alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Яңа Спас (Зәй районы)

Яңа Спас () — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Почта индексы — 423535.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Шәхесләр 
 Иван Герасимов (1894-1937), БАССР прокуроры.

Моны да карагыз 
 Озёровка

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Яңа Мәлем

Яңа Мәлем — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Почта индексы — 423522.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Яңа Тәкмәк

Яңа Тукмак — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Почта индексы — 423501.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Гулькин

Гулькин — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Тарих 
1656 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): чуашлар — 75%, руслар — 24%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Яңа Маврино

Яңа Маврино — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Почта индексы — 423537.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Батрас

Олы Батрас — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Халык саны — 85 тирәсендә. Почта индексы — 423507.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Моны да карагыз 
 Кече Батрас

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бохарай

Бохарай — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Халык саны — 519 тирәсендә. Почта индексы — 423536.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 59%, татарлар — 37%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кармалка

Кармалка — Татарстан Республикасының Зәй районындагы поселок.

Тарих 
1956 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар — 52,5%, руслар — 45%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Нератовка

Нератовка — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Почта индексы — 423534.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Александр Бистәсе

Александр Бистәсе — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Тарих 
1650-елларда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 68%, татарлар — 21%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Моны да карагыз 
 Красный Яр

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Мәлем

Мәлем — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Почта индексы — 423533.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Аксар

Аксар — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Тарих 
Аксар авылы,тарихи чыганаклар буенча, XVI гасыр ахырларында барлыкка килгән. Явыз Иван гаскәрләре, Казанны басып алганнан соң, Казан ханлыгы биләмәләрен яулап алуны дәвам итәләр. Бу нигездә Идел – Кама һәм көймәләр йөзешле елгалар буенча алып барылган. Елга буенда урнашкан татар авыллары ,талау һәм чукындырудан куркып, үз авылларны ташлап, башка җирләргә качарга мәҗбүр булганнар.

Авыл кайчандыр Яңа Аксар һәм Асеево исемнәрен йөрткән. Соңгысы авыл старшинасы, Пугачев бунтында актив катнашкан һәм гаскәри часть башлыгы Әренкол Әсеев хөрмәтенә бирелгән. булырга тиеш. 1763 елга кадәр Аксар авылы исеме патша документларында  һәм башка чыганакларда очрамый. 
Авыл акрынлап үсә, зурая,халкы кабат ислам диненә күчә. 1884 елда Аксарда 96 хуҗалык исәпләнә. Шуның 90 ы- ислам, бары 6 сы гына православие динен тотучылар, ә инде 1870 елда авылда бер мәчет һәм ике мәдрәсәнең эшләве билгеле. Авыл халкының төп шөгыле булып игенчелек,терлекчелек һәм умартачылык торган.  Шул ук вакытта  тәгәрмәч, чана ясау,киндер сугу-тегү белән дә һөнәрчелек иткәннәр.

Аксар авылы элек Уфа  губернасы Минзәлә өязе Тәкмәк вулысы карамагында, ә 1920 елдан Татарстан Республикасы Зәй районы составына кертелә.

Авыл атамасы 
Аксар авылы исеме-атамасы каян барлыкка килгән, нәрсә аңлата?
“Аксар” атамасын төлкегә кайтарып калдыралар,ягъни Аксар авылы янында төлкеләр күп булган. Шуңа күрә авылга исем ябышып калган. Марилар Зәй районына 1652-56 нчы елларда куып китерелгәннәр.
“Аксар” ойконимын башкача, “аксары” термины белән аңлаталар әле. Ул “аксар” “аксары”дан килеп чыккан,ягъни аксар - аксары-ак+сары( аксылсары). “Аксар” атамасын йөрткән бу төбәкләрдә чыннан да бу төснең өстенлек итүенә,яки  анда яшәүчеләрнең кыяфәтенә “аксылсары” төсенең хас булуына ышануы бик читен, чөнки бу төс күбесенчә славяннарга хас бит.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кабан-Бастрык

Кабан-Бастрык — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Тарих 
1680 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Шәхесләр 
 Валериан Некратов (1950―2007), 1992—1993 елларда Зәй районы хакимияте башлыгы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Дүрт Мунча

Дүрт Мунча — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Тарих 
1678 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Моны да карагыз 
 Кызыл Таң

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Түбән Биш

Түбән Биш — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Почта индексы — 423514.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кадер (Татарстан)

Кадер — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Тарих 
1710 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Авыл белән бәйле шәхесләр 

 Йолдыз Кормашев

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Карман (Зәй районы)

Карман — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Тарих 
1678 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бигеш

Бигеш — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Халык саны — 399 тирәсендә. Почта индексы — 423511.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Шәхесләр 
 Альберт Гаделшин (Альберт Гадел, 1939), эстрада, цирк артисты, фокусчы-манипулятор, 1971―1992 елларда Казан дәүләт циркының сәнгать җитәкчесе, ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе (1989).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бура-Киртә

Бура-Киртә — Татарстан Республикасының Зәй районындагы авыл.

Халык саны — 332 тирәсендә. Почта индексы — 423513.

Тарих 
1678 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Алмалы

Алмалы — күп мәгънәле сүз.

Топоним 
 Алмалы — Арча районы авылы.
 Алмалы — Зәй районы авылы.
 Алмалы — БР Ишембай районы авылы.
 Алмалы — Чуашстанның Шомырша районы авылы.
 Алмалы — Ырынбур өлкәсенең Переволоцки районы авылы.
 Алмалы — Ырынбур өлкәсенең Төйлегән районы авылы.

Һидроним 
 Алмалы — Накыз елгасы кушылдыгы.

Топонимнар
Һидронимнар
Александровка (Кайбыч районы)

Александровка — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Гөбенә елгасы ярында, Чуашстан чигендә урнашкан.

Тарих 
XIX гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): татарлар (100%). Халыкның төп шөгыле - умартачылык.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы татар авыллары
Кайбыч районы керәшен татар авыллары
Афанас (Кайбыч районы)

Афанас — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Бәрле елгасының сул ярында урнашкан.

Тарих 
Авыл 18 гасырда нигезләнгән. Элеккеге атамасы - Малиновка.

Халык саны 

Милли состав (2010): татарлар — 70%, руслар — 26%, чуашлар - 4%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Байморза

Байморза (Әрре, ) — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Чуашстан белән чик буенда урнашкан.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән. Авыл ике өлешкә бүленеп йөртелгән татар (мөселман ягы) һәм чуаш (керәшен татарлары ягы).

Инкыйлабкача авылда чиркәү мәктәбе, мәдрәсә һәм мәчет эшләгән.

Демография 

Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): татарлар. Халыкның төп шөгыле - терлекчелек.

Мәгариф
 Байморза башлангыч мәктәбе

Дин 
 Байморза мәчете - бүгенге көндә юкка чыккан мәчет.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы керәшен татар авыллары
Бәрлебашы урманчылыгы

Бәрлебашы урманчылыгы — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы урманчылык бистәсе.

Халкы 
2011 елга биредә 21 кеше яшәве мәгълүм. Милли составы татарлардан тора. Халыкның төп шөгыле - умартачылык һәм агач эшкәртү.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Зур Колаңгы

Зур Колаңгы — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл.

Тарих 

XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): руслар (73%) һәм чуашлар (27%).

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Дин 
Петропавел чиркәве

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Имәнле Бортас

Имәнле Бортас — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы аыл. Имәле елгасы буенда урнашкан.

Тарих 
18 гасырда нигезләнгән. Авыл атамасы Чуашстанның Бортас авылы атамасыннан чыккан булуы яки бортаслар кабиләсе исеменә барып тоташуы ихтимал.

Халык саны 

Милли составы (2002): татарлар — 98%, руслар — 2%. Халыкның төп шөгыле - игенчелек һәм терлекчелек.

Дин 
Бортас мәчете

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы татар авыллары
Воскресенски (Татарстан)

Воскресенский (шулай ук Левановский) — Татарстан Республикасының Кайбыч районында урнашкан авыл.

Тарих 
1930 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): руслар. Халыкның төп шөгыле - терлекчелек.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Каргалы (Кайбыч районы)

Каргалы — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Милли составы (2010): руслар — 92%, чуашлар — 8%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кушкүл (Татарстан)

Кушкүл — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Гөбенә елгасы буенда тора.

Тарих 
1937 елда нигезләнгән. Авыл тулысынча асфальтлаштырылган.

Халык саны 

Милли составы (2010): татарлар — 100%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Мәгариф
 Кушкүл башлангыч мәктәбе

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы керәшен татар авыллары
Малала

Малалла — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы чуаш авылы. Зөя елгасы янында урнашкан.

