alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Topaz

Topaz estas usona filmo reĝisorita de Alfred Hitchcock en 1969. La gvidlibro estis de Samuel Taylor.

Historio 

KGB-oficiro Boris Kusenov (Per-Axel Arosenius), dizertas al Usono kun la edzino kaj la filino. La dizertulo havas informon pri traktato inter Sovetunio kaj Kubo; kaj pri la ekzisto de "talpo" ene de la franca spionaro (reto Topaz). La agento Nordstrom (John Forsythe) de la CIA petas helpon de sia amiko, la franca agento André Devereaux (Frederick Stafford) kiu akompanas sian filinon Michèle (Claude Jade) en ŝia mielmonato kun François Picard (Michel Subor).

Post ricevi pruvojn de la kuba oficiro Rico Parra (John Vernon), Devereaux flugas al Kubo kie li renkontiĝas kun sia amantino Juanita de Cordoba (Karin Dor), kontraŭkastrisma spionino rilata al Parra. Parra malkovras tion kaj mortigas ŝin. Ĉio ĉi okazas dum la Karibia krizo kaj la ĉefa spiona celo estas la sovetiaj nukleaj misiloj en Kubo.

Devereaux revenas al Parizo, dum lia edzino Nicole (Dany Robin) perfidas kaj kokras lin kun la estro de "Topaz", Jacques Granville (Michel Piccoli). François daŭrigas enketadon kaj intervjuas la oficiron de la NATO Henri Jarre (Philippe Noiret), kiu baldaŭ pereas. Malmulte poste François montras al Michele kaj ties gepatroj desegnon de Jarre. Nicole konfesas, ke ŝi konas lin kaj ke Grantville estas la estro de Topaz.

Rolularo 
 Frederick Stafford
 Dany Robin
 Claude Jade
 Michel Piccoli
 Philippe Noiret
 Michel Subor
 Karin Dor

Komentarioj 
La historio enradikiĝas en la epoko kaj kunteksto de la Malvarma Milito kaj kompreneble en filmo produktita inter britoj, usonanoj kaj francoj, la bonuloj estas la kontraŭsovetaj kaj la malboneguloj estas la sovetoj kaj ties amikoj (perfiduloj).

La filmo estas bazita sur la romano de Leon Uris.

Kiel en aliaj liaj filmoj, Hitchcock aperas kiel preterpasanto, en tiu ĉi filmo en la flughaveno kun virino kiu transportas lin en rulseĝo. Hitchcock vidas konatulon kaj staras por saluti lin.

Eksteraj ligiloj 

  (recenzo pri la filmo)
 
 
 
 
 

Filmoj adaptitaj de libroj
Usonaj filmoj
Filmoj aperintaj en 1969
Trileraj filmoj
Kubo en filmoj
Malvarma milito en filmoj
Detektivaj filmoj
Kariba krizo
Usonaj spionadaj filmoj‎
Filmoj de Universal Pictures
Filmoj de Alfred Hitchcock
Anglalingvaj filmoj
Claude Jade

Claude JADE [Klod Ĵad] (naskiĝis la 8-an de oktobro 1948 en Diĵono, mortis la 1-an de decembro 2006 en Parizo) estis franca aktorino.

Reĝisoro François Truffaut malkovris ŝin por la kino. Internacian famon ŝi gajnis ĉefe pro la filmciklo Doinel (Baisers volés, Domicile conjugal, L'amour en fuite). Grandan popularecon Claude Jade akiris per rolo Véronique d'Hergemont en la televidserio L'île aux trente cercueils ("La insulo kun tridek ĉerkoj"). En 1998 Honora Legio, en 2001 ŝi gajnis "New Wave Award" pro sia rolo en la historio de filmo.

Filmaro 
 Ŝtelitaj kisoj (1968)
 Topaz (1969)
 Mon oncle Benjamin (1969)
 Domicile conjugal (1970)
 Prêtres interdits (1973)
 Le malin plaisir (1975)
 Kita no misaki (1975)
 Una spirale di nebbia (1977)
 L'amour en fuite (1979)
 Teheran 43 (1981)
 Lenin in Paris (1981)
 Bonsoir (1993)
 Le Radeau de la Méduse (1998)
 Vénus beauté (institut) (filmo) (1998)
 A San Remo (2003)

Eksteraj ligiloj 

  (recenzo pri la filmo, kie ŝi ludis)

Francaj aktoroj
Virinoj
Damascius

Damascius ([damaskius] naskiĝis ĉ. 480) estis unu el la plej lastaj helenaj filozofoj, estro de la nov-platona skolo en Ateno en 529, kiam edikto de imperiestro Justiniano malpermesis ĉian nekristanisman instruadon.

Lia majstra kaj malfacila verko estis ἀπορίαι καὶ λύσεις περὶ τῶν πρώτων ἀρχῶν ("Malfacilaĵoj kaj solvoj de praaj principoj"). Kiel novplatonisma lasta filozofo oni povas ankaŭ diri, ke li alvenis ĝis la limoj de la penseblo kaj de la direblo, kaj kunpuŝiĝis al la fundamentaj malfacilecoj de platonismo. Ekzemple (por simplige diri, ĉar lia penso estas tre "teknika" kaj malfacila), se nia plej alta pensaĵo estas la Tutaĵo, tiu ĉi nepre ekskludas nenion, kaj tial enteniĝas plue kaj plue iun ajn elementon; sed tio rezultigas nesupereblajn problemojn, ĉar ni ne povas entenigi la Praprincipon en la Tutaĵo mem, ĉar ĝi ne tiam povus rezultigi ĝin.

Tiaj problemoj, ne estas nur cerbumadoj interesaj al la historiistoj de Platonismo. Ĉar la senesperiga strebo de Damascius alfrontigi la penson kaj la parolon al eksteraĵo nepre nedirebla, al radikala silento, ecas io kaj eterna, kaj tre moderna.

Helenaj filozofoj
Naskiĝintoj en 480
Mortintoj en 544
Konstantinos Kavafis

Konstantinos Kavafis, ankaŭ konata kiel Konstantinos Petrou Kavafis (naskiĝis 29-a de aprilo 1863, mortis 29-a de aprilo 1933) estis greklingva poeto de Egiptio.

Kavafis naskiĝis en Aleksandrio, Egiptio, kie komence de la dudeka jarcento loĝadis ankoraŭ multege da grekoj. Lia patro estis riĉa komercisto pri importo kaj eksporto. Kiam la patro mortis en 1870, Kavafis kaj sia familio devis transloĝiĝi al Liverpool, Anglio. Li retranslokiĝis al Egiptio en 1882. Pro perfortoj tie en 1885 la familio devis denove translokiĝi, ĉi-foje al Istanbulo. En 1885 Kavafis revenis al Aleksandrio, kie li loĝis dum la restantaj jaroj de sia vivo. Tie li unue laboris kiel ĵurnalisto, poste kiel ŝtatoficisto de la egipta registaro. Li samtempe kreis poezian verkaron de tre propraj stilo kaj temoj.

El liaj verkoj
REĜO DEMETRIO

Post kiam la Makedonanoj forlasis lin, evidentigante, ke ili preferis Pirrhuson, reĝo Demetrio ( li estis altanima! ) tute ne kondutis, kiel oni tiam diris, kiel reĝo. Li iris demeti siajn orajn vestaĵojn, li ĵetis for siajn ŝuojn elpurpurkoloritajn ; li surmetis tre simplan vestaron, kaj fuĝis. Tiel farinte kiel aktoro, kiu fininte la presentadon ŝanĝas la kostumon, kaj foriras.

