alibayram/wikipedia-40-langs huggingface dataset:
30 январь



Оцу динахь бинарш  

 Бицираев, Сайдхусейн (1954 шеран 30 январь) — Нохчийн Республикин Сийлахь художник, Российн Сийлахь художник;
 Рузвельт, Франклин (1882 шеран 30 январь — 1945 шеран 12 апрель) — 32-гӀа АЦШ президент, АЦШн куьйгал динарг дуьненан экономикин кризисан а, ШозлугӀа дуьненан тӀеман а хенахь.

Оцу динахь белларш  

 Махатма Ганди (1869 шеран 2 октябрь — 1948 шеран 30 январь) — Индин лаамаллан боламан куьйгалхо а, идеолог а.

30 январь
31 январь



Оцу динахь хилларг 
 Нохч-ГӀалгӀай АССРн культурин белхалойн 1-ра гулам йолаелла (1967 шеран 31 январь)

Оцу динахь бинарш  

 Франц Петер Шуберт (1797 шеран 31 январь, Химмельпфортгрунд, Австри — 1828 шеран 19 ноябрь, Вена) — австрихойн композитор, музыкехь романтизм боламан бухбиллинчарах цхьаъ.

Оцу динахь белларш  

31 январь
Хасимиков, Салман Алхазурович

Салма́н Алхазу́рович Хасими́ков (1953 шеран 5 апрель) — гӀарваьлла нохчийн паргӀат кепар латархо, рестлер, 4-за СССР чемпион, 3-за Европин чемпион, 4-за Дуьнен чемпион, Дуьнен Кубок йаьккхинарг, СССР Сийлахь спортан говзанча.

Биографи 
Салман вина Кхазакхстанехь 1953 шеран 5 апрелехь. 1957 шарахь цуьна хӀусум цӀа йирзина. 16 кхаьчча Дэги Багаев волчахь лата Ӏама волавелла. Цхьа шо даьлча юниорашн йукъахь дуьнен чемпион хилира иза. 1976 шарахь Москва дӀавахара.

Доьуза СССР чемпион хилира иза, кхуза Европин чемпион, доьуза Дуьнен чемпион, Дуьнен Кубок йаьккхира цо. 1976 а, 1980 а шарашкахь Олимпиде вахар ца нисделера цуьна травмаш бахьнехь. 1984 шарахь политика бахьнехь СССРн спортхой Лос-Анджелесехь хилла йолу Олимпиаде ца багӀар.

Спорт йитунчултехь Япони а вахан, рестлер хилира Салман. 1993 шарахь рестлингехь Дуьнен чемпион хилира иза.

Хьажоргаш 
 Салман Хасимиков 
 Салман Хасимиков — кумир чемпионов 
 Салман Хасимиков: Горжусь, что прославлял Родину 

Нохчийн паргӀат кепар латархой
ССРС чемпионаш
Европин чемпионаш
Дуьненан чемпионаш
ССРС Сийлахь спортан говзанчаш
2 февраль



Оцу динахь бинарш  

 Акаев Вахьид (1952 шеран 2 февраль) — философин Ӏилманийн доктор.
 Джойс, Джеймс (1882 шеран 2 февраль — 1941 шеран 13 январь) — ирландхойн йаздархо а, поэт а, модернизман векал;
 Дургаев, Хизир (1983 шеран 2 февраль) — нохчийн паргӀат кепара латархо, Российн чемпионатан совгӀатхо, Российн абсолютни чемпион, Российн Кубкан абсолютни толамхо.
 Ибрагимов, Макъсуд Муртазалиевич (1991 шеран 2 февраль) — нохчийн дзюдоист.
 Ибрагимов, Ӏадлан Усамович (1989 шеран 2 февраль) — нохчийн паргӀат кепара латархо.

Оцу динахь белларш 

 Палестрина, Джованни Пьерлуиджи (1525 шеран я 1526 шеран 17 декабрь — 1594 шеран 2 февраль) — италийн композитор, шен хьенах воккхучарах полифонист, риман полифонин школан бухбиллар.
 Менделеев, Дмитрий Иванович (1834 шеран 27 январь (8 февраль) — 1907 шеран 20 январь (2 февраль)) — оьрсийн энциклопедист: химик, физикохимик, физик, метролог, экономист, технолог, геолог, метеоролог, педагог, воздухоплаватель, приборостроитель. Санкт-Петербурган университетан профессор; Паччахьан Петербурган Ӏилманийн академин член-корреспондент, химин элементашан муьран закон гучудаккхинарг.

2 февраль
4 февраль



Оцу динахь бинарш  

 Вахидов, Бай-Ӏела Мовладиевич (1951 шеран 4 февраль) — нохчийн актёр а, режиссёр а, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Сийлахь артист, Нохчийн Республикин Халкъан артист.

Оцу динахь белларш 

 Адаев, Султан Амаевич (1957 шеран 20 июль — 2015 шеран 4 февраль) — нохчийн музыкант, дирижёр, нохчийн халкъан пондарийн оркестран куьйгалхо, Нохчийн Республикин Халкъан артист;
 Имам Шамиль (1798 шо — 1871 шеран 4 февраль) - ДегӀастанан а, Нохчийчоьнан а имам.

4 февраль
5 февраль



Оцу динахь хилларг 
 Алдехь башха операци еш 105 стаг вийна (2000 шеран 5 февраль).

Оцу динахь бинарш  

 Акаев, Вахьит Хьумидович (1952 шеран 5 февраль) — нохчийн философ, философин Ӏилманийн доктор, Нохчийн Республикин Ӏилманийн академин декъашхо.

Оцу динахь белларш 

5 февраль
6 февраль



Оцу динахь хилларг 
 ССРС Лакхарчу Советан Президиумо Къинхьегаман ЦӀиен Байракхан орден йелла Соьлжа-ГӀалин 2-гӀа мехкдаьттан заводан «Фронтан мехкдаьтта дахьийтарна ПаччӀалкхан сацам кхочуш барна» аьлла (1942 шеран 6 февраль);
 2-гӀа «Малгобекнефть» ("Маьлхбикадаьтта") трестан Ленинан орден йелла белхан дика кхиамашна (1942 шеран 6 февраль).

Оцу динахь бинарш  

 Гайсумов, Дени Хьасанович (1968 шеран 6 февраль) — нохчийн футболан лардархо.

Оцу динахь белларш 

 Сатуев, Хьусейн Джунидович (1939 шеран 11 апрель — 1995 шеран 6 февраль) — нохчий поэт.

6 февраль
9 февраль



Оцу динахь хилларг 
 Хьалхара Халкъан филармони схьайиллина (1964 шеран 9 февраль)

Оцу динахь бинарш

Оцу динахь белларш 

 Фёдор Михайлович Достоевский (1821 шеран 30 октябрь (11 ноябрь), Москва, Российн импери — 1881 шеран 28 январь (9 февраль), Петарбух, Российн импери) — дуьненахь гӀарваьлла оьрсийн йаздархо а, ойланча а.

9 февраль
11 февраль



Оцу динахь бинарш  

 Докаев Султан (1943 шеран 11 февраль) — Нохчийн Республикин Халкъан артист
 Эдисон, Томас Алва (1847 шеран 11 февраль — 1931 шеран 18 октябрь) — дуьне мадду вевзуш волу америкин кхоллархо а, предприниматель а.

Оцу динахь белларш 

 Декарт, Рене (1596 шеран 31 март — 1650 шеран 11 февраль) — французийн философ, математик, механик, физик, физиолог, аналитикан геометрин а, таханлера алгебрин символика  кхоллархо а, философехь къоргенан шекон кеп кхоллархо, физикехь механицизм кхоллархо;
 Эйзенштейн, Сергей Михайлович (1898 шеран 10 январь (22 январь) — 1948 шеран 11 февраль) — оьрсийн а, советийн а режиссёр, художник, сценарист, исбаьхьаллин теоретик, хьехархо, РСФСР исбаьхьаллин Сийлахь белхало, ВГИКан профессор, исбаьхьаллалелоран доктор, кинематографин теорех лаьцна кӀорггера белхийн автор.

11 февраль
14 февраль



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалин а, Соьлжан а гуонаш Нохчийн автономин областан йукъа яхана (1929 шеран 14 февраль);
 ССКП ХХ-гӀа гулам болабелла. Оцу гуламехь Сталинан ша вазварна бехке вина, цӀерадаьхна къаьмнаш бехказдаьхна (1956 шеран 14 февраль)

Оцу динахь бинарш  

 Исламов, Султан (1965 шеран 14 февраль) — нохчийн театран а, кинон а, зстрадан а артист:
 Сагаипова, Макка Умаровна (1987 шеран 14 февраль) — нохчийн йишлакхархо;
 Хаджиева, Нэлли Джемалдиновна (1939 шеран 14 февраль) — Нохч-ГӀалгӀайн АССР а, РСФСР а Халкъан актриса.

Оцу динахь белларш 

 Кук, Джеймс (1728 шеран 27 октябрь — 1779 шеран 14 февраль) — ингалсан тӀеман хӀордахо, талламхо, картограф, юьхь йиллинарг, Паччахьан йукъараллин декъашхо, Паччахьан тӀеман-хӀордан флотан капитан.

14 февраль
15 февраль



Оцу динахь хилларг 
 Советийн эскар ОвхӀанера арадаькхина (1989 шеран 15 февраль)

Оцу динахь бинарш  

 Абдулаев, Леча Шарипович (1953 шеран 15 февраль) — нохчийн йаздархо, поэт, публицист, гочдархо, Нохчийн Республикин Халкъан поэт;
 Борхаджиев Хожбауди (1956 шеран 15 февраль) — поэт, публицист
 Галилей, Галилео (1564 шеран 15 февраль — 1642 шеран 8 январь) — гӀарваьлла италин физик, механик, астроном, философ, математик.

Оцу динахь белларш 

15 февраль
16 февраль



Оцу динахь бинарш  

 Борчашвили, Ӏимран (1994 шеран 16 февраль) — Австрехь Ӏаш волу нохчийн дзюдоист.
 Дудаев, Муса Абдиевич (1938 шеран 16 февраль — 2014 шеран 6 август) — вевзуш волу нохчийн артист, РСФСРн Сийлахь артист, ГӀалгӀайн Республикин Халкъан артист.
 Исмаилов Ӏабдулхьаким (1918 шо — 2010 шеран 16 февраль) — Российн Турпал.
 Эдиев, ИсмаӀил Ибрагимович (1988 шеран 16 февраль) — нохчийн футболист, лардархо.

Оцу динахь белларш 

16 февраль
17 февраль



Оцу динахь хилларг 
 Нохч-ГӀалгайн гражданийн авиатоба кхоьллина (1938 шеран 17 февраль)

Оцу динахь бинарш  

 Джамбеков, Овхьад Алихаджиевич (1949 шеран 17 февраль) — фольклорист;
 Жамалдаев, Салман (1989 шеран 17 февраль) — нохчийн эйина кепара латархо, шутбоксинган дуьненан чемпион, Российн панкратионан чемпион;
 Палестрина, Джованни Пьерлуиджи (1525 йа 1526 шеран 17 декабрь — 1594 шеран 2 февраль) — италин композитор, шен хенахь воккхучарах полифонист, руман полифонин ишколан бухбиллинарг.

Оцу динахь белларш 

 Мольер (1622 шеран 13 январь — 1673 шеран 17 февраль) — французийн комедиограф, классикан комеди кхоллархо, актёр, театран директор.

17 февраль
18 февраль



Оцу динахь хилларг 
 Схьайиллира Соьлжа-ГӀалин пачхьалкхан цирк (1976 шеран 18 февраль)

Оцу динахь бинарш  

 Жумалаева, Лула Изнауровна (1960 шеран 18 февраль) — йаздархо, поэтесса, публицист, гочдархо, «Нана» журнал кхоьллинарг а, куьйгалхо а, Нохчийн Республикин йаздархойн бертан декъашхо, Нохчийн Республикин оьздангаллин Сийлахь белхало, Нохчийн Республикин Сийлахь журналист, Российн журналистийн бертан декъашхо, Нохчийн Республикин журналистийн бертан куьйгалхон декъашхо, ПЕН-клубан декъашхо.

Оцу динахь белларш 

 Микеланджело (1475 шеран 6 март — 1564 шеран 18 февраль) — гӀараваьлла Италин скульптор, художник, архитектор, поэт, философ. Дендалар муьрахь хилла гӀарваьлла говзанча.
 Тамерлан (1336 шеран 9 апрель — 1405 шеран 18 февраль) — Азин а, Кавказан а, Российн а исторехь доккху дакъа лаьцна Юккъерачу Азера даккхархо, гӀарваьлла баьчча, 1370 шарахь дуьйна эмир. Самарканд коьрта гӀала йолу Тимуридан империн а, некъийн а бухбиллинарг.
 Лютер, Мартин (1483 шеран 10 ноябрь — 1546 шеран 18 февраль) — керста динан Ӏилманча, Реформаци дӀайолинарг, Библи немцойн матте йаьккхинарг.

18 февраль
20 февраль



Оцу динахь бинарш  

 Кацаев, Ӏадлан Зелимханович (1988 шеран 20 февраль) — нохчийн футболист, «Анжин» ахлардархо;
 Юсупов Ӏазим (1940 шеран 20 февраль) — поэт, литературовед.

Оцу динахь белларш 

20 февраль
23 февраль



Оцу динахь хилларг 
 Нохчий цӀера бахар (1944 шеран 23 февраль)
 Схьайиллина шуьйраформатан кинотеатр «Юбилейни» (1978 шеран 23 февраль)

Оцу динахь бинарш  

 Атавов, Ахьмад Султаналиевич (1961 шеран 23 февраль) — нохчийн паргӀата кепара латархо, ССРС а, Российн а, Европин а, дуьненан а чемпион, совгӀатхо, абсолютан йозаллин категорехь дуьненан чемпион, дуьненан Кубок яьккхинарг, ССРС Сийлахь спортан говзанча (1989).
 Вараев, Башир Магомедович (1964 шеран 23 февраль) — Дзюдох латаран Европин 4-за чемпион, дуьненан кубок яккхинарг, Олимпиадан борзан совгӀатхо.
 Гайтукаева, Бана Мустафаевна (1959 шеран 23 февраль — 1994 шеран 13 март) — нохчийн поэтесса, Нохчийчоьн а, Российн а яздархойн союзашан декъашхо.
 Гендель, Георг Фридрих (1685 шеран 23 февраль — 1759 шеран 14 апрель) — барокко муьран немцойн а, ингалсан а композитор.

Оцу динахь белларш 

 Гаусс, Карл Фридрих (1777 шеран 30 апрель — 1855 шеран 23 февраль) — гӀараваьлла немцойн математик, механик, физик, астроном.

23 февраль
26 февраль



Оцу динахь хилларг 
 ВЦИК Сацамца Соьлжа-ГӀалин йелла ЦӀиен Байракхан орден (1924 шеран 26 февраль)

Оцу динахь бинарш  

 Виктор Мари Гюго (1802 шеран 26 февраль, Безансон — 1885 шеран 22 май, Париж) — Французийн йаздархо (поэт, прозаик, драматург), французийн романтизман куьйгалхо а, теоретик а. Французийн академин декъашхо (1841 шо).

Оцу динахь белларш 

 Акаев, Даша Ибрагимович (1910 шеран 5 апрель — 1944 шеран 26 февраль) — хьалхара нохчийн лётчик, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, майор, Балтийн флотан 9-гӀа штурман дивизин 35-гӀа штурман полкан баьчча.

26 февраль
29 февраль



Оцу динахь бинарш 
 Чокаев Кати Зайндинович (1932 шеран 29 февраль) — филолог

29 февраль
1 март



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалахь Рабфак йиллина (1922 шеран 1 март);
 Хайбах ягийна (1944 шеран 1 март);
 Кинотеатр «Родина» хьайиллина (1948 шеран 1 март);

Оцу динахь бинарш

Оцу динахь белларш 

1 март
2 март



Оцу динахь бинарш  

 Усманов Имран (1953 шеран 2 март) — поэт, эшархо, композитор. Нохчийн республикин президентан сацамца цунна мидал йелла «За заслуги перед Чеченской Республикой».

Оцу динахь белларш 

2 март
5 март



Оцу динахь бинарш  

 Азаев Хамид Хадидович (1948 шеран 5 март) — Нохчийн республикин Халкъан артист;
 Делаев, Яраги Юнусович (1941 шеран 5 март) — тайнигин театран актёр а, режиссёр а, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Сийлахь культурин белхало, Нохчийн Республикин Сийлахь исбаьхьаллин гӀуллакххо;
 Люксембург, Роза (1871 шеран 5 март — 1919 шеран 15 январь) — марксизман теоретик, философ, экономист, публицист;
 Мадагов Увайс Абдул-Азимович (1934 шеран 5 март) — поэт.

