Аьчка-ХитӀе

Аьчка-ХитӀе, кхин цӀерш Аьчган-ХитӀе, Аьчкашка, Зибир-Йурт () — Нохчийчоьнан Теркан кӀоштара эвла.

Аьчка-ХитӀан йуьртан меттиган йукъайогӀу административан центр йу.

Географи 
Лаьтта Теркан дукъан къилбаседан басешкахь, Соьлжа-ГӀалин къилбаседа-малхбузехьа а, кӀоштан центр йолчу ЧӀулга-Юртан къилба-малхбалехьа. 
Гергара ярташ: къилбаседа-малхбузехьа — Лаха Невре, Лакха Невре, Минеральни, къилбаседа-малхбалехьа — Макане 20 км генахь, Макан-КӀотар, къилба-малхбузехьа — Бартхой а, Керла-Юрт а, къилбехьа — Долински, къилба-малхбалехьа — Радужни а, Победински а.

Микротопоними 
Аьчка-ХитӀан йисташкахула лахара топонимаш йу:
 Алкханчан берд — йуьртан къилбехьа. Кхозуш болчу берда тӀехь хӀора шарахь бенаш бой ховшу алкханчаш.
 Аьчган хи — дарбане лору. Йуьртан къилбан агӀора ду.
 Аьчган хьун — йуьртан къилбехьара жима хьун.
 Бамт хи чу — йуьртан къилба-малхбалехь.
 Бовха боьра — йуьртан къилбехьара дежийлаш, кхузахь латтан бухахь мела хиш дохку. Боьра иза бахьнехь чӀогӀа хьекъаш бу. Латта Ӏай а гӀора ца до, шеран муьлхачу заманчохь а сийна буц хуьлу.
 Говрийн боьра — йуьртан малхбузехьара дежийлаш.
 Гомушан мара — йуьртан къилбехьара аратаьӀна тарх. Дежийлаш.
 Гомушан Ӏам — йуьртан малхбален йисттехь.
 ГӀамаран мара — йуьртан къилбехьара дежийлаш.
 Дозанан саьнгар — элийн латташна гуонахьа даьккхина дара, Аьчкан-ХитӀера Девкар-Эвла кхаччалц.
 Доккха шовда — къилба эвлан йисттехь.
 ДӀамийн Ӏуьргаш — къилба эвлан йисттехь.
 ЖагIжагIан боьра — йуьртан къилбехьа.
 Жима шовда — йуьртан къилбехьа долуш ду. Дарбане ду. Йуьртахоша цигара кхоьхьура мала хи.
 Куллан боьлак — дежийла йуьртан къилба-малхбалера.
 Лорсин бекъа кхетта чоь — дежийла йуьртан къилба-малхбалера.
 Лоьша хи — къилба-малхбален эвла йисттехь.
 Майда — йуьртан йуккъехь кегий нах гуллало.
 РогӀан дукъ — Теркан дукъ ГӀебартой-Балкхаройчуьра Гуьмсе кхочу.
 Сосакхан корта — йуьртан малхбузехьара дежийлаш.
 Суосин дукъ — йуьртан къилбехьа. Суоса — нохчийн боьршачу стеган долара цӀе.
 ТангIалкх йолчу — аьчкхоша тангӀалкх аьлла цӀе тиллира геодезин хьаьркан — реперан. Дежийлаш.
 Хин корта — йуьртан къилбехьа мел долу хин хьостан корта.
 ХьажкӀийн боьра — йуьртан къилба-малхбузера боьра, цигахь йуьртахоша хьаьжкӀаш йуьйра.
 Хьаьмцан боьлак — йуьртан къилба-малхбалехьара дежийлаш. Кхузахь акха стоьмийн коллаш а, хьаьмцаш а кхуьура.
 «Минеральни» совхозан йуккъера керт. Лаьтта йуьрйуьртан тан къилбаседа агӀора, Макане боьдучу новкъан аьрру агӀора.
 ЦIийдарийн боьра — йуьртан малхбузехьа. Кхузахь йуьртахоша басар доккхура.
 Шира кешнаш — йуьртан йукъахь.
 Шира тӀулгаш — йуьртан къилбехьа Ӏохкура тӀулгаш, уьш цига кхачар хууш дац. Дуьйцура уьш доьхначу ширачу чуртах дисина.
 Ширчу ардашка — йуьртан къилба-малхбалехьа.
 Эла вийна чоь — йуьртан малхбузехьа.
 Элашханан боьра — йуьртан малхбузехьа Элашханан дакъа хилла.
 Элийн мохк — Аьчкан-ХитӀера Девкар-Эвла кхаччалц дара Бековичаш-Чергазийн элийн латташ. Латташна урхалла деш хьадалчаш бара, лелош ялхой а, латтан дайх бозуш болу ахархой а бара.
 Элса вийна чоь — йуьртан къилбехьара дежийлаш.
 Эльдаровн тогӀи — малхбузехьара мехкдаьттан кӀошт, тогӀе ГӀулозе кхаччалц яра.
 Янарсин хи — йуьртан къилба-малхбалера Янарсас тодина хьост.
 Iуьргаш дохкачу — йуьртан къилба-малхбалехьара дежийлаш.

Бахархой

Социалан объекташ 

 Аьчка-ХитӀан муниципалан йуккъера йукъарадешаран ишкол. Керла йина 2010 шарахь.
 Аьчка-ХитIан дарбанийн пункт. Керла йина.
 Поштан дакъа.

Тайпанаш 
Юьртахь деха тайпанаш:
 Энганой,
 Зандакъой,
 Анастой,
 Ширдий,
 Мелардой,
 ТӀерлой,
 Чунгарой,
 Таркхой,
 Ӏалларой,
 Курчалой

Аьчка-ХитӀе Ӏалароша йиллина олу.

ГӀарабевлла аьчк’хой 

Дени-Шайх (Деда) Арсанов (1851— 27 декабрь 1917) — исламан Суьпаллин агӀора Накъшбандин тӀарикъатера авлияъ. Энганойн тайпанара хилла. 

Масхадов, Аслан Алиевич (Халид) (1951 шеран 21 сентябрехь, Шокай, Карагандан область, Кхазакхийн ССР, ССРС — 2005 шеран 8 мартехь, Девкар-Эвла, Нохчийн Республика, Российн Федераци) — Нохчийн Республикин Ичкерин (НРИ) къобалъянза йолчу тӀеман а, пачхьалкхан а гӀуллакххо. 1990-гӀа шерашкахь дакъалецира НРИ тӀеман ницкъаш кхуллуш, тӀемлошна куьйгаллехь вара тӀемехь федералан ницкъашна дуьхьала; 1997 январера 2005 март кхаччалц — НРИ президент. 
Вийна 2005 шеран 8 мартехь ФКХГӀ леррина операцехь. Тайпана Ӏаларой вара.

Билгалдахарш

Хьажоргаш 
 
 село Зебир-Юрт, Россия, республика Чеченская — Мобильные Яндекс. Карты
 Почтовые индексы и коды ОКАТО — Надтеречный район Чеченская республика. 

Теркан кӀоштан нах беха меттигаш