 Eksteraj ligiloj 
Poemoj de Kavafis (angle'')

rete legeblaj en Esperanto 
Tradukoj de Renato Korseti
Depost la naŭa vespere
La trojanoj
Reĝo Demetrio
Ambasadoroj el Aleksandrio
La urbo

kaj far Gerrit Berveling:
Duonhoro 
La prokrasto de Nerono 
Venos la barbaroj

GLAT-verkistoj
Egiptaj poetoj
Greklingvaj verkistoj
Greklingva literaturo

Literaturo > Greklingva literaturo < Greka lingvo

Klasika literaturo

Greklingvaj verkistoj

A 
 Aristofano
 Aristotelo
 Artemidoro

E 
 Odysseas Elytis
 Esĥilo
 Eŭripido
 Eŭzebio

H 
 Herodoto
 Heziodo
 Homero

I 
 Ireneo

J 
 Johano Ĥrizostomo

K 
 Konstantino Kavafis
 Nikos Kazantzakis
 Klemento Aleksandria
 Klemento de Romo
 Dimitris P. Kraniotis
 Ksenofono

L 
 Longos

O 
 Origeno

P 
 Paŭlo (Sankta Paŭlo)
 Pindaro
 Platono
 Plutarĥo

S 
 Sapfoa
 Giorgos Seferis
 Sofoklo

Literaturo de Grekio
402

En la jaro 402 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
403

En la jaro 403 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
404

En la jaro 404 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
415

En la jaro 415 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Sigeriko, kaj tuj post Valio iĝis reĝoj de visigotoj en Iberio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 12-an de marto: Hipatia, greka filozofino kaj matematikistino (naskiĝis ĉirkaŭ 370)
 Ataulfo, germana reĝo de la visigotoj inter 410 kaj 415. (n. 372)
425

En la jaro 425 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 La Vandaloj invadis Minorkon.
 La Romioj eliris Britanion.
 Valentiniano la 3-a iĝis okcident-romia imperiestro

Naskiĝoj 
 Zeno la 1-a orient-romia imperiestro

Mortoj 
 okcident-romia imperiestro Petronio Maksimo
426

En la jaro 426 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Fino de reĝperiodo de Yax ((Maja))
 Teodozio la dua malpermesis Olimpiajn Ludojn kaj destruis la templo de Zeuso en Olimpio

Naskiĝoj

Mortoj 
 Maja Reĝo Yax
427

En la jaro 427 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Pjongjango iĝis ĉefurbo de la reĝlando Kogurjo.

Naskiĝoj

Mortoj
435

En la jaro 435 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
445

En la jaro 445 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
455

En la jaro 455 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Vandaloj disrabis Romon
 Avito iĝis okcident-romia imperiestro

Naskiĝoj

Mortoj 
 Valentiniano la 3-a okcident-romia imperiestro
465

En la jaro 465 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Leo iĝis okcident-romia imperiestro

Naskiĝoj

Mortoj 
 okcident-romia imperiestro Libio Severo
405

En la jaro 405 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Templo de Artemisa detruita.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Richu Imperiestro de Japanio
406

En la jaro 406 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Hanzei iĝis Imperiestro de Japanio

Naskiĝoj

Mortoj
407

En la jaro 407 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ribelo en Britanio

Naskiĝoj

Mortoj 
 Johano Krizostomo, sanktulo, episkopo, kaj diskursisto
408

En la jaro 408 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Teodozo la 2-a orient-romia imperiestro

Naskiĝoj

Mortoj 
 Arkadio (imperiestro)
 22-a de aŭgusto: Stiliko, romia generalo (n. ĉirkaŭ 359)
David Ben-Gurion

David BEN-GURION,  (naskiĝis 1886, mortis 1973) estis israela politikisto kaj la unua Ĉefministro de Israelo.

Ben-Gurion naskiĝis en Pollando kiel David Grün. Li establiĝis en Palestinon en 1906. Dum la Unua mondmilito li starigis la Judan Legion. Li fondis kaj estris la israelan laborpartion (Mapai), kaj en majo 1942 en Novjorko estris la Biltmore-konferencon.

Ben-Gurion estis la unua ĉefministro de Israelo (1948-1953). En 1955 li fariĝis ministro pri defendo en la registaro de Moŝe Ŝaret kaj poste en la sama jaro duafoje ĉefministro. Li demisiis en 1963 sed tuj reiĝis ĉefo de la registaro.

Listo de verkoj 
 Rebirth And Destiny Of Israel (Renasko kaj destino de Israelo)
 The Jews In Their Land (La judoj en sia sando)
 My Talks With The Arabs (Miaj diskutoj kun la araboj)

Israelaj politikistoj
Ĉefministroj de Israelo
Israelaj ministroj pri defendo
Socialdemokratoj
315

En la jaro 315 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Unua antisemita leĝo en la romia Imperio: juda religia propagando estas malpermesita (de Konstantino) je puno de morto per ŝtuparumado.

Naskiĝoj

Mortoj
361

En la jaro 361 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Juliano la Apostato iĝis romia imperiestro kaj re-establas paganismo kiel oficiala religio de Romia imperio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 romia imperiestro Konstancio
Novplatonismo

Novplatonismo estas greka filozofia skolo el la malfrua antikva epoko (3-a ĝis 6-a jarcento). Ĝi instruas, ke la mondo estiĝis el praa unuaĵo (greke hén), kiu elfluigas - laŭ malaltiĝantaj ŝtupoj - ĉiujn formojn de ekzisto, ekde la monda animo ĝis la materio.

La novplatonismo havis gravan influon al la kristana kaj islama teologioj kaj la tuta okcidenta pensado.

La ĉefaj novplatonismaj filozofoj estis, laŭ kronologia vico:
 Ammonius Saccas
 Plotino
 Porfirio
 Jambliko
 Proklo
 Damascius

Aliaj novplatonistoj 
 David Anhaght

Vidu ankaŭ 
 Aviceno
 Emanatismo
 Platono
And did those feet in ancient time

And did those feet in ancient time ("Kaj ĉu tiuj piedoj en antikva tempo") estas poemo de la angla poeto William Blake kiu aperis en la prefaco de lia verko Milton (1804). Hodiaŭ ĝi estas plej konata kiel la himno Jerusalem, kies muzikon komponis Charles H. H. Parry en 1916.

Ĝi estas konsiderata unu la la plej popularaj patriotismaj kantoj de Anglio. Ĝi estis inspirita de la legendo ke Jesuo en sia junaĝo akompanis Jozefon de Arimateo al Glastonbury tra la apuda romia haveno. Laŭ biografiistoj de Blake, li kredis je tiu legendo. Tamen la himno estas temo de filozofia debato - ĝi bazas sur romantika legendo, do respondo al kvar demandoj en la teksto devas esti ne. Krome oni opinias ke Jerusalem ne povas esti opiniata kiel la dua himno, ĉar voko pri ĉefurbo de alia ŝtato en brita kanto povas erarigi alilandanojn.

En 1916 oni publicis la poemon en antologio por morale subteni nacion malgraŭ multaj viktimoj dum 1-a mondmilito. Por pluraj homoj ĝi difinis celojn al kiuj strebis Britio. 

