5 гыйнвар

5 гыйнвар — Милади тәкъвимендә беренче айның 5нче көне. Ел ахырына кадәр 360 көн кала.





Испания- "Гайсә пәйгамбәренең тууын белгән өч хикмәт ияләренә" (Көнбатыш христианлыкта 3 патша дип тә билгеләнә) багышланган парадлар. 
 Кайбер  Мексика шәһәрләрендә дә дәвам ителгән гадәт.
 21 гасыр да да оештыра башлады - 6 гыйнвар.
 ,  һәм ның /  Серблар республикасы - Туциндан.

- милли кошлар көне.
  Беларусь - Социаль яклау хезмәте хезмәткәрләре көне.
  Колумбия –  Нариньо департаментына кергән  Пасто шәһәрендә кара һәм ак тәнлеләр карнавалы дәвам итә: кара тәнлеләр көне.
  Төркия – Адана шәһәре, өлкәсенә кергән Җәйхан җирлеге һәм күрше Мерсин өлкәсенең Тарсус җирлеге азат ителү көне, 1922 ел.
  Франция –  Лоррейн графлыгы көне (959 елда Лотарингия дәүләте бүленү сәбәпле бәйсез, 1766 елда  Францияга  аннексия сәбәпле бәйсезлеген югалткан).
  - ның  Камакура шәһәренең нигезе - 1063 елда төзелгән 鶴岡八幡宮 Tsurugaoka Hachiman-gū синтоист гыйбадәтханәсендә Joma Shinji (除魔神事?) - начар рухларны якын китермәү фестивале ("шайтан дип язылган тактага уклардан ату").

1769 — Джеймс Уатт парлы машинаны патентлаштыра.
 1919 — Национал-социалистик алман эшчеләр фиркасе оештырыла.
 1933 — Сан-Францискода Golden Gate Bridge күперенә нигез салына.
 2005 — Паломар обсерваториясе Эрида планетасының барлыгын раслый.

1769 — Пётр Витгенштейн,  фельдмаршалы.
 1829 — Александр Миславский, 
 1837 — Василий Радлов, тюрколог, татар теле белгече (1837-1918).
 1846 — Рудольф Кристоф Ойкен, 
 1863 — Мелитон Баланчивадзе, 
 1874 — Җозеф Эрлангер, 
 1876 — Конрад Аденауэр, 
 1883 — Дөме Стояи, 
 1883 — Феодосия Драбкина, 
 1884 — Альберт Пинкевич, 
 1887 — Әхмәтләбиб Каран, 
 1888 — Антон Һарапи, 
 1897 — Александр Разумов, 
 1899 — Иван Конев, Советлар Берлеге каһарманы.
 1899 — Иван Смирнов, 
 1901 — Хөсәен Габдүш, 
 1906 — Гомәр Һадимөхәммәтов, Советлар Берлеге каһарманы, пехота капитаны.
 1907 — Гурий, праваслау дин эшлеклесе, епископ.
 1912 — Таһирҗан Кәримов,
 1913 — Петр Кирпичников, КХТИ ректоры.
 1914 — Бато Эрдынеев, 
 1916 — Григорий Тикунов, 
 1920 — Сөләйман Мөлеков, 
 1923 — Виталий Добрынин, 
 1923 — Рәшит Нигъмәтуллин, 
 1923 — Рөстәм Кузеев, тарихчы-галим. 
 1927 — Тәүфикъ Мөхәммәт-Рәхимов, / Казакъ ССР дәүләт һәм сәясәт эшлеклесе.
 1927 — Шивая Субрамуниясвами, 
 1929 — Әхмәдша Җиһаншин, Татарстанның атказанган артисты.
 1929 — Гыйният Насыйров, 
 1932 — Раиса Горбачёва, ССРБның беренче һәм соңгы «беренче леди»е.
 1932 — Умберто Эко, итальян язучысы.
 1934 — Алексей Ермолаев, 
 1934 — Сәвия Сираева, 
 1935 — Әсгать Сәлах, татар язучысы (Әлмәт). 
 1935 — Владимир Камелин, 
 1938 — Хуан Карлос I,  патшасы.
 1940 — Роберт Хафизев, 
 1941 — Хаяо Миядзаки, япон аниматоры, режиссер.
 1942 — Ренат Насыйров, татар рәссамы.
 1944 — Хәлил Барлыбаев, 
 1946 — Андрей Болтнев, 
 1949 — Валерий Гуров, 
 1952 — Василий Лихачев, дәүләт эшлеклесе, юрист, Татарстан Дәүләт шурасы рәисе, ТР вице-президенты, Россиянең Европа берлегендә даими вәкиле.
 1953 — Рәхимҗан Хөсәенов, 
 1956 — Нур Даутов, 
 1956 — Франк-Вальтер Штайнмаер, Алмания сәясәтчесе.
 1959 — Әскәр Айтматов,  Кыргыз Республикасы тышкы эшләр министры (2002-2005).
 1966 — Зөфәр Билалов, татар эстрада җырчысы.
 1970 — Фрида Свенссон, 
 1975 — Брэдли Купер, 
 1980 — Эльвира Янковская, 
 1985 — Марек Квапил, 
 1989 — Динар Хәфизуллин, 
 1994 — Камил Муллин, 
 1996 — Динара Алимбекова, 
 1997 — Михаил Воробьев,

1559 — Кристина Юлленшерна, 
 1616 — Саин Булат хан, Касыйм ханы,  бөек кенәзе.
 1674 — Эбба Браге, 
 1762 — Елизавета Петровна,  императрицасы.
 1874 — Константин Пупарев, 
 1902 — Порфирий Гвоздев, 
 1907 — Гурий, 
 1908 — Смбат Шах-Азиз, 
 1928 — Әхмәт Беремҗанов, 
 1928 — Николай Ершов, большевиклар оештырган Октябрь түнтәрелешенең Казандагы җитәкчеләренең берсе.
 1933 — Калвин Кулидж, 
 1938 — Сәет Вахиди, тарихчы, археограф.
 1938 — Сөнгатулла Мәһдиев, 
 1942 —  Гыйльметдин Шәрәф, җәмәгать эшлеклесе, язучы, нашир.
 1951 — Андрей Платонов, рус язучысы.
 1955 — Евгений Тарле, 
 1955 — Лариса Ямаева, 
 1970 — Макс Борн, 
 1981 — Һарольд Клейтон Юри, 
 1990 — Морат Ишмәмәтов, 
 1992 — Габбас Измайлов, 
 1992 — Миңҗамал Мазунова, 
 1995 — Галия Имашева, 
 1995 — Рәшит Әхмәтҗанов, татар шагыйре.
 2001 — Әмрулла Аги, 
 2004 — Василий Томаров, 
 2008 — Зинаида Гудкова, 
 2010 — Алмаз Юлдашев, галим-механик, техник фәннәр докторы
 2012 — Фәнәвил Галиев, актер.
 2016 — Анатолий Пшеничнюк, 
 2016 — Илгиз Поздняков, 
 2016 — Лев Королёв, 
 2022 — Виктор Лукашенко, 
 2022 — Филзә Хәмидуллин,



Ислам

Христианлык 
 Көнбатыш Христианлыкта Раштуаның 12 көненең соңгысы.
  Босния һәм Херцеговина,  Сербия,  Черногория – Туциндан
 Бердәм католик һәм ортодокс изгеләре:
 Конвойон, († 868 ел), Конвойон дэ Комблессак, Ванн монастырендә архидьяк, puis moine de Гланфей монастыренда монах, Франция иленең Бретань провинциясенең Редон шәһәрендә Сан-Север монастыренда беренче игумен (аббат).
 Католик чиркәвендә изгеләр:
 Амата дэлла Тебаид, гыйффәтле кыз хатын
 Амелия, җәфа чигүче гыйффәтле кыз хатын
 Папа Телесфор
 Эдуард, "телне ачучы Эдуард", Англия (Англо-Саксон) патшасы
 Санта Мария Рипетто
 Симеон Стилит, († ~ 459 ел)
 Эмилиенн, († 550 ел), Бөек Григорий папасының апасы.
 Сара, Килкеари җирлегеннән, († 679 ел)
 Герлахус, Хутэм җирлегеннән, († ~ 1170 ел), дәрвиш, Бенедикт XVI Рим папа тарафыннан изгеләштерелгән.
 Шарль, Сетц җирлегеннән, дәрвиш, († 1670 ел)
 Иоанн (Ян) Непомученный Неуманн, († 1860 ел)
 Шарль Убэн, (°1821 ел – †1893 ел), Бенедикт XVI Рим папа тарафыннан изгеләштерелгән.
 Марселина Даровска, († 1911 ел)
 Пиетро Бонилли, шатлыклы, († 1935 ел)
 Женевьева Торрес Моралес, († 1956 ел), рухани җәмгыят оештыручысы
 Көнчыгыш ортодокс (Православ) чиркәвендә:
 Мика пәйгамбәр, (б.ч.к. 9 гасыр)
 Феопемпт, (303 ел), Феона һәм Никомедия епископы
 Александриядан Синклетика, (350 ел)
 Аполлинарис, Мисыр җирлегеннән гыйффәтле кыз хатын (470 ел)
 Грегорий, (820 ел), Крит җирлегендә монах
 Фостерий, дәрвиш
 Синай тавындан Менас
 Теоид, җәфа чигүче
 Саис, җәфа чигүче
 Романус, Атос тавында җәфа чигүче
 Татьяна

Амата Амелия Василид Влошибор Давид Иван Ковойон Леа
Марселина Наум Нифонт Павел Петр Роджер Симон Телесфор Феодул
Феоктист Эдуард һәм ясалмалары: Эд, Эдард, Эдди, Тедди, Тэд, Эдуарда, Эдуардина, Эдвард, Нэд, Нэйл, һ.б. Эмилиенне һәм ясалмалары: Эмилиана'', һ.б.
Ян Непомучен

Башка диннәр 
 Борынгы Рим диннәре:
 Борынгы Рим календаренда айның махсус нонэ көне
 Вика Пота җиңү илаһи көч бәйрәме
 Компиталия бәйрәменең өченче һәм соңгы көне
 Дискорд «изге» анасы килүеннән саналган календаре буенча "Мунгдай" бәйрәме, 5 гыйнвар 2010 ел – 5 Хаос 3176 Йолд
 Зороастризм: Зервана-Карана бәйрәме
 Синхлар – Гуру Гобинда Синх туу көне, 1666 ел
 Тсай Шэн, исәнлек-саулык илаһы – бүгендә Кытай мифологиясендә әхәмиятле урын ала.

Кулланылган чыганклар: тышкы сылтамалар 
 Календарь событий Calend.ru
 Portal Sao Francisco (Бразилия)

Шулай ук карагыз

Искәрмәләр 

5 гыйнвар
Ел көннәре