alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
1411

En la jaro 1411 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Sigismondo komencas sian ekreĝadon de la Sankta Romia Imperio.
La sultano Ahmed-Ŝah nomis sian novan ĉefurbon Ahmadabado.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Ciuta (Obreja) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Hobiţa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Ruşor (Pui) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
21-a de septembro: Rikardo, 3-a duko de Jorko, grava partoprenanto en la Militoj de la Rozoj (m. 1460)
(dato ne sciata): Juan de Mena, hispana poeto (m. 1456)

Mortoj 

 18-a de januaro – Jobsto de Moravio, reganto de Moravio, t.n. Reĝo de la Romanoj (naskiĝis ĉirkaŭ 1354)
 6-a de februaro – Esau de' Buondelmonti, reganto de Epira despotlando 
 3-a de junio –Leopoldo la 4-a (Habsburgo) (n. 1371)
 Ĉ. la 21-a de septembro – Anne de Mortimer, grafino de Kembriĝo, patrino de Rikardo de Jorko (n. 1390)
 4-a de novembro – Ĥalil Sultan, reganto de Transoksiano (n. 1384)
 probable – Hasdai Crescas, juda filozofo (naskiĝis ĉirkaŭ 1340)
1412

En la jaro 1412 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Shihab al-Din abu `l-`Abbas Ahmad ben `Ali ben Ahmad `Abd Allah al-Qalqashandi verkis la enciklopedion Subh al-a `sha.
Fernando de Antequera iĝis reĝo de Aragono, unua reĝo de dinastio Antequera.
Komatsu detronigita, Shoko iĝis imperiestro de Japanio

Naskiĝoj 
Johana de Arko, sanktulino kaj heroino de Francio (m. 1431)
Gómez Manrique hispana aktoro.

Mortoj 
 Johannes Ciconia, nederlanda komponisto
 Margareta la 1-a, reĝino de Danio, Norvegio kaj Svedio
1413

En la jaro 1413 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Henriko la 5-a (Anglio) surtroniĝis.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Hauptwil kiel Hoptwill (hodiaŭ municipo en la komunumo Hauptwil-Gottshaus en Kantono Turgovio en Svislando).

Naskiĝoj 
 21-a de februaro: Ludoviko la 1-a, duko de Savojo (m. 1465)

Mortoj
1414

En la jaro 1414 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Perdis posedon de Jenštejn Prokop Holý.

Naskiĝoj 
 18-a de aŭgusto: Ĝami, persa sufisma poeto (m. 1492)

Mortoj
1416

En la jaro 1416 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
30-a de majo: Jeroným Pražský (Hieronimo de Prago) (naskiĝis 1365)
1417

En la jaro 1417 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Marteno la 5-a iĝis papo, sidejo de katolika eklezio revenis al Romo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Neuendorf kiel Núwen Dorff (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).

Naskiĝoj 
 Nikolao de Flüe, svisa ermito (mortis 1487).

Mortoj
1419

En la jaro 1419 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Zheng He esploris Indonezion

Unuaj dokumentaj mencioj 
Braggio kiel Bragio (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj 
Go-Hanazono imperiestro de Japanio

Mortoj 
16-a de aŭgusto: Venceslao la 4-a
22-a de novembro: Johano la 23-a, kontraŭpapo
1421

En la jaro 1421 post Kristo okazis interalie:

Eventoj 
Murad la 2-a iĝis estro de Osmanida imperio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Braunwald kiel Brunwald (hodiaŭ komunumo en Kantono Glaruso en Svislando).

Naskiĝoj 
 6-a de decembro: Henriko la 6-a, reĝo de Anglio (m. 1471)

Mortoj
1423

En la jaro 1423 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
La reĝo Jakobo la 1-a (Skotlando) malpermesis piedpilkon.
Nicolò Basegio iĝis elektisto de dukaj grandelektistoj de Napolo.
Francesco Foscari iĝis doĝo.
Klemento la 8-a iĝis kontraŭpapo.
Bystřice (Frýdek-Místek) iĝis vilaĝo.
Ashikaga Yoshikatsu iĝis ŝoguno.
Unua mencio pri Chelinţa.

Naskiĝoj 
Ludoviko la 11-a, reĝo de Francio (m. 1483)

Mortoj 
 Tommaso Mocenigo (n. 1343), doĝo de Venicio
1424

En la jaro 1424 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Thürig de Arburgo pandigis la vilaĝon Geuensee al la urbo Lucerno.
Choryně disrabita.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Dumuslău (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Iapa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Măriuş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Tohat (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Vad (Copalnic-Mănăştur) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 4-a de januaro: Muzio Sforza, itala kondotiero kaj Grafo de Cotignola. (n. 1369)
11-a de oktobro: Jan Žižka, ĉeĥa armeestro, naskiĝis 1360. 
Go-Kameyama imperiestro de Japanio
Loki

Lokio estis, en la nord-ĝermana mitologio, unu el la gigantoj, kiu sukcesis infiltri la diaron kaj eĉ iĝi adoptita frato de Odino.
Fine tamen, lia malica naturo dominis, kaj li instigis la morton de Baldr.
Dum ragnarök, Lokio gvidos la malicajn fortojn en la lasta lukto kontraŭ dioj kaj homoj.

Psiĥologie, Lokio estas preskaŭ same komplika kiel Ódhinn. Li povas libere sin transformi (kaj transseksi); pro tio, aldone al lia malico, li estas dramaturge inspira, kaj li estas unu el la tri roluloj - kune kun Odino kaj Thoro - kiuj plej ofte aperas en la nord-ĝermanaj mitoj.

Kun sia edzino Sigyn, Lokio havas du filojn ; kun la gigantino Gullveig aŭ Angrbodha, li havas tri pluajn infanojn, nome la mortintodiinon Hel, la gigantan lupon Fenrir kaj la eĉ pli gigantan serpenton Midhgardsormr, kiu nuntempe kuŝas ĉirkaŭ la tutan teron.
Rilate al ili, tamen diskutindas ĉu Loki estas patro aŭ patrino, ĉar li mem naskis ilin, manĝinte la koron de Gullveig kiam ŝi estis (trifoje) bruligita.

En ragnarök, Fenriro manĝos Odino, kaj Midhgardsormr per sia veneno mortigos Toron.

Same patrina estas la rolo de Loki rilate Sleipnir, la ok-kruran ĉevalon de Ódhinn, kiun li naskis en formo de ĉevalino, forloginte virĉevalon kiu helpis al la konstruo de muro ĉirkaŭ Azbieno.

