 1-a, reĝo de Kastilio kaj Leono. (n. 1334)
 14-a de aŭgusto - Filipino de Hainault, edzino de reĝo Edvardo la 3-a de Anglio
1372

En la jaro 1372 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
La Oblikva turo de Pizo finkonstruiiĝis post 200-jara konstruperiodo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Riedern kiel Turserron sed ankaŭ jam kiel Riedern (hodiaŭ komunumo en Kantono Glaruso en Svislando)

Naskiĝoj

Mortoj
1373

En la jaro 1373 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Dămăcuşeni (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 23-a de julio: Sankta Birgitta de Vadstena, sveda sanktulino (n. 1303)
1376

En la jaro 1376 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Johano la 5-a Paleologo detronigita, Androniko la 4-a iĝis orient-romia imperiestro

Naskiĝoj

Mortoj
Louise Bryant

Louise BRYANT (naskiĝis la  en San-Francisko, mortis la  en Sèvres) estis usona marksisto, sufrageto kaj verkisto.

Kiam Bryant havis dudek jaroj ŝi translokiĝis al Portland por ĉeesti la Universitaton de Oregon. Tie ŝi fariĝis aktivulino en la movado por virina balotrajto kaj ankaŭ komencis karieron kiel verkisto.

Ŝi renkontis verkiston John Reed, kiu fariĝis ŝia kunulo kaj profesia kolego ĝis lia frua morto en 1920.

Ili translokiĝis al Novjorko, kie ili asociiĝis kun grupo de radikalaj ĵurnalistoj ĉirkaŭ la revuo The Masses (esperante: La Amasoj). Bryant verkis multe da politikaj artikoloj, poezio kaj estis milit-korespondanto dum la Unua mondmilito. Ŝi fariĝis aŭtoritato pri la Rusa registaro, ĝia eksterlanda politiko, kaj socialismo post la apero de ŝia libro Six Red Months in Russia (esperante: Ses ruĝaj monatoj en Rusio).

Bryant mortis pro hemoragio kaj estis sepultita en Des Gonards-tombejo en Versajlo.

Eksteraj ligiloj 
  Biografio pri Bryant, artikoloj de Bryant kaj la tuta Six Red Months in Russia 
  Biografieto pri Bryant 

Usonaj feministoj
Usonaj ĵurnalistoj
Manchester United

Manchester United Football Club estas futbalklubo en la anglia urbo Manĉestro. La kluba sidejo troviĝas ĉe stadio Old Trafford.

Starigita kiel Newton Heath en 1878 ĝi fariĝis Manchester United en 1902.

Ĝi estas tradicie inter la pli fortaj teamoj en Anglio kaj ekde la komenco de la 1990-aj jaroj sub la manaĝero Sir Alex Ferguson Manchester United atingis iom da superregado en hejmaj konkurencoj.

Elstaraj teamanoj 
 Bobby Charlton
 Dennis Law
 George Best
 Eric Cantona
 Ryan Giggs
 David Beckham
 Fabien Barthez
 Paul Scholes
 Roy Keane
 Rio Ferdinand
 Ole Gunnar Solskjær
 Ruud van Nistelrooy
 Ammar Haider

Eksteraj ligiloj 
 http://www.soccernet.com/england/clubs/manutd 
 http://www.redcafe.net  
 http://forevermanutd.com 
 Manchester United oficiala retejo

Anglaj futbalteamoj
Manĉestro
Aleksandr N. Ostrovskij

Aleksandr Nikolajeviĉ OSTROVSKIJ naskiĝis la 12-an de aprilo n.s. 1823 en Moskvo, mortis la 2-an de junio 1886 en sia bieno Ŝĉelikovo, Kostroma provinco. Li estis elstara rusa dramaturgo. La dramverkaro de Ostrovskij formis rusan realecan teatron.Li estis filo de advokato, sciis multajn lingvojn, studis juron en Moskvo, poste laboris ĉe tribunalo.

Ĉiujare li verkis unu - du verkojn, fojfoje kun aliaj aŭtoroj, dudekon da dramoj li tradukis.

Kelkaj verkoj
Sufiĉa stulteco en ĉiu saĝulo (ruse На всякого мудреца довольно простоты; translit. Na vsjakogo mudreca dovolno prostoti) estas kvin-akta komedio kiu montras satiran traktadon de bigoteco kaj prezentas la aperon de fripono kiu manipulas la vantecon de aliaj personoj.

Listo de verkoj 

 «Свои люди — сочтёмся» (Ni estas amikoj - ni interkalkulos 1850)
 «Утро молодого человека» (Mateno de juna homo 1850)
 «Бедная невеста» (Malriĉa fianĉino 1852)
 «Не в свои сани не садись» (En fremdan sledon ne sidiĝu 1853)
 «Бедность не порок», (Malriĉeco ne estas malvirto 1854)
 «В чужом пиру похмелье» (1856)
 «Доходное место» (Profita loko 1856)
 «Праздничный сон до обеда» (1857)
 «Не сошлись характерами» (1858)
 «Воспитанница» (Zorgatino 1859)
 «Старый друг лучше новых двух» (Malnova amiko pli bonas ol du novaj 1860)

 «Гроза» (Fulmotondro 1860)
 «Свои собаки грызутся, чужая не приставай» (1861)
 «Женитьба Бальзаминова» (1861)
 «Минин» (1862)
 «Тяжёлые дни» (1863)
 «Грех да беда на кого не живет» (1863)
 «Шутники» (1864 г.)
 «На бойком месте», «Пучина» (En tumulta loko 1866).
 «Дмитрий Самозванец» (1867)
 «Тушино» (1867)
 «Василиса Мелентьева» (1867)
 «На всякого мудреца довольно простоты» (Sufiĉa stulteco en ĉiu saĝulo, 1868)
 «Горячее сердце» (Varmega koro 1869)
 «Бешеные деньги» (Freneza mono 1870)
 «Не всё коту масленица» (1871)
 «Лес» (Arbaro 1871)
 «Не было ни гроша, вдруг алтын» (1872)
 «Комик XVII столетия» (1873)
 «Снегурочка» (Neĝulino 1873)
 «Поздняя любовь» (1874)
 «Трудовой хлеб» (1874)
 «Волки и овцы» (Lupoj kaj ŝafoj 1875)
 «Богатые невесты» (1876)
 «Правда хорошо, счастье лучше» (1877)
 «Последняя жертва» (Lasta viktimo 1878)
 «Бесприданница» (Fianĉino sen doto 1879), 
 «Добрый барин» (1879)
 «Сердце не камень» (1880)
 «Невольницы» (1881)
 «Без вины виноватые» (Kulpuloj sen kulpo 1881)
 «Таланты и поклонники» (Talentoj kaj admirantoj 1882)
 «Красавец-мужчина» (1883)
 «Не от мира сего» (1885)

En Esperanto aperis 

 Ostrovski kaj lia dramo "Fulmotondro". Fragmentoj el la dramo de Ostrovski "Fulmotondro" (La Revuo, 1911, n-ro 63, p. 122-131, tradukis Nikolaj Kabanov)

Muziko laŭ Ostrovskij
Káťa Kabanová (Katarina Kabanova) estas opero de ĉeĥa komponisto Leoš Janáček laŭ la dramo de Ostrovskij "Fulmotondro".

Eksteraj ligiloj 
Fulmotondro en La Revuo en la retejo de la Viena muzeo

Rusiaj dramistoj
Ikono de Fjodorovskaja Dipatrino

La Ikono de Fjodorovskaja Dipatrino estas la ĉefa sanktaĵo de Kostroma kaj la regiono en Rusio, kaj estis pentrita en 13-a jarcento. Laŭ la legendo, rusa reĝido Vasilij Jaroslavovoiĉ trovis ĝin surarbe en arbaro. Sur loko de ĝia mirakla ekhavo reĝido Vasilij konstruis preĝejon, kiu poste iĝis centro de Spaso-Zaprudnij monaĥejo - unu el plej antikvaj monaĥejoj, troviĝantaj ĉe Kostroma. Nuntempe parto de la arkitektura ensemblo konserviĝis.

Poste, laŭ legendo, dank`al miraklo, farita de la ikono kostromanoj venkis tatarojn en Svjatoje (Sankta) lago. En 1262 jaro al Kostroma alvenis granda tatara armeo. La Granda reĝido, urĝe formiĝinte negrandan taĉmenton, eliris por renkonti ĝin. Ne esperante per tiuj malgrandaj fortoj venki tatarojn, li ordonis porti antaŭ si miraklofaran ikonon de Fjodorovskaja Dipatrino. Kaj tuj, kiel diras la legendo, okazis miraklo: de la vizaĝo de Dipatrino al okuloj de tataroj ŝprucis brilaj radioj kaj tiuj, konsternataj de ili ekkuris dise.

Multaj el ili, kiel atestis la legendo, blindiĝis kaj en blindo mortbatis unu la alian per glavoj, multaj dronis en la lago. Ĝis niaj tagoj konserviĝis la lago mem, kaj kverkaro sur ties bordoj, en kiu la taĉmento de Vasilij Jaroslavoviĉ faris embuskon por tataroj.

La ikonon nun ĉiu povas vidi en Kostroma katedralo.

Rusa Ortodoksa Eklezio
Kostroma provinco
Mariaj aperoj
Miĥail Fjodoroviĉ Romanov
Fjodorovskaja
1379

En la jaro 1379 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Androniko la 4-a detronigita, Johano la 5-a Paleologo restarigita kiel orient-romia imperiestro.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Şeulia de Mureş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 Tomaso el Kempis, nederlanda teologo el germana deveno, kanoniko, kaj aŭtoro de la verko "Imitatio Christi" (m. 1471)

Mortoj
1382

En la jaro 1382 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kontraŭ-imperiestro Go-Enyu detronigita, Go-Kameyama iĝis la nura imperiestro de Japanio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Gadmen im Gadmen (hodiaŭ komunummo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj 
 23-a de januaro: Richard de Beauchamp (13-a grafo de Warwick), angla grafo kiu edukis Henrikon la 6-an (m. 1439)

Mortoj
1383

En la jaro 1383 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kristana (Juliana) kalendaro estis adoptita en Kastilio.
 Kriza Milito en Portugalio komencis post la morto de lasta reĝo de Domo de Borgonjo. Beatriz (Portugalio) iĝis reĝino, sed popolo ribeliĝis kontraŭ ĝi, ĉar ŝia edzo estis fremda. Ŝia patrino, la reĝedizino Leonor Teles de Menezes iĝis regentino, sed en la fino de la jaro, estis renversita.
 Chokei detronigita, Go-Kameyana iĝis imperiestro de Japanio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Cuştelnic (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Iştihaza (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Vadu Izei (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 22-a de oktobro - Fernando la 1-a, 9-a reĝo de Portugalio (n. 1345)
 Ilankueitlo reĝino azteka
 Johano la 6-a Kantakuzena
1385

En la jaro 1385 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 28-a de decembro: La lucernanoj konkeris la urbeton Rothenburg kaj detruis ties kastelon kaj la urbomuron.
 Johano la 1-a (Portugalio) surtroniĝis.
 Kreva Unio

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Creaca (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Androniko la 4-a orient-romia imperiestro
1386

En la jaro 1386 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 9-a de julio: En la Batalo de Sempach la Svisa Ĵurkomunumo venkis pro la sinofero de Winkelried kontraŭ la imperiaj trupoj de la Habsburgoj.

 Kublaj-Ĥano iĝis imperiestro de Ĉinio.
 Komenco de Minga dinastio en Ĉinio.
 Mirceo la Maljuna iĝis reĝo de Rumanio.
 Vladislavo la 2-a (Pollando) surtroniĝis.
 Unio de Kalmar estiĝis.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Cil (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 19-a de septembro - Ambrogio Traversari, itala humanisto kaj ĝenerala prioro de la Kamaldula Ordeno (m. 1439)

Mortoj
1387

En la jaro 1387 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Irano: Isfahanon konkeris Temuron.
 Johano la 1-a reĝo de Portugalio edziĝis al Filipa, filino de la duko de Lancaster.
 Norvegio kaj Danio unuiĝis (dana princino estiĝis norvega reĝino).

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Călan (hodiaŭ urbo en Rumanio).
 Dobra (Hunedoara) (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Ingenbohl kiel uff Ingenbol (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).
 Nadiş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj
1388

En la jaro 1388 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 9-a de aprilo: Batalo de Näfels, la trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo venkis la Habsburgojn definitive.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Boldogkőújfalu (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).

Naskiĝoj

Mortoj
1390

En la jaro 1390 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Johano la 6-a Paleologa iĝis bizanca kontraŭ-imperiestro.
 Konstruita kastelo de Smolenice (vilaĝo).

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Vima Mare (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 Petr Chelčický, ĉeĥa kristana verkisto (m. 1460)
 Francesco Barbaro, itala humanisto, filologo, filozofo, politikisto kaj diplomato. (m. 1454)

Mortoj
1391

En la jaro 1391 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Manuelo la 2-a Paleologo iĝis orient-romia imperiestro.
 La Senjorujo Bucheggberg fariĝis havaĵo de la urbo Soloturno.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Asuaju de Jos (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Râu Bărbat (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 Gedun Drub (དྒེ་འདུན་འགྲུབ་ en la tibeta), la unua Dalai-lamao.
 31-a de oktobro: Duarte la 1-a, 11-a reĝo de Portugalio (m. 1438)

Mortoj 
 Johano la 5-a Paleologo orient-romia imperiestro
1393

En la jaro 1393 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Valencio konkeris vilaĝon Onda al Maŭroj.
 Turkoj konkeris Velikon Tarnovon al hungaroj.
 Bosnio kaj Hungario subskribis pactraktaton.
 Ĉinio invadis Kamboĝon.
 Timuro konkeris Bagdadon
 Konflikto inter la reĝo kaj la eklezio en Bohemio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Dumbrava (Mureş) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 La Heutte kiel Hütte (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).
 Neuenhof kiel ob dem nuiwem Hof (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Norda Aŝikaga pretendanto al imperia japana trono: Go-En'yu.
 Sankta Johano Nepomukeno
1394

En la jaro 1394 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 13 septembre : La judoj estas elpelitaj el Francujo pro ordono de ties reĝo Karolo la 6-a.
 Seulo, Koreio, fondita.
 Benedikto la 13-a iĝis kontraŭpapo.
 Ashikaga Yoshimochi iĝis ŝoguno.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Filzbach kiel Vilentzspach (hodiaŭ komunumo en Kantono Glaruso en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Chokei imperiestro de Japanio
1395

En la jaro 1395 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Fino de reĝado en Hungario de la familio Capet-Anjou
 Alberto la 4-a fariĝis ĉefduko de Aŭstrio

Naskiĝoj 
 11 januaro - Mikaela de Valois, filino de Karlo la 6-a de Francio (m.1422)
 18 marto - Johano HOLLAND, 2-a duko de Exeter, anglia milita ĉefo (m.1447)
 7 septembro - Reginald WEST, 6-a barono de la Warr, anglia politikisto
 Nikolo de Conti, itala komercisto kaj esploristo
 Georgo de Trezibond, greka filozofo (m.1484)

Mortoj 
 13 marto - Johano Barbour, skota poeto
 29 aŭgusto - Alberto la 3-a, duko de Aŭstrio
 Akamapiĉtli, azteka reganto de Tenoĉtitlan
 Johano la 1-a de Aragono
 Maria, reĝino de Hungario
 Marko, serba princo
1396

En la jaro 1396 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 25-a de septembro: Krucmilito de Imperiestro Sigismondo finiĝas per granda malvenko dum la Batalao de Nikopoliso.
 Malpermeso de la kubludado en Milano.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Tschappina kiel Schipinen (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj 
 13-a de junio: Filipo la bona, duko de Burgonjo, mortis la 14-an de junio 1467.

Mortoj
1397

En la jaro 1397 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Fondita Kirillov.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 La Chaux-des-Breuleux kiel La Chaux (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
 Le Noirmont kiel Noirmont (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
 Lurtigen kiel Lurtens (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
 Ohaba-Bistra (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 7-a de majo: Grandreĝo Seĝong, reĝo de Koreio kaj proklaminto de la korea alfabeto Hangul (m. 1450)
 16-a de aŭgusto: Albreĥto la 2-a de Habsburgo, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (m. 1439)

Mortoj
1398

En la jaro 1398 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Scheuren kiel Schüren (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Spiekeroog, germana insulo en la Norda Maro, apartenanta al la Orientfrisa Insularo.
 Souboz kiel Subol (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Tenna kiel Thena (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj 
 Teodoro Gaza, humanisto, helenisto kaj tradukisto de Aristotelo. (m. 1475)

Mortoj 
 Suko (Japanio) kontraŭ-imperiestro de Japanio
1399

En la jaro 1399 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Johano la 7-a Paleologo iĝis kontraŭ-imperiestro de Bizanco.
 Henriko la 4-a (Anglio) surtroniĝis.
 Tamerlano invadis Persion.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Coşeiu (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Faktoj 
 La ĉeĥa urbo Brno havas 999 domojn kun 8400 loĝantoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 4-a de januaro: Nicolas Eymerich
1400

En la jaro 1400 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Ruprecht la 3-a de Palatinujo iĝis imperiestro de Sankta Romia Imperio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Tăuţii de Sus (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Gänsbrunnen kiel Gensprunnen (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
Herbetswil kiel Hebrechtzwilre (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
25-a de oktobro: Geoffrey Chaucer, angla poeto
Wenceslao de Luksemburgo
1401

En la jaro 1401 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
Shoko imperiestro de Japanio
 23-a de julio: Francisko Sforza, itala kondotiero. (m. 1466)

Mortoj 
19-a de februaro: William Sawtree, la unua angla martiro
20-a de oktobro: Klaus Störtebeker, germana pirato (naskiĝis ĉirkaŭ 1360)
1402

En la jaro 1402 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 20-a de junio : Batalo de Angora
 Manuelo la 2-a Paleologo renversita kiel kontraŭ-imperiestro de Bizanco.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Ferești (Maramureș) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 28-a de aprilo: Nezahualcoyotl, reĝo de Tekskoko kaj naŭatla poeto (m. 1472)

Mortoj
Hercule Poirot

Hercule POIROT  estas fikcia detektivo, protagonisto en la libroserio "Aventuroj de Hercule Poirot", verkita de Agatha Christie. Li estas belgo, sed loĝas en anglalingva medio, parolante la anglan kun franca akĉento, enmiksante francismojn (merci, mon ami k.s.). Li emas koleri, kiam oni opinias lin franco anstataŭ belgo. Lia kunulo estas kapitano Hastings , kiu plenumas similan rolon kiel doktoro Vatsono ĉe Sherlock Holmes – li reprezentas naivan publikon (leganton aŭ filman spektanton), starigas al Poirot naivajn demandojn, per kies respondado la detektivo malkaŝas al la publiko siajn pensojn. La inspektoro Japp el Scotland Yard reprezentas fieran profesian policanon, kiu estas superata de la genia amatoro.

La noveloj pri Hercule Poirot estis multfoje filmigitaj. La detektivon ludis eminentaj aktoroj Albert Finney, Peter Ustinov kaj David Suchet.

Eksteraj ligiloj 

 Audiolibroj  
 Informo pri televidaj serioj kun bildoj  
 Murdo en la Orienta Ekspreso tradukita en Esperanton (PDF) 
  (recenzo pri la filmo de 2017)

Fikciaj belgoj
Fikciaj detektivoj
Anglalingva literaturo
David Suchet

David SUCHET (naskiĝis la 2-an de majo 1946 en Londono) estas angla aktoro, kiu famiĝis en la rolo de Hercule Poirot. Antaŭe li rolis inspektoron Japp, kiam Poiroton ludis Peter Ustinov, sed poste li transprenis la figuron de la glora detektivo mem kaj donis al ĝi karakterizan ir-manieron (paŝetadon) laŭ la intencoj de Agatha Christie. Sian Jappon konsideras Suchet kiel plej malbonan aktoradon en sia vivo. Sed li prezentis ankaŭ aliajn figurojn, ekzemple la araban teroriston en filmo pri endanĝerigita Boeing 474. En adoleska aĝo li estis membro de la brita Nacia Junula Teatro en Londono.

Britaj aktoroj
Wakefield

Geografio > Eŭropo > Britio > Anglio > Angla regiono > Yorkshire and the Humber > Wakefield

 Wakefield  estas urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono Yorkshire and the Humber.

 Loĝantaro -  (1997)
 Areo -

Esperantistoj 
 Rona Waters;
 Geoffrey Wood;

Vidu ankaŭ  
 Loka regado kaj administrado en Britio

Anglio
Urboj de Britio
Sheffield

Ŝefildo () estas kaj urbego kaj metropola distrikto en la angla regiono Yorkshire and the Humber.

Sheffield estas la 4-a plej granda urbo en Britio. Kun 560,000 loĝantoj ĝi estas meza grandurbo. Sed pli grave, la urbo spertis realan metamorfoson dum la lastaj 20 jaroj. Ĝi evoluis de industria ŝtalurbo al moderna universitata urbo, same kiel Liverpool kaj Manchester. 

'The Northern Powerhouse' (angla vikipedio) kaj la decentrigo de Londono donis novajn ekonomiajn impulsojn al la urbo. La ŝtalfabrikoj moderniĝis kaj specialiĝis, sed la motoro de la modernigo intertempe estis transprenita de la du tieaj universitatoj : la Universitato de Sheffield kaj Sheffield Hallam University kiuj kune havas preskaŭ 60 000 studentojn (10% de la loĝantaro).

 Loĝantaro -  (2018)
 Areo -

Esperanto en Sheffield 
Fondiĝis Esperanto-Societo de Sheffield en februaro 1906.
La komerca ĉambro en Sheffield organizis klason por lernado de Esperanto en 1931. Tie okazis kongreso de SAT en 1953, de BEA en 1914 kaj 1974, kaj de EAB in 1992 kaj 2014. Dum la kongreso en 1974, oni inaŭguris straton kun la nomo "Esperanto Place".

Esperantistoj de Sheffield 

 Horace J. Clayton
 Wilfred B. Johnson
 John Merchant
 Maurice Pearson instruis klason pri Esperanto en la urbo jam en 1906.
Jakob (Kelkfoje skribita Jacob) David Applebaum (1877-1964) naskiĝis en Mszczonów), Pollando, tiam en la Rusa Imperio. Fuĝante de persekutado, li elmigris al Britio, ekloĝante unue en Liverpool, antaŭ ol transloĝiĝi por starigi komercon en Sheffield en 1939. Li, lia edzino Clara kaj lia filino Rosie estris pograndan kaj detalan librovendejon, en kiu li laboris ĝis sia morto frue en 1964.

Vidu ankaŭ 
Loka regado kaj administrado en Britio

Universitato de Sheffield

Eksteraj ligiloj 
 http://www.sheffield.gov.uk 
 http://www.sheffieldtoday.co.uk  
 http://www.sheffieldtheatres.co.uk 
 http://www.bbc.co.uk/southyorkshire

Referencoj 
Urboj en Yorkshire and the Humber
Rotherham

Rotherham estas kaj urbo kaj metropola distrikto  en la angla regiono Yorkshire and the Humber. Loĝantaroj estas  (1997 kaj la areo estas .

