Макан-ГӀала

Макан-ГIала  () — Нохчийчоьнан Невран кӀоштан эвла. Макан-ГӀалин йуьртан меттиган административан центр.

Географи 
Лаьтта Теркан аьрру бердаца, кӀоштан йукъ йолчу Новр-ГӀалан 4 километр къилбаседа-малхбалехь.

Гергара нах беха меттигаш: малхбузехь тӀелетта — Чернокозово эвла, къилба-малхбалехь — Савельевски эвла а, Макане эвла а, къилба-малхбузехь — Новр-ГӀала а, Лаха Невре а.

Топонимаш 
Макан-ГӀалин гуонахьара дӀаязйина микротопонимаш.
 Аьхкина барз – юккъерачу бӀешерашкара кешнийн барз, лаьтта Макан-ГӀалин къилбаседехьа. Баккхийчу наха дийцарехь, барз аьхкина хазна лохучара.
 Батарейн барз – юккъерачу бӀешерашкара кешнийн барз, лаьтта Макан-ГӀалин къилбаседехьа. ЦӀе тиллина цигахь хьалха яккхий тоьпаш лаьттина хилла дера.
 Бахматковн кӀотар – Макан-ГӀалин къилбаседехьара меттиг, хьалха иштта цӀе йолу кӀотар лаьттина, Ӏаьнан-аьхкенан заманашкахь латтош хилла бажа а, жа а, бехаш хилла бежаӀуй-ялхой а, къенбелла гӀалагӀазакхий а, ногӀий а. Дийцарехь, цӀе тиллина ногӀийн ялхочун Бахматкин цӀарах.
 Калерковн барз – йуккъерачу бӀешерашкара кешнийн барз, лаьтта Макан-ГӀалин къилбаседехьа. Калерков – оьрсийн фамилии.
 Майорски кӀотар – Макан-ГӀалин къилбаседехьара меттиг, цигахь гуттаренна а къахьоьгуш бара жаӀуй, ялхой – гӀазакхий, ногӀий, леладора даккхий жаш, реманаш, бажа.
 Майорски Ӏам – лаьтта Макан-ГӀалин къилбаседехьа, хьалха Майорски кӀотар лаьттинчохь. Майорский – оьрсийн фамили.
 Мирни кӀотар – Макан-ГӀалин къилбаседехьа лаьтта, беха кхузахь жаӀуй, шайн даьхний а лелош. Макан-ГӀалин йуьртан меттиган йукъайогӀу.
 Молюшкинан хьун – Макан-ГӀалин къилба-малхбузера хьун. Молюшкин – оьрсийн фамили.
 Нырковн хьун - Макан-ГӀалин къилба-малхбузан агӀора хьаннех олуш хилла хьалха. Нырков - оьрсийн фамили.
 Отгонни кӀотар – лаьтта Макан-ГӀалин къилбаседехьа, хьалха цигахь латтош хилла бажа а, жаш а аьхкенан-Ӏаьнан Ӏаллахь. Уьш хилла ондачу даьхнийлелархойн.
 Ситниковн барз – юккъерачу бӀешерашкара кешнийн барз, лаьтта Макан-ГӀалин къилбаседехьа, хьалха Ситниковн кӀотар лаьттинчохь. Ситников – оьрсийн фамили.
 Стански кӀотар – Макан-ГӀалин къилбаседехьара меттиг, хьалха иштта цӀе йолу кӀотар лаьттина, Ӏаьнан-аьхкенан заманашкахь латтош хилла бажа а, жа а, бехаш хилла бежаӀуй-ялхой. Кхузахь хилла новкъахоша говраш а хуьйцуш садоӀу поштан станци. Мазалкера ГӀизлара боьду новкъа поштан говраш гӀарулаш ларйора.
 Стански Ӏам – лаьттан бухарчу хиш бузош болу, Макан-ГӀалин къилбаседехьара Ӏам. Хьалха кхузахь лаьттина даьхнийн Ӏалла.
 Хи маларан барз – юккъерачу бӀешерашкара кешнийн барз, лаьтта Макан-ГӀалин къилбаседехьа.
 Ярышевн кӀотар - Макан-ГӀалин къилбаседехьара меттиг, хьалха иштта цӀе йолу кӀотар лаьттина. КӀотарахь ялхой-жаӀуй баьхна хьалдолчу латташлелорхойн а, элийн а, хьал долчу гӀазакхийн а жашца. Ярышев – оьрсийн фамили, тарло, туркойн дашах яьлла хила, «ярыш» - говраш хахкар ду.
 Ярышевн Ӏам – Ярышевн кӀотаран гергара Ӏам.

Истори 
1926 шарахь Макан-ГӀала Къилбаседа-Кавказан мехкан Теркан гуонан Невран кӀоштан йукъахь яра. Оцу шарахь нах багарбеш бинчу балхо гайтира цигахь 2466 стаг вехаш вуй, царех оьрсий — 2440 стаг.

2011 шо долалуш эвлахь дӀадиллина, и эвла йиллинчу дийнахь дуьйна, дуьххьарлера маьждиг, иза оцу хенахь хилира уггаре доккха маьждиг невран кӀоштахь.

Бахархой 

 Къоман хӀоттам
Эвлан къоман хӀоттам 2010 шеран Ерригроссийн нах багарбаран жамӀашца:

Макан-ГӀалахь беха нохчий (Шарой, Шикъарой, ЧӀебарлой, ХӀимой, Хьакмадой, ДӀай, ЦӀесий, Зумсой), туркой, оьрсий.

Билгалдахарш

Хьажоргаш 
 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш