alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Konrad Deubler

Konrad DEUBLER (dojbler), germano, telefonteknikisto ĉe la poŝto. Nask. 30 okt. 1885 en Rosenheim, mortis je la 23a de Aprilo 1966 en München. Politike kaj sindikate agas en la laborista movado. E-isto de 1911. Organizis post la milito la laboristan E movadon en Bavarujo. Kunfondinto de SAT. Red. de Arbeiter E-isten 1927-29. Post la skismo en LEA li aniĝis al Socialista E Asocio, kie li estras grupon kaj regionon. Verkis lernolibron, (1927) kaj multajn artikolojn pri E en socialistaj gazetoj.

Kiam Germana Esperanto-Asocio en 1955 realiĝis al UEA, Deubler fariĝis unu el la kvar komitatanoj.

DEUBLER, Konrad
Germana Esperanto-Librejo

La Germana Esperanto-Librejo (ankaŭ germane titolata Deutsche Esperanto-Buchhandlung) estas fondita en 1908 kaj funkciis ĝis la jaro 1936 en Leipzig (Lepsiko), Königstr. 19, kiel eldonejo kaj vendejo de Esperanto-libroj. Ĝi eldonis i.a. la lernolibrojn kaj vortarojn de Emil Stark kaj la lernolibron kaj frazaron de Ernst Loose. En 1936 la nazia registaro de Germanio malpermesis ĉiajn aktivadojn por Esperanto, sed jam en la antaŭaj tri jaroj post la ekrego de la nazioj komence de la jaro 1933 la aktivado por Esperanto ĝenerale kaj de la librejo konkrete estis malhelpata, pro malpermeso de la laboristaj Esperanto-organizaĵoj kaj persekutoj de ties anoj, kaj pro ĝenerale kontraŭ-Esperanta propagando de la reĝimo, kiu forte kontraŭis la internaciismon de la Esperanto-movado, la judecon, katolikecon, esprimojn de socialismaj, laboristaj aŭ pacismaj konvinkoj de ties anoj.

Esperanto-eldonejoj
Esperanto-movado en Germanio
Devoj de la Homo

Devoj de la Homo  <ref> tiele literumita en Enciklopedio de Esperanto kaj en Historio de Esperanto de Léon Courtinat </ref> (Itale: Dei Doveri dell' Uomo) estas libro verkita de Giuseppe Mazzini. El la itala tradukis ĝin Michele Arabeno. La 164-paĝa libro aperis en la jaro 1922 en Ĝenevo. Ĝi pritraktas la patriotismajn temojn "Penso kaj Agado", "Dio kaj Popolo".

La libro estas eldonita en 10 000 ekzempleroj per publika monkolektado kaj senpage dissendata.

 Recenzoj 

 Referencoj 

 Eksteraj ligiloj 

 Devoj de la Homo, traduko de Michele Arabeno (1872-1936).
 Enciklopedio de Esperanto/D en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing''
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Verkoj el la esperantigita itallingva literaturo
Antverpena Lingvo-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Dia Regno

Dia Regno (ISSN 0167-9554) estas la gazeto de Kristana Esperantista Ligo Internacia. Ĝi aperas 6-foje jare en formato A5 kun ĉirkaŭ 24 paĝoj. Redaktoro estas ekde 2005 Bengt Olof Åradsson.

Historio 
Dia Regno estis fondita en Februaro 1908 de germana inĝeniero Paul Hübner (1881-1970) kun la titolo Esperanto en la servo de la Dia Regno. Ĝi celis, kiel emfazis Hübner, esti “ligilo inter ĉiuj kristanaj samideanoj„; “komuna informilo pri la kristana vivo en ĉiuj partoj de la tero„; kaj “gvidisto al Jesuo Kristo kiel nia sola Savinto„. 

Ĝis la fino de 1908 Hübner trovis iom pli ol 80 abonantojn en 12 landoj, kaj ekde januaro 1909 li eldonis la gazeton sub la mallongigita nomo Dia Regno, sub kiu ĝi aperas ĝis hodiaŭ, kvankam kun fojaj interrompoj.

Esperanto-gazetoj
Religiaj gazetoj
Diablidoj

Diablidoj  estas rakonto por la klasbatala junularo, originale Esperantlingve verkita de Norbert Barthelmess. Sennacieca Asocio Tutmonda eldonis la 48-paĝan libreton en la jaro 1928 en Lepsiko.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/D en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing

Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Rakontoj
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Pjotr Diakonov

D-ro Pjotr Ivanoviĉ Diakonov (; naskiĝis en 1855 — mortis la ) estis rusia esperantisto kaj profesoro de kirurgio ĉe la Moskva Universitato. Dum junulaj jaroj li estis malliberigita kaj ekzilita. En sia gazeto "Ĥirurgio" li faris resumojn en Esperanto. La  li okazigis kunvenon de Moskvaj kuracistoj dediĉitan al la propagando kaj praktika aplikado de Esperanto inter la kuracistoj.

Rusiaj kuracistoj
Esperantistoj de Moskvo
Dibuk

Dibuk, subtitolita Inter Du Mondoj, estas teatraĵo verkita ruslingva kaj jidlingva fare de Salomon Anski (Ŝalomon An-Ski). El la jida lingvo tradukis ĝin Izrael Lejzerowicz. Fare de J. Alfus tiu ĉi tradukaĵo eldoniĝis 90-paĝe, en Krakovo en la jaro 1927. Ĝi aperis kiel numero 1 en la serio "Biblioteko Beletristika".

Recenzoj

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Dibuko

Eksteraj ligiloj 

 Dibuk en Enciklopedio de Esperanto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
 Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Fikciaj judoj
Juda mitologio
Verkoj el la esperantigita jidlingva literaturo
Esperanto-teatro
Demonoj en judismo
Antverpena Fikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Wilhelm Ernst Dietl

D-ro Wilhelm Ernst DIETL [ditl], 1852–1940, estis aŭstra ĉefstaba kuracisto. En 1887 li ellernis Volapukon kaj estis sekretario de Volapuka Asocio en Vieno. De 1908 li estis esperantisto. Li estis prezidanto de Esperanto-Grupo en Graz kaj en 1926 prezidanto de Aŭstria Esperanto-Kongreso.

Dietl estis naskiĝinta la  en Bösing ĉe Pressburg, tiam en Hungario. Li kredeble estis tiu Wilhelm Ernst Dietl kiu mortis la .

Fontoj
 

 Aŭstraj kuracistoj
 Aŭstraj esperantistoj
Volapukistoj
Félix Díez Mateo

Félix DÍEZ MATEO (naskiĝis la  en Villaviudas, mortis en 1981 en Palencia) estis hispana esperantisto, filologo, instruisto, profesoro de universitato. 

Li studis lingvojn en Valladolid kaj poste loĝis en Bilbao, kie li disvolvis plejmulton de sia vivo, interalie kiel profesoro en Universitato de Deusto. Li publikigis hispane diversajn lernolibrojn kaj multajn verkojn tradukitajn el germana, rusa, franca kaj angla lingvoj. Li scipovis ĉ. kvindek lingvojn.

Li estis esperantisto de 1906 kaj membro de la Lingva Komitato de 1921. Li instruis Esperanton en publikaj lernejoj, gvidis ĉiutagan Esperantan fakon en hispana ĵurnalo «El Pueblo Vasco» dum du jaroj, kaj verkis "praktikan metodon" de Esperanto. Li kunlaboris en Literatura Mondo kaj aliaj revuoj.

Li estis estrarano kaj poste prezidanto de la "Grupo Esperantista de Bilbao"; membro de la Hispana Esperanto-Instituto kaj honora membro de Hispana Esperanto-Federacio. Li prezidis la organizan komitaton de la 27a Hispana Esperanto-Kongreso okazinta en Bilbao la jaron 1966.

Li estis la patro de la pedagogo kaj politikisto Ricardo Díez-Hochleitner.

