Сент-Джонс

Сент-Джонс () — Антигуа а, Барбуда а пачхьалкхан коьрта гӀала, уггаре йоккха шахьар а, коьрта порт а , Сент-Джон гуонан административан йукъ.

Географи а, Ӏаламан хьелаш а 
Шахьар лаьтта Антигуа гӀайренан къилбаседа-малхбален декъехь хенан-хӀоттам дика ца хиларх къевлинчу бухтин бердашца — Карибан хӀордан Грин айманехь. Порте даккхий круизан кеманаш чудахкийтархьама бухтин бух кӀаргбира, XXI бӀешарахь цуьнан таро йу  охьахаарца долу кеманаш тӀеэца. Шахьран  къилбаседа-малхбалехьа лаьтта дуьненайукъара В. К. Бёрдан цӀарах аэропорт. Сент-Джонс кхин а бу Антигуа гӀайренан автонекъан шед.

Оцу мехкан климат тропикан пассатийн йу. Температура шеран дохаллехь хийцало +25 °С тӀера (уггаре салкхене баттахь) +30 °С кхаччалц (уггаре бовха баттахь). ДогӀанаш оьху май баттера ноябрь кхаччалц, оцу хенахь шеран йуккъера барамах 80 % йогӀу, иза хуьлу .

Сих-сиха хьокху тропикан мох-дарцо ладаме зенаш до Сент-Джонсан бахамна. Шахьар чохь а, йа гӀайренна тӀехь а эркаш дац. Молу хи латтадо артезианан бурунаша а, кхин а 1970 шарахь йина хи теза даран объекто а. Регион кхиорехь доккха дакъа лаьцна ЦӀен жӀаран дарбанан цӀийно.

Ораматаш а, дийнаташ а шахьран йисташкахь чӀогӀа къиен йу, амма ду дуккха а кепара олхазарш, ткъа бердашца долчу хишца промыслан шорта чӀара а бу, искогбергкепарниш а йу.

Истори 
Сент-Джонс йиллина ингалсан колонихоша 1632 шарахь, 1667 шарахь йина ингалсан Антигу а, Барбуда а латтанаш тӀера административан йукъ. XVIII бӀешарахь дуьйна британин тӀеман кеманийн база лаьттина. Шен историн йохаллехь масийттаза бала хьегна Ӏаламан зуламах, царна йукъахь 1690 а, 1843 а шерашкара мохкбегор, 1769 шарахь цӀе йалар, 1847 шеран мох-дарц. XVIII бӀешеран йуккъехь шахьрахь йара дикка кхиина промышленность, иза хьажийна йара шекаран эрз ахьа, хӀунда аьлча оцу культуро уггаре йоккха са йохьура. Плантацешкахь а, заводашкахь а болх бан Африкера лайш балабора, церан тӀаьхьенаш хӀинца мехкан коьрта бахархой бу. 1834 шарахь лолла дӀадаьккхира, амма лайш хиллачеран Сент-Джонсера дахаран хьелаш кхин а бӀешарахь гергга дисира халонехь.

Оьздангалла 
Сент-Джонс — мехкан оьздангаллин а, дешаран а йукъ йу. Шахьрахь йу Антигуан медицинин университет (йиллина 1982 шарахь), Антигуан медицинин колледж (2004), Вест-ХӀндин университетан дакъа. Кхузахь йу публикин библиотека (йиллина 1830 шарахь долара санна, 1854 шарахь пачхьалкхан долайелира), Антигуан а, Барбудан а (1982) архив.

Суьдан хиллачу гӀишлонан чохь (йина 1750 шарахь гергга, хьалха Лакхара суьдан а, Антигуан а, Барбудан а парламентан шинне а палатин белхан меттиг) 1985 шарахь дуьйна болх беш йу Антигуан а, Барбудан а музей. Коьрта спортан объекташ — стадионаш «Ан­ти­гуа Рик­ри­эй­шен Граунд» (12 эзар хьовсархойн меттиг) а, «Сэр Ви­ви­ан Ричардс» (10 эзар меттиг). 2007 шарахь тӀеийцира  Крикетах ловзаран дуьненан чемпионат.

Билгалдахарш

Хьажоргаш 
 www.geographia.com

Антигуан а, Барбудан а шахьарш

Бахархой, мотт, дин лелор 
ГӀалин бахархойн барам 31 000 стаг (2005) ву. Доккхаха долу дакъа царех Африкин лайш бу, европара бевлла гӀалахой кӀезиг бу.

Официалан мотт ингалсан бу, амма бахархойн доккхаха долчу декъо буьйцу антигуан креолийн мотт, цуьнан бух ингалсан меттан бу. Иштта лела орамерачу бахархошна юкъахь тамашийна меттигера меттадакъа «патуа», иза лаьтта дуккха а ийна меттадекъех, жигара лелабо ламастан халкъан оьздангаллехь.

Дукхаха болу дин лелориш керстанаш бу, леладо англиканалла; хаало католикаш а, адвентисташ а, методисташ а, пятидесятникаш а.

Билгалдахарш