alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
Ӏарпи овл

Ӏарпи овл — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Нижлойн-Ахк олучу хийистехь, Шара-Орган малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — БагӀай овл а, Жубиг овл а ГӀези овл а, къилбаседа-малхбалехьа — Пхьарайн овл, къилба-малхбалехьа — Миммайн овл а, ТӀушик овл а, къилба-малхбузехьа — Чуьрейн мохк.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
БагӀай овл

БагӀай овл, Бакъин овл — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Нижлойн-Ахк олучу хийистехь, Шара-Орган къилбаседа-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Жубиг овл а, Хьевхьа цӀогуние а, къилбаседа-малхбалехьа — ГӀези овл, къилба-малхбалехьа — Чуьрейн мохк а, Ӏарпи овл а, къилба-малхбузехьа — Нижала.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Хьевхьа цӀогуние

Хьевхьа цӀогуние — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орган къилбаседа-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Лаьшкара а, Саьрбала а, къилба-малхбалехьа — Жубиг овл а, ГӀези овл а, къилба-малхбузехьа — Богачара.

Билгалдахарш

Литература 
 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Жубиг овл

Жубиг овл, Жубиган овл, Жубиган-овл — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орган къилбаседа-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Хьевхьа цӀогуние а, Лаьшкара а Саьрбала, малхбалехьа — ГӀези овл, къилба-малхбалехьа — БагӀай овл а, Чуьрейн мохк а, къилба-малхбузехьа —  Нижала а, Дургойн овл а.

Билгалдахарш

Литература 
 
ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Дургойн овл

Дургойн овл — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орга олучу хийистехь.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Богачара, къилбехьа — ЦӀиндойн овла, къилба-малхбалехьа — Батин овл а, Кула а Нохч-Кела а, малхбузехьа — Шара-Орга, къилба-малхбузехьа — ДӀай.

Билгалдахарш

Литература 
 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
ЦӀиндойн овла

ЦӀиндойн овла — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орга олучу хийистехь, Шара-Орган къилба-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбалехьа — Чубах-Кенерой, къилбаседа-малхбузехьа — ДӀай, къилба-малхбалехьа — Маънех а, Инкота а Кири а.

Билгалдахарш

Литература 
 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Чубахкинача

Чубахкинача — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара эвла. Бахархой - 13-15 стаг.

Географи 
Эвла йу Шара-Орга олучу хийистехь.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбалехьа — Батин овл, къилбаседа-малхбузехьа — Дургойн овл, къилба-малхбузехьа — ДӀай а, ЦӀиндойн овла а, къилба-малхбалехьа — Нохч-Кела а, Маънех а Инкота а.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Эбуз овл

Эбуз овл — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орга олучу хийистехь.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Макажа а, Ӏалхан овл а ЦӀикара а, къилбаседа-малхбалехьа — Ихара а, Къоьзана а, къилба-малхбузехьа — ТӀундакхуо а, Тунжайн овл а Буне а, къилба-малхбалехьа — Куланха а, Хьаркъаруо а.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Къоьзана

Къоьзана — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара эвла.

Географи 
Эвла йу Къоьзана Ӏаман гена йоцуш, Веданан къилба-малхбузехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилба-малхбалехьа — Хо.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Нохч-Кела

Нохч-Кела () — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара эвла.

Иза йу Нохч-Келан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Макажа

Макажа — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара эвла.

Иза йу Макажан йуьртан меттиган административан центр.

Географи 
Эвла йу Чожо олучу хийистехь, Шара-Орган къилба-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилба-малхбузехьа — Тунжайн овл а, Буне а, къилбаседа-малхбалехьа — Хой, къилбаседа-малхбузехьа — Нохч-Кела, къилбаседа-малхбалехьа — Арие овл, къилбехьа — Сада.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Нижала

Нижала — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Нижлойн-Ахк олучу хийистехь, Шара-Орган малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Богачара а, Хьевхьа цӀогуние а, къилбаседа-малхбалехьа — Жубиг овл а, ГӀези овл а, къилба-малхбалехьа — Батин овл а, Ачол а.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Батин овл

Батин овл — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орга олучу хийистехь.

Уллера нах беха меттигаш: къилбехьа — Кула, къилбаседа-малхбузехьа — Дургойн овл, къилба-малхбузехьа — ДӀай а, Чубах-Кенерой а, ЦӀиндойн овла а Нохч-Кела а, къилбаседа-малхбалехьа — Торсунан овл, къилба-малхбалехьа — Макажа а, Буне а.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Миммайн овл

Миммайн овл — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орга олучу хийистехь.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Бекхай овл а, Чуьрейн мохк а Ӏарпи овл а, къилбаседа-малхбалехьа — Торсунан овл а, Ригахуо а, къилба-малхбузехьа — ПатӀайн овл а, Ачол а Кула а, къилба-малхбалехьа — Арие овл а, ЧӀара овл а Желашка а.