Eksteraj ligiloj 

 http://www.sacred-texts.com/neu/poe/poe10.htm 
 http://loki.ragnarokr.com/pipindex.htm  
 http://loki.ragnarokr.com/baldr.html  
 http://www.luth.se/luth/present/sweden/history/gods/johannes  

Ĝermana mitologio
Gigantoj de la nord-ĝermana mitologio
Trompemaj dioj
Eurodicautom

Eŭropo > Eŭropa Unio > Eurodicautom < Tradukado kaj Interpretado

Eurodicautom estis terminologia datenbanko de Eŭropa Komisiono. Komence ĝi estiĝis kiel komputila traduk-servo por kvar oficialaj lingvoj de la Eŭropa Komunumo (nederlanda, franca, germana, itala), en 1973 aliĝis ankaŭ la dana kaj la angla, en 1981 la greka, en 1986 la portugala kaj la hispana, en 1995 la finna kaj la sveda. Plie ĝi enhavis ankaŭ la latinan.

Origine ĝi servis nur por tradukistoj, sed poste komencis servi ankaŭ por aliaj laborantoj. Ĝin uzis tradukistoj, interpretistoj kaj lingvistoj en la tuta mondo. Ĉiutage ĝi respondis 120 000 demandojn kaj enhavis 5,5 milionojn da terminoj.

Eurodicautom kovris multajn fakojn, sed precipe tiujn, kiuj rilatas la politikon de EU (agrikulturo, telekomunikado, trafiko, juro, financoj k.s.).

La terminoj estis aranĝitaj en 48 temo-kampoj. Termino enhavis ankaŭ difinon, sinonimojn, klarigojn kaj referencojn pri inform-fontoj.

Ĉiu uzanto povis elekti la eliran kaj celan lingvojn. 

IKEF ricevis la rajton elpreni 5000 ekonomiajn nociojn en la 11 lingvoj por formi el tiuj la Esperantajn terminojn. Sed IKEF neniel ricevis la promeson, ke EU aldonos Esperanton. Tamen estus bona kaj interesa laboro fari la tradukon Esperanten kaj oferti al EU tiun tradukon. En la traduka laboro necesus uzi la saman manieron kiel en Eurodicautom mem, kun sama formato ktp, por ke EU povus facile, se ili decidus iam por tio, enigi la Esperantan version en Eurodicautom.

En 2007 Eurodicautom integriĝis kune kun la datenbazoj TIS, Euterpe, Euroterms kaj CDCTERM de aliaj organoj de la Eŭropa Unio en IATE (Interaga terminologio por Eŭropo), kiu ankaŭ kovru la oficialajn lingvojn de la nove aliĝintaj ŝtato-membjoj.

Vidu ankaŭ
 Distribuita Lingvo-Tradukado

Eksteraj ligiloj 
 IATE - Interaga terminologio por Eŭropo

Traduko
1425

En la jaro 1425 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Unua mencio pri ciganoj en Hispanio: en urbo Zaragozo
Johano la 8-a Paleologa iĝis orient-romia imperiestro;
Benedikto la 14-a (kardinalo Garnier) iĝis kontraŭpapo;

Naskiĝoj 
2-a de februaro: Leonor de Foix, reĝino de Navaro;
Manuelo la 2-a Paleologo orient-romia imperiestro

Mortoj
1426

En la jaro 1426 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Prokop Holý iĝis gvidanto de tabora partio.

Unuaj dokumentaj mencioj
Băişoara (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
Densbüren kiel Teinspuiren (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

Naskiĝoj 
 Kristiano la 1-a (Danio), reĝo de Danio, Norvegio kaj Svedio, mortis 1481.

Mortoj
1427

En la jaro 1427 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Unuan fojon centoj da ciganoj alvenas al la pordoj de Parizo. La evento estas bone dokumentita dank al la fama konservita taglibro de iu pariza burĝo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Budacu de Sus (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio). 
 Rişca (Baia de Criş) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 Michele Carcano, kristana beatulo (m. 1487)
 Galeotto Marzio, itala humanisto (m. 1497)

Mortoj
1429

En la jaro 1429 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
8-a de majo: la angloj forlasis la sieĝon de Orléans. Johana de Arko sekurigis francan sendependon.
La Luterana Eklezio estis organizita.
Ashikaga Yoshinori iĝis ŝoguno.
Thürig de Arburgo definitive vendis la vilaĝon Geuensee al la urbo Lucerno.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Aire-la-Ville kiel Aeria Villa (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
Bolken kiel ze Bollikon (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
Cărand (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
Les Breuleux kiel Les Bruilluit (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 9-a de aŭgusto: Jakoubek ze Stříbra, ĉeĥa verkisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1375)
1430

En la jaro 1430 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Benedikto la 14-a (Jean Carrier) iĝis kontraŭpapo.
Unua mencio pri Tarna Mare.
Rzeszów ricevis la rajton peli la brutaron el Rusio al Krakovo.

Naskiĝoj 
23-a de marto: Margareta de Anĵuo, edzino de Henriko la 6-a (Anglio) (m. 1482)
 Jakob Ulvsson, fondinto de la Universitato de Upsalo kaj ĉefepiskopo de Upsalo. (m. 1521)

Mortoj 
27-a de oktobro: Vytautas, grandduko de Litovio (n. 1350)
1432

En la jaro 1432 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Francio: Universitato de Caen fondita.

Naskiĝoj 
 Ĝenovo, Italio: Giovanni Battista CIBO, malfrue Papo Inocento la 8-a.
 Edirne, Otomana Imperio : Mehmedo la 2-a, filo de Murado la 2-a

Mortoj
1433

En la jaro 1433 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Sigismondo de Luksemburgio iĝis estro de Sankta Romia Imperio;
 Duarto la 1-a (Portugalio) surtroniĝis;
 Neustadt en Saksio parte aĉetita de germanoj;

Naskiĝoj 
 14-a de junio: Konstantinos Laskaris, bizanca helenisto, filologo, klerulo kaj humanisto. (m. 1501)
 10-a de novembro: Karlo la Brava, duko de Burgundio (m. 1477)

Mortoj 
 Ĉeng He, ĉina maresploristo (n. 1371)
1434

En la jaro 1434 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Vladislavo la 3-a (Pollando) surtroniĝis.
 Batalo ĉe Lipany.

Naskiĝoj 
 23-a de septembro: Jolando de Francio, princino de Francio (m. 1478)

Mortoj 
 30-a de majo: Prokop Holý, husana revoluciulo (naskiĝis ĉirkaŭ 1380)
 1-a de junio: Ladislao la 2-a, grandduko de Litovio kaj reĝo de Pollando (n. 1351)
 Christine de Pizan, franca poetino (proksima dato) (n. 1363)
Volgia Esperanto-Renkontiĝo

Volgia Esperanto-Renkontiĝo (VER) estas Esperanto-renkontiĝo en Rusio, organizata en Volgia regiono. Ĝi okazis 18-foje.

Historio 
Pasintaj VER:

Eksteraj ligiloj 
 Pri VER ĉe la paĝaro de REU ()
 Pri VER en VKontakte (, )

Esperanto-renkontiĝoj en Rusio
Esperanto en Sovetunio
Volgo
Volgio

Volgio (aŭ Volgia regiono) estas regiono en Rusio laŭ kiu fluas la rivero Volgo.