Оцу динахь белларш 

 Исаева, Асет Марцаровна (1915 шеран 5 сентябрь — 1971 шеран 5 март) — Нохчийн пачхьалкхан драматически театран актриса, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан артистка, РСФСР Сийлахь артистка;
 Сталин, Иосиф Виссарионович (1878 шеран 18 декабрь (1879 шеран 21 декабрь) — 1953 шеран 5 март) — российн революционер, советан политикин а, пачхьалкхан а, тӀеман а, партийн а гӀуллакххо. Хьалкъашна юккъера коммунистан а, белхалойн а боламан гӀуллакххо, марксизман теоретик а, пропагандист а, СССРн куьйгалхо 1920-гӀа шерашкар дуьйна 1953 шарахь валлалц.

5 март
6 март



Оцу динахь хилларг 
 Хьайиллина берийн а, дешархойна а Дворец (1940 шеран 6 март)
 Нохчийчоьхь 1877 шарахь хилла гӀаттаме куьгулхойгара дов хаттар. Оцу доьвне сацамца 11 стаган вуьш таӀазар дина (1878 шеран 6 март)

Оцу динахь бинарш  

 Микеланджело (1475 шеран 6 март — 1564 шеран 18 февраль) — гӀарвелла италин скульптор, художник, архитектор, поэт, философ. Дендалар хенахь хилла гӀарвелла говзанча.
 Габриэль Гарсия Маркес (1927 шеран 6 март, Аракатака, Колумби) — колумбийн йаздархо, журналист, политикин гӀуллакххо. Нейштадтан литературин совгӀатан лауреат (1972 шо). Литературин Нобелин совгӀатан лауреат (1982 шо).

Оцу динахь белларш 

6 март
7 март



Оцу динахь хилларг 
 ГӀойтӀар гӀаттамхоша Деникин сура эшийна (1919 шеран 7 март)

Оцу динахь бинарш

Оцу динахь белларш 

 Фома Аквински (я Фома Аквинат, Томас Аквинат, , ; 1225 шеран 25 январь, замок Рокказекка, Аквино уллехь — 1274 шеран 7 март, монастырь Фоссануова, Риман уллехь) — философ, теолог, схоластикин систематизатор.
 Стэ́нли Ку́брик (1928 шеран 26 июль — 1999 шо 7 март) — америкин кинорежиссёр, продюсер. XX бӀешеран шозлугӀа охехь массарелла Ӏаткъаме болу кинематографистех цхьаъ.

7 март
8 март



Оцу динахь хилларг 
 Алдехь болабелла паччахьан дуьхул Шейх Мансур гӀаттам (1785 шеран 8 март)

Оцу динахь бинарш  

 Гайтукаев, Казбек Байсалович (1937 шеран 8 март) — нохчийн йаздархо, Ӏилманча, Нохчийн Республикин йаздархойн бертан председатель, СССР йаздархойн бертан декъашхо;
 Исакова Зина Закриевна (1926 шеран 8 март — 2009 шо) — ЧИАССР а, РСФСР а Сийлахь артист;
 Эсхаджиев Якуб (1936 шеран 8 март) — филолог.

Оцу динахь белларш 

 Берлиоз, Гектор (1803 шеран 11 декабрь — 1869 шеран 8 март) — XIX бӀешеран французийн композитор, дирижёр, романтизм муран музыкин йаздархо.

8 март
9 март



Оцу динахь хилларг 
 Телефонан уьра хоттина Соьлжа-ГӀалин а, Буро-ГӀалин а юккъе (1923 шеран 9 март)

Оцу динахь бинарш  

 Ю́рий Алексе́евич Гага́рин (1934 шеран 9 март, Клушино, Гжатскан кӀошт, РСФСР, СССР — 1968 шеран 27 март, Киржач гӀалин уллехь, РСФСР, СССР) — советан лётчик-космонавт, Советски Союзан Турпал, дукха российн а, кхоьчу пачхьалкхан а гӀаланий сийлахь гражданин, дукха пачхьалкхаш цуьна сий деш шайн лаккхара совгӀаташ делла.

Оцу динахь белларш 

 Соьлжа-ГӀалахь ирахъоьллина Нохчийчохь хиллачу гӀаттаме куьгалхой Алибек-хаж Алданов, Ума-хаж Дуев, Дада Умаев, Дада Залмаев (1878 шеран 9 март)
 Бажаев, Зия Юсупович (1960 шеран 11 июль — 2000 шеран 9 март) — нохчийн бизнесмен, «Альянс» компани кхоьллинарг.

9 март
11 март



Оцу динахь бинарш  

 Закриев, Магомед Хамидович (1966 шеран 11 март) — нохчийн художник, Российн художникан бертан декъашхо (2001 шо), Нохчийн Республикин художникан бертан председателин когаметтаниг, Нохчийн Республикин Сийлахь художник, ГӀалгӀайн Республикин Халкъан художник.
 Сайтиев Бувайсар (1975 шеран 11 март) — паргӀатачу кепе охьатугӀа латарах 5-за Россиин чемпион, 6-за Европин чемпион, 6-за дуьненан чемпион, 3-за Олимпиадан чемпион, Россиин спортан Сийлахь мастер (1995 шо).

Оцу динахь белларш 

 Абдул-Муслимов, Мусан Юсупович (1955 шеран 3 февраль — 2014 шеран 11 март) — нохчийн паргӀат кепар латархо, СССР а, Европин а чемпион, дуьненан Кубок яккхинарг, СССР халкъашна юккъера даржан спортан говзанча.

11 март
15 март



Оцу динахь бинарш  

 Топа Чермоев (1882 шеран (3) 15 март — 1937 шеран 28 август) — политикин белхало, нефтепромышленник

Оцу динахь белларш 

 Гай Ю́лий Це́зарь (в. з. к. 100 йа 102 шеран 12 июль — в. з. к. 44 шеран 15 март) — Шира Риман пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо, диктатор, эскаран куьӀгалхо, йаздархо.

15 март
16 март



Оцу динахь бинарш  

 Паскаев, Рамзан Султанович (1947 шеран 16 март) — нохчийн пондарча, композитор, Нохчийн а, ГӀалгӀайн а Республикийн Халкъан артист;
 Эдилов Хасмагомед Эдилович (1922 шеран 16 март — 1992 шо) — поэт, йаздархо.
 1923 — ФахӀд бин Ӏабдул-Ӏазиз Аль СаӀуд, СаӀудийн Ӏаьрбийчоьнан пхоьалгӀа паччахь.
 1935 — Жука де Оливейра, бразилин актёр, режиссёр;
 2001 — Немцойн Википеди

Оцу динахь белларш 

 Алиев, Гапур Хамидович (1949 шеран 2 январь — 2011 шеран 16 март) — нохчийн поэт, бард, драматург.

16 март
17 март



Оцу динахь хилларг 
 Н. Ф. Гикало куьгулхо волуш ЦӀе эскирс Соьлжа-гӀалера Деникинан эскир арадаьккхира (1920 шеран 17 март)

Оцу динахь бинарш

Оцу динахь белларш 

 Абу Зейд Абдуррахма́н ибн Мухаммад ибн Хальду́н аль-Ха́драми аль-Ашби́ли (1332 шеран 27 май, Тунис — 1406 шеран 17 март, Каир) — Ӏарбийн бусулбан философ, историк, ойланча.

17 март
18 март



Оцу динахь хилларг 
 1925 шеран 18 мартехь Нохчийн маттахь долу «Серло» газетан хьалхара номер араялла. 1934 шеран шарахь цуьна цӀе хуьйчуш «Ленинан некъ» аьлла хоттина;
 Обком КПСС сацам бина кегирхойн газета «Комсомольское племя» арахеца (1957 шеран 18 март)

Оцу динахь бинарш

Оцу динахь белларш 

18 март
19 март



Оцу динахь хилларг 
 ВЦИК сацамца эксплуатацин кӀошт «Грознефть» Соьлжа-гӀалах дӀатоьхна (1923 шеран 19 март)

Оцу динахь бинарш  

 Аюбов, Алихан (1988 шеран 19 март) — нохчийн Греко-римски латархо, Российн чемпионатан совгӀатхо, Дуьненан тобанийн Кубок яккхинарг.

Оцу динахь белларш 

19 март
20 март



Оцу динахь бинарш  

 Айдаев, Юша Ахъядович (1938 шеран 20 март — 2004 шеран 1 июнь) — нохчийн Ӏилманча, филологин Ӏилманийн доктор, профессор, Российн Ӏалман Ӏилманийн академин академик, Нохчийн Республикин Ӏилманийн академин вице-президент, Нохчийн Республикин Ӏилманийн Сийлахь гӀуллакххо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР культурин Сийлахь гӀуллакххо;
 Жеребцова, Полина Викторовна (1985 шеран 20 март) — йаздархо-документалист, поэтесса;
 Николай Федорович Гикало (1897 шеран 20 март — 1939 шеран 15 декабрь) — Соьлжа-ГӀалин ЦӀен эскаран командир, Къилба-седан Кавказехь Совет Ӏедал хӀоттош дакъалацархо;
 Умарсултанов Вахид Османович (1950 шеран 20 март) — РФ Сийлахь художник;
 Публий Овидий Назон (вайн зама тӀекхачали 43 шо в. з. т. 20 март — 17 шо йа 18 шо) — дукха жанрашкахь болхбина Шира Риман поэт.

Оцу динахь белларш 

20 март
21 март



Оцу динахь бинарш  

 Вартанов, Григорий Мартиросович (1939 шеран 21 март — 2010 шеран 17 июль) — боксан спортан говзанча, Ерригсоюзан а, Халкъашна а юккъера категорин суьдхо, РСФСР Сийлахь тренер.
 Дадаев, Хамзат Юнусович (1938 шеран 21 март) — Нохчийн Республикин Халкъан художник;
 Исраилов, Хож-Бауддин (1953 шеран 21 март) — нохчийн актёр, художник-карикатурист, Нохчийн Республикин Халкъан артист;
 Эльсанов Ислам Исраилович (1956 шеран 21 март) — йаздархо
 Жан Батист Жозеф Фурье (1768 шеран 21 март — 1830 шеран 16 май), французийн математик а, физик а.

Оцу динахь белларш 

21 март
23 март



Оцу динахь хилларг 
 Нохчийн Республикин Конституци кхоьллин (2003 шеран 23 март)

Оцу динахь бинарш  

 Давлетмирзаев Муталип Ахмадович (1939 шеран 23 март) — РСФСРн а, ЧИАССРн а Халкъа артист, К. С. Станиславски цӀарах йолу РСФСРн Паччалкхан премин лауреат
 Акира Куросава (1910 шеран 23 март — 1998 шеран 6 сентябрь) — гӀарвелла японийн кинорежиссёр, сценарист, продюсер;
 Мусаев, Асланбек (1989 шеран 23 март) — нохчийн ийина кепар латархо.

Оцу динахь белларш 

23 март
24 март



Оцу динахь хилларг 
 «Грозненский рабочий» газетан Къинхьегаман ЦӀе байракхан орден йелла (1967 шеран 24 март)

Оцу динахь бинарш  

 Айдамирова Зулай (1947 шеран 24 март) — Нохчийн Республикин Халкъан артист
 Музакаев, Дикалу Абузедович (1960 шеран 24 март, Романовка, Целиноградан область, Кхазакхстан) — нохчийн хелхархо а, хореограф а. 1996—2001 шерашкахь «Ингушетия» ансамблин куьйгалхо. 2007 шо дуьна — Нохчийн Республикин культурин министр.

Оцу динахь белларш 

 Елизавета I (1533 шеран 7 сентябрь — 1603 шеран 24 март) — Ингалсан а, Ирландин а паччахь 1558 шеран 17 ноябрь дуьна, Тюдоран династехь тӀаьххьарниг.

24 март
25 март



Оцу динахь бинарш  

 Асуханов Аманды Абасович (1939 шеран 25 март) — Нохчийн Республикин Халкъан художник

Оцу динахь белларш 

25 март
26 март



Оцу динахь бинарш  

 Умхаева Зарган Сайпудиновна (1957 шеран 26 март) — физикин профессор

Оцу динахь белларш 

 Сара Бернар (1844 шеран 22 октябрь, Париж, Франци — 1923 шеран 26 март, Париж) — французийн актриса
 Людвиг ван Бетховен (1770 шеран 17 декабрь, Бонн, Вестфали — 1827 шеран 26 март, Вена, эрцгерцогство Австри) — немцойн композитор, дирижёр, пианист, кхаа «Венски классикашехь» цхьаъ.

26 март
28 март



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалин кинофикацин урхалла кхоьллина (28 март).

Оцу динахь бинарш  

 Абдурахманов, Канти (1916 шо — 2000 шеран 28 март) — Советан Эскиран старшина, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, Российн Федерацин Турпал;
 Азаева Луиза Альвиевна (1948 шеран 28 март) — Нохчийн Республикин Сийлахь артист;
 Ордашев, Арби Умарович (1983 шеран 28 март) — нохчийн спортсмен, тхэквондон Российн чемпион, Российн халкъашна юккъера даржан спортан говзанча;
 Рафаэль Санти (1483 шеран 28 март (я 6 апрель) — 1520 шеран 6 апрель) — сийлахь воккху италийн художник а, график а, архитектор а.

Оцу динахь белларш 

28 март
4 апрель



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалахь радиостанци болхба йолаелла (4 апрель)

Оцу динахь бинарш  

 Баиев, Хасан (1963 шеран 4 апрель) — нохчийн пластически хирург, АЦШ а, Йоккха Британехь а, Японехь а шеран стаг, «Дуьненан лор» цӀе йолу совгӀатан лауреат, меценат, самбон АЦШ чемпион, АЦШ ийина кепар латаран чемпион, дзюдон Ӏаьржа доьхка деккхинарг, йаздархо;
 Билал Саидов (1914 шеран 4 апрель) — нохчийн поэт, драматург, гочдархо
 Эсембаев, Ваха Мухтарович (1932 шеран 4 апрель — 2014 шеран 6 июль) — хьалхара нохчийн тяжелоатлет.

Оцу динахь белларш 

 Кинг, Мартин Лютер (1929 шеран 15 январь — 1968 шеран 4 апрель) — массарелла вевзуш волу афроамерикан баптистан кхайкхорхо, оратор, АЦШ Ӏаржачера граждански бакъонаш ларъяран боламан куьйгалхо.

4 апрель
5 апрель



Оцу динахь бинарш  

 Акаев, Даша Ибрагимович (1910 шеран 5 апрель — 1944 шеран 26 февраль) — хьалхара нохчийн лётчик, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, майор, Балтийски флотан 9 штурмовой дивизин 35 штурмовой полкан командир;
 Ахмаев, Ильяс Супьянович (1986 шеран 5 апрель) — нохчийн ийина кепар латархо, грэпплинган а, джиу-джитсун а, тӀеман самбон а Российн чемпион, ийина кепар латарийн Ӏаьржа хӀордан Кубок яккхинарг;
 Берсанов Хож-Ахъмад (1926 шо 5 апрель) — йаздархо;
 Болтукаев, Анзор Адамович (1986 шеран 5 апрель) — нохчийн паргӀат кепар латархо, Российн спортан говзанча, Российн чемпионатийн чемпион а, совгӀатхо а, дуьненан чемпионатан бронзан совгӀатхо;
 Хасимиков Салман Алхазурович (1953 шеран 5 апрель) — паргӀата кепар охьатугӀурх латарх деуза дуьненна чемпион

Оцу динахь белларш 

 Мальсагов, Дзияудин Габисович (1913 шо — 1994 шеран 5 апрель) — нохчийн юрист, историк, правозащитник, йукъараллин гӀуллакххо.

5 апрель
6 апрель



Оцу динахь бинарш  

 Верольский Юрий Борисович (1929 шеран 6 апрель) — литературовед, хьехархо, поэт

Оцу динахь белларш 

 Альбрехт Дюрер (1471 шеран 21 май, Нюрнберг — 1528 шеран 6 апрель, циггахь) — немцойн живописец а, график а, Европехь тоьллачарех ксилографин говзанча, малхбузу Европехь Ренессансан гӀарвелла говзанча. Къилбаседера Европера художникан юкъахь хьалхара теоретик.
 Рафаэль Санти (1483 шеран 28 март (я 6 апрель) — 1520 шеран 6 апрель) — сийлахь воккху италийн художник а, график а, архитектор а, Умбрия школан векал.
 Игорь Фёдорович Стравинский (1882 шеран 5 июнь (17 июнь), Ораниенбаум, Российн импери — 1971 шеран 6 апрель, Нью-Йорк; дӀавоьллина Венецехь Сан-Микеле кешнашкахь) — оьрсийн композитор, дирижёр, пианист, XX бӀешеран дуьненан эшеран культурин воккхачарах векал.

6 апрель
7 апрель



Оцу динахь хилларг 
 Болхба йолаелла радиостанци а, радиокомитет а (1928 шеран 7 апрель)

Оцу динахь бинарш

Оцу динахь белларш 

 Ге́нри Форд (1863 шеран 30 июль — 1947 шеран 7 апрель) — америкин промышленник, дуьне мадду машенаш яш йолу заводий да, кхоллархо, 161 америкин патентан автор.

7 апрель
8 апрель



Оцу динахь хилларг 
 СССРн Лакхарчу Советан Президиум сацамца Ханпаша Нурадиловна Советски Союзан Турпла цӀе йелла (1943 шеран 8 апрель)

Оцу динахь бинарш  

 Идрисов Супьян Идрисович (1913 шеран 8 апрель) — хьалхара нохчийн полиграфист
 Минцаев, Мовсар Таирович (1952 шеран 8 апрель) — операн а, эстрадан а эшархо, Нохч-ГӀалгӀай АССРн а, Российн а Сийлахь артист

Оцу динахь белларш 

 Пабло Пикассо (1881 шеран 25 октябрь, Малага , Испани — 1973 шеран 8 апрель, Мужен, Франци) — Испанера художник, скульптор, график, керамист, дизайнер.

8 апрель
9 апрель



Оцу динахь бинарш  

 Джамаев, Амран Германович (1949 шеран 9 апрель) — Нохчийн Республикин Халкъан артист, Къилбаседан Осетин Сийлахь артист;
 Тамерлан (1336 шеран 9 апрель — 1405 шеран 18 февраль) — Азин а, Кавказан а, Российн а исторехь доккху дакъа лаьцна Юккъерачу Азера даккхархо, гӀарваьлла баьчча, 1370 шо дуьйна эмир. Самаркандехь коьрта гӀала йолу Тимуридан империн а, династин а бухбиллинарг.

Оцу динахь белларш 

9 апрель
11 апрель



Оцу динахь бинарш  

 Сатуев, Хусейн Джунидович (1939 шеран 11 апрель — 1995 шеран 6 февраль) — нохчий поэт.

Оцу динахь белларш 

11 апрель
12 апрель



Оцу динахь бинарш  

 Дабачхаджиев, Насрудин Амандиевич (1947 шеран 12 апрель) — нохчийн йаздархо, поэт, художник.
 Шайхиев, Алвади Хасмагомедович (1947 шеран 12 апрель) — нохчийн поэт а, йаздархо а, журналист а, 1975 шо дуьна СССР йаздархойн бертан декъашхо.

Оцу динахь белларш 

 Рузвельт, Франклин (1882 шеран 30 январь — 1945 шеран 12 апрель) — 32-гӀа АЦШ президент, АЦШн куьйгал динарг дуьненан экономикин кризисан а, ШозлугӀа дуьненан тӀеман а хенахь.

12 апрель
13 апрель



Оцу динахь хилларг 
 Алибека-Хаджи Алдановс Нохчийчохь гӀаттам болина (1877 шеран 13 апрель)

Оцу динахь бинарш

Оцу динахь белларш 

 Къилбаседа Кавказехь хьалхара имам шейх Мансура (Ушурма) Шлиссельбурган гӀап чохь велла (1794 шеран 13 апрель)

13 апрель
14 апрель



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалахь йиллина Книжни издательство (1927 шеран 14 апрель)

Оцу динахь бинарш  

 Вагаев, Абубакар (1993 шеран 14 апрель) — нохчийн ийина кепар латархо;
 Отарсултанов, Джамал Султанович (1987 шеран 14 апрель) — нохчийн паргӀат кепар латархо, Российн а, Европин а, дуьненан а чемпион а, совгӀатхо а, Олимпиадан чемпион, Российн Сийлахь спортан говзанча.

Оцу динахь белларш 

 Гендель, Георг Фридрих (1685 шеран 23 февраль — 1759 шеран 14 апрель) — барокко муран немцойн а, ингалсан а композитор.
 Бовуар, Симона де (1908 шеран 9 январь — 1986 шеран 14 апрель) — французийн йаздархо, философ, феминизман идеолог.
 Заменгоф, Людвик Лазарь, йа Лазарь Маркович Заменгоф (1859 шеран 15 декабрь — 1917 шеран 14 апрель) — жуьгтий лор а, лингвист а, эсперанто меттан кхоллархо.

14 апрель
15 апрель



Оцу динахь бинарш  

 Арсанукаев, Шайхи Абдулмуслимович (1930 шеран 15 апрель — 2012 шеран 14 март) — нохчийн йаздархо а, поэт а, Нохчийн Республикин Халкъан йаздархо;
 Дугучиев, Ислам Бетерсултанович — (1966 шеран 15 апрель) — нохчийн греко-риман латархо, Олимпиадан дато совгӀатхо, 4-за дуьненан чемпион, 2-за Европин чемпион, масийттуза СССР а, Российн а чемпионатийн чемпион а, совгӀатхо а, СССР Сийлахь спортан говзанча, Российн Сийлахь тренер.
 Леонардо да Винчи (1452 шеран 15 апрель — 1519 шарахь 2 май) — Италера художник, скульптор, архитектор, Ӏилманча, анатом, изобретатель, йаздархо, Дендаларан исбаьхьаллина гӀарвелла векал, «универсальни адаман» сирла масалла.
 Синан (1489 шеран 15 апрель — 1588 шеран 7 февраль) — массарелла вевзуш волу османийн архитектор а, инженер а.
 Хадашев Баудин Саидович (1943 шеран 15 апрель) — Нохчийн Республикин культурин Сийлахь белхало, артист;
 Эйлер, Леонард (1707 шеран 4 апрель — 1783 шеран 7 сентябрь) — швейцарийн, немцойн, российн а математик, механик, физик, астроном.

Оцу динахь белларш 

 Сартр, Жан-Поль (1905 шеран 21 июнь — 1980 шеран 15 апрель) — французийн философ, йаздархо, драматург, хьехархо. 1964 шарахь литературин Нобелин совгӀатан лауреат (тӀе ца ийцира).
 Линкольн, Авраам (1809 шеран 12 февраль — 1865 шеран 15 апрель) — америкин пачхьалкхан гӀуллакххо, 16-й АЦШн президент а, хьалхара АЦШ Республикински партис хьалхатеттинарг а, америкин лайшна паргӀато елларг, америкин халкъан турпал.

15 апрель
16 апрель



Оцу динахь хилларг 
 Нохчийн Республикин чохь терроризман дуьхул оперцин режим дӀаяккхина. И де Машеран Де аьлла билгалдекхина ду (2009 шеран 16 апрель).

Оцу динахь бинарш  

 Ча́рльз Спе́нсер (Ча́рли) Ча́плин (1889 шеран 16 апрель — 1977 шеран 25 декабрь) — америкин а, ингалсан а киноактёр, сценарист, композитор, режиссёр.

Оцу динахь белларш 

 Франсиско Хосе де Гойя-и-Лусьентес (1746 шеран 30 март, Фуэндетодос, Сарагоса уллехь, Испани — 1828 шеран 16 апрель, Бордо, Франци) — испанхойн художник а, гравёр а, романтизм муран хьалхарчарах а, бӀаьрлачарах а гайтаман исбаьхлан говзанча.

16 апрель
17 апрель



Оцу динахь хилларг 
 Нохчийн профессиональни цхьанакхетаран областной совет кхоллина (1924 шеран 17 апрель).

Оцу динахь бинарш  

 Гериханов, Ихван Баудинович (вина 1954 шеран 17 апрелехь, Кхазакхийн ССР Карагандан областера, Караганда гӀалахь) — Нохчийн Республикин политикин а, пачхьалкхан а, йукъараллин гӀуллакххо, юридически Ӏилманийн кандидат, республикин дуьххьарчех Ӏилманча юрист.
 Хацыгов, Хаважи (1977 шеран 17 апрель) — Белоруссехь Ӏаш волу нохчийн боксёр, 2002 шарахь Европин чемпион, 2004 а, 2008 а шерашкахь хилла Олимпиадийн декъашхо.

Оцу динахь белларш 

 Саракаев, Хамзат Ибрагим-Бекович (1927 шеран 31 декабрь — 2013 шеран 17 апрель) — нохчийн берийн йаздархо, поэт, журналист, гочдархо, Нохчийн Республикин йаздархойн бертан декъахо, Российн йаздархойн бертан декъахо, Российн журналистан бертан декъахо.

17 апрель
18 апрель



Оцу динахь даздешдерг 
 Иэсийн а, историн меттигийн а дуьненайукъара де.

Оцу динахь бинарш  

 Лабазанов, Чингиз Суйлеманович (1991 шеран 18 апрель) — нохчийн греко-риман кепар латархо, 2014 шарахь дуьненан чемпион;

Оцу динахь белларш 

 Давлетмирзаев, Муталип Ахмадович (1939 шеран 18 апрель) — Нохчийн пачхьалкхан драматически театран коьрта артистех цхьаъ, Нохч-ГӀайлгӀайн АССР Халкъан артист, РСФСР Халкъан артист, К. С. Станиславски цӀарах долу РСФСР Пачхьалкхан совгӀатхо;
 Куцель, Феликс Петрович (1945 шеран 10 октябрь — 2000 шеран 18 апрель) — дзюдон СССР Сийлахь тренер;
 Саламов, Абдулхалим Асхабович (1899 шо — 1978 шеран 18 апрель) — нохчийн политик, юкхараллин гӀуллакххо, Ӏилманча, Къилбаседера Кавказехь Ленинан орден йелла хьалхара стаг;
 Саритов, Рамзан (1983 шеран 28 июнь — 2012 шеран 18 апрель) — нохчийн паргӀат кепар латархо;
 Эйнштейн, Альберт (1879 шеран 14 март — 1955 шеран 18 апрель) — физик-теоретик, таханлера теорин физикин бух биллинарг, 1921 шарахь физикин Нобелин совгӀатан лауреат, йукъараллин гӀуллаккхо, гуманист.

18 апрель
20 апрель



Оцу динахь бинарш  

 Нашхоев Руслан (1936 шеран 20 апрель — 2010 шеран 5 май) — журналист.
 Гитлер, Адольф (1889 шеран 20 апрель — 1945 шеран 30 апрель) — национал-социализман бухбиллинарг а, коьрта декъашхо а, КхозлугӀа рейхан диктатуран бухбиллинарг, Национал-социалистан немцойн белхалойн партин баьчча (фюрер) (1921—1945 шерашкахь), Германин рейхсканцлер (1933—1945 шерашкахь), Германин фюрер (1934—1945 шерашкахь), Вермахтан коьрта куьйгалхо (1941 шеран 19 декабрь дуьйна) ШозлугӀа дуьненан тӀамтӀехь.

Оцу динахь белларш 

 Айбулат, Константин Михайлович (1817 шо — 1865 шеран 20 апрель) — нохчех ваьлла оьрсийн поэт.

20 апрель
21 апрель



Оцу динахь бинарш  

 Вебер, Макс (1864 шеран 21 апрель — 1920 шеран 14 июнь) — немцойн социолог, философ, историк, политикин экономист;
 Кутаев, Хамзат Яхиятович (1960 шеран 21 апрель) — Нохчийн Республикин Халкъан артист, Нохчийн Республикин Пачхьалкхан совгӀатан лауреат;
 Якубов, Герман (1989 шеран 21 апрель) — нохчийн ийина кепар латархо, чуччавахана латаран Российн чемпион.

Оцу динахь белларш 

 Марк Твен (1835 шеран 30 ноябрь — 1910 шеран 21 апрель) — америкин йаздархо, журналист, йукъараллин гӀуллакххо.
 Кейнс, Джон Мейнард (1883 шеран 5 июнь — 1946 шеран 21 апрель) — ингалсан экономист, экономикехь кейнсианство цӀе йолу боламан бухбиллинарг.

21 апрель
22 апрель



Оцу динахь бинарш  

 Биярсланов, Артур (1995 шеран 22 апрель) — Канадехь Ӏаш волу нохчийн боксёр, Канадан чемпион, Панамерикан ловзарийн чемпион;
 Кант, Иммануил (1724 шеран 22 апрель — 1804 шеран 12 февраль) — немцойн философ, немцойн классикан философин бухбиллинарг;
 Ленин, Владимир Ильич (1870 шеран 22 апрель — 1924 шеран 21 январь) — российн а, советан а политикин а, пачхьалкхан а гӀуллакххо, революционер, Российн социал-демократин белхалойн партин кхоллархо, Россиехь 1917 шеран октябран революцин куьйгалхойх цхьаъ, РСФСР Хьалкъан Комиссарин Советан председатель, дуьненахь хьалхара социализман пачхьалкхан кхоллархо;
 Башаев, Тамерлан (1996 шеран 22 апрель) — дзюдоист.
 Яшуркаев Султан (1942 шеран 22 апрель) — йаздархо, поэт;

Оцу динахь белларш 

22 апрель
23 апрель



Оцу динахь хилларг 
 Арахеца доладеллира «Серло» газет. Кхоно цуьна цӀе хийцира «Даймохк» аьлла (1923 шеран 23 апрель)

Оцу динахь бинарш  

 Гаургашвили, Гиви (1969 шеран 23 апрель — 1993 шеран 13 сентябрь) — нохчийн дзюдоист, СССР а, СНГ а, Российн а чемпионатийн толамхо а, совгӀатхо а, халкъашна юккъера турнирийн толамхо, СССР халкъашна юккъера даржан спортан говзанча;
 Мамакаев Эдуард (1939 шеран 23 апрель) — йаздархо;
 Планк, Макс (1858 шеран 23 апрель — 1947 шеран 4 октябрь) — немцойн физик-теоретик, квантан физикин бухбиллинарг, физикин Нобелин совгӀатан лауреат;
 Чергизбиев, Зайнди Магомедович (1937 шеран 23 апрель) — нохчийн композитор, музыкант, дирижёр, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Сийлахь исбаьхьаллин гӀуллакххо.

Оцу динахь белларш 

 Сервантес, Мигель де (схьахетарехь 1547 шеран 29 сентябрь — 1616 шеран 23 апрель) — дуьненанхь вевзушволу испанхойн йаздархо.
 Шекспир, Уильям (1564 шеран 26 апрель (жӀара оьллин де) — 1616 шеран 23 апрель) — гӀарвелла ингалсан драматург а, поэт а, дуьненахь вевзуш волу драматург.
 Рай, Сатьяджит (1921 шеран 2 май — 1992 шеран 23 апрель) — гӀарвелла индийн кинорежиссёр, сценарист, берийн йаздархо, композитор, продюсер, кинокритик, иллюстратор, хьалхара индийн Оскаран лауреат.
 Чжу Си (1130 шеран 18 октябрь — 1200 шеран 23 апрель) — Китайн философ, Ӏилманча, энциклопедист, литератор, текстолог и Конфуцийc язйиначун комментатор, хьехархо, неоконфуцианстван коьрта векал.

23 апрель
25 апрель



Оцу динахь хилларг 
 Арахеца долийнера «Советская автономная Чечня» газет (1923 шеран 25 апрель)
 Болхба йолаелира «Садко» бассейн (1976 шеран 25 апрель)

Оцу динахь бинарш  

 Аласханов, Зайнди (1949 шеран 25 апрель) — нохчийн паргӀат кепар латархо, СССР чемпионатан совгӀтахо хилла хьалхара нохчо, СССР халкъашна юккъера даржан спортан говзанча, Российн Сийлахь тренер, полковник;
 Шамилов, Якуб Джамбекович (1991 шеран 25 апрель) — нохчийн дзюдоист, Российн чемпионатийн чемпион а, совгӀатхо.

Оцу динахь белларш

Оцу динахь даздо 
 Нохчийн меттан де

25 апрель
28 апрель



Оцу динахь бинарш  

 Мамакаев Эдуард Арбиевич (1938 шеран 28 апрель) — поэт

Оцу динахь белларш 

28 апрель
1 май



Оцу динахь хилларг 
 Болхба йолаелла Соьлжа-ГӀалин эчиг некъан вокзал. Дуьххьара цига беан поезд Бесланера бара (1893 шеран 1 май)
 Соьлжа-ГӀалахь дуьххьара даздина 1 май (1922 шеран 1 май);
 Хьайиллина белхлойн поселок «12 участок» (1922 шеран 1 май)
 «Серло» газетан хьалхара номер араялла (1923 шеран 1 май);
 Соьлжа-ГӀалийна ЦӀе Байракхан орден йелла (1924 шеран 1 май);
 Соьлжа-ГӀалахь радиостанци болхба йолаелира (1928 шеран 1 май);
 Хьайиллина Национальни театран студи (1931 шеран 1 май). Цуьна хьалхара директор вара Яндаров Магомед. 1933 шеран дуьна цунна цӀе тиллина Нохчийн драматически театр.

Оцу динахь бинарш  

 Агаев, Рустам Арбиевич (1982 шеран 1 май) — нохчийн паргӀат кепар латархо.
 Сулейманов, Ахьмад Сулейманович (1922 шеран 1 май — 1995 шеран 20 июнь) — йаздархо, поэт, музыкант, Ӏилманча, хьехархо.
 Татаев, Илес Вахидович (1938 шеран 1 май) — кинорежиссер, сценарист, художник, нохчийн кинематографин бухбиллинарг, скульптор, Нохч-ГӀалгӀайн АССР исбаьхьаллин Сийлахь гӀуллакххо, РСФСР исбаьхьаллин Сийлахь гӀуллакххо, Российн Федерацин Сийлахь художник.

Оцу динахь белларш 

 Дворжак, Антонин (1841 шеран 8 сентябрь — 1904 шеран 1 май) — чехийн композитор, романтизман векал.