Тарих 
1920 елларда Кече Мәме авылы кешеләре тарафыннан нигезләнгән.

Халык саны 

Милли составы (2002): чуашлар — 100%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы чуаш авыллары
Кече Урсак

Кече Урсак (Имәле башы) — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Имәле елгасы буенда урнашкан.

Тарих 
18 гасырда нигезләнгән. Авыл чуаш һәм татар ягына бүленеп йөргән. Татар һәм чуаш зиратлары бар. Авылда 20 гасыр башында мәчет һәм мәдрәсә эшләп торган.

Халык саны 

Милли составы (2010): татарлар — 59%, чуашлар - 39%, руслар — 2%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Дин 
Кече Урсак мәчете.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы татар авыллары
Кайбыч районы чуаш авыллары
Мөрәле (Кайбыч районы)

Мөрәле — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы татар авылы.

Тарих 
Авыл Казан ханлыгы чорында ук билгеле булган. Авылны чуашлар нигезләве билгеле. Ул вакытта авыл хәзерге урыныннан төньяктарак булган.

Халык саны 

Милли состав (2010): татарлар (99%), руслар (1%).

Күренекле кешеләр 

 Диләрә Фәттахова — Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры артисты.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Мөрәледә мәгариф
 Мөрәле төп мәктәбе

Дин 
 Мөрәле мәчете

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы татар авыллары
Морза Бәрлебашы

Морза Бәрлебаш — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы татар авылы. Бәрле елгасы башланган җирдә урнашкан.

Тарих 
Авыл 1929 елда Бәрлебашы авылыннан күченеүчеләр тарафыннан нигезләнә.

Халык саны 

Милли состав (2010): татарлар — 97%, чуашлар - 2%, руслар — 1%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Мәгариф
Морза Бәрлебашы башлангыч мәктәбе. Мәктәп 1935 елда ачыла.

Дин 
 Морза Бәрлебашы мәчете

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы татар авыллары
Надеждино (Кайбыч районы)

Надеждино — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Чуашстан чиге буенда, Гөбенә елгасы ярында урнашкан.

Тарих 
18 гасырда нигезләнгән.

Халык саны 

Милли состав (2010): руслар (92%), чуашлар (8%).

Күренекле кешеләре 

Василий Платонов - Дан ордены тулы кавалеры.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Мәгариф 
 Надеждино урта мәктәбе

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Түбән Колаңгы

Түбән Колаңгы — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Яңа Патрикеево

Яңа Патрикеево (яки Красный Бор) — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Зөя елгасы буенда тора.

Халык саны 

Милли составы (2010): руслар — 100%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Фотогалерея

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Тәрбит

Олы Тәрбит — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы татар авылы.

Тарих 
1613 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Мәгариф
 Олы Тәрбит башлангыч мәктәбе

Дин 
 Троица Живоначальная чиркәве
 Троица Живоначальная чиркәве

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы керәшен татар авыллары
Мәлки

Мәлки — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы татар авылы.

Тарих 
17 гасырда ниезләнгән. Авылда мәчет эшләве билгеле. 18 гасырда авыл халкы чукындырыла. Чукынырга теләмәгән халык башка татар авылларына күченә, күпчелеге Багыш авылына. Мәчет тә Багыш авылына күчерелә.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Халык саны 

Милли составы (2010): татарлар — 93%, руслар — 5%, чуашлар - 2%.

Шәхесләр 
 Александр Волков (1960), Татарстан Республикасы Президентының документлар белән тәэмин итү һәм контроль идарәсе башлыгы.
 Валерий Волков, әфганчы
 Лена Бичарина, татар җырчысы, Татарстанның атказанган артисты.
 Александр Малов, журналист, язучы, Бөек Ватан сугышы һәм хезмәт ветераны.
 Светлана Журавлева – Татарстан Республикасының атказанган сәүдә хезмәткәре.

Мәгариф
 Мәлки төп мәктәбе

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы татар авыллары
Кайбыч районы керәшен татар авыллары
Камыллы

Камыллы — Татарстан Республикасының Кайбыч районында Ырым елгасына Камыллы елгасы койган урында урнашкан авыл.

Тарих 
19 гасырда Иске Тәрбит авылы кешеләре тарафыннан нигезләнгән.

1927 нче елда Иске Тәрбит авылыннан 60 хуҗалык буш урынга күчеп килә. Килү сәбәпләренең берсе булып Иске Тәрбит җирләренең ерак булуы һәм кешеләрнең монда килеп эшләп йөрүенең мәшәкатьле булуында. Күченеп килүчеләрнең күбесе яшьләр була. Җирне шобага салып бүлгәннәр. Иген җыеп алынган буш камыллар өстендә күченеп килгән халык йорт җиткерә. Шулай итеп авыл Иске Тәрбиттән 4 чакрым ераклыкта көньяк- көнбатышта Ырым елгасының уң ягында салына. Авылга “Камыллы” дигән исем бирәләр.

1930-31 нче елларда монда күчкән кешеләр аерым күмәк хуҗалык булып оешалар. «Искра» колхозы төзелә. Бу колхозда ике бригада була. Аның беренче председателе итеп Иванов Яков Иванович билгеләнә. Кыска вакыт эчендә авылда кибет, башлангыч мәктәп, балалар бакчасы, клуб барлыкка килә. Камыллы мәктәбендә Галина Медова, Екатерина Смирнова, Матрена Кузьминалар укыта. Кибетче булып озак еллар Елизавета Осипова эшли.

Сарыклар, атлар үрчетелә. Ат абзары, сарык фермасы, механика остаханәсе, ындыр табагы, складлар төзелә. Тегермән эшли башлый

1970-80 нче елларга кадәр тормыш кайный. Аннан соң әкренләп авылдан яшьләр шәһәргә китә, укучылар Иске Тәрбит авылына йөреп укый, клуб та ябыла, тора бара фермалар бетерелә. Кызганычка каршы, хәзер Камыллы авылында авылында бары тик 1 кибет бар.

Төп халкы 
Төп халкы – керәшен татарлары. Чуашстанның Канаш районы Яманово, Тобурданово авыллары белән чиктәш урнашканга, әлбәттә инде, катнаш гаиләләр дә күп корыла.

Танылган шәхесләре 
 Иван Микусев — медицина фәннәре докторы, профессор, Казан медицина институтының травматология һәм ортопедия кафедрасы җитәкчесе, Россия Федерациясенең һәм Татарстанның атказанган табибы. Татарстанның фән һәм мәгариф өлкәсендәге дәүләт премиясе лауреаты.
 Юрий Микусев — медицина фәннәре докторы, профессор, Казан медицина институтының физиотерапия һәм сәламәтләндерү физкультурасы кафедралары җитәкчесе.Татарстанның атказанган табибы. Физиотерапия һәм сәламәтләндерү физкультурасы өлкәсендә беренче тапкыр лимфалар системасын тикшерү юлларын уйлап таба.

Демография 

Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): татарлар (98%), чуашлар (2%).

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
 Иске Тәрбит мәктәбе музеендагы "Авыллар тарихы" альбомы.	

Кайбыч районы керәшен татар авыллары
Кайбыч районы татар авыллары
Олы Подберезье

Олы Подберезье (элеккеге татарча исеме Күлле Ил) — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл.

Тарих 

XVI гасырда нигезләнгән.

Демография 

Милли составы (2010): руслар — 92.5%, татарлар — 3.9%, чуашлар - 2.6%, шулай ук әзербайҗаннар (0.4%), таҗиклар (0.6%) да яши.

Мәгариф
 Зур Подберезье урта мәктәбе

Күренекле кешеләре 

 Андрей Кошкин — СССР Герое.
 Дамир Сираҗиев – татар режиссеры, татар милли хәрәкәтенең активисты, сәясәтче.
 Артем Нагоркин (1997―2022), 68нче танк полкының танк командиры, Россиянең Украинадагы махсус хәрби операциясе вакытында һәлак булган. «Батырлык ордены» кавалеры (үлгәннән соң) .

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Урсак

Олы Урсак — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл.

Халык саны — 425 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422325.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Мәгариф
Кара: Олы Урсак урта мәктәбе

Демография 

Милли составы (2002): татарлар — 98%, чуашлар — 2%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Танылган шәхесләр 
 Асия Ахметзянова-Бик куп дистэ еллар Олы Урсак авылында фельдшер булып эшлэгэн.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы татар авыллары
Бушанчы

Бушанчы — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Имәле елгасы буенда урнашкан.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән. 19 гасырда авыл халкы тәгәрмәчләр ясау белән шөгыльләнгән. Авылда чиркәү һәм чиркәү мәктәбе эшләп килгән.

Демография 

Төп милләтләр (2017 елга): руслар — 90%, чуашлар — 10%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Мәгариф 
Бушанча мәктәбе

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы чуаш авыллары
Кече Подберезье

Кече Подберезье — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл.

Тарих 
19 гасырда нигезләнгән.

Дин 

Кече Подберезье авылы чиркәве. Кече Подберезьедагы Изге Ана чиркәве 1902-1910 елларда Зур Подберезье авылы карамагында төзелә. Чиркәү бу авылдагы рус крестьяннары нияте белән аларның ук акчасына торгызыла.

Халык саны 

Милли состав (2010): руслар — 94%, чуашлар - 4%, татарлар — 2%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бәли (Татарстан)

Бәли — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Бәрле елгасының уң ярында урнашкан. Колангы станциясе авыл читендә тора.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән. Авыл атамасы Би Гали исеменнән чыккан.

Демография

Милли составы  
2002 елга: татарлар — 10%, руслар — 85%, чуашлар - 5%.

2010 елга: татарлар — 14%, руслар — 79%, чуашлар - 5%, украиннар - 2%.

Күренекле шәхесләре 
 Тихон Хрисанфов (1892 — 1974) - совет дәүләт эшлеклесе, Чуаш АССР хәрби комиссары.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кичке (Татарстан)

Кичке — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Чуашстан чиге буенда урнашкан.

Тарих 
1646 елда нигезләнгән. Авылда элек калий карбонаты заводы эшләгән.

Демография 

Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): руслар (92%) һәм чуашлар (8%).

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Багай (Татарстан)

Багай — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Чуашстан чик буенда урнашкан.

Тарих 

XVIII гасырда нигезләнгән.

Мамадыш авылы — моннан башка янә шул тирәдә өч-дүрт авыл бар; бер кешенең балаларыннан таркалгандыр. Ягъни биш авыл бер исем белән аталадыр. Берсе — хәзердә Мамадыш дигәннәре — Мамадыш-Әкил дип йөртәләр. Янә Танай авылын Тәүгилде-Мамадыш диләр. Янә Салтыйган авылы бардыр; аны Мамадыш-Салтыган дип атаганнар; хәзердә Ышналы башы дигәннәре шул авылдыр. Янә анда Багай дигән рус авылы бардыр; Багаево-Мамадыш диләр икән. Янә Арсланово дигән рус авылы бар; хәзердә аны Мамадыш-Арсланово дип әйтәләр. Янә Гордеево дигән рус авылын Мамадыш-Гордеево дип йөртәләр. Бу биш авыл барысы да бер кешенең балаларыннан чыккандыр. Берәү — Җәмәд дигән кеше, үзенең биш углы, бер сеңелесе белән Болгардан килеп бер җиргә утырганнар.

Демография 

Төп милләтләр (2002 елгы җанисәп буенча): руслар — 78%, чуашлар - 15%, татарлар - 7%.

Күренекле кешеләре 
 Михаил Минский (Мино Минцер) - җырчы.
 Мария Торынтаева (1926), Социалистик Хезмәт Каһарманы.

Мәгариф
 Багай башлангыч мәктәбе

Дин 
 Владимир Изге Ана иконасы чиркәве

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Каюм Насыйри. Зөя өязе авыллары
Арыслан (Татарстан)

Арыслан — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл.

Тарих 

XVIII гасырда нигезләнгән. Революциягә кадәрге чыганакларда авыл Мамадыш-Арыслан исеме белән дә билгеле. 1860 елларга кадәр халкы дәүләт крәстияннәре катлавына керә, игенчелек, терлек үрчетү, мичкә ясау белән шөгыльләнә. 20 йөз башында Арысланда архитектура истәлеге - Никольский чиркәве (1901 дә төзелә), чиркәү - приход мәктәбе (1885 тә ачыла), иске дин тарафдарлары гыйбадәтханәсе, май язу йорты, 3 вак-төякләр кибете була. Бу чорда авыл җәмәгатенең имана җире 2053 дисәтинә тәшкил итә.

1920 гә кадәр авыл Казан губернасы Зөя өязенең Әҗил волостена керә. 1920 дән ТАССРның Зөя кантонында. 1927 нең 14 февраленнән - Кайбыч, 1963 нең 1 февраленнән - Буа, 1964 нең 4 мартыннан - Апас, 1991 нең 19 апреленнән Кайбыч районында.

Демография 

Төп милләтләр (2002 елгы җанисәп буенча): руслар.

Мәгариф
 Арыслан башлангыч мәктәбе

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Каюм Насыйри. Зөя өязе авыллары
Морат

Морат — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл.

Тарих 

Казан ханлыгы чорыннан билгеле. Авылны Морат дигән йомышлы татар, морза улы нигезли. 1550 елдан авыл халкын инде руслар тәшкил иткән. 1861 елга чаклы халкы крепостнойлар булып, алпавытка буйсынганнар.

Халык саны 

Милли состав (2010): руслар — 93%, татарлар — 4%, чуашлар - 3%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Дин 
Морат чиркәве

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Борындык (Кайбыч районы)

Борындык — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Бәрле елгасы ярында урнашкан.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән. Зур һәм Кече Борындык авылларына бүленеп йөргән. Бүгенге көндә бу ике авыл тоташып бер авыл булып торалар.

Демография 

Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): татарлар. Халыкның төп шөгыле - игенчелек, терлекчелек.

Мәгариф
 Борындык төп мәктәбе

Дин 
 Борындык мәчете - тарихи мәчет.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Танылган шәхесләр 
 Бари Гарифуллин (1907-2003), Социалистик Хезмәт Каһарманы.
 Гөлчәчәк Гайфетдинова, Татарстанның атказанган артисты (2016).
 Илдар Шакиров(1958), педагогика фәннәре кандидаты, Кайбыч районы мәгариф бүлеге мөдире (1993-2018), 2019 елдан Кайбыч ягы музее җитәкчесе.
 Рифкать Кәлимуллин (1927-1993), Социалистик Хезмәт Каһарманы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Кайбыч районы татар авыллары
Кодыбирде

Кодыбирде () — Татарстан Республикасының Кайбыч районындагы авыл. Багай авыл җирлегенә карый.

Тарих 
Авыл Казан ханлыгы чорында ук билгеле булган.

Халык саны 

Милли состав (2010): руслар (94%), чуашлар (6%).

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.3 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Антоновка (Кама Тамагы районы)

Антоновка — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 69 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422813.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Келәр

Келәр — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 20 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422832.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Атабай (Кама Тамагы районы)

Атабай — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 66 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422834.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Балтач (Кама Тамагы районы)

Балтач (, мрд.-кар. Балтась)— Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (2010 елгы җанисәп буенча): татарлар, каратайлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Балчыклы (Кама Тамагы районы)

Балчыклы — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 184 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422833.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бәки

Бәки — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 26 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422836.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Танылган шәхесләр 
 Габденнасыйр Рахманколый (?-1835), Казанның Зәңгәр мәчете имамы, 1825 елда Халидия мәдрәсәсен нигезләүче.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бишалаб

Бишалаб — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 29 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422834.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бортас (Кама Тамагы районы)

Бортас — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 106 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422813.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Шәхесләр 
 Гурий (Буртасовский)

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Варварино (Татарстан)

Варварино — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 139 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422825.

Тарих 
XIX гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Куйбышев Затоны

Куйбышев Затоны (Затун) — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы торак пункт.

География 
Куйбышев Затоны Идел елгасының (Куйбышев сусаклагычының) уңъяк ярында, Иделгә Ишимка һәм Мордовская елгалары кушылу урыны янында,  район үзәгеннән 7 километр көньяк-көнбатыштарак урнаша. Якындагы тимер юл станциясе — Каратун (50 километр ераклыкта).

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Тарих 
1929 елда шәһәр тибындагы бистә статусы бирелә. 1954 елда Куйбышев сусаклагычы төзелү сәбәпле икенче урынга күчерелә.

Халык 

Милли состав (2002): руслар — 74,3%, татарлар — 22,1%, чуашлар — 1,0%.

Икътисад 
Суднолар ремонтлау заводы.

Бистә белән бәйле шәхесләр 

 Александр Костерин
 Герман Балуев

Шулай ук карагыз 
 Затон мәктәбе
 Куйбышев Затоны кадетлар интернат мәктәбе

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Татарстан шәһәр тибындагы бистәләре
Ишем (Кама Тамагы районы)

Ишим — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 58 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422827.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кайперде

Кайперде — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы юкка чыккан авыл. Туфан Миңнуллин әсәрләрендә гомумиләштерелгән татар авылы исеме буларак еш очрый.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кыртапа

Кыртапа — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 155 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422835.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тыба

Тыба (, мрд.-кар. Тыба) — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы поселок.

Тарих 
1615 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар — 54%, татарлар — 32%.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Танылган шәхесләр 
 Михаил Чирков (1897-1945), Сәвитләр Берлеге Каһарманы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Красновидово

Красновидово (Каратун) — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 570 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422813.

Тарих 
XVII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): руслар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Истәлекле урыннар 
 Максим Горькийның әдәби-мемориаль музее.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Тырна

Тырна () — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кече Бортас

Кече Бортас — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422833.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Искавыл

Мукшы Каратае, Искавыл (, мрд.-кар. Искавыл) — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422827.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Татарстан мукшы авыллары
Кече Карамалы

Кече Кармалы — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422838.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Карамалы

Олы Карамалы — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 145 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422830.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән. Революциягә кадәрге чыганакларда шулай ук Иске Кармалы дип тә йөртелә. 1920 елга кадәр авыл Казан губернасының Тәтеш өязенең Богородский волостена керә. 1920 елдан Татарстан АССРның Буа кантоны - Тәтеш районы составында. 1930 нчы елның 10 нчы августында Кама Тамагы, 1963 нче елның 1 нче февралендә Тәтеш, 1965 нче елдан Кама Тамагы районнарында. XVIII гасырдан - XIX нчы гасырның 1 нче яртысына кадәр халык дәүләт крестьяннары категориясенә керә. Игенчелек, терлек асрау белән шөгыльләнелгән. Дин тоту буенча халык мөселманнарга һәм православие динендәгеләргә бүленә. 1859 елгы мәгълүматлары буенча, авылда мәчет булган. Мәчет каршында зур мәдрәсә була, 1911 елда 4 нче класслы рус-татар училищесы итеп үзгәртелә. 20 гасыр башында авылда 5 җил тегермәне, тимерче алачыгы, 2 вак кибет эшли. Бу чорда авыл общинасының җир биләмәсе 1012,8 дес. тәшкил иткән.

Географик урнашу 
Татарстан Республикасы башкаласы Казан шәһәреннән 119 км, район үзәге Кама Тамагы шәһәр тибындагы бистәсеннән көнбатышка таба 11 км ераклыкта урнашкан.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Авылда туган күренекле кешеләр 
 Кәримулла Исмаев, дәүләт эшлеклесе - ТАССР ХКШ рәисе (1928-1930).
 Ибраһим Гази, язучы (1907-1971)
 Вәкил Тимерханов (1907―1988), фирка-хуҗалык эшлеклесе, 1940―1941 елларда КПССның Сарман, 1946―1947 елларда Әгерҗе райкомнарының беренче секретаре.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Келәнче (Кама Тамагы районы)

Келәнче — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 421 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422836.

Тарих 
1646 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Кариле

Олы Кариле — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 397 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422837.

Тарих 
Авыл бик борынгылардан: Казан ханлыгы чорында ук нигезләнгән. Авылнын нигезлэучесенэ авылнын зираты янында кечкенэ обелиск куелган.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Шәхесләр 
 Фәнзилә Сабирова (1967), «Әкият» курчак театры актрисасы, ТР атказанган артисты (2005).

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Бәрлегуҗа

Бәрлегуҗа — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 160 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422832.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Даныш

Даныш — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 117 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422831.

Тарих 
1646 елда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Шәхесләр 
 Мөхәммәт Әблиев (1900—1941), драматург. Бөек Ватан сугышында һәлак булган.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Олы Мәрәтхуҗа

Олы Мәрәтхуҗа — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Халык саны — 82 тирәсендә. Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422831.

Тарих 
XVIII гасырда нигезләнгән.

Демография 

Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
Кече Мәрәтхуҗа

Кече Мәрәтхуҗа — Татарстан Республикасының Кама Тамагы районындагы авыл.

Вакыт зонасы — MSK (Мәскәү вакыты) яки UTC+4. Почта индексы — 422821.

Климат 

Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb. Уртача еллык һава температурасы 4.1 °C.

Танылган шәхесләр 
 Сәлих Хәмидуллин (1932), Социалистик Хезмәт Каһарманы.

Искәрмәләр

Чыганаклар 
 Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.

Сылтамалар 
 https://tuganilem.wordpress.com - Кама Тамагы районы Кече Мәрәтхуҗа авылының рәсми булмаган сайты.