La himno estas opiniata kiel tre naciisma, kristana sed ankaŭ socialisma samtempe. En 1945 Brita Laborista Partio uzis ĝin en sia balota kampanjo - Clement Attlee anoncis tiam, ke Angloj konstruos la duan Jerusalemon.

Teksto

Eksteraj ligiloj 
  (netrovebla)
Tri tradukoj paralele  (de Auld, Dinwoodie kaj Harlow)
Kun la muziko de Parry, la tradukoj  kaj 

Angla literaturo
Himnoj
475

En la jaro 475 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Julio Nepo fordonas al Eŭriko, reĝo de la Visigotoj, leĝan posedon de la de li konkeritaj landoj.
 Oresto, estro de la Romia armeo, kaj iama sekretario de la huna reĝo Atilo pelas la okcidentan romian imperiestron Julio Nepo ekster Italion kaj surtronigas sian filon Romulon Aŭgustulon.
 Basilisko iĝis orient-romia kontraŭ-imperiestro
 Bodhidharmo migras al Ĉinio.

Naskiĝoj

Mortoj
485

En la jaro 485 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kenso iĝis Imperiestro de Japanio

Naskiĝoj

Mortoj 
 Proko Diadoĉo
492

En la jaro 492 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Gelasio la 1-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Felikso la 3-a
493

En la jaro 493 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 La ostrogotan regnon de Italio establis Teodoro la Granda

Naskiĝoj

Mortoj
494

En la jaro 494 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Papo Gelasio la 1-a stablis rilatoj inter eklezio kaj romia imperio.

Naskiĝoj

Mortoj
496

En la jaro 496 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kloviso, estro de la Frankoj, konvertiĝis al la kristanismo
 Anastazio la 2-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Gelasio la 1-a
497

En la jaro 497 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
498

En la jaro 498 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Buretsu iĝis Imperiestro de Japanio;
 Simako iĝis papo;
 Lorenzo iĝis kontraŭpapo;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Ninken, imperiestro de Japanio
 Atanazio la 2-a, papo
499

En la jaro 499 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Finverkita la Talmudo de Babilonio.

Naskiĝoj

Mortoj
412

En la jaro 412 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ataulfo edziĝis al Galla Placidia fratino de imperiestro Honorio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Alariko la 1-a, reĝo de la Visigotoj (proksima dato) (naskiĝis ĉirkaŭ 370)
 Teofilo de Aleksandrio, patriarko de Aleksandrio (n. nekonata)
413

En la jaro 413 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Changsu Wang iĝis reĝo de Kogurjo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Kwanggaet'o Wang reĝo de Kogurjo
414

En la jaro 414 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
416

En la jaro 416 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
417

En la jaro 417 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Zosimo iĝis papo

Naskiĝoj 
 Briego, bretona monaĥo kaj sanktulo (m. 502)

Mortoj 
 12-a de marto: Papo Inocento la 1-a (n. nekonata)
418

En la jaro 418 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Bonifaco la 1-a iĝis papo;
 Eŭlalio iĝis kontraŭpapo;
 Teodoriko iĝis la reĝo de visigotoj en Iberio;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Zozimo
Sigurdo la 1-a (Norvegio)

Sigurdo la 1-a de Norvegio, Sigurd Magnusson, (ĉ. 1090 – 26-a de marto 1130) estis reĝo de Norvegio de 1103 ĝis sia morto. Li ankaŭ havis la nomon Sigurður Jorsalafari en la norena (pra-nordia) lingvo, t.e. "Sigurdo Jerusalemo-vojaĝanto". Li reĝis komence kune kun siaj (duon-)fratoj Eysteinn kaj Olaf, post ties mortoj sola.

Sigurður troviĝis en Palestino kiel krucmilitisto en 1110; tie li partoprenis en la sieĝo de Sidono fare de reĝo Baldueno la 1-a.

La epokon ekde lia reiro al Skandinavio ĝis lia morto en 1130 la sagaoj nomas "La bona tempo".

Vidu ankaŭ 
 Norvega krucmilito
 Indiafari

Naskiĝintoj en 1090
Mortintoj en 1130
Norvegaj reĝoj
422

En la jaro 422 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Celesteno la 1-a iĝis papo.

Naskiĝoj

Mortoj 
Papo Bonifaco la 1-a
423

En la jaro 423 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
Pretonio Maksimo iĝis okcident-romia imperiestro

Naskiĝoj

Mortoj 
 15-a de aŭgusto - Flavio Honorio, Romia Imperiestro de la Okcidento (n. 384)
424

En la jaro 424 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 

 La 22-an de oktobro: Valentiniano la 3-a, 5-jara filo de Galla Placidia, estis nomumita imperiestro de la Okcident-Romia Imperio en ekzilo en Konstantinopolo kontraŭ la uzurpinto Johano.
 Wen de Liu Song iĝis imperiestro de Ĉinio.

Naskiĝoj

Mortoj
432

En la jaro 432 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Siksto la 3-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Celesteno la 1-a
433

En la jaro 433 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
434

En la jaro 434 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
436

En la jaro 436 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
437

En la jaro 437 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
438

En la jaro 438 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Jazdegerd la 2-a iĝis reĝo de Persio.
 Rekvila iĝis reĝo de svedoj en Iberio.

Naskiĝoj

Mortoj
439

En la jaro 439 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
442

En la jaro 442 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
443

En la jaro 443 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Attila destruis Naissus.

Naskiĝoj

Mortoj
444

En la jaro 444 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
446

En la jaro 446 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
447

En la jaro 447 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
448

En la jaro 448 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Rekiaro reĝo de svedoj en Hispanio baptiĝis.

Naskiĝoj

Mortoj
449

En la jaro 449 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 2-a Koncilio de Efezo.

Naskiĝoj 
Kavadh la 1-a de Persio

Mortoj
Arlette Laguiller

Arlette LAGUILLER [Arlet' Lagije] (naskiĝis la 18-an de marto, 1940) franca trockiisma politikistino. Ŝi estas la parolisto de la partio Laborista Lukto ( "Lutte Ouvrière").

Arlette Laguiller naskiĝis en Parizo, kiel filino de laborista familio. Ŝi iĝis fama okaze de la por Prezidento de la Respubliko balotado de la jaro 1974. Ŝia juna kaj arda voĉo, ŝia fajra oratorado, kaj ŝia fervora kaj senkompromisa propagando akirigis al ŝi kuriozemon kaj simpation - eĉ ĉe tiuj, kiuj tute ne aprobis ŝiajn politikajn ideojn. Ĉar tamen, pro la radikaleco de ŝia programo nur 1% elcentoj de la balotantoj voĉdonis por ŝi. Depost oni retrovis kaj reaŭdis ŝin, okaze de ĉiuj sekvantaj porprezidentaj balotadoj en Francio (1981, 1988, 1995, 2002); Okaze de la du lastaj balotoj, ŝia voĉkvoto draste kreskis: dufoje ĝi duobliĝis kompare kun la antaŭa. Dum la lasta kampanjo la opiniesploroj eĉ iam "donis" al ŝi 10%, sed ŝi ricevis "nur" 6%, ĉar alia trockiista kandidato fariĝis ankaŭ populara (la du ja sumiĝis je 10%).

Eventoj kun datoj

Gravaj datoj 
 1960, PSU.
 1962, CGTano.
 1965, forigita el la CGT ĉar trockiista.
 1968, Kreado de Laborista Lukto (Lutte Ouvrière), ĉi-tiun ŝi membriĝis.