Билгалдахарш

Литература 
 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
ПатӀайн овл

ПатӀайн овл — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орган къилба-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Бекхай овл а, Чуьрейн мохк а Ӏарпи овл а, къилбаседа-малхбалехьа — Миммайн овл, къилба-малхбузехьа — Ачол а Кула, къилба-малхбалехьа — Арие овл а Желашка а.

Билгалдахарш

Литература 
 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Бекхай овл

Бекхай овл — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орган къилба-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Чуьрейн мохк а Ӏарпи овл а, къилбаседа-малхбалехьа — Торсунан овл, къилба-малхбузехьа — Ачол а, Батин овл а Кула а, къилба-малхбалехьа — Миммайн овл а, ПатӀайн овл а ТӀушик овл а.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Чуьрейн мохк

Чуьрейн мохк — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Нижлойн-Ахк олучу хийистехь, Шара-Орган малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — БагӀай овл а, Нижала а, къилбаседа-малхбалехьа — Ӏарпи овл а, Пхьарайн овл а, къилба-малхбалехьа — Бекхай овл а, Ачол а, къилба-малхбалехьа — Чубахкинача.

Билгалдахарш

Литература 
 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Ачол

Ачол — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Кулойахк олучу хийистехь, Шара-Орган къилба-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседехьа — Ӏарпи овл, къилбаседа-малхбузехьа — БагӀай овл а Чуьрейн мохк а, къилбаседа-малхбалехьа — Бекхай овл а, Миммайн овл а ПатӀайн овл а, къилба-малхбузехьа — Батин овл а, Чубахкинача а Нохч-Кела а, къилба-малхбалехьа — Кула а Арие овл а.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Кула

Кула — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Кулойахк олучу хийистехь, Шара-Орган къилба-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Батин овл а, Чубах-Кенерой а, къилбаседа-малхбалехьа — ПатӀайн овл а, ТӀушик овл а Миммайн овл а, къилба-малхбузехьа — Нохч-Кела а, Монахой а Инкота а, къилба-малхбалехьа — Арие овл а, ЦӀикара а.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
ТӀушик овл

ТӀушик овл — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Миммайн овлн дуьхьала, Шара-Орган къилба-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Бекхай овл а, Чуьрейн мохк а Ӏарпи овл а, къилбаседа-малхбалехьа — Торсунан овл а, Миммайн овл а Ригахуо а, къилба-малхбузехьа — ПатӀайн овл а, Ачол а Кула а, къилба-малхбалехьа — Арие овл а, ЧӀара овл а Желашка а.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
ЧӀара овл

ЧӀара овл — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орган къилба-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — Арие овл а, Желашка а, къилба-малхбузехьа — Ӏалхан овл а, ЦӀикара а Буне, къилба-малхбалехьа — Макажа а, Ихара а.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Саьрбала

Саьрбала — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орга йистехь, Шара-Органа къилбаседа-малхбузехьа.

Уллера нах бехаш метттигаш: Лаьшкарана къилбаседа-малхбузехьа, Нуйна къилба-малхбалехьа, Хьал-Келана къилбаседахьа

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Богачара

Богачара — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Нижлойн-Ахк олучу хийистехь, Шара-Орган къилбаседа-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: малхбузехьа —  Хьала-Кела а, Мусолт-Эвла а, къилбаседа-малхбалехьа — Хьевхьа цӀогуние а, Жубиг овл а, ГӀези овл а, къилба-малхбалехьа — БагӀай овл а, Нижала а Дургойн овл а, къилба-малхбузехьа — Шара-Орга.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Босо кӀуотар

Босо кӀуотар — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орга олучу хийистехь, Шара-Орган къилба-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседехьа — Нижала, къилбаседа-малхбузехьа — Дургойн овл, къилбаседа-малхбалехьа — БагӀай овл а, Чуьрейн мохк а Батин овл а, къилба-малхбузехьа — ДӀай а, ЦӀиндойн овла а, къилба-малхбалехьа — Нохч-Кела а, Чубахкинача а.

Билгалдахарш

Литература 
 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
Чарадойн овла

Чарадой-Эвла — Нохчийчоьнан ЧӀебарлойн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орга олучу хийистехь, Шара-Орган къилба-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — ЦӀиндойн овла а, ДӀай а, къилбаседа-малхбалехьа — Чубах-Кенерой а, Маънех а Инкота а, къилба-малхбузехьа — КӀеса (Шаройн кӀошт), на къилба-малхбалехьа — Бассахуо.

Билгалдахарш 

ЧӀебарлойн кӀоштан нах беха меттигаш
КӀайчу-Юхе

КӀайчу юххие — Нохчийчоьнан ГаланчӀожан кӀоштара дӀатесна эвла.

Эвла йу Акха-Бассан къилбседа-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбседехьа — Шалажа а Гихчу а, къилбседа-малхбалехьа — Хьорсана.

Билгалдахарш

Литература 
 

ГаланчӀожан кӀоштан нах беха меттигаш
Каргалински

Каргалински (Кхара-Кхаьлла) — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштан эвла. 

Иза йу Каргалинскан йуьртан меттиган административан центр.

Бахархой 

 Къаьмнийн хӀоттам

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бороздиновски

Бороздиновски — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла.

Иза йу Бороздиновскан йуьртан меттиган административан центр.

Бахархой

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Дубовски

Дубовски — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла. Бахархой — 2039 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Дубовскан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Курдюковски

Курдюковски — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара  эвла йу. Бахархой — 2164 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Курдюковскан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Новощедрински

Сулайманан-КӀотар (Новощедрински) — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла. Бахархой — 2044 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Новощедринскан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Старогладовски

Старогла́довски (2008 шо кхаччалц Старогла́дковски) () — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштан гӀала.

Старогладовскин йуьртан меттиган административан йукъ а, цхьаъ бен йоцу нах беха меттиг а.

ГӀарабевлла гӀалахой 
 Суханкин Елеферий Исаакович — советийн Ӏилманча, инженер-технолог, Сталинан совгӀатан лауреат.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Теркан гӀазакхийн эскаран гӀаланаш
Сары-Су

Сары-Су — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла.

Иза йу Сары-Су йуьртан меттиган административан центр.

Географи 
Эвла йу Сулла-Чубутла татолан малхбалехьа, Шелковскан къилбаседехьа 43 км (некъаца).

Кхузара Соьлжа-ГӀала йу — 134 км (некъаца). Уллера нах беха меттигаш: къилба-малхбалехьа йу — Бороздиновски, Дубовски а, Каргалински а, къилбехьа йу — Мирни, малхбузехьа — Восход, малхбалехьа йу — Кизляр а, Краснооктябрьски а (ДегӀаста), къилбаседа-малхбалехьа йу — Новокрестьяновски, Новомонастырски а, Степное  (Дагестан).

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Шелкозаводски

Шелкозаводски — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла.

Иза йу Шелкозаводскан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Бурунски

Бурунски — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла.

Иза йу Бурунскан йуьртан меттиган административан центр (цуна йукъайогӀу э. Бурунски, э. Зелёни, э. Песчани э. Рунни).

Бахархой 

Къаьмнийн хӀоттам:
 нохчий — 793 адам.
 ногӀий — 68 адам.
 оьрсий — 23 адам.
 гӀумкий — 20 адам.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Воскресеновски (Нохчийчоь)

Воскресе́новски — Нохчийн Республикера Шелковскан кӀоштан эвла. Кхуллу Воскресеновски йуьртан меттиг.

Географи 
Лаьтта Теркан аьрру бердаца. Эвлахула чекхболу некъ  Ставрополь—Крайновка; къилба-малхбалехьа, новкъаца  Гребенски—Хаси-Эвл, лаьтта Теркан тӀехула диллина Гребенски тӀай, цуо уьйр латтайо Шелковскан кӀоштан ДегӀастанан Хаси-Эвлан кӀоштаца. Малхбузехьа чекхйолу Къилбаседа-Кавказан цӀерпоштнекъан аса.

Гергара нах беха меттигаш: къилбаседехьа — Старогладовски гӀала, къилбехьа — Гребенски гӀала, къилбаседа-малхбалехьа — ярташ Ургалай а, Убийхьажиотар а (ДегӀаста), малхбалехьа — ИбрехӀимотар эвла (ДегӀаста), къилба-малхбалехьа — эвланаш Уцмиюрт, Гребенски Мост, Дзержински (ДегӀаста).

Эвлан 2-3 км къилбаседа-малхбузехьа лаьтта гидрологин Ӏаламан иэс Буц-аренан хазна меттиг.

Истори 

Воскресенски эвла йиллина 1895 шарахь. 1900 шарахь 8 кер яра, коьрта бахархой — оьрсийн, молоканаш.

1977 шарахь Российн Лакхара Советан Президиуман Омарца Ново-Воскресенски кӀотаран цӀе хийцира Воскресенски эвла аьлла.

Бахархой 

2002 шеран бахархой багарбаран хаамашца, эвлахь вехара 694 стаг, царах 362 боьрша стаг, 332 зуда.

 Къоман хӀоттам
1926 шеран Ерригсоюзан бахархой багарбаран хаамашца, бахархойх 100 % оьрсий бара.

2002 шеран бахархой багарбаран хаамашца, 63 % бахархой ногӀий, ткъа 32 % — нохчий бара.

2010 шеран бахархой багарбаран хаамашца:

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Червлённи-Узлови

Червлённи-Узлови́ — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштан гӀала. Кхуллу Червлённи-Узловин йуьртан меттиг.

Галерея

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Каршыга-Эвла

Каршыга-Эвла — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштан  эвла.

Иза йу Каршыга-Эвлан йуьртан меттиган административан центр.

Бахархой

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Харьковски (Нохчийчоь)

Харьковски — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла. Бахархой — 1502 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Харьковскан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Старощедрински

ГІарчагІанан-гІала, Васит-юрт  — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла. Бахархой — 2173 леррана 2010 шарахь.

Иза йу ГІарчагІанан-гІалин йуьртан меттиган административан центр.

Истори  
1871 шарахь  нохчийн Васит-юрт хилла Старoщедринскиин йухехь

Географи 
Эвла йу терканхи йистехьа, Шелковскин малбуз-къилбехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбседа — Керла-Шедрине, къилбехьа — БоргӀане, къилбседа-малхбалехьа — Коби а, Парабоч а, малхбалехьа — Червлённи-Узлови.

Билгалдахарш

Литература 
 Жайнаш
 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Восход (Нохчийчоь)

Восход — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла.

Сары-Су йуьртан меттиган йукъайогӀу.

2009—2010 шш. эвлахь дина маьждиг.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Мирни (Шелковскан кӀошт)

Мирни — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла.

Сары-Су йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Зелёни (Нохчийчоь)

Зелёни — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла.

Бурунскан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Песчани (Нохчийчоь)

Песчани (Гlуьмашка) — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара дӀатесна кӀотар.

Бурунскан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

2002 шарахь мел адам деха дагар динера Гlуьмашка олу кlотарахь, 97 бахархой lаш бара (52 боьрша нах и 45 зударий), 94 % бахархой нохчий, тlкъа тахана дlатесна кlотар йу.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Рунни (Нохчийчоь)

Рунни — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла.

Бурунскан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Оьрза-Эвла

Оьрза-Эвла — Нохчийчоьнан Шелковскан кӀоштара эвла. Бахархой — 303 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Оьрза-Эвлан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шелковскан кӀоштан нах беха меттигаш
Ӏалара

Ӏалара — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Иза йу Ӏалларан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Моксоб аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Айти-Мохк

Айти-Мохк — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла. Бахархой — 1674 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Айти-Махкан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе «Гергентала» аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Зандакъ

Зандакъ — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла. Бахархой — 5006 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Зандакъан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Дагбаш аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

ГӀарабаьлла бахархой 
 Алдамов, Алибек-Хаджи (1850 — 9 март 1878) — Нохчийчохь а, ДегӀастанахь а 1877 шарахь хиллачу тӀеман  баьчча.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Бена (Нажи-Йуьртан кӀошт)

Бена — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Иза йу Бенан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Ичичали аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Беной-Ведана

Беной-Ведана — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла.

Иза йу Беной-Веданан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Ичичали аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀалайтӀе

ГӀалайтӀе йа Дечиг-ГӀала — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла. Бахархой — 1895 леррана 2010 шарахь.

Иза йу ГӀалайтӀан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Новый Чиркей аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Байтарке

Байтарке — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла.

Иза йу Байтаркан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Хиндах аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Замай-Йурт

Замай-Йурт — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан  эвла йу.

Иза йу Замай-Йуьртан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Чарах аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Мескита

Мескита — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла.

Иза йу Мескитан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Сталинаул аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Гендаргана

Гендаргана — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла.

Иза йу Гендарганан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Верхний Сиух аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Зандакъ-Ара

Зандакъ-Ара — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Гендергенан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Нижний Сиух аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Денги-Йурт

Денги-Йурт — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан йурт.

Бенан йуьртан меттиган йукъа йогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Оьси-Йурт

Оьси-Йурт —  Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Бенан йуьртан меттиган йукъа йогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Пхьача

Пхьача — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан йурт.

Бенан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Гуьржи-Мохк

Гуьржи-Мохк —  Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Бенан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Географи 
Эвла йу Ястий йистехь, Нажи-Юртан къилба-малхбузехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседехьа йу — Гендаргана а, Зандакъ-Ара а, къилбехьа йу — Стерч-Керчашка, къилба-малхбузехьа — Пхьача, къилбаседа-малхбалехьа йу — Даьттаха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Коьран-Бена (Нажи-Йуьртан кӀошт)

Коьран-Бена — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Бенан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Стерч-Керчашка

Стерч-Керчашка — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Бенан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Ӏалхан-КӀотар

Ӏалхан-КӀотар —  Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Бенан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Бас-ГӀоьрдала

Бас-ГӀоьрдала — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

ГӀоьрдалан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Арадерих аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Энгана

Энгана — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла. Бахархой — 1137 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Энганан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Бетли аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Татай-Отар

Татай-Отар — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Байтаркан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
БуланхитӀа

БуланхитӀа — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла

Иза йу БуланхитӀан йуьртан меттиган административан центр.

Бахархой

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Ахатль аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Симсара (Нохчийчоь)

Симсара — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла. Бахархой — 1701 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Симсаран йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Ахатль аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
БулгӀат-Ирзе

БулгӀат-Ирзе — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан йурт.

Даьттахан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Ново-Мехельта аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Даьттаха

Даьттаха — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Иза йу Даьттахан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Дахадаево аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Чеччалхе

Чеччалхе — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Даьттахан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Хьашти-Мохк

Хьашти-Мохк — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

ГӀоьрдалан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Мочох аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
МоӀси-КӀотар

МоӀси-КӀотар — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

ГӀоьрдалан йуьртан меттиган йукъа йогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
ГӀансолчу

ГӀансолчу — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан йурт.

Ӏалларан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
СоврагӀа

СоврагӀа — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла.

Ӏалларан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Географи 
Эвла йу Ясси а, Ястий а цӀе йолу хийн йукъехь.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседехьа йу — Бетт-Махка а, Шовхала-Берд а, къилбаседа-малхбалехьа йу — Айти-Мохк, къилбехьа йу — Хьочи-Ара, къилба-малхбалехьа йу — РогӀа-КӀажа а, Ишхой-Отар а, малхбузехьа йу — Ӏалара.

Галерей

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Ӏиса-Йурт

Ӏиса-Йурт — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Ӏалларан йуьртан меттиган йукъа йогӀу.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Кульзеб аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
ТӀуртӀи-КӀотар

ТӀуртӀи-КӀотар — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан йурт.

Ӏалларан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Гидиб аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Лоьма-КӀорца

Лоьма-КӀорца — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Бенойн-Веданан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Ӏожи-Йурт

Ӏожи-Йурт —  Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Бенан йуьртан меттиган йукъа йогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Керла Замай-Йурт

Керла Замай-Йурт — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан  эвла йу.

Мескетан йуьртан меттиган йукъа йогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
СогунтӀа

СогунтӀа — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла.

Мескетан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Бетт-Махка

Бетт-Махка — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Мескитан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Ипута аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
РогӀа-КӀажа

РогӀа-КӀажа — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла.

Иза йу РогӀа-КӀажан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Билта

Билта — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

РогӀа-КӀажан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Ратлуб аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Хьочи-Ара

Хьочи-Ара — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Рогун-КӀажан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Ишхой-Отар

Ишхой-Отар — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла.

РогӀа-КӀажан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Сесана

Сесана — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла. Бахархой — 1145 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Сесанан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шеран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Ритляб аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шеран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Галерей

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Шовхала-Берд

Шовхала-Берд — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла.

Иза йу Шовхала-Бердан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Чанаб аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Бешал-Ирзе

Бешал-Ирзе — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан йурт.

Шовхала-Бердан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Девлатби-Отар

Девлатби-Отар — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштан эвла.

Шовхала-Бердан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Чильдаб аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Чари-Мохк

Чари-Мохк — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Шоьнан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Шоьна (Нажи-Йуьртан кӀошт)

Шоьна — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Иза йу Шоьнан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Большая Шагада аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
ЦӀоьнтара (Нажи-Йуьртан кӀошт)

ЦӀоьнтара — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла. Бахархой — 317 леррана 2010 шарахь.

Иза йу ЦӀоьнтаран йуьртан меттиган административан центр а. цӀонтаройн тайпан йурт а.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Цатаних аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
Чуьрча-Ирзе

Чуьрча-Ирзе — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Нажи-Йуьртан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Уллубий аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
МехкаштӀехьа

МехкаштӀехьа — Нохчийчоьнан Нажи-Йуьртан кӀоштара эвла.

Нажи-Йуьртан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Нажи-Йуьртан кӀоштан нах беха меттигаш
БелгӀатой-Эвла

БелгӀатой-Эвла — Нохчийчоьнан Шелан кӀоштара эвла. Бахархой — 4551 леррана 2010 шарахь.

Иза йу БелгӀатой-Эвлан йуьртан меттиган административан центр.

Географи

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Курганное аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

ГӀарабевлла бахархой 
 Музаев, Нурдин Джамалдинович — нохчийн йаздархо, поэт, драматург, гочдархо, Ӏилманча, филологин Ӏилманийн кандидат, хьехархо, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, СССРн йаздархойн бертан декъашхо (1934).

Билгалдахарш 

Шелан кӀоштан нах беха меттигаш
Сиржа-Эвла

Сиржа-Эвла — Нохчийчоьнан Шелан кӀоштара эвла. Бахархой — 5615 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Сиржа-Эвлан йуьртан меттиган административан центр.

Истори 

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Подлесное аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш 

Шелан кӀоштан нах беха меттигаш
Гермачиг

Гермачиг — Нохчийчоьнан Шелан кӀоштара эвла. 

Иза йу Гермачиган йуьртан меттиган административан центр.

Бахархой

Истори 
Гермачиг йиллинарш лоруш бу ширдий тайпана дай.

1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе Мостовое аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Билгалдахарш

Литература 
 
 
 
 

Шелан кӀоштан нах беха меттигаш
БутӀи

БутӀи — Нохчийчоьнан Шаройн кӀоштара эвла.

Иза йу БутӀин йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш
КӀесала

КӀесала — Нохчийчоьнан Шаройн кӀоштара эвла.

Иза йу КӀесалан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш
Хьакъмада

Хьакъмада — Нохчийчоьнан Шаройн кӀоштара эвла.

Иза йу Хакмадан йуьртан меттиган административан центр..

Билгалдахарш 

Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш
Хуланда

Хуланда — Нохчийчоьнан Шаройн кӀоштара эвла.

Иза йу Хуландан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш
ЦӀеса

Цlеса — Нохчийчоьнан Шаройн кӀоштара эвла.

Иза йу Цlесан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш
Чайра

Чайра (меI. чайн ара )  — Нохчийчоьнан Шаройн кӀоштара эвла.

Иза йу Чайран йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш
Шара

Шара — Нохчийчоьнан Шаройн кӀоштара эвла.

Иза йу Шаран йуьртан меттиган административан центр.

Географи 
Эвла йу Шара-Орга олучу хийистехь, ХӀиман къилбехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилбаседа-малхбузехьа — МӀалчу-ХитӀе а, ХӀиндой овл а, Хьакъмада а, къилбаседа-малхбалехьа — ГӀази-Кха а, Чайра а, къилба-малхбузехьа — Хашалда, къилба-малхбалехьа — ХӀиндугӀа, малхбалехьа — Лаха-Хашалда.

Истори 
1944 шаран 23 февралехь коммунистийн Ӏедало нохчий а, гӀалгӀай а махкахбахар а, ишта Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяккхар а бахьана долуш, эвлан цӀе «Ватутинаул» аьлла хийцина. Эвла бахкина Дагестанера суьйлий а СССР меттигашкара оьрсийн бахархой а.
1957 шаран 9 январехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийна ишта меттахӀоттийна эвлан хьалхалера цӀе а. Коммунистийн харца Ӏедало баха охьахийшина болу Суьйлийн дезна шаьш схьа баьхканча йуха баха.

Йуьрт йиллина 1964 шарахь, сталинан депортацера цӀабирзина ламанан Шара эвлара бахархошна, царна ца магадора хьалха шеш баьхна ламанан эвланашка ховша.

Бахархой

Дешар

Бахархой

Билгалдахарш 

Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш
Шикъара

Шикъара —  Нохчийчоьнан Шаройн кӀоштара эвла.

Иза йу Шикъаран йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш

Литература 
 

Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш
Кири

Кири — Нохчийчоьнан Шаройн кӀоштан эвла.

Иза йу Кирин йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш
КӀеса

КӀеса («КIесой») йа КIенса  — Нохчийчоьнан Шаройн кӀоштара дӀатесна эвла.

Географи 
Эвла йу Шара-Орга олучу хийистехь, ХӀимойн къилбаседа-малхбалехьа.

Уллера нах беха меттигаш: къилба-малхбалехьа — БутӀи а Кенхи а, къилба-малхбузехьа — ХӀима, къилбаседехьа — Нохч-Кела, къилбаседа-малхбалехьа — Буне.

Билгалдахарш 

Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш
Алпатово

Алпа́ту — Нохчийн Республикин Невран кӀоштан эвла. Алпатун йуьртан меттиган административан центр ю (цунна чу йогӀу Алпату а, Свободни а).

Географи 
Лаьтта Теркан аьрру бердаца, Дон-тӀера-Ростов — Бакох цӀерпоштнекъан тӀех (цӀерпоштнекъан станци Алпатово Къилбаседа-Кавказан цӀерпоштнекъан йукъара). Гергара эвланаш: малхбузехь — Ишоре гӀала, къилбаседа-малхбузехь — Рубежни эвла, Къилба-малхбалехь — Новр-ГӀала а, Чернокозово эвла а, къилба-малхбузехь — ЧӀулга-Юрт.

Микротопоними 
 Аьхкина барз – лаьтта эвлан къилбаседа агӀора Алпатун баьрзнийн тобанехь. Барз цхьана хенахь аьхкина хазна лохучара, цунах дуьйцу баьрзан цӀеро.
 Свободни кӀотар (хӀинца эвла) – лаьтта Алпатун къилбаседехьа, йукъаягӀара Алпатун йуьртан советан.
 «Наурский» чагӀаран совхозан № 3 йолчу декъан поселок.
 Степной кӀотар – йукъаягӀара Алпатун йуьртан советан.
 ЦӀерпошнекъан Алпатово станцин цӀерпоштнекъахойн поселок, эвлан къилба декъехь лаьтта.

Истори 
Эвла йилина 1925 шарахь цӀерпоштнекъан разъезд Алпатово аьлла. 1926 шарахь кхузахь 8 керт бен ца хилла, коьрта бахархой — великоруссаш. Административан агӀора йукъахь хилла Къилбаседа-Кавказан мехкан Теркан гуонан Невран кӀоштан Новр-ГӀалан йуьртан советан (йукъ — Новр-ГӀала).

Ислам дин тIеэцна Дмитрий (Яков) Алпатов цӀе йолу гIалагIазакхи хилла Кавказан тIамехь нохчийн агӀора дехьаваьлла, оьрсашна дуьхьала тIом бина. Нохчаша цунах обарг Яшка олуш хилла, нохчийн къоман доттагI лоруш а хилла, 1856 шарахь оьрсашна каравахна. Виеран кхел йина вийна цхьаьна барз тӀехь (тӀаьхьа цӀе йелла Алпатовн барз).

Бахархой 

 Къоман хӀоттам
2002 шеран Ерригроссийн бахархой багарбаран жамӀашца бахархойн къоман хӀоттам:

2010 шеран Ерригроссийн бахархой багарбаран жамӀашца бахархойн къоман хӀоттам:

Дин 
Юьртахь доккха рузбан маьждиг а ду, жамаIатан маьждиг а ду.

Инфраструктура 
1929-1931 шерашкахь юьйгӀира совхозан центран керт. Эвлан йукъахь юьйгӀира нах беха шала тӀекӀела йина гӀалан кепара хӀусамаш, царна чохь бехара белхалой а, гӀуллакхехь берш а, йира пошт, кинотеатр, оьздангаллин цӀа. Эвлахь ю юккъера а, юьхьанцара а ишколаш, йиллина газ, диллина хи.

ГӀарабевлла бахархой 
 Малиновский, Василий Тимофеевич — Советийн Союзан Турпалхо.

Галерей

Билгалдахарш 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Левобережни (Нохчийчоь)

Левобережни — Нохчийчоьнан Невран кӀоштара эвла.

Иза йу Левобережнин йуьртан меттиган административан центр.

Галерей

Билгалдахарш 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Керла Солкушино

Керла  Солкушино  — Нохчийчоьнан Невран кӀоштара эвла. Бахархой — 2257 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Керла Солкушинан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Новотерски

Новотерски — Нохчийчоьнан Невран кӀоштан эвла.

Иза йу Новотерскан йуьртан меттиган административан центр.

Бахархой

Билгалдахарш 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Рубежни (Нохчийчоь)

Рубежни — Нохчийчоьнан Невран кӀоштара эвла

Иза йу Рубежнин йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Савельевски (Нохчийчоь)

Савельевски — Нохчийчоьнан Невран кӀоштара эвла. Бахархой — 2530 стаг, лерина 2019 шарахь.

Эвла Савельевскан йуьртан меттиган административан центр йу.

Географи 
Лаьтта Теркан аьрру бердаца, къилба-малхбалехь кIоштан йукъ йолчу Новр-ГӀалан. Цу тIе эвла хин йисттехь йац, ткъа кIеззиг бердан гена йу — Терканний, эвланий йукъахь татолийн машанаш а, хьун а йу. Савельевскин къилбаседа йисттехула боьду автомобилан некъ  Ставрополь—Крайновка а, Къилбаседа-Кавказан цIерпоштнекъан аса (эвлахь йу цIерпошт соцу меттиг Калиновски). Эвлан къилбаседехьа доьду хи дуьллу Ленинан цIарах татол.

Гергара эвланаш: къилба-малхбалехь — Гал-ГӀала а, Новотерски а, 10 км къилбаседа-малхбузехь — Макан-ГӀала, малхбузехь, Теркан дехьа берда тIехь — Макане а, Лаха Невре а, малхбалехь — Ульяновски эвла, къилбаседехь — Мирни кIотар, къилбехьа, иштта Теркан дехьа берд тIехь — Макан-КӀотар.

КIотарш 
 Быловн кIотар – даьхний лело кIотар лаьттина Савельевскин къилбаседа агIора. Былов – оьрсийн фамили.
 Ситниковн кIотар – лаьтта Савельевскин къилбаседа-малхбале агIора. Ситников – оьрсийн фамили.

Топонимаш 
 Алдаркую – Савельевски эвлан къилбаседа-малхбалехьара гIу йолу меттиг. ЦIе, билггала, тюркийн маттах яьлла: «Алдар» - долара цIе, «кхую» - гIу. Ма-дарра «Алдаран гIу».
 Батыркую – Савельевски эвлан къилбаседа-малхбалехьара гIу йолу меттиг Батыркинан кIотар лаьттинчохь. ЦIе, билггала, тюркийн маттах яьлла: бух «Батыр» - ногIийн долара цIе (Турпал), «кхую» - гIу. «Батыран гIу».
 Громовн барз – Савельевски эвлан къилбаседехьара кешан барз болу меттиг. Громов – оьрсийн фамили.
 Зайкинан барз – Савельевски эвлан къилбаседехьара юккъера бIешерийн кешан барз. Зайкин – оьрсийн фамили.

Истори 
Савельевски эвла кхоьллина 1886 шарахь, иза хилира Теркан гIазакхийн эскаран кхузткъе иттолгIа а, тIаьххьара а эвла. Кхоьллина иштта цIе хиллачу Гал-ГӀалан кIотаран меттехь. 1874 шарахь Теркан областан Соьлжа-ГIалан гуон гIазакхийн «Теркан аьрру бердаца ДегIастане новкъа лаьтта» Савельевски эвлахь дара 44 цIа, 205 вахархо (103 боьрша а, 102 стен а), бехара оьрсий (шираламастхой), дара ламазан шираламастхойн цIа.

Эвла йукъайогIура Теркан областан ГIизларан декъан.

1926 шарахь Савельевски эвла йукъайодара Къилбаседа-Кавказан мехкан Теркан гуон Невран к\оштан Савельевски сельсоветан. 1926 шеран бахархой багарбаран жам\ашца эвлахь вехара 1170 стаг, царех оьрсий — 1151.

Бахархой 

2002 шарахь бахархой багарбаран терхьашца, эвлахь бехара 2 239 стаг (1052 боьрша а, 1187 стен а), 97 % бахархой бара нохчий.

Эвлан бахархойн къоман хIоттам 2010 шеран Ерригроссийн бахархой багарбаран жамIашца:

Билгалдахарш 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Фрунзенски (Нохчийчоь)

Фрунзенски — Нохчийчоьнан Невран кӀоштара эвла. Бахархой — 1522 леррана 2019 шарахь.

Иза йу Фрунзенскан йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Чернокозово

Чернокозово — Нохчийчоьнан Невран кӀоштара эвла. Бахархой — 3085 леррана 2010 шарахь.

Иза йу Чернокозован йуьртан меттиган административан центр.

Билгалдахарш 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Ульяновски (Нохчийчоь)

Ульяновски — Нохчийчоьнан Невран кӀоштара эвла. Бахархой — 1229 леррана 2019 шарахь.

Иза йу Ульяновскан йуьртан меттиган административан центр.

Географи 
Эвла лаьтта кӀоштан центран – Новр-ГӀалан 30 км къилбаседа-малхбалехьа, 4 км къилбаседехьа Новотерскин а, цӀерпоштнекъан «Терек» станцин а, Гал-ГӀалан 12 км къилбаседехьа.

Билгалдахарш 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Свободни (Нохчийчоь)

Свободни — Нохчийчоьнан Невран кӀоштара эвла. Бахархой — 244 леррана 2010 шарахь.

Алпатован йуьртан меттиган йукъайогӀу..

Билгалдахарш 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш
Дальни (Нохчийчоь)

Дальни — Нохчийчоьнан Невран кӀоштара эвла.

Ищерскан йуьртан меттиган йукъайогӀу.

Билгалдахарш 

Невран кӀоштан нах беха меттигаш