Tour de France

La Tour de France [IPA: tuʁ də fʁɑ̃s] ("Rondiro de Francio") estas la plej longa kaj severa konkurso por biciklistoj. Henri Desgrange (fondinto de ĵurnalo pri sportoj L'auto, nun nomita L'Equipe) kreis tiun konkurson en 1903 kaj unue organizis ĝin je tiun ĉi jaron.
La celo estis fari konkurencon kontraŭ konkursojn Parizo-Brest-Parizo de la ĵurnalo Le Petit Journal kaj Bordozo-Parizo de Le Vélo.

Ĝi okazas ĉiujare en Julio kaj kvankam la vojoj ŝanĝigas ĉiujare la konkurso finiĝas en la centro de Parizo sur la Champs Elysées Avenuo ekde 1983. Unu el la plej malfacilaj partoj estas trabiciklado sur la montaro Alpoj. Iujn jarojn, la vojo eliras Francion.

Aktuale la konkurson organizas Amaury Sport Organisation.
La konkursantoj devas bicikli proksimume 3000 kilometrojn dum 3 semajnoj kaj 21 etapoj. La plej alta averaĝa rapido registrita ĝis nun estas 41,654 km/h en 2005.

Ĉiu partoprenanto estas profesia sportisto kaj dudeko da teamoj kun 9 anoj partoprenas. Ĉiu teamo havas propran “stelulon” kaj la aliaj anoj de la teamo subtenas kaj helpas la “stelulon”.

Ĉiutage estas aparta konkurso kaj sed la plej sukcesa entute rajtas porti la prestiĝan flavan ĵerzon (france: maillot jaune).

Oni diras, ke 10 milionoj da homoj rekte spektas la konkurson.

Venkintoj

Plej bonaj klasifikoj

La ĉefaj rekordoj 

Venkoj en la ĝenerala klasifiko
 7. Lance Armstrong  de 1999 ĝis 2005 (titoloj nuligitaj pro dopado)
 5. Jacques Anquetil  en 1957, kaj de 1961 ĝis 1964
 5. Eddy Merckx  de 1969 ĝis 1972, kaj en 1974
 5. Bernard Hinault  en 1978, 1979, 1981, 1982 kaj 1985
 5. Miguel Indurain  de 1991 ĝis 1995

La kursanoj kiuj finis la plej ofte en la dua pozicio
 6. Joop Zoetemelk 
 5. Jan Ullrich 
 3. Raymond Poulidor 

Ĝenerala klasifiko (laŭ lando)
 36. 
 18. 
 12.  
 10.  
 9. 
 5. 
 2. 
 2. 
 1. 
 1. 
 1. 
 1. 
 0.  (1 se oni kalkulas la venkon de Bjarne Riis en 1996, kies titolo estas senigita)

Surdosigo de la flava ĵerzo (duonaj etapoj inkluzivitaj)
 111. Eddy Merckx 
 83. Lance Armstrong 
 79. Bernard Hinault 
 60. Miguel Indurain 
 52. Jacques Anquetil 

Finaj venkintoj de la plej bona grimpanto : blanka ĵerzo kun ruĝaj punktoj
 7. Richard Virenque  de 1994 ĝis 1997, kaj en 1999, 2003 kaj 2004
 6. Federico Bahamontes  en 1954, 1958, 1959 kaj de 1962 ĝis 1964
 6. Lucien Van Impe  en 1971, 1972, 1975, 1977, 1981 kaj 1983

Fina klasifiko laŭ poentoj : verda ĵerzo
 6. Erik Zabel  de 1996 ĝis 2001
 4. Sean Kelly  en 1982, 1983, 1985 kaj 1989
 3. Jan Janssen  en 1964, 1965 kaj 1967
 3. Eddy Merckx  en 1969, 1971 kaj 1972
 3. Freddy Maertens  en 1976, 1978 kaj 1981
 3. Djamolidine Abdoujaparov  en 1991, 1993 kaj 1994
 3. Robbie McEwen  en 2002, 2004 kaj 2006
 2. Mark Cavendish  en 2011 kaj 2021

Kolektoj de ĵerzoj
 Eddy Merckx estas la nura kursanto kiu gajnis dum la sama Tour de France, la flavan kaj la verdan ĵerzojn kaj la montaran premion (lia teamo eĉ gajnis la teaman klasifikon). Tiu evento okazis en 1969.
 Kun la « kanibalo » Eddy Merckx, du francaj kursantoj alvenis en Parizo kun la verda ĵerzo kaj la blanka ĵerzo kun ruĝaj punktoj, sed ne dum la sama jaro. Bernard Hinault elpoentis tiel la ĵerzon de la montara premio en 1986 kaj la verdan ĵerzon en 1979. Laurent Jalabert alvenis kun la verda en Parizo en 1992 kaj 1995 kaj finbiciklis en Parizo kun la ĵerzo de la plej bona grimpanto en 2001 et 2002.

Venkoj de etapoj
 34. Eddy Merckx 
 34. Mark Cavendish 
 28. Bernard Hinault 
 25. André Leducq 
 25. Lance Armstrong 

Venkoj de etapoj dum sama Tour
 8. Eddy Merckx  en 1970 kaj 1974
 8. Charles Pélissier  en 1930
 8. Freddy Maertens  en 1976

Unuopaj venkoj de etapoj laŭ landoj
 690. 
 467. 
 257. 
 167. 
 123. 

Rekordoj de partoprenoj
 17. George Hincapie 
 16. Joop Zoetemelk 
 16. Stuart O'Grady 
 15. Lucien Van Impe 
 15. Guy Nulens 
 15. Christophe Moreau 
 15. Viatcheslav Ekimov 
 15. Jens Voigt 
 14. Raymond Poulidor 
 14. André Darrigade

La estroj de Tour 

 1903-1939 : Henri Desgrange
 1947-1961 : Jacques Goddet
 1962-1986 : Jacques Goddet kaj Félix Lévitan
 1987 : Jean-François Naquet-Radiguet kaj Xavier Louy
 1988 : Jean-Pierre Courcol kaj Xavier Louy
 1989-1993 : Jean-Pierre Carenso kaj Jean-Marie Leblanc
 1994-2000 : Jean-Claude Killy kaj Jean-Marie Leblanc
 2001-2004 : Patrice Clerc kaj Jean-Marie Leblanc
 2005-2006 : Jean-Marie Leblanc kaj Christian Prudhomme
 2006-, : Christian Prudhomme

Referencoj

Eksteraj ligiloj 

 

 
Biciklaj konkursoj