== Eksteraj ligiloj ==

 http://fr.wikisource.org/wiki/France,_pr%C3%A9sidentielle_1974 
 http://fr.wikisource.org/wiki/France,_pr%C3%A9sidentielle_1981 
 http://fr.wikisource.org/wiki/France,_pr%C3%A9sidentielle_1988 
 http://fr.wikisource.org/wiki/France,_pr%C3%A9sidentielle_1995 

Francaj komunistoj
Homoj de la franca Unuigita Socialisma Partio
Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Francio 1999-2004
Kandidatoj de franca prezidenta baloto
Naskiĝintoj en departemento Seine
Regionaj konsilianoj de Francilio
Francaj politikistoj
John Playford

John PLAYFORD estas angla eldonisto, kiu publikigis en 1651 manlibron priskribantan la tiam ege popularaj "country dancing", Anglaj kampardancoj , dancitaj fakte ĝis en la kortego de la angla reĝo. La populareco de tiu danco-stilo daŭris almenaŭ unu jarcenton plu, kaj aliaj eldonoj sinsekvis, entenante pli kaj pli da malsamaj novaj dancoj. Tiuj dancoj estante figur-dancoj, gravis, ke la dancontoj antaŭe lernu la sinsekvon de la paŝoj kaj figuroj de ĉiu individua konata danco antaŭ ol riski sin ekdanci ĝin. El ili devenis en la 19-a jarcento la "quadrilles", kaj en Usono la "square dance".

Tiuj dancoj iom post iom malfuroriĝis kaj malaperis. Sed komence de la dudeka jarcento Cecil Sharp kolektis kaj revivigis ilin. De tiam en Anglio kaj egale alilande asocioj aranĝas staĝojn por lerni, kaj balojn por danci ilin, kaj malampleksa sed fervora ŝatantaro plu flegas tiun genron da danco, kies ĉarmon ili aprezas.

Eksteraj ligiloj 

 The English Dancing Master La angladanca gvidilo (anglalingve)

Naskiĝintoj en 1623
Mortintoj en 1686
452

En la jaro 452 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Atilo la Huno invadis la Italion.
 Dato de la lasta skribaĵo en Egipta lingvo.

Naskiĝoj

Mortoj
453

En la jaro 453 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Anko iĝis Imperiestro de Japanio.
 Teodoriko la 2-a iĝis reĝo de visigotoj en Hispanio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Mortis Atilo, la reĝo de la hunoj. La morto okazis dum sia nuptonokto kun la burgunda princino Ildiko pro nazosangado.
 Ingyo Imperiestro de Japanio
454

En la jaro 454 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Vandaloj disrabis Romon;
 Hunoj venkintaj de Gepidoj estis diseritaj post Batalo de Nedao malaperis kiel popolo;

Naskiĝoj 
 Teodoriko, reĝo de Ostrogotoj

Mortoj 
 Aecio
 Dioskoro
456

En la jaro 456 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Orientromia imperiestro Marciano ĉesigas malpacon ĉe armenia landlimo.
 Capua estas detruita de vandaloj.
 Ricimero venkas vandalojn ĉe marbatalo proksime je Korsiko.
 Ricimero venkas imperiestron Avito kaj fakte iĝas estro de Okcidenta Romia Imperio;
 Marciano iĝis okcident-romia imperiestro;
 Yuryaku iĝis Imperiestro de Japanio;
 La svedoj en Hispanio disigis al du ĉefoj: Fratano kaj Agiulfo.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Eutiĥo, teologiisto
 Avito okcident-romia imperiestro
 Anko Imperiestro de Japanio
457

En la jaro 457 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Majoriano iĝis okcident-romia imperiestro.
 Leo la 1-a iĝis orient-romia imperiestro.
 Maldras iĝis reĝo de svedoj en Hispanio.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Marciano okcident-romia imperiestro kaj orient-romia imperiestro
458

En la jaro 458 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
459

En la jaro 459 post Kristo okazis, interalie:

tsĝaĵhayziaa9zhdcuewmedlnboe,d;spw,d;hlge;;;;sfvrfrfoqedflrlflsslqoeq

Naskiĝoj

Mortoj
462

En la jaro 462 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Vandaloj kaj Bizanca imperio faris packontrakton, kiu tamen ne longe daŭris.

Naskiĝoj

Mortoj
463

En la jaro 463 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 En Konstantinoplo, laŭdire, infano subiris al ĉielo kaj revenis antaŭ multaj personoj.

Naskiĝoj

Mortoj
464

En la jaro 464 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
466

En la jaro 466 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Eŭriko iĝis reĝo kaj kreis la unuajn skribitajn leĝojn de Visigotoj.

Naskiĝoj

Mortoj
467

En la jaro 467 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Leo detronigita, Antemio iĝis okcident-romia imperiestro;

Naskiĝoj

Mortoj
468

En la jaro 468 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Simplicio iĝis Papo
 Hunoj invadis Dacion sed estis forigitaj de bizanca imperio
 Vandaloj venkis bizancan mararmeon kaj invadis Sicilion.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Hilario
469

En la jaro 469 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
Jorge Luis Gutiérrez

Jorge Luis GUTIÉRREZ, estas meksika esperantisto kiu naskiĝis en la 24-a de julio 1953, en Meksikurbo.

Li lernis esperanton en 1968 kaj tuj poste aliĝis al Meksika Esperanta Junularo, kie li aktivis ĝis 1971, kiam la organizaĵo perdis la sidejon kiu estis pruntedonita de registara instanco.

En 1978 li eldonis hispanligvan tradukon de Bazaj faktoj pri la lingvo internacia, de Ivo Lapenna kaj ankaŭ partoprenis la Unuan Seminarion por Instruistoj, organizita de MEJ en la urbo Oastepeko.

En 1981 li ĉeestis la Internacian Junularan Kongreson, organizita de MEJ ankaŭ en Oastepeko.

En 1983, li partoprenis la preparajn kunsidojn de la Meksika Asocio por la Progresado de Internacia Lingvo (MAPIL), en kiu, tamen, li ne partoprenis. Tiun jaron li komencis eldoni la bultenon Ni ĉiuj, kiu poste fariĝis la oficiala organo de Meksika Esperanto-Federacio (MEF).

En 1985 li prezentis diploman tezon, La lingva baro kaj kiel ĝin salti en kiu, post analizi la historian kaj politikan fonon en kiu aperis esperanto kaj priskribi ties historion, li pledas por la ĝenerala instruado de esperanto en la elementaj lernejoj. Danke al tiu tezo li ricevis diplomon kiel ĵurnalisto.

En tiu sama jaro, li eklaboris ĉe unu el la ĉefaj ĵurnaloj de Meksiko, Excélsior, kaj malproksimiĝis de la esperanto-movado.

En 1996 li denove aktivis en la movado: reeldonis la bultenon Ni ĉiuj, partoprenis en la fondkunveno de MEF kaj estis elektita ĝenerala sekretario. En novembro, la iniciatis la interretan paĝaron de MEF, ĉe www.esperantomex.org.

Por la sesa nacia kongreso, en 1998, li eldonis la antologion de meksika poezio Flor' kaj kanto, kies enhavon li tradukis kune kun Juan Jacobo Schmitter.

Li editoris la libron Tra l'okuloj de l' venkitoj, de D-ro Miguel León Portilla, en esperanta traduko de SCHMITTER. La eldono, fare de MEF, estis prezentita dum la Kvina Tut-Amerika Kongreso de Esperanto, okazigita en Meksikurbo, 15-21 de aprilo, 2001.