1 май
2 май



Оцу динахь бинарш  

 Умаров Мухад Умарович (1941 шеран 2 май) — биологически Ӏилманан доктор, профессор
 Сатьяджит Рай (1921 шеран 2 май, Калькутта, ХӀинди — 1992 шеран 23 апрель, Калькутта, ХӀинди) — гӀарвелла ХӀиндин кинорежиссёр, сценарист, берийн йаздархо, композитор, продюсер, кинокритик, иллюстратор, хьалхара ХӀиндийн Оскаран лауреат.

Оцу динахь белларш 

 Леона́рдо ди сер Пье́ро да Ви́нчи (1452 шеран 15 апрель, Винчи гӀалин уллехь Анкиано юрт, Флоренцин генахь йоцуш, Итали — 1519 шарахь 2 май, замок Кло-Люсе, Амбуазан уллехь, Турень, Франци) — Италера художник, скульптор, архитектор, Ӏилманча, анатом, изобретатель, йаздархо, Дендаларан исбаьхьаллина гӀарвелла векал, «универсальни адаман» сирла масалла.

2 май
3 май



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалин аэропортехула кеманаш лела доладелла Москва — Минвод — Соьлжа-ГӀала — Баку — Тбилиси (1927 шеран 3 май)

Оцу динахь бинарш 

 Никколо́ Макиаве́лли (Макьявелли, 1469 шеран 3 май, Флоренци — 1527 шеран 21 июнь, циггахь) — италийн ойланча, философ, йаздархо, политикин гӀуллакххо.

Оцу динахь белларш 

3 май
5 май



Оцу динахь бинарш  

 Идаев, Юсуп Шамсуддинович (1938 шеран 25 июнь — 1987 шеран 5 май) — Нохч-ГӀалгӀайн АССР Сийлахь артист;
 Маркс, Карл (1818 шеран 5 май — 1883 шеран 14 март) — немцойн философ, социолог, экономист, писатель, политикин журналист, йукъараллин гӀуллакххо;
 Махажиев, Рахман Саламбекович (1992 шеран 5 май) — нохчийн ийина кепар латархо, 5-за джиу-джитсун Российн чемпион, кобудон а, грэпплинган а Российн чемпион, грэпплинган дуьненан чемпионатан дато совгӀатхо, джиу-джитсун дуьненан чемпионатан дато совгӀатхо, ийина кепар латаран Российн а, Европин а чемпион, Российн спортан говзанча;
 Омаев, Дагун Ибрагимович (1943 шеран 5 май, Сиржа-Эвла) — нохчийн театран, а кинон а артист, Нохч-ГӀалгӀайн АССРн а, Российн Федерацин а (2002 шо) Халкъан артист;
 Сардалова Зулай (1936 шеран 5 май — 2005 шеран 15 ноябрь) — хелхархо, Нохчийн Республикин Халкъан артист, РСФСРн Сийлахь артист;

Оцу динахь белларш 

 Наполеон I (1769 шеран 15 август — 1821 шеран 5 май) — Францин император 1804 шо дуьйна 1815 шо кхаччалц, таханлера Францин бухбиллина сийлахь воккху французийн баьчча а, пачхьалкхан гӀуллакххо а.

5 май
7 май



Оцу динахь бинарш 

 Заураев Вахит Вахаевич (1952 шеран 7 май) — Нохчийн Республикин Сийлахь художник
 Рабиндранат Тагор (1861 шеран 7 май — 1941 шеран 7 август) — индийн йаздархо, поэт, композитор, художник, йукъараллин гӀуллакххо. Цуьна кхолларалло кхоьллина Бенгалин литература а, музыка а. Нобелин совгӀатан лауреат (1913 шо).
 Иоганнес Брамс (1833 шеран 7 май, Гамбург — 1897 шеран 3 апрель, Вена) — немцойн композитор, пианист, романтизман муран коьртачарех векал.
 Пётр Ильич Чайковский (1840 шеран 25 апрель (7 май), Воткинск, Вятски губерни, Российн импери — 1893 шеран 25 октябрь (6 ноябрь), Петарбух) — оьрсийн композитор, дирижёр, хьехархо, музыкин йукъараллин гӀуллакххо, музыкин журналист.

Оцу динахь белларш 

7 май
9 май



Оцу динахь бинарш 

 Джамалханов Зайнди (1922 шеран 9 май) — Нохчийн Республикин Сийлахь хьехархо, фольклорист, языковед

Оцу динахь белларш 

 Соьлжа-ГӀалахь «Динамо» стадионехь теракт хилла байина Нохчийн Республикин президент Ахмат Кадыров, Нохчийн Республикин Госсоветан председатель Хусейн Исаев (2004 шеран 9 май)

9 май
13 май



Оцу динахь хилларг 
 Хьайиллина Соьлжа-ГӀалин телецентр (1960 шеран]] 13 май)

Оцу динахь бинарш 

 Аухадов, Хамзат Ахмаевич (1965 шеран 13 май) — нохчийн еза атлетикан тренер, СССР спортан говзанча, Российн Сийлахь тренер;
 Висаитов, Мавлид Алероевич (1913 шеран 13 май — 1986 шеран 23 май) — 28 гвардейски дошлойн полкан командир, гвардин подполковник, Советски Союзан Турпал;
 Минкаилов, Эльбрус Салаудыевич (1955 шеран 13 май) — нохчийн журналист, йаздархо, гочдархо, критик, литературовед, литературин а, исбаьхьаллин а «Орга» журналан коьрта редактор;

Оцу динахь белларш 

13 май
14 май



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалин пожарникашна памятник хоттина (1944 шеран 14 май)

Оцу динахь бинарш 

 Хакишева, Санухат Адсаламовна (1965 шеран 14 май) — нохчийн театран а, кинон а актриса, Нохчийн Республикин Халкъан актриса.

Оцу динахь белларш 

14 май
15 май



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалахь йиллина хьалхара базар (1850 шеран 15 май)
 Пачхьалкхан символикех доьзна Нохчийн Республикин закон тӀелецна (Пачхаьлкхан хӀост а, байракх а йуцуш) (2008 шеран 15 май)

Оцу динахь бинарш 

 Дениев, Альви Алиевич (Сутарби, 1932 шеран 15 май — 1985 шеран 25 май) — нохчийн артист, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан артист;
 Магомадов Мухтар (1939 шеран 15 май) — экономически Ӏилманийн доктор

Оцу динахь белларш 

15 май
18 май



Оцу динахь бинарш 

 Сайдулаев Хасан Хамидович (1947 шеран 18 май — 2006 шо) — поэт, публицист

Оцу динахь белларш 

 Густав Малер (1860 шеран 7 июль, Калиште, Богеми, Австро-Мажаройчоь — 1911 шеран 18 май, Вена) — сийлахь воккху австрийн композитор а, дирижёр а. XIX—XX бӀешерашках гӀарвелла композитор-симфонист а, дирижёр а.

18 май
19 май



Оцу динахь хилларг 
 Керлачу промыслашкахь хьалхара йокху мехкдаьттан фонтан ятта йолаелла, динахь-буси 100 000 пунт мехкдаьтта луш (1922 шеран 19 май)

Оцу динахь бинарш 

 Ататюрк, Мустафа Кемаль (Гази Мустафа Кемаль-паша; 1881 шеран 19 май — 1938 шеран 10 ноябрь) — Турцийн реформатор, политик, пачхьалкхан гӀуллакххо, эскаран хьаьким; Турцин Республикин халкъан партин бухбиллинарг а, хьалхара куьйгалхо; Турцин хьалхара президент, таханлера турцийн пачхьалкхан бухбиллинарг;
 Ацаламов, Артур Абубакарович (1976 шеран 19 май) — нохчийн эшархо, рок-музыкант, композитор.

Оцу динахь белларш 

19 май
25 май



Оцу динахь хилларг 
 Ермоловс шен эскирцана Соьлжи тӀе хьа а веана, лулар нохчийн юрташкара аманаташ дӀабигира (1818 шеран 25 май)
 Хьалхара кеман рейс хилла Соьлжа-ГӀала — Москва (1947 шеран 25 май)

Оцу динахь бинарш 

 Исраилов, Бадруддин Хасанович (1967 шеран 25 май) — нохчийн каратист, 1-ра дан йолу каратист Кёкусинкай, карате Кёкусинкайкан организацин Нохчийн Республикехь Бранч-Чиф, карате Кёкусинкай халкъашна юккъера совгӀатан номинант;
 Тунгаев, Бекхан Дуквахович (1950 шеран 25 май) — нохчийн паргӀата кепар латархо, СССР халкъашна юккъера классан спортан говзанча, СССР чемпионаташан совгӀатхо, РСФСР чемпион, 3-за СССР Герзан Ницкъан чемпион, 2-за СССР Кубок яккхинарг, СССРн паргӀата кепаран латаран вовшахтоьхна тобанан декъашхо.

Оцу динахь белларш 

 Багаев, Дэги Имранович (1942 шеран 27 май — 2015 шеран 25 май) — паргӀата кепара латаран нохчийн тренер, СССР Сийлахь тренер, Российн Сийлахь тренер, Нохчийн Республикехь паргӀата кепара латаран бухбиллинарг;
 Дениев, Альви Алиевич (Сутарби, 1932 шеран 15 май — 1985 шеран 25 май) — Нохч-ГӀалгӀайн АССР Халкъан артист.

25 май
1 июнь



Оцу динахь бинарш 
 Ачичаев, Ахмад Адамович (1961 шеран 1 июнь) — нохчийн штангист, СССР чемпион а, Кубок яккхинарг а, Российн кегирхойн гулйина тобан коьрта тренер;
 Бислиев, Абдул-Хамид Махмудович (1944 шеран 1 июнь — 1991 шеран 11 ноябрь) — физикин-математикин Ӏилманийн доктор, профессор, Нохчийн пачхьалкхан университетан проректор, СССР мисарболатан хиламийн коьрта говзанчах цхьаъ;
 Мэрили́н Монро (1926 шеран 1 июнь — 1962 шеран 5 август) — Америкин киноактриса а, эшархо а.

Оцу динахь белларш 
 Айдаев, Юша Ахъядович (1938 шеран 20 март — 2004 шеран 1 июнь) — нохчийн Ӏилманча, филологин Ӏилманийн доктор, профессор, Российн Ӏалман Ӏилманийн академин академик, Нохчийн Республикин Ӏилманийн академин вице-президент, Нохчийн Республикин Ӏилманийн Сийлахь гӀуллакххо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР культурин Сийлахь гӀуллакххо;

1 июнь
2 июнь



Оцу динахь бинарш 
 Багалова, Зулейхан Мутушевна (1945 шеран 2 июнь) — РСФСРн Сийлахь артист, Нохчийн драматически театран хьалхара артист;
 Касумов, Исраил (1990 шеран 2 июнь) — нохчийн паргӀат кепар латархо, Российн чемпионатан совгӀатхо.

2 июнь
3 июнь



Оцу динахь хилларг 
 Пролетарски йаздархойн нохчийн ассоциаци дӀаакъойлин цуьна метта кхоьллина Нохчийчоьн советски йаздархойн союз (1932 шеран 3 июнь)
 ЮгӀа кхоьллина Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан хелхаран а, эшеран а ансамбля (1957 шеран 3 июнь)
 Нохчийн художникашна хьалхара гулам хилла (1976 шеран 3 июнь)

Оцу динахь бинарш 
 Мутузов, Анзор (1990 шеран 3 июнь) — нохчийн греко-риман латархо, Российн чемпионатан совгӀатхо, Российн спортан говзанча.

Оцу динахь белларш 
 Франц Кафка (1883 шеран 3 июль — 1924 шеран 3 июнь) — XX бӀешеран сийлахь воккху немцойн йаздархо. Цо язйинарш дукха хьолехь иза веллачула тӀехь арахецнера.

3 июнь
5 июнь



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалахь аэровокзал йиллина (1965 шеран 5 июнь)

Оцу динахь бинарш 
 Арсанукаев Зайнди Зиявдиевич (1952 шеран 5 июнь) — физико-математически Ӏилманийн доктор;
 Азуев, Магомед (1986 шеран 5 июнь) — Испанехь Ӏаш волу нохчийн спортсмен, кикбоксёр, каратист, боксёр, 4-за Испанин а, Европин а кикбоксинган чемпион.
 Кейнс, Джон Мейнард (1883 шеран 5 июнь — 1946 шеран 21 апрель) — ингалсан экономист, экономикехь кейнсианство цӀе йолу боламан бухбиллинарг.

5 июнь
6 июнь



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалахь пионерий беш хьайиллина (1937 шарахь 6 июнь)

Оцу динахь бинарш 
 Абастов, Анзор Сайтамиевич (1970 шеран 6 июнь) — нохчийн каратист, 2002 шарахь Европин Кубок яккхинарг;
 Веласкес, Диего (1599 шеран 6 июнь — 1660 шеран 6 август) — испанхойн художник, Испанера сурташ дахкаран Дашо бӀешеран сийлахь воккух векал.
 Пушкин, Александр Сергеевич (1799 шеран 26 май (6 июнь) — 1837 шеран 29 январь (10 февраль)) — оьрсийн поэт, драматург, прозаик.

6 июнь
10 июнь



Оцу динахь бинарш 
 Саидов, Билал Саидович (1914 шеран 10 июнь — 1994 шеран 15 ноябрь) — нохчийн йаздархо, поэт, драматург, актёр, режиссёр, гочдархо.

Оцу динахь белларш 
 Александр Македонский (Сийлахь воккху Александр III, 356 шо в. з. к. 20 июль — 323 шо в. з. к. 10 июнь) — Шира Македонин паччахь, баьчча, веллачул тӀехь йохна йоккху пачхьалкхан кхоллархо.

10 июнь
12 июнь



Оцу динахь хилларг 
 Нохчийн пачхьалкхан университетан Л. Н. Толстойн цӀе тиллина (1979 шеран 12 июнь)
 Ахмат Кадыров Нохчийн Республикин Администрацин куьгалхо хоттийна (2000 шеран 12 июнь)

Оцу динахь бинарш 
 Музаев, Мохьмад Нурдинович (1941 шеран 12 июнь — 2015 шеран 17 сентябрь) — нохчийн историк, Нохчийн Республикин пачхьалкхан архиван урхаллан куьйгалхо.

Оцу динахь белларш 
 Ахтаев, Увайс Мажидович (1930 шеран 26 декабрь — 1978 шеран 12 июнь) — нохчийн баскетболист, СССР вовшахтоьхна тобанан декъашхо.

12 июнь
13 июнь



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалахь йолаелла дуьненаюккъар кинофестиваль «Ноев ковчег» (2008 шеран 13 июнь)

13 июнь
15 июнь



Оцу динахь бинарш 
 Мусаев Магомед Мусаевич (1915 шеран 15 июнь — 1999 шеран 23 ноябрь) — йаздархо, драматург;
 Мусаев, Магомед Мусаевич (1915 шеран 15 июнь — 2001 шо) — нохчийн йаздархо, драматург, гочдархо, публицист, Сийлахь-Бокхха Даймехкан тӀеман декъашхо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР культурин Сийлахь белахало;

15 июнь
17 июнь



Оцу динахь хилларг 
 Соьлжа-ГӀалахь йиллина Оьрсийн драматически театр (1936 шеран 17 июнь)

Оцу динахь бинарш 
 Игорь Фёдорович Стравинский (1882 шеран 5 июнь (17 июнь), Ораниенбаум, Российн импери — 1971 шеран 6 апрель, Нью-Йорк; дӀавоьллина Венецехь Сан-Микеле кешнашкахь) — оьрсийн композитор, дирижёр, пианист, XX бӀешеран дуьненан эшеран культурин воккхачарах векал.

17 июнь
18 июнь



Оцу динахь хилларг 
 Гуьмсехь арахеца долийна районан газет «Гумс» (1941 шеран 18 июнь)

Оцу динахь бинарш 
 Джабраилов, Рустам (1974 шеран 18 июнь) — нохчийн культурист, Российн а, Европин а, дуьненан а чемпион, Российн халкъашна юккъера даржан спортан говзанча;
 Маккартни, Пол (1942 шеран 18 июнь) — британин музыкант, эшархо, композитор, мультиинструменталист, продюсер, «The Beatles» тобанан бухбиллинаргах а, декъашхох а цхьаъ.

Оцу динахь белларш 
 Амундсен, Руаль (1872 шеран 16 июль — 1928 шеран 18 июнь) — норвегийн поляран некъахо а, рекордсмен а;
 Ибн Сина (980 шеран 16 август — 1037 шеран 18 июнь) — юккъерачу бӀешарашкахь Ӏийна волу Персийн Ӏилманча, философ, лор.

18 июнь
20 июнь



Оцу динахь бинарш 
 Хасиев, Сайд-Магомед Адамович (1942 шеран 20 июнь) — нохчийн историн Ӏилманий кандидат, этнограф.

Оцу динахь белларш 
 Услар, Пётр Карлович (1816 шеран 1 сентябрь — 1875 шеран 20 июнь) — оьрсийн эскаран инженер (генерал-майор), лингвист, этнограф, XIX бӀешеран гӀарваьлла кавказовед;
 Сулейманов, Ахьмад Сулейманович (1922 шеран 1 май — 1995 шеран 20 июнь) — йаздархо, поэт, музыкант, Ӏилманча, хьехархо;

20 июнь