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Eksteraj ligiloj 
 http://www.rotherham.gov.uk
 http://www.rotherhamweb.co.uk/h/plough.htm 
 http://www.rotherhamweb.co.uk
 http://rotherhamunofficial.co.uk/siteplan.htm

Urboj de Anglio
Leeds

Leeds estas kaj urbego kaj metropola distrikto en la angla regiono Yorkshire and the Humber.

Leeds estis la urbo de la Dua Brita Kongreso de Esperanto en 1909. Ĝi estas la naskiĝurbo de John William Pickard kaj en lernejo de Leeds instruis Will Green.

Servoj
 Universitato de Leeds

Partneraj urboj 
  Brno, (Ĉeĥio)
  Dortmundo / Dortmund (Germanio)
  Durbano / Durban (Sud-Afriko)
  Hangzhou (Ĉinio)
  Kolombo (Srilanko)
  Lilo / Lillo / Lille, (Francio)
  Louisville, (Usono)
  Siegen, (Germanio)

Vidu ankaŭ 
Loka regado kaj administrado en Britio

Eksteraj ligiloj 

 Urbestrara retejo
 Komercaj informoj pri hoteloj kaj restoracioj
 Universitato de Leeds
 Historiaj fotoj

Urboj de Britio
Kirklees

Kirklees estas metropola distrikto en la angla regiono Yorkshire and the Humber. Apartenas al ĝi interalie la urbo Dewsbury.

 Loĝantaro -  (1997)
 Areo -

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Anglio
Doncaster

Geografio > Eŭropo > Britio > Anglio > Angla regiono > Yorkshire and the Humber > Doncaster

 Doncaster  estas kaj urbo kaj metropola distrikto  en la angla regiono Yorkshire and the Humber.

Loĝantaro - 292 000  (1997)

Areo - 581 km&sup2

Vidu ankaŭ 

Loka regado kaj administrado en Britio

Anglio
Calderdale

Calderdale estas metropola distrikto en la angla regiono Yorkshire and the Humber kaj en la historia provinco West Yorkshire. Administra centro estas la urbo Halifax.

 Loĝantaro -   (1997)
 Areo -

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Urboj de Britio
Anglio
Bradford

Bradford  estas kaj urbego kaj metropola distrikto en la angla regiono Yorkshire and the Humber.
 Koordinatoj: 
 Loĝantaro -  (1997)
 Areo -

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Urboj de Britio
Barnsley

Geografio > Eŭropo > Britio > Anglio > Angla regiono > Yorkshire and the Humber > Barnsley

 Barnsley  estas kaj urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono Yorkshire and the Humber.

Loĝantaro - 227 000 (1997)

Areo - 328 km&sup2

Komunumoj 
 Wombwell

Vidu ankaŭ 
Loka regado kaj administrado en Britio

Eksteraj ligiloj 

 http://www.barnsleybubble.co.uk  
 http://www.barnsleylinks.co.uk  
 http://www.barnsley.gov.uk 
 http://www.barnsley-chronicle.co.uk 

Anglio
Birmingham

Tiu ĉi artikolo temas pri urbo en Anglio. Pri usona urbo nomita laŭ Birmingham temas artikolo Birmingham (Alabamo).

Birmingamo (, pron. /ˈbɜːmɪŋəm/) estas kaj milionurbo kaj metropola distrikto en la angla regiono West Midlands.  loĝantoj (en 1997) loĝas sur areo de  kvadrataj kilometroj. Ĝia havas plurajn fervojstaciojn, el kiuj la ĉefa nomiĝas Birmingham New Street, kaj ankaŭ reton da kanaloj.

Historio 
La unua mencio pri vilaĝo Birmingham okazis en 1086. En la 12-a jarcento bazarejo ekfunkciis, kiu iĝis tre grava en la regiono. En la 16-a jarcento oni komencis prilabori la feron, ja loke estis karbo kaj feroerco. Dum la industria revolucio la urbo iĝis industria centro. Ekde la 1760-aj jaroj multe da kanaloj konstruiĝis, kiuj tre helpis la liveradon. Ekde 1837 trajno trafikas. En 1900 oni fondis universitaton. Multe da partoj de la urbo suferis bombardadan damaĝon dum la 2-a mondmilito, kaj estis renovigita per multaj konstruaĵoj dum la jardekoj 1950a kaj 1960a.

La urbo havas slangan nomon "Brum", kaj la loka parolmaniero ("Brummie") estas por angloj tre facile rekonebla.

Vidindaĵoj 
 preĝejoj omaĝe al Sankta Marteno kaj omaĝe al Sankta Paŭlo
 katedralo omaĝe al Sankta Filipo
 turo nomata Perrott's Folly
 urbodomo

Servoj 
 Universitato de Birmingham

Famuloj 
 Neville Chamberlain
 Ozzy Osbourne
 Black Sabbath
 Duran Duran

Ĝemelurboj 
  Chicago, Usono
  Frankfurt am Main, Germanio
  Johannesburg, Sud-Afriko
  Leipzig, Germanio
  Lyon, Francio
  Milano, Italio

Sporto 
En la urbo aktivas interalie la futbala klubo Aston Villa.

Esperanto en Birmingham 
Tie Mary L. Blake gvidis Esperanto-kurson en komenco de 20-a jarcento. Post tio fondiĝis urba Esperanto-klubo, kiu devis restrukturiĝi post ambaŭ mondmilito. Post la Dua Mondmilito interalie kiel kasisto en ĝi aktivis Ken Lawrence, dum kelkaj jaroj peranto de la Belarta Konkurso de UEA, ĝis li mortis en 1958.

Vidu ankaŭ 
 Eŭrovido-Kantokonkurso 1998
 Listo de milionurboj

 
Urboj de Britio
West Midlands
Milionurboj
Coventry

Koventrio estas kaj urbego kaj metropola distrikto en la angla regiono Okcidentaj Mezlandoj.
 Loĝantaro -  (1997)
 Areo -

Vidu ankaŭ 
 Universitato de Warwick
 Loka regado kaj administrado en Britio
 Bolt Thrower, mortmetala muzikgrupo el la urbo

Urboj de Britio
West Midlands
Dudley

Dudley ([] aŭ []) estas kaj urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono West Midlands. En 1997  loĝantoj vivis en Dudley, kaj la areo kovras .

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Urboj de Britio
West Midlands
Sandwell

Sandwell  estas metropola distrikto en la angla regiono West Midlands.

 Loĝantaro -  (1997)
 Areo -

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Eksteraj ligiloj 
 http://www.smbc.sandwell.gov.uk 
 http://www.sandwell.gov.uk
 http://www.rowleyregis.com 
 http://www.francisasbury.org 

Urboj de Britio
Anglio
West Midlands
Solihull

Solihull estas kaj urbo kaj metropola distrikto  en la angla regiono West Midlands. Loĝas tie  homoj (1997) sur areo de 179 kvadrataj kilometroj.

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Urboj de Britio
Anglio
West Midlands
Walsall

Walsall  estas kaj urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono West Midlands. En 1997  loĝantoj vivis en Walsall, kaj la areo kovras .

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Britio

Anglio
West Midlands
Wolverhampton

Wolverhampton  estas kaj urbo kaj metropola distrikto en la angla regiono West Midlands. En 1997  loĝantoj vivis en Walsall, kaj la areo kovras .

Esperantistoj 
 Elisabetta Cirio

Vidu ankaŭ 
Loka regado kaj administrado en Britio

Anglio
West Midlands
1403

En la jaro 1403 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
15-a de majo: Okaze de la Apencelaj Militoj okazis en Speicher la Batalo apud Vögelisegg, dum kiu la apencelaj ribeloj venkis la multe supernombran armeon de la princabato de Sankt-Galo.
21-a de julio: Batalo de Shrewsbury, kiam Henriko la 4-a (Anglio) decide venkis ribelon estritan de Henry Percy (2-a grafo de Northumberland)
Mehmed la 1-a iĝis estro de Osmanida imperio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Monible Montnible (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Pigniu kiel Pingyow (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj 
22-a de februaro: Karlo la 7-a, reĝo de Francio (m. 1461)

Mortoj 
Smil Flaška, ĉeĥa verkisto (n. nekonata)
21-a de julio: Henry "Hotspur" Percy, kiu estris ribelon kontraŭ Henriko la 4-a (Anglio) (n. inter 1364 kaj 1366)
1405

En la jaro 1405 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
Baţa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Culcea (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Dragomireşti (Maramureş) (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
Letca (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
Leleşti (Petru Rareş) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
Konstantino la 11-a lasta orient-romia imperiestro

Mortoj 
 Eustache Deschamps, franca poeto (proksima dato) (naskiĝis ĉirkaŭ 1345)
1406

En la jaro 1406 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Gregorio la 12-a iĝis papo.
Eko de konstruo de Imperiestra Palaco de Pekino.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Bretea Streiului (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Derna (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Sacalasău (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Târnova (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
17-a de marto: Ibn-Ĥaldun, islama historiisto kaj politikisto (n. 1332)
4-a de majo: Coluccio Salutati, florenca kanceliero kaj klerulo (n. 1331)
6-a de novembro: Papo Inocento la 7-a
1408

En la jaro 1408 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Viracocha Inca iĝis inkao.
Prokop Holý iĝis posedanto de Jenštejn.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Bociu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Călacea (Gârbou) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 Karolo la 8-a,  reĝo de Norvegio (1449-1450) kaj de Svedio. (m. 1470)

Mortoj 
Inkao Yahuar Huacac
Konkura imperiestro Johano la 6-a Paleologo
1410

En la jaro 1410 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj
Batalo de Tannenburg.
Sigismondo de Luksemburgio iĝis estro de Sankta Romia Imperio.
Johano la 23-a (kontraŭpapo) stariĝis.
Juĥnov fondita.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Blajova (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj
 Hermolaus Barbarus, la Maljuna, itala humanisto, episkopo de Verono (1443) kaj Treviso (1453), (m. 1471)

Mortoj
Ruprecht la 3-a de Palatinujo
Virjaloj

Virjaloj (alia nomo: turioj) estas etnografia grupo de ĉuvaŝoj en la nord-okcidenta parto de Ĉuvaŝio. Diference de la sudregiona etnografia grupo de anatrioj, kaj la transira grupo de anat-enĉioj estas kulture pli proksima al la finno-ugraj marioj (gorno-marioj aŭ mont-marioj). Laŭ opinio de kelkaj etnografoj virjaloj estas ĉuvaŝigitaj marioj.

Ĉuvaŝoj
Anatrioj

Anatrioj estas etnografia grupo de ĉuvaŝoj en la sud-orienta parto de Ĉuvaŝio kaj ĉefe en aliaj regionoj ekster Ĉuvaŝio. Diference de la aliaj etnografiaj grupoj (virjaloj kaj anat-enĉioj), ĉe la anatrioj sentiĝas pli da tjurkkultura influo (komence la bolgara kaj poste ĉefe la tatara).

Ĉuvaŝoj
Listo de ĉefministroj de Barato

La Ĉefministro de Barato estas la estro de la plenuma branĉo de la registaro de Barato. La Ĉefministro estas ankaŭ la ĉefa konsilisto de la Prezidanto de Barato kaj estro de la Konsilio de Ministroj.

La Ĉefministro estas la altranga membro de kabineto en la plenuma branĉo de registaro en parlamenta sistemo. La ĉefministro elektas kaj povas forpeli aliajn membrojn de la kabineto; atribuas afiŝojn al membroj ene de la Registaro; estas la prezidanta membro kaj prezidanto de la kabineto.

Ĉefministroj –
Jawaharlal Nehru, Ĉefministro (1947–1964)
Gulzarilal Nanda, Ĉefministro (1964)
Lal Bahadur Shastri, Ĉefministro (1964–1966)
Gulzarilal Nanda, Ĉefministro (1966)
Indira Gandhi, Ĉefministro (1966–1977)
Morarji Desai, Ĉefministro (1977–1979)
Charan Singh, Ĉefministro (1979–1980)
Indira Gandhi, Ĉefministro (1980–1984)
Rajiv Gandhi, Ĉefministro (1984–1989)
V. P. Singh, Ĉefministro (1989–1990)
Chandra Shekhar, Ĉefministro (1990–1991)
P. V. Narasimha Rao, Ĉefministro (1991–1996)
Atal Bihari Vajpayee, Ĉefministro (1996)
H. D. Deve Gowda, Ĉefministro (1996–1997)
I. K. Gujral, Ĉefministro (1997–1998)
Atal Bihari Vajpayee, Ĉefministro (1998–2004)
Manmohan Singh, Ĉefministro (2004–2014)
Narendra Modi, Ĉefministro (2014–nun)

Barato
 
Registaro de Barato
Marie Tussaud

Marie TUSSAUD (naskiĝis 1-an de decembro 1761, mortis 16-an de aprilo 1850) estis svisa modlistino de vaksfiguroj kaj fondinto de la muzeo Madame Tussauds en Londono. (panoptiko)

Ŝi lernis la metion de Phillipe CURTIUS kiu posedis propran muzeon en Parizo. Li kaj Marie Tussaud kreis vakskapojn de la viktimoj de la gilotino dum la franca Revolucio. Curtius mortis en 1794 kaj en 1802 Tussaud translokiĝis al Londono.  En 1835 ŝi starigis konstantan ekspozicion de vaksfiguroj en Baker Street.
La muzeo ankoraŭ ekzistas sed en 1884 translokiĝis al Marylebone Road kaj tie oni povas rigardi vivo-grandajn vaksfigurojn de famuloj kaj eminentuloj de la hodiaŭo el ĉiuj landoj.

Nuntempe la muzeo havas filiojn en Amsterdamo, Honkongo, Las Vegas kaj Novjorko.

Svisaj skulptistoj