Post la kongreso, li estis elektita prezidanto de MEF, postenon kiun li rezignis komence de 2003.

Nuntempe li loĝas en Kuernavako, 70 km sude de Meksikurbo.

Meksikaj esperantistoj
Francisco Azorín Izquierdo

Francisco AZORÍN IZQUIERDO [fransisko azorín iskjerdo] (naskiĝis la 12-an de septembro 1885 en Monforte de Moyuela (Hispanio), mortis la 21-an de decembro 1975 en Meksiko) estis progresema hispana arkitekto el Kordovo, iama parlamenta deputito, kiu en kongreso de sia socialdemokrata partio akceptigis proponon favoran al Esperanto.

Kiel socialisto, Azorín estis urbkonsilisto en Kordovo kaj deputito en la hispana Parlamento en la komenco de la Dua Hispana Respubliko. Li akceptigis en kongreso de la social-demokrata partio proponon favoran al Esperanto. Li reprezentis tiun partion en la SAT-kongresoj en Göteborg kaj Stuttgart.

Kiel arĥitekto, Azorín konstruis la sidejon de la Hispana Socialista Partio en Madrido. Li verkis en Esperanto la vortaron Universala Terminologio de la Arkitekturo, kun tradukoj de la vortoj en pluraj aliaj lingvoj (1933).

Kiel membro de Sennacieca Asocio Tutmonda, Azorín ankaŭ aktivis en la neŭtrala kaj laborista hispana Esperanto-movado dum la 20aj kaj 30aj jaroj.

Dum la hispana intercivitana milito Azorín reprezentis la Respublikon kiel konsulo en Tuluzo. Post la fino de la milito li estis ekzilita en Meksikon, kie li aktivis en la Esperanta agado. Tie li laboris kun Lanti, de kiu li fariĝis testamenta administranto. Azorín estis ĉefa aŭtoro de Ilustrita Vortaro de Esperanto (Meksikurbo, 1955), de kiu tamen aperis nur la unua volumo (literoj A-K). La dua parto restis nepresita. La Akademio de Esperanto deklaris malaprobon pri la aperinta parto de la vortaro kaj konkludis: "tiu vortaro povus nur semi konfuzon kaj malordon en la uzado kaj tiel grave malutili al la unueco de la lingvo" .

Azorín estis patro de Francisco Azorín Poch, matematikisto kaj ankaŭ esperantisto.

Verkoj 
 Adamo kaj Eva (dramo en tri aktoj, 1954)
 La lengua auxiliar internacional Esperanto: curso completo en 10 lecciones (1924)
 Terminologia universal de la arquitectura
 Universala Terminologio de la Arkitekturo (oklingva, ilustrita per 2000 desegnoj, la klariga lingvo estas Esperanto, 1932)
 Ilustrita vortaro de esperanto (1955)

Literaturo 
García Verdugo (2005), Francisco Azorín Izquierdo. Arquitectura, urbanismo y política en Córdoba (1914-1936).

Eksteraj ligiloj 

 Ekzile en Meksiko. Militrakonto, 05/01/2020

Referencoj 

Hispanaj deputitoj
Hispanaj esperantistoj
Membroj de SAT
472

En la jaro 472 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Vezuvio eruptis.
 Olibrio iĝis okcident-romia imperiestro sed estas detronigita, Leo restarigita en trono.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Antemio, imperiestro de Okcidento.
473

En la jaro 473 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Glicerio iĝis okcident-romia imperiestro.

Naskiĝoj

Mortoj 
 San Marano;
 San Aŭksenio;
 Okcident-romia imperiestro Leo
474

En la jaro 474 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Julio Nepo fariĝis okcident-romia imperiestro;
 Leo la 2-a fariĝis orient-romia imperiestro;
 Zeno la 1-a fariĝis orient-romia imperiestro;

Naskiĝoj

Mortoj 
 Okcident-romia imperiestro Glicerio;
 Orient-romia imperiestro Leo la 1-a;
 Orient-romia imperiestro Leo la 2-a;
477

En la jaro 477 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
478

En la jaro 478 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
479

En la jaro 479 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj 
 Yuryaku Imperiestro de Japanio
Revolucia Institucia Partio

Revolucia Institucia Partio (Partido Revolucionario Institucional, PRI) estis fondita en 1929 de eksprezidanto Plutarco Elías Calles (prez. 1924-1928), kun la celo kunligi ĉiujn ĉefojn kiuj partoprenis en la armita etapo de la meksika revolucio (1910-1917). Tiel li celis pacigi la interbatalantajn ĉefojn kaj definitive ĉesigi la armitajn ribelojn kontraŭ la konstitucia registaro. La unua prezidanto de la partio estis Manuel Pérez Treviño.

La origina nomo estis Nacia Revolucia Partio, sed en 1938, ĝi ŝanĝiĝis al Partio de la Meksika Revolucio. En 1946, la nomo denove estis ŝanĝita al Partio Revolucia Institucia, ĝia nuna formo.

La unua balotado kiun partoprenis la partio estis en 1929, post kiam Álvaro Obregón, elektita prezidanto en 1928, estis mortigita de religia fanatikulo. En tiu balotado estis elektita Pascual Ortíz Rubio, kiu tiel fariĝis la unua meksika prezidanto de tiu ĉi partio.

Vidu ankaŭ 
 Historio de Meksiko

Eksteraj ligiloj 

 Oficiala retejo de la partio (paĝoj hispanlingaj)
 Oficiala retejo de la partio - Edomex (paĝoj hispanlingaj) 
 "La perfekta diktaturo" (artikolo anglalingva) 
 "La PRI perdis la balotojn de 1988", diras la eksprezidento Miguel de la Madrid (artikolo hispanlingva)

Socialismaj partioj
Politikaj partioj fonditaj en 1929
Ni ĉiuj

Ni ĉiuj estas bulteno, kiu ekaperis en 1983 kiel "sendependa informilo pri esperanto", kaj en 1984 fariĝis la oficiala bulteno de Meksika Esperanto-Federacio.
Ĝi ĉesis aperi en 1985 kaj en 1996 denove aperis en sia dua etapo.

Tie estis publikigitaj i.a. diversaj poeziaĵoj tradukitaj el meksikaj aŭtoroj kaj la primovada satiro Senremorsaj rememoroj de Onjo Asunta.
Nuntempe ĝi ne plu aperas en papera eldono, nur en reta versio.

Ĝia redaktoro estis Jorge Luis Gutiérrez.

Eksteraj ligiloj 
 http://www.esperanto-mexico.org

Esperanto-gazetoj
482

En la jaro 482 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 Justiniano la 1-a orient-romia imperiestro

Mortoj
483

En la jaro 483 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Felikso la 3-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Simplicio
484

En la jaro 484 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 14-a de januaro plena suna eklipso videbla en Hispanio

Naskiĝoj 
 Alariko la 2-a

Mortoj 
 Eŭriko reĝo de visigotoj
 Seinei Imperiestro de Japanio
486

En la jaro 486 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kloviso fondis la Frankonan Regnon

Naskiĝoj

Mortoj
488

En la jaro 488 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ninken iĝis Imperiestro de Japanio

Naskiĝoj

Mortoj
489

En la jaro 489 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
400

En la jaro 400 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Richu iĝis Imperiestro de Japanio
 Sankta Hieronimo tradukis la Biblion al latino.