Ekzempla tradukaĵo 
 Jacinto Benavente: La kantisto de l’ mizero. En: Literatura Mondo, decembro 1922, paĝo 63.

Referencoj

Hispanaj esperantistoj
Vladimir Dmitriev

Vladimir A. DMITRIEV (nask. en 1870) estis rusa inĝeniero-konstruisto kaj Esperanto-instruisto en Sankt-Peterburgo. 

Dmitriev aliĝis al Esperanto en 1907. Li gvidis multajn kursojn en Peterburgo. Li verkis Esperantan-Rusan Vortareton (2 eld., 1914, 1920). Fakte temas pri "Oficiala Radikaro" de ĉiuj radikoj kaj vortoj troveblaj en Universala Vortaro kaj en la aliaj partoj de la Fundamento de Esperanto, en la unua Oficiala Aldono (OA 1) kaj en la proponoj de la Akademio de Esperanto por OA 2 el la jaroj 1913 kaj 1914 (sume 4370 radikoj kaj 4708 vortoj kun tradukoj al la rusa). Dmitriev krome verkis grafikajn figurojn pri la kresko de Esperanto-Societoj kaj -gazetaro, fine kunverkis propagandan verkon.

Naskiĝintoj en 1870
Rusiaj esperantistoj
Esperanto-vortaristoj
Walter Döhler

EdE-D
Walter DÖHLER (doler), naskiĝis la 19-an de Junio 1891 en Altstadt-Waldenburg (Saksio, Germanio), mortis en 1988 en Klingenberg (Frankonio, Germanio), estas rigardata kiel nestoro de la germanaj kaj okcident-eŭropaj studoj pri triĥopteroj (ordo Trichoptera de insektoj kun proksimume 12,000 priskribitaj specioj). En la 1920-aj jaroj ĝis 1933 li laboris multe por Esperanto, speciale sur la radio-kampo, estis membro de la Lingva Komitato (LK) kaj kunlaboris je Internacia Scienca Revuo kaj la Enciklopedia Vortaro de Eugen Wüster.

Vivo 
Post sia abituro Döhler studis en Munkeno kaj Lepsiko. En 1914 li doktoriĝis en Lepsiko ĉe prof. Karl Chun pri la temo "sistematiko kaj biologio de la triĥopteroj" kaj akiris la universitatan gradon de "doctor philosophiae". En 1915 sekvis samtema studo pri "la ekstereŭropaj triĥopteroj en la kolekto de la lepsika universitato". Pliajn sciencajn studojn malebligis la devo servi kiel soldato en la unua mondmilito. 

Almenaŭ de 1925 Döhler laboris kiel gimnazia instruisto (Studienrat) en la saksa urbeto Riesa proksime (nordokcidente) de Dresdeno, en la nun t.n. Werner-Heisenberg-Gimnazio. En Riesa ankaŭ aperis lia verketo "Esperanto kaj Radio". 

Laŭ noto en la nazia gazeto "Der Freiheitskampf" de la 21-a de Aŭgusto 1933, Döhler estis prenita de naziaj aŭtoritatoj en t.n. "protekta aresto" (Schutzhaft), t.e. malliberigita en frua koncentrejo de SA en la kastelo Hohnstein sude de Dresdeno, kie la nazioj enkarcerigis de 1933 ĝis 1934 precipe politikajn kontraŭulojn de la nova reĝimo el la metropola regiono Dresdeno. La oficialaj "motivoj" por la aresto estis, ke Döhler "posedis konsiderindan kvanton de municio kaj estis suspektita pri kontraŭleĝa Esperanto-korespondado kun eksterlando". Post likvido de la koncentrejo Hohnstein je 1934-08-25, la malliberuloj, inter ili ankaŭ Döhler, estis enkarcerigitaj en la koncentrejo Sachsenburg apud la urbeto Frankenberg en Saksio, proksime de Chemnitz. Post liberiĝo el la punkarcero, Döhler devis militservi kaj fine fariĝis militkaptito.

Post 1945 li devis forlasi sian hejman Saksion, unue okupita de la soveta armeo, poste parto de GDR, kaj ekvivis en Klingenberg en okcidenta Germanio. En sia domo li posedis privatan bibliotekon kun preskaŭ kompleta kolekto de scienca literaturo pri triĥopteroj kaj gravan kolekton de tiuj insektoj. Ambaŭ li heredigis al la natur-scienca esplor-instituto Senckenberg en Frankfurto ĉe Majno. Kvankam li ŝajne ne plu aŭ apenaŭ plu aktivis por Esperanto post la dua mondmilito, li daŭre havis kolekton de Esperanto-libroj. Ĝi bedaŭrinde perdiĝis post lia morto.

Verkoj en la germana 
 1914: Beiträge zur Systematik und Biologie der Trichopteren 
 1915: Die außereuropäischen Trichopteren der Leipziger Universitäts-Sammlung

Verkoj en Esperanto 
 1928: Esperanto kaj Radio.

Fotoj 
 1931 en la Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno kun Ivo Lapenna kaj aliaj esperantistoj
 ĉ. 1960-aj jaroj 
 kiel maljunulo

Fontoj 

Doktoroj
Germanaj esperantistoj
Akademio de Esperanto
Dokumentoj de Esperanto

Dokumentoj de Esperanto, subtitolita Informilo pri la historio kaj organizo de la Esperanta movado, estas 200-paĝa verko kompilita de A. Möbusz. Ĝi aperis en 1921 ĉe  Friedrich Ellersiek G. m. b. H. en Berlino .

Enhavo 
 Historio de Lingvo Internacia de Leibniz ĝis la nuna tempo
 Biografio de Zamenhof
 La unua tempo de Esperanto en Germanujo
 Leopold Einstein
 La unua Esperantista gazeto
 Hachette kaj Esperanto
 La UK-j
 Kongresparoladoj de Zamenhof
 Regularoj, leteroj ktp., kiuj havas dokumentan karakteron

Referencoj

Vidu ankaŭ
Verkoj pri Esperanto-historio

Eksteraj ligiloj 

 Plena teksto de la libro ĉe Project Gutenberg
 Enciklopedio de Esperanto/D en sia originala formo en la Interreto
 Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
 Katalogo "Erfgoedbib" en LibraryThing
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Fakaj verkoj en Esperanto
Historio de Esperanto
Esperanto-movado
Antverpena Nefikcio-libraro
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Dokumentoj de Komunismo

EdE-D

Dokumentoj de Komunismo estas 123-paĝa libro eldonita de  SAT en  1923, 132 p. Ĝia enhavo estis jena:
 speciale verkita antaŭparolo de Kalinin, 
 Komunista  Manifesto de Marks kaj Engelso, tradukita de Emil Pfeffer, kun antaŭparolo de la tradukinto.
 Programo de Rusa Komunistpartio (de l'bolŝevikoj), akceptita de l'oka partikongreso de 18a - 23a de marto 1919 en Moskvo, tradukita de M. Krjukov, kun antaŭparolo de la tradukinto
 Konstitucio de Ruslanda Socialista Federacio de Soveta Respubliko, decido de la kvina tutruslanda kongreso de l'sovetoj, akceptita la 10an de julio 1918, tradukita de G. Rozenblat
 Manifesto de la Komunista Internacio al la proletarioj de la tuta mondo, tradukis N. Nekrasov kaj G. Demidjuk

Eldonaĵoj de SAT
Julio Domac

EdE-D

Julio DOMAC, kroato, doktoro, kuracisto. Mortis en 1933. Prezidanto de Esperanto-Socio en Zagreb, 1923-27. En 1924 redaktoro de Konkordo. Bona parolanto.

Kroataj esperantistoj
Kroataj kuracistoj
Artur Domènech i Mas

Artur DOMÈNECH i MAS, kataluno, librotenisto, profesoro de latina lingvo, kunred. ĉe sindikalistaj ĵurnaloj. Naskiĝis je la  13-a de julio 1878 en Barcelono. 