Tradicie oni konsideras tri partojn:

Supra Volgio
Lokoj: Tver, Jaroslavl, Kostroma, Ivanovo, Niĵnij Novgorod.

Meza Volgio

Lokoj: Ĉuvaŝio, Mariio, Tatario, Uljanovsk, Samara, Saratov.

Malsupra Volgio
Lokoj: Volgogrado, Astraĥano.

Foje al Volgio oni apartenigas ankaŭ la apudajn teritoriojn (lokoj Vladimir, Kirov, Mordvio, Penza kaj aliaj).

Volgo
Greka fajro

Milito > Armilo > Incendiilo

Greka fajro, Bizanca fajro aŭ likva fajro estis armilo uzita de Bizanca imperio, onidire inventita de siria kristana rifuĝinto nomita Kaliniko el Heliopolo.
Ĝi elspruĉis brulantan fluon, kaj bone efikis sur tero kaj maro, kvankam ĝin uzis ĉefe la mararmeo.

Ŝajne la granda efiko de greka fajro estis, ke ĝi brulis ĉie eĉ sub akvo.
Malamikaj ŝipoj ofte timis alproksimiĝi tro al la bizancaj, eĉ pli se sifono estis videbla, ĉar ene de sia atingejo, greka fajro estis tro avantaĝa al bizancanoj.

La sekreto de ĝia fabriko estis zorgege kaŝata. Tial ni ne konas ĝin.
Oni konjektas, ke ĝiaj ingrediencoj povas esti sulfuro, kalko kaj nafto. Ŝajne oni varmigis la ingrediencojn en poto kaj elpumpis la miksaĵon tra sifono.

La greka fajro estis kialo de multaj bizancaj batalvenkoj, kaj parte kialo, por ke la imperio daŭradis tiom longe, eĉ pli je la fina etapo, kiam Konstantinopolo ne havis sufiĉe da soldatoj por sin defendi..
Ĝi estis unue uzita en 672 kontraŭ atakanta araba floto.
Tamen, ĝi estis malfacile manipulebla kaj pluraj bizancaj ŝipoj ekbrulis akcidente.

Ĝi similis ĝenerale al la modernaj flamospruĉiloj.

vidu ankaŭ 
 napalmo
 Molotov-koktelo

Armiloj
1436

En la jaro 1436 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 30-a de aprilo: Post la morto de la lasta vira membro de la familio de la Grafoj de Togenburgo, Grafo Frederiko la 7-a de Togenburgo, eksplodis kvereloj pri la heredaĵo, kiuj kondukis en 1939 al la Malnova Zurika Milito.

Naskiĝoj 
 Regiomontanus, germana matematikisto
 Francisco Jiménez de Cisneros, hispana kardinalo

Mortoj 
 30-a aprilo: Grafo Frederiko la 7-a de Togenburgo, la lasta Grafo de Togenburgo
1437

En la jaro 1437 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Transilvania kamparana ribelo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Bruznic (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Goruia (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Mărgineni (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Ticvaniu Mare (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
 9-a de decembro : Sigismondo la 1-a
 Nikolao de Klemanĵo, franca humanisto kaj teologo. (n. 1363)
1438

En la jaro 1438 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Ameriko 
 Eko de Inkaa klasika periodo kiam Pachacútec Yupanqui fariĝis imperiestro.

Azio 
 Ŝahroĥ, filo de Amir Taymoor iĝis imperiestro de Irano.

Eŭropo 
 Eko de Florenca koncilio;
 Afonso la 5-a (Portugalio) surtroniĝis;
 Unua mencio pri Şerghiş.
 Turkoj forbrulis Boholţ.

Naskiĝoj 
 Rudolph von Langen, germana kanoniko, latina poeto, edukisto kaj humanisto. (m. 1519)

Mortoj 
 Viracocha Inca;
 9-a de septembro: Duarte la 1-a, 11-a reĝo de Portugalio (n. 1391)
1439

En la jaro 1439 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Katolika Eklezio fiksis la Sakramentojn kiel sep.
 Felikso la 5-a iĝis kontraŭpapo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Buceava-Şoimuş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Brotuna (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Dragomireşti (Timiş) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Joia Mare (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Lodroman (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Ludeştii de Jos (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Rostoci (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Ruda-Brad (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Uibăreşti (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Vaţa de Sus (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 Alexander Hegius, nederlanda germandevena humanisto kaj pedagogo. (m. 1498)

Mortoj 
 Albreĥto la 2-a de Habsburgo, imperiestro de la Sankta Romia Imperio
 30-a de aprilo: Richard de Beauchamp (13-a grafo de Warwick), angla grafo kiu edukis Henrikon la 6-an (n. 1382)
 20-a de oktobro: Ambrogio Traversari, itala humanisto, presbitero, teologo, kaj ĝenerala prioro de la Kamaldula Ordeno (n. 1386)
1440

En la jaro 1440 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Mayapan abandonita.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Brebu (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
Brestovăţ (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
Crizbav (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Cutina (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Mehadica (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 22-a de januaro: Ivano la 3-a, duko de Rusio (m. 1505)
 22-a de februaro: Ladislao la 1-a, reĝo de Bohemio (m. 1457)
 Sten Sture la Maljuna, ŝtatestro kaj reganto de Svedio (m. 1503)

Mortoj
1441

En la jaro 1441 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
Băltele (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
Bonţeşti (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
Periş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj
Klingonoj

La klingonoj (en klingona tlhIngan) estas raso en la fikcia universo de Star Trek. Ili unue estis la ĉefaj malamikoj en la unua serio de Star Trek, kaj poste ili estiĝis la malcertaj aliancanoj kun la Federacio.

Klingonoj en la fikcia universo de Star Trek

Biologio 
Proksimume homaj je apero, Klingonoj kutime havas longan hararon, kaj la virseksuloj havas barbojn kaj lipharojn. Eble plej elstaraj estas iliaj krestoj aŭ ĝiboj sur la fronto. Tiuj kompleksaj, osaj desegnaĵoj estas unikaj por ĉiu familio, kaj estas rudimento de pligranda, prahistoria fronto, kiu aspektis kiel krustulo. Dum la jaroj 2260-aj, dum la unua serio, klingonoj pli similis homojn, kaj ilia hararo estis pli simpla. Multaj el iliaj korpaj funkcioj estas duoblaj, do se unu stomako aŭ pulmo aŭ hepato ekmalfunkcius, estus alia. Tiu fenomeno nomiĝas «brak'ul». Ankaŭ, al klingonoj mankas la povo larmi, kaj ilia sango estas rozkolora pro ĝia bazo el la metalo mangano (laŭ neoficialaj fontoj). Klingono povas vivi almenaŭ dum 150 jaroj. Ili povas gepatriĝi kun homoj; ekzemple B'Elanna Torres kaj kun romulanoj; ekzemple Ba'el.

Religio 
Laŭ legendo, Kortar, la unua Klingono, kun sia edzino, detruis la diojn kiuj ilin kreis kaj cindrigis la ĉielon. Dum geedziĝa ceremonio, oni rakontas tiun historion.

La plej grava ero de klingona kulturo estas honoro. Oni diras ke tiuj kiuj mortas honore, kuniĝas kun la spirito de Kahless en Sto-Vo-Kor. Malhonoraj mortintoj iras al Gre'thor, kiun Fek'lhr gardas. Al Grethor oni alvenas trans la Barĝo de la Mortintoj, kiun Kortar ŝipgvidas eterne trans la Rivero de Sango Oni ne lamentas pri mortintoj, sed celebras, kaj la korpon oni konsideras kiel malplena ujo forĵetinda.

Vidu ankaŭ 
 Klingona lingvo

Specioj de Star Trek
Adolf Lanz

Adolf Joseph LANZ, konata ankaŭ sub la nomo Jörg Lanz von Liebenfels (n. 19-a de julio 1874 en Vieno; m. 22-a de aprilo 1954 en Vieno) estis rasideologo komence de la 20-a jarcento kaj baza ideologo de la naziaj instruoj.

Li iam estis monaĥo en Heiligenkreuz kaj lia monaĥa nomo estis Georgo (Jörg, laŭ germana formo)

La plej gravaj eldonaj aktivadoj de Lanz estis lia verko Theozoologie («Di-zoologio»), en kiu li priskribas, ke la dioj kaj idoloj de la antikvaj homoj estis duonbestoj aŭ duonhomoj, kiujn la homoj kreis por seksumi kun ili, kaj ke Jesuo estis arja saĝulo, kiu kontraŭbatalis tiun ĉi sodomion. Krome li propagandas en tiu ĉi verko la rasan purigan bredadon (Rassenreinzucht) kiel la vojon al la saviĝo de la homaro, kiu tiel povas reatingi la paradizon, el kiu ĝi estis elpelita pro la miksado de la rasoj: de la di-similaj blonduloj, arjuloj kun la demonsimilaj nigruloj.

Krome Lanz eldonis revuon Ostara, en kiu li pli propagandis sian instruon. 

Kvankam liaj teorioj aspektas strangaj, la pensado de Lanz gravas pro lia influo super la nazioj: En sia libro "Mein Kampf" Adolf Hitler priskribas, kiel li kontaktiĝas al "Ostara". Kaj fakte oni en la posta reala politiko de la nazia Germanujo vidas multajn paralelaĵojn al la pli fruaj postuloj en la verkoj de Lanz. Laŭdire, Lanz ankaŭ proponis la svastikon kiel simbolo de arjoj.

Eksteraj ligiloj 

 http://lexikon.idgr.de/l/l_i/liebenfels-lanz-von/liebenfels-lanz-von.php 
 http://www.bautz.de/bbkl/l/lanz_v_l.shtml 
 http://www.mysteria3000.de/archiv/lc/liebenfels.htm

Vidu ankaŭ 
 Naziismo
 Rasismo

Aŭstroj
Barĝo de la Mortintoj

La Barĝo de la Mortintoj estas elemento el la fikcia universo de la filmaro Star Trek kaj tie estas parto el la mitaro de la fikcia vivoformo klingonoj. Laŭ la klingona tradicio, ĝi estas la ŝipo kiu transportas la malhonore mortintojn trans la Rivero de Sango ĝis Gre'thor, kaj estas ŝipgvidata de la pramisto Kortar.

Mortintoj
Terminologio de Star Trek
Gullveig

Gullveig aŭ Angrbodha estas, en nord-ĝermana mitologio, gigantino kiu instigis militon inter la du ĉefaj di-grupoj, azoj kaj vanioj. Kiam la du grupoj denove interpaciĝis, ili kune punis ŝin per bruligo. Post la ekzekuto, Loki serĉis en la cindro, trovis ŝian koron kaj glutis ĝin.

Gullveig renaskiĝis, denove agis malice kaj denove estis bruligita; kaj same trian fojon. Ambaŭfoje, Loki denove glutis ŝian koron.

Trifoje mortigita, ŝi ankoraŭ vivas kaj loĝas en la Ferarbaro.

Kaj Loki, post ĉiu gluto de ŝia koro, gravediĝis (do fakte ŝi estis patro kaj li patrino), kaj naskis sinsekve Hel, Fenrir kaj Midhgardsormr.

La nomo Gullveig signifas "Or-trinkaĵo" aŭ "Or-ebrio"; ŝia alia nomo Angrbodha signifas "Funebro-anoncanto".

Ĝermana mitologio
Gigantoj de la nord-ĝermana mitologio
1442

En la jaro 1442 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Aperis en Italio la unuaj ludaj kartaroj.
 Ashikaga Yoshikatsu iĝis ŝoguno.

Naskiĝoj 
 Go-Tsuchimikado imperiestro de Japanio
 28-a de aprilo: Eduardo la 4-a (Anglio) (m. 1483)

Mortoj
1443

En la jaro 1443 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
23-a de februaro: Matiaso la 1-a Korvino, reĝo de Hungario (m. 1490)
31-a de majo: Damo Margaret Beaufort, angla nobelino (m. 1509)
 28-a de aŭgusto: Rudolf Agricola, humanisto, erudiciulo, poeto, helenisto, latinisto, edukisto, muzikisto kaj organkonstruanto.  (m. 1485)
Thomas Howard 2-a grafo de Norfolk (m. 1524)

Mortoj 
 Benozzo di Filipuccio, itala pentristo (n. 1389)
 (proksima dato) Zeami Motokiyo, japana aktoro kaj dramisto (n. ĉirkaŭ 1363)
1446

En la jaro 1446 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Mehmedo la 2-a renversita.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Iratoşu (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj
1447

En la jaro 1447 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
6-a de marto: Nikolao la 5-a iĝis papo.
Kazimiro la 4-a (Pollando) surtroniĝis.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Petea (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Schmitten kiel Schmiten (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj 
 Giorgio Valla, itala humanisto, filologo, kuracisto, latinisto, matematikisto kaj tradukisto. (m. 1500)

Mortoj 
 23-a de februaro: Papo Eŭgeno la 4-a
1448

En la jaro 1448 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Kristiano iĝis reĝo de Danio, Norvegio kaj Svedio.
Niŝo estis konkerita de la Otomana Imperio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Etzgen kiel Eczken (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Mettauertal en Kantono Argovio en Svislando).
Someşu Cald (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Homoródjánosfalva (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj

Mortoj 
Johano la 8-a Paleologo iĝis orient-romia imperiestro
1449

En la jaro 1449 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Konstantino la 11-a iĝis la lasta orient-romia imperiestro;
Ashikaga Yoshimasa iĝis ŝoguno;
Unua mencio pri Ocolişel;

Naskiĝoj 
Aldo Manuzio, itala eldonisto (m. 1515)
1-a de januaro: Lorenzo de Mediĉo
21-a de oktobro: Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence), frato de Eduardo la 4-a (Anglio) kaj Rikardo la 3-a (Anglio) (m. 1478)
 22-a de decembro: Filippo Maria Sforza, Grafo de Korsiko kaj Pavio, filo de Francesco Sforza (m. 1492)

Mortoj 
Felikso la 5-a, kontraŭpapo
24-a de decembro: Walter Bower, skota kronikisto (n. ĉirkaŭ 1385)
1450

En la jaro 1450 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Feldru (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

Naskiĝoj 
 27-a de julio: Jakob Wimpfeling, franca humanisto, teologo, pedagogo, filologo kaj historiisto (m. 1528)
 Hieronymus Bosch, nederlanda pentristo (proksima dato) (m. 1516)
 Jurij Drohobiĉ, ukraina kuracisto kaj astronomo (m. 1494)
 Heinrich Isaac, flandra komponisto (proksima dato) (m. 1517)
 Luca Signorelli, renesanca itala pentristo (m. 1523)

Mortoj 
 18-a de majo: Grandreĝo Seĝong, reĝo de Koreio kaj proklaminto de la korea alfabeto Hangul (n. 1397)
1451

En la jaro 1451 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Mehmed la 2-a refariĝis sultano kaj iĝis estro de Osmanida imperio;
 Neustadt en Saksio fine aĉetita de germanoj;

Unuaj dokumentaj mencioj 
Flüh kiel Jn flühen (hodiaŭ parto de la komunumo Hofstetten-Flüh en Kantono Soloturno en Svislando).
Sankt Antönien kiel Sant Anthonyen (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj 
 Izabela la 1-a, reĝino de Kastilio (m. 1504)

Mortoj
IJK 2004

La jubilea 60-a Internacia Junulara Kongreso okazis 10–17 de julio 2004 en Rusio, en ripozejo apud la urbo Kovrov en Vladimira provinco. Ĉeestis 355 personoj el 27 landoj (234 el Rusio). La frapfrazo de la aranĝo estis „Internacie, June kaj Kune!“

Antaŭ la aranĝo okazis internaciaj kursoj de Esperanto (en naturo kelkajn kilometrojn for de la ejo) kaj belaj antaŭkongresoj: en Moskvo kaj Peterburgo. Plimulto de alilandaj partoprenantoj venis fluge, tial antaŭkongresoj en la urboj de la plej grandaj rusiaj flughavenoj estis utilaj por oportune atingi la lokon de IJK kune.

En la daŭro de IJK pasis la unua ILEI-instruseminario de la serio „Flugiloj de Malfacila Vento“.

Dum la kongreso estis kompilita kaj eldonita unufoja kongresa revuo nomata „Betula FOLio“.

Eksteraj ligiloj 
 Elŝutebla PDF-dosiero: "Betula FOLio"
 Restaĵoj de la paĝaro

 
60-a IJK
2004 en Rusio
Esperanto-renkontiĝoj en Rusio
Serovo

Serovo estas ankaŭ genro de bestoj – vidu Serovo (besto).

Serovo estas bela ripozloko norde de ĉarma Sankt-Peterburgo (Rusio) ĉe bordo de la Balta maro apud urbeto Zelenogorsko (Verd_mont_urbeto). Tie okazis en 1995 la 51-a IJK (Interancia Junulara Kongreso) kaj kunigita aranĝo REK + EoLA komence de la 2001a jaro. Ambaŭ eventoj estis amasaj kaj sukcesaj.

Eksteraj ligiloj 
Ripozejo "Serovo" en ruslingva katalogo de ripozejoj

Sankt-Peterburgo
1454

En la jaro 1454 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Sankt-Galo ekribelis kontraŭ la abatoj, kiuj estis ankaŭ imperiaj princoj, kaj fariĝis aliancanoj de la svisoj.
La episkopo de Bazelo aĉetis la vilaĝon Movelier.

Naskiĝoj 
 9-a de marto: Amerigo Vespucci, esploristo kaj kartografo.
 21-a de majo: Hermolaus Barbarus, la Juna, itala humanisto, katolika patriarko. (m. 1493)

Mortoj 
 januaro: Francesco Barbaro, itala humanisto, filologo, filozofo, politikisto kaj diplomato. (n. 1390)
1455

En la jaro 1455 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 23-a de februaro: Unua Biblio de Gutenberg estas presata
 22-a de majo: Unua batalo de St Albans, la unua batalo de la militoj de rozoj, grava angla enlanda milito
 Kaliksto la 4-a iĝis papo

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Jedwabne (hodiaŭ urbo en Pollando).
 Les Planchettes kiel Les Planchotes (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
 Valea Drăganului (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

Naskiĝoj 
29-a de januaro: Johano Reuchlin, germana filozofo (m. 1522)
1-a de februaro: Johano la 1-a, reĝo de Danio (m. 1513)
 Jacques Lefèvre d'Étaples, franca teologo, humanisto kaj biblia erudiciulo (m. 1536)

Mortoj 
18-a de februaro: Fra Angelico, itala pentristo (naskiĝis ĉirkaŭ 1387)
24-a de marto: Papo Nikolao la 5-a (n. 1397)
1-a de decembro: Lorenzo Ghiberti, itala artisto (n. 1378)
1456

En la jaro 1456 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
La militestro HUNYADI János sukcese defendis la fortikaĵon Beograd (tiutempe: Nándorfehérvár) kontraŭ la turkoj. La tagmeza sonorigado de sonoriloj memorigas pri tiu ĉi evento ankaŭ nuntempe.
Fondita Universitato Ernst Moritz Arndt.
Komercistoj el Venecio kontaktigis Djolojn.

Naskiĝoj 
1-an de marto: Vladislao la 2-a Jagello, reĝo de Bohemio (m. 1516)
11-a de junio: Anne Neville, edzino de Rikardo la 3-a (Anglio) (m. 1485)

Mortoj 
12-a de julio: Titusz Dugovics, hungara milita heroo (n. nekonata)
11-a de aŭgusto: János Hunyadi, gubernatoro de Hungario (naskiĝis ĉirkaŭ 1405)
17-a de oktobro: Nicholas Grenon, francoflandra komponisto
1201

En la jaro 1201 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Egerkingen kiel in Egrichen (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
 Halten kiel Haltun (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
 Mattstetten kiel Mahtsteten (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Steinhof tra mencio de iu Henricus de Steine (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
 Tentlingen kiel Tentenens (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
 Ursenbach kiel Ursibach (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj 
 5-a de septembro: Alix de Thouars (Dukino de Bretonio) (m. 1221)
 9-a de oktobro: Robert de Sorbon, franca teologo (m. 1274)

Mortoj 
 5-a de septembro: Konstanca (Dukino de Bretonio) (n. 1161)
1203

En la jaro 1203 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Isaako la 2-a Angelo kaj Aleksio la 4-a iĝis kunimperiestroj de Bizanca imperio;
 Minamoto no Sanetomo iĝis ŝoguno;

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Mesoko kiel Mesoco (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Soazza kiel Soaza (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Verdabbio kiel Vertabio (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Aleksio la 3-a imperiestro de Bizanca imperio
 Aprilo: Arturo la 1-a (Bretonio), nevo de Johano (Anglio) (n. 1187)
1205

En la jaro 1205 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 6-a de januaro: Filipo de Ŝvabio reelektiĝis kiel imperiestro de la Sankta Romia Imperio

Naskiĝoj 
 Venceslao, reĝo de Bohemio (m. 1253)

Mortoj
Henry Moore

Henry Spencer MOORE (naskiĝis la 30-an de julio, 1898, mortis la 31-an de aŭgusto, 1986), estis mondkonata angla skulptisto.

Moore naskiĝis en Castleford, Yorkshire, Anglio. Li fariĝis unu el la plej gravaj skulptistoj kaj estas konata pro grandegaj abstraktaj bronzaj skulptaĵoj. Multe da liaj plej bonaj verkoj troviĝas en unu el du kategorioj; patrino kun infano aŭ kuŝantaj figuroj.

Li renkontis Barbara Hepworth (poste edzino kaj kunlaboranto) ĉe Leeds Fakultato de Arto.

Henry Moore mortis en Much Hadham, Hertfordshire, Anglio en 1986.

Eksteraj ligiloj 
 http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=10226  
 http://www.tate.org.uk/magazine/issue2/moore.htm 
 http://www.belvederedellarte.it/en/fb/hdown.htm  
 Henry Moore Fonduso 

Moore
Joŝkar-Ola

Joŝkar-Ola (), urbo en Rusia Federacio, ĉefurbo de Maria Respubliko. En la maria lingvo la nomo de la urbo signifas “ruĝa urbo”.

Ĝi estis fondita en 1584. Statuson de urbo ĝi ekhavis en 1781. Ĝis 1919 la urbo estis nomita Carjovokokŝajsk (Царёвококшайск); de 1919 ĝis 1927 la urbonomo estis Krasnokokŝajsk (Краснококшайск). La nunan nomon la urbo ricevis en 1927. En 1959 Joŝkar-Ola havis nur 89.000 loĝantojn; en 1989 estis jam 249.200. En 256.700 oni kalkulis 256.700 homojn.

La urbo estas ĉe rivero Malaja Kokŝaga (Малая Кокшага) (kiu de maldekstre enfluas riveron Volgo (Волга)).
En la urbo estas fervoja stacio.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 56°38' norde, longitudo 47°52' oriente.

La interurba telefona kodo estas 8362, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2005). Kodo de OKATO de la urbo estas 88401.

Dum la socialismo Joŝkar-Ola havis fratajn kontaktojn kun Szombathely, kie nomiĝis nova kvartalo pri Joŝkar-Ola.

Vidu ankaŭ 
 2910 Yoshkar-Ola

Eksteraj ligiloj 

 Fotoj de la urbo

Urboj de Mariio
1206

En la jaro 1206 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ĝingis-Ĥano surtroniĝis kiel imperiestro de la Mongola Imperio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Ighiu (Alba) (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Lohmen (Saksio) (hodiaŭ vilaĝo en Saksio en Germanio).
 Tübach (hodiaŭ komunumo en Kantono Sankt-Galo en Svislando).

Naskiĝoj 
 Béla la 4-a, reĝo de Hungario (m. 1270)

Mortoj 
 4-a de junio: Adela de Ĉampanjo, franca reĝino (n. 1140)
1207

En la jaro 1207 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Roggenburg kiel Rokinberc (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
 Laufenburg kiel Loufenberc (hodiaŭ urbo dividita en germanan parton Laufenburg (Badeno) en Baden-Virtembergo en Germanio kaj svisan parton Laufenburg (Argovio) en Kantono Argovio en Svislando.

Naskiĝoj 
 13-a de septembro: Ĝalal-ed-din Mohammad Rumi, islama poeto, teologo, kaj mistikulo (m. 1273)
 1-a de oktobro: Henriko la 3-a (Anglio) (m. 1272)
 Elizabeto de Hungario, sanktulino (m. 1231)

Mortoj
1208

En la jaro 1208 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Andeer kiel Anders (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Bojt (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).
 Cologny kiel Colognier (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
 Krauchthal (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Meikirch kiel Mönchilcha (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Schüpfen kiel Scuphon (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Vrin kiel Varin (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj 
 23-a de majo: Simon de Montfort (6-a grafo de Leicester), nobelo de Anglio kaj Francio kiu estris ribelon kontraŭ Henriko la 3-a (Anglio) (m. 1265)

Mortoj
1209

En la jaro 1209 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Komenco de la Krucmilito kontraŭ la Kataroj (fino en 1229) Kapto de urbo Beziers, la urbon oni elbrulis, la loĝantaron ekstermis, 7 000 personoj estas buĉitaj en katedralo Sta Magdalena.
 Koncilio de Avignon, malpermesas la daŭradon de dancoj kaj ludoj en la preĝejoj.
 Fondo de la unua komunumo da franciskaj monaĥoj, en Italujo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Bergün/Bravuogn kiel Bregonio (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Neftenbach kiel Neftimbach (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
 Le Landeron kiel Landiron (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).

Naskiĝoj 
 5-a de januaro: Rikardo (1-a Grafo de Cornwall), filo de Johano (Anglio) (m. 1272)
 8-a de septembro: Sanĉo la 2-a, kvara reĝo de Portugalio (m. 1248)

Mortoj
1210

En la jaro 1210 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Tsuĉimikado detronigita, Juntoku iĝis imperiestro de Japanio

Unuaj dokumentaj mencioj
Berneck (hodiaŭ komunumo en Kantono Sankt-Galo, Svislando).
Morissen kiel Mureizens (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono, Svislando).
Rickenbach kiel Richenbach (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno, Svislando).

Naskiĝoj 
 5-a de majo: Alfonso la 3-a, 5-a reĝo de Portugalio (m. 1279)
1211

En la jaro 1211 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Mongoloj ekinvadis Ĉinion.
 Afonso la 2-a (Portugalio) surtroniĝis.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Aleksio la 3-a imperiestro de Bizanca imperio.
 26-a de marto - Sanĉo la 1-a, 2-a reĝo de Portugalio (n. 1154)
1213

En la jaro 1213 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 10-a de marto: flugantaj objektoj aperis ekde malantaŭe de monto de templo de Hokedo, Japanio.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Fegernic (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Eupen (hodiaŭ municipo en Belgio).
 Seleuș (Oradea) (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Mărtinești (Odoreu) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Mike (hodiaŭ vilaĝo en la departemento Somogy en Hungario).
 Poclușa de Barcău (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Orbău (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Nușfalău (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Raperswilen kiel Ratbrechtswilare (hodiaŭ komunumo en Kantono Turgovio en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 13-an de aprilo: Guy de Thouars, edzo de Konstanca (Dukino de Bretonio) (n. nekonata).
 Tamara de Kartvelio, reĝino de Kartvelio, naskiĝis 1160.
1214

En la jaro 1214 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 12-a de februaro - la pola princo Henryk la 1-a Brodaty donis al la urbo Wleń urborajton.
 Junio: Universitato de Oksfordo ricevis ĉarton.
 27-a de julio: Batalo de Bouvines.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Boghiş (Nuşfalău) (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
 Courlevon kiel Curlivin (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
 Gurbrü kiel Gurbru (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Vânători (Mișca) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Vásárosnamény (hodiaŭ urbo en Hungario).

Naskiĝoj 
 25-a de aprilo: Ludoviko la 9-a, reĝo de Francio (m. 1270)
 Roger Bacon (proksima dato) angla monaĥo kaj sciencisto (m. 1294)

Mortoj 
 31-a de oktobro: Eleonoro de Anglio (Reĝino de Kastilio) (n. 1162)
 4-a de decembro: Vilhelmo la 1-a, reĝo de Skotlando (n. 1142 aŭ 1143)
1216

En la jaro 1216 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Honorio la 3-a iĝis papo;
 Henriko la 3-a (Anglio) surtroniĝis;
 Rĵev fondita;

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Grossaffoltern kiel Affoltron (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 18-a de oktobro: Johano, reĝo de Anglio (n. 1166)
1217

En la jaro 1217 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ferdinando la 3-a iĝas reĝo de Kastilio.
 La pola princo Henryk la 1-a Brodaty donis al la urbo Lwówek Śląski urborajton

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Alberswil kiel Alberswile (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
 Boniswil kiel Bonoltswile (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
 Brunnen kiel de Brunnon (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).
 Ilişua (Şărmăşag) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Lachen kiel Lachun en dokumento, kiu datiĝas el inter la jaroj 1217 kaj 1222 (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).
 Hergiswil kiel Hergiswile (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando). 
 Menzingen en Kantono Zugo, Svislando, sub la nomo Mencingin.
 Rohr kiel Rôre (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).

Naskiĝoj 
 Hulagu, mongola ĥano kaj militisto (proksima dato) (m. 1265)

Mortoj
1218

En la jaro 1218 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Komencis vakeco de trono de imperiestro de la Sankta Romia Imperio kiu daŭros 2 jarojn.
 Fondo de urbo Velikij Ustjug

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Mandach kiel Mandacho (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
 Mumpf kiel Mumpher (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
 Oberdiessbach kiel Tiecebac (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj 
 Chukyo imperiestro de Japanio

Mortoj 
 Petro Valdo, kristana reformaciisto (n. 1140)
 Oto la 4-a imperiestro de la Sankta Romia Imperio, naskiĝis 1175.
 Guillaume de Chartres, grandmajstro de la Templana Ordeno
1219

En la jaro 1219 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Rheineck en Kantono Sankt-Galo, Svislando, ricevis de la Ŝtaŭfoj la urborajton.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Borovany (distrikto Písek) (hodiaŭ komunumo en Ĉeĥio).
 Cama kiel Camma (hodiaŭ komunumo de Kantono Grizono en Svislando).
 Grono kiel de Grono (hodiaŭ komunumo de Kantono Grizono en Svislando).
 Hinterrhein kiel de Reno (hodiaŭ komunumo de Kantono Grizono en Svislando).
 Lostallo jam per la aktuala formo Lostallo (hodiaŭ komunumo de Kantono Grizono en Svislando).
 Reischen kiel Rexeno (hodiaŭ parto de la komunumo Zillis-Reischen en Kantono Grizono en Svislando).
 Roveredo kiel Regoredo (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Safien kiel Stosavia (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Santa Maria in Calanca kiel Sancte Marie in Calanca (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Weiningen kiel Winingin (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Warth-Weiningen en Kantono Turgovio en Svislando).
 Wergenstein kiel Vergasteno (hodiaŭ parto de la komunumo Casti-Wergenstein en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 14-a de majo: Vilhelmo Marshal (1-a grafo de Pembroke), batalisto kaj politikisto (n. 1146)
1220

En la jaro 1220 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Frederiko la 2-a iĝis imperiestro de la Sankta Romia Imperio.
Ĝingis-Ĥano detruis Samarkandon.
La Habsburgoj koncedis al Sempach la urborajton.

Unuaj dokumentaj mencioj 
15-a de julio:
Staffelbach menciiĝis kiel Staphelbach en donacdokumento al la Monaĥejo Sankt-Urban (hodiaŭ ĝi estas komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Schöftland kiel Schofftelang (hodiaŭ ĝi estas komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

Avully kiel Avulie (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
Cartigny kiel Cartiniacum kaj Quartinie (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
Cherechiu (hodiaŭ komunumo de Rumanio).
Cormondrèche kiel Curcellis (hodiaŭ parto de la komunumo Corcelles-Cormondrèche en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
Finsterhennen kiel Freineshun (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Graben kiel Stadonce (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Samnaun kiel Samaium (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
Schindellegi kiel Schindelar (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Feusisberg en Kantono Ŝvico).
Walkringen kiel Walchenringin (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj 
1-a de aprilo: Go-Saga, imperiestro de Japanio (m. 1272)
Brunetto Latini, itala filozofo (proksima dato) {m. 1294)

Mortoj 
Wolfram von Eschenbach, mezepoka verkisto, (proksimuma mortojaro), aŭtoro de Parzival, naskiĝis inter 1160 kaj 1180.
1222

En la jaro 1222 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Johano la 3-a Dukas Vataces iĝis bizanca imperiestro en Nikeo.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Sigriswil kiel Sigriswile (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Zeiningen kiel Ceînigen (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
Teodoro la 1-a Laskaris bizanca imperiestro.
2-a de aŭgusto : Raimundo la 6-a (8-a), grafo de Tuluzo (° 27-a de oktobro 1156, 65 jaroj)
1223

En la jaro 1223 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
25-a de marto: Sanĉo la 2-a (Portugalio) surtroniĝis.
14-a de julio: En Francio, Ludoviko la 8-a iĝas reĝo de Francio ĉe la morto de sia patro. Li estas entronigata je la 6-a de aŭgusto.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Arpaşu de Jos (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
Beromünster kiel villa Beronensis (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
Dornach kiel Tornacho (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
Messen kiel Messon (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
Therwil kiel Terwilre (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
Uebeschi kiel Ibisshe (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj 
Přemysl Otakar la 2-a, reĝo de Bohemio (proksima dato) (m. 1278)

Mortoj 
8-a de marto: Wincenty Kadłubek, pola verkisto (naskiĝis 1161)
25-a de marto: Alfonso la 2-a, tria reĝo de Portugalio (n. 1185)
14-a de julio: Filipo la 2-a, reĝo de Francio (n. 1165)
1228

En la jaro 1228 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Sinĉi Ruka iĝis inkao
Fondita urbo de Hodonín;

Unuaj dokumentaj mencioj 
Affeltrangen en Kantono Turgovio en Svislando).
Aeschi ĉe Spiez kiel Asshes (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Ballaigues kiel Balevui (hodiaŭ komunumo en Kantono Vaŭdo en Svislando).
Bargen jam kiel Bargen (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Bösingen kiel Basens (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
Buch ĉe Märwil kiel Buch (hodiaŭ municipo en la komunumo 
Budacu de Jos (hodiaŭ komunumo en Rumanio). 
Därstetten kiel Tarenchat (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Engollon kiel Engolun (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
Fontaines kiel Fontanes (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
Gerzensee kiel Gercentse (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Heitenried sub ĝia franclingva nomo Essers (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando),
Henggart kiel Hengart (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
Kappelen kiel Capella (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Kirchdorf kiel Chilthorf (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Kirchenthurnen kiel Tornes (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Lichtensteig sub la nomo Liehtvnsteige (hodiaŭ urbo kaj komunumo en Kantono Sankt-Galo en Svislando).
Neuenegg kiel Nuneca (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Pieterlen kiel Perla (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Port jam en la aktuala skriboformo Port (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Logig (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Oberbalm kiel Balmes (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Saanen en la franclingva formo Gissinay (hodiaŭ distriktĉefloko en Kantono Berno en Svislando).
Sutz kiel Soz (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Sutz-Lattrigen en Kantono Berno en Svislando).
Täuffelen kiel Choufalli (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Vauffelin kiel Vualfelim (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Vinelz kiel Fenis (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Worben kiel Worbun (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
Roberto, imperiestro de la Latina imperio.
1229

En la jaro 1229 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Jakobo la 1-a (Aragono) konkeris Mallorca.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Chésopelloz kiel Chissapenlo (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
Galgenen kiel Galgênne (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).
Jens kiel Gens (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Kamnik (hodiaŭ urbo en norda Slovenio).
Leukerbad kiel Boez (hodiaŭ kuracloko kaj komunumo en Kantono Valezo en Svislando).
Chotěbuz (hodiaŭ vilaĝo en Ĉeĥio).

Naskiĝoj

Mortoj
1230

En la jaro 1230 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Afonso la 9-a (Kastilio) konkeris la urbojn Merida kaj Badajoz.

Unuaj dokumentaj mencioj
Diviciorii Mici (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Freienwil kiel Friginwillare (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Hitzkirch kiel Hiltschilche (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
Gurzelen kiel Gurcellun (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).
Mureșenii de Câmpie (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Ossingen kiel Ozzingin (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
Șieu-Sfântu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
Sins (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Tüscherz kiel Tusschiers (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Twann-Tüscherz en Kantono Berno en Svislando).

Naskiĝoj 
 Guido Guinizzelli, itala poeto

Mortoj 
15-a de decembro : Přemysl Otakar la 1-a
1231

En la jaro 1231 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Eŭropo 
Eko de Nazaria dinastio en Granado, hodiaŭe Hispanio.
Urbeto Chaves konkerita de Portugalio al Leono, hodiaŭ Hispanio.
Urbo Merido konkerita de Leono al Portugalio
Fondita Mosalsk.

Azio 
Mongoloj invadis Koreion.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Horw kiel Horwe (hodiaŭ uro kaj komunumo en Kantono Lucerno en Svislando). 
Kallnach kiel Calnachon (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
Leuggern kiel Lutgern (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Leysin kiel Leissins (hodiaŭ komunumo en Kantono Vaŭdo en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
13-a de junio: Sankta Antonio.
17-a de novembro: Elizabeto de Hungario, sanktulino (n. 1207)
Abdulatif al-Bagdadi, araba verkisto.
Tsuĉimikado imperiestro de Japanio
1232

En la jaro 1232 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Batalo de Kai-fung-fu inter Ĉinoj kaj Mongoloj.
La Papo Gregorio la 9-a restarigis la Inkvizicion.
Go-Horikawa, 11-jaraĝa, detronigita, 1-jaraĝa bebo Shijo iĝis imperiestro de Japanio

Naskiĝoj

Mortoj
1233

En la jaro 1233 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Kijlo fondita.

Unuaj dokumentaj mencioj 
Mauren kiel Muron (hodiaŭ municipo en la komunumo Berg TG en Kantono Turgovio en Svislando).
Ruswil (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).

Naskiĝoj 
 Ramon Lullo, kataluna verkisto kaj filozofo (mortis la 29-an de junio 1315).

Mortoj
1234

En la jaro 1234 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 

 La urbo Stralsund fondiĝis.
 Fino de Jin dinastio en Ĉinio.
 Monaĥejo de Sankta Agnesa fondita.

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Allaman kiel Alamant (hodiaŭ komunumo en Kantono Vaŭdo en Svislando).
 Frutigen kiel Frutingen (hodiaŭ komunumo kaj distriktĉefloko en Kantono Berno en Svislando).
 Meiringen kiel Magiringin (hodiaŭ komunumo kaj distriktĉefloko en Kantono Berno en Svislando).
 Oeschgen kiel Escecon (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 Chukyo imperiestro de Japanio
 Go-Horikawa imperiestro de Japanio
1235

En la jaro 1235 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Gic (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).
 Dopca (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Leuzigen kiel Loxingen (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Prejmer (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
 Vráble (hodiaŭ urbo en Slovakio).

Naskiĝoj

Mortoj
 Andreo la 2-a, reĝo de Hungario (naskiĝis ĉirkaŭ 1177)
1238

En la jaro 1238 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
 10-a de majo: Lohn (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo en Svislando).

 Buchholterberg kiel Bucholtron (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Dully kiel Delui (hodiaŭ komunumo en Kantono Vaŭdo en Svislando).
 Lütschental kiel Liscinthal (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
 Opfershofen kiel Opfirshofin (hodiaŭ municipo de la komunumo Bürglen en Kantono Turgovio en Svislando).

Naskiĝoj

Mortoj 
 19-a de marto: Henryk la 1-a Brodaty, pola reganto (n. 1165/1170)
1239

En la jaro 1239 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Unuaj dokumentaj mencioj 
26-a de decembro: Rietheim kiel Riethein (hodiaŭ vilaĝo en Kantono Argovio en Svislando).
Döttingen kiel Totingen (hodiaŭ urbeto kaj komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Ostermundigen kiel Osturmundingun (hodiaŭ urbo en Kantono Berno en Svislando.)
Klingnau kiel Chlingenowe (hodiaŭ urbeto kaj komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
Zichyújfalu (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).

Naskiĝoj 

Eduardo la 1-a, reĝo de Anglio (m. 1307)
Stefano la 5-a, reĝo de Hungario (m. 1272)

Mortoj 
Go-Toba imperiestro de Japanio