Naskiĝoj 
 Papo Leono la 1-a (m. 461)

Mortoj
399

En la jaro 399 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Atanazio la 1-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Nintoku Imperiestro de Japanio
 Siricio papo
395

En la jaro 395 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Flavio Honorio iĝis okcident-romia imperiestro;
 Arkadio iĝis orient-romia imperiestro;
 Kartvelio iĝis parto de Bizanca imperio;
 Alariko iĝis reĝo de visigotoj en Iberio;

Naskiĝoj

Mortoj 
 17-a de januaro: Teodozo la 1-a, imperiestro de la Romia Imperio (n. 347)
394

En la jaro 394 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
393

En la jaro 393 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 19-a de januaro: Flavio Honorio deklarita leĝa heredanto de Romia imperio

Naskiĝoj

Mortoj
391

En la jaro 391 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kwanggaet'o Wang reĝo de Kogurjo.
 La imperiestro Teodozo ordonis detruadon de Biblioteko de Aleksandrio kaj aliaj nekristanaj konstruaĵoj.
 Aŭgusteno iĝis pastro.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Kogugyang Wang reĝo de Kogurjo.
 Sankta Almakio.
 Sankta Pedro de Sebasto.
390

En la jaro 390 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Ĉinio: unua kirurgio por ripari lipan fisuron.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Sankta Gregorio la Teologo
 Sankta Makario
 Sextus Aurelius Victor Afer
Eŭropa Socia Forumo

La Eŭropa Socia Forumo estas unu el la kontinentaj manifestacioj ligitaj al la Monda Socia Forumo. Ĝi konsistas el renkontejo kaj interŝanĝejo pensitaj por ebligi fundan pripensadon, idedebatojn, ĝisdatigon de proponoj kaj alternativoj, interŝanĝon de spertoj kaj agprojektoj inter la individuoj kaj movadoj de la civila socio, implikitaj en la konstruo de alia ebla mondo centrita ĉirkaŭ la homa personeco kaj ne ĉirkaŭ la ekonomia profito.

Unua ESF: 2002, Florenco 
La unua Eŭropa Socia Forumo (ESF) en Novembro 2002 en Florenco estis influita multe per la estonta Irak-milito. Ĉ. 40.000 homoj el tuta Eŭropo diskutis laŭ la ideo de la Monda Socia Forumo de Porto Alegre perspektivojn por "alia mondo transe de kapitalismo kaj milito". Pro la loka amasiĝo de la aranĝoj ekestis forta sento de kuneco. Intence oni ne faris decidojn, ĉar celo estis konatiĝi kaj retigi. La finan manifestacion partoprenis miliono da homoj.

Dua ESF: 2003, Parizo 
La dua ESF en Parizo ŝajnis malpli entuziasmiga ol tiu en Florenco, ĉar la aranĝoj estis pli disaj, sed tamen konstateblis enhava evoluo. En pli ol 240 seminarioj estis planata "alia mondo". Partoprenis 50.000 homoj. Al la fina manifestacio ne estis permesita trairi la urbocentron. Ĝin partoprenis 200.000 homoj.

Tria ESF: 2004, Londono 
De la 15-a ĝis 17-a de oktobro 2004 okazis en Londono la tria ESF. Krom la oficiala programo estis amaso da aktivaĵoj. Libereco de moviĝo kaj informiĝo, samaj rajtoj por ĉiuj homoj sendepende de deveno kaj la kritiko aŭ transiro de la novliberala kapitalismo estis centraj temoj.

Pro la superrego de hierarkiaj organizaĵoj kiel la trockisma SWP kaj socidemokratemaj organizaĵoj, la jam en Florenco kaj Parizo kreitaj "sendependejoj" en kiuj povis okazi programeroj sendepende de la oficiala programo, pli kaj pli ŝatatiĝis. La distingo inter partioj kaj bazlaborgrupoj nur en Londono estis fine farita. Kritikitas, ke la planado de la aranĝo ne estis travidebla far Greenpeace kaj Oxfam.

Kvara ESF: 2006, Ateno 
La 4-a ESF estas planita por printempo 2006 (4-a ĝis 7-a de majo) en Ateno, Grekio.

Laborlingvoj estas la franca, la angla, la germana, la itala, la hispana kaj la internacia signolingvo. Milo da volontulaj tradukistoj provizas tradukojn en kaj de multaj lingvoj, ĉar ĉiu partoprenanto rajtas uzi sian lingvon. La tradukservojn provizas BABELS, reto de volontulaj tradukistoj, profesiaj aŭ ne, kreita por la sociaj forumoj. La volontuloj ricevas nur repagon de siaj vojaĝkostoj. La kostoj de tiu babela tradukservo altas je 300 000 eŭroj. La organizantoj de la forumo tiom fieras pri sia babela solvo de multlingveco ke ili decidis meti la interpretistojn de "Babels" en la kapo de sia manifestacio en Parizo la 15-a de novembro 2003.

Eksteraj ligiloj 

 FSE (de, en, es, fr, it)
 BABELS  (de, en, es, fr, it)

Politiko
302

En la jaro 302 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Gregorio la Iluminanto ricevas la ordinon kiel Katolikoso de Armenio de Leontius de Cezareo.
 Hormizd la 2-a sekvas Narseh kiel reĝo de la Sasanida Imperio

Naskiĝoj

Mortoj
303

En la jaro 303 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 24-a de februaro - Imperiestro Diokleciano edikte malpermesas praktiki kristanismon.
 La Katedralo de Eĉmiadzin estas unue konstruata.

Naskiĝoj 
Чотеошщщш цоктетн

Mortoj 
 23-a de aprilo - Sankta Georgo, martiro
 Kosmaso kaj Damiano, martiroj
 Sankta Vito, martiro
 Aleksandro de Bergamo, martiro (proksimuma jaro)
 Sankta Nazario, martiro (proksimuma jaro)
304

En la jaro 304 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Aperis vorto Papo por nomi la Episkopon de Romo.
 Festo en Romo por la 20-a datreveno de la Tetrarkio

Naskiĝoj

Mortoj 
 Lucia el Sirakuzo, martirino
 Marceleno, papo
 Sankta Floriano, martiro (proksimuma jaro)
 Sankta Hermagoro, martiro (proksimuma jaro)
 Sankta Kasiano, martiro (proksimuma jaro)
 Sankta Leokadio, martirino (proksimuma jaro)
 Saturnino de Cagliari, martiro (proksimuma jaro)
 Vincento de Zaragozo, martiro (proksimuma jaro)
305

En la jaro 305 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 1-a de majo - Romiaj imperiestroj Diokleciano kaj Maksimiano abdikas. Cesaroj Konstancio Ĥloro kaj Kajo Galerio estas kondamnitaj novaj imperiestroj. Severo kaj Maksimino Daia nomita cesaroj.

Naskiĝoj 
 Damaso la 1-a, papo (proksima jaro)

Mortoj 
 Porfirio, filozofo (proksima jaro)
 Sankta Januaro, episkopo de Benevento (proksima jaro)
Pikarda franca dialekto

La Pikarda dialekto de la franca lingvo (kelkfoje nun nomata "chtimi") estis parolata (kaj nun iomete plu restas kiel nuraj spuroj) en la regiono Pikardio, la departementoj Nord, Pas-de-Calais, Somme, parto de Oise kaj Aisne kaj eĉ parteto de Seine-Maritime kaj ankaŭ malgranda parto de Belgio ĉirkaŭ Tournai.Dum la mezepoko, la pikarda posedis, kiel aliaj francaj dialektoj, literaturon uzitan ĉefe de Adam de la Halle kaj Conon de Béthune .

