1887

Godina 1887 (MDCCCLXXXVII) bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u četvrtak po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare). 


Događaji

Januar/Siječanj 
 6. 1. - Bitka kod Chelenqa: negus Menelik porazio hararskog emira Abdalaha i zatim pripojio grad. 
 8. 1. - "Velosipedski list", prvi sportski list u Srbiji. 
 14. 1. - Nemački Rajhstag raspušten nakon što je odbio predlog vlade da se vojska uveća za 10% i vojni zakon produži za sedam godina.
 20. 1. - Britanski iseljenički brod Kapunda se sudario blizu Brazila sa barkom Ada Melmoure, 303 mrtvih. 
 21. 1. - Ekspedicija u pomoć Emin-paši: Henry Morton Stanley kreće iz Londona u pomoć guverneru Ekvatorije Emin-paši kojeg su opkolili mahdisti - veliki broj mrtvih. 
 26. 1. - Bitka kod Dogalija, Etiopljani pobedili Italijane. 
 28. 1. - Počinje gradnja temelja za Eiffelov toranj (železna konstrukcija od jula). 
   28. 1. - U Fort Keoghu, Montana, registrovane snežne pahulje prečnika 38 cm i debljine 20cm. Ova zima je izuzetno oštra u Severnoj Americi, sa teškim posledicama po stočarstvo.

Februar/Veljača 
 2. 2. - Prvi Dan mrmota u Punxsutawney, Pennsylvania. 
 4. 2. - Akt o međudržavnom prometu reguliše železničku industriju u SAD - prvi savezni zakon koji regulira privatnu industriju. 
 5. 2. - Premijera Verdijeve opere Otello u Milanu. 
 5. 2. - U San Franciscu je palo devet centimetara snega.
 8. 2. - Dawesov akt ovlašćuje predsednika SAD da nadzire indijanske zemlje i deli ih u pojedinačne privatne parcele - Indijanci će izgubiti većinu svoje zemlje do ukidanja zakona 1934. 
 14. 2. - Objavljena peticija "Umetnici protiv Ajfelove kule": Komitet Tri stotine obuhvata neke od najpoznatijih ličnosti kulture i umetnosti, buni se zbog gradnje "beskorisne i monstruozne" građevine. 
 februar - Nakon nekih provokativnih akcija francuskog ministra rata Boulangera, Nemci pozvali 70.000 rezervista. 
 20. 2. - Bismarckovom inicijativom obnovljen Trojni savez Nemačke, Austrougarske i Italije, mada su poslednje dve u konfliktu interesa na Balkanu.
 21. 2. - Izbori u Nemačkoj, uspeh Nacionalnih liberala i konzervativaca ("Partije kartela" 1887-90). 
 23. 2. - Zemljotres pogodio francusku i italijansku rivijeru, oko 2.000 mrtvih.
 zima - Izvršena je regulacija Neretve od Metkovića do ušća.
 februar - maj - Sredozemna antanta: niz sporazuma uz posredovanje nemačkog kancelara Bismarcka, između Britanije i Italije, odn. Austrougarske i Španije - protiv Rusije na Balkanu i Francuske u severnoj Africi.

Mart/Ožujak 
 3. 3. - Gluvoslepa Helen Keller se upoznala sa Anne Sullivan koja će joj biti učitelj i saputnik. 
 4. 3. - William Randolph Hearst preuzima od oca novine The San Francisco Examiner čime počinje njegova izdavačka karijera i imperija. 
 11. 3. - Osnovano prvo niško pozorište, "Sinđelić" (danas Narodno pozorište u Nišu). 
 13. 3. - Planiran atentat na ruskog cara Aleksandra III, tačno šest godina od ubistva njegovog oca Aleksandra II, ali učesnici pohapšeni. 
 23. 3. - Ugovor iz Bissandougoua između Francuza i Samori Turea, novi teritorijalni ustupci u Maliju, francuski protektorat.

April/Travanj 
 7. 4. - Ukaz o osnivanju Astronomske opservatorije u Beogradu (potpisao ministar prosvete Milan Kujundžić Aberdar).
 april - Nakon protekle teške zime, Nikola Tesla sa dvojicom finansijera osniva Tesla Electric Company, razvija indukcijski motor sa polifaznom naizmeničnom strujom. 
 april - U Sentomašu/Srbobranu konačni razlaz bivše Srpske narodne slobodoumne stranke u radikale (Jaša Tomić, "Zastavina" frakcija) i liberale (Polit-Desančić i Miša Dimitrijević, "Branikova" frakcija). 
 april - Samori Ture napada Kraljevinu Kenedugu na jugu današnjeg Malija, zatim Francuzi drže pod opsadom glavni grad Sikasso 1887-88.
 17. 4. (5. 4. po j.k., Uskrs) - Kralj Milan imenovao prvih 16 srpskih akademika.
 18. 4. (6. 4. po j.k.) - Kralj Milan raskinuo odnose sa kraljicom Natalijom i sporazumeo se s njom da ona napusti zemlju na dva meseca (javnosti nepoznato).
 21 - 28. 4. - Schnæbeléova afera: nemački agenti uhapsili francuskog policijskog inspektora - kriza i strah od rata između Francuske i Nemačke.

Maj/Svibanj 
 3. 5. - Eksplozija u rudniku kod Nanaima u Britanskoj Kolumbiji, poginulo 150 rudara. 
 12. 5. (30. 4. po j.k.) - Kraljica Natalija i prestolonaslednik Aleksandar otputovali na Krim.
 13. 5. - U Beogradu osnovana Opservatorija Velike škole za osmatranje vremena.
 14. 5. - Proglašen Zakon o uređenju posalah crkve grčko - iztočne i uporabi ćirilice u Kraljevini Hrvatskoj i Slavoniji, tzv. "Srpski zakon", ali njime niko nije zadovoljan. 
 maj? - Branislav Nušić objavio pesmu "o dva raba", o pogrebima ratnog heroja i majke političara, koja će izazvati kraljev gnev i Nušićevu robiju. 
 20. 5. - Aleksandar Uljanov, stariji brat Vladimira Iljiča, i još četvorica obešeni zbog zavere za ubistvo cara Aleksandra III. 
 23. 5. - Kraj Kulturkampfa: papa Lav XIII. prihvata civilni brak u Nemačkoj, kao i državni nadzor nad školama i zabranu politike za sveštenike. 
 30. 5. - Smenjen francuski ministar rata Georges Ernest Boulanger, ali ima veliki broj pristalica.

Jun/Juni/Lipanj 

 3. 6. - Počinje gradnja Kilskog kanala u Nemačkoj (do 1895). 
 4. 6. - U Parizu osnovan prvi Pasterov institut. 
 13. 6. (1. 6. po j.k.) - Srpski premijer Milutin Garašanin dao ostavku nakon što je odbio zahtev kralja Milana da spreči navodni povratak kraljice Natalije (pogrešno protumačena depeša; Garašanin još u aprilu nudio ostavku zbog kraljičinog pitanja). Novi predsednik vlade je liberal Jovan Ristić na čelu "savezne" (koalicione) vlade liberala i radikala - radikali slave, u antinaprednjačkom "narodnom odisaju" 140 ubijenih. 
 jun - Otvorena pruga Niš - Bela Palanka.
 18. 6. - Tajni Ugovor o reosiguranju između Njemačke i Rusije: Bizmarkov pokušaj da se održe dobri odnosi sa Rusijom, u vreme zategnutosti odnosa te carevine sa Austrougarskom i okončanja Saveza tri cara.
 20. 6. - Kraljica Viktorija slavi Zlatni jubilej, 50 godina vladavine. 
 21. 6. - Britanski protektorat nad Zulu kraljevstvom. 
 30. 6. - Ruski ministar obrazovanja Ivan Deljanov izdao cirkular "O redukciji gimnazijskog obrazovanja", kojim bi se ograničio prijem dece neplemića ("kočijaša, lakeja, kuvara..."), postao je poznat kao "Cirkular o kuvaričinoj deci". Takođe se ograničava prijem Jevreja na univerzitete.

Jul/Juli/Srpanj 

 1. 7. - U Beogradu osnovana prva astronomsko-meteorološka stanica u Srbiji.
   1. 7. - Počinje gradnja železne strukture Ajfelove kule.  
 6. 7. - Havajski kralj Kalākaua prinuđen od antimonarhista, uglavnom belih Amerikanaca, da prihvati "Bajonetski ustav" kojim mu je oduzeta većina vlasti; povišenim prihodovnim cenzusom oduzeto pravo glasa dve trećine domorodačkih Havajaca. 
 7. 7. - Bugarska kriza okončana izborom Ferdinanda od Saxe-Coburga za kneza (do 1918, od 1908 kao car) - Rusija se protivi, Ferdinand ima podršku u Beču, strahuje se od rata između Rusije i Austrougarske. 
 13. 7. - Skupštinska komisija ustanovila da Srbija duguje 286.187.000 din., uz budžetski manjak od 25 miliona. 

 jul - James Blyth napravio prvu vetroturbinu u svom selu u Škotskoj. 
 jul? - Mahdisti razorili etiopski grad Gondar. 
 17 - 26. 7. - Izbori za Ugarski sabor, kao i obično pobeđuju vladajući liberali, nijedan srpski opozicionar nije izabran. 
 26. 7. - L. L. Zamenhof izdaje knjigu o esperantu.
 29. 7. - Umro italijanski premijer Agostino Depretis, nasleđuje ga Francesco Crispi (1887-91. i 1893-96).

Avgust/August/Kolovoz 
 1. 8. - Novi Zeland anektirao Kermadecove otoke. 
 avgust - U Ženevi osnovana jermenska Socijaldemokratska partija Hunčak. 
 avgust - Srpska vojska izvodi eksperiment sa signalnim balonom, između palilulske kasarne i Avale.
 23. 8. - U Velikoj Britaniji donesen Zakon o trgovačkim markama (Merchandise Marks Act) koji zahteva oznaku zemlje porekla robe - nastaje oznaka Made in Germany, kako bi kupci odlučili hoće li kupovati robu iz ove protekcionističke zemlje. 
 31. 8. - Osnovan Streljački savez Srbije.

Septembar/Rujan 
 1. 9. - Stefan Stambolov, raniji bugarski regent, postaje predsednik vlade (do 1894). 
 5. 9. - Požar u pozorištu u Exeteru, Engleska, 186 mrtvih.  
 28. 9. - Počinje poplava Žute reke u Kini koja odnosi najmanje 900.000 života. 
 29. 9. (17. 9. po j.k.) - Skupštinski izbori u Srbiji: naprednjaci iz straha ne učestvuju, radikali dobijaju više narodnih mandata od liberala.

Oktobar/Listopad 
 1. 10. - Italijanski premijer Crispi posetio nemačkog kancelara Bismarcka. 
   1. 10. - Britanci postigli sigurnosni sporazum sa Kalatskim Kanatom (Baludžistan). 
 7. 10. - U Francuskoj otvoren skandal sa odlikovanjima: Daniel Wilson, zet predsednika Grévyja, umešan u dodelu Legija časti za novac. 
 12. 10. - U Japanu osnovana firma za proizvodnju klavira i harmonijuma, kasnija Yamaha. 
 17. 10. - Ustanovljena Francuska Indokina (traje do 1954).

Novembar/Studeni 

 6. 11. - Osnovan Celtic F.C., prvi meč sledećeg maja. 
   6. 11. - Izmena ustava u Holandiji: pravo glasa više nije cenzitarno već zavisi od minimalnog bogatstva i obrazovanja, što omogućuje širenje prava (odredba je poznata kao "članak-kaučuk"). 
 8. 11. - Emile Berliner dobio patent na gramofon. 
 9. 11. - Osnovano prvo zanatlijsko društvo u Srbiji.
   9. 11. - SAD ušle u posed buduće pomorske baze Pearl Harbor u Kraljevini Havaji. 
 10. 11. - Lombardverbot: Bismarck naložio Reichsbanci da više ne koristi ruske obveznice kao jamstvo, čime želi sprečiti zajmove za oružje i strateške železnice i učiniti Rusiju poslušnijom - ali doći će do približavanja Rusije i Francuske.
   10. 11. - Louis Lingg se ubio detonatorom pre nego što je mogao biti obešen zbog bombe na Haymarketu (ostala šestorica obešena sutradan). 
 13. 11. - Mitropolitu Mihailu, zbačenom 1881, i episkopima zbačenim jer su ga podržavali, priznato samo pravo na penziju (Rusija traži povratak na položaj). 
   13. 11. - "Krvava nedelja" u Londonu: demonstracije protiv nezaposlenosti i prinudnih zakona u Irskoj, došlo do sukoba sa policijom i vojskom u kome su poginula trojica demonstranata (novi sukob i žrtve 20. 11.). 
 novembar - Michelson–Morleyjev eksperiment: brzina svetlosti je nezavisna od kretanja, što znači da nema etra. 
 novembar - Objavljen A Study in Scarlet, prvi roman sa Sherlockom Holmesom. 
 novembar - Otvorena pruga Bela Palanka - Pirot.
 16. 11. - Uspostavljena Anglo-francuska zajednička komisija za upravu nad Novim Hebridima (kondominijum od 1906, nezavisni Vanuatu od 1980). 
 19. 11. - Holandski putnički brod W. A. Scholten se sudario u La Manšu sa britanskom ugljaricom, 132 mrtvih.

Decembar/Prosinac 
 1. 12. - Kinesko-portugalski ugovor: prema portugalskom tumačenju, dobili su suverenitet nad Makaom (u njihovim je rukama do 1999). 
 2. 12. - Skandal sa odlikovanjima prinudio na ostavku predsednika Francuske Julesa Grévyja, mada nije bio lično umešan; naslediće ga Marie François Sadi Carnot (do 1894). 
 16. 12. - Sultan Maldiva potpisao ugovor kojim ostrva postaju britanski protektorat (do 1965). 
 17. 12. - Bismarck udvostručio carinu na žito, što najviše pogađa uvoz iz Rusije ali efekat je privremen. 
 19. 12. - Spajanjem dve ranije organizacije osnovano Nemačko kolonijalno društvo. 
 23. 12. (11. 12. po j.k.) - Naknadni izbori u Srbiji, radikali se žale na policijske zloupotrebe. 
 29. 12. (17. 12. po j.k.) - Pad Ristićeve "savezne" vlade u Srbiji - radikali tražili ostavku liberalnog ministra unutrašnjih dela Radivoja Milojkovića. 
 31. 12. - Radikalna vlada u Srbiji, u dogovoru sa kraljem Milanom - na čelu je pukovnik Sava Grujić.

Kroz godinu 
 Nova pruga u Srbiji: Smederevo - Velika Plana. 
 Otvoreni srpski konzulati u Skoplju i Solunu. 
 Kralj Milan u intimnoj vezi sa građankom Artemizom Hristić.
 U Sarajevu otvorena Šerijatska sudačka škola, kao petogodišnja viša škola. 
 Hrvatski sabor dao pravo glasa činovnicima s privremenim boravkom u Hrvatskoj, iako imaju stalno boravište i pravo glasa u Ugarskoj.
 Vojna krajina do ove godine imala zaseban financijski proračun.
 Osnovan Klub biciklista Hrvatskog Sokola. 
 Ponovo otvorena Cetinjska bogoslovija, kao bogoslovsko-učiteljska škola (do 1916). 
 Vojislav Ilić objavio prvu zbirku pesama.
 1887. ili '88. - Branislav Nušić napisao komediju "Sumnjivo lice" - izvedena tek 1923.
 Britanska Imperija: anektiran Zululand, protektorat nad malajskim sultanatom Pahang. 
 U Britaniji osnovan Hermetički red Zlatne zore.
 Nauka i tehnika:
 John Boyd Dunlop napravio pneumatik za sinovljev tricikl.
 Heinrich Rudolf Hertz otkrio fotoelektrični efekt. 
 Adolf Gaston Eugen Fick napravio prve kontaktne leće. 
 Lazăr Edeleanu sintetisao amfetamin. 
 Svante Arrhenius izneo teoriju elektrolitičke disocijacije.
 Ferdinand Tönnies izdao knjigu Gemeinschaft and Gesellschaft.
 Julius Richard Petri uveo Petrijevu šolju. 
 Friedrich Nietzsche izdao "O genealogiji morala". 
 Adolf Eugen Jurinac opisao hrvatskog rakušca (Niphargus croaticus).

Rođenja

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak 
 1. 1. - Wilhelm Canaris, šef Abwehra († 1945)
 3. 1. - August Macke, njemački slikar († 1914.)
 25. 1. - Vasilj Popović, srpski istoričar († 1941)
 24. 1. - Žanka Stokić, srpska glumica († 1947)
 26. 1. - Ivo Politeo, odvjetnik († 1956)
 28. 1. - Arthur Rubinstein, američki pijanist poljskog porijekla († 1982.)

 2. 2. - Mario Roatta, italijanski general († 1968)
   2. 2. - Ernst Hanfstaengl, rani Hitlerov pristalica († 1975)
 3. 2. - Mijat Mijatović, pevač († 1937)
 5. 2. - Albert Paris Gutersloh, austrijski književnik i slikar († 1973.)
 9. 2. - Vasilij Čapajev, komandant u Crvenoj armiji († 1919)
 24. 2. - Bora Kostić, šahovski velemajstor († 1963)

 11. 3. - Raoul Walsh, glumac i režiser († 1980)
 21. 3. - Luís Filipe, krunski princ Portugala († 1908)
 22. 3. - Chico Marx, komičar, najstariji od braće († 1961)
 23. 3. - Josef Čapek, slikar († 1945)
   23. 3. - Juan Gris, slikar († 1927)
   23. 3. - Feliks Jusupov, Raspućinov ubica († 1967)
 24. 3. - Roscoe Arbuckle, filmski glumac († 1933)
 25. 3. - Chūichi Nagumo, japanski admiral († 1944)

April/Travanj – Jun/Lipanj 
 22. 4. - Milica Jakovljević - Mir-Jam, srpska književnica († 1952)

 22. 5. - Jim Thorpe, američki atleta († 1953)
 25. 5. - Dragiša Brašovan, arhitekta († 1965)
   25. 5. - Pio iz Pietrelcine, fratar, mistik, svetac († 1968)
 31. 5. - Saint-John Perse, francuski pjesnik i diplomat, nobelovac za književnost († 1975.)

 9. 6. - Emilio Mola, španski nacionalistički general († 1937)
 15. 6. - Petar Palavičini, vajar († 1958)
 22. 6. - Julian Huxley, biolog († 1975)

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan 
 4. 7. - Kosta Todorović, srpski lekar († 1975)
 6. 7. - Annette Kellerman, plivačica, glumica († 1975)
 7. 7. - Marc Chagall, ruski slikar židovskog podrijekla († 1985.)
 18. 7. - Vidkun Quisling, norveški političar, eponimni kvisling († 1945.)
 20. 7. - Fran Galović, književnik († 1914)
 28. 7. - Marcel Duchamp, francuski slikar († 1968)

 12. 8. - Erwin Schrödinger, austrijski fizičar, nobelovac († 1961.)
 17. 8. - Karlo, poslednji austrougarski car i kralj († 1922)
   17. 8. - Marcus Garvey, jamajčanski političar, panafrikanista († 1940)

 8. 9. - Đorđe Karađorđević, prvi Petrov sin († 1972)
 11. 9. - Nadežda Spasojević, prva Srpkinja pedijatar († )
 13. 9. - Lavoslav Ružička, hrvatsko-švicarski kemičar, nobelovac († 1976.)
 24. 9. - Mihovil Pavlek-Miškina, hrvatski književnik († 1942.)

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac 
 6. 10. - Le Corbusier, francuski arhitekt švicarskog porijekla († 1965.)
 10. 10. - Zvonimir Rogoz, hrvatski glumac i redatelj († 1988.)
 12. 10. - Paula Preradović, književnica († 1951)
 13. 10. - Jozef Tiso, slovački sveštenik i lider († 1947)
 22. 10. - John Reed, američki novinar, pesnik († 1920)
 24. 10. - Victoria Eugenie Battenberg, kraljica-supružnica Španije († 1969)
 25. 10. - Lothar Rendulić, nemački general († 1971)
 31. 10. - Chiang Kai-shek, predsednik Republike Kine († 1975)

 15. 11. - Georgia O'Keeffe, američka slikarica († 1986)
 17. 11. - Bernard Law Montgomery, britanski feldmaršal († 1976)
 23. 11. - Boris Karloff, glumac († 1969)
   23. 11. - Henry Moseley, fizičar († 1915)
 24. 11. - Erich von Manstein, feldmaršal († 1973)
 25. 11. - Nikolaj Vavilov, botaničar, genetičar († 1943)
 28. 11. - Ernst Röhm, lider nacističkih jurišnika († 1934)

 9. 12. - Dragojlo Dudić, predsednik GNOO Srbije († 1941)
 13. 12. - Franz Neuhausen, industrijalac, opunomoćenik u Srbiji († 1966)
 22. 12. - Srinivasa Ramanujan, matematičar († 1920)
 25. 12. - Conrad Hilton, hotelijer († 1979)

Kroz godinu 
 Samson Černov, ratni fotograf († 1929)
 Aćif Hadžiahmetović, političar († 1945)
 Izabel Haton, škotska lekarka u Srbiji († 1960)

Smrti

Januar/Siječanj – Jun/Lipanj 
 13. 1. - Antun Karlo Bakotić, hrvatski fizičar i književnik (* 1831.)
 27. 2. - Aleksandar Borodin, kompozitor (* 1833)
 6. 4. - Ivan Kramskoj, slikar, kritičar (* 1837)
 20. 4. - Nikanor Grujić, episkop pakrački (* 1810)
 6. 5. - Adam Stefanović, slikar (* 1832)
 10. 5. - Mihailo Katanić, srpski major (* 1840)
 14. 5. - Hippolyte Bayard, pionir fotografije (* 1801)
 18. 5. - Mihovil Pavlinović, hrvatski političar (* 1831.)
 20. 5. - Aleksandar Uljanov, zaverenik (* 1866)

Jul/Srpanj – Decembar/Prosinac 
 23. 7. - Đorđe Natošević, lekar, pedagog i književnik (* 1821)
 29. 7. - Agostino Depretis, premijer Italije (* 1813)
 3. 10. - Ana Marija Marović, redovnica (* 1815)
 17. 10. - Gustav Kirchhoff, fizičar (* 1824)
 2. 11. - Jenny Lind, švedska operska pevačica, sopran (* 1820)
 8. 11. - Doc Holliday, zubar, kockar i revolveraš (* 1851)
 18. 11. - Gustav Fechner, filozof, fizičar, psiholog (* 1801)
 1. 12. - Nikola Krestić, političar u Hrvatskoj, bivši predsednik Sabora (* 1824)

Kroz godinu 
 Hadži Lojo, sarajevski agitator (* 1834)
 Panta Lunjevica, otac Drage Mašin (* 1840)
 Niko Besarović, književnik (* 1841)

Reference 

1887