alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Objective-C

Objective-C, ofte nomata mallongige Obj-C, estas objektema komputillingvo implementita kiel etendaĵo de C. Ĝi uziĝis plejparte ĉe la Mac OS X operaciumo kaj la GNUstep programaro, t.e. softvaro kiu uzas la OpenStep strukturon. Obj-C estis antaŭe la ĉefa lingvo uzata por la operaciumo NeXTSTEP, el kiu venis la OpenStep regularo. Nuntempe Obj-C plu vivas kiel la ĉefa lingvo en Mac OS X kaj GNUstep, ambaŭ OpenStep-bazitaj sistemoj.

Priskribo 
Objective-C estas tre "maldika" nivelo sur C. Fakte, ĝi havas nur iujn ŝanĝojn de sintakso (por objektemaj espmrimiloj) kaj ĉirkaŭ deko de novaj terminoj. Tial, C-sciantaj povas lerni la lingvon tre rapide.

Mesaĝoj 
La ĉefa aldono de sintakso estas la mesaĝoj, kiu estas bazita sur Smalltalk.

Objektemaj programoj konzistas de objektoj intersendantaj mesaĝojn -- t.e. invitojn ruli kelkajn metodojn. En Objective-C mesaĝoj aspektas jene:
 [objekto metodo]
Ekzemple:
 cxenLongo = [@"Saluton mondo" length]; // sendu mesaĝon "rulu metodon length" al la ĉeno "Saluton mondo"
Mesaĝoj povas enskatoliĝi kaj aldoniĝi parametrojn malantaŭ dupunktoj, ekzemple
 [rezulto setFloatValue: [kvanto floatValue]*[kurzo floatValue]];

Klasoj 
Por krei siajn proprajn tipojn de objektoj oni devas priskribi ilin en klasoj. Oni priskribas klasojn per du partoj: la interfaca kaj la realiga. La interfaca parto enhavas priskribon pri stato de objekto de la klaso kaj ĝiaj kapabloj -- t.e. ĝiaj variabloj kaj metodoj. La sintakso estas la jena:
 @interface lumilo : Object {
    BOOL lumas;                      // statuso
  }
 - (BOOL) lumas;                     // kapablo: respondu, ĉu ŝaltita
 - agorduLumas: (BOOL) novaStato;
 - init;                             // agordu komencan staton
 @end
La parto implementation (realigo) eksplikas, kiel la kapabloj efektiviĝu. Tie, oni skribas la kodon de la metodoj, per la jena sintakso:
 @implementation lumilo
 - (BOOL) lumas {
   return lumas;                     // redonu variablon (vivas en alia nomspaco ol metodoj)
   }
 - agorduLumas: (BOOL) novaStato {
   lumas = novaStato;
   return self;                      // ĉi tio permesas ĉeni la vokojn al la metodoj
   }
 - init {
   return [self agorduLumas: NO];
   }
 @end
Objektoj konstruiĝas tiam, kiam oni sendas la mesaĝon alloc al la klaso. Klasoj ankaŭ estas objektoj kun metodoj. La metodon init oni alvokas por agordi la komencan staton. Konklude la supre difinita klaso povas uziĝi jene:
 #include <stdio.h>                  // uzu norman C-an en/eligon en la ekzemplo
 int main ()
 {
   id objekto;                       // id signifikas "iu objekto"
   objekto = [[[lumilo alloc] init] agorduLumas: YES];    // komplexa ĉeno de vokoj al metodoj
   printf ("La lumilo \"objekto\" %s.", [objekto lumas]?"lumas":"malhelas");
 }

Eksteraj ligiloj 

 The Objective-C Programming Language (angle)
 http://www.dekorte.com/Objective-C/  (angle)
 Kurso por komencantoj pri Objective-C  (angle)

Programlingvoj
Francis Crick

Francis Harry Compton CRICK (naskiĝis la 8-an de junio, 1916, mortis la 28-an de julio, 2004) estas unu el la malkovrintoj de la strukturo de DNA-molekulo.

Naskita en Northampton, Anglio, li studis fizikon ĉe University College, Londono, kaj fariĝis scienca diplomito (B.Sc.) en 1937. Post la Dua mondmilito, dum kiu li laboris pri magnetaj kaj akustikaj minoj, li ekstudis biologion. En 1951, li eklaboris kun James Watson ĉe Cavendish Laboratory. Sin apogante sur la Rentgen-radia esplorado de Rosalind Franklin, ili ambaŭ elpensis la proponon de helika strukturo de DNA, kiun ili publikigis en 1953, kaj pro kio ili ambaŭ ricevis la Premion Nobel de Fiziologio aŭ Medicino 1962. Li ankaŭ signife kontribuis kuŝante fundamentojn de la nun matura kampo Molekula Biologio. Tio entenas esplorojn pri la naturo de la Genetika Kodo kaj la meĥanismon de la proteina sintezo. Li forlasis la molekulan biologion por lia alia intereso, Konscio, pri kio li lasttempe okupiĝis.

Crick laboris ĉe la Instituto Salk por Biologiaj Studoj en La Jolla, Kalifornio. Li mortis en San Diego, Kalifornio de intesta kancero.

Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Britaj biologoj
Rosalind Franklin

Rosalind Elsie FRANKLIN (25-a de julio 1920 – 16-a de aprilo 1958) estis molekula biologiistino kiu helpis en la malkovro de la strukturo de DNA.

Franklin naskiĝis kaj mortis en Londono (Anglio).

Rosalind Franklin akiris sian doktoran diplomon pri fizika kemio ĉe Cambridge University en 1945. Ŝi lernis teĥnikojn de difraktado per X-radio dum tri-jaraj studoj en Parizo ĉe Laboratoire Central des Services Chimiques de L'Etat (Centra Laboratorio de la Ĥemiaj Servoj de la Ŝtato), ŝi revenis al Anglio por labori kiel helpesploristino ĉe King's College London kun John Randall.

Ne sciiginte al ŝi, alia helpanto de Randall Maurice Wilkins montris kelkajn el ŝiaj fotoj de X-radiaj difraktaĵoj de DNA al James Watson, sur kiuj sin apogis Watson kaj Francis Crick, kiuj publikigis en 1953 artikolon priskribantan la duoble-helican strukturon de DNA. Franklin estis mortinta pro ovaria kancero en 1958 kiam Wilkins, Watson kaj Crick ricevis Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en 1962.

Vidu ankaŭ 
 Geno

Eksteraj ligiloj 
 http://www.nature.com/nature/dna50/franklingosling.pdf Artikolo de ŝi kaj Gosling en la revuo Nature
 http://www.nature.com/nature/dna50/franklingosling2.pdf Alia artikolo de ŝi kaj Gosling en la revuo Nature

Britaj kemiistoj
Harold Wilson

Harold WILSON ( – ) estis brita politikisto kaj ĉefministro.

Li naskiĝis en Huddersfield la 11an de marto 1916. Li estis edukita ĉe la Universitato de Oksfordo kaj multaj opinias,ke li estis unu el la plej intelektaj politikistoj de la 20a jarcento. En knabaĝo li estis skolto kaj lernis Esperanton. Li partoprenis esperantan tendumadon en Nederlando en 1930, estante 14-jara. 

En 1945 Wilson elektiĝis al la parlamento por la urbo Ormskirk en la provinco Lancashire. En 1963 li fariĝis la estro de la Laborista Partio. En 1964 li fariĝis ĉefministro en nova registaro. En 1976 li subite rezignis kaj James Callaghan prenis la postenon de ĉefministro. Mallonge post sia rezignado li malsaniĝis kaj fine mortis la 24-an de majo 1995.

Li opiniis, ke lia plej grava atingo estis la kreado de la Open University (Malfermita Universitato) – studentoj studas perpoŝte, televide, interrete kaj samtempe laboras en la propra profesio, do kompreneble oni bezonas pli da studjaroj por gajni diplomon.

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Harold Davies, Lordo Davies of Leek

Eksteraj ligiloj 

 http://www.solitarytrees.net/cowen/misc/psywar.htm 
 http://badley.info/history/Wilson-James-Harold-Great-Britain.biog.html  
 http://www.number-10.gov.uk/output/page129.asp  

Britaj politikistoj
Ĉefministroj de Britio
Anglaj esperantistoj
Britaj esperantistoj
Derbyshire

Derbyshire estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono East Midlands.

 Logantaro - 

 Areo -  hektaroj

La plejmulto de la nacia parko Peak District situas en Derbyshire.

Troviĝas 13 urboj kun inter  kaj  loĝantoj kaj granda areo de maldense loĝata agrikutura tero.

75% de la loĝantaro vivas en 25% de la provinco.

La provinco ankaŭ enhavas la urbegon Derby - ĝi estas unuara instanco.

Urboj kaj vilaĝoj 
 Alfreton, Alton, Ashbourne, Ashford-in-the-Water
 Bakewell, Bamford, Baslow, Beeley, Belper, Birch Vale, Bolehill, Bolsover, Borrowash, Bretby, Brimington, Burbage, Buxton
 Castleton, Chapel-en-le-Frith, Charlesworth, Chelmorton, Chesterfield, Clay Cross, Clowne,Cressbrook, Creswell, Cromford, Crowden, Curbar
 Derby, Dronfield, Duffield
 Earl Sterndale, Eckington, Edale, Edensor, Eyam
 Fernilee
 Gamesley, Glossop, Great Hucklow
 Hadfield, Hartington, Hathersage, Hayfield, Heanor
 Ilkeston
 Little Hucklow
 Marston Montgomery, Marston on Dove, Matlock, Melbourne, Miller's Dale, Morley
 New Mills, Newhaven
 Over Haddon
 Peak Forest
 Riber, Ripley
 Shipley, Shirebrook, Staveley, Stoney Middleton, Stretton, Sudbury, Swadlincote
 Tansley, Taxal, Thornhill, Tibshelf, Tideswell, Tunstead Milton
 Walton, Wardlow, Whaley Bridge, Whitwell, Wirksworth
 Youlgreave

Vizitindaĵoj 

 Alfreton Hall
 Alsop Hall
 Arbor Low Stone Circle
 Barlborough Hall
 Bradbourne Hall
 Bradley Hall
 Bretby Hall
 Buxton Hall
 Buxton Museum & Art Gallery
 Calke Abbey
 Carsington Reservoir
 Chatsworth
 Coxbench Hall
 Derwent Reservoir
 Derwent Valley Mills
 Dom-muzeo de Pickford
 Ednaston Manor
 Eyam Hall
 Fenney Bentley Old Hall
 Flagg Hall
 Glossop Hall
 Great Longstone Hall
 Haddon Hall
 Hartington Hall
 Heights of Abraham
 Hob Hurst's House
 Howden Reservoir
 Ilam Hall
 Kedleston Hall
 Ladybower Reservoir
 Longdendale
 Longdendale Trail, longdistanca vojeto por piedirantoj
 Longford Hall
 Mam Tor
 Muzeo kaj artgalerio de Derby
 National Stone Centre, Wirksworth
 Nine Ladies Stone Circle
 Norbury Hall
 Parwich Hall
 Peveril Castle
 Renishaw Hall
 Riber Castle
 Speedwell Cavern
 Sudbury Hall
 Sutton Scarsdale Hall
 Thornbridge Hall
 Well dressing - antikva ceremoniejo
 Wingfield Manor

Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo - en la angla lingvo

 

 

 
East Midlands
Graflandoj de Anglio
Eŭropa Patent-Organizaĵo

La Eŭropa Patent-Organizaĵo estis fondita en 1973. Ĝi konsistas el la Eŭropa Patent-Oficejo (EPO), kiu atribuas kaj administras la eŭropajn patentojn, kaj administra konsilio, kiu kontrolas la funkciadon de la oficejo.

La organizaĵo estas sendependa de Eŭropa Unio kaj EPO ne estas EU-instanco. Tamen, la Eŭropa Komisiono havas observanton en la estraro kaj estas invitata al kunvenoj.

EPO ricevas 123 000 petojn por eŭropa patento jare kaj atribuas 30 000. Ĝi estas financata per kotizoj de la patent-petantoj. La oficialaj laborlingvoj estas angla, franca kaj germana. Kvankam eblas deponi peton en oficiala lingvo de ŝtato subskribinta la Eŭropan Patent-Konvencion, traduko al unu el la tri oficialaj lingvoj necesas. Post atribuo de la patento, necesas traduko al la oficialaj lingvoj de la membro-ŝtatoj en kiuj la patento estu valida.

Eksteraj ligiloj 
 Oficiala TTT de Eŭropa Patent-Organizaĵo - angla, franca, germana

Referencoj 

Patenta juro
Juro en Eŭropo
Organizaĵoj pri intelekta proprieto
Organizaĵoj en Munkeno
Dorset

Dorset estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono sudokcidenta Anglio. La ĉefurbo estas Dorchester.

Loĝantaro –  (en 2000)

Areo – 

Ĝi estas ĉefe agrikultura kaj turisma provinco.

La provinco estas tre bonkonata en literaturo, ĉar ĝi estis la hejmo de Thomas Hardy kaj la fono por libroj kia The Mayor of Casterbridge.

Urboj kaj vilaĝoj 
 Beaminster, Blandford Forum, Bournemouth
 Christchurch, Corfe Castle
 Dorchester
 East Lulworth
 Ferndown
 Iwerne Courtney, Iwerne Minster
 Kington Magna
 Lyme Regis, Lytchett Matravers, Lytchett Minster
 Melcombe Regis
 Poole, Puddletown
 Shaftesbury, Sherborne, St. Ives, Dorset Sturminster Marshall, Sturminster Newton, Swanage
 Tolpuddle
 Verwood
 Wareham, West Lulworth, Weymouth
 Wimborne Minster

Vizitindaĵoj 
 Maiden Castle
 Lulworth Castle
 Forde Abbey
 Wimborne Minster
 Edmondsham House
 Purse Caundle Manor
 Kingston Lacy
 Portland Bill
 Lulworth Cove

 

 

 
Graflandoj de Anglio
Isle of Wight

Isle of Wight  estas insulo apud la suda marbordo de Anglio. Ĝi ankaŭ estas provinco de Anglio.

La ĉefurbo estas Newport.

 Loĝantaro:  (laŭ la stato de )
 Areo: 

Ĝi estis parto de la provinco Hampshire ĝis 1974.

Aliaj urboj estas:

 Bembridge
 Brading
 Cowes
 Fishbourne
 Freshwater
 Ryde
 Sandown
 Shanklin
 Ventnor
 Yarmouth

Malgraŭ sia situo en la Manika Markolo la insulo ne estas kalkulata inter la Manikinsulojn.

Vidu ankaŭ
 William Darwin Fox

Insuloj en Britio
Britaj Insuloj
Helene Weigel

Helene WEIGEL  (* la 12an de majo 1900 en Vieno, Aŭstrio † la 6an de majo 1971 en Orienta Berlino, Germanio) estis aktorino kaj intendantino.

Ŝi pasigis sian junaĝon en Vieno. Sian unuan rolon ŝi prezentis en 1919 en Frankfurto ĉe Majno: la Marie en la dramo Woyzeck de Georg Büchner. En la jaro 1922 ŝi transloĝiĝis al Berlino, kie ŝi rapide famiĝis per diversaj karakteraj roloj. En 1929 ŝi edziniĝis al Bertolt Brecht, la paro havis du idojn.

Ekde 1933 ŝi kune kun sia familio forlasis Germanion, vivonte en Svislando, Danio, Svedio, Finnlando kaj Usono. Ŝia aktora kariero tiutempe stagnis, sed reveninte al (Orienta) Germanio en 1948, ŝi havis grandan sukceson en la teatraĵo Mutter Courage und ihre Kinder, kiun verkis ŝia edzo. Kune kun li ŝi fondis la teatran ensemblon Berliner Ensemble, kies intendantino ŝi fariĝis. La ensemblo havis eksterordinaran sukceson en Berlino, kaj pli kaj pli ankaŭ eksterlande.

Helene Weigel mortis en 1971 en Orienta Berlino.

Eksteraj ligiloj 

 http://www.berliner-ensemble.de 

Germanaj aktoroj
Bertolt Brecht
Erwin Strittmatter

Erwin STRITTMATTER  (naskiĝis la 14-an de aŭgusto, 1912, mortis la 31-an de januaro 1994) estis germana verkisto.

Naskiĝinte en Spremberg, la filo de bakisto unue lernis la profesion de sia patro, poste li vivtenis sin i.a. kiel kelnero kaj kamparano. Post la dua mondmilito li ekinteresiĝis pri la verkado. Ekde 1951 li laboris kiel redaktoro en la minista regiono ĉirkaŭ la orientgermana urbeto Senftenberg kaj ekde 1954 li vivis en la vilaĝo Dollgow. Li estis edziĝinta al la verkistino Eva Strittmatter.

La verkaro de Erwin Strittmatter temas pri la vivo en orientgermanaj vilaĝoj post la venko de la socialismo. Subtenate i.a. de Bertolt Brecht kaj honorata per diversaj premioj, li estis unu el la plej multe legataj aŭtoroj en Germana Demokratia Respubliko (GDR).

Li mortis en Dolgow.

Listo de verkoj 
 Der Ochsenkutscher (romano, 1950)
 Katzgraben (dramo, 1954; pli amplekse 1958)
 Tinko (porinfana romano, 1954)
 Die Holländerbraut (dramo, 1961)
 Ole Bienkopp (romano, 1963)
 Dreiviertelhundert Kleingeschichten (rakontoj, 1971)
 Die blaue Nachtigall (rakontoj, 1973)
 Meine Freundin Tina Babe (rakontoj, 1977)
 Der Wundertäter (romantrilogio, 1957-1980)
 Der Laden (romantrilogio, 1980-1992)
 Vor der Verwandlung (eld. 1995)

Germanaj verkistoj
Germanlingvaj verkistoj
Edward Bulwer-Lytton

Edward George BULWER-LYTTON (n. la 25-an de majo 1803 en Londono, m. la 18-an de januaro 1873 en Torquay) estis angla verkisto kaj politikisto.

Per siaj dramoj, historiaj romanoj kaj krimromanoj, laŭstile troviĝantaj inter romantismo kaj realismo, li fariĝis unu el la plej popularaj verkistoj siatempaj. Mondfamon li gajnis per sia romano The Last Days of Pompeii (= La lastaj tagoj de Pompejo), kiu en la 20-a jarcento plurfoje estis filmigita.

Li estas tiu kiu elpensis la frazojn "la malklera homamaso" kaj "la plumo estas pli potenca ol la glavo". Neforgesebla lia nomo krome restas pro parodia konkurso: Ĉar la komenco de lia romano Paul Clifford (It was a dark and stormy night…) neglektis ĉiujn regulojn de bona stilo, oni en la jaro 1982 decidis lanĉi konkurson por trovi laŭeble plej teruran komencon de literatura verko. La anglalingva retpaĝo pri tiu ĉi konkurso troviĝas ĉe: http://www.bulwer-lytton.com/

Listo de verkoj 
 Pelham (romano, 1828)
 Paul Clifford (romano, 1830)
 The Last Days of Pompeii (romano, 1834)
 Rienzi, the Last of the Roman Tribunes (romano, 1835)
 The Lady of Lyons (dramo, 1838)
 Money (dramo, 1840)
 Zanoni (romano, 1842)
 A strange story (romano, 1862)
 The Coming Race (1871)

Britaj verkistoj
Anglaj politikistoj
Raymond Queneau

Raymond Queneau (naskiĝis la 21-an de februaro 1903 en La Havro, mortis la 25-an de oktobro 1976 en Parizo) estis franca verkisto.

Li studis filozofion en La Sorbonne kaj militservis de 1925 ĝis 1927 en Norda Afriko. En la jaro 1924 li simpatiis kun reprezentantoj de la superrealismo, sed ekde 1929, post kverelo kun André Breton li forlasis tiun ĉi movadon.

Lia unua romano Le chiendent estiĝis dum vojaĝo tra Grekio. Dum pluraj jaroj li submetis sin al psikoanalizo, kies spertojn li fiksis en sia verko Chêne et chien. En la jaro 1938 li en Parizo kunfondis la ĵurnalon Volontés kaj ekde 1950 li okupiĝis pri la eldonado de la Encyclopédie de la Pléiade. Ekde 1951 li estis membro de la Akademio Goncourt.

Li ankaŭ publikigis poemojn. En tiuj oni trovas multe da priforma serĉo (ekzemple en Stilekzercoj aŭ en "centmil miliardoj da poemoj"), da humuro, sed ankaŭ veran poezion.

Listo de verkoj 
 Le chiendent (romano, 1933)
 Les derniers jours (romano, 1936)
 Chêne et chien (romano, 1937)
 Pierrot mon ami (1942)
 Les Ziaux (poemoj, 1943)
 Loin de Rueil (1944)
 L'Instant fatal (poemoj 1946)
 Exercices de style (1947)
 Bâtons, chiffres et lettres (eseoj, 1950)
 Petite cosmogonie portative (poemoj1950)
 Zazie dans le métro (romano, 1959 – filmigita de Louis Malle en 1960)
 Cent mille milliards de poèmes (1961)
 Le chien à la mandoline (poemoj 1965)
 Courir les rues "plandumi l'stratojn" (poemoj 1967)
 Battre la campagne "travagi kamparon" (poemoj 1967)
 Fendre les flots (poemoj 1969)
 Morale élémentaire (poemoj 1975)

En Esperanto aperis 
 Stilekzercoj / Trad. István Ertl , 1986.

Poemo de QUENEAU 
Nokto

Zorgeme ĝi refaldas la kovrilon,
Kiun ĝi elsternis al la kvar anguloj horizontaj.
Ĝi ĝin rulas kun malrapido, kaj kun precizo,
Ke aperu l’tuko kaj bluecaj
Eroj malsekigontaj vojojn kaj densejojn.

Jen tiu maljuna virin’ kun plenpak’ da vestaĉoj,
Tio estas ŝi ;
Ŝi atendas pri la buso de l’niktalopuloj.
Ŝi revenos, ŝi revenos, certas.
Etendi sur mondon fortikan kovrilon.

(esperantigis R. Platteau; n.b. niktalopulo estas homo, kiu kapablas vidi nokte)

Eksteraj ligiloj 

Raymond Queneau : la tempo kaj la lingvo p11, en sennaciulo 2017/03/04, n-ro134

Vidu ankaŭ 
 Bobigny - Pantin - Raymond Queneau (pariza metrostacio)

Francaj verkistoj
Premiitoj de Premio Deux Magots
Eva Strittmatter

Eva STRITTMATTER [eva ŜTRITmate] (naskiĝis la 8-an de februaro, 1930 en Neuruppin - mortis la 3an de januaro 2011) estis germana verkistino. Ŝi estis la edzino de la verkisto Erwin Strittmatter (mortis 1994). Ŝia verkaro konsistis el poemoj kaj prozaĵoj por infanoj kaj plenkreskuloj.

Ŝi mortis la 3an de Januaro 2011 en aĝo de 80 jaroj.

Listo de verkoj 
 Brüderchen Vierbein (porinfana libro, 1959)
 Ich mach' ein Lied aus Stille (poemoj, 1973)
 Ich schwing' mich auf die Schaukel (porinfanaj poemoj, 1975)
 Mondschnee liegt auf den Wiesen (poemoj, 1975)
 Die eine Rose überwältigt alles (poemoj, 1977)
 Briefe aus Schulzenhof (prozo, 3 vol., 1977-1995)
 Zwiegespräch (poemoj, 1980)
 Heliotrop (poemoj, 1983)
 Atem (poemoj, 1988)
 Unterm wechselnden Licht (poemoj, 1990)
 Liebe und Hass : die geheimen Gedichte (poemoj, 2000)

Eksteraj ligiloj 

 Nekrologo ĉe MDR 

Germanaj verkistoj
Loka regado kaj administrado en Britio

Troviĝas diversaj sistemoj de loka regado kaj administrado en la 4 landoj de Britio.

 Loka regado kaj administrado en Anglio
 Loka regado kaj administrado en Kimrio
 Loka regado kaj administrado en Nord-Irlando
 Loka regado kaj administrado en Skotlando

Loka regado en Unuiĝinta Reĝlando
Administraj unuoj de Britio
Lankaŝiro

Lancashire estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono nordokcidenta Anglio, apud la Irlanda Maro. La ĉefurbo estas Preston.

 Loĝantaro -  (en 2000).
 Areo - 

Post 1998 2 urboj funkcias kiel unaraj instancoj – t.e. Blackpool kaj Blackburn.

Urbegoj, urboj kaj vilaĝoj 
 Accrington, Adlington
 Bacup, Bamber Bridge, Barnoldswick, Bickerstaffe, Blackburn, Blackpool, Burnley, Burscough
 Carnforth, Chipping, Chorley, Cleveleys, Clitheroe, Colne
 Dalton, Darwen
 Fleetwood, Freckleton
 Garstang, Gisburn, Goosnargh, Great Harwood
 Haslingden, Heysham, Hoghton
 Kirkham
 Lancaster, Lathom, Leyland, Longridge, Lytham
 Mawdesley, Morecambe
 Nelson
 Ormskirk, Oswaldtwistle
 Padiham, Parbold, Pendle, Poulton-le-Fylde, Preston
 Rawtenstall, Ribchester, Rufford
 Silverdale, Skelmersdale, St Annes
 Thornton, Trawden, Tyldesley
 Upholland
 Whalley

Vizitindaĵoj 
 Astley Hall
 East Lancashire Railway, antika fervojo
 Hoghton Tower
 Samlesbury Hall
 Lancaster Castle
 Forest of Bowland Aonb – arbarego - oficiala Areo de Elstara Natura Beleco
 RSPB Leighton Moss reservejo de Reĝa Societo por la Protektado de Birdoj - RSPB
 Morecambe Bay
 WWT Marton Mere, rezervejo por marbirdoj

Lokaj asocioj 
 Sudlankaŝira Esperanto-Grupo
 Morecambe Bay Esperanto-Societo

Eksteraj ligiloj 
 http://www.odpm.gov.uk/stellent/groups/odpm_about/documents/page/odpm_about_032697.hcsp  
 http://www.forl.co.uk 
 http://www.gutenberg.org/etext/15271 
 Oficiala TTT-ejo

 
Graflandoj de Anglio
Staffordshire

Staffordshire estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono West Midlands. La ĉefurbo estas Stafford. Laŭ stato de la jaro 2000, en la teritorio vivis  loĝantoj. Ĝi kovras areon de  kvadrataj kilometroj. La ĉefa ekonomiaj branĉoj estas agrikulturo, potfarado, karbminado kaj bierfarado.

Urboj kaj vilaĝoj
 Abbots Bromley, Admaston, Alrewas, Alton, Amington
 Barlaston, Barton-under-Needwood, Biddulph, Blythe Bridge, Brewood, Burslem, Burston, Burton-upon-Trent
 Cannock, Cauldon, Cheadle, Cheddleton, Chorley, Codsall, Croxden
 Eccleshall, Edingale, Endon, Etruria
 Fazeley, Featherstone
 Gnosall, Great Haywood
 Hanchurch, Hanley, Harriseahead, Hednesford, Huddlesford, Huntington
 Ingestre
 Kettlebrook, Kingstone
 Leek, Lichfield, Longton
 Madeley, Marchington, Marchington Woodlands
 Newcastle-under-Lyme, No Man's Heath
 Oakamoor, Oulton
 Penkridge
 Rudyard, Rugeley, Rushton Spencer
 Sandon, Shallowford, Smallthorne, Stafford, Stoke on Trent, Stone, Stowe-by-Chartley, Stretton, Swinfen
 Tamworth, Tutbury
 Upper Longdon, Uttoxeter
 Wall, Werrington, Weston, Weston-under-Lizard, Whitmore, Whittington, Willoughbridge

Vizitindaĵoj
 Lichfield Cathedral Shugborough Hall Blithfield Hall Dovecliff Hall Ford Green Hall, Smallthorne Madeley Old Hall Moseley Old Hall, Featherstone Sandon Hall Whitmore Hall Biddulph Grange Eccleshall Castle Mow Cop Castle Stafford Castle Tamworth Castle Tutbury Castle Croxden Abbey Izaak Walton Cottage Museum Weston Park Cannock Chase National Memorial Arboretum Trentham Gardens Rudyard Lake Tittesworth Reservoir Heart of England Way, longdistanca vojeto "koro de Anglio" por piedirantoj
 Staffordshire Way,'' longdistanca vojeto graflanda por piedirantoj

 

 

Staffordshire
West Midlands
Graflandoj de Anglio
Loka regado kaj administrado en Kimrio

La loka regado kaj administrado en Kimrio estas organizita en 22 unuecaj administraj instancoj (angle: unitary authorities).

Notu ke la nomoj de malnovaj provincoj ankaŭ estas ofte uzataj en diversaj aferoj - ekzemple statistikoj, adresoj ktp. Tiuj historiaj provincoj estis
Brecknockshire, Caernarfonshire, Cardiganshire, Glamorgan, Merionethshire, Montgomeryshire, Radnorshire, Clwyd, Dyfed, Gwent, Mid Glamorgan, South Glamorgan kaj West Glamorgan.

Nunaj instancoj

Vidu ankaŭ 
 ISO 3166-2:GB#Kimrio

Loka regado en Unuiĝinta Reĝlando
Administraj unuoj de Britio
Administraj unuoj de Kimrio
Loka regado kaj administrado en Nord-Irlando

Loka regado kaj administrado en Nord-Irlando estas dividita, ekde 2015, en 11 distriktaj konsilantaroj.

Historiaj Graflandoj 

Historie troviĝas 6 provincoj aŭ graflandoj sed nuntempe ili ne plu havas administrajn rolojn.

Notu ke la nomoj estas ankoraŭ uzataj en diversaj sferoj de la vivo.
Ili estas Antrim, Armagh, Down, Fermanagh, Londonderry (Derry), Tyrone.

Distriktaj Konsilantaroj

Politiskoj

Vidu ankaŭ 
 ISO 3166-2:GB
 Skotlando
 Subdivido de Skotlando
 Loka regado kaj administrado en Kimrio
 Loka regado kaj administrado en Britio
 Graflandoj de Anglio
 Metropolaj provincoj de Anglio

Bibliografio 

Loka regado en Unuiĝinta Reĝlando
Administraj unuoj de Britio
Administraj unuoj de Nord-Irlando
Môn

(Ynys) Môn [mo:n] (, foje esperantigita kiel Mono), estas insulo () apud la norda marbordo de Kimrio. Ĝi estas ligita al la ĉeftereno per du pontoj.

Ĝi estas ofte nomata Môn, Mam Cymru, kiu signifas Môn, Patrino de Kimrio.

Môn estas unu el la plej gravaj vojoj inter Britio kaj Irlando pro la pramŝipoj de Holyhead/Caergybi al Dún Laoghaire.

La insulo havas vilaĝon kun la plej longa nomo en Britio, Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch, sed la loĝantoj kutime nomas ĝin Llanfair PG. Aliaj setlejoj estas Llangadwaladr, kaj aliaj.

Vidu ankaŭ 
 Loka regado kaj administrado en Kimrio

Eksteraj ligiloj 

 http://www.anglesey.gov.uk
 http://www.anglesey-history.co.uk 
 http://www.anglesey.gov.uk/cymraeg/index.asp  
 http://www.albertowen.labour.co.uk
Joseph Rhodes

Joseph RHODES (naskiĝis la  en Keighley, Britio, mortis la  samloke) estis ĵurnalisto kaj brita esperantisto kaj Esperanto-vortaristo. Fondinto de la unua Esperanta Societo en Anglujo en Keighley in 1902.

Rhodes laboris kiel ĵurnalisto kaj restis fervora kaj agema laboranto por Esperanto ĝis la fino. Interalie li ankaŭ estis inter la fondintoj de la Brita Esperantista Asocio en 1904. Li estis nomumita de Zamenhof membro de la unua (ĝis 1906 ankoraŭ provizora) Lingva Komitato (LK). En 1911, dum la Antverpena UK, li estis raportisto de la kunveno de protestantaj Esperantistoj kiuj decidis la kreon de KELI.

Ambaŭ liaj vortaroj estis gravaj por la frua epoko de la Esperanta leksikografio antaŭ la unua mondmilito. La rim-vortaro de 1905 povas esti rigardata kiel unu el la unuaj inversaj vortaroj de Esperanto entute. Lia angla-Esperanto vortaro de 1908 apartenas al la grandaj tiuepokaj kune kun tiu de Presa Esperantista Societo (franca), Boirac (difinvortaro kaj esperanta-franca 1909), Christaller (germana 1910) kaj Kabe (difinvortaro 1911). Carlo Bourlet ("C.B.") prave recenzis: ".. nuntempe la vortaro naci-esperanta la plej grava, la plej plena, kaj ankaŭ, .., unu el la plej bone kaj zorge verkitaj." (La Revuo, 3a jaro 1909, n-ro 6 (30), p. 286-287).

Verkaro 
 1903: Traduko de la ,Ekzercaro‘ - First Lessons in Esperanto
 1905: Vortaro de Esperantaj Rimoj, represo 1984 ĉe eldonejo Artur E. Iltis, Saarbrücken
 1908: English-Esperanto Dictionary, Londono 1908, 547 p.

Bildaro

Referencoj

Bibliografio 
 Merchant, John. [1925] : Joseph Rhodes kaj la Fruaj Tagoj de Esperanto en Anglujo, el la angla trad. Louise Briggs. Yorkshire s.j., 140 p. (trovebla ĉe Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj).

Eksteraj ligiloj 

 Enciklopedio de Esperanto/R en sia originala formo en la Interreto
 Enciklopedio de Esperanto en elŝutebla versio (PDF).
 Libroj de kaj pri Joseph Rhodes en la Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
 Artikoloj de kaj pri Joseph Rhodes en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Rhodes, Joseph
Rhodes, Joseph
Rhodes, Joseph
Selby

La urbo Selby situas en la samnoma distrikto.
La distrikto Selby estas la plej suda el la ok distriktoj en Nord-Jorkŝiro (angle: North Yorkshire), la plej granda graflando aŭ provinco en Anglio.

La regiono famas pro agrikulturo, kaj kuŝas en la ebena kaj fekunda Valo de Jorko (angle: Vale of York). La urbo Selby estas facile atingebla per trajno, kaj tie trovigas ampleksa aŭtobus-servo. Ankaŭ trairas Selby-on la "Trans Pennine Trail" longdistanca bicikla vojo.

La abateja pregejo staranta apud la bazarplaco estas la plej elstara konstruaĵo en Selby; ĝi ankoraŭ funkcias kiel paroĥa preĝejo. Tiu preĝejo kaj la ĝet-kajo de la abato (angle: Abbot's Staithe) estas la solaj restaĵoj de granda monaĥejo, fondita en la jaro 1069. Reĝo Vilhelmo la Konkeranto (William the Conqueror), vizitante urbon Jorko (angle: York) tiutempe, permesis al monaĥo Benedikto fondi la abatejon, kaj cedis terenon al tiu abatejo por subteni ĝin. Benedikto, ĵus alveninte el Francio, ne multon konstruigis. Lia sekvanto, abato Hugo, planis plejparton de la nuna konstruaĵo.

La abatejo dominis la urbon ĝis la jaro 1539. Efektive, Selby ekzistas pro tiu establo. En 1539 reĝo Henriko la 8-a malfondis la abatejon. Tiu severe malutilis al la loka ekonomio. Tamen novaj rimedoj aperis. Ŝipoj ne povis navigi pli malproksimen de la maro ol ĝis Selby. Tial oni konstruis ĝetkajojn por enŝipigi varojn el Leeds kaj okcidenta Jorksiro (angle:West Riding of Yorkshire). La Selby-a kanalo inter la rivero Aire kaj la rivero Ouse, kaj pli poste fervojo inter Leeds kaj Selby pligravigis la riverhavenon. Tia komerco finiĝis post kiam la haveno en urbo Goole disvolviĝis.

En la fino de la 19-a jarcento Selby trovis sin en centro de voj- kaj fervoj-reto. Grava pagponto trans la rivero Ouse konstruiĝis en la jaro 1792. Tiu pagponto renovigis en 1969 kaj en 1991 la ponto fariĝis senpaga. Diversaj fabrikoj alvenis pro la bona situo. Industrie baziĝis ĉefe sur agrikulturaĵoj, kemiaĵoj kaj ŝipkonstruado. Ŝipkonstruado okazis en Selby ĝis 1992.

Ĉiulunde okazas fama stratbazaro, kaj pli malgranda bazaro ĉiusabate. La brutofoiro nuntempe lokiĝas en speciala loko ĉe la urbolimo; tiu foiro okazas ĉiuvendrede.

Signifo de la nomo Selby

La kombino de skandinavia sufikso (-by signifanta bieneto) kun malnovangla elemento tendencas konfirmi, ke homoj unue enloĝiĝism tie sub dana influo. Modernaj kleruloj pri loknomoj opinias, ke Selby signifas "loĝloko en salika arbetaro". Tamen la monaĥoj ĉe Selby konsideris (ne malkredeble), ke la nomo de sia abatejo estiĝis pro la multaj fokoj (angle: sea-calves aŭ seals) ĉe tiu riverkurbo.

Eksteraj ligiloj 
 http://www.selby.gov.uk 
 http://www.dti.gov.uk/energy/coal/selby_mine_review/selbyreview.pdf  
 http://www.selbytoday.co.uk 
 http://www.selbyabbey.org.uk 

Urboj de North Yorkshire
UK 1996

La 81-a Universala Kongreso (UK) de Esperanto okazis ekde la 20-a ĝis la 27-a de julio 1996 en Prago, la ĉefurbo de Ĉeĥio, kie oni origine antaŭvidis ĝin organizi jam en 1992 (finfine la 77-a UK okazis en Vieno, dum en Prago okazis oficiala antaŭkongreso). Aliĝis 2972 personoj el 66 landoj.

La kongreso okazis en la Kongresa centro (ĝis 1995 nomata Palaco de kulturo) apud la historia kvartalo Vyšehrad. Laŭ mendo de UEA kaj ĈEA realigis ĝin tie la vojaĝoficejo Čedok.

Dum la kongreso estis akceptita Manifesto de Prago, okazis Nitobe-simpozio de internaciaj organizoj kaj Internacia Kongresa Universitato kun temoj pri aborigenoj, sorĉistinoj, Franz Kafka, Jaroslav Heyrovský, Jan Novák kaj specialaj signoj (supersignoj, trasignoj, subsignoj). La kongresa kuriero nomata Pragaj Sonoriloj atingis 12 numerojn.

Teatro 
Omaĝe al centjariĝo de la Esperanto-teatro efektiviĝis riĉa arta programo.
 Bulgara Esperanto-Teatro
 La unua brandfaristo de Lev Tolstoj,  fragmento el la teatraĵo kiu antaŭ cent jaroj en 1896 estis la unua esperantlingva teatra prezentado
 Lanĉo de Emilija Lapenna
 Triptiko de Giorgio Silfer
 Lordino Makbeto de Georgina Almanza
 Zagreba Studenta Esperanto-Klubo
 Stilekzercoj de Raymond Queneau, Eva Seemannová kun Eliza Premislidino
 Magiaĵoj de Trixini
 Fraŭlino Emily Barlaston.

Koncertoj 
En la muzikema Ĉeĥio ne povis manki recitaloj kaj kanto-prezentoj diversstilaj:
 Aldo Florentin kaj ĉeĥaj artistoj-esperantistoj, muziko klasika
 Jadwiga Dziegielewska, kanzono
 Flávio Fonseca kaj lia muzikgrupo, ĵazo
 Akordo, koruso
 La internacia arta vespero rivelis aŭ konfirmis talentojn de esperantistaj amatoroj, ofte profesi-nivelaj.

Kongresa rezolucio 
Kongrue kun konkludo de la Nitobe-simpozio okazinta kadre de la Universala Kongreso, ankaŭ la kongreso mem per sia jena rezolucio faris alvokon al nova monda lingva ordo:

Al nova monda lingva ordo

La 81a Universala Kongreso de Esperanto,okazinta de 20 ĝis 27 julio, 1996 en Prago, Ĉeĥa Respubliko, kie kunvenis 2971 kongresanoj el 66 landoj,

aŭdinte la debatojn kaj rekomendojn de ekspertoj el Unuiĝintaj Nacioj, Unesko, Eŭropa Parlamento, kaj aliaj internaciaj organizaĵoj, kadre de la Nitobe-Simpozio de Internaciaj Organizaĵoj pri ”Lingvo por internaciaj paco kaj demokratio”,

konstatinte la gravecon de la principoj esprimitaj en la Manifesto de Prago,

konfirmas la urĝan bezonon de vasta tutmonda diskuto pri la lingvaj homrajtoj, la lingva egaleco, kaj la neceso de efika kaj altkvalita komunikado trans lingvajn barojn,

emfazas, ke la Esperanto-komunumo jam atingis rimarkindajn sukcesojn sur tiuj terenoj, kiuj meritas seriozan esploradon de kompetentaj lingvopolitikaj instancoj kaj fakuloj,

kaj invitas ĉiujn internaciajn organizaĵojn kaj lingvopolitikajn instancojn al kunlaboro kun la internacia Esperanto-movado por la konstruado de pli justa kaj demokratia lingva ordo.

Referencoj

Vidu ankaŭ 
 Manifesto de Prago

Eksteraj ligiloj 
 Kongresa kuriero 

 
96
Esperanto-movado en Prago
1996 en Ĉeĥio
Esperanto-renkontiĝoj en Ĉeĥio
Stefan Nicolau Michalski

Stefan Nicolau MICHALSKI (prononcu: miĥalski, en Brazilo, miŝalski) (1885-1957) estis poldevena el Krakovo, Pollando brazilano, kiu en 1890 j. akompanis sian familion por elmigrado al Brazilo, al la sudo de la lando – la urbo Porto Alegro. Ĵurnalisto, anarkiisto kaj esperantisto, li fondis la unuan Esperanto-societon en Porto Alegre en 1906 - pionire unu el la tri unuaj en la lando - kune kun aliaj homoj ligitaj al la anarkiisma movado tiuepoka.

Brazilaj esperantistoj
Nitobe Inazo

NITOBE Inazo, japane 新渡戸 稲造 [Nitobe Inazoo (aŭ Nitobe Inazō)] (naskiĝis la 1-an de septembro 1862 en Morioka (盛岡市) (gubernio Iŭate)(岩手県) - mortis la 15-an de oktobro 1933), estis japana diplomato kaj verkisto. Li studis agronomian politikon kaj ekonomion en Anglio kaj Germanio. Li estis profesoro en Universitatoj de Kioto kaj Tokio, doktoro de agrikulturo, edukisto, politikisto, diplomato, vic-ĝenerala sekretario de Ligo de Nacioj.

En 1883 li vojaĝis al Usono por studi. En 1920 li iĝis la Vic-Ĝenerala Sekretario de la Ligo de Nacioj.

Esperanto en la Ligo de Nacioj 
Li mem partoprenis la 13-an UK 1921 en Prago kiel oficiala delegito de la Ligo de Nacioj kaj verkis pri siaj spertoj tre favoran raporton, en kiu li nomis la internacian lingvon "motoro de internacia demokratio". Lia raporto al la Ĝenerala Asembleo de la Ligo estis la unua objektiva raporto pri Esperanto de altranga oficiala reprezentanto de interregistara organizo.  Kvankam la propono por la Ligo akcepti Esperanton kiel ilian laborlingvon estis akceptita de dek delegitoj, la franca delegito uzis sian vetoan rajton por bloki la aferon.  En la postaj diskutoj en la Ligo de Nacioj li ĉiam estis fervora simpatianto de Esperanto.

Verkaro 

Nitobe estis fekunda verkisto. Li publikigis multajn fakstudojn kaj ankaŭ librojn por ĝeneralaj legantoj. Li ankaŭ kontribuis centojn da artikoloj al popularaj revuoj kaj ĵurnaloj.

Nitobe tamen estas eble plej fama en la okcidento pro sia verko Bushido: The Soul of Japan (Buŝido: La animo de Japanio) (1900), fama verko pri Buŝido, la esenco de la japana kulturo. En tiu verko li intencis prezenti al Okcidentanoj la japanan kulturon. Tiu estis inter la unuaj ĉefaj verkoj pri samurajaj etiko kaj japana kulturo verkitaj originale en la angla por okcidentaj legantoj (La libro poste estis tradukita al la japana kaj multaj aliaj lingvoj).  Laŭ tiu libro Buŝido estas neskribita fiksita kodekso de virtoj kaj militarto. Eble la plej proksima okcidenta termino estas kavalireco. Tiu termino, en Japanio unuafoje aperis dum la 17-a jarcento, kiu aparte dankas sian popularecon kaj konatecon ekster Japanio al tiu ĉi verko.

Vidu ankaŭ 
 Nitobe-simpozio dum la 81-a UK 1996 en Prago.
 Buŝido

Eksteraj ligiloj 

 http://www.nitobe.com (japane, angle)
 Esperanto as an International Auxiliary Language, la fama raporto pri Esperanto (angle)

Japanaj esperantistoj
Japanaj diplomatoj
Japanaj leksikografoj
Japanaj instruistoj
Japanaj politikistoj
Japanaj metodistoj
Japanaj kvakeroj
Japanaj verkistoj
Japanaj agronomoj
Japanaj kristanaj pacistoj
Metodistaj pacistoj
Kristanaj verkistoj
Konvertitoj al kvakerismo
Anglalingvaj verkistoj
George Galloway

George GALLOWAY [gáloŭŭej] (naskiĝis la 16-an de aŭgusto, 1954) estas skota politikisto kaj parlamentano. Li estis elektita kiel ano de la Laborista Partio, por reprezenti elektodistrikton en Glasgovo, sed li estis forĵetita el tiu partio la 23-an de oktobro, 2003. Poste li kreiis novan politikan partion "Respect" (Respekto)

Galloway naskiĝis en Dundee kaj laboris en fabriko post la lernejaj jaroj. Poste li fariĝis organizanto por la Laborista Partio kaj ĝenerala sekretario de la bonvola organizaĵo War on Want ("Milito kontraŭ mizero"). Li fariĝis parlamentano en 1987 kiam li venkis la estron de la Brita Socialdemokratia partio, Roy Jenkins.

Galloway estas fidela maldekstrulo kaj restas kontraŭlo de privatigo kaj nukleaj armiloj kiam multaj en la Laborista Partio komencas akcepti ilin.
Li ankaŭ estas forta subtenanto de la arabaj popoloj kaj kontraŭulo de okcidenta imperialismo. Li subtenas la palestinanojn kaj forte kritikas Israelon.

Li kontraŭstaris la militon en Irako de 1990 ĝis 1991 kaj forte kritikis la efikojn de la ekonomiaj sankcioj kontraŭ tiu lando. Li vizitis Irakon multfoje kaj poste oni moknomis lin la parlamentano por centra Bagdado. Dum la milito en 2003 Galloway priskribis Tony Blair kaj George W. Bush kiel lupoj. Poste aliaj parlamentanoj demandis ke oni forĵetu lin el la parlamenta grupo de laborpartiaj parlamentanoj, kiu eventuale okazis.

En 1988 Galloway kreis fonduson Mariam por helpi junan irakinon kiu suferas pro leŭkemio. Poste ĝi fariĝis ĝenerala fonduso por helpi irakanojn kaj samtempe subteni kampanjon kontraŭ ekonomiaj sankcioj.
Pro la politika sinteno de Galloway la fonduso estis la objekto de forta ekzamendo kaj ankaŭ akuzoj pri luksaj elspezoj dum la vojaĝoj de Galloway al Irako. Oni multe kritikas lin en la ĉiutagaj gazetaĉoj pro siaj ŝajnaj ligoj al la reĝimo en Irako.

Post la disfalo de Bagdado, ĵurnalisto de la konservativa brita tagĵurnalo Daily Telegraph, ŝajne eltrovis dokumentojn en registaraj oficejoj.
Je la 22-a de aprilo 2003 la ĵurnalo eldonis la dokumentojn kaj pretendas, ke Galloway ricevis £375 000 de la registaro. Galloway refutis tion kaj anoncis ke li intencas procesi kontraŭ la ĵurnalo pro kalumnio. En 2005 li sukcesis kontraŭ la "Daily Telegraph".

Similaj kalumnioj aperis en la grava usona ĵurnalo Christian Science Monitor. En julio de 2003 la Christian Science Monitor pardonpetis publike al Galloway kaj konfesis ke la eldonitaj dokumentoj estis falsaj.

Galloway opinias ke oni volas ataki lin ĉar li estas forta oponanto de la usona invado de Irako.

Li parlamentaniĝis en 2005, en Orient-Londona balota distrikto por "Respect".

Eksteraj ligiloj 

 http://en.wikiquote.org/wiki/George_Galloway 
 http://www.timesonline.co.uk/article/0,,3-1616578,00.html 
 http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/11_05_05_psi_report.pdf 
 http://news.scotsman.com/topics.cfm?tid=818&id=476962004
Svatý Jan pod Skalou

Svatý Jan pod Skalou (Sankta Johano sub Roko) estas municipo en Ĉeĥio proksime de Prago kaj Beroun, kiu kune kun Karlštejn kaj Tetín kreas triopon de la plej interesaj turismaj lokoj en la regiono. En la preĝejo de Sankta Johano troviĝas groto sub roko, en kiu laŭ legendo ermite vivis Sankta Ivano, filo de princo Gostimislo, en la 9-a jarcento. La sanktulo estas neoficiala, sed tiel ĉiam akceptata kaj respektata de la loka popolo.

Alte sur la roko staras ligna kruco kaj balustrado. Turistoj povas fari agrablan promenon tra arbaro sur kruta deklivo kaj de post la balustrado rigardi la pentrindan pejzaĝon.

Vivas ĉi tie  ().

Loĝantaro

Partoj de municipo 
Municipo Svatý Jan pod Skalou konsistas el tri partoj, kiuj situas en la katastra teritorio Svatý Jan pod Skalou:
 Sedlec
 Svatý Jan pod Skalou
 Záhrabská

Pluaj fotoj

360° panoramo 

 
Municipoj en distrikto Beroun
Vilaĝoj en distrikto Beroun
Havantoj de retpaĝaro en Esperanto
Setlejoj en Hořovica montetaro
Setlejoj en PPR Bohemia karsto
Tariq Aziz

Tariq AZIZ (kelkfoje Tareq Aziz) (naskiĝis la , mortis ) estis ministro pri eksteraj aferoj (1979 – 1991) kaj vic-ĉefministro (1979- 2003) de Irako. Dum jardekoj li estis intima konsilanto al Saddam Hussein.

Aziz naskiĝis en 1936 en la urbo Mosul en norda Irako. Li studis la anglan lingvon ĉe la Kolegio de Belaj Artoj en Bagdado kaj poste laboris kiel ĵurnalisto antaŭ ol li aliĝis al la politika partio Ba’ath.

Li estis la sola kristano (katolika) en la estraro de Irako. Li antaŭe nomiĝis Michael Yuhanna sed ŝanĝis sian nomon al Tariq Aziz – tio signifas "gloran estontecon".

La  oni raportis ke Aziz estis mortpafita dum vojaĝo al la kurda regiono de Irako.
Aziz pruvis tre rapide ke la novaĵo estis malveraĵo ĉar li mem aperis ĉe konferenco de ĵurnalistoj por montri ke li ankoraŭ vivis.

Post la konkero de Bagdado li estis numero 42 el 55 en la listo de la plej serĉataj irakanoj.
Aziz kapitulacis al la usona armeo la .
Antaŭ la milito Aziz asertis, ke li preferus morti ol esti kaptita.

En marto 2007 li estis intervjuita de Al-Ĝazira 
, en kiu li denove kulpigas Iranon pro la Kemia atako kontraŭ Ĥalabĝo, tamen sen doni ne jam refutitajn argumentojn. Laŭ informoj de irakaj instancoj, Tareq Aziz estos akuzita pro sia rolo dum la sanga subpremo de la ŝijaista ribelo en 1991. 

En tria juĝproceso kontraŭ li, speciala tribunalo juĝis lin la 26-an de oktobro 2010 je murdo (pendigo).

Fontoj 

Irakaj politikistoj
Tikrit

Tikrit estas urbo en Irako. Ĝi situas je 140 kilometroj nordokcidente de Bagdado apud la rivero Tigriso. Ĝi estas la ĉefurbo de la provinco Salah ad Din.

Loĝantaro 29 000 (2002).

La urbo estas konata pro la fakto ke ĝi estis la naskiĝloko de Saddam Hussein.
Multaj politikaj gravuloj en la registaro de Saddam Hussein devenis el la urbo.

La urbo ankaŭ estas konata kiel la naskiĝloko de Saladin, kiu defendis Egiption kontraŭ la kruckavaliroj kaj rekaptis Jerusalemon en 1187.

En la fruaj tagoj de la invado de Irako en la jaro 2003 per usonaj kaj britaj soldatoj, multaj spertuloj opiniis ke en kriza situacio Saddam Hussein revenus al Tikrit. Sed post intensa bombado per aviadiloj mankis serioza rezistado kiam usonaj soldatoj eniris la urbon je la 13-a de aprilo. Laŭ usona generalo tio indikis la finon de seriozaj militaj agadoj en Irako.

Urboj de Irako
Gunnar Gällmo

Gunnar GÄLLMO (naskiĝis la 21-an de aprilo 1946) estas Esperanto-beletristo originala kaj literatura tradukisto.

Tradukinto de: 
 La lifto kiu malsupreniris en inferon de Pär Lagerkvist,
 Dhammapada (La Dharmo-pado),
 Nemesis (Nemeza) de Alfred Nobel
 La gotlanda sagao
 Malvarma bufedo de Jenny Wrangborg

Kompilinto de: 
 Aniaro de Harry Martinson, tradukita de William Auld kaj Bertil Nilsson, prezentita de Jerzy Fornal

Verkinto de: 
 Einstein: konfeso el Ŝeolo, kaj
 Wolfgangerl, du monodramoj prezentitaj de Jerzy Fornal
 Mokrokalvo la gigantegegego
 Kelkaj faktoj pri la budhismo
 La regrifuzanto kaj aliaj budhismaj fabeloj

Li partoprenas en Vikipedio kiel Gunnar Gällmo.

Eksteraj ligiloj 

 Modernantikvaj fabeloj (recenzo pri La regrifuzanto kaj aliaj budhismaj fabeloj de Gunnar Gällmo) el Monato
 Gunnar's Store - Lulu Author Spotlight Esperantlingvaj, anglalingvaj kaj svedlingvaj libroj de Gunnar Gällmo en versioj paperaj (pagaj) kaj kiel ciferecaj libroj (senpagaj).

Esperanto-verkistoj
Svedlingvaj verkistoj
Edinburgo

Edinburgo ( [Edinb(a)ra],  [tun Eĉan]; ambaŭ signifas "monto de Edin") estas la ĉefurbo de Skotlando. Ĝi situas ĉe la suda flanko de la rivero Forth.
Meze de 2012 la urbo havis  loĝantojn.

Edinburgo estas la historia, kultura kaj politika centro de Skotlando. Ĝi ankaŭ estas la financocentro, turisma centro kaj hejmo de la skota parlamento.

La nova kaj malnova partoj de la urbo estas loko de Monda kulturheredaĵo.

Kastelo Edinburgo enhavas la Kapelon de Sankta Margareta () el la 12-a jarcento.

La Palaco Holyrood (15-a–16-a jarcento) estas la oficiala skota loĝejo de la monarko.

Edukado 
Troviĝas tri universitatoj – Universitato de Edinburgo (ekde 1583), Universitato Heriot-Watt kaj la Universitato Napier. La Edinburga Akademio, en angla Edinburgh Academy, estas privata lernejo.

Kvartaloj 
Edinburgo entenas plurajn, malsamajn kvartalojn. Interalie estas Portobello aŭ Granton.

Aliaj vizitindaĵoj 
 La strato  [rojal majl] ("Reĝa mejlo")
 Reĝa Skota Akademio
 Reĝa Societo de Edinburgo
 Nacia Galerio de Skotlando
 Skota Nacia Portretgalerio
 Reĝa Skota Muzeo
 Muzeo de Skotlando (konstruita en 1998)
 , somera festivalo pri teatro, danco kaj scenejaj artoj.

Famuloj 
 William Edmondstoune Aytoun, verkisto
 hungardevena matematikisto Artúr Erdélyi (mortis surloke)
 hungardevena fizikisto Péter István Faragó (mortis surloke)

Esperanto en Edinburgo 
La 11-a Universala Kongreso estis okazonta en Edinburgo sed pro la milito estis movita al San Francisco.

La 18-a Universala Kongreso okazis en Edinburgo inter la 1-a kaj la 7-a de aŭgusto de 1926, kaj tie okazis ankaŭ la 27-a Internacia Junulara Kongreso de TEJO en somero 1971.

Esperantistoj de Edinburgo 
 Janet Caw
 James Connolly
 Frank Maitland
 William Morrison
 William Main Page
 Ed Robertson
 David Ritchie Tullo
 John Mabon Warden

Referencoj
Dorchester

Dorchester (antikve Durnovaria) estas la ĉefurbo de la angla provinco Dorset.
Ĝi situas 12 km norde de Weymouth ĉe la rivero Frome.

Loĝantaro –  (j 2000).

Ĝi estas la modelo por la urbo Casterbridge en la romanoj de Thomas Hardy.

La urbo estas konata pro la “sanga” juĝejo de juĝisto Jeffreys (1648 – 1689) kiu tre severe punis kulpulojn.

La antikva fortikaĵo Kastelo Maiden estas je 3 km for de la urbo.

Du muzeoj – unu pri la provinco kaj la alia pri la brita armeo.

Notu: estas ankaŭ urbeto nome Dorchester en la provinco Oxfordshire, kun antikva abatejo.

Urboj de Dorset
Salisbury

Salisbury [/ˈsɔːzbəri/ SAWZ-bər-ee] estas urbo en la sudangla provinco Wiltshire, situas ĉe la kuniĝo de kvin riveroj Avon, Nadder, Bourne, Ebble kaj Wylye. La urba enhavas katedralo, konstruita en la 13-a jarcento kaj havas la plej altan spajron en Anglio. En la proksimeco de Salisbury (13 km for) troviĝas la neolitika monumento Stonehenge. Laŭ la vojo, oni povas vidi la ruinojn de mezepoka urbo Old Sarum.

Historio

Old Sarum

Salisbury situis origine ĉe Old Sarum, norde de kie ĝi estas nun. Old Sarum estis konstruita en la neolitiko. Antaŭ ol la normanoj ekprenis ĝin, kaj la Romianoj kaj la saksoj loĝis en tie. Episkopo Richard Poore helpis movi la urbon al la nova loko, kaj li helpis plani la novan aranĝon de la urbo (ĉar en la malnova urbo ne estis sufiĉa spaco).

Edukado
Salisbury enhavas multajn lernejojn, inkluzive la nur du liceoj en la provinco (Bishop Wordsworth's School kaj South Wilts Grammar School for Girls).

Galerio

Eksteraj ligiloj 
 http://www.britainexpress.com/Where_to_go_in_Britain/Destination_Library/salisbury.htm 
 http://www.history.ac.uk/cmh/gaz/wilts.html 
 http://www.salisburyartscentre.co.uk

Vidu ankaŭ
Stonehenge
Old Sarum

Urboj de Wiltshire
1137

En la jaro 1137 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ludoviko la 7-a (Francio) surtroniĝis.
 Olonec kaj Velsk fonditaj.
 Vieno: unua skriba mencio de la Preĝejo de Sankta Petro

Unuaj dokumentaj mencioj 
 Chamues-ch kiel Campolouasto (hodiaŭ frakcio de la komunumo La Punt Chamues-ch en Kantono Grizono en Svislando).
 Ecuvillens kiel Escuvilens (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Hauterive en Kantono Friburgo en Svislando).
 Kadarkút (hodiaŭ urbo en Hungario).
 Madulain Madulene (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Pontresina kiel ad Pontem Sarisinam (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
 Sankt Peter kiel sancto Petro (hodiaŭ frakcio de la komunumo Sankt Peter-Pagig en Kantono Grizono en Svislando).
 S-chanf kiel Scaneves (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

Naskiĝoj 
 Saladino, fondinto de la Ayyubida dinastion (proksima dato) (m. 1193)
 Ferdinando la 2-a, reĝo de Leono (m. 1188)

Mortoj 
 1-a de aŭgusto: Ludoviko la 6-a, reĝo de Francio (n. 1081)
 Lotaro la 3-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio
1193

En la jaro 1193 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
Sankta Alberto la Granda

Mortoj 
 4-a de marto: Saladino, fondinto de la Ayyubida-dinastio (n. 1137)