Dum la 19-a jarcento kelkaj aŭtoroj provis revivigi la dialekton, kiu estis nura popola idiomo, kiel beletran lingvon, pere de kanzonoj, poemoj, rakontoj, treatraĵetoj. Tiu ĉi emo ne tute malaperis en la 20-a jarcento, sed iĝas malpli kaj malpli, ĝenerale reduktita al komikaĵoj, dum la efektiva ĉiutaga uzo de la dialekto malaperadas. Homoj parolantaj centprocente ĝin estas nun ege raraj, pli ofte oni aŭdas homojn en kies normfranca lingvaĵo intermiksiĝas spuroj de la pikarda.

Listo de pikardlingvaj aŭtoroj 
 Alain Dawson, esperantisto
 Camille Desrousseaux
 Henri Georges

Ekzemplo de Pikarda dialekto

PIKARDA 
Nou patois, ch'est l'manière qu'in dit nou contes
Ch'est de l'fachon-là qu'in parlot tout l'mont'.
Ch'est l'langache ed'nou vieux, ed'nou z'aïeux
Et croïez-meu, y a pas d'quoi n'n'ête honteux!
........
Nou patois i cante comme el'vint d'ichi,
Et chà ne s'comprind qu'avec des amis.
In l'parlot déjà à l'récréation
Pou faire bisquer ch'clerc et ses punitions.

(aŭtoro: Guy Dubois)

Prononchelpo 
nu patŭa, ŝe l'manjer' k'i~ di nu ko~t'
ŝe de lfaŝo~ la ki~ parlo tu l'mo~t.
E kroje mÖ, j'a pa dkŭa n'n'et' o~tö! 
....
nu patŭa i ka~t' kom el vi~ d'iŝi,
e ŝa nÖ skompri~ k'avek de zami
I~ l'parlot deĵa à l'rekreasio~
Pu fer biske ŝkler e se punisio~.)

NB: ~ montras nazan vokalon

Franclingva traduko 
Notre patois, c'est la manière dont nous disons ce qu'on a à dire
C'est de cette façon-là qu'on parlait nous tous.
C'est la langue de nos vieux, de nos aïeux
Et croyez-moi, il n'y a pas de quoi en être honteux!
......
Notre patois il chante comme le vent d'ici,
Et ça ne se comprend qu'avec des amis.
On le parlait déjà à la récréation
Pour faire bisquer le maître et ses punitions.

Esperantlingva traduko 
Nia loklingvo, jen la maniero per kio ni diras niajn aferojn.
Tiel parolis ni ĉiuj.
Jen la lingvaĵo de niaj maljunuloj, de niaj prauloj,
Kaj kredu min, ne indas honti pri tio!
..........
Nia loklingvo kantas tiel kiel la ĉi-loka vento,
Kaj tio kompreniĝas nur kun amikoj.
Ni parolis ĝin jam dum la lernejpaŭzo
Por spiti la instruiston kaj liajn punojn.

Eksteraj ligiloj 

 pcd.wikipedia - Vikipedio en la pikarda
 TTT-ejo "ŝ'lanŝron" (enkonduko Esperantlingve)
 Dictionnaire picard: "Pikarda vortaro", hejmpaĝo pri la pikarda lingvo.

Sonekzemploj 
http://ches.diseux.free.fr/sons/d85.mp3 (ne trovebla)

Centre de Ressources pour la Description de l'Oral (CRDO) ( http://www.language-archives.org/language/pcd  )

Pikardio
Franca lingvo
Lingvoj de Francio
Lingvoj de Belgio
Aziyadé

Aziyadé estas romano verkita de Pierre Loti en 1879. Tiu kortuŝa "romano" fakte estas aŭtobiografiaĵo, apenaŭ "aranĝita", aŭ cenzurita, ĉe kelkaj detaloj. La vera amato de Pierre Loti nomiĝis Hatiĝe, tiu amo efektis lian tutan vivon, ne nur stampante la senton pri la tragikeco de l'homa vivo, kaj ankaŭ tutviva favoro al Turkio kaj turkoj, sed ekzemple li finfine venigis en sia propra domo la tombŝtonon de Hatiĝe/Aziyadé.

Rete legebla en Esperanto 

kelkaj eltiraĵoj el la libro

Romanoj
Ĉampanjo

{{Tiu ĉi artikolo|temas pri la francia regiono Ĉampanjo. Ne konfuzu ĝin kun la itala regiono Kampanio.}}

Ĉampanjo (Champagne ) estas regiono de Francio plej fama pro la produktado de Ĉampana vino.

Ĉampanjo estas unu el la malnovaj provincoj de Francio, ĝi nun estas parto de la administra regiono Grand Est.

Naturkondiĉarilate ĝi entenas plurajn regionojn:
 "Pulja Ĉampanjo", teritorio seka (kiel en itala regiono Apulio, itale Puglia), pro kalkŝtona subgrundo.
 "Malseka Ĉampanjo", teritorio argilgrunda, abunda je lagoj.
 La kresdeklivaĵoj, kie produktiĝas la Ĉampana vino

 Rimarkindaj lokoj en Ĉampanjo 

Urboj kaj monumentoj
 Katedralo en Reims (Monda Kulturheredaĵo de UNESKO)

Naturaĵoj
 lago Der (lac du Der''), en la parto konita kiel "Malseka Ĉampanjo"

Eksteraj ligiloj 
 fotoj de malseka ĉampanjo

 
Malnovaj provincoj de Francio‎
Naturaj regionoj de Francio
306

En la jaro 306 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Kiam mortis Konstancio Ĥloro, Severo estas imperiestrigita. La legioj de Britannia kronis Konstantinon la 1-an, sed la pretora gvardio kaj la senato en Romo igis Maksencion cesaro.
 La Koncilio de Elvira estas celetrita (proksiam jaro)

Naskiĝoj 
 Efraimo de Syria, teologo (proksima jaro)

Mortoj 
 25-a de julio: Konstancio Ĥloro (56), romia imperiestro
 Demetrio de Tesaloniko, kristana martiro (proksima jaro)
307

En la jaro 307 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
308

En la jaro 308 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Marcelo la 1-a iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj
309

En la jaro 309 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Eŭsebio iĝis papo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Papo Marcelo la 1-a
310

En la jaro 310 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Konstruado de ponto trans Rejno apud Kolonjo, kiu malkonstruiĝis en la jaro 953.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Ojin Imperiestro de Japanio;
 Papo Eŭsebio;
 Romia kunimperiestro Maksimiano;
320

En la jaro 320 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Komencas la Gupta dinastio en Hindio;
 San Pakomio fundis la unuan kristana monaĥejon;
 La 25-a de decembro estis difinita kiel kristnasko;
 Hunoj atakas Persion;

Naskiĝoj 
 Sextus Aurelius Victor Afer

Mortoj
325

En la jaro 325 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 1-a Koncilio de Niceo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Sankta Nikolao
330

En la jaro 330 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 11-a de majo : Konstantinopolo (kiu ĝis tiam estis konita kiel Bizanco) estis farita kiel la ĉefurbo de Romia imperio.