E-isto de 1914. Konstanta kursgvidado. Estis prezidanto kaj sekretario de la Internaciaj Floraj Ludoj, sekretario de KEF, prezidanto de la loka EG. 

Tri monatojn post sia E-iĝo li gajnis la naturan floron dum Floraj Ludoj. Depost tiu tempo li fariĝis flua kaj lerta E-poeto kaj gajnis ankoraŭ trifoje premion dum la Floraj Ludoj.

Li forpasis la . Unu jaron poste estis publikigita lia verko Poemoj.

Referencoj 

Katalunaj esperantistoj
Carlos Domingues

EdE-D Brazilaj geesperantistoj
Carlos Augusto GUIMARÃES DOMINGUES (karluz aŭgustu gimarãjnz domingiz), (naskiĝis en la 5-a de majo 1896 en Recifo, mortis la 22-an de februaro 1974 en Rio-de-Ĵanejro) estis unu el la plej elstaraj figuroj en la historio de la Esperanto-movado en Sud-Ameriko.

Brazilano, doktoro, advokato, prezidanto de BKE depost 1923, vicprezidanto de BLE, ĉefdelegito de UEA, redaktoro de Brazila Esperantisto. Esperantisto ekde 1909. En 1938 li translokiĝis al Rio-de-Ĵanejro. Estrarano de Brazila Geografia Societo. Dumviva membro de Brazila Ĵurnalisma Asocio. Redaktoro de oficialaj revuoj de Brazila Geografia Societo, de Kontoscienca Societo kaj de Brazila Esperanto-Ligo.

Vivo 
Sub-prokuroro de Nacia Kontkontrola Tribunalo. Profesoro de Federacia Universitato de Rio-de-Ĵanejro. Reprezentis la registaron ĉe la 18-a kaj 21-a UK-j. Lingva Komitatano de 1932, akademiano ekde 1949. Komitatano de UEA ekde 1935 ĝis la morto. Kunredaktis kompletan Portugala-Esperantan vortaron kaj verkis multajn verketojn. Ĉefkunlaboranto de Enciklopedio de Esperanto.

Movadano 
En 1945 li estis ano de organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto. Emerita profesoro pri juro, elstara tradukisto kaj vortaristo, d-ro Domingues aktivis en la Movado pli ol 60 jarojn, plenumante plej diversajn elstarajn funkciojn en la landa kaj internacia Esperanto-movado: prezidanto de Brazila Esperanto-Ligo, ĉefredaktoro de Brazila Esperantisto, ĉefdelegito de UEA, komitatano de UEA, akademiano. Li kunlaboris ankaŭ en la Internacia Komerca-Ekonomika Vortaro.

Verkoj 
 Congresso universal de Esperanto (1947)
 Vocabulário português - Esperanto, Esperanto - português (1977, 1982)

Tradukoj 
 O rádio em 16 palestras (1940), de Eugène Aisberg (kun A. Couto Fernandes);
 La krimo, rakonto de Olavo Bilac (en Antologio de Brazilaj Rakontoj, 1953);
 Zamenhof: iniciador do Esperanto (1959), de Anastasio López Luna.

Brazilaj esperantistoj
Brazilaj advokatoj
Brazilaj kuracistoj
Esperanto-vortaristoj
Hendrik Sierik Donker

Hendrik Sierik DONKER (naskiĝis la 25-a de februaro 1889 en Amsterdam) estis nederlanda supera poŝtoficisto. Li estis sekretario de la Nederlanda Societo Esperantista, reprezentanto de la Internacia Ligo de la Esperantista Poŝt- kaj Telegraf-Oficistaro kaj estrarano de loka grupo. Donker kompilis broŝuron nerderlandlingvan Kial Esperanto-instruo en la unuagrada lernejo.

DONKER, Hendrik Sierik
Amsterdamanoj
Henri Dor

Henri DOR (naskiĝis la  en Vevey, mortis la ) estis svisa doktoro de medicino, okul-kuracisto kaj prezidanto de Tutmonda Esperantista Kuracista Asocio (TEKA).

Dor estis fama oftalmologo: Li studis en dek Universitatoj de sep landoj; en 1866 vokita de la Berna Universitato, li direktis tie la instruadon de la oftalmologio. En 1876, vokita de Lionaj profesoroj, li fondis gravan senpagan oftalmologian klinikon, kiun li direktis ĝis sia morto. Li estis prezidanto de "Medicinaj Sciencoj" ktp.

Li estis sciencemulo, artemulo kaj ankaŭ poligloto. Li flue parolis kaj skribis dek unu modernajn lingvojn, kaj legis la latinan kaj la grekan. En 1902, jam 67-jara, post parolado de Émile_Boirac en Liono (Lyon), li aliĝis al Esperanto, kaj estis unu el la unuaj membroj de la Liona grupo, baldaŭ li prezidis ĝin, poste li fariĝis vicprezidanto de SFPE kaj rapide akiris nediskutatan aŭtoritaton. En 1908 li estis kunfondinto de TEKA, kies prezidanto li restis ĝis la morto; li redaktis ĝian oficialan bultenon. Li propagandis per paroladoj kaj gazet-artikoloj, kaj igis favoraj al Esperanto multajn scienculojn. Pro lia aĝo, lia boneco, la glorkrono de liaj blankaj haroj ĉirkaŭ nobla alta frunto, oni nomis lin "la patriarko de la dua generacio de Esperantistoj". De 1905 li estis membro de la Lingva Komitato.

Verkoj 
 1911: L'importance actuelle de l'Espéranto dans le monde / par H. Dor. Lyon: Société d'Anthropologie 1911, 12 p.
 1912: Internacia kongreso por la plibonigado de la sorto de la blinduloj / Henri Dor. Paris: Presa Esperantista Societo 1912, [27] p.

Bibliografio 
 2000: Vedrine, André. D-ro Henri Dor (1835-1912), la patriarko de la dua generacio de esperantistoj. En: Haupenthal, Reinhard; Haupenthal, Irmi. De A al B. Festlibro por ... André Albault. [Malaucène]: Editions Iltis 2000, p. 215-220 (bibliografio de Henri Dor p. 219-220)
 1912: Ŝidlovskij, K[onstantin]. Profesoro D-ro Henri Dor. En: Ondo de Esperanto (RUS) 4a jaro 1912, n-ro 12, p. 194-196 (dulingva nekrologo kun foto)

Svisaj esperantistoj
Francaj esperantistoj
Akademio de Esperanto
Esperantistaj kuracistoj
Kuracistoj de la 19-a jarcento
Oftalmologoj
Fernand Doré

Fernand DORÉ, franco, industriisto pri subvestaj trikotaĵoj. Naskiĝis la 19-an de marto 1860 en Fontaine-les-Grès (apud Troyes), mortis la 7-an de februaro 1922 en Troyes. Fondis en 1920 la muzikan konservatorion de Troyes. Prezidanto de societoj turistaj kaj sportaj. Fondis en 1904 la Esperanto-grupon de Troyes, kiun li prezidis ĝis sia morto. Multaj paroladoj en la regiono, kunlaboro en Esperantaj gazetoj, traduko de kelkaj broŝuroj.

Francaj esperantistoj
Isaj Dratwer

Isaj DRATWER estis juda bakteriologo kaj esperantisto. Li naskiĝis la 1-an de januaro 1905 en Varsovio kaj mortis en 1985. En la Esperanto-movado, Isaj Dratwer estis interalie fervora propagandisto, prezidanto de la Akademia Esperanto-Rondo, kaj sekretario de komitatoj postkongresaj en 1927 kaj 1931. Li ofte aperigis artikolojn (leterojn) en Heroldo de Esperanto, Pola Esperantisto kaj alie. Aparte eldoniĝis Noveloj el la rusa de Romanov, 1932.

Li travivis la germanan (dum la regado de nazioj) koncentrejon. En la 1950-aj jaroj li estis ĝenerala sekretario de Pola Esperanto-Asocio kaj en la 1960-aj jaroj prezidanto de Esperanto-Ligo en Israelo.

Verkoj 
 Pri Internacia Lingvo dum Jarcentoj, Tel-Avivo, 1-a eldono, 1970, 142 p.; 2-a eldono, 1977, 320 p.
 Lidja Zamenhof. Vivo kaj Agado, Antverpeno/La Laguna, 1980, 112 p.

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 Voĉregistraĵo de Isaj Dratwer

Polaj esperantistoj
Postvivintoj en naziaj koncentrejoj
Bakteriologoj
Hebreaj esperantistoj
Cornelis Christiaan Droogendijk

Cornelis Christiaan DROOGENDIJK (naskiĝis la  en Stavenisse, mortis la  en Stavenisse) estis nederlanda esperantisto. Li estis Esperanto-propagandisto en la provinco Zelando. Droogendijk sukcese laboris interalie por Esperanto ĉe la Konsilantaro Nederlanda kontraŭ la milito kaj tradukis por ĝi artikolojn en Esperantaj gazetoj. Li estis aŭtoro de Esperantaj kantoj, kaj de Esperantaj Poemoj, Goes, 1917.

Referencoj

Eksteraj Ligiloj 
 Enciklopedio de Esperanto/D en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).

Nederlandanoj
Nederlandaj esperantistoj
René Dubois

EdE-D

René DUBOIS (dübüa), franco, komerca direktoro. Naskiĝis en la 16-a de septembro 1886 en Saint-Amand-les-Eaux (apud Valenciennes norda Francio). En 1906 li fondis E-grupon en tiu urbo, kaj en 1908 helpis fondi la Federacio de Norda Francujo. Redaktis kun Couteaux la revuon Vekiĝo. En 1921 estis unu el la reorganizintoj de la Federacio de la Pariza regiono. Li partoprenis en la fama "Verda Kato". De 1920 sekr. de la Pariza grupo kaj red. de la monata Paris-Esperanto. Li helpis al la organizo de la 10-a Universala Kongreso en Parizo, 1914. De 1925 franca reprezentanto en KR. Li redaktis en 1929 la konatan "Projekto Dubois", kiu celis la unuecon de la movado, kunfandante en unu solan Asocion la duspecajn sendependajn organojn (Naciaj Societoj kaj UEA). Dum la Pariza Kongreso la 4 aŭg. 1932 la KR adoptis laŭ lia propono la "Konvencion de Parizo", kiu nuligis la kontrakton de Helsinki. La ĝenerala Estraro elektis Komisionon por redakti la novajn statutojn; D. estis elektita prez. Ĉar la novaj statutoj ne kontentigis ĉiujn faktorojn, alia konferenco okazis en Ĝenevo en la 22-a de majo 1933. Tie interkonsento estas subskribita, kiu estis la bazo de la Interkonsento de Kolonjo. En tiu kvarjara diskuto D. ĉiam energie partoprenis. 
L. BASTlEN.

DUBOIS, René
Maurice Duchochois

Maurice DUCHOCHOIS [düŝoŝŭa] (naskiĝis la  en Boulogne-sur-Mer, mortis en 1939) estis franca esperantisto kaj direktoro de akvoglaciejoj. Li estis juĝanto ĉe la komerca tribunalo en Boulogne, kaj ŝipekipisto por fiŝkaptado. Unu el la organizintoj de la unua UK, iniciatinto de la esperantista standardo. Sur liaj ŝipoj flirtis je la unua fojo la Esperantista flago. Li prezidis Esperanto-grupon en Boulogne.

En karto sendita al Frederiko Villareal en Decembro 1904, li deklaras, ke li eklernis Esperanton en la antaŭa monato, do 42-jaraĝa.

Duchochois, Maurice
Duchochois, Maurice
Anton Peder Dueholm

Anton Peder DUEHOLM (nask. 4 dec. 1882 en Sevel en nord-okcidenta Jutlando; mort. en aŭg. 1972) estis dana instruisto, makleristo de nemoveblaĵoj kaj Esperanto-vortaristo.

Vivo 
Kiel junulo Dueholm iris al Germanio, kie li laboris kiel needukita laboristo dum iom da tempo, poste vojaĝis i.a. al Anglio. Li revenis al Danlando por studi kaj fariĝi instruisto en kampara lernejo de sia hejma regiono. I.a. pro lezitaj koksoj li forlasis la lernejan servon kaj translokiĝis al Kopenhago, kie li laboris kiel makleristo de nemoveblaĵoj (apartamentoj, domoj, terenoj). En la 1950-aj jaroj li estris propan makleristan firmaon kun kelkaj dungitoj.

Dueholm estis edziĝita dufoje. Lia unua edzino estis Kristine Marie Jensine PEDERSEN (voknomo Kristine; nask. 4-a de marto 1880, mort. 21-a de Marto 1949), kun kiu li havis du filinojn (nask. 1910 kaj 1920) kaj filon Claus Katharos Zamenhof Dueholm (voknomo Claus; 1913-1998). Duonan jaron post la morto de sia unua edzino, Dueholm edziĝas je 1949-09-15 al Ella Marie Louise ARNESEN MONSRUD (voknomo Ella; nask. 15-a de Sept. 1898, mort. en 1978).

Dueholm okupiĝis pri genealogio kaj publikigis la historion de sia familio en 1951 (kun mallonga aŭtobiografia skizo).

Esperanta agado 
En 1910 li komencis ellabori artan lingvon. La 4-an de decembro 1910 li fariĝis Esperantisto. Li verkis vortaron Esperanto-danan ("Esperanto-Dansk-Norsk Ordbog") kun laŭdire ĉ. 9 100 kapvortoj, kiu aperis en la urbo Struer (Jutlando) ĉe la eldonjeo Christensen en 1912 (xviii + 136 p., 21x13 cm). Petro Stojan notas pri ĝi en sia Bibliografio de Internacia Lingvo (BIL 1929, n-ro 2051):

"Multaj novaĵoj: sufiksoj: -aco, -alo, -eno, -ika, -izi, -ito, -iva, -olo, -oza; prefiksoj: bi-, hiper-, hipo-, proto-, penta-, tetra-, seskvi-; ekskuzi, golfio, kaki, feki, hipo, entjera, akuta, zookulturo, volano, westo [tiel kun -w-], watto, wisto, warfo, ...".

Literaturo 
 1951: Aŭtobiografia skizo en la genealogio de la familio Pedersen/Clausdatter, Kopenhago 1951, vd. en piednoto 1.

Eksteraj ligiloj 
 Angla traduko de la Pedersen/Clausdatter-genealogio (1951, 2013).

Fontoj 

Danaj esperantistoj
Esperanto-vortaristoj
Jean Baptiste Betfort Dufrenne

Jean Baptiste Betfort DUFRENNE (naskita la  en Leiden; mortinta en 1941) estis nederlanda esperantisto kaj ĉefoficisto ĉe la poŝto. Li estis ĉefdelegito de ILEPTO, korespondanto kaj patrono de ICK. Li faris propagandajn paroladojn kaj gvidis kursojn.

Fontoj 

Nederlandaj esperantistoj
Naskiĝintoj en 1884
Mortintoj en 1941
Du Majstro-noveloj

EdE-DDu Majstro-noveloj de Th. Storm el la germana trad. Heitmüller 1929, 158 p. "La unua: La blankĉevala rajdanto estas vere klasika, tipa norda novelo. Ĝi priskribas la heroan bataladon de la frizlandanoj kontraŭ la norda maro. La stilo estas tre konciza kaj sugestiva." (Halka, Hungara Heroldo, 1930, n-ro 5.)

Noveloj
Esperanto-libroj aperintaj en 1929
Du mil Novaj Vortoj

Du mil Novaj Vortoj  , ĉerpitaj el la verkaro de d-ro L. Zamenhof, netroveblaj en la Universala Vortaro kun tradukoj en franca, angla, germana, hispana, itala, rusa kaj pola Iingvoj. Kun referencoj montrantaj la lokon, kie ĉiu vorto troviĝas. Kompilis Boulet. 1908, XV kaj 72 p. 2a rev. eld. Paris: Hachette, 1909. xv, 75, [2] p.

Recenzoj

Referencoj

Eksteraj ligiloj

 Enciklopedio de Esperanto/D en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Esperanto-vortaroj
Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Ernest Donald Durrant

Ernest Donald DURRANT (naskiĝis la  en Woodbridge) estis angla asekuristo kaj esperantisto, kunlaborinto de Plena Ilustrita Vortaro pri aviadiloj kaj militaferoj.

Durrant okupis sin aparte pri nacigazeta propagando. Pro liaj klopodoj la angla Unio por la Ligo de Nacioj instigis la Ligon rekonsideri la helplingvan demandon. Li verkis artikolojn por Heroldo de Esperanto.

Verkoj
 1940: Armea terminaro. En: Jarlibro de Internacia Esperanto-Ligo 1940. 2a Parto. Rickmansworth: Internacia Esperanto-Ligo [IEL], [1940], p. 21-47. 

Anglaj esperantistoj
Britaj esperantistoj 
Naskiĝintoj en 1907
Esperanto-vortaristoj
Ferdinand Duviard

Ferdinand DUVIARD [düvjar] (naskiĝinta la ; mortinta en 1965) estis franca esperantisto kaj licea profesoro, verkisto, romanisto.

Li estis esperantisto de 1905, skribis en multaj gazetoj kaj okupis sin pri junularo. Kun Charles Pichon li fondis Francan Federacion de junaj Esperantistoj kaj redaktis la gazeton Juneco, de 1909 ĝis 1910. Li estis membro de la Lingva Komitato, sed tuj post la unua mondmilito eksiĝis.

Ferdinand Duviard loĝis ĝis 1915 en La Roche-sur-Yon (kie nun ekzistas strato nomita laŭ li), poste li transloĝiĝis al Coulommiers. Fratino de lia edzino estis edzino de Carlo Bourlet, do Duviard kaj Bourlet estis bofratoj.

Francaj esperantistoj
Francaj instruistoj
Rafael Duyós Sedó

Rafael DUYÓS SEDÓ [dujos] (naskita la 27-an de aprilo 1879; mortinta komence de 1930-aj jaroj) estis hispana pionira esperantisto. 
Profesie li estis infanteria kolonelo. 
Kiel malnova esperantisto li gvidis kursojn, verkis bonan gramatikon kaj kun Vicente Inglada Ors li kunaŭtoris Prozo kaj Verso. En 1903 li kunfondis en Valencio Esperanto-grupon kune kun Roman Ayza kaj Fernando Soler Valls.

Verkoj
 Curso práctico de Esperanto (1906)

Hispanaj esperantistoj
Naskiĝintoj en 1879
Dzika 9

Strato Dzika 9 () estas adreso en Varsovio. 21 jarojn (1895-1916) loĝis tie L. L. Zamenhof kaj ĝi estis pilgrim-revo de Esperantistoj. Ekde la jaro 1930 la strato portas lian nomon: Strato de Ludoviko Zamenhof en Varsovio. En tiu domo Zamenhof havis du loĝejojn. Sur la dua etaĝo estis lia privata loĝejo kaj sur la unua (identa) estis lia laborejo, kliniko. De ambaŭ loĝejoj la fenestroj eliras al strato Pawia (la domo staras angule de Pawia). En la angulo de l' fronto ĉe flanko de Pawia, apud la strata tabuleto, estas videbla bela marmora tabulo (l00 x 70 cm.) kun kvinpintaj steloj kaj surskribo (pollingve): "En tiu domo loĝis d-ro Ludwik Zamenhof, nask. 1859, mortis 1917, kreinto de la internacia lingvo Esperanto." (E-lingve): "Internacia Esperanta Postkongreso. Varsovio 9. VIII. 1931". Nuntempe la privata loĝejo - ekde 1916 - estas translokigita al strato Krolewska 41, sed la kliniko funkciis ankoraŭ ĝis almenaŭ en 1933. Dum longa tempo la klinika loĝejo servis kiel kunvenejo kaj adreso de l' Varsovia Esperanto-Societo Konkordo.

Vidu ankaŭ 
 Królewska 41

Fonto 
Informoj de Edvardo Wiesenfeld el EdE-D.

Eksteraj ligiloj 
 La loko Dzika (Ludwika Zamenhofa) 9 Hodiaŭ (Google Maps)

Geografio de Varsovio
Zamenhof
Historio de Esperanto
Wilhelmine Reichard

Johanne Wilhelmine Siegmundine REICHARD [vilhelmine rajĥat] (naskiĝis la 2-an de aprilo 1788 en Braunschweig; mortis la 23-an de februaro 1848 en Dresdeno) estis la unua germana virino, kiu stiris aerostaton (aerŝipo).

Subtenata de sia edzo, la fizikisto Johann Carl Gottfried Reichard, ŝi en la jaro 1811 startigis sian unuan flugadon per aerostato kaj en 1820 ŝi faris la lastan el entute 17 flugoj.

Ŝi ne sentis timon: Unufoje ŝi atingis tian alton, ke ŝi pro manko de oksigeno svenis. La aerostato finfine kaptiĝis sur arbo, la pilotino travivis sen vundoj kaj mallonge poste ŝi flugis denove.

Dum siaj flugoj Wilhelmine Reichard per mezuradoj en la atmosfero subtenis la sciencajn agadojn de sia edzo. La monon, kiun ŝi gajnis pro siaj flugoj, ŝi investis por la firmao de sia edzo, kiun ŝi post ties morto en la jaro 1844 mem estris.

Wilhelmine Reichard, kiu estis patrino de ok idoj, mortis en 1848 en Dresdeno.

Germanoj de la 18-a jarcento
Germanoj de la 19-a jarcento
Germanaj balonistoj‎
Epikteto

Epikteto (greke Επίκτητος, K.E. 55 - ĉirkaŭ 135), greka stoika filozofo el Frigio, vivanta kaj verkanta ĉefe en Romo, kie li estis sklavo de unu el la oficiroj de la imperiestro Nerono kaj poste liberigita. En la jaro 90 p. Kr., la imperiestro Domiciano forpelis lin kun aliaj filozofoj, kaj li ekloĝis en Nikopolis en Epiro (Grekio).

Biografio 
Probable naskiĝinta en Hieropolis (sudoriento de Frigio), Epikteto infane estas sklavo de Epafrodito (eks-sklavo de Nerono) pri kiu oni diras, ke li estas kruela kaj sadisma.
Tamen Epikteto povas spekti la oratoraĵojn de la stoikisto Musonio Rufo. Poste, ankaŭ li estas liberigita en nedifinitaj kondiĉoj. Tiam li ekstudis filozofion kaj speciale stoikismon.

Sed je la jaro 89 li devas foriri de Romo pro dekreto de Domiciano kontraŭ la filozofoj. Al Domiciano ne plaĉas la influo, kiun havas la stoikismo inter la oponantoj de lia reĝimo tirana. Epikteto foriras al Nikopolis en Epiro, kie li establas sukcesan lernejon. Dum pluraj jaroj li instruas per diskutadoj. Liaj samepokuloj ŝajnas havi la plej grandan estimon por la kvalito de lia instruo. Laŭ Spartiano li sekve revenas al Romo kaj amikiĝas kun imperiestro Hadriano, sed la fakto estas necerta. Laŭ la Suido, li vivas ĝis la reĝado de Marko Aŭrelio, sed laŭ Aŭlo Gelio, Epikteto jam malvivas, kiam ĉi tiu ekreĝas.

Vivante, Epiketo skribis nenion, tamen unu el liaj disĉiploj, Arriano, kolektis liajn diraĵojn kaj grupigis ilin en la verkoj sekvantaj.

Verkoj 
Same kiel aliaj stoikistoj tiutempaj, Epikteto fokusis pri animsolideco kaj pri la majstrado de la interna vivo.
Ĉefa verkaĵo atribuita al Epikteto estas Enĥeiridion aŭ "Manlibreto" (esperantigita de Gerrit Berveling, eldonita de Fonto en 2005 kiel n-ro 31 en la serio Fonto-kajeroj, kvankam pli longaj estas la kvar libroj kune titolitaj "Diskursoj" (greke Διατριβαι), kiuj estis kompilitaj de unu el liaj studentoj, Arriano (greke Αρριανος)).
 La Manlibreto de Epikteto estas esperante legebla ĉi tie.

Anekdoto 
Kiam li estis sklavo, foje lia mastro batis lin tiom forte, ke Epikteto diris kviete, "Se vi tiel batas vi rompos mian kruron". Poste li rompis la kruron, kaj Epikteto diris, "Vidu, ĝi estas rompita".

Vidu ankaŭ 
Marko Aŭrelio.
Seneko.

Naskiĝintoj en 55
Grekaj filozofoj
Jutlando

Jutlando () estas duoninsulo norde de Germanio, kaj la sola parto de Danio kiu ne estas insulo. Jutlando estas geografie tre ebena, kaj neniu punkto foras pli ol 100 km de la maro, kio donas al la areo mildan, insulecan klimaton kaj bonegan teron por agrikulturo. En Jutlando troviĝas fjordo Limfjorden kaj rivereto Gudenåen.

Historio de Jutlando 
Ĝi estas popoligita ekde prahistoriaj tempoj de diversaj popoloj, interalie de iu tre kelteca. Spuroj de ĝermanoj troveblas depost jaro 0, kaj runaj skribaĵoj en la Praskandinavia lingvo de ĉirkaŭ jaro 400 (interalie la menhiro de Jelling, la "baptomarko de Danio"). Jutlando historie ĉiam estis parto de la Dana Regno, sed la homoj tie nomis sin jutoj kaj parolis ĝermanan dialekton sufiĉe fremda por la Danaj insulanoj. Dum epoko de la vikingoj Jutlando longe estis la ĉefa parto de la regno, kaj kulture etendiĝis suden ĝis Hamburgo. Poste, la duonsinsulo pli subombriĝis de Sjælland, kaj en la 18-a kaj 19-a jarcentoj ĝi pli-malpli estis la "sovaĝa okcidento" de Danio, kie nur loĝis malmultaj kaj malriĉaj bienistoj, parolante (laŭ la oreloj de ĉefurbanoj) "krudan" lingvon, kaj kie la registaro trovis eblecon libere eksperimenti per trajnlinioj. Tiuperiode, la arbaro preskaŭ forhakitis, kaj la pejzaĝon markis vastaj erikejoj. La spiriton brile kaptis aŭtoroj kiel 18-a-jarcenta Jeppe Aakjær kaj 20-jarcenta Johannes V. Jensen.

En ĵusaj tempoj, Jutlando restis la "pli malforta kuzo" de Sjælland; kaj kvankam ĝi nun ĝuas ĉiajn aspektojn de moderneco, Kopenhago daŭre tienigis aferojn iomete maldelikatajn por la ĉefinsulanoj: Nenie en Danio troviĝas pli da aŭtoŝoseoj, kaj multaj ne-danoj spertas Jutlandon nur tra aŭtofenestro survoje de Germanio al Norvegio aŭ Svedio. Kiam oni ideumis pri nuklea energio en la 1970-oj, Jutlando ŝajnis natura elekto por ekkonstrui stacion. Tamen nenio tiurilate okazis, kaj hodiaŭ la jutan pejzaĝon markas energi-produktantaj ventomueliloj, kampoj, vilaĝoj kaj multe pli da arboj ol jam cent jarojn antaŭe.

La jutaj dialektoj daŭre similas al la dana de Kopenhago, sed en kelkete da ekstercentraj lokoj restas lingvaĵoj tiom apartaj ke Ethnologue taksis ilin propra lingvo. Ĉiuokaze, la juta etoso restas; estas interalie speciala tipo de juta humuro kion aliaj danoj ne same bone perceptas. La jene menciitaj aferoj kondukis al eta, sed registrebla, jutlanda regionismo.

Citaĵoj 
 "Jutlando, vi estas ĉefa lando." -Hans Christian Andersen

Provincoj de Jutlando (Amter) 
 Nordjyllands Amt
 Ribe Amt
 Ringkjøbing Amt
 Sønderjyllands Amt
 Viborg Amt
 Vejle Amt
 Århus Amt

Komunumoj de Jutlando

Vidu ankaŭ 
 Fyn
 Sjælland
 Engloj estas etno deveninta de Jutlando

Duoninsuloj en Danio
Duoninsuloj en Germanio
Jutlanda regionismo

Historie, Danio konsistis el tri partoj: Jutlando, Sjælland kaj la aliaj insuloj, Skanio. Ĉiu iam havis proprajn dialekto(j)n kaj kulturon. Pro sia centreco, Kopenhago de Sjælland iĝis ĉefurbo kaj la tiea dialekto iĝis la oficiala Dana. Post la Skania Milito kaj rezulta perdo de Skanio al Svedio en 1658, ankaŭ perdiĝis la ĝistiama "ekvilibro" ĉirkaŭ la ĉefurbo. Sekve, Jutlando ektroviĝis en iu "duonranga" stato ene de la Dana regno, kaj certagrade ankoraŭ restas tia, laŭ kelkaj jutlandanoj. En Jutlando estas plej da aŭtoŝoseoj, en Jutlando la ĉefurba registaro volis konstrui atomenergian stacion dum la 1970-oj. Jutlando produktas pli da agrikulturaĵoj ol iu alia parto de Danio, sed tamen multe el la impostoj iras rekte al Kopenhago. Tial kelkaj homoj revadis pri plia regiona potenco - ne temas pri naciismo, ĉar kvankam ankoraŭ restas parolantoj de Jutaj dialektoj, la plejmulto de la jutlandanoj sentas sin Dana. Kelkaj jutlandanoj algluis sur siajn aŭtojn ŝildeton "J" kun Jutlanda mapo, anstataŭ la ordinara la ordinara "DK", sed tio estas kutime ŝerce farita. (Krome, tiu J kolizias kun la internacia aŭtosigno por Japanio.)

Tre evidentas la sentoj en Vendsyssel, kie oni eĉ kreis propran flagon por tiu plej norda regioneto.

Vidu ankaŭ: Centrismo - Skania naciismo

Insuloj
Danio
Sjælland

Sjælland (, prononco [sjelen/sjelan], laŭ sistemo IFA ), en Esperanto Zelando (laŭvorte "marlando"), estas la plej granda insulo de Danio, havanta pli ol du milionojn da loĝantoj, el kiuj la plejmulto loĝas en kaj ĉirkaŭ la ĉefurbo Kopenhago. Ĝi troviĝas inter Fyn kaj Svedio (Skanio), kaj estas konektata kun Fyn per la ponto Storebæltsbroen, kaj al Skanio en Svedio per la Sundoponto.

Ekde la 1-a de januaro 2007, la nordoriento de la insulo konsistigas la plej grandan parton de la nova administra regiono Hovedstaden (regiono ĉefurba), kaj la resto de la insulo la plej grandan parton de la samnoma administra regiono Sjælland, kiu krome ankoraŭ kovras tri pli malgrandajn sudajn insulojn.

Urboj 

 Frederiksberg
 Helsingør (aŭ Elsinoro)
 Holbæk
 Kopenhago
 Køge
 Næstved
 Roskilde
 Slagelse
 Slangerup
 Sorø
 Vordingborg
 Vallensbæk

Referenco

Vidu ankaŭ 
 Selando
 Zelando

Insuloj en Danio
Insuloj en la Balta maro
Insuloj alfabete ordigataj
Fyn

Fyn (dana prononco [fyn], foje esperantlingve nomata Fueno) estas la dua plej granda insulo de Danio, meze inter Jutlando kaj Sjælland (Zelando).

Geografio 
Ĝi estas konektita al ambaŭ per pontoj. Okcidente la dividilo inter Fueno kaj Jutlando estas la markolo Eta Belto, oriente la dividilo inter Fueno kaj Zelando estas la markolo Granda Belto.

La plej granda urbo de Fueno estas Odense, kiu estas ankaŭ la naskiĝurbo de la mondfama dana verkisto Hans Christian Andersen. Danoj ofte priskribas Fyn kiel "la ĝardeno de Danio". Alia diraĵo estas "Fyn er fin" ("Fyn estas bonega").

La plej grandaj urboj de Fyn (super 10 000 logantoj) estas Odense, Svendborg, Nyborg, kaj Middelfart.

Famuloj 
 Rasmus Nielsen

Bildaro

Eksteraj ligiloj 

 oficiala turisma retejo

Notoj 

Insuloj en Danio
Insuloj en la Balta maro
Insuloj alfabete ordigataj
Jan Zemek (esperantisto)

Jan ZEMEK (1895-1960) estis ĉeĥa veterano de Esperanto, kavaliro de arĝenta jubilea stelo n-ro 231. Kiel fervojisto li regule partoprenadis Esperanto-kongresojn kaj kontaktis  ĉiujn eminentulojn de tiu periodo (Privat, Schwartz, Cseh, Greta Garbo, Tagore, ankaŭ  Zamenhof).  Ŝajne ordinara, tamen unika homo, li estis de siaj Hindaj amikoj feste dekla-rita "unusola blanka bramano". La  ĉefa inspirinto de poetino Eli Urbanová, por kiu li, kvankam multe pli aĝa, signifis kulminon de  ia vivo. Ŝi dediĉis al li plurajn ĉapitrojn en Hetajro dancas kaj poemon Imagu, tigro!

Ĉeĥaj esperantistoj
Akershus

Akershus ĝis la fino de 2019 estis provinco de Norvegio, lime de Hedmark, Oppland, Buskerud, Oslo, kaj Østfold. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. Areo estis  kvadrataj kilometroj. La administra centro estis Oslo, kiu mem ne apartenis al la provinco. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbaraj provincoj Buskerud kaj Østfold kaj iuj pliaj komunumoj konsistigas la novan provincon Viken.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Bjørkelangen kaj Øyeren.

Komunumoj 

Akershus enhavis 22 komunumojn:

Famuloj 
 Debrah Scarlett

Eksteraj ligiloj 

 oficiala retejo 
 retejo akershus.no
 retejo de la departamenta prezidento de Oslo kaj Akershus
Aust-Agder

Aust-Agder aŭ Orienta Agder ĝis la fino de 2019 estis provinco de Norvegio, lime de Telemark, Rogaland, kaj Vest-Agder. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la suma loĝantaro de Norvegio. Ĝia areo estis . La administra centro estis Arendal. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Vest-Agder konsistigas novan provincon Agder, kies centro estas la urbo Kristiansand.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Botnsvatnet, Botsvatn kaj Byglandsfjorden.

Komunumoj 
 Arendal
 Åmli
 Birkenes
 Bygland
 Bykle
 Evje og Hornnes
 Froland
 Gjerstad
 Grimstad
 Iveland
 Lillesand
 Risør
 Tvedestrand
 Valle
 Vegårshei

Eksteraj ligiloj 

 http://www.aa-f.kommune.no  
 http://www2.aa-f.kommune.no  
 http://www.reuber-norwegen.de/AustAgder/FramesAustAgderKarte.html 
 http://www2.aa-f.kommune.no/?itemid=1714  

 
Agder
Buskerud

Buskerud ĝis la fino de 2019 estis provinco de Norvegio, lime de Akershus, Oslo, Oppland, Sogn og Fjordane, Hordaland, Telemark, kaj Vestfold. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. Areo estas . La administra centro estas Drammen. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbaraj provincoj Akershus kaj Østfold kaj iuj pliaj komunumoj konsistigas la novan provincon Viken.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Bjornesfjorden kaj Brommafjorden.

Komunumoj 
 Drammen
 Flesberg
 Flå
 Gol
 Hemsedal
 Hol
 Hole
 Hurum
 Kongsberg
 Krødsherad
 Lier
 Modum
 Nedre Eiker
 Nes
 Nore og Uvdal
 Ringerike
 Rollag
 Røyken
 Sigdal
 Øvre Eiker
 Ål

 
Eksaj provincoj de Norvegio‎
Finnmark

Finnmark ĝis la fino de 2019 estis la plej norda provinco de Norvegio, lime de Troms. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la suma loĝantaro de Norvegio. Areo estis . La administra centro estis Vadsø. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Troms konsistigas novan provincon Troms og Finnmark.

En Finnmark loĝas multaj sameoj, kaj komunumoj Kautokeino, Karasjok, Tana, Nesseby havas ankaŭ sameajn nomojn oficialajn.

Komunumoj 
 Alta
 Berlevåg
 Båtsfjord
 Gamvik
 Hammerfest
 Hasvik
 Karasjok
 Kautokeino
 Kvalsund
 Lebesby
 Loppa
 Måsøy
 Nesseby
 Nordkapp
 Porsanger
 Sør-Varanger inklude Kirkenes
 Tana
 Vadsø
 Vardø

Aliaj lokoj 
 Gjesvær

Geografiaj elementoj 
 Kabo Nordkinn

Vidu ankaŭ 
 Listo de maraj ekoregionoj

Eksaj provincoj de Norvegio‎
 
Sameio
Hedmark

Hedmark ĝis la fino de 2019 estis provinco de Norvegio, lime de Sør-Trøndelag, Oppland, kaj Akershus. En  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. Areo estis . La regurbo estis Hamar. Komence de 2020 ĝi fuziis kun la najbara provinco Oppland al nova administra provinco Innlandet.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Atnsjøen.

Komunumoj 

 Alvdal
 Åmot
 Åsnes
 Eidskog
 Elverum
 Engerdal
 Folldal
 Grue
 Hamar
 Kongsvinger
 Løten
 Nord-Odal
 Os
 Rendalen
 Ringsaker
 Stange
 Stor-Elvdal
 Sør-Odal
 Tolga
 Trysil
 Tynset
 Våler

Bildaro

Eksteraj ligiloj 
 oficiala retejo 
 statistikaj informoj  ()

 
Eksaj provincoj de Norvegio‎
Innlandet
Hordaland

Hordaland ĝis la fino de 2019 estis provinco de okcidenta Norvegio, lime de la provincoj Sogn og Fjordane, Buskerud, Telemark kaj Rogaland. En  en ĝi loĝis  homoj, t.e. ĉirkaŭ  de la loĝantaro de Norvegio. La areo estis . La administra centro estis la urbo Bergen. Ekde la komenco de 2020 ĝi kun la antaŭe najbara provinco Sogn og Fjordane konsistigas novan provincon Vestland.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Askevatnet, Askjelldalsvatnet, Bjølsegrøvvatnet kaj Blådalsvatnet.

Urboj en Hordaland 
 Bergen
 Odda
 Stord

Komunumoj en Hordaland 

La listo de la 33 komunumoj estas la jena:

 Askøy
 Austevoll
 Austrheim
 Bergen
 Bømlo
 Eidfjord
 Etne
 Fedje
 Fitjar
 Fjell
 Fusa
 Granvin
 Jondal
 Kvam
 Kvinnherad
 Lindås
 Masfjorden
 Meland
 Modalen
 Odda
 Os
 Osterøy
 Øygarden
 Radøy
 Samnanger
 Stord
 Sund
 Sveio
 Tysnes
 Ullensvang
 Ulvik
 Vaksdal
 Voss

La plej homriĉa komunumo estas Bergen, kun 235 450 loĝantoj
(2003). Ĝis 1972 Bergen fakte estis propra gubernio.
La malplej homriĉa komunumo estas Modalen, kun 346 loĝantoj (2003).

Eksteraj ligiloj 

 http://www.fylkesmannen.no/fmt_hoved.asp?gid=1166&aid=&tgid=1127&amid=&g1166=x&g1127=x 
 http://hordaland.kulturnett.no  
 Gubernia retpaĝo 
 Mapo 

 
Eksaj provincoj de Norvegio‎
Møre og Romsdal

Møre og Romsdal ("Møre kaj Romsdal") estas provinco aŭ departemento de okcidenta Norvegio, lime de Trøndelag, Oppland, kaj Sogn og Fjordane.  en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. Areo estas . La regurbo estas Molde. La provincon trapasas la norvega aŭtovojo 64, nomata Atlanterhavsveien.

Møre og Romsdal havas tri distriktojn: Nordmøre ("Norda Møre"), Romsdal kaj Sunnmøre ("Suda Møre").

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Aursjøen.

Komunumoj 

 Aukra
 Aure
 Averøy
 Ålesund
 Eide
 Fræna
 Giske
 Gjemnes
 Halsa
 Haram
 Hareid
 Herøy
 Kristiansund
 Midsund
 Molde
 Nesset
 Norddal
 Ørskog
 Ørsta
 Rauma
 Rindal
 Sande
 Sandøy
 Skodje
 Smøla
 Stordal
 Stranda
 Sula
 Sunndal
 Surnadal
 Sykkylven
 Tingvoll
 Ulstein
 Vanylven
 Vestnes
 Volda
Nordland

Nordland ("Norda Lando") estas provinco de norda Norvegio, lime de Troms kaj Trøndelag. En ĝi loĝas  homoj (2010), aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. Areo estas . La regurbo estas Bodø.

Geografio 

Nordland estas longa kaj mallarĝa. De la plej suda komunumo (Bindal) al la plej norda (Andenes) estas 800 km.
La okcidenta marbordo havas multajn fjordojn. La plej konata verŝajne estas Vestfjorden, kiu vere ne estas fjordo, sed maro inter Lofoten kaj la kontinento. Sude de Bodø troviĝas Saltstraumen, kaj en Lofoten troviĝas Moskenesstraumen.

Tipa por Nordland estas la krutaj montoj proksime de la maro, kun preskaŭ ebena kampo inter maro kaj monto. Estas multaj da insuloj, miloj da ŝeroj.
Ofte troviĝas valoj interne de la fjordoj (aŭ la fjordoj en la realo daŭrigas la valojn), kutime kun rivero tra la valo. Mo i Rana kaj Mosjøen troviĝas en tiaj valoj.

La glaĉero Svartisen, la lago Røssvatnet, la fjordo Tysfjorden, la rivero Vefsna kaj la montoj Oksskolten kaj Stetind ankaŭ estas menciindaj. La arkta cirklo trairas Nordland je la monto Saltfjellet.

Kalkoŝtono kutimas en Nordland, pro tio troviĝas multaj kavernoj. La plej fama estas Grønligrotta en Rana.
Marmoron oni trovis en pluraj lokoj, kaj oni eksportas marmoron de Fauske al la tuta mondo.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Alsvågvatnet, Andfiskvatnet, Arstaddalsdammen, Balvatnet, Baugevatnet, Bjørnefossvatnet, Bleiksvatnet, Blerekvatnet, Blåmannsisvatnet, Bogvatnet, Båvrojávrre kaj Børsvatnet.

Klimato 
Nordland havas mildan klimaton konsiderante la latitudo. La plej okcidentaj insuloj havas meztemperaturon je 0 °C vintre, dum en la valoj pli interne estas pli malvarmaj.

Noktomeza suno 
La pli norda parto de Nordland havas noktomezan sunon dum la somero. Dum kelkaj semajnoj en la vintro oni tute ne havas sunon. Teorie, la pli suda parto de Nordland havas tri horojn da suno je vintra solstico, tamen pro la montoj oni ne vidas ĝin.

Urboj 

 Bodø
 Mo i Rana
 Narvik
 Mosjøen (en la komunumo Vefsn)
 Fauske
 Sandnessjøen (en la komunumo Alstahaug)
 Sortland
 Brønnøysund (en la komunumo Brønnøy)
 Svolvær (en la komunumo Vågan)
 Stokmarknes (en la komunumo Hadsel)
 Leknes (en la komunumo Vestvågøy)

Komunumoj 

 Alstahaug
 Andøy
 Ballangen
 Beiarn
 Bindal
 Bodø
 Brønnøy
 Bø
 Dønna
 Evenes
 Fauske
 Flakstad
 Gildeskål
 Grane
 Hadsel
 Hamarøy
 Hattfjelldal
 Hemnes
 Herøy
 Leirfjord
 Lurøy
 Lødingen
 Meløy
 Mo i Rana
 Moskenes
 Narvik
 Nesna
 Øksnes
 Rana
 Rødøy
 Røst
 Saltdal
 Skjerstad
 Sortland
 Steigen
 Sømna
 Sørfold
 Tjeldsund
 Træna
 Tysfjord
 Vefsn
 Vega
 Vestvågøy
 Vevelstad
 Vågan
 Værøy
 Øksnes

Nordland
Norvegaj provincoj kaj teritorioj
Nord-Trøndelag

Nord-Trøndelag ("Norda Trøndelag") estis provinco de meza Norvegio, lime de Nordland, kaj Sør-Trøndelag (do Suda Trøndelag). En 2002 en ĝi loĝis  homoj, aŭ  de la tuta loĝantaro de Norvegio. Areo estis . La regurbo estis Steinkjer.

La 27-an de aprilo 2016, la du parlamentoj de Nord- kaj Sør-Trøndelag interkonsentis pri la kuniĝo de la du provincoj al nova unuo Trøndelag. La kuniĝo efektivigis la 1-an de januaro 2018.

Komunumoj 
 Flatanger
 Fosnes
 Frosta
 Grong
 Høylandet
 Inderøy
 Leka
 Leksvik
 Levanger
 Lierne
 Meråker
 Mosvik
 Namdalseid
 Namsos
 Namsskogan
 Nærøy
 Overhalla
 Røyrvik
 Snåsa
 Steinkjer
 Stjørdal
 Verdal
 Verran
 Vikna

Eksaj provincoj de Norvegio‎
Trøndelag
Oppland

Oppland ĝis la fino de 2019 estis provinco de orienta Norvegio, lime de Trøndelag, Møre og Romsdal, Sogn og Fjordane, Buskerud, Akershus, Oslo kaj Hedmark. Ekde januaro 2020 ĝi konsistigas la okcidentan parton de nova, pli vasta provinco Innlandet ("interno de la lando").

En  loĝis  homoj en Oppland, aŭ  de la tuta loĝantaro de Norvegio.

La areo estas .

La regurbo estas Lillehammer.

Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Atnsjøen, Aursjøen, Avalsjøen, Breiddalsvatnet kaj Vågåvatn.

Komunumoj 

 Dovre
 Etnedal
 Gausdal
 Gjøvik
 Gran
 Jevnaker
 Lesja
 Lillehammer
 Lom
 Lunner
 Nord-Aurdal
 Nord-Fron
 Nordre Land
 Østre Toten
 Øyer
 Øystre Slidre
 Ringebu
 Sel
 Skjåk
 Søndre Land
 Sør-Aurdal
 Sør-Fron
 Vang
 Vestre Slidre
 Vestre Toten
 Vågå

 
Innlandet
Eksaj provincoj de Norvegio