Naskiĝoj 
 Sankta Bazilo, frua kristana teologo (m. 379)

Mortoj 
 Sankta Gregorio la Iluminanto, sankta patrono de la Armena Apostola Eklezio (n. 257)
340

En la jaro 340 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Konstanto iĝis romia imperiestro

Naskiĝoj

Mortoj 
 Konstantino la 2-a, romia imperiestro
345

En la jaro 345 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
355

En la jaro 355 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
360

En la jaro 360 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Regionaj Koncilio de Laodiceo, Koncilio de Konstantinopolo kaj Koncilio de Parizo kontraŭ Arianismo;
 Hunoj alvenis Eŭropon;
 Piktoj kaj Skotoj transpasis Muron de Hadriano en Britannia.
 Marteno de Tours fondis la unuan monaĥejon de Gaŭlio.

Naskiĝoj 
 Mesrop Maŝtoc, armena teologo, lingvisto, kaj sanktulo (m. 440)

Mortoj
365

En la jaro 365 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
370

En la jaro 370 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj 
 Alariko la 1-a, reĝo de la Visigotoj (proksima dato) (mortis ĉirkaŭ 412)
 Hipatia, greka filozofino kaj matematikistino (proksimuma dato) (m. 415)

Mortoj
375

En la jaro 375 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Valento imperiestro de Romo.
 Neformala divido de Romia imperio kiam la imperiestro Valento nomigis sian franton Valenon estro de oriento.
 La Hunoj invadis la Sudon de Rusio

Naskiĝoj

Mortoj 
 Hermanarik, germana tribestro
 17-a de novembro: Valentiniano la 1-a, romia imperiestro (n. 328)
380

En la jaro 380 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Imperiestro Teodozo la 1-a proklamis la katolikismon ŝtata religion en Romio.
 La Vulgato publikita de Sankta Jeronimo.
 Koncilio de Caesaraugusta komdamnis la priscilianistan herezon.
 Anfiloquio proponis sian kanonon.

Naskiĝoj

Mortoj 
 Sankta Vicento la Afrika
Listo de meksikaj esperantistoj



Meksikaj esperantistoj

 Abraham Vega Acosta
 Alberto Gómez Cruz
 Alejandro Mejía
 Alicia Zepeda
 Ambrosio Vargas
 Ana Lorenza Macías Montes Mekŝika Esperanto-Asocio, Aguaskalientes
 Ángel Luna Cárdenas
 Bernardino Milton Hernández García
 Carolina Macías Montes Mekŝika Esperanto-Asocio, Aguaskalientes
 Daniel Moreno Martínez
 David López Rueda
 Emilio Arias García
 Eduardo Sebastián Alarcón Hernández
 Estela Gracia García
 Fidel Figueroa
 Francisco Azorín Izquierdo (hispano sed aktivis en Meksiko)
 Franz Fortuny Loret de Mola
 Guillermo Macías y Díaz Infante Mekŝika Esperanto-Asocio, Aguaskalientes
 Hugo GONZALEZ MONTEVERDE (venezuelano sed aktivas en Meksiko)
 Jesús Amaya Topete
 Jesús Nájera Castaneira
 Jorge Luis Gutiérrez
 José Serrano López
 Juan de Oyarzábal
 Juan Jacobo Schmitter
 Juan Pablo Macías Montes Mekŝika Esperanto-Asocio, Aguaskalientes
 Julie Regal (usonanino sed aktivis en Meksiko)
 Leonora González Torres
 Leonora Torres
 Manuel C. Rodríguez
 Mallely Martínez Mateos
 Mar Kardenas (Meksikanino sed loĝas en Kalifornio)
 Morayma Martínez Mateos
 Olga Macías Martínez Mekŝika Esperanto-Asocio, Meksiko-urbo
 Pedro Magaña
 Ricardo Ruiz Carrillo
 Vicente Valdés Bejarano
 Victor Manuel GONZÁLEZ

Eksteraj ligiloj 
 

Meksikaj
Ambrosio Vargas

Ambrosio VARGAS estis meksika kuracisto, kiu interesiĝis pri esperanto kiam li konatiĝis al franco Anselmo Morin. En 1903, ili, kune kun la pastro Fernando Blanco, fondis en Santa Rosa Necoxtla (nuntempe Ciudad Mendoza), Verakruco, la Asocion por la Disvastigo de Esperanto en Meksiko.

Li estis prelegisto kaj de 1904 al 1908, eldonis en Meksikurbo siajn prelegojn. Li ankaŭ eldonis la gazetojn Meksika Lumturo (1904-1905) kaj Verda Stelo (1907-1912).

Meksikaj esperantistoj
Ángel Luna Cárdenas

La inĝeniero Ángel LUNA CÁRDENAS (1903 - mortis la 15-an de februaro 1993 en Meksikurbo) lernis Esperanton en 1928, kune kun sia edzino kaj sia frato. 

En 1950, kune kun José Serrano López, Alberto Gómez Cruz, Cristóbal Flores, José Perches kaj aliaj, fondis la Esperantan Meksikan Asocion, kiu en 1963 fariĝis Meksika Esperanto-Federacio.

Inĝ. Luna kun granda fervoro dediĉis sian tempon kaj financajn rimedojn al propagando de Esperanto. Dufoje li represis la hispanan Ŝlosilon por disdoni ĝin senpage inter instruistoj de elementaj lernejoj, sen rezultoj.

Kiam la esperanto-movado en Meksiko postrestis, li ĉiam klopodis unuigi la disigitajn esperantistojn; dum la krizaj jaroj de la 1970-aj jaroj, li cedis sian oficejon por la esperanto-kunsidoj, kun la nomo "Esperanto-Oazo".

Danke al lia iniciativo, por la celebro de la jubileo de Esperanto, la radio-stacio XEQK, de la Meksika Instituto de Radio, disaŭdigis informojn pri la lingvo dum pluraj monatoj.

Inĝ. Luna estis UEA-fakdelegito pri domkonstruado.

Meksikaj esperantistoj
Meksikaj revuoj

Esperanto-kulturo > Historia Esperanto-gazeto > Meksikaj revuoj < Esperanto-movado en Meksiko

 Meksika Lumturo : 1904-1905 : Red. Ambrosio Vargas
 Verda Stelo : 1907-1912 : Red. Ambrosio Vargas
 Esperanta Meksiko : 1909-? : Red. Emilio TREVIÑO, Jacinto BELTRÁN, Ramón MANTEROLA kaj Gabriel MANCERA
 Arguso : 1921-1924 : Red. Manuel C. RODRÍGUEZ
 Renovigo : 1935-1947 : Red. Jesús Amaya Topete

Esperanto-gazetoj
Meksikaj gazetoj
Programo Phare

Programo Phare (= lumturo) estas programo por helpi al landoj, kiuj volas aliĝi al Eŭropa Unio. Origine por helpi Pollandon kaj Hungarion, poste ankaŭ por la ceteraj.

Eksteraj ligiloj 

 Informoj de Eŭropo Komisiono (angle)

Eŭropa Unio
385

En la jaro 385 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Braga iĝis ĉefepiskopejo.

Naskiĝoj 
(ĉirkaŭ) Sankta Patriko: Misio ĉe Irlando

Mortoj
388

En la jaro 388 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Sankta Aŭgusteno iris al Afriko.

Naskiĝoj

Mortoj
389

En la jaro 389 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
371

En la jaro 371 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj 
 Sosurim Wang iĝis reĝo de Kogurjo

Naskiĝoj

Mortoj 
 Kogugwon Wang reĝo de Kogurjo
351

En la jaro 351 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj
341

En la